പാർട്ടിയും ജനങ്ങളുമായുള്ള ജൈവ ബന്ധത്തിൻ്റെ ദൈനംദിന നിർമ്മാണം- സി പി എം പ്രവർത്തകർക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ഒരു ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്കൽ മാർഗ്ഗദർശനം

കെ. സി. ചന്ദ്രൻ
Author, QUANTUM DIALECTICS
Mail: quantumdialectical@gmail.com
https://quantumdialectics.blog

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ, ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതും ജനവിശ്വാസം ആർജിക്കുന്നതും ഒരു പ്രചാരണ തന്ത്രത്തിന്റെ പ്രശ്നമാത്രമല്ല, മറിച്ച് പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തന ശൈലിയിലെ ആന്തരിക വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അവയെ ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള ഏകീകരണത്തിലേക്ക് (higher-order coherence) മാറ്റുന്ന ഒരു ഡയലക്ടിക്കൽ പ്രക്രിയയാണ്. താഴെ തട്ടിലുള്ള സി.പി.എം. പ്രവർത്തകർ നേരിടുന്ന പ്രധാന വെല്ലുവിളി ജനങ്ങളോട് “പാർട്ടി സംസാരിക്കുന്നു” എന്ന ബോധം നിലനിൽക്കുന്നതാണ്; “ജനങ്ങളിലൂടെ പാർട്ടി ചിന്തിക്കുകയും പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു” എന്ന അനുഭവമായി അത് മാറേണ്ടതുണ്ട്. ഈ മാറ്റം എങ്ങനെ സാധ്യമാക്കാം എന്നതാണ് ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അപഗ്രഥനവിഷയം.

ആദ്യം തന്നെ, ജനങ്ങളെയും പ്രവർത്തകരെയും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ഘടകങ്ങളായി കാണുന്ന സമീപനം ഡയലക്ടിക്കായി അപൂർണ്ണമാണ്. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിൽ, സമൂഹം എന്നത് പല പാളികളിലായി (quantum layers) പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ജീവൻപോലെയുള്ള സംവിധാനം ആണ്. താഴെ തട്ടിലെ പ്രവർത്തകൻ പാർട്ടിയുടെ “പ്രതിനിധി” മാത്രമല്ല; ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതവൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ, ആശങ്കകൾ, പ്രതീക്ഷകൾ, ഭീതികൾ എന്നിവ പാർട്ടിയിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിക്കുന്ന സെൻസർ-നോഡ് (sensor node) കൂടിയാണ്. ഈ ബോധം ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ പ്രവർത്തനം ഏകദിശാപരമായി മാറുന്നു—മുകളിലെ തീരുമാനങ്ങൾ താഴേക്ക് എത്തിക്കുന്ന മെക്കാനിക്കൽ ശൃംഖലയായി. അതിനുപകരം, പ്രവർത്തകർ ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധത്തെ ഫീഡ്ബാക്ക്-ലൂപ്പുകളുള്ള (feedback loops) ഒരു ജീവിക്കുന്ന ബന്ധമായി കാണണം. കേൾക്കൽ, നിരീക്ഷണം, ചർച്ച, ആത്മപരിശോധന—ഇവ എല്ലാം രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകങ്ങളായി മാറണം.

രണ്ടാമതായി, ഐഡിയോളജി vs ജീവിതാനുഭവം എന്ന വൈരുദ്ധ്യം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രീതിയിലാണ് വലിയ മാറ്റം ആവശ്യമായത്. പലപ്പോഴും പ്രവർത്തകർ ശരിയായ ആശയങ്ങൾ തെറ്റായ രീതിയിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ ജനവിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിൽ, ആശയം (concept) എന്നത് ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട ഒരു അബ്സ്ട്രാക്ഷനല്ല; മറിച്ച്, ജീവിതവൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെ സങ്കലിത സാരമാണ്. അതിനാൽ താഴെ തട്ടിലെ പ്രവർത്തകർ ക്ലാസ്, പ്രസംഗം, മുദ്രാവാക്യം എന്നിവയിൽ മാത്രം ആശ്രയിക്കാതെ, ജനങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് ആശയം ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്ന ശൈലി സ്വീകരിക്കണം. തൊഴിലില്ലായ്മ, വിലക്കയറ്റം, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യസംരക്ഷണം, ലിംഗസമത്വം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ എങ്ങനെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു എന്നത് ആദ്യം മനസ്സിലാക്കി, അവയെ ഡയലക്ടിക്കായി പൊതുവായ രാഷ്ട്രീയ നിലയിലേക്ക് ഉയർത്തണം. “പാർട്ടി പറയുന്നത് ശരിയാണ്” എന്നതിനെക്കാൾ “പാർട്ടി എന്റെ അനുഭവം മനസ്സിലാക്കുന്നു” എന്ന ബോധമാണ് വിശ്വാസം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.

