ഇൻഡ്യയിൽ ഉയർന്നുവരുന്ന ജൻ-സി രാഷ്ട്രീയവും ഇടതു പക്ഷ പ്രസ്ഥാനങ്ങളും- ഒരു ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്കൽ വിശകലനം

ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ട് മനുഷ്യചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പരിവർത്തനങ്ങളുടെ യുഗമാണ്. ചരിത്രത്തിൽ മുമ്പും മനുഷ്യസമൂഹം നിരവധി വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൃഷിവിപ്ലവം മനുഷ്യനെ സ്ഥിരതാമസത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. വ്യവസായ വിപ്ലവം ഉൽപാദനരീതികളെയും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളെയും പൂർണ്ണമായും മാറ്റിമറിച്ചു. വിവരസാങ്കേതിക വിപ്ലവം ലോകത്തെ ഒരു ആഗോള ആശയവിനിമയ ശൃംഖലയായി പരിവർത്തനം ചെയ്തു. എന്നാൽ ഇന്ന് മനുഷ്യരാശി അഭിമുഖീകരിക്കുന്നത് ഈ മൂന്ന് വിപ്ലവങ്ങളുടെയും സംയോജിതഫലത്തെക്കാൾ ആഴത്തിലുള്ള ഒരു പരിവർത്തനമാണ്. കൃത്രിമ ബുദ്ധി, ക്വാണ്ടം കമ്പ്യൂട്ടിംഗ്, ജൈവസാങ്കേതികവിദ്യ, റോബോട്ടിക്സ്, നാനോ സാങ്കേതികവിദ്യ, ബഹിരാകാശ ഗവേഷണം, ഡിജിറ്റൽ ശൃംഖലകൾ എന്നിവയുടെ സംയോജനം മനുഷ്യനാഗരികതയെ പുതിയൊരു ഘട്ടത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയാണ്.

ഈ പുതിയ യുഗത്തിൽ ഉൽപാദനത്തിന്റെ സ്വഭാവം മാറുകയാണ്. തൊഴിൽ എന്ന ആശയം മാറുകയാണ്. സമ്പത്തിന്റെ ഉറവിടങ്ങൾ മാറുകയാണ്. അറിവ്, ഡാറ്റ, ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണം, സാങ്കേതിക നവീകരണം എന്നിവ ഭൂമിയെയും അസംസ്കൃത വിഭവങ്ങളെയുംക്കാൾ വിലമതിക്കപ്പെടുന്ന ഉൽപാദനശക്തികളായി മാറുന്നു. അതോടൊപ്പം സമൂഹം അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങളും കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാകുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, പരിസ്ഥിതി പ്രതിസന്ധി, കൃത്രിമ ബുദ്ധി മൂലമുള്ള തൊഴിലിലെ മാറ്റങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ അസമത്വം, തെറ്റായ വിവരങ്ങളുടെ വ്യാപനം, ആഗോള സാമ്പത്തിക അസ്ഥിരത, പുതിയ പൊതുജനാരോഗ്യ വെല്ലുവിളികൾ, സൈബർ സുരക്ഷ, സ്വകാര്യത, ഡാറ്റയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം എന്നിവ പരമ്പരാഗത രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ചട്ടക്കൂടുകൾക്കപ്പുറത്തുള്ള പുതിയ പ്രശ്നങ്ങളാണ്.

ഇത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ, ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ രാഷ്ട്രീയ ചിന്തകൾ മാത്രം ആശ്രയിച്ച് ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സമൂഹത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പുതിയൊരു രാഷ്ട്രീയ ദർശനത്തിന്റെ ആവശ്യകത ഉയർന്നുവരുന്നു. ഇത് പഴയ രാഷ്ട്രീയ ചിന്തകളെ നിഷേധിക്കാനുള്ള ശ്രമമല്ല. മറിച്ച് അവയുടെ ചരിത്രപരമായ സംഭാവനകളെ അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ട്, പുതിയ ശാസ്ത്രീയ അറിവുകളുടെ വെളിച്ചത്തിൽ അവയെ വികസിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമമാണ്. ശാസ്ത്രം മുന്നോട്ടുപോകുമ്പോൾ ശാസ്ത്രീയ സാമൂഹികചിന്തയും മുന്നോട്ടുപോകേണ്ടതുണ്ട്.

ചരിത്രത്തിലുടനീളം രാഷ്ട്രീയം ഓരോ കാലഘട്ടത്തിലും അന്നത്തെ ഉൽപാദനശക്തികളുടെയും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളുടെയും സ്വാധീനത്തിലാണ് വികസിച്ചിട്ടുള്ളത്. കാർഷിക സമൂഹത്തിൽ ഭൂമിയായിരുന്നു സമ്പത്തിന്റെ പ്രധാന ഉറവിടം; അതിനാൽ ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥതയും കാർഷിക ഉൽപാദനവുമാണ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്രവിഷയങ്ങളായിരുന്നത്. വ്യവസായ യുഗത്തിൽ ഫാക്ടറികളും യന്ത്രങ്ങളും മൂലധനവും തൊഴിലാളിവർഗവും രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളായി മാറി. ഇന്ന് അറിവ്, ഡാറ്റ, സാങ്കേതികവിദ്യ, കൃത്രിമ ബുദ്ധി എന്നിവയാണ് സാമ്പത്തിക ശക്തിയുടെ കേന്ദ്രം. അതിനാൽ ഭാവിയിലെ രാഷ്ട്രീയവും ഈ പുതിയ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഇന്ത്യയുടെ സാഹചര്യത്തിൽ ഈ മാറ്റം കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജനാധിപത്യ രാഷ്ട്രമാണ് ഇന്ത്യ. അതോടൊപ്പം ഏറ്റവും വലിയ യുവജനശക്തിയും അതിവേഗം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ അടിസ്ഥാനസൗകര്യവും ഇന്ത്യയ്ക്കുണ്ട്. ഡിജിറ്റൽ പൊതുസേവനങ്ങൾ, മൊബൈൽ ആശയവിനിമയം, ഡിജിറ്റൽ ധനകാര്യ ഇടപാടുകൾ, ബഹിരാകാശ ഗവേഷണം, ഔഷധനിർമ്മാണം, വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ, കൃത്രിമ ബുദ്ധി തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഇന്ത്യ ലോകശ്രദ്ധ ആകർഷിച്ചിരിക്കുകയാണ്. എന്നിരുന്നാലും ദാരിദ്ര്യം, സാമൂഹിക അസമത്വം, തൊഴിലില്ലായ്മ, വിദ്യാഭ്യാസത്തിലെ അസന്തുലിതാവസ്ഥ, പരിസ്ഥിതി നാശം, മത-വർഗീയ ധ്രുവീകരണം, തെറ്റായ വിവരങ്ങളുടെ പ്രചരണം എന്നിവ രാജ്യത്തിന്റെ വികസനത്തിന് മുന്നിലുള്ള പ്രധാന വെല്ലുവിളികളായി തുടരുന്നു.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സാമ്പത്തിക വികസനം മാത്രം മതിയാകില്ല; ശാസ്ത്രീയമായി ചിന്തിക്കുന്ന, സാമൂഹികമായി ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള, സാങ്കേതികവിദ്യയെ മനുഷ്യപുരോഗതിക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന, ജനാധിപത്യത്തെ കൂടുതൽ പങ്കാളിത്തപരമാക്കുന്ന ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരവും ആവശ്യമാണ്. രാഷ്ട്രീയം അധികാരം പിടിച്ചെടുക്കാനുള്ള നിരന്തര മത്സരമായി മാത്രം തുടരുകയാണെങ്കിൽ, സങ്കീർണ്ണമായ ദേശീയ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ദീർഘകാല പരിഹാരങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ പ്രയാസമായിരിക്കും. മറിച്ച് രാഷ്ട്രീയം സമൂഹത്തിന്റെ കൂട്ടായ ബുദ്ധിശക്തിയെ ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സംവിധാനമായി മാറണം. പൊതുനയങ്ങൾ തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ രൂപപ്പെടുകയും അവയുടെ ഫലങ്ങൾ ശാസ്ത്രീയമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുകയും ആവശ്യമായപ്പോൾ തിരുത്തപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു സ്വയം പഠിക്കുന്ന ജനാധിപത്യമാണ് ഭാവിയിലെ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ആവശ്യമായത്.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഈ ലേഖനം ജൻ സി (Generation C) രാഷ്ട്രീയം എന്ന ആശയം അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ഇവിടെ “ജൻ സി” എന്നത് ഒരു പ്രത്യേക പ്രായവിഭാഗത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല. അത് മനുഷ്യനാഗരികതയുടെ പുതിയ സാമൂഹികബോധത്തെയാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. ബോധമുള്ള (Conscious), പരസ്പരം ബന്ധിക്കപ്പെട്ട (Connected), സർഗാത്മകമായ (Creative), സഹകരണാത്മകമായ (Collaborative), കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ സാങ്കേതികവിദ്യകളുമായി സ്വാഭാവികമായി ഇടപഴകുന്ന (Computational) ഒരു പുതിയ സാമൂഹിക മനോഭാവമാണ് ജൻ സി. ഈ പുതിയ തലമുറ ജാതി, മതം, ഭാഷ, ഭൂമിശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയ പരമ്പരാഗത അതിരുകൾക്കപ്പുറം ആഗോള വിജ്ഞാനശൃംഖലകളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നു. അവരുടെ ജീവിതരീതിയും തൊഴിലും ആശയവിനിമയവും പഠനരീതിയും രാഷ്ട്രീയ പ്രതീക്ഷകളും മുൻകാല തലമുറകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്.

ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം ഈ പുതിയ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യത്തിന് അനുയോജ്യമായ രാഷ്ട്രീയ ദർശനമാണ്. അത് ശാസ്ത്രത്തെ ഭരണത്തിന്റെ അടിത്തറയാക്കുന്നു; അറിവിനെ പൊതുസമ്പത്തായി കാണുന്നു; കൃത്രിമ ബുദ്ധിയെ മനുഷ്യസേവനത്തിനുള്ള ഉപകരണമായി ഉപയോഗിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു; ജനാധിപത്യത്തെ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ മാത്രം ഒതുക്കാതെ തുടർച്ചയായ ജനപങ്കാളിത്തത്തിന്റെ സംവിധാനമായി വികസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. അധികാരകേന്ദ്രീകരണത്തിന് പകരം കൂട്ടായ തീരുമാനമെടുക്കൽ, രഹസ്യഭരണത്തിന് പകരം സുതാര്യത, ആശയപരമായ കടുത്ത ധ്രുവീകരണത്തിന് പകരം തെളിവുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സംവാദം, സ്ഥിരമായ നയങ്ങൾക്ക് പകരം തുടർച്ചയായി പഠിച്ച് സ്വയം തിരുത്തുന്ന ഭരണസംവിധാനം എന്നിവയാണ് ഈ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതകൾ.

ഈ ലേഖനത്തിന്റെ ദാർശനിക അടിത്തറ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സാണ്. സമൂഹം ഒരു നിശ്ചല ഘടനയല്ലെന്നും, പരസ്പരപൂരകവും പരസ്പരവിരുദ്ധവുമായ ശക്തികളുടെ നിരന്തരമായ ഇടപെടലിലൂടെയാണ് അത് പരിണമിക്കുന്നതെന്നും ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് വിശദീകരിക്കുന്നു. ഈ സമീപനം സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങളെ രേഖീയമായോ യാന്ത്രികമായോ കാണുന്നില്ല. മറിച്ച് പുതിയ സംഘടനാതലങ്ങൾ, പുതിയ ഗുണങ്ങൾ, പുതിയ ചരിത്രഘട്ടങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഉദയമായി മനസ്സിലാക്കുന്നു. അതിനാൽ ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ മുദ്രാവാക്യമല്ല; മനുഷ്യനാഗരികതയുടെ അടുത്ത പരിണാമഘട്ടത്തെ മനസ്സിലാക്കാനും അതിന് ദിശാബോധം നൽകാനുമുള്ള ഒരു ശാസ്ത്രീയ-ദാർശനിക ശ്രമമാണ്.

ഈ ലേഖനത്തിൽ മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പരിണാമം, ജൻ സി തലമുറയുടെ സവിശേഷതകൾ, ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രയോഗം, മാർക്സിസത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ സംഭാവനയും അതിന്റെ ഭാവി വികസനവും, ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പുതിയ ദൗത്യം, ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടുത്ത പരിണാമഘട്ടം, ഇന്ത്യയ്ക്കും കേരളത്തിനും മുന്നിലുള്ള സാധ്യതകൾ, ഒടുവിൽ ഒരു ജൻ സി രാഷ്ട്രീയ പ്രഖ്യാപനം എന്നിവ ക്രമാനുഗതമായി വിശകലനം ചെയ്യുന്നു. ഈ ലേഖനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം ഒരു രാഷ്ട്രീയപാർട്ടിക്ക് പിന്തുണ നൽകുകയോ എതിർക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതല്ല. ശാസ്ത്രീയ ചിന്തയുടെയും ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങളുടെയും സാമൂഹിക നീതിയുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഭാവിയിലെ ഇന്ത്യയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ദിശയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയാണ് ഇതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം.

മനുഷ്യചരിത്രം ഓരോ വലിയ പരിവർത്തനഘട്ടത്തിലും പുതിയ ആശയങ്ങളെ ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. വ്യവസായ യുഗം മാർക്സിസത്തിനും ആധുനിക ജനാധിപത്യത്തിനും വഴിയൊരുക്കിയെങ്കിൽ, കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുടെയും വിജ്ഞാനസമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെയും ഡിജിറ്റൽ നാഗരികതയുടെയും യുഗം പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ചിന്തകളെ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ആ അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഈ ലേഖനം അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്.

രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഏത് ഗൗരവമായ പഠനവും ഒരു അടിസ്ഥാന ചോദ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ആരംഭിക്കേണ്ടത്: രാഷ്ട്രീയം എന്നത് എന്താണ്? സാധാരണയായി രാഷ്ട്രീയം അധികാരം നേടുന്നതിനും നിലനിർത്തുന്നതിനും ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രക്രിയയായി നിർവചിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ നിർവചനം രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തെ പൂർണ്ണമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നില്ല. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ രാഷ്ട്രീയം എന്നത് ഒരു സമൂഹം സ്വയം സംഘടിക്കുകയും, അതിന്റെ ആന്തരിക വൈരുധ്യങ്ങളെ കൈകാര്യം ചെയ്യുകയും, കൂട്ടായ ജീവിതത്തിന് ആവശ്യമായ സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന പരിണാമപ്രക്രിയയാണ്. അതിനാൽ രാഷ്ട്രീയം അധികാരത്തിന്റെ ശാസ്ത്രമാത്രമല്ല; സാമൂഹിക സംഘടനയുടെ ശാസ്ത്രവുമാണ്.

മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയസംവിധാനങ്ങൾ യാദൃശ്ചികമായി രൂപപ്പെട്ടതല്ലെന്ന് കാണാം. ഓരോ ചരിത്രഘട്ടത്തിലും നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ഉൽപാദനശക്തികളും സാങ്കേതികവിദ്യകളും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളും പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തെ സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മനുഷ്യരാശിയുടെ രാഷ്ട്രീയപരിണാമം മനസ്സിലാക്കാൻ സാമ്പത്തികവും ശാസ്ത്രീയവും സാംസ്കാരികവുമായ പരിണാമവും ഒരുമിച്ച് പഠിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ആദിമ മനുഷ്യസമൂഹങ്ങളിൽ സ്വകാര്യസ്വത്തോ സംഘടിത രാഷ്ട്രമോ സ്ഥിരമായ ഭരണസംവിധാനങ്ങളോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ചെറിയ കൂട്ടങ്ങളായി ജീവിച്ചിരുന്ന മനുഷ്യർ വേട്ടയാടലും ഭക്ഷ്യശേഖരണവുമായിരുന്നു പ്രധാനമായും ആശ്രയിച്ചിരുന്നത്. അതിജീവനമായിരുന്നു പ്രധാന ലക്ഷ്യം. അധികാരഘടനകൾ വളരെ ലളിതമായിരുന്നു. പ്രായം, അനുഭവം, കഴിവ് എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സ്വാഭാവിക നേതൃത്വം രൂപപ്പെട്ടിരുന്നു. സമൂഹത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പ് വ്യക്തികളുടെ മത്സരത്തേക്കാൾ കൂട്ടായ സഹകരണത്തെ ആശ്രയിച്ചിരുന്നതിനാൽ സാമൂഹിക ഐക്യം ജീവിതാവശ്യമായിരുന്നു. രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ആദ്യരൂപം സഹകരണത്തിന്റെ രൂപമായിരുന്നുവെന്ന് പറയാം.

കൃഷിയുടെ ഉദയത്തോടെ മനുഷ്യചരിത്രം ഒരു പുതിയ ഘട്ടത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. സ്ഥിരമായ കൃഷി ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥതയ്ക്കും അധിക ഉൽപാദനത്തിനും വഴിയൊരുക്കി. അധിക ഉൽപാദനം സമ്പത്തിന്റെ അസമമായ വിതരണം സൃഷ്ടിച്ചു. ഭൂമിയുടെ നിയന്ത്രണം അധികാരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമായി മാറി. ഗ്രാമങ്ങൾ നഗരങ്ങളായി വളർന്നു. ഭരണസംവിധാനങ്ങളും നിയമങ്ങളും സൈന്യങ്ങളും രൂപംകൊണ്ടു. രാഷ്ട്രീയം ആദ്യമായി സംഘടിത രാഷ്ട്രത്തിന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ചു. രാജഭരണങ്ങളും സാമ്രാജ്യങ്ങളും മതസ്ഥാപനങ്ങളും ഈ ചരിത്രഘട്ടത്തിന്റെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാപനങ്ങളായി മാറി.

കാർഷിക നാഗരികതയുടെ വളർച്ച ശാസ്ത്രത്തിന്റെയും എഴുത്തിന്റെയും ഭരണകൂടത്തിന്റെയും നിയമത്തിന്റെയും വികാസത്തിന് വഴിയൊരുക്കിയെങ്കിലും, അതോടൊപ്പം അധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണവും സാമൂഹിക അസമത്വവും ശക്തിപ്പെട്ടു. ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥതയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയ ഫ്യൂഡൽ വ്യവസ്ഥകൾ പല നൂറ്റാണ്ടുകളോളം ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിലനിന്നു. രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം ഭരണാധികാരിയുടെ അധികാരം സംരക്ഷിക്കുന്നതായിരുന്നു. സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം വളരെ പരിമിതമായിരുന്നു.

പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ ആരംഭിച്ച വ്യവസായ വിപ്ലവം മനുഷ്യസമൂഹത്തെ വീണ്ടും അടിസ്ഥാനപരമായി മാറ്റിമറിച്ചു. യന്ത്രങ്ങൾ ഉൽപാദനത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായി മാറി. ഫാക്ടറികൾ രൂപംകൊണ്ടു. ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്ന് നഗരങ്ങളിലേക്ക് വലിയ ജനസംഖ്യ കുടിയേറി. മൂലധനസമാഹരണം വേഗത്തിലായി. തൊഴിലാളിവർഗം ചരിത്രത്തിലെ ഒരു പുതിയ സാമൂഹിക ശക്തിയായി ഉയർന്നു. ഈ പുതിയ സാമ്പത്തിക ഘടനയെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനുള്ള ശാസ്ത്രീയ ശ്രമമായിരുന്നു മാർക്സിസം. ഉൽപാദനശക്തികളും ഉൽപാദനബന്ധങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വൈരുധ്യങ്ങളാണ് സാമൂഹികമാറ്റങ്ങളുടെ പ്രധാന ചാലകശക്തിയെന്ന് മാർക്സും എംഗൽസും വിശദീകരിച്ചു. വ്യവസായ യുഗത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ ഈ വിശകലനം ചരിത്രപരമായി വലിയ സംഭാവന നൽകി.

അതേസമയം, വ്യവസായ യുഗം ജനാധിപത്യത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്കും പുതിയ വഴികൾ തുറന്നു. സർവത്രിക വോട്ടവകാശം, തൊഴിലാളി സംഘടനകൾ, ട്രേഡ് യൂണിയനുകൾ, രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ, പാർലമെന്ററി ജനാധിപത്യം, ക്ഷേമരാഷ്ട്രം എന്നീ ആശയങ്ങൾ ക്രമേണ വികസിച്ചു. ഭരണാധികാരികളുടെ ഏകപക്ഷീയമായ അധികാരത്തിൽ നിന്ന് ജനപങ്കാളിത്തത്തിലേക്ക് രാഷ്ട്രീയം നീങ്ങിത്തുടങ്ങി. എന്നിരുന്നാലും ഈ ജനാധിപത്യം പ്രധാനമായും വ്യവസായ സമൂഹത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ചായിരുന്നു രൂപകൽപ്പന ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നത്.

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ വിവരസാങ്കേതിക വിപ്ലവം ആരംഭിച്ചു. കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ, ഇന്റർനെറ്റ്, മൊബൈൽ ആശയവിനിമയം, ഉപഗ്രഹസാങ്കേതികവിദ്യ, ഡിജിറ്റൽ ശൃംഖലകൾ എന്നിവ മനുഷ്യജീവിതത്തെ ആഴത്തിൽ സ്വാധീനിച്ചു. വിവരങ്ങൾ അതിവേഗം കൈമാറപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. വിജ്ഞാനത്തിന്റെ ഉൽപാദനവും വിതരണവും വികേന്ദ്രീകൃതമായി. ഒരു രാജ്യത്ത് രൂപംകൊള്ളുന്ന ആശയങ്ങൾ നിമിഷങ്ങൾക്കകം ലോകത്തിന്റെ മറ്റുഭാഗങ്ങളിലെത്താൻ തുടങ്ങി. വിവരങ്ങളുടെ കേന്ദ്രീകരണം കുറഞ്ഞു. പൗരന്മാർ ഭരണസംവിധാനങ്ങളെ കൂടുതൽ സജീവമായി നിരീക്ഷിക്കാൻ തുടങ്ങി. രാഷ്ട്രീയ ആശയവിനിമയത്തിന്റെ സ്വഭാവം തന്നെ മാറിത്തുടങ്ങി.

ഇന്ന് മനുഷ്യരാശി വിവരസാങ്കേതിക യുഗത്തെയും അതിജീവിച്ച് കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുടെ യുഗത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുകയാണ്. മനുഷ്യചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി അറിവ് ശേഖരിക്കാനും വിശകലനം ചെയ്യാനും പുതിയ അറിവ് സൃഷ്ടിക്കാനും മനുഷ്യനെ സഹായിക്കുന്ന യന്ത്രങ്ങൾ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. കൃത്രിമ ബുദ്ധി, റോബോട്ടിക്സ്, ക്വാണ്ടം കമ്പ്യൂട്ടിംഗ്, ജൈവസാങ്കേതികവിദ്യ, വലിയ ഡാറ്റാ വിശകലനം എന്നിവ ഉൽപാദനത്തിന്റെ എല്ലാ മേഖലകളെയും പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്നു. ഈ മാറ്റം സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല; തൊഴിൽ, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യസംരക്ഷണം, ഭരണനിർവഹണം, നീതിന്യായം, സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, രാഷ്ട്രീയം എന്നിവയുടെ സ്വഭാവത്തെയും അത് മാറ്റുകയാണ്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ഈ ചരിത്രപരമായ മാറ്റങ്ങളെ ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളായി കാണാൻ കഴിയില്ല. ഓരോ ഘട്ടവും സമൂഹത്തിന്റെ ഒരു പുതിയ ക്വാണ്ടം സംഘടനാതലത്തിന്റെ ഉദയത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ആദിമസമൂഹം, കാർഷികസമൂഹം, വ്യവസായസമൂഹം, വിവരസാങ്കേതിക സമൂഹം, കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുടെ സമൂഹം എന്നിവ പരസ്പരം ബന്ധമില്ലാത്ത ഘട്ടങ്ങളല്ല; ഓരോന്നും മുമ്പുള്ള ഘട്ടത്തിന്റെ പരിണാമഫലമായി രൂപംകൊണ്ട പുതിയ സംഘടനാതലങ്ങളാണ്. ഓരോ ഘട്ടത്തിലും പുതിയ ഉൽപാദനശക്തികളും പുതിയ സാമൂഹികബന്ധങ്ങളും പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാപനങ്ങളും ഉദയം ചെയ്യുന്നു. പഴയ സ്ഥാപനങ്ങൾ പുതിയ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുന്നു; ചിലത് പരിഷ്കരിക്കപ്പെടുന്നു, ചിലത് ഇല്ലാതാകുന്നു, ചിലത് പുതിയ രൂപത്തിൽ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രധാന വെല്ലുവിളി ഇതാണ്: വ്യവസായ യുഗത്തിനുവേണ്ടി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത രാഷ്ട്രീയസ്ഥാപനങ്ങൾ വിജ്ഞാനസമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെയും കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുടെയും യുഗത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങളെ എത്രത്തോളം ഫലപ്രദമായി കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിയും? തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ മാത്രം മതിയോ? രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പരമ്പരാഗത സംഘടനാരൂപങ്ങൾ മതിയോ? ജനങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം അഞ്ചു വർഷത്തിലൊരിക്കൽ വോട്ട് രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങണമോ? ശാസ്ത്രീയമായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹത്തെ നയിക്കാൻ നിരന്തരമായി പഠിക്കുകയും സ്വയം തിരുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാപനങ്ങൾ ആവശ്യമല്ലേ? ഈ ചോദ്യങ്ങളാണ് ജൻ സി രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഉദയത്തിന് ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലം ഒരുക്കുന്നത്.

അതിനാൽ ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം ചരിത്രത്തിൽ നിന്ന് വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ട ഒരു പുതിയ ആശയമല്ല. മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ ദീർഘമായ രാഷ്ട്രീയപരിണാമത്തിന്റെ അടുത്ത സ്വാഭാവികഘട്ടമാണ് അത്. മുൻകാല രാഷ്ട്രീയപരമ്പരകളുടെ മികച്ച നേട്ടങ്ങളെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, പുതിയ ശാസ്ത്രീയ അറിവുകളും സാങ്കേതിക ശേഷികളും ജനാധിപത്യ സാധ്യതകളും സംയോജിപ്പിക്കുന്ന ഉയർന്ന സംഘടനാതലത്തിലേക്കുള്ള പരിണാമമാണ് ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇത് ഒരു പുതിയ പാർട്ടിയുടെ പരിപാടിയല്ല; മനുഷ്യനാഗരികതയുടെ അടുത്ത രാഷ്ട്രീയഘട്ടത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ശാസ്ത്രീയ ദർശനമാണ്.

ഓരോ പുതിയ നാഗരികതയും ഒരു പുതിയ തലമുറയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ആ തലമുറയുടെ ചിന്താരീതി, ജീവിതരീതി, തൊഴിൽ, വിദ്യാഭ്യാസം, സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയ പ്രതീക്ഷകൾ എന്നിവ മുൻകാല തലമുറകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. ഈ വ്യത്യാസം പ്രായത്തിന്റെ മാത്രം ഫലമല്ല; ചരിത്രപരമായ സാഹചര്യങ്ങളുടെയും ശാസ്ത്രീയ പുരോഗതിയുടെയും സാങ്കേതിക മാറ്റങ്ങളുടെയും സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങളുടെയും ഫലമാണ്. വ്യവസായ വിപ്ലവം വ്യവസായ സമൂഹത്തിന്റെ മനുഷ്യനെ സൃഷ്ടിച്ചതുപോലെ, വിവരസാങ്കേതിക വിപ്ലവം ഡിജിറ്റൽ തലമുറയെ സൃഷ്ടിച്ചു. ഇന്ന് കൃത്രിമ ബുദ്ധി, ആഗോള വിജ്ഞാനശൃംഖലകൾ, ഡിജിറ്റൽ സഹകരണം, ശാസ്ത്രീയ നവീകരണം എന്നിവയുടെ യുഗത്തിൽ വളർന്നുവരുന്ന പുതിയ മനുഷ്യനെയാണ് ഇവിടെ ജൻ സി (Generation C) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

ജൻ സി എന്നത് ഒരു ജനനകാലഘട്ടത്തിന്റെ പേര് മാത്രമല്ല. അത് ഒരു പുതിയ സാമൂഹികബോധത്തിന്റെ പേരാണ്. ലോകത്തെ കാണുന്ന രീതിയിലും അറിവ് സമ്പാദിക്കുന്ന രീതിയിലും മറ്റുള്ളവരുമായി ബന്ധപ്പെടുന്ന രീതിയിലും പൊതുപ്രശ്നങ്ങളെ സമീപിക്കുന്ന രീതിയിലും ഉണ്ടായിരിക്കുന്ന ഗുണപരമായ മാറ്റത്തെയാണ് ഈ ആശയം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ അൻപത് വയസ്സുള്ള ഒരാൾക്കും ജൻ സി മനോഭാവം സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയും; അതുപോലെ ഇരുപത് വയസ്സുള്ള ഒരാൾക്ക് പരമ്പരാഗത രാഷ്ട്രീയ ചിന്തകളിൽ തന്നെ തുടരാനും കഴിയും. ഇവിടെ തലമുറ എന്നത് ജീവശാസ്ത്രപരമായ പ്രായമല്ല, സാമൂഹിക ബോധത്തിന്റെ ഘട്ടമാണ്.

ജൻ സി എന്ന ആശയത്തിലെ ആദ്യത്തെ അക്ഷരം Conscious (ബോധമുള്ളത്) എന്നതാണ്. ഇവിടെ ബോധം എന്നത് വ്യക്തിപരമായ ആത്മബോധം മാത്രമല്ല; ശാസ്ത്രീയ ബോധം, സാമൂഹിക ബോധം, പരിസ്ഥിതി ബോധം, ജനാധിപത്യബോധം, ആഗോള ഉത്തരവാദിത്തബോധം എന്നിവയുടെ സമന്വയമാണ്. ജൻ സി തലമുറ സ്വന്തം ജീവിതത്തെ മാത്രമല്ല, മനുഷ്യസമൂഹത്തെയും ഭൂമിയിലെ ജീവവ്യവസ്ഥയെയും പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു സമഗ്ര സംവിധാനമായി കാണാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, ജൈവവൈവിധ്യനാശം, പൊതുജനാരോഗ്യം, സാമ്പത്തിക അസമത്വം, സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ധാർമ്മിക ഉപയോഗം തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെയോ ഒരു സമൂഹത്തിന്റെയോ മാത്രം പ്രശ്നങ്ങളല്ലെന്നും അവ മനുഷ്യരാശിയുടെ പൊതുവായ വെല്ലുവിളികളാണെന്നും ഈ ബോധം തിരിച്ചറിയുന്നു.

രണ്ടാമത്തെ സവിശേഷതയാണ് Connected (പരസ്പരം ബന്ധിക്കപ്പെട്ടത്). മനുഷ്യചരിത്രത്തിൽ ഇത്രയും വിപുലമായ ആശയവിനിമയ ശൃംഖല മുമ്പ് ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമത്തിൽ താമസിക്കുന്ന വിദ്യാർത്ഥിക്ക് ലോകത്തിലെ മികച്ച സർവകലാശാലകളുടെ പ്രഭാഷണങ്ങൾ കേൾക്കാൻ കഴിയുന്നു. ഒരു ഗവേഷകന് വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ സഹപ്രവർത്തകരുമായി തൽക്ഷണം ആശയവിനിമയം നടത്താൻ കഴിയും. ഒരു സാമൂഹികപ്രശ്നം നിമിഷങ്ങൾക്കകം ദേശീയവും അന്തർദേശീയവുമായി ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ജൻ സി തലമുറയുടെ സാമൂഹിക അനുഭവം പ്രാദേശിക പരിധികളിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. അവർ പ്രാദേശികമായി ജീവിക്കുകയും ആഗോളമായി ചിന്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു പുതിയ ജീവിതരീതിയിലേക്കാണ് പ്രവേശിക്കുന്നത്.

ഈ ബന്ധിതസ്വഭാവം രാഷ്ട്രീയത്തെയും മാറ്റുന്നു. രാഷ്ട്രീയസംവാദം ഇനി പൊതുയോഗങ്ങളിലും പാർട്ടി ഓഫീസുകളിലും മാത്രം നടക്കുന്നില്ല. ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ, തുറന്ന ഡാറ്റാ സംവിധാനങ്ങൾ, ഓൺലൈൻ ചർച്ചകൾ, പൗരപങ്കാളിത്ത സംവിധാനങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ പ്രചാരണങ്ങൾ എന്നിവ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകങ്ങളായി മാറുന്നു. അതിനാൽ ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം ജനങ്ങളെ വിവരങ്ങളുടെ ഉപഭോക്താക്കളായി മാത്രമല്ല, അറിവിന്റെ സ്രഷ്ടാക്കളായും നയരൂപീകരണത്തിലെ സജീവ പങ്കാളികളായും കാണുന്നു.

ജൻ സി തലമുറയുടെ മൂന്നാമത്തെ പ്രധാന സവിശേഷതയാണ് Creative (സർഗാത്മകത). വ്യവസായ യുഗം ആവർത്തനപരമായ തൊഴിൽശേഷിക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകിയിരുന്നെങ്കിൽ, കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുടെ യുഗം മനുഷ്യന്റെ സൃഷ്ടിപരമായ കഴിവിനെയാണ് കൂടുതൽ വിലമതിക്കുന്നത്. പതിവായി ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്ന ജോലികളുടെ വലിയൊരു ഭാഗം യന്ത്രങ്ങൾ നിർവഹിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ മനുഷ്യന്റെ പ്രധാന സംഭാവന പുതിയ ആശയങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലും പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് നവീന പരിഹാരങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിലും വ്യത്യസ്ത മേഖലകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിലുമാകും. അതിനാൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെയും ലക്ഷ്യം നിർദ്ദേശങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്ന പൗരന്മാരെ സൃഷ്ടിക്കുകയല്ല; മറിച്ച് വിമർശനാത്മകമായി ചിന്തിക്കുകയും സൃഷ്ടിപരമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പൗരന്മാരെ വളർത്തിയെടുക്കുക എന്നതായിരിക്കും.

നാലാമത്തെ സവിശേഷതയാണ് Collaborative (സഹകരണാത്മകത). ആധുനിക ശാസ്ത്രത്തിലെ വലിയ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾ ഒരൊറ്റ വ്യക്തിയുടെ നേട്ടങ്ങളല്ല; ആയിരക്കണക്കിന് ഗവേഷകരുടെ സഹകരണത്തിന്റെ ഫലമാണ്. തുറന്ന സോഫ്റ്റ്‌വെയർ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, തുറന്ന ശാസ്ത്രം, വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള വിജ്ഞാനശേഖരങ്ങൾ, അന്തർദേശീയ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ പദ്ധതികൾ, ആഗോള പൊതുജനാരോഗ്യ ശൃംഖലകൾ എന്നിവ സഹകരണത്തിന്റെ ശക്തി തെളിയിക്കുന്നു. ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം ഈ അനുഭവത്തിൽ നിന്ന് പഠിക്കുന്നു. രാഷ്ട്രീയവും ഇനി ഏകകേന്ദ്രിതമായ ആജ്ഞാപന സംവിധാനമല്ല; വിദഗ്ധരും പൗരന്മാരും പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളും ഗവേഷണസ്ഥാപനങ്ങളും സാങ്കേതികവിദഗ്ധരും പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളും ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന സഹകരണ ശൃംഖലയായി അത് വികസിക്കണം.

അഞ്ചാമത്തെ സവിശേഷതയാണ് Computational (കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ). കമ്പ്യൂട്ടറുകളെ ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഈ ആശയം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. സങ്കീർണ്ണമായ പ്രശ്നങ്ങളെ ഡാറ്റയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിശകലനം ചെയ്യുകയും, മാതൃകകൾ കണ്ടെത്തുകയും, വിവിധ സാധ്യതകൾ വിലയിരുത്തുകയും, തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തീരുമാനങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന പുതിയ ചിന്താരീതിയെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. കൃത്രിമ ബുദ്ധി, വലിയ ഡാറ്റാ വിശകലനം, മാതൃകാ നിർമ്മാണം, പ്രവചനശേഷി എന്നിവ ഭരണത്തിന്റെയും പൊതുനയരൂപീകരണത്തിന്റെയും പ്രധാന ഉപകരണങ്ങളായി മാറുന്നു. എന്നാൽ ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം ഈ സാങ്കേതികവിദ്യകളെ മനുഷ്യനെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന സംവിധാനങ്ങളായി കാണുന്നില്ല. മനുഷ്യന്റെ കൂട്ടായ ബുദ്ധിയെ വികസിപ്പിക്കുന്ന സഹായികളായാണ് അവയെ കാണുന്നത്.

ഈ അഞ്ച് സവിശേഷതകളും ചേർന്നാണ് പുതിയൊരു രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം രൂപംകൊള്ളുന്നത്. ഈ സംസ്കാരത്തിൽ പാർട്ടിയോടുള്ള അന്ധമായ വിധേയത്വത്തേക്കാൾ തെളിവുകൾക്ക് പ്രാധാന്യമുണ്ട്; മുദ്രാവാക്യങ്ങളേക്കാൾ ശാസ്ത്രീയ വിശകലനത്തിന് വിലയുണ്ട്; വ്യക്തിപൂജയ്ക്കുപകരം കൂട്ടായ നേതൃത്വത്തെ അംഗീകരിക്കുന്നു; സ്ഥിരമായ ആശയപരമായ ശത്രുതയ്ക്ക് പകരം സംവാദത്തെയും പഠനത്തെയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. രാഷ്ട്രീയം വിജയിക്കുന്നവരും പരാജയപ്പെടുന്നവരും തമ്മിലുള്ള മത്സരമല്ല, സമൂഹം മുഴുവൻ ചേർന്ന് കൂടുതൽ മികച്ച പരിഹാരങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്ന ഒരു കൂട്ടായ പ്രക്രിയയാണെന്ന് ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം കരുതുന്നു.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ജൻ സി തലമുറയുടെ ഉദയം ഒരു യാദൃശ്ചിക സാമൂഹികസംഭവമല്ല. അത് മനുഷ്യനാഗരികതയുടെ പുതിയ ക്വാണ്ടം സംഘടനാതലത്തിന്റെ ഉദയമാണ്. പുതിയ ഉൽപാദനശക്തികൾ, പുതിയ ആശയവിനിമയരീതികൾ, പുതിയ അറിവ്, പുതിയ സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾ എന്നിവ ചേർന്ന് മനുഷ്യബോധത്തെ തന്നെ മാറ്റുമ്പോൾ, അതിനനുസരിച്ചുള്ള പുതിയ രാഷ്ട്രീയബോധവും അനിവാര്യമായി രൂപംകൊള്ളുന്നു. ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം ആ പുതിയ ബോധത്തിന്റെ സൈദ്ധാന്തിക രൂപമാണ്. അതാണ് ഭാവിയിലെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെയും സാമൂഹിക നീതിയുടെയും ശാസ്ത്രീയ ഭരണത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനമായി വികസിക്കേണ്ടത്.

മനുഷ്യസമൂഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള എല്ലാ രാഷ്ട്രീയ സിദ്ധാന്തങ്ങളും ഒരു അടിസ്ഥാന ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്: സമൂഹം എങ്ങനെയാണ് മാറുന്നത്? എന്താണ് ചരിത്രപരമായ മാറ്റങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നത്? പുതിയ സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥകൾ എങ്ങനെയാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് വിവിധ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത ഉത്തരങ്ങളാണ് നൽകിയിട്ടുള്ളത്. ചില സിദ്ധാന്തങ്ങൾ വ്യക്തികളുടെ ഇച്ഛാശക്തിയെയാണ് ചരിത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ചാലകശക്തിയായി കണ്ടത്. ചിലത് മതവിശ്വാസങ്ങളെയും ദൈവിക ഇടപെടലിനെയും മുൻനിർത്തി. മറ്റുചിലത് സാമ്പത്തിക ഘടകങ്ങൾക്കും ഉൽപാദനബന്ധങ്ങൾക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകി. എന്നാൽ ആധുനിക ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വളർച്ച നമ്മെ ഒരു പുതിയ തിരിച്ചറിവിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. പ്രകൃതിയിലോ സമൂഹത്തിലോ ഒരു സംവിധാനവും ഒറ്റ കാരണത്താൽ മാത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല. അനേകം ശക്തികളുടെ പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിലൂടെയാണ് എല്ലാ സങ്കീർണ്ണ സംവിധാനങ്ങളും രൂപപ്പെടുകയും പരിണമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്.

ഈ തിരിച്ചറിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് സമൂഹത്തെ സമീപിക്കുന്നത്. ഇത് ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലെ ക്വാണ്ടം മെക്കാനിക്സിന്റെ നേരിട്ടുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രയോഗമല്ല. മറിച്ച് ആധുനിക ശാസ്ത്രം വിവിധ മേഖലകളിൽ കണ്ടെത്തിയ സങ്കീർണ്ണത, ഉദ്ഭവം (Emergence), സ്വയംസംഘടന (Self-organisation), പരസ്പരാശ്രിതത്വം, ചലനാത്മക സന്തുലിതാവസ്ഥ (Dynamic Equilibrium) തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങളെ സമൂഹത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനുള്ള ദാർശനിക ചട്ടക്കൂടായി വികസിപ്പിക്കുന്ന ശ്രമമാണ്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനവാദം ലളിതമാണ്. പ്രപഞ്ചത്തിലെ എല്ലാ സംവിധാനങ്ങളും രണ്ട് അടിസ്ഥാന പ്രവണതകളുടെ പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിലൂടെയാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. ഒന്നാമത്തേത് സംയോജനപരമായ ശക്തികൾ (Cohesive Forces) ആണ്. ഇവ ഒരു സംവിധാനത്തെ ഏകീകരിക്കുകയും ക്രമീകരിക്കുകയും സ്ഥിരത നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് വിസംയോജനപരമായ ശക്തികൾ (Decohesive Forces) ആണ്. ഇവ മാറ്റത്തിനും വൈവിധ്യത്തിനും വ്യാപനത്തിനും നവീകരണത്തിനും സാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ രണ്ട് പ്രവണതകളും പരസ്പരം ശത്രുക്കളല്ല; ഒന്നില്ലാതെ മറ്റൊന്നിന് നിലനിൽപ്പില്ല. ഇവയുടെ നിരന്തരമായ സന്തുലിതാവസ്ഥയാണ് എല്ലാ പരിണാമത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനം.

ഈ തത്വം സാമൂഹികരംഗത്ത് പ്രയോഗിക്കുമ്പോൾ പുതിയൊരു കാഴ്ചപ്പാട് ലഭിക്കുന്നു. ഒരു സമൂഹത്തിൽ നിയമം, ഭരണഘടന, പൊതുസ്ഥാപനങ്ങൾ, കുടുംബം, വിദ്യാഭ്യാസം, സംസ്കാരം, ഭാഷ, സഹകരണസംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ സംയോജനപരമായ ശക്തികളായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അവ സമൂഹത്തെ വിഘടിക്കാതെ നിലനിർത്തുന്നു. അതേസമയം പുതിയ ആശയങ്ങൾ, ശാസ്ത്രീയ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾ, സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, വിമർശനാത്മക ചിന്ത, സാങ്കേതിക നവീകരണം, യുവജനങ്ങളുടെ പുതിയ ജീവിതരീതികൾ, സാംസ്കാരിക പരീക്ഷണങ്ങൾ എന്നിവ മാറ്റത്തിന് പ്രചോദനം നൽകുന്ന വിസംയോജനപരമായ ശക്തികളാണ്. ഈ രണ്ട് ശക്തികളും ഒരേസമയം പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാലാണ് സമൂഹം സ്ഥിരതയും പരിണാമവും ഒരുമിച്ച് നിലനിർത്തുന്നത്.

രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ചരിത്രം പരിശോധിച്ചാലും ഇതേ സത്യം കാണാം. സമൂഹത്തിൽ ക്രമവും സ്ഥിരതയും മാത്രം ഉണ്ടായാൽ പുതിയ ആശയങ്ങൾ വളരുകയില്ല; അധികാരകേന്ദ്രീകരണം ശക്തമാകും; പുരോഗതി മന്ദഗതിയിലാകും. മറുവശത്ത്, മാറ്റവും സംഘർഷവും മാത്രം നിലനിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ സമൂഹത്തിന്റെ സ്ഥാപനങ്ങൾ തകരുകയും അനിശ്ചിതത്വം വർധിക്കുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ വിജയകരമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയസംവിധാനം സ്ഥിരതയും മാറ്റവും തമ്മിലുള്ള സൃഷ്ടിപരമായ സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്താൻ കഴിയുന്ന സംവിധാനമായിരിക്കണം. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് ഈ സന്തുലിതാവസ്ഥയെ നിശ്ചലമായ അവസ്ഥയായി കാണുന്നില്ല; തുടർച്ചയായി ക്രമീകരിക്കപ്പെടുന്ന ചലനാത്മക സന്തുലിതാവസ്ഥയായാണ് കാണുന്നത്.

ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രീയചരിത്രം ഈ ആശയം മനസ്സിലാക്കാൻ മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം ഇന്ത്യ ഒരു ജനാധിപത്യ ഭരണഘടന സ്വീകരിച്ചു. ഭരണഘടന രാജ്യത്തിന്റെ ഐക്യവും പൗരാവകാശങ്ങളും സംരക്ഷിക്കുന്ന സംയോജനപരമായ ശക്തിയായി പ്രവർത്തിച്ചു. അതേ സമയം ഭൂസമരങ്ങൾ, തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, സ്ത്രീസമത്വ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, സാമൂഹികനീതി പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസപരിഷ്കാരങ്ങൾ, വിവരാവകാശ പ്രസ്ഥാനം, പ്രാദേശിക സ്വയംഭരണത്തിന്റെ ശക്തിപ്പെടുത്തൽ തുടങ്ങിയ മാറ്റങ്ങൾ സമൂഹത്തെ പുതിയ ദിശകളിലേക്ക് നയിച്ചു. സ്ഥിരതയും മാറ്റവും തമ്മിലുള്ള ഈ തുടർച്ചയായ സംവാദമാണ് ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് അടിത്തറയായത്.

കേരളത്തിന്റെ അനുഭവവും ഇതേ ആശയത്തെ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി കാണിക്കുന്നു. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം, പൊതുജനാരോഗ്യം, സഹകരണപ്രസ്ഥാനം, തദ്ദേശസ്വയംഭരണം തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങൾ സമൂഹത്തിന്റെ ഐക്യത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ, ഭൂസമരങ്ങൾ, സാമൂഹികപരിഷ്കാര പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, സ്ത്രീകളുടെ പൊതുപങ്കാളിത്തം, ശാസ്ത്രപ്രചാരണം, സാക്ഷരതാ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ എന്നിവ സാമൂഹികപരിണാമത്തെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചു. കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക പുരോഗതി ഈ രണ്ട് ശക്തികളുടെ സൃഷ്ടിപരമായ ഇടപെടലിന്റെ ഫലമായി കാണാൻ കഴിയും.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന ആശയമാണ് ഉദ്ഭവം (Emergence). ഒരു സംവിധാനത്തിലെ ഓരോ ഘടകത്തെയും വേർതിരിച്ച് പഠിച്ചാൽ മാത്രം ആ സംവിധാനത്തിന്റെ സ്വഭാവം പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയില്ല. നിരവധി ഘടകങ്ങൾ തമ്മിൽ പുതിയ രീതിയിൽ ഇടപെടുമ്പോൾ മുമ്പ് ഇല്ലാതിരുന്ന പുതിയ ഗുണങ്ങൾ ഉദയം ചെയ്യുന്നു. ജലത്തിന്റെ ഓരോ അണുവിലും “ഒഴുകുക” എന്ന ഗുണമില്ല; എന്നാൽ അനേകം അണുക്കൾ ചേർന്നപ്പോൾ ദ്രവത്വം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. അതുപോലെ വ്യക്തികളിൽ നിന്ന് മാത്രം സമൂഹത്തെ വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല. പൗരന്മാരുടെ പരസ്പരബന്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് സംസ്കാരം, നിയമം, സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, രാഷ്ട്രീയം, കൂട്ടായ ബോധം തുടങ്ങിയ പുതിയ ഗുണങ്ങൾ ഉദയം ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ രാഷ്ട്രീയം വ്യക്തികളുടെ പെരുമാറ്റത്തിന്റെ ആകെത്തുകയല്ല; സമൂഹത്തിന്റെ ഉദ്ഭവഗുണമാണ്.

ഈ ആശയം ജനാധിപത്യത്തെയും പുതിയ രീതിയിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ജനാധിപത്യം തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളുടെ ഒരു പട്ടികയല്ല; ജനങ്ങളുടെ കൂട്ടായ ബുദ്ധി, അനുഭവം, വൈവിധ്യം, സംവാദം എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്ന ഒരു സാമൂഹിക ശേഷിയാണ്. കൂടുതൽ ആളുകൾ അറിവോടെയും ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെയും ഭരണപ്രക്രിയയിൽ പങ്കാളികളാകുമ്പോൾ, സമൂഹത്തിന്റെ കൂട്ടായ തീരുമാനശേഷിയും ഉയർന്നുവരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം ജനാധിപത്യത്തെ വെറും പ്രതിനിധി സംവിധാനമായി മാത്രം കാണാതെ, തുടർച്ചയായി പഠിക്കുകയും സ്വയം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു കൂട്ടായ ബുദ്ധിസംവിധാനമായി കാണുന്നത്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന സംഭാവന, ചരിത്രത്തെ അന്തിമലക്ഷ്യമുള്ള ഒരു നേരിയ രേഖയായി കാണുന്ന സമീപനത്തിൽ നിന്ന് മാറി, പുതിയ സംഘടനാതലങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായ ഉദയമായി കാണുന്നതാണ്. ഒരു സാമൂഹികസംവിധാനവും ചരിത്രത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടമല്ല. ഓരോ സംവിധാനവും പുതിയ സാധ്യതകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; പുതിയ സാധ്യതകൾ പുതിയ വൈരുധ്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; അവ വീണ്ടും ഉയർന്ന സംഘടനാതലങ്ങളിലേക്ക് സമൂഹത്തെ നയിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയം ഒരു “അന്തിമ മാതൃക” പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതല്ല; സമൂഹത്തിന് പഠിക്കാനും സ്വയം തിരുത്താനും തുടർച്ചയായി പരിണമിക്കാനും കഴിയുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതായിരിക്കണം.

ഈ കാഴ്ചപ്പാടിൽ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം ഒരു പുതിയ ആശയധാര മാത്രമല്ല; മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ അടുത്ത സംഘടനാതലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ശാസ്ത്രീയ സങ്കൽപ്പമാണ്. ശാസ്ത്രം, ജനാധിപത്യം, സാമൂഹിക നീതി, സാങ്കേതികവിദ്യ, പരിസ്ഥിതി ഉത്തരവാദിത്തം, മനുഷ്യസഹകരണം എന്നിവയെ പരസ്പരവിരുദ്ധങ്ങളായി കാണാതെ, ചലനാത്മകമായ ഒരു സന്തുലിതാവസ്ഥയിൽ ഏകീകരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയമാണ് ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് അതിനുള്ള ദാർശനിക അടിത്തറയാണ് നൽകുന്നത്.

മനുഷ്യചരിത്രത്തിൽ വളരെ കുറച്ച് രാഷ്ട്രീയ ദാർശനികതകൾക്കു മാത്രമേ മാർക്സിസത്തിനുള്ളതുപോലുള്ള ദീർഘകാല സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ളൂ. പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ കാർൽ മാർക്സും ഫ്രെഡറിക് എംഗൽസും വികസിപ്പിച്ച ഈ ചിന്താപദ്ധതി ഒരു സാമ്പത്തിക സിദ്ധാന്തമോ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ആശയധാരയോ മാത്രമായിരുന്നില്ല. സമൂഹത്തെ ശാസ്ത്രീയമായി മനസ്സിലാക്കാനുള്ള സമഗ്രമായ ഒരു രീതിശാസ്ത്രമായിരുന്നു അത്. ചരിത്രം എങ്ങനെയാണ് മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നത്, ഉൽപാദനശക്തികളും ഉൽപാദനബന്ധങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം എന്താണ്, വർഗബന്ധങ്ങൾ എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുന്നു, സാമ്പത്തിക ഘടനകൾ രാഷ്ട്രീയം, നിയമം, സംസ്കാരം എന്നിവയെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മാർക്സിസം പുതിയ ഉത്തരങ്ങൾ നൽകി. ആ അർത്ഥത്തിൽ മാർക്സിസം ആധുനിക സാമൂഹികശാസ്ത്രത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ ഒരു നിർണായക വഴിത്തിരിവായിരുന്നു.

മാർക്സിസത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സംഭാവന സമൂഹത്തെ നിശ്ചലമായ ഒന്നായി കാണാതെ, നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ചരിത്രപ്രക്രിയയായി കാണാൻ പഠിപ്പിച്ചതാണ്. ഓരോ സമൂഹത്തിനും അതിന്റേതായ ആന്തരിക വൈരുധ്യങ്ങളുണ്ടെന്നും അവയുടെ വികാസമാണ് പുതിയ സാമൂഹികഘടനകളുടെ ഉദയത്തിന് കാരണമാകുന്നതെന്നും മാർക്സിസം വാദിച്ചു. ഈ സമീപനം ചരിത്രത്തെ രാജാക്കന്മാരുടെയും യുദ്ധങ്ങളുടെയും ചരിത്രമായി മാത്രം കാണുന്ന രീതിയിൽ നിന്ന് മാറ്റി, സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ തൊഴിലും ഉൽപാദനവും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളും ചരിത്രത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.

വ്യവസായ വിപ്ലവത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ ഈ വിശകലനത്തിന് വലിയ ശാസ്ത്രീയ ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നു. ഫാക്ടറികൾ, യന്ത്രവൽക്കരണം, നഗരവൽക്കരണം, തൊഴിലാളിവർഗത്തിന്റെ ഉദയം, മൂലധനസമാഹരണം എന്നിവ സമൂഹത്തെ വേഗത്തിൽ മാറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. ഈ പുതിയ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാൻ മാർക്സിസം ഫലപ്രദമായ ഒരു ചട്ടക്കൂട് നൽകി. തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശങ്ങൾ, എട്ടുമണിക്കൂർ ജോലി, ട്രേഡ് യൂണിയനുകൾ, സാമൂഹികസുരക്ഷ, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം, പൊതുജനാരോഗ്യം, ക്ഷേമരാഷ്ട്രം തുടങ്ങിയ നിരവധി പുരോഗമനപരമായ ആശയങ്ങളുടെ വളർച്ചയിൽ മാർക്സിസ്റ്റ് വിമർശനത്തിന് നേരിട്ടോ പരോക്ഷമായോ വലിയ സ്വാധീനമുണ്ടായിരുന്നു.

എന്നിരുന്നാലും ഒരു ശാസ്ത്രീയ സിദ്ധാന്തത്തിനും ചരിത്രത്തിന് പുറത്തുനിൽക്കാൻ കഴിയില്ല. ന്യൂട്ടന്റെ ഭൗതികശാസ്ത്രം ഇന്നും പ്രാധാന്യമുള്ളതാണെങ്കിലും, ആപേക്ഷികതാസിദ്ധാന്തവും ക്വാണ്ടം ഭൗതികശാസ്ത്രവും അതിനെ വികസിപ്പിച്ചതുപോലെ, മാർക്സിസവും അതിന്റെ ചരിത്രപരമായ സാഹചര്യത്തിനുള്ളിൽ രൂപംകൊണ്ട ഒരു ശാസ്ത്രീയ സാമൂഹികവിശകലനമായിരുന്നു. അതിന്റെ അടിസ്ഥാനരീതിശാസ്ത്രം ഇന്നും വിലപ്പെട്ടതാണെങ്കിലും, ലോകം മാറിയപ്പോൾ പുതിയ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വികസനവും ആവശ്യമാണ്.

പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ വ്യവസായസമൂഹത്തിൽ ഫാക്ടറിയായിരുന്നു ഉൽപാദനത്തിന്റെ കേന്ദ്രം. ഇന്ന് വിവരമാണ് ഒരു പ്രധാന ഉൽപാദനശക്തി. അന്ന് മൂലധനം പ്രധാനമായും യന്ത്രങ്ങളിലും ഫാക്ടറികളിലും ഭൂമിയിലുമായിരുന്നു കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നത്. ഇന്ന് ഡാറ്റ, സോഫ്റ്റ്‌വെയർ, കൃത്രിമ ബുദ്ധി, അൽഗോരിതങ്ങൾ, ബൗദ്ധികസ്വത്ത്, ഗവേഷണം, ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ എന്നിവയാണ് വലിയ സാമ്പത്തിക മൂല്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. അന്ന് തൊഴിലാളി എന്ന ആശയം പ്രധാനമായും ശാരീരിക തൊഴിൽ ചെയ്യുന്നവരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിൽ, ഇന്ന് വിജ്ഞാനതൊഴിലാളികൾ, ഡാറ്റാ വിശകലനവിദഗ്ധർ, സോഫ്റ്റ്‌വെയർ എൻജിനീയർമാർ, ശാസ്ത്രജ്ഞർ, അധ്യാപകർ, ആരോഗ്യപ്രവർത്തകർ, സൃഷ്ടിപരമായ മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവർ, ഗിഗ് തൊഴിലാളികൾ തുടങ്ങിയ വൈവിധ്യമാർന്ന വിഭാഗങ്ങൾ ഉൽപാദനത്തിന്റെ അവിഭാജ്യഘടകങ്ങളാണ്.

ഇതുകൊണ്ട് വർഗഘടനകൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഇന്നത്തെ ലോകത്തിൽ സ്വത്ത് എന്നത് ഫാക്ടറിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല; വിവരത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം, ഡാറ്റയുടെ ഉടമസ്ഥത, കൃത്രിമ ബുദ്ധി വികസിപ്പിക്കുന്ന ശേഷി, ഡിജിറ്റൽ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം, ആഗോള വിജ്ഞാനശൃംഖലകളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം എന്നിവയും സാമ്പത്തിക അധികാരത്തിന്റെ പ്രധാന ഉറവിടങ്ങളായി മാറിയിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ ആധുനിക സമൂഹത്തിലെ അസമത്വങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാൻ പുതിയ വിശകലനരീതികൾ ആവശ്യമാണ്.

ഇവിടെയാണ് ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് മാർക്സിസത്തിന്റെ തുടർച്ചയായി മുന്നോട്ടുവരുന്നത്. മാർക്സിസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനലക്ഷ്യങ്ങളായ സാമൂഹികനീതി, ചൂഷണത്തിനെതിരായ നിലപാട്, ശാസ്ത്രീയ സമീപനം, ചരിത്രപരിണാമത്തിന്റെ വിശകലനം എന്നിവയെ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് നിഷേധിക്കുന്നില്ല. മറിച്ച് അവയെ കൂടുതൽ വിശാലമായ ശാസ്ത്രീയ പശ്ചാത്തലത്തിൽ പുനർവായിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. സമൂഹത്തിലെ മാറ്റങ്ങളെ സാമ്പത്തിക വൈരുധ്യങ്ങളുടെ ഫലമായി മാത്രം കാണാതെ, ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, സംസ്കാരം, പരിസ്ഥിതി, വിവരശൃംഖലകൾ, മനുഷ്യബോധം എന്നിവയുടെ സംയോജിതപരിണാമമായാണ് ഇത് മനസ്സിലാക്കുന്നത്.

ഈ സമീപനത്തിൽ വർഗസമരം ചരിത്രത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്; എന്നാൽ അത് മാത്രമല്ല സാമൂഹികമാറ്റത്തിന്റെ ഉറവിടം. ശാസ്ത്രീയ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ വ്യാപനം, സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹികപങ്കാളിത്തം, പൊതുജനാരോഗ്യ പുരോഗതി, ആശയവിനിമയ സാങ്കേതികവിദ്യ, പരിസ്ഥിതി പ്രതിസന്ധി, കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുടെ വളർച്ച, ആഗോള സഹകരണം എന്നിവയും ചരിത്രത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ശക്തികളാണ്. അതിനാൽ സമൂഹത്തെ വിശകലനം ചെയ്യുമ്പോൾ അനേകം ഘടകങ്ങളുടെ പരസ്പരബന്ധം ഒരുമിച്ച് പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഇന്ത്യയുടെ സാഹചര്യത്തിൽ ഈ വികസനം പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ സാമൂഹികഘടനയെ വർഗവിശകലനത്തിലൂടെ മാത്രം വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല. ജാതി, ഭാഷ, മതം, പ്രദേശം, ലിംഗം, വിദ്യാഭ്യാസം, സാങ്കേതികവിദ്യയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം, ഡിജിറ്റൽ അസമത്വം, പരിസ്ഥിതി വിഭവങ്ങളുടെ ലഭ്യത എന്നിവയെല്ലാം സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഇന്ത്യൻ സാഹചര്യത്തിന് അനുയോജ്യമായ പുരോഗമന രാഷ്ട്രീയം ഈ എല്ലാ ഘടകങ്ങളെയും സമഗ്രമായി വിശകലനം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.

അതുപോലെ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിനും പുതിയ വെല്ലുവിളികളുണ്ട്. തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം ഡാറ്റയുടെ പൊതുനിയന്ത്രണം, കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുടെ സാമൂഹിക ഉപയോഗം, ഡിജിറ്റൽ സ്വകാര്യത, തുറന്ന ശാസ്ത്രം, അറിവിന്റെ ജനാധിപത്യവൽക്കരണം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, പൊതുജനാരോഗ്യം, ജീവിതകാല വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയും രാഷ്ട്രീയ അജണ്ടയുടെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് വരേണ്ടതുണ്ട്. കാരണം ഭാവിയിലെ സമത്വം വരുമാനവിതരണത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല; അറിവിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം, സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പ്രയോജനം, ഡിജിറ്റൽ അവസരങ്ങൾ, ഗുണമേന്മയുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യസേവനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ സമത്വത്തെയും അത് ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം മാർക്സിസത്തെ ചരിത്രത്തിന്റെ ഒരു അധ്യായമായി അവസാനിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നില്ല. മറിച്ച് അതിന്റെ ശാസ്ത്രീയ പാരമ്പര്യത്തെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാനാണ് ശ്രമിക്കുന്നത്. മാർക്സിസം വ്യവസായ യുഗത്തിന്റെ സാമൂഹികശാസ്ത്രമായിരുന്നുവെങ്കിൽ, ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം വിജ്ഞാനസമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെയും കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുടെയും ആഗോള ഡിജിറ്റൽ സമൂഹത്തിന്റെയും യുഗത്തിലെ സാമൂഹികശാസ്ത്രമാകാനുള്ള ശ്രമമാണ്. ചരിത്രപരമായ തുടർച്ചയും ശാസ്ത്രീയ പരിണാമവും ഒരുമിച്ച് സംരക്ഷിക്കുന്ന ഈ സമീപനമാണ് ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ പ്രത്യേകത.

അതുകൊണ്ട് ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം മാർക്സിസത്തിന്റെ എതിരാളിയല്ല; അതിന്റെ പരിണാമപരമായ തുടർച്ചയാണ്. ശാസ്ത്രം മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ ശാസ്ത്രീയ സാമൂഹികചിന്തയും മുന്നോട്ട് പോകണം എന്ന അടിസ്ഥാനതത്വത്തിന്റെ പ്രായോഗിക പ്രകടനമാണ് അത്. ഈ പരിണാമം നിഷേധത്തിന്റെ വഴിയിലൂടെയല്ല, വികസനത്തിന്റെ വഴിയിലൂടെയാണ് സാധ്യമാകുക. അതാണ് ഭാവിയിലെ പുരോഗമന രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ചരിത്രപരമായ ദൗത്യം.

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഇടതുപക്ഷ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ പ്രധാന ദൗത്യം വ്യവസായ സമൂഹത്തിലെ ചൂഷണത്തിനെതിരായ പോരാട്ടമായിരുന്നു. ഫാക്ടറികളിലെ ദീർഘനേരത്തെ ജോലി, ബാലവേല, സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത തൊഴിൽസാഹചര്യങ്ങൾ, കുറഞ്ഞ വേതനം, സാമൂഹികസുരക്ഷയുടെ അഭാവം, സ്ത്രീകളുടെ അസമമായ തൊഴിൽപങ്കാളിത്തം തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ അന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ അജണ്ടയുടെ കേന്ദ്രത്തിലായിരുന്നു. തൊഴിലാളികളുടെ സംഘടിതശക്തിയും ട്രേഡ് യൂണിയൻ പ്രസ്ഥാനങ്ങളും പൊതുമേഖലയുടെ വികസനവും ക്ഷേമരാഷ്ട്രത്തിന്റെ രൂപീകരണവും ഈ പോരാട്ടങ്ങളുടെ പ്രധാന നേട്ടങ്ങളായി മാറി.

ഈ ചരിത്രസംഭാവനയെ ഒരു സാഹചര്യത്തിലും കുറച്ചുകാണാൻ കഴിയില്ല. ലോകത്തിന്റെ പല രാജ്യങ്ങളിലും ഇന്ന് സാധാരണ അവകാശങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന എട്ടുമണിക്കൂർ ജോലി, വേതനത്തോടുകൂടിയ അവധി, തൊഴിലാളി ഇൻഷുറൻസ്, പെൻഷൻ, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം, പൊതുജനാരോഗ്യം, സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽ അവകാശങ്ങൾ, സാമൂഹികസുരക്ഷ തുടങ്ങിയ സംവിധാനങ്ങളുടെ പിന്നിൽ ദീർഘകാല ജനകീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ ചരിത്രമുണ്ട്. ഈ ചരിത്രം ഭാവിയിലും പുരോഗമന രാഷ്ട്രീയത്തിന് പ്രചോദനമായിരിക്കണം.

എന്നാൽ സമൂഹം മാറുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ദൗത്യങ്ങളും മാറുന്നു. ഇന്ന് വ്യവസായവൽക്കരണം മാത്രമല്ല ലോകത്തിന്റെ പ്രധാന ചാലകശക്തി. വിജ്ഞാനസമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, കൃത്രിമ ബുദ്ധി, ഡിജിറ്റൽ ശൃംഖലകൾ, ജൈവസാങ്കേതികവിദ്യ, ഓട്ടോമേഷൻ, പ്ലാറ്റ്ഫോം സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ എന്നിവ ഉൽപാദനരീതിയെ അടിസ്ഥാനപരമായി മാറ്റുകയാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയം തന്റെ പരമ്പരാഗത അജണ്ടകൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം പുതിയ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾക്കും മറുപടി നൽകേണ്ടതുണ്ട്.

ഇന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മൂല്യമേറിയ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ പലതും ഇരുമ്പും ഉരുക്കും ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന ഫാക്ടറികളല്ല; മറിച്ച് വിവരവും ഡാറ്റയും സോഫ്റ്റ്‌വെയറും കൃത്രിമ ബുദ്ധിയും വികസിപ്പിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളാണ്. ഇതിന്റെ അർത്ഥം തൊഴിൽ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു എന്നല്ല. തൊഴിലെന്റെ സ്വഭാവം മാറുന്നു എന്നതാണ്. അറിവ്, ഗവേഷണം, സൃഷ്ടിപരമായ ചിന്ത, ഡാറ്റാ വിശകലനം, രൂപകൽപ്പന, ആരോഗ്യപരിചരണം, വിദ്യാഭ്യാസം, സാംസ്കാരിക ഉൽപാദനം എന്നിവ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

ഇതോടൊപ്പം പുതിയ തൊഴിലാളിവിഭാഗങ്ങളും രൂപപ്പെടുന്നു. ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലൂടെ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഗിഗ് തൊഴിലാളികൾ, ഓൺലൈൻ സേവനദാതാക്കൾ, സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ വികസിപ്പിക്കുന്നവർ, ഡാറ്റാ ലേബലിംഗ് ചെയ്യുന്നവർ, ഉള്ളടക്ക സൃഷ്ടാക്കൾ, കൃത്രിമ ബുദ്ധി പരിശീലിപ്പിക്കുന്നവർ, ഓൺലൈൻ അധ്യാപകർ, ഗവേഷകർ, ജൈവസാങ്കേതികവിദഗ്ധർ തുടങ്ങിയവർ പരമ്പരാഗത ഫാക്ടറി തൊഴിലാളിയുടെ മാതൃകയിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഇവരുടെ തൊഴിൽസുരക്ഷ, സാമൂഹികസുരക്ഷ, ബൗദ്ധികസ്വത്ത്, ഡിജിറ്റൽ അവകാശങ്ങൾ, ഡാറ്റയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം തുടങ്ങിയ പുതിയ പ്രശ്നങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയുടെ ഭാഗമാകേണ്ടതുണ്ട്.

കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുടെ വളർച്ച മറ്റൊരു വലിയ വെല്ലുവിളിയും ഉയർത്തുന്നു. മനുഷ്യൻ ആവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന പല ജോലികളും യന്ത്രങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഇത് ഒരു ഭാഗത്ത് ഉൽപാദനക്ഷമത വർധിപ്പിക്കുമ്പോൾ, മറുവശത്ത് തൊഴിൽവിപണിയിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ മാറ്റത്തെ ഭയപ്പെടുകയോ പൂർണമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നതല്ല ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ദൗത്യം. മറിച്ച് ഈ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ നേട്ടങ്ങൾ സമൂഹത്തിലെ എല്ലാ വിഭാഗങ്ങൾക്കും ലഭ്യമാകുന്ന രീതിയിലുള്ള പൊതുനയങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുകയാണ് വേണ്ടത്.

അതിന് വിദ്യാഭ്യാസത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സമീപനവും മാറണം. ഒരു വ്യക്തി വിദ്യാലയത്തിലോ സർവകലാശാലയിലോ പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ജീവിതകാലം മുഴുവൻ അതേ അറിവിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന കാലം അവസാനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകളും പുതിയ തൊഴിലുകളും തുടർച്ചയായി രൂപപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ പഠിക്കാനും പുതിയ കഴിവുകൾ സ്വായത്തമാക്കാനും കഴിയുന്ന വിദ്യാഭ്യാസസംവിധാനമാണ് ഭാവിയിലെ സമൂഹത്തിന് ആവശ്യമായത്. വിദ്യാഭ്യാസം ഒരു സാമൂഹിക അവകാശമാണെന്ന ആശയത്തെ കൂടുതൽ വിപുലീകരിച്ച് ജീവിതകാല വിദ്യാഭ്യാസാവകാശം എന്ന പുതിയ ആശയം രാഷ്ട്രീയ അജണ്ടയുടെ ഭാഗമാക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ആരോഗ്യരംഗത്തും സമാനമായ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നു. ജീനോം ശാസ്ത്രം, വ്യക്തിഗത ചികിത്സ, കൃത്രിമ ബുദ്ധി സഹായിക്കുന്ന രോഗനിർണയം, ടെലിമെഡിസിൻ, ഡിജിറ്റൽ ആരോഗ്യരേഖകൾ തുടങ്ങിയ പുതിയ സാധ്യതകൾ ഉയർന്നുവരുന്നു. എന്നാൽ ഈ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ കുറച്ച് ആളുകളുടെ മാത്രം സ്വത്തായി മാറുകയാണെങ്കിൽ ആരോഗ്യ അസമത്വം കൂടുതൽ രൂക്ഷമാകും. അതിനാൽ ആധുനിക ശാസ്ത്രത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങൾ സർവജനപ്രാപ്യമാക്കുന്ന പൊതുആരോഗ്യനയമാണ് ഭാവിയിലെ പുരോഗമന രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്ന്.

പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നവും പുതിയ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്രവിഷയമാകണം. വ്യവസായവികസനത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടങ്ങളിൽ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളെ അനന്തമായ വിഭവമായി കണ്ടിരുന്നു. ഇന്ന് ആ സമീപനം നിലനിൽക്കാനാവില്ല. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, ജലക്ഷാമം, ജൈവവൈവിധ്യത്തിന്റെ നഷ്ടം, മലിനീകരണം, വനനശീകരണം എന്നിവ സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങൾ മാത്രമല്ല; മനുഷ്യനാഗരികതയുടെ ഭാവിയെ നിർണ്ണയിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങളാണ്. അതിനാൽ സാമൂഹികനീതിയും പരിസ്ഥിതി നീതിയും പരസ്പരം വേർതിരിക്കാനാവാത്ത ആശയങ്ങളായി മാറുന്നു.

ഇന്ത്യയുടെ സാഹചര്യത്തിൽ ഈ പുതിയ ദൗത്യം കൂടുതൽ വിശാലമാണ്. ഒരു വശത്ത് അത്യാധുനിക ബഹിരാകാശ ഗവേഷണവും കൃത്രിമ ബുദ്ധി വികസനവും നടക്കുമ്പോൾ, മറുവശത്ത് അടിസ്ഥാന വിദ്യാഭ്യാസവും ആരോഗ്യസേവനങ്ങളും ലഭിക്കാത്ത പ്രദേശങ്ങളും ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു. ലോകോത്തര ഡിജിറ്റൽ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളുള്ള നഗരങ്ങൾക്കൊപ്പം ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യത പോലും പരിമിതമായ ഗ്രാമങ്ങളും ഉണ്ട്. അതിനാൽ വികസനം സാമ്പത്തിക വളർച്ചയുടെ കണക്കുകൾകൊണ്ട് മാത്രം അളക്കാൻ കഴിയില്ല. വിജ്ഞാനം, ആരോഗ്യം, ഡിജിറ്റൽ സൗകര്യങ്ങൾ, ശുദ്ധമായ പരിസ്ഥിതി, സാമൂഹിക സുരക്ഷ എന്നിവയിലേക്കുള്ള തുല്യപ്രവേശനവും വികസനത്തിന്റെ മാനദണ്ഡമാകണം.

കേരളത്തിന്റെ അനുഭവം ഇവിടെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം, പൊതുജനാരോഗ്യം, തദ്ദേശസ്വയംഭരണം, സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം, ഉയർന്ന സാക്ഷരത, സാമൂഹികപരിഷ്കാരങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യം എന്നിവ ഭാവിയിലെ വിജ്ഞാനസമൂഹത്തിന് ശക്തമായ അടിത്തറ നൽകുന്നു. എന്നാൽ കേരളത്തിനും പുതിയ വെല്ലുവിളികളുണ്ട്. യുവജനങ്ങളുടെ വിദേശ കുടിയേറ്റം, വിജ്ഞാനാധിഷ്ഠിത തൊഴിലുകളുടെ കുറവ്, പ്രായമായ ജനസംഖ്യയുടെ വർധന, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ ആഘാതം, സാങ്കേതിക നവീകരണത്തിന്റെ വേഗം എന്നിവ പുതിയ നയങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ കേരളത്തിന് പരമ്പരാഗത വികസന മാതൃകയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതോടൊപ്പം വിജ്ഞാനാധിഷ്ഠിത സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലേക്കും മുന്നേറേണ്ടതുണ്ട്.

ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം ഈ പുതിയ ദൗത്യത്തെ ഒരു ലളിതമായ മുദ്രാവാക്യമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നില്ല. അത് ഒരു സമഗ്രമായ സാമൂഹികപരിവർത്തന പദ്ധതിയായാണ് കാണുന്നത്. തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം വിജ്ഞാനത്തിന്റെ ജനാധിപത്യവൽക്കരണം ഉറപ്പാക്കണം. പൊതുമേഖലയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനൊപ്പം പൊതുഗവേഷണത്തിലും പൊതുകൃത്രിമ ബുദ്ധിയിലും നിക്ഷേപം വർധിപ്പിക്കണം. സാമൂഹികസുരക്ഷയെ തൊഴിൽബന്ധിത ആനുകൂല്യങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുക്കാതെ, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, ഡിജിറ്റൽ ബന്ധം, വിവരലഭ്യത, പരിസ്ഥിതി സുരക്ഷ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സമഗ്ര പൗരാവകാശമായി വികസിപ്പിക്കണം.

അതുകൊണ്ട് ഭാവിയിലെ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ പ്രധാന ദൗത്യം പഴയ പോരാട്ടങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കുക എന്നതല്ല; അവയെ പുതിയ ചരിത്രഘട്ടത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് വികസിപ്പിക്കുക എന്നതാണ്. വ്യവസായ യുഗത്തിൽ തൊഴിലാളിയുടെ വിമോചനമായിരുന്നു കേന്ദ്രലക്ഷ്യമെങ്കിൽ, വിജ്ഞാന യുഗത്തിൽ മനുഷ്യന്റെ സമഗ്രമായ ബൗദ്ധിക, സാമൂഹിക, സാങ്കേതിക, പരിസ്ഥിതി വിമോചനമാണ് പുതിയ ലക്ഷ്യം. ഈ വിപുലമായ കാഴ്ചപ്പാടാണ് ജൻ സി രാഷ്ട്രീയത്തെ പരമ്പരാഗത രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത്.

ചരിത്രത്തിലെ ഓരോ വലിയ സാമൂഹികപരിവർത്തനവും പുരോഗമന രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെയും മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്. ഫ്യൂഡൽ സമൂഹത്തിൽ സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രധാന രാഷ്ട്രീയലക്ഷ്യമായിരുന്നെങ്കിൽ, വ്യവസായ യുഗത്തിൽ തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശങ്ങളും സാമൂഹികനീതിയും കേന്ദ്രസ്ഥാനത്തേക്ക് വന്നു. ഇന്ന് മനുഷ്യരാശി വിജ്ഞാനസമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെയും കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുടെയും ഡിജിറ്റൽ നാഗരികതയുടെയും യുഗത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ പുരോഗമന രാഷ്ട്രീയത്തിനും ഒരു പുതിയ രൂപം അനിവാര്യമായി മാറുന്നു. ഈ പുതിയ രൂപത്തെയാണ് ഇവിടെ ജൻ സി ഇടതുപക്ഷം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

ജൻ സി ഇടതുപക്ഷം ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയപാർട്ടിയുടെ പേരല്ല. നിലവിലുള്ള ഇടതുപക്ഷ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് പകരമായി മറ്റൊരു സംഘടന രൂപീകരിക്കണമെന്ന ആശയവുമല്ല. മറിച്ച് പുരോഗമന രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടുത്ത പരിണാമഘട്ടത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ദാർശനിക ചട്ടക്കൂടാണ് ഇത്. വ്യവസായ യുഗത്തിൽ രൂപംകൊണ്ട സാമൂഹികനീതിയുടെ ആശയങ്ങളെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് അവയെ വിജ്ഞാനയുഗത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് വികസിപ്പിക്കുകയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.

ജൻ സി ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ സവിശേഷത ശാസ്ത്രീയ രാഷ്ട്രീയം എന്നതാണ്. രാഷ്ട്രീയം വിശ്വാസങ്ങളുടെയും വികാരങ്ങളുടെയും പ്രചാരണങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം പ്രവർത്തിക്കരുത്. പൊതുനയങ്ങൾ കഴിയുന്നത്ര തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കണം രൂപപ്പെടേണ്ടത്. ഒരു നയം നടപ്പിലാക്കിയശേഷം അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ ശാസ്ത്രീയമായി വിലയിരുത്തുകയും ആവശ്യമായ തിരുത്തലുകൾ വരുത്തുകയും വേണം. ശാസ്ത്രത്തിൽ ഒരു സിദ്ധാന്തവും അന്തിമമല്ലാത്തതുപോലെ, രാഷ്ട്രീയത്തിലും ഒരു നയവും ശാശ്വതമല്ല. സമൂഹം മാറുന്നതിനനുസരിച്ച് പൊതുനയങ്ങളും മാറണം.

ഇത് ആശയപരമായ പ്രതിബദ്ധത ഇല്ലാതാക്കണമെന്നല്ല അർത്ഥമാക്കുന്നത്. മറിച്ച് സാമൂഹികനീതി, സമത്വം, ജനാധിപത്യം, മതനിരപേക്ഷത, മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന മൂല്യങ്ങളെ ശാസ്ത്രീയ രീതിയിൽ പ്രാവർത്തികമാക്കണമെന്നാണ് ഇതിന്റെ അർത്ഥം. വികാരപ്രചാരണത്തേക്കാൾ വസ്തുതകൾക്കും കണക്കുകൾക്കും ഗവേഷണത്തിനും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന രാഷ്ട്രീയസംസ്കാരമാണ് ജൻ സി ഇടതുപക്ഷം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

രണ്ടാമത്തെ സവിശേഷത വിജ്ഞാനാധിഷ്ഠിത രാഷ്ട്രീയം എന്നതാണ്. വ്യവസായ യുഗത്തിൽ മൂലധനത്തിന്റെ പ്രധാന ഉറവിടം ഫാക്ടറികളും യന്ത്രങ്ങളുമായിരുന്നു. ഇന്ന് അറിവും ഗവേഷണവും സാങ്കേതികവിദ്യയും മനുഷ്യവിഭവശേഷിയുമാണ് ഏറ്റവും വലിയ ഉൽപാദനശക്തികൾ. അതിനാൽ വിദ്യാഭ്യാസം ഒരു ക്ഷേമപദ്ധതി മാത്രമല്ല; ദേശീയ വികസനത്തിന്റെ കേന്ദ്രശക്തിയാണ്. സർവജന ഗുണമേന്മയുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം, ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണം, സർവകലാശാലകളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം, നവീകരണ സംസ്കാരം, തുറന്ന വിജ്ഞാന ശൃംഖലകൾ എന്നിവയെ ജൻ സി ഇടതുപക്ഷം പൊതുനിക്ഷേപത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മേഖലകളായി കാണുന്നു.

മൂന്നാമത്തെ സവിശേഷത ഡിജിറ്റൽ ജനാധിപത്യം എന്നതാണ്. അഞ്ചു വർഷത്തിലൊരിക്കൽ വോട്ട് രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിൽ മാത്രം ജനാധിപത്യം ഒതുങ്ങരുത്. ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ പൊതുചർച്ചകൾ, പ്രാദേശിക വികസന പദ്ധതികൾ, ബജറ്റ് മുൻഗണനകൾ, നിയമനിർമാണ നിർദേശങ്ങൾ, പൊതുസേവനങ്ങളുടെ വിലയിരുത്തൽ എന്നിവയിൽ പൗരന്മാർക്ക് കൂടുതൽ തുടർച്ചയായ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കാൻ കഴിയും. ഇത് പാർലമെന്ററി ജനാധിപത്യത്തിന് പകരമല്ല; അതിനെ കൂടുതൽ ആഴത്തിലാക്കുന്ന ഒരു വികസനഘട്ടമാണ്.

എന്നാൽ ഡിജിറ്റൽ ജനാധിപത്യം സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെയായിരിക്കണം. തെറ്റായ വിവരങ്ങളുടെ പ്രചരണം, വിദ്വേഷപ്രചരണം, സ്വകാര്യതയുടെ ലംഘനം, ഡാറ്റയുടെ ദുരുപയോഗം എന്നിവയെ ശക്തമായി പ്രതിരോധിക്കുന്ന നിയമങ്ങളും സ്ഥാപനങ്ങളും അതിനൊപ്പം ഉണ്ടായിരിക്കണം. സാങ്കേതികവിദ്യ സ്വയം ജനാധിപത്യപരമല്ല; അതിന്റെ സാമൂഹിക ഉപയോഗമാണ് അതിനെ ജനാധിപത്യപരമാക്കുന്നത്.

നാലാമത്തെ സവിശേഷത സഹകരണ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയാണ്. വിപണിയും സർക്കാരും മാത്രം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ദ്വന്ദ്വചിന്തയ്ക്ക് അപ്പുറം സഹകരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ, സാമൂഹിക സംരംഭങ്ങൾ, പൊതുഗവേഷണ ശൃംഖലകൾ, ഓപ്പൺ സോഴ്‌സ് സാങ്കേതികവിദ്യ, കമ്മ്യൂണിറ്റി ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ എന്നിവയും സാമ്പത്തിക വികസനത്തിന്റെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളായി മാറണം. പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ത്യ പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ സഹകരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ അനുഭവം ഈ മേഖലയിൽ വിലപ്പെട്ട പാഠങ്ങൾ നൽകുന്നു.

കേരളത്തിന്റെ സഹകരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, കുടുംബശ്രീ പോലുള്ള ജനപങ്കാളിത്ത മാതൃകകൾ, വികേന്ദ്രീകൃത ആസൂത്രണത്തിന്റെ അനുഭവങ്ങൾ എന്നിവ ഭാവിയിലെ സഹകരണ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. എന്നാൽ ഇവയെ ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യയും കൃത്രിമ ബുദ്ധിയും ഡാറ്റാ വിശകലനവും ഉപയോഗിച്ച് കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കേണ്ടതുണ്ട്.

അഞ്ചാമത്തെ സവിശേഷത പരിസ്ഥിതി കേന്ദ്രീകൃത വികസനം എന്നതാണ്. വ്യവസായവികസനത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയാണ് വികസനത്തിന്റെ പ്രധാന സൂചികയായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇന്ന് പരിസ്ഥിതിയെ നശിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള വളർച്ച ദീർഘകാല വികസനമല്ലെന്ന് വ്യക്തമാണ്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, തീരദേശ ശോഷണം, വനനശീകരണം, ജലക്ഷാമം, മലിനീകരണം എന്നിവയെ സാമ്പത്തികനയങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ച് കാണാൻ കഴിയില്ല. അതിനാൽ വികസനവും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും പരസ്പരവിരുദ്ധങ്ങളല്ല; അവ പരസ്പരം പൂരകങ്ങളാണ് എന്ന തിരിച്ചറിവാണ് ജൻ സി ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ അടിത്തറ.

ആറാമത്തെ സവിശേഷത മനുഷ്യകേന്ദ്രീകൃത കൃത്രിമ ബുദ്ധിയാണ്. കൃത്രിമ ബുദ്ധി വികസിപ്പിക്കുന്നത് കുറച്ച് സ്വകാര്യ കമ്പനികളുടെ മാത്രം നിയന്ത്രണത്തിൽ ഒതുങ്ങരുത്. പൊതുആരോഗ്യം, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം, കൃഷി, ദുരന്തനിവാരണം, ഭാഷാസാങ്കേതികവിദ്യ, ഗവേഷണം, പൊതുഭരണം എന്നിവയിൽ കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുടെ നേട്ടങ്ങൾ സമൂഹത്തിന് മുഴുവൻ ലഭ്യമാകുന്ന തരത്തിൽ പൊതുനിക്ഷേപവും തുറന്ന ഗവേഷണവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കണം. അതോടൊപ്പം അൽഗോരിതങ്ങളുടെ സുതാര്യത, ഡാറ്റാ സുരക്ഷ, പൗരന്മാരുടെ സ്വകാര്യത, വിവേചനരഹിതമായ സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുന്ന നയങ്ങളും ആവശ്യമാണ്.

ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രീയസാഹചര്യത്തിൽ ജൻ സി ഇടതുപക്ഷം മറ്റൊരു പ്രധാന വെല്ലുവിളിയെയും അഭിമുഖീകരിക്കണം. സമൂഹത്തിലെ യഥാർത്ഥ സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ പ്രശ്നങ്ങൾ പലപ്പോഴും മതം, ജാതി, ഭാഷ, പ്രാദേശികത എന്നീ തിരിച്ചറിയൽ രാഷ്ട്രീയങ്ങളുടെ ശക്തമായ മത്സരത്തിൽ മറഞ്ഞുപോകുന്നു. തിരിച്ചറിയലുകൾക്ക് സാമൂഹികപ്രാധാന്യമുണ്ടെങ്കിലും, അവയെ പരസ്പരവിഭജനത്തിന്റെ ആയുധങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്നത് ദേശീയ വികസനത്തിന് ദോഷകരമാണ്. അതിനാൽ ജൻ സി ഇടതുപക്ഷം വൈവിധ്യത്തെ അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ട്, എല്ലാ പൗരന്മാർക്കും തുല്യമായ അവസരങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്ന ഭരണഘടനാപരമായ ജനാധിപത്യത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

ഇതോടൊപ്പം യുവജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയപങ്കാളിത്തത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സമീപനവും മാറണം. യുവജനങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണങ്ങളിൽ മാത്രം സജീവമാക്കുന്നതല്ല പ്രധാനമായത്. ഗവേഷണം, നയരൂപീകരണം, സാമൂഹിക നവീകരണം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ഡിജിറ്റൽ ഭരണനിർവഹണം, പ്രാദേശിക വികസനം, പൊതുആരോഗ്യം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ അവരുടെ സൃഷ്ടിപരമായ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കണം. യുവജനങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഉപഭോക്താക്കളല്ല, സഹസ്രഷ്ടാക്കളായി കാണുന്ന സമീപനമാണ് ജൻ സി ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ പ്രത്യേകത.

അവസാനമായി, ജൻ സി ഇടതുപക്ഷം ഒരു പുതിയ ആശയപരമായ വിഭജനം സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നില്ല. മറിച്ച് പുരോഗമന രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വിവിധ ധാരകളെ ശാസ്ത്രം, ജനാധിപത്യം, സാമൂഹികനീതി, പരിസ്ഥിതി ഉത്തരവാദിത്തം, സാങ്കേതിക നവീകരണം, മനുഷ്യസഹകരണം എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സംയോജിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഉയർന്ന സംഘടനാതലത്തിലേക്കാണ് അത് നീങ്ങുന്നത്. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ഭാഷയിൽ പറഞ്ഞാൽ, ഇത് ഒരു പഴയ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ നിഷേധമല്ല; മറിച്ച് അതിന്റെ സൃഷ്ടിപരമായ പരിണാമമാണ്. വ്യവസായ യുഗത്തിലെ ഇടതുപക്ഷം തൊഴിലാളിയുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി പോരാടിയെങ്കിൽ, ജൻ സി ഇടതുപക്ഷം വിജ്ഞാനയുഗത്തിലെ മനുഷ്യന്റെ സമഗ്രമായ വിമോചനത്തിനും സൃഷ്ടിപരമായ വികസനത്തിനും ജനാധിപത്യ പങ്കാളിത്തത്തിനും വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ദിശയാണ്.

മനുഷ്യചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളിലൊന്നാണ് ജനാധിപത്യം. ഭരണാധികാരിയുടെ ഇച്ഛയാണ് നിയമമെന്ന ധാരണയിൽ നിന്ന് ജനങ്ങളുടെ സമ്മതമാണ് ഭരണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമെന്ന ആശയത്തിലേക്കുള്ള പരിണാമം നാഗരികതയുടെ വളർച്ചയിലെ നിർണായക ഘട്ടമായിരുന്നു. അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യം, വോട്ടവകാശം, നിയമവാഴ്ച, മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ, ഭരണഘടന, സ്വതന്ത്ര നീതിന്യായവ്യവസ്ഥ എന്നിവയെല്ലാം ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ദീർഘകാല ചരിത്രപരമായ വികാസത്തിന്റെ ഫലമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ജനാധിപത്യത്തെ സംരക്ഷിക്കുകയും കൂടുതൽ വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് പുരോഗമന രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.

എന്നാൽ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സ്ഥാപനവും അന്തിമരൂപമല്ല. ജനാധിപത്യവും അതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമല്ല. കാർഷിക സമൂഹത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് രൂപംകൊണ്ട ഭരണസംവിധാനങ്ങൾ വ്യവസായ യുഗത്തിൽ മാറിയതുപോലെ, വ്യവസായ യുഗത്തിൽ രൂപപ്പെട്ട പ്രതിനിധി ജനാധിപത്യവും ഇന്ന് പുതിയ വെല്ലുവിളികളെ നേരിടുകയാണ്. ഈ യാഥാർത്ഥ്യം അംഗീകരിക്കുന്നത് ജനാധിപത്യത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയല്ല; മറിച്ച് അതിനെ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കാനുള്ള ആദ്യപടിയാണ്.

പതിനെട്ടും പത്തൊൻപതും നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ പ്രതിനിധി ജനാധിപത്യം രൂപംകൊണ്ടപ്പോൾ ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങൾ വളരെ പരിമിതമായിരുന്നു. ഒരു രാജ്യത്തെ മുഴുവൻ പൗരന്മാർക്കും എല്ലാ പൊതുനയങ്ങളിലും നേരിട്ട് അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്താനുള്ള സാങ്കേതിക സാധ്യതകൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അതിനാൽ ജനങ്ങൾ നിശ്ചിത ഇടവേളകളിൽ തങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും അവർ നിയമനിർമാണവും ഭരണപരമായ തീരുമാനങ്ങളും കൈക്കൊള്ളുകയും ചെയ്യുന്ന സംവിധാനം ചരിത്രപരമായി ഏറ്റവും യുക്തിസഹമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ ഈ സാഹചര്യം അടിസ്ഥാനപരമായി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു.

ഇന്ന് ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ നിമിഷങ്ങൾക്കകം പരസ്പരം ആശയവിനിമയം നടത്തുന്നു. പൊതുസേവനങ്ങളെ വിലയിരുത്താനും വികസനപദ്ധതികളെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായങ്ങൾ പങ്കുവെക്കാനും ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ ഉപയോഗിക്കാനും സാധിക്കുന്നു. അതിനാൽ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടുത്ത പരിണാമഘട്ടം പ്രതിനിധി സംവിധാനത്തെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതല്ല; അതിനെ തുടർച്ചയായ പൗരപങ്കാളിത്തത്തിലൂടെ കൂടുതൽ സമ്പന്നമാക്കുന്നതാണ്.

ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം ഈ പുതിയ ഘട്ടത്തെ പങ്കാളിത്ത ജനാധിപത്യം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഇപ്പോഴും പ്രധാനമാണ്. പാർലമെന്റും നിയമസഭകളും ഇപ്പോഴും അനിവാര്യമാണ്. ഭരണഘടനയും നിയമവാഴ്ചയും ഇപ്പോഴും ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനസ്തംഭങ്ങളാണ്. എന്നാൽ പൗരന്മാരുടെ പങ്കാളിത്തം തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. പൊതുനയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ, പ്രാദേശിക വികസന പദ്ധതികളുടെ മുൻഗണനകൾ, നഗരാസൂത്രണം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, വിദ്യാഭ്യാസപരിഷ്കാരങ്ങൾ, ആരോഗ്യനയങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ സംഘടിതമായും തുടർച്ചയായും പങ്കാളികളാകാൻ കഴിയണം.

ഇത് സാധ്യമാക്കുന്നതിൽ ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഡിജിറ്റൽ ജനാധിപത്യം എന്നത് സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിലെ അഭിപ്രായപ്രകടനമല്ല. അതിന് വിശ്വസനീയമായ പൊതുപ്ലാറ്റ്ഫോമുകളും സുതാര്യമായ നടപടിക്രമങ്ങളും ഡാറ്റാ സുരക്ഷയും നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്തവും ആവശ്യമാണ്. സർക്കാർ നയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും ലഭ്യമാകണം. ബജറ്റുകളുടെ ഉപയോഗം പൊതുജനങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയണം. പദ്ധതികളുടെ പുരോഗതി തൽസമയം വിലയിരുത്താൻ കഴിയണം. ഈ രീതിയിലുള്ള സുതാര്യത ഭരണത്തിൽ പൊതുവിശ്വാസം വർധിപ്പിക്കും.

ഇന്ത്യ ഇതിനുള്ള ചില അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ ഇതിനകം സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഡിജിറ്റൽ പൊതുസേവനങ്ങൾ, ഓൺലൈൻ പരാതി പരിഹാര സംവിധാനങ്ങൾ, വിവരസാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വ്യാപകമായ ഉപയോഗം, ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിൽ നിന്ന് കേന്ദ്രസർക്കാർ വരെ വിവിധ തലങ്ങളിൽ ഇ-ഗവേണൻസ് പദ്ധതികൾ എന്നിവ ജനപങ്കാളിത്തം വികസിപ്പിക്കാൻ പുതിയ അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും ഇവയെ ഒരു സമഗ്ര ജനാധിപത്യ ദർശനത്തിന്റെ ഭാഗമായി വികസിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. സാങ്കേതികവിദ്യ ഭരണത്തെ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കുക മാത്രമല്ല, ജനങ്ങളെ കൂടുതൽ ശക്തരാക്കുകയും വേണം.

കേരളത്തിന്റെ അനുഭവം ഇവിടെ വീണ്ടും ശ്രദ്ധേയമാണ്. തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ജനകീയ ആസൂത്രണം, ഗ്രാമസഭകൾ, വാർഡ് സഭകൾ, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തെ സമൂഹപങ്കാളിത്തം, ആരോഗ്യരംഗത്തെ വികേന്ദ്രീകൃത പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ പങ്കാളിത്ത ജനാധിപത്യത്തിന്റെ പ്രായോഗിക മാതൃകകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ അനുഭവങ്ങളെ ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യയുമായി സംയോജിപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായ ജനാധിപത്യ മാതൃക വികസിപ്പിക്കാൻ കഴിയും.

ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടുത്ത പരിണാമഘട്ടത്തിൽ മറ്റൊരു പ്രധാന ഘടകമാണ് തെളിവാധിഷ്ഠിത പൊതുനയം. പലപ്പോഴും രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങൾ വികാരങ്ങളുടെയും പരമ്പരാഗത വിശ്വാസങ്ങളുടെയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ ആരോഗ്യസംരക്ഷണം, വിദ്യാഭ്യാസം, കൃഷി, നഗരവികസനം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, തൊഴിൽ, പൊതുഗതാഗതം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ലഭ്യമായ ഗവേഷണങ്ങളും കണക്കുകളും ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങളും നയരൂപീകരണത്തിൽ കൂടുതൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടണം. ഒരു നയം നടപ്പിലാക്കിയ ശേഷം അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമായി വിലയിരുത്തുകയും ആവശ്യമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുകയും ചെയ്യേണ്ട സംസ്കാരം വളരേണ്ടതുണ്ട്.

കൃത്രിമ ബുദ്ധിയും വലിയ ഡാറ്റാ വിശകലനവും ഈ രംഗത്ത് സഹായകരമാകാം. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു പ്രദേശത്തെ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ, ജലലഭ്യത, കൃഷിരീതികൾ, ഗതാഗത ആവശ്യങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസ നിലവാരം തുടങ്ങിയവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ വിശകലനം ചെയ്ത് നയരൂപീകരണത്തിന് സഹായം നൽകാൻ സാങ്കേതികവിദ്യക്ക് കഴിയും. എന്നാൽ അന്തിമ തീരുമാനങ്ങൾ എപ്പോഴും ജനാധിപത്യപരമായ രാഷ്ട്രീയപ്രക്രിയയിലൂടെ തന്നെയായിരിക്കണം. സാങ്കേതികവിദ്യ തീരുമാനങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കാം; തീരുമാനമെടുക്കേണ്ടത് ജനങ്ങളുടെയും അവരുടെ ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. ഈ വ്യത്യാസം സംരക്ഷിക്കുന്നത് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

ജനാധിപത്യത്തിന്റെ മറ്റൊരു വെല്ലുവിളിയാണ് തെറ്റായ വിവരങ്ങളുടെ വ്യാപനം. ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിൽ വിവരങ്ങളുടെ ലഭ്യത വർധിച്ചതുപോലെ തെറ്റായ വിവരങ്ങളും അതിവേഗം പ്രചരിക്കാൻ കഴിയും. ജനാധിപത്യ സംവാദത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്ന ഈ പ്രവണതയെ നിയമംകൊണ്ട് മാത്രം തടയാനാവില്ല. ഗുണമേന്മയുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം, ശാസ്ത്രീയ മനോഭാവം, മാധ്യമ സാക്ഷരത, വിമർശനാത്മക ചിന്ത എന്നിവ വളർത്തിയെടുക്കേണ്ടതുണ്ട്. വിവരങ്ങളുടെ സത്യാവസ്ഥ വിലയിരുത്താൻ കഴിവുള്ള പൗരന്മാരാണ് ശക്തമായ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സംരക്ഷണം.

ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം ജനാധിപത്യത്തെ ഭരണസംവിധാനമായി മാത്രം കാണുന്നില്ല. അത് ഒരു സാമൂഹിക പഠനപ്രക്രിയയാണ്. ഒരു സമൂഹം കൂടുതൽ കൂടുതൽ സംവദിക്കുകയും, വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളെ മാനിക്കുകയും, പുതിയ തെളിവുകളിൽ നിന്ന് പഠിക്കുകയും, സ്വന്തം തെറ്റുകൾ തിരുത്തുകയും ചെയ്യാനുള്ള ശേഷി വികസിപ്പിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് ജനാധിപത്യം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ജനാധിപത്യം ഒരു നിശ്ചല ഘടനയല്ല; നിരന്തരം വികസിക്കുന്ന ഒരു ജീവിക്കുന്ന സംവിധാനമാണ്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ജനാധിപത്യവും ഒരു ഉദ്ഭവഗുണമാണ്. സ്വതന്ത്ര പൗരന്മാർ, ശക്തമായ പൊതുസ്ഥാപനങ്ങൾ, വിശ്വസനീയമായ വിവരവിനിമയം, ശാസ്ത്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം, സജീവമായ പൗരസമൂഹം, ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള മാധ്യമങ്ങൾ, സുതാര്യമായ ഭരണസംവിധാനം എന്നിവ പരസ്പരം ഇടപെടുമ്പോഴാണ് ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള ജനാധിപത്യം ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. ഇവയിൽ ഏതെങ്കിലും ഘടകം ദുർബലമായാൽ മുഴുവൻ സംവിധാനത്തിന്റെയും ഗുണനിലവാരം ബാധിക്കപ്പെടും.

അതുകൊണ്ട് ജൻ സി രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം പുതിയൊരു ജനാധിപത്യം സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതല്ല; നിലവിലുള്ള ജനാധിപത്യത്തെ അതിന്റെ അടുത്ത പരിണാമഘട്ടത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയാണ്. പ്രതിനിധിത്വവും പങ്കാളിത്തവും, ശാസ്ത്രവും മനുഷ്യ മൂല്യങ്ങളും, സാങ്കേതികവിദ്യയും സ്വാതന്ത്ര്യവും, ദേശീയ ഐക്യവും പ്രാദേശിക സ്വയംഭരണവും, കാര്യക്ഷമതയും സാമൂഹികനീതിയും പരസ്പരം പൂരകങ്ങളാകുന്ന ഒരു ജനാധിപത്യമാണ് ഭാവിയിലെ മനുഷ്യസമൂഹത്തിന് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ രാഷ്ട്രീയസംവിധാനമായി വികസിക്കേണ്ടത്.

ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ വികസനം സാമ്പത്തിക വളർച്ചയുടെ നിരക്കുകൊണ്ട് മാത്രം അളക്കാൻ കഴിയില്ല. മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനം (GDP) വർധിച്ചാലും സമൂഹത്തിലെ വലിയൊരു വിഭാഗം ജനങ്ങൾക്ക് ഗുണമേന്മയുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, സുരക്ഷിതമായ തൊഴിൽ, ശുദ്ധമായ പരിസ്ഥിതി, ശാസ്ത്രീയ അവസരങ്ങൾ എന്നിവ ലഭ്യമാകുന്നില്ലെങ്കിൽ ആ വികസനം അപൂർണമായിരിക്കും. ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വികസനത്തിന്റെ അർത്ഥം തന്നെ മാറുകയാണ്. ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ അളവിനേക്കാൾ മനുഷ്യവിഭവത്തിന്റെ ഗുണമേന്മയ്ക്കും പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ സുസ്ഥിര ഉപയോഗത്തിനും വിജ്ഞാനസൃഷ്ടിക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഇന്ത്യയുടെ ഭാവി വികസന മാതൃകയും പുതിയ ചരിത്ര യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾക്ക് അനുസൃതമായി പുനർനിർവചിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്.

സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം ഇന്ത്യ ശാസ്ത്രത്തിനും സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്കും വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകി. പൊതുമേഖലാ വ്യവസായങ്ങൾ, ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ബഹിരാകാശ ഗവേഷണം, ആണവോർജ ഗവേഷണം, കാർഷിക ഗവേഷണം, വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ എന്നീ മേഖലകളിൽ രാജ്യത്തിന് ശ്രദ്ധേയമായ നേട്ടങ്ങൾ കൈവരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. അതേസമയം പൊതുവിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം, പ്രാഥമിക ആരോഗ്യസംരക്ഷണം, ഗവേഷണ നിക്ഷേപം, തൊഴിലവസരങ്ങൾ, പ്രാദേശിക അസന്തുലിതാവസ്ഥ, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഇപ്പോഴും വലിയ വെല്ലുവിളികൾ നിലനിൽക്കുന്നു. അതിനാൽ ഭാവിയിലെ വികസനം ഒരു മേഖലയിലെ വളർച്ചയല്ല; വിവിധ മേഖലകളുടെ ഏകോപിതമായ പുരോഗതിയായിരിക്കണം.

ജൻ സി രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ വികസനത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട അടിത്തറ വിദ്യാഭ്യാസം ആണ്. എന്നാൽ വിദ്യാഭ്യാസം പരീക്ഷകൾ വിജയിക്കാനുള്ള പരിശീലനമായി മാത്രം കാണാൻ കഴിയില്ല. ശാസ്ത്രീയമായി ചിന്തിക്കാനും പ്രശ്നങ്ങൾ വിശകലനം ചെയ്യാനും പുതിയ അറിവ് സൃഷ്ടിക്കാനും സമൂഹത്തