അധികാര പദവികൾ ആർജിക്കുന്നതിനുള്ള ഭ്രമം ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ

അധികാര പദവികൾ ആർജിക്കുന്നതിനുള്ള ഭ്രമം ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ഒരു വ്യക്തിഗത മനോവൈകല്യമോ സ്വഭാവദോഷമോ മാത്രമല്ല; അത് സാമൂഹ്യ ഘടനകളിലും ബോധഘടനകളിലും ഒരേസമയം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ആഴത്തിലുള്ള ഡയലക്ടിക്കൽ പ്രതിഭാസമാണ്. മനുഷ്യ സമൂഹം രൂപപ്പെടുന്ന എല്ലാ ഘട്ടങ്ങളിലും അധികാരം ഒരു ആവശ്യമെന്ന നിലയിലും ഒരു ഉപാധിയെന്ന നിലയിലും നിലനിന്നിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ആ ഉപാധി തന്നെ അന്തിമ ലക്ഷ്യമായി മാറുന്ന ഘട്ടത്തിലാണ് “അധികാരഭ്രമം” ഉദയം ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടെ ഉപാധിയും ലക്ഷ്യവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വിച്ഛേദിക്കപ്പെടുകയും, അധികാരം സാമൂഹ്യ പരിവർത്തനത്തിന്റെ മാർഗ്ഗമെന്ന നിലയിൽ നിന്നു വ്യക്തിപരമായ നിലനില്പിന്റെ ഉറപ്പായും സ്വത്വസ്ഥിരീകരണ ഉപാധിയായും മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് സമൂഹത്തെ ഒരു ലീനിയർ സംവിധാനമായി കാണുന്നില്ല; മറിച്ച്, പരസ്പരം ഇടപഴകുന്ന നിരവധി ക്വാണ്ടം പാളികളുള്ള (quantum layers) ഒരു സങ്കീർണ്ണ ഘടനയായാണ് അവലോകനം ചെയ്യുന്നത്. സാമ്പത്തിക ഘടന, രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാപനങ്ങൾ, സാംസ്കാരിക മൂല്യങ്ങൾ, മാധ്യമ നാരേറ്റീവുകൾ, വ്യക്തിയുടെ മനോഘടന—ഇവയൊക്കെ ഓരോ ക്വാണ്ടം പാളികളാണ്. അധികാര പദവിയോടുള്ള ഭ്രമം ഈ പാളികളിൽ പലതിലും ഒരേസമയം രൂപപ്പെടുകയും പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. സാമ്പത്തിക അനിശ്ചിതത്വം വ്യക്തിയിൽ സുരക്ഷാഭാവക്കുറവ് സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ, രാഷ്ട്രീയ പദവികൾ ആ സുരക്ഷയുടെ പ്രതീകമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. മാധ്യമങ്ങൾ അധികാരത്തെ മഹത്വവൽക്കരിച്ച നാരേറ്റീവുകളായി അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അധികാരരഹിതത്വം പരാജയമായി ഉൾക്കൊള്ളപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ അധികാരമോഹം ഒരു വ്യക്തിഗത ആഗ്രഹമെന്നതിലുപരി ഒരു സാമൂഹ്യ-മാനസിക ഫീൽഡായി മാറുന്നു.

ഡയലക്ടിക്കൽമായി നോക്കുമ്പോൾ, അധികാരം തന്നെ ഒരു വൈരുദ്ധ്യത്തിന്റെ ഫലമാണ്. സമൂഹത്തിൽ പ്രവർത്തനം ഏകോപിപ്പിക്കാനും കൂട്ടായ ലക്ഷ്യങ്ങൾ സാക്ഷാത്കരിക്കാനും ഒരു കേന്ദ്രീകരണം ആവശ്യമുണ്ട്—ഇതാണ് അധികാരത്തിന്റെ യുക്തിപരമായ അടിസ്ഥാനം. എന്നാൽ ആ കേന്ദ്രീകരണം സ്വയം നിലനിൽപ്പിനായി പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ, അതിലെ തന്നെ വിഘടനാത്മക (decohesive) ശക്തികൾ സജീവമാകുന്നു. അധികാരം സാമൂഹ്യ സമന്വയം (coherence) സൃഷ്ടിക്കേണ്ടതിനു പകരം സാമൂഹ്യ വിഭജനങ്ങൾക്കും വേർതിരിവിനും കാരണമാകുന്നു. അധികാര പദവികൾ ആർജിക്കുന്നതിനുള്ള ഭ്രമം ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഒരു വ്യക്തിയെ മാത്രമല്ല, മുഴുവൻ സംഘടനയെയും രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തെയും ഒരു അസ്ഥിര സമതുലിതാവസ്ഥയിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്നു.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ഭാഷയിൽ പറയുമ്പോൾ, അധികാരഭ്രമം ഒരു “തെറ്റായ സ്ഥിരതാ ബിന്ദു” (false equilibrium point) ആണ്. യഥാർത്ഥ സ്ഥിരത ഉണ്ടാകുന്നത് അധികാരവും ഉത്തരവാദിത്വവും, അവകാശവും സേവനവും, വ്യക്തിയും സമൂഹവും തമ്മിലുള്ള ഡൈനാമിക് സമതുലിതാവസ്ഥയിലാണ്. അധികാരം സ്വയം ഒരു അന്തിമ മൂല്യമായി മാറുമ്പോൾ, അത് വ്യക്തിയുടെ ബോധത്തിൽ ഒരു ക്ലോസ്ഡ് സിസ്റ്റമായി (closed system) പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പുതിയ വിമർശനങ്ങൾ, ഭിന്നാഭിപ്രായങ്ങൾ, തിരുത്തലുകൾ—ഇവയെല്ലാം ഭീഷണിയായി അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഇതോടെ വ്യക്തിയും സ്ഥാപനവും പഠന ശേഷി നഷ്ടപ്പെടുകയും, ചരിത്രപരമായ അനിവാര്യമായ മാറ്റങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാതെ വരികയും ചെയ്യുന്നു.

ഇതിനുള്ള പരിഹാരം അധികാരത്തെ നിഷേധിക്കുന്ന ഒരു നിരാകരണ സമീപനമല്ല. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് അധികാരത്തെ ഒരു പ്രവർത്തനപരമായ ഊർജ്ജമെന്ന നിലയിലാണ് കാണുന്നത്—ശരിയായ രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ സാമൂഹ്യ പരിവർത്തനത്തിന് പ്രചോദനമായേക്കാവുന്ന ഊർജ്ജം. എന്നാൽ ആ ഊർജ്ജം സ്ഥിരമായി സ്വയം വിമർശനത്തിനും സാമൂഹ്യ ഫീഡ്ബാക്കിനും വിധേയമാക്കണം. അധികാര പദവി ഒരു നേട്ടമല്ല, മറിച്ച് ഒരു താൽക്കാലിക ഉത്തരവാദിത്വമാണെന്ന ബോധമാണ് അധികാരഭ്രമത്തെ ഡയലക്ടിക്കലായി മറികടക്കാനുള്ള ഏക മാർഗം.

അവസാനമായി, ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് ഇതാണ്: ചരിത്രം മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നത് അധികാര പദവികൾ കൈവശമുള്ളവരുടെ ഇച്ഛാനുസൃതമായി അല്ല, മറിച്ച് സാമൂഹ്യ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ ഉയർന്ന സമന്വയത്തിലേക്ക് പരിഹരിക്കപ്പെടുന്ന പ്രക്രിയയിലൂടെയാണ്. അധികാരത്തെ ലക്ഷ്യമായി അല്ല, പ്രക്രിയയുടെ ഒരു ഘടകമായി മാത്രം കാണാൻ കഴിയുന്നിടത്താണ് വ്യക്തിയും പ്രസ്ഥാനവും യഥാർത്ഥത്തിൽ വിമോചനപരമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നത്.