മൂന്നാമതായി, കാഡർ കഠിനത (cadre rigidity) എന്ന പ്രശ്നം ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ വിമർശനവിധേയമാകണം. ഒരു ഘട്ടത്തിൽ പാർട്ടിയെ ശക്തിപ്പെടുത്തിയ കർശന ശൈലികൾ പിന്നീട് തന്നെ ഒരു തടസ്സമായി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് പഠിപ്പിക്കുന്നത്, ഒരു രൂപം ചരിത്രപരമായി ശരിയായിരുന്നാലും, അതു ശാശ്വതമല്ല എന്നതാണ്. പ്രവർത്തകർ “അച്ചടക്കമുള്ള സൈനികർ” എന്ന നിലയിൽ മാത്രം പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ, ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം ഔപചാരികവും ഭയാധിഷ്ഠിതവുമാകുന്നു. അതിനുപകരം, അച്ചടക്കവും സ്വതന്ത്രചിന്തയും തമ്മിൽ ഡൈനാമിക് ബാലൻസ് നിലനിർത്തുന്ന ശൈലി ആവശ്യമാണ്. ജനങ്ങളോട് അഭിപ്രായവ്യത്യാസം പ്രകടിപ്പിക്കാനും, ചിലപ്പോൾ പാർട്ടിനുള്ളിൽ തന്നെ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്താനും കഴിയുന്ന ആത്മവിശ്വാസമുള്ള പ്രവർത്തകനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ പാർട്ടിയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നത്.

നാലാമതായി, നൈതികതയും രാഷ്ട്രീയവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പുനർനിർവചിക്കണം. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിൽ, നൈതികത ഒരു പുറം അലങ്കാരമല്ല; അത് സാമൂഹിക ഏകീകരണത്തിന്റെ (social coherence) ഒരു അടിസ്ഥാന പാളിയാണ്. അഴിമതി, അധികാര ദുരുപയോഗം, പക്ഷപാതം, അഹങ്കാരം എന്നിവ ചെറിയ വ്യക്തിഗത വീഴ്ചകളായി കാണാതെ, ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഡികോഹറൻസ് (decoherence) ആയി പ്രവർത്തകർ തിരിച്ചറിയണം. താഴെ തട്ടിലെ പ്രവർത്തകന്റെ വ്യക്തിപരമായ പെരുമാറ്റം—സംസാരം, ഇടപെടൽ, വിനയം, ഉത്തരവാദിത്തബോധം—ഇവയെല്ലാം പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശത്തേക്കാൾ ശക്തമായ സിഗ്നലുകളാണ്. “നിങ്ങൾ പറയുന്നതെന്താണ്” എന്നതിനെക്കാൾ “നിങ്ങൾ ആരാണ്” എന്ന ചോദ്യത്തിലാണ് ജനങ്ങൾ വിശ്വാസം രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്.

അഞ്ചാമതായി, ജനങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഉപഭോക്താക്കളായി കാണുന്ന സമീപനം ഉപേക്ഷിച്ച്, അവരെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സഹസൃഷ്ടാക്കളായി (co-creators) കാണുന്ന കാഴ്ചപ്പാട് വളർത്തണം. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിൽ, മാറ്റം മുകളിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് മാത്രം സംഭവിക്കുന്നതല്ല; പല തലങ്ങളിലായി ഒരേസമയം ഉണ്ടാകുന്ന ഡയലക്ടിക്കൽ ചലനമാണ്. അതിനാൽ, പ്രാദേശിക പ്രശ്നങ്ങളിൽ ജനങ്ങളെ കേൾക്കുക മാത്രമല്ല, പരിഹാരങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന പ്രക്രിയയിൽ അവരെ സജീവമായി പങ്കെടുപ്പിക്കണം. അയൽസഭകൾ, തുറന്ന ചർച്ചകൾ, സംവാദ വേദികൾ—ഇവയെ പ്രചാരണ ഉപകരണങ്ങളായി അല്ല, സാമൂഹിക ബുദ്ധിയുടെ ഉദയം (emergence of collective intelligence) നടക്കുന്ന ഇടങ്ങളായി പ്രവർത്തകർ കാണണം.

അവസാനമായി, ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പറയാവുന്നത് ഇതാണ്: ജനവിശ്വാസം ഒരു സമ്മാനമല്ല; അത് തുടർച്ചയായി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കപ്പെടേണ്ട ഒരു ബന്ധാവസ്ഥയാണ്. താഴെ തട്ടിലുള്ള സി.പി.എം. പ്രവർത്തകർ അവരുടെ പ്രവർത്തന ശൈലിയെ സ്ഥിരമായ ഒരു മാതൃകയായി കാണാതെ, ജനങ്ങളുമായുള്ള ഇടപെടലുകളിൽ നിന്ന് നിരന്തരം സ്വയം തിരുത്തുന്ന, പഠിക്കുന്ന, മാറുന്ന ഒരു ജീവിക്കുന്ന പ്രക്രിയയായി കാണുമ്പോഴാണ് ആ വിശ്വാസം ദീർഘകാലികമായി ഉറപ്പിക്കപ്പെടുക. അങ്ങനെയാകുമ്പോൾ, പാർട്ടി ജനങ്ങളോട് അടുത്തുവരുന്നതല്ല; ജനങ്ങളിലൂടെയാണ് പാർട്ടി സ്വയം പുതുക്കി നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്.
ജനങ്ങളുമായുള്ള ദൈനംദിന ബന്ധം നിലനിർത്തുന്നത് താഴെ തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകർക്കായി ഒരു അനുബന്ധ പ്രവർത്തനമല്ല; അത് തന്നെയാണ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന പ്രാക്ടീസ്. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ, ഈ ബന്ധം ഒരു സ്ഥിരമായ രീതിയല്ല, മറിച്ച് നിരന്തരം പുതുക്കപ്പെടേണ്ട ഒരു ജീവിക്കുന്ന ബന്ധാവസ്ഥയാണ്. അതിനാൽ, താഴെ തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകർ അനുഷ്ഠിക്കാവുന്ന രീതികൾ മെക്കാനിക്കൽ ചുവടുകൾ അല്ല; മനുഷ്യബന്ധങ്ങളിലെ കോഹറൻസ് നിലനിർത്തുന്ന സാമൂഹിക പ്രാക്ടീസുകളാണ്.

ആദ്യമായി, നിരന്തര സാന്നിധ്യം ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. ജനങ്ങളുടെ ഇടയിൽ സ്ഥിരമായി കാണപ്പെടുക—ചെറിയ പ്രശ്നങ്ങളിൽ പോലും പങ്കുചേരുക, ആഘോഷങ്ങളിലും ദുഃഖങ്ങളിലും സജീവമായി പങ്കെടുക്കുക—ഇവയെല്ലാം വലിയ രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകളേക്കാൾ ശക്തമായ ബന്ധസൂചനകളാണ്. ഒരു പ്രവർത്തകൻ “അവസരം വന്നാൽ മാത്രം കാണുന്ന നേതാവ്” എന്ന നിലയിൽ നിന്ന് മാറി, “നിത്യജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗം” എന്ന നിലയിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെടുമ്പോഴാണ് വിശ്വാസത്തിന്റെ ആദ്യ പാളി രൂപപ്പെടുന്നത്.

രണ്ടാമതായി, കേൾക്കാനുള്ള ശീലമാണ് ബന്ധത്തിന്റെ അടിത്തറ. സംസാരിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് കേൾക്കുക എന്നത് ഒരു വിനയം മാത്രമല്ല; രാഷ്ട്രീയ ബുദ്ധി സമ്പാദിക്കുന്ന മാർഗമാണ്. ജനങ്ങളുടെ പരാതികൾ, അസ്വസ്ഥതകൾ, ഭീതികൾ, പ്രതീക്ഷകൾ—ഇവയെ ഉടൻ പരിഹരിക്കണമെന്ന ആവേശത്തിൽ അടച്ചുപൂട്ടാതെ, അവയെ പൂർണ്ണമായി കേൾക്കുകയും മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്യണം. പലപ്പോഴും ജനങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നത് ഉടൻ പരിഹാരമല്ല; അവരുടെ അനുഭവം ആരെങ്കിലും സത്യസന്ധമായി കേൾക്കുന്നു എന്ന ബോധമാണ്.

മൂന്നാമതായി, പ്രശ്നങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയമായി വിവർത്തനം ചെയ്യാനുള്ള കഴിവ് വളർത്തണം. വ്യക്തിപരമായ ദുരിതങ്ങളായി തോന്നുന്ന കാര്യങ്ങളെ സാമൂഹിക–രാഷ്ട്രീയ ഘടനകളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച് വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയുമ്പോൾ, പ്രവർത്തകൻ ഉപദേശകനല്ല, സഹചിന്തകനായി മാറുന്നു. ഇതിന് ക്ലാസ് പ്രസംഗങ്ങളോ വലിയ വാചകങ്ങളോ ആവശ്യമില്ല; ദൈനംദിന സംഭാഷണങ്ങളിലൂടെയും ഉദാഹരണങ്ങളിലൂടെയും രാഷ്ട്രീയ ബോധം സ്വാഭാവികമായി ഉയർത്തിക്കൊണ്ടുവരാം.

നാലാമതായി, സഹായവും ഇടപെടലും ബന്ധത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ നടത്തണം. ഒരു പ്രശ്നത്തിൽ ഇടപെടുമ്പോൾ “ഞാൻ നോക്കിക്കൊള്ളാം” എന്ന അകലം സൃഷ്ടിക്കുന്ന നിലപാടിനു പകരം, “നമ്മുക്ക് ഒന്നിച്ച് ശ്രമിക്കാം” എന്ന പങ്കാളിത്തഭാവമാണ് വേണ്ടത്. ഇതിലൂടെ പ്രവർത്തകൻ രക്ഷകൻ എന്ന നിലയിൽ അല്ല, സമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗമായ സഹപ്രവർത്തകൻ എന്ന നിലയിൽ തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നു.

അഞ്ചാമതായി, സ്ഥിരമായ ചെറു ബന്ധവേദികൾ സൃഷ്ടിക്കുക. അയൽക്കൂട്ടങ്ങൾ, ചെറിയ ചർച്ചകൾ, കൂട്ടായ വായന, ആരോഗ്യ–വിദ്യാഭ്യാസ സഹായക സംഘങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ വലിയ പരിപാടികളേക്കാൾ കൂടുതൽ ദീർഘകാലബന്ധം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇത്തരം ഇടങ്ങൾ ജനങ്ങൾക്കും പ്രവർത്തകനും ഒരുപോലെ സംസാരിക്കാനും ചിന്തിക്കാനും അവസരം നൽകുന്നു; അവിടെ നിന്നാണ് പരസ്പര വിശ്വാസം വളരുന്നത്.

ആറാമതായി, ഭാഷയിലും പെരുമാറ്റത്തിലും സുതാര്യതയും ലാളിത്യവും പാലിക്കണം. സാങ്കേതിക പദങ്ങളും ഔദ്യോഗിക ഭാഷയും ഒഴിവാക്കി, ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ഭാഷയിൽ സംസാരിക്കുക. രാഷ്ട്രീയ നിലപാട് വേഷമല്ല; അത് മനുഷ്യബന്ധത്തിലൂടെ പ്രകടമാകുന്ന ഒരു ബോധമാണ്. വിനയം, ക്ഷമ, ആദരം—ഇവ രാഷ്ട്രീയ ഗുണങ്ങളാണ്, വ്യക്തിപരമായ സദ്ഗുണങ്ങൾ മാത്രമല്ല.

അവസാനമായി, തുടർച്ചയായ ആത്മപരിശോധന അനിവാര്യമാണ്. ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ എവിടെയാണ് അകലം ഉണ്ടാകുന്നത്, എന്തുകൊണ്ടാണ് ചില പ്രതികരണങ്ങൾ നെഗറ്റീവ് ആകുന്നത്, എന്താണ് പ്രവർത്തനത്തിൽ തിരുത്തേണ്ടത്—ഇവയെക്കുറിച്ച് പ്രവർത്തകൻ സ്വയം ചോദിക്കണം. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിൽ, ബന്ധം ഒരിക്കൽ സ്ഥാപിച്ചാൽ ശാശ്വതമാകുന്നതല്ല; അത് നിരന്തരം സംരക്ഷിക്കപ്പെടുകയും പുതുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രക്രിയയാണ്.

ഇങ്ങനെയാകുമ്പോൾ, താഴെ തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകൻ ജനങ്ങളോട് “രാഷ്ട്രീയം പറയുന്ന ഒരാൾ” എന്ന നിലയിൽ അല്ല, അവരുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിന്റെ വിശ്വാസയോഗ്യമായ സഹയാത്രികൻ എന്ന നിലയിലാണ് അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നത്. അത്തരത്തിലുള്ള ബന്ധത്തിലൂടെയാണ് രാഷ്ട്രീയ ബോധവും ജനവിശ്വാസവും സ്വാഭാവികമായി, ദീർഘകാലമായി വളരുന്നത്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ, ഏരിയ–ജില്ല–സംസ്ഥാന തലങ്ങളിലുള്ള സി.പി.എം. നേതൃത്വത്തിന്റെ പ്രവർത്തന ശൈലിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ സംഘടനാപരമായ അച്ചടക്ക പരിഷ്കാരങ്ങളല്ല, മറിച്ച് പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ–സാമൂഹിക ഫീൽഡിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഡികോഹറൻസുകളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അവയെ ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള കോഹറൻസിലേക്കു മാറ്റുന്ന ഡയലക്ടിക്കൽ പുനർഘടനയാണ്. താഴെ തട്ടിലെ പ്രവർത്തകരോടും പൊതുജനങ്ങളോടും ഉള്ള അകലവും, രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശവും സാമൂഹിക അനുഭവവും തമ്മിലുള്ള പൊരുത്തക്കേടുമാണ് ഇന്നത്തെ വിശ്വാസ പ്രതിസന്ധിയുടെ ആന്തരിക കാരണങ്ങൾ. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, വിവിധ തലങ്ങളിലുള്ള നേതൃത്വങ്ങൾ വരുത്തേണ്ട അടിസ്ഥാനപരമായ മാറ്റങ്ങളെ ഘടനാപരമായി വിലയിരുത്താം.

ഏരിയ തലത്തിലെ നേതൃപങ്ക് പലപ്പോഴും മുകളിലെ തീരുമാനങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും താഴേക്ക് കൈമാറുന്ന ഒരു ഇടനിലക്കാരന്റെ ചുമതലയിലേക്ക് ചുരുങ്ങിപ്പോകുന്ന പ്രവണത കാണാം. എന്നാൽ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ, ഇത്തരത്തിലുള്ള ഏകദിശാ പ്രവാഹം ഒരു ജീവിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനത്തിന് അപകടകരമാണ്; അത് പാർട്ടി–സമൂഹ ബന്ധത്തിൽ ഡികോഹറൻസ് സൃഷ്ടിക്കുകയും രാഷ്ട്രീയ സംവേദനശേഷി ക്ഷയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഏരിയ നേതാവ് നിർദ്ദേശങ്ങൾ കൈമാറുന്ന ഒരു ട്രാൻസ്മിഷൻ പോയിന്റ് മാത്രമല്ല, പാർട്ടി, ജനങ്ങൾ, താഴെ തട്ടിലെ പ്രവർത്തകർ എന്ന മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത പാളികളിലെയും ചലനങ്ങളെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സജീവ ഡയലക്ടിക്കൽ ജോയിന്റ് ആയിരിക്കണം. ഈ ബന്ധിപ്പിക്കൽ പ്രക്രിയയിലൂടെയാണ് രാഷ്ട്രീയ ബോധവും സംഘടനാപരമായ ഏകീകരണവും ഒരേസമയം ശക്തിപ്പെടുന്നത്.

