അൽഗോരിതങ്ങളാലും കൃത്രിമ പ്രതീതി നിർമ്മാണസങ്കേതങ്ങളാലും നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്ന ആധുനിക ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയം സി പി എം തിരിച്ചറിയണം

ഈ കഴിഞ്ഞ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതുപക്ഷം നേരിട്ട പരാജയം ഒരു സാധാരണ രാഷ്ട്രീയ സംഭവമെന്നതിലുപരി, ആധുനിക ലോകത്തിൽ “പ്രതീതിനിർമ്മാണ രാഷ്ട്രീയം” എത്രമാത്രം ശക്തവും സങ്കീർണ്ണവുമായ ഒരു അധികാരയന്ത്രമായി മാറിയിരിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ അത്യന്തം ഗൗരവമുള്ള ഉദാഹരണമായിരുന്നു. ഇന്ന് രാഷ്ട്രീയം വെറും നയങ്ങളുടെയും വികസന പദ്ധതികളുടെയും ആശയപരമായ ഏറ്റുമുട്ടലുകളുടെയും മേഖലയിൽ മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നില്ല. അത് മനുഷ്യരുടെ ബോധത്തെയും വികാരങ്ങളെയും ധാരണകളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഒരു വിവര-മാനസിക യുദ്ധരംഗമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെക്കാൾ ശക്തമായി മനുഷ്യരുടെ മനസ്സിനെ സ്വാധീനിക്കുന്നത് പലപ്പോഴും യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ സാമൂഹിക പ്രതീതികളാണ്. ഒരു സമൂഹം എന്താണ് വിശ്വസിക്കുന്നത്, എന്തിനെയാണ് സത്യമെന്ന് കരുതുന്നത്, ആരെയാണ് വിജയിയായി കാണുന്നത്, ആരെയാണ് പരാജിതനായി കണക്കാക്കുന്നത് — ഇതെല്ലാം ഇന്ന് വലിയ തോതിൽ വിവരസാങ്കേതിക വിദ്യയുടെയും മാധ്യമങ്ങളുടെയും അൽഗോരിതമിക നിയന്ത്രണങ്ങളുടെയും ഫലമായി രൂപപ്പെടുന്ന കാര്യങ്ങളാണ്.

കേരളത്തിൽ കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിലായി നടന്ന വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ, സാമൂഹിക സുരക്ഷാ പദ്ധതികൾ, പൊതുജനാരോഗ്യ ഇടപെടലുകൾ, വിദ്യാഭ്യാസ-ക്ഷേമ രംഗങ്ങളിലെ നേട്ടങ്ങൾ എന്നിവയെക്കാൾ ശക്തമായി ജനബോധത്തെ സ്വാധീനിച്ചത് നിരന്തരമായി ആവർത്തിക്കപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണങ്ങളായിരുന്നു. സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലൂടെയും മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളിലൂടെയും സംഘടിതമായി പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെട്ട വ്യാജവാർത്തകളും അർദ്ധസത്യങ്ങളും വികാരപരമായ മാനസിക പ്രചാരണങ്ങളുമാണ് ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ ബോധത്തെ വലിയ തോതിൽ സ്വാധീനിച്ചത്. ഇവിടെ ലക്ഷ്യം യാഥാർത്ഥ്യത്തെ വിശദീകരിക്കുക എന്നതല്ലായിരുന്നു; മറിച്ച് യാഥാർത്ഥ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പ്രത്യേക മാനസികാവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുകയായിരുന്നു.

വലതുപക്ഷ ശക്തികൾ വളരെ കൃത്യമായും ദീർഘകാല തന്ത്രപരമായും “ഇടതുപക്ഷം തകർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു”, “ജനപിന്തുണ നഷ്ടപ്പെട്ടു”, “അകത്ത് കലഹം മാത്രമാണ്”, “സംഘടന ക്ഷയിച്ചിരിക്കുന്നു” തുടങ്ങിയ പ്രതീതികൾ സമൂഹത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. ഒരേ ആശയം വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ, വ്യത്യസ്ത ശബ്ദങ്ങളിൽ, വിവിധ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലൂടെ നിരന്തരം ആവർത്തിക്കുമ്പോൾ അത് ക്രമേണ ഒരു “സാമൂഹിക സത്യം” പോലെ തോന്നിത്തുടങ്ങും. മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ ഇത് “illusory truth effect” എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രതിഭാസമാണ്. ആവർത്തനം മനുഷ്യബോധത്തിൽ വിശ്വാസ്യതയുടെ പ്രതീതി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇതാണ് ആധുനിക രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന യന്ത്രങ്ങളിൽ ഒന്ന്.