അതിനായി, ഏരിയ തല നേതാക്കൾ താഴെ തട്ടിൽ നിന്നുയരുന്ന സാമൂഹിക വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ—ദൈനംദിന ജീവിതപ്രശ്നങ്ങൾ, ആശങ്കകൾ, അസ്വസ്ഥതകൾ, വികാരങ്ങൾ—വെറും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യേണ്ട അസംസ്കൃത ഡാറ്റയായി കാണരുത്. അവയെ രാഷ്ട്രീയമായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടേണ്ട, ജീവിക്കുന്ന സാമൂഹിക സിഗ്നലുകളായി തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവാണ് നേതൃപങ്കിന്റെ മധ്യകേന്ദ്രം. പ്രവർത്തകരുടെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും ചോദ്യങ്ങളും അസ്വസ്ഥതകളും അച്ചടക്കലംഘനത്തിന്റെ സൂചനകളായി അടിച്ചമർത്തുമ്പോൾ, പാർട്ടിയുടെ ബൗദ്ധിക ചലനം മങ്ങിപ്പോകുന്നു; അതേസമയം, അവയെ ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തതയും ദിശാബോധവും രൂപപ്പെടുത്താനുള്ള അസംസ്കൃത വസ്തുവായി കാണുമ്പോൾ, സംഘടനയ്ക്ക് പുതുക്കലിന്റെ ഊർജ്ജം ലഭിക്കുന്നു.

ജനങ്ങളുമായുള്ള ഇടപെടലുകളിലും ഇതേ മാറ്റം ആവശ്യമാണ്. യോഗങ്ങൾ, റിപ്പോർട്ടുകൾ, ഫയലുകൾ എന്നിവയിൽ ഒതുങ്ങുന്ന ഔപചാരിക രാഷ്ട്രീയത്തിനു പകരം, മുഖാമുഖ ഇടപെടലുകളും നേരിട്ടുള്ള സാന്നിധ്യവും (presence) വർധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പ്രവർത്തനശൈലി ഏരിയ നേതൃത്വത്തിൽ വളരേണ്ടതാണ്. ജനങ്ങളുടെ ഇടയിൽ നിൽക്കുക, അവരുടെ ഭാഷയിൽ സംസാരിക്കുക, അവരുടെ അനുഭവങ്ങളെ ക്ഷമയോടെ കേൾക്കുക—ഇവയെല്ലാം പ്രചാരണ തന്ത്രങ്ങളല്ല, രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസം നിർമ്മിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന പ്രവർത്തനങ്ങളാണ്. ഒടുവിൽ, ഏരിയ നേതൃത്വത്തിലേക്കുള്ള ജനവിശ്വാസം രൂപപ്പെടുന്നത് അവർ “ശരിയായ ഉത്തരങ്ങൾ പറയുന്നവരാണ്” എന്നതിനാലല്ല; മറിച്ച്, “നിലവിലെ യാഥാർത്ഥ്യം സത്യസന്ധമായി മനസ്സിലാക്കുകയും അതിനോട് പ്രതികരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവരാണ്” എന്ന അനുഭവം ജനങ്ങളിൽ ഉറപ്പുവരുമ്പോഴാണ്.

ജില്ലാ തലത്തിലുള്ള നേതൃപങ്ക് സാധാരണയായി നിയന്ത്രണവും മോണിറ്ററിംഗും നടത്തുന്ന ഒരു ഭരണകേന്ദ്രത്തിന്റെ രൂപത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തനക്രമവും അച്ചടക്കവും നിലനിർത്തുന്നതിന് ഇത് അനിവാര്യമായ ഒരു ഘടകമാണെങ്കിലും, ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ, ഈ ചുമതലയിലേക്കു മാത്രം ചുരുങ്ങുമ്പോൾ പാർട്ടി ഒരു ജീവിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് ക്രമേണ ഒരു മെക്കാനിക്കൽ യന്ത്രമായി മാറുന്ന അപകടം നേരിടുന്നു. നിയന്ത്രണം മാത്രമല്ല, വ്യത്യസ്ത തലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സാമൂഹിക–രാഷ്ട്രീയ ചലനങ്ങളെ അർത്ഥവത്തായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയും ഏകീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ജില്ലാ നേതൃത്വത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഡയലക്ടിക്കൽ ദൗത്യം.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ജില്ലാ നേതാക്കൾ ആദ്യം തന്നെ ഏരിയകളിൽ നിന്നുയരുന്ന വ്യത്യസ്ത സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങളെയും രാഷ്ട്രീയ പ്രവണതകളെയും ഒരേ മാതൃകയിലേക്കു കുരുക്കാനുള്ള പ്രവണത വിട്ടുനിൽക്കണം. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിൽ, വൈവിധ്യം ഒരു തടസ്സമല്ല; മറിച്ച്, ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള ഏകീകരണം സാധ്യമാക്കുന്ന അടിസ്ഥാന ഊർജ്ജമാണ്. വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളും വ്യത്യാസങ്ങളും മായ്ച്ചുകളയാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിന് പകരം, അവയെ ജില്ലാതല രാഷ്ട്രീയ ബോധത്തിന്റെ ഘടകങ്ങളാക്കി പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിലാണ് നേതൃത്വത്തിന്റെ സൃഷ്ടിപരമായ പങ്ക്.

അതുപോലെ തന്നെ, പ്രാദേശിക തലത്തിൽ ഉയരുന്ന വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ “പ്രശ്നങ്ങൾ” എന്ന ലേബലിൽ അടിച്ചമർത്തുമ്പോൾ, പാർട്ടി സ്വന്തം സാമൂഹിക ബോധത്തിന്റെ ഉറവിടങ്ങളെ തന്നെ മുറിച്ചെറിയുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്കൽ സമീപനത്തിൽ, ഇത്തരം വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ ജില്ലാതലത്തിൽ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തതയും ദിശാബോധവും രൂപപ്പെടുന്നതിനുള്ള അസംസ്കൃത വസ്തുവാണ്. അവയെ കേൾക്കുകയും, വിശകലനം ചെയ്യുകയും, രാഷ്ട്രീയമായി പുനർസംയോജിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് പാർട്ടിയുടെ ഇടപെടൽ സമൂഹവുമായി കൂടുതൽ സാരവത്താകുന്നത്.

പൊതുജനങ്ങളുമായുള്ള ഇടപെടലുകളിലും ജില്ലാ നേതൃത്വം നിർണായകമായ ശൈലിമാറ്റം വരുത്തണം. അധികാരത്തിന്റെ ഭാഷയും ഭരണപരമായ അകലം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ശൈലിയും ഒഴിവാക്കി, സംവാദത്തിന്റെയും സഹസംഭാഷണത്തിന്റെയും ഭാഷ വളർത്തേണ്ടതാണ്. ജനങ്ങളെ നിർദേശങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്ന വസ്തുക്കളായി കാണുന്ന സമീപനത്തിനു പകരം, അവരെ രാഷ്ട്രീയ ബോധത്തിന്റെ സഹഉത്പാദകരായി അംഗീകരിക്കുമ്പോൾ, പാർട്ടിയുടെയും ജനങ്ങളുടെയും ബന്ധത്തിൽ പുതിയൊരു ഗുണപരമായ മാറ്റം സംഭവിക്കുന്നു.

അവസാനമായി, ജില്ലാ തലത്തിൽ ജനവിശ്വാസം രൂപപ്പെടുന്നത് പാർട്ടി ഒരു “മുകളിലെ ഓഫീസ്” അല്ല എന്ന തിരിച്ചറിവിലൂടെയാണ്. അത് ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതവൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ കേൾക്കുന്ന, ക്രമീകരിക്കുന്ന, ഏകീകരിക്കുന്ന ഒരു പ്രാദേശിക സംഘാടക കേന്ദ്രമാണ് എന്ന ബോധം ജനങ്ങളിൽ വളരുമ്പോഴാണ് പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ സാന്നിധ്യം വിശ്വാസമായി മാറുന്നത്.

സംസ്ഥാന തലത്തിലുള്ള നേതൃത്വം സാധാരണയായി നയനിർണ്ണയത്തിന്റെയും അധികാര മാനേജ്മെന്റിന്റെയും കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഘടനയായി തന്നെ കാണപ്പെടുന്നു. ഭരണനിർവഹണത്തിലും രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകളിലും ഇത് അനിവാര്യമായ ഒരു ചുമതലയാണെങ്കിലും, ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ സംസ്ഥാന നേതൃത്വം അതിലുമപ്പുറം ഒരു ദൗത്യം വഹിക്കുന്നു. അത് ഒരു അധികാരകേന്ദ്രം മാത്രമല്ല; മറിച്ച്, പരസ്പരം ഏറ്റുമുട്ടുന്ന സാമൂഹിക പ്രവണതകളും വൈരുദ്ധ്യങ്ങളും വികാരങ്ങളും പ്രതീക്ഷകളും ചേർന്നുണ്ടാകുന്ന ഒരു സങ്കീർണ്ണ സാമൂഹിക ഫീൽഡിലൂടെ പാർട്ടിയെയും സമൂഹത്തെയും നയിക്കുന്ന ഒരു നാവിഗേറ്ററാണ്. ഈ നാവിഗേഷൻ കഴിവിലാണ് സംസ്ഥാന തലത്തിലുള്ള നേതൃത്വത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ മൂല്യം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്.
ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, സംസ്ഥാന നേതാക്കൾ അവരുടെ പ്രവർത്തന ശൈലിയിൽ ചില അടിസ്ഥാനപരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്.

രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളെ തയ്യാറായ സൂത്രവാക്യങ്ങളായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന ശൈലി ഒഴിവാക്കി, അവയുടെ രൂപീകരണത്തിന് പിന്നിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യങ്ങളും നിയന്ത്രണങ്ങളും പരിമിതികളും ജനങ്ങളോട് തുറന്നുപറയാനുള്ള ധൈര്യം നേതൃത്വം കാണിക്കണം. തീരുമാനങ്ങൾ എങ്ങനെ ഉണ്ടായി, എന്തുകൊണ്ട് ചില妥협ങ്ങൾ അനിവാര്യമായി, ഏത് സാധ്യതകൾ തുറന്നുകിടക്കുന്നു—ഇവയെല്ലാം പങ്കുവയ്ക്കുമ്പോൾ, രാഷ്ട്രീയം ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകറ്റപ്പെട്ട ഒരു രഹസ്യപ്രക്രിയയല്ല, പങ്കാളിത്തമുള്ള ഒരു സാമൂഹിക ചലനമായി മാറുന്നു.

അതുപോലെ തന്നെ, ജനവിശ്വാസം ക്ഷയിക്കുന്ന മേഖലകളെ വെറും പ്രചാരണ പരാജയങ്ങളായി വിലയിരുത്തുന്ന സമീപനം സംസ്ഥാന നേതൃത്വം ഉപേക്ഷിക്കണം. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിൽ, ഇത്തരം പ്രതിസന്ധികൾ ഒരു സന്ദേശത്തിന്റെ പ്രശ്നമല്ല; പാർട്ടിയുടെയും സമൂഹത്തിന്റെയും വിവിധ പാളികളിൽ രൂപപ്പെടുന്ന സിസ്റ്റമിക് ഡികോഹറൻസിന്റെ സൂചനകളാണ്. അവയെ അങ്ങനെ തിരിച്ചറിയുകയും, സാമൂഹിക–രാഷ്ട്രീയ ഫീൽഡിലെ ആന്തരിക വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ വിശകലനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് ദീർഘകാല പരിഹാരങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നത്.

മാധ്യമങ്ങളോടുള്ള ബന്ധത്തിലും സംസ്ഥാന നേതൃത്വം പുതിയൊരു സമീപനം സ്വീകരിക്കണം. പ്രതിരോധാത്മകവും പ്രതികരണാത്മകവുമായ ഇടപെടലുകൾ ഒഴിവാക്കി, മാധ്യമ സംവാദത്തെ വിശ്വാസനിർമ്മാണത്തിന്റെ ദീർഘകാല പ്രക്രിയയായി കാണേണ്ടതാണ്. മാധ്യമങ്ങൾ വെല്ലുവിളിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ ഭീഷണിയായി കാണാതെ, പൊതുസമൂഹത്തോടുള്ള രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്വത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് സമീപിക്കേണ്ടത്. ഈ തുറന്ന നിലപാടാണ് പാർട്ടിയുടെ സാമൂഹിക സാന്നിധ്യത്തിന് കൂടുതൽ വിശ്വാസ്യത നൽകുന്നത്.

അവസാനമായി, സംസ്ഥാന തലത്തിൽ ജനവിശ്വാസം ഉയരുന്നത് നേതൃത്വം തെറ്റുപാടില്ലാത്തവരാണ് എന്ന പ്രതിച്ഛായയിലൂടെയല്ല. മറിച്ച്, തെറ്റുകൾ തിരിച്ചറിയാനും അവയെ പൊതുസമൂഹത്തോട് സത്യസന്ധമായി ഏറ്റുപറയാനും, ആവശ്യമായപ്പോൾ തിരുത്താനും തയ്യാറുള്ളവരാണ് എന്ന ബോധം ജനങ്ങളിൽ ഉറപ്പുവരുമ്പോഴാണ്. അങ്ങനെയൊരു നേതൃത്വം മാത്രമാണ് സങ്കീർണ്ണമായ സാമൂഹിക ഫീൽഡിലൂടെ പാർട്ടിയെ സുരക്ഷിതമായി നയിക്കാൻ കഴിയുന്ന യഥാർത്ഥ നാവിഗേറ്ററായി മാറുന്നത്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നോക്കുമ്പോൾ, ഏരിയ–ജില്ല–സംസ്ഥാന തലങ്ങളിലെ നേതൃത്വങ്ങൾ ഓരോന്നിനും പ്രത്യേക ചുമതലകളും രൂപങ്ങളുമുണ്ടെങ്കിലും, അവയെല്ലാം പങ്കുവെക്കേണ്ട ചില പൊതുവായ ഡയലക്ടിക്കൽ മാറ്റങ്ങൾ അനിവാര്യമാണ്. ഈ മാറ്റങ്ങൾ സംഘടനാപരമായ ചെറു പരിഷ്കാരങ്ങളല്ല; പാർട്ടിയുടെ നേതൃത്വ സംസ്കാരത്തെ തന്നെ ഒരു നിശ്ചല അധികാരഘടനയിൽ നിന്ന് ജീവിക്കുന്ന സാമൂഹിക പ്രക്രിയയിലേക്ക് മാറ്റുന്ന ഗുണപരമായ പരിവർത്തനങ്ങളാണ്.

ആദ്യമായി, ഏകദിശാ അധികാരപ്രവാഹത്തിൽ നിന്ന് ബഹുദിശാ ഫീഡ്ബാക്ക് സംവിധാനത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റം നിർണായകമാണ്. മുകളിലிருந்து താഴേക്ക് മാത്രം നീങ്ങുന്ന നിർദ്ദേശങ്ങളും വിലയിരുത്തലുകളും പാർട്ടിയെ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് അകറ്റുന്നു. അതിനുപകരം, താഴെ തട്ടിൽ നിന്നുള്ള അനുഭവങ്ങളും ആശങ്കകളും അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും മുകളിലേക്കും, അവിടെ നിന്നുള്ള രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തതയും ദിശാബോധവും വീണ്ടും താഴേക്കും ഒഴുകുന്ന ഒരു പരസ്പരബന്ധിത പ്രക്രിയയാണ് ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്. ഈ ബഹുദിശാ ചലനത്തിലൂടെയാണ് പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ബോധം സമൂഹവുമായി കോഹറന്റായി നിലനിൽക്കുന്നത്.
അതുപോലെ തന്നെ, അച്ചടക്കത്തെ ഒരു നിശ്ചല അനുസരണസംവിധാനമായി കാണുന്ന സമീപനം പുനർവ്യാഖ്യാനം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിൽ, അച്ചടക്കം എന്നത് ചോദ്യങ്ങളില്ലായ്മയോ വിമർശനരഹിതമായ അനുസരണയോ അല്ല; മറിച്ച്, വൈവിധ്യമാർന്ന അഭിപ്രായങ്ങളും അനുഭവങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ജീവിക്കുന്ന കോഹറൻസാണ്. വ്യത്യസ്ത നിലപാടുകൾ അടിച്ചമർത്താതെ, അവയെ ഒരു പൊതുദിശയിലേക്കു ബന്ധിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവാണ് യഥാർത്ഥ സംഘടനാശക്തി.

വിമർശനത്തോടുള്ള സമീപനവും ഇതേ രീതിയിൽ മാറണം. വിമർശനം ഒരു ഭീഷണിയെന്നോ അച്ചടക്കലംഘനമെന്നോ ആയി കാണുമ്പോൾ, പാർട്ടി സ്വന്തം നവീകരണ ശേഷിയെ തന്നെ പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്കൽ സമീപനത്തിൽ, വിമർശനം ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള ഏകീകരണത്തിലേക്കുള്ള അനിവാര്യമായ ഇടനില ഘട്ടമാണ്. ശരിയായ രീതിയിൽ കൈകാര്യം ചെയ്യപ്പെടുന്ന വിമർശനങ്ങളാണ് പാർട്ടിയെ പുതിയ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളോട് അനുയോജ്യമാക്കുന്നത്.

ഇതെല്ലാം ചേർന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നത് ജനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു അടിസ്ഥാന കാഴ്ചപ്പാട് മാറ്റമാണ്. ജനങ്ങളെ വെറും പിന്തുണക്കാർ, വോട്ടർമാർ, അല്ലെങ്കിൽ രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശങ്ങളുടെ ഉപഭോക്താക്കൾ എന്ന നിലയിൽ കാണുന്ന സമീപനം വിട്ട്, അവരെ രാഷ്ട്രീയ ബുദ്ധിയുടെ സഹഉത്പാദകരായി അംഗീകരിക്കണം. ജനങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങളും ചിന്തകളും പങ്കാളിത്തവും ഇല്ലാതെ, യാതൊരു രാഷ്ട്രീയ ദർശനവും ജീവിക്കുന്ന ശക്തിയായി നിലനിൽക്കില്ല.

ഈ മുഴുവൻ ചർച്ചയുടെ ആഴത്തിലുള്ള നിഗമനം ഇതാണ്: ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ, നേതൃത്വം എന്നത് ഒരു സ്ഥാനമോ പദവിയോ അല്ല, മറിച്ച് ഒരു തുടർച്ചയായ പ്രക്രിയയാണ്. സി.പി.എം. നേതൃത്വത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പരീക്ഷണം നിയന്ത്രണ ശേഷിയിലോ കർശനതയിലോ അല്ല; സമൂഹത്തിലെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ സുതാര്യമായി കേൾക്കാനും, അവയെ രാഷ്ട്രീയമായി വ്യാഖ്യാനിക്കാനും, ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള ഏകീകരണത്തിലേക്കു നയിക്കാനും ഉള്ള ശേഷിയിലാണ്. ഏരിയ–ജില്ല–സംസ്ഥാന തലങ്ങളിലെ നേതാക്കൾ അവരുടെ പ്രവർത്തന ശൈലിയെ സ്ഥിരമായ മാതൃകകളായി കട്ടപിടിപ്പിക്കാതെ, ജനങ്ങളുമായുള്ള ഇടപെടലുകളിൽ നിന്ന് നിരന്തരം പഠിക്കുകയും സ്വയം തിരുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ഡയലക്ടിക്കൽ പ്രക്രിയയായി കാണുമ്പോഴാണ് ജനവിശ്വാസം ദീർഘകാലികമായി ഉറപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്.
അങ്ങനെയാകുമ്പോൾ, നേതൃത്വം ജനങ്ങൾക്ക് മുകളിൽ നിൽക്കുന്ന ഒരു കട്ടിയുള്ള ഘടനയായിരിക്കില്ല. മറിച്ച്, ജനങ്ങളിലൂടെയും ജനങ്ങളോടൊപ്പംതന്നെയും തുടർച്ചയായി രൂപപ്പെടുകയും പുതുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ജീവിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ ഫീൽഡായി മാറും.