ഈ പ്രതീതിനിർമ്മാണ പ്രക്രിയയുടെ ഏറ്റവും അപകടകരമായ വശം, അതിന്റെ സ്വാധീനം രാഷ്ട്രീയ വിരുദ്ധർക്കു മാത്രം പരിമിതമായിരുന്നില്ല എന്നതാണ്. സി പി എം പ്രവർത്തകരുടെയും അനുഭാവികളുടെയും ഒരു വിഭാഗം പോലും ശത്രു നിർമ്മിച്ച മാനസിക ചട്ടക്കൂടിനുള്ളിൽ നിന്നുകൊണ്ട് സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ കാണാൻ തുടങ്ങുകയായിരുന്നു. ഇത് വെറും രാഷ്ട്രീയ പ്രശ്നമല്ല; അത് ബോധപരമായ ഒരു പ്രതിസന്ധിയാണ്. സ്വന്തം ശക്തിയെക്കുറിച്ചുള്ള ആത്മവിശ്വാസം ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ സംഘടനാപരമായ ഊർജം ചോർന്നുപോകുന്നു. പ്രതിരോധ മനോഭാവം ദുർബലമാകുന്നു. പരാജയത്തിന്റെ പ്രതീതി യഥാർത്ഥ പരാജയത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന സ്വയംനിറവേറ്റുന്ന പ്രവചനമായി (self-fulfilling prophecy) മാറുന്നു. വിവരയുദ്ധത്തിന്റെ ഏറ്റവും അപകടകരമായ ഘട്ടം ഇതുതന്നെയാണ്.

ഇന്ന് രാഷ്ട്രീയം ഒരു “ബോധയുദ്ധം” ആയി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. തെരുവുകളിലും നിയമസഭകളിലും മാത്രമല്ല, മനുഷ്യരുടെ മൊബൈൽ സ്ക്രീനുകളിലും സോഷ്യൽ മീഡിയ ഫീഡുകളിലും അദൃശ്യമായ അൽഗോരിതങ്ങളുടെയും ഡാറ്റാബേസുകളുടെയും ലോകത്തിനകത്തുമാണ് രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടം നടക്കുന്നത്. ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങൾ, ട്രോൾ സൈന്യങ്ങൾ, ബോട്ട് അക്കൗണ്ടുകൾ, കൃത്രിമ ട്രെൻഡുകൾ, ഡീപ്‌ഫേക്ക് വീഡിയോകൾ, AI ഉപയോഗിച്ച വ്യാജചിത്രങ്ങൾ, വികാരങ്ങളെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്ന ഭാഷ, തെരഞ്ഞെടുത്ത ദൃശ്യാവിഷ്കാരങ്ങൾ — ഇവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് പുതിയ രാഷ്ട്രീയ യുദ്ധഭൂമി രൂപപ്പെടുന്നത്. അവിടെ യാഥാർത്ഥ്യം മാത്രം മതിയാകില്ല; യാഥാർത്ഥ്യത്തെ സംഘടിതമായ ജനബോധമാക്കി മാറ്റാനുള്ള ആശയവിനിമയ ശേഷിയും നിർണായകമാണ്.

ഈ പുതിയ സാഹചര്യത്തിൽ അൽഗോരിതങ്ങൾ അതീവ നിർണായകമായ രാഷ്ട്രീയ ആയുധങ്ങളായി മാറിയിരിക്കുന്നു. പഴയകാലത്ത് രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണം പൊതുയോഗങ്ങൾ, പത്രങ്ങൾ, ടെലിവിഷൻ, പോസ്റ്ററുകൾ തുടങ്ങിയ ദൃശ്യമായ മാർഗങ്ങളിലൂടെയായിരുന്നു നടന്നിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇന്ന് ജനങ്ങൾ എന്ത് കാണണം, എന്ത് കാണരുത്, ഏത് വാർത്തയാണ് അവരുടെ മുന്നിൽ ആവർത്തിച്ച് വരേണ്ടത്, ആരെയാണ് വിശ്വസിക്കേണ്ടത് എന്നതെല്ലാം സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെ അദൃശ്യ അൽഗോരിതങ്ങൾ വലിയ തോതിൽ നിർണ്ണയിക്കുന്നു.

അൽഗോരിതം എന്നത് ഒരു കംപ്യൂട്ടർ നിർദ്ദേശക്രമമെന്നതിലുപരി, മനുഷ്യരുടെ ശ്രദ്ധയും വികാരങ്ങളും പെരുമാറ്റങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ ഘടനയാണ്. ഉപയോക്താവിന്റെ ലൈക്കുകൾ, ഷെയറുകൾ, തിരച്ചിലുകൾ, വീഡിയോകൾ കാണുന്ന സമയം, രാഷ്ട്രീയ പ്രതികരണങ്ങൾ, ഓൺലൈൻ ഇടപെടലുകൾ എന്നിവയെല്ലാം വിശകലനം ചെയ്ത് ഏത് തരത്തിലുള്ള ഉള്ളടക്കമാണ് അയാൾക്ക് കൂടുതൽ കാണിക്കേണ്ടത് എന്ന് അൽഗോരിതങ്ങൾ തീരുമാനിക്കുന്നു. സോഷ്യൽ മീഡിയ കമ്പനികളുടെ പ്രധാന സാമ്പത്തിക ലക്ഷ്യം ഉപയോക്താവിനെ കൂടുതൽ സമയം പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ പിടിച്ചിരുത്തുക എന്നതാണ്. അതിനാൽ മനുഷ്യന്റെ വികാരങ്ങളെ ഏറ്റവും ശക്തമായി ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്ന ഉള്ളടക്കങ്ങൾ — കോപം, ഭയം, വെറുപ്പ്, ആശങ്ക, മതവികാരം, ദേശീയത, ആക്രോശം — കൂടുതലായി പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ രീതിയിൽ ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ സ്വാഭാവികമായി തന്നെ രാഷ്ട്രീയ ധ്രുവീകരണത്തിന് അനുയോജ്യമായ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

രാഷ്ട്രീയ ശക്തികൾ ഇതിനെ അതീവ കൃത്യമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഡാറ്റ വിശകലനത്തിലൂടെ ഓരോ സമൂഹവിഭാഗത്തിന്റെയും മാനസിക-രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവം പഠിക്കുന്നു. തൊഴിലില്ലായ്മയെക്കുറിച്ച് ആശങ്കപ്പെടുന്ന യുവാക്കൾക്ക് “രാജ്യം തകർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു” എന്ന സന്ദേശങ്ങൾ കാണിക്കും. മതപരമായ ഭീതിയുള്ളവർക്ക് “നിങ്ങളുടെ മതം അപകടത്തിലാണ്” എന്ന ഉള്ളടക്കങ്ങൾ എത്തിക്കും. മധ്യവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾക്ക് “അഴിമതി”, “അസ്ഥിരത”, “നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെട്ടു” തുടങ്ങിയ വികാരങ്ങൾ ഉണർത്തുന്ന പ്രചാരണങ്ങൾ നൽകും. ഇതാണ് “മൈക്രോ-ടാർഗറ്റിംഗ്” എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രക്രിയ. ഓരോ വ്യക്തിക്കും വ്യത്യസ്തമായ രാഷ്ട്രീയ യാഥാർത്ഥ്യമാണ് അൽഗോരിതങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നത്.

ഇതിന്റെ ഫലമായി ജനങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കുകയാണെന്ന് കരുതുമ്പോഴും, യഥാർത്ഥത്തിൽ അവർ അൽഗോരിതമികമായി ക്രമീകരിച്ച വിവരലോകത്തിനകത്താണ് ജീവിക്കുന്നത്. ഒരേ രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശം നൂറുകണക്കിന് പോസ്റ്റുകളിലൂടെയും വീഡിയോകളിലൂടെയും കമന്റുകളിലൂടെയും ട്രോളുകളിലൂടെയും നിരന്തരം ഒരാളുടെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോൾ അത് ക്രമേണ സത്യമായി തോന്നിത്തുടങ്ങും. വ്യക്തമായ തെളിവുകളില്ലെങ്കിലും “ഇത് എല്ലാവരും പറയുന്ന കാര്യമാണ്” എന്ന സാമൂഹിക ധാരണ രൂപപ്പെടും. പ്രതീതിനിർമ്മാണത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി ഇതാണ്.

ഇതിന്റെ മറ്റൊരു അപകടകരമായ വശമാണ് “Echo Chamber” അഥവാ “പ്രതിധ്വനി മുറി”. അൽഗോരിതങ്ങൾ ഒരാൾക്ക് ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ആശയങ്ങളും അഭിപ്രായങ്ങളും മാത്രമാണ് കൂടുതലായി കാണിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ആളുകൾ വ്യത്യസ്ത കാഴ്ചപ്പാടുകളുമായി ഇടപെടാതെ, സ്വന്തം വിശ്വാസങ്ങൾ മാത്രം ആവർത്തിക്കുന്ന ഒരു വിവരകൂടിനുള്ളിൽ കുടുങ്ങിപ്പോകുന്നു. ഇത് രാഷ്ട്രീയ ധ്രുവീകരണം വർധിപ്പിക്കുകയും വിമർശനാത്മക ചിന്തയെ ദുർബലമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സമൂഹം ക്രമേണ വ്യത്യസ്ത “വിവരലോകങ്ങൾ” ആയി വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു.

ഇതെല്ലാം ചേർന്ന് “manufacturing consent” അഥവാ “സമ്മത നിർമ്മാണം” എന്ന പ്രക്രിയയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. മനുഷ്യർ സ്വാഭാവികമായി പ്രതികരിക്കുന്നുവെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്ന രീതിയിൽ കൃത്രിമ ജനാഭിപ്രായം നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ബോട്ട് അക്കൗണ്ടുകൾ, വ്യാജ ട്രെൻഡുകൾ, സംഘടിത ട്രോളിംഗ്, AI ഉപയോഗിച്ച വ്യാജ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയമായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ട ഡിജിറ്റൽ നെറ്റ്വർക്കുകൾ — ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഒരു കൃത്രിമ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

ഇത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ പുരോഗമന രാഷ്ട്രീയത്തിന് വെറും പഴയ പ്രചാരണരീതികളിൽ ആശ്രയിച്ച് മുന്നോട്ട് പോകാനാവില്ല. സാങ്കേതിക വിദ്യയെ വെറുക്കുകയോ അവഗണിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് രാഷ്ട്രീയ ആത്മഹത്യയാകും. അൽഗോരിതങ്ങൾ എങ്ങിനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, വിവരപ്രവാഹം എങ്ങിനെ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു, ജനങ്ങളുടെ വികാരങ്ങളെ എങ്ങിനെ ലക്ഷ്യമിടുന്നു എന്നിവ ശാസ്ത്രീയമായി മനസ്സിലാക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ഡിജിറ്റൽ മീഡിയ സാക്ഷരത, വിവരവിമർശനശേഷി, വസ്തുത പരിശോധന, അൽഗോരിതമിക ബോധം എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ-സാംസ്കാരിക ഇടപെടൽ ആവശ്യമുണ്ട്.

അതുകൊണ്ട് തന്നെ സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിലും ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലും നടക്കുന്ന വിവരയുദ്ധത്തെ ശാസ്ത്രീയമായി പഠിക്കുകയും ഇടപെടുകയും ചെയ്യുന്ന സാങ്കേതിക പ്രാവീണ്യമുള്ള സംഘങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തേണ്ടത് ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് അനിവാര്യമാണ്. സോഫ്റ്റ്‌വേർ പ്രോഗ്രാമർമാർ, ഡാറ്റ അനലിസ്റ്റുകൾ, ഡിജിറ്റൽ കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ വിദഗ്ധർ, സൈബർ സുരക്ഷാ പ്രവർത്തകർ, മീഡിയ ഗവേഷകർ എന്നിവരടങ്ങിയ സംഘടിത സംവിധാനങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തണം. ഇത് വെറും “ഐ ടി സെൽ” എന്ന പരിമിത ധാരണയല്ല; ആധുനിക രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ നിർണായക അടിസ്ഥാനസൗകര്യമാണ്.

ഇത്തരം സംഘങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം വെറും സോഷ്യൽ മീഡിയ പോസ്റ്റുകൾ തയ്യാറാക്കുന്നതിൽ ഒതുങ്ങരുത്. സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിൽ രൂപപ്പെടുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രവണതകളെ തത്സമയം വിശകലനം ചെയ്യാനും വ്യാജവാർത്തകളെ അതിവേഗം തിരിച്ചറിയാനും ജനങ്ങളുടെ പ്രതികരണങ്ങളെ പഠിക്കാനും കഴിയുന്ന ശാസ്ത്രീയ ഡിജിറ്റൽ ഗവേഷണ-പ്രചാരണ സംവിധാനങ്ങളായിരിക്കണം അവ. ഏത് വിഷയങ്ങളാണ് ജനങ്ങളിൽ കൂടുതൽ പ്രതികരണം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്, ഏത് തരത്തിലുള്ള ഭാഷയാണ് വികാരപരമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നത്, ഏതെല്ലാം നുണകളാണ് വേഗത്തിൽ പ്രചരിക്കുന്നത് എന്നിവ നിരന്തരം പഠിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

അതോടൊപ്പം തന്നെ വ്യാജപ്രചാരണ ശൃംഖലകളെയും ബോട്ട് അക്കൗണ്ടുകളെയും തിരിച്ചറിയാനുള്ള സാങ്കേതിക ശേഷിയും വികസിപ്പിക്കണം. സംഘടിതമായി പ്രചരിക്കുന്ന തെറ്റായ വിവരങ്ങളെ വേഗത്തിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് വസ്തുതാപരമായ മറുപടികൾ നൽകുന്ന സംവിധാനങ്ങൾ ഉണ്ടാകണം. കാരണം ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വൈകിയെത്തുന്ന സത്യം പലപ്പോഴും ഇതിനകം വ്യാപകമായി പടർന്നുപോയ നുണയെ മറികടക്കാൻ കഴിയാറില്ല.

പുരോഗമന രാഷ്ട്രീയ ആശയങ്ങളെ പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുന്ന ലളിതവും ആകർഷകവുമായ ഡിജിറ്റൽ രൂപങ്ങളാക്കി മാറ്റുകയും വേണം. ചെറുവീഡിയോകൾ, ഇൻഫോഗ്രാഫിക്സ്, പോഡ്കാസ്റ്റുകൾ, വിശദീകരണ വീഡിയോകൾ, ഇന്ററാക്ടീവ് മീഡിയ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ എന്നിവയുടെ സഹായത്തോടെ ജനങ്ങളുമായി പുതിയ രീതിയിലുള്ള ബന്ധം സ്ഥാപിക്കണം. വെറും ആശയപ്രചാരണമല്ല, ആത്മവിശ്വാസവും വിമർശനാത്മക ബോധവും സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വവും വളർത്തുന്ന ആശയവിനിമയമാണ് ആവശ്യമായത്.

അതേസമയം, ഇവിടെ അത്യന്തം പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു രാഷ്ട്രീയ-നൈതിക ചോദ്യവും നിലനിൽക്കുന്നു. വലതുപക്ഷം ഉപയോഗിക്കുന്നതുപോലെ വ്യാജവാർത്തകളെയും വിദ്വേഷത്തെയും മാനസിക ചൂഷണത്തെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയ രാഷ്ട്രീയത്തെ അനുകരിക്കുക എന്നതാകരുത് പുരോഗമന ശക്തികളുടെ ലക്ഷ്യം. സാങ്കേതിക വിദ്യയെ മനുഷ്യ വിമോചനത്തിനും ജനാധിപത്യ ബോധവൽക്കരണത്തിനും സാമൂഹിക സത്യത്തിന്റെ ശക്തിപ്പെടുത്തലിനും ഉപയോഗിക്കുകയാണ് യഥാർത്ഥ വെല്ലുവിളി. ശാസ്ത്രീയ ബോധം, വസ്തുതാപരമായ വിവരങ്ങൾ, വിമർശനാത്മക ചിന്ത, ജനകീയ പങ്കാളിത്തം, സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വം എന്നിവയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ഡിജിറ്റൽ ജനാധിപത്യ സംസ്കാരം വളർത്തുകയാണ് പുരോഗമന രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ ദൗത്യം.

അല്ലാത്തപക്ഷം സാങ്കേതികവിദ്യ മനുഷ്യവിമോചനത്തിന്റെ ഉപകരണമാകാതെ ബോധനിയന്ത്രണത്തിന്റെയും ജനാധിപത്യ ദുർബലീകരണത്തിന്റെയും സാമൂഹിക മാനിപുലേഷന്റെയും ആയുധമായി മാറും. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ഭാഷയിൽ പറഞ്ഞാൽ, സാങ്കേതിക വിദ്യ സ്വതന്ത്രമായ ഒരു നിഷ്പക്ഷ ശക്തിയല്ല. അത് ഏത് സാമൂഹിക ശക്തികളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്, ഏത് വർഗ്ഗതാൽപര്യങ്ങൾക്ക് സേവനം ചെയ്യുന്നു, ഏത് തരത്തിലുള്ള സാമൂഹിക ബോധമാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത് എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചാണ് അതിന്റെ ചരിത്രപരമായ സ്വഭാവം നിർണയിക്കപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടം വെറും അധികാരത്തിനായുള്ള പോരാട്ടമല്ല; യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ സാമൂഹിക അർത്ഥം നിർണയിക്കാനുള്ള പോരാട്ടവുമാണ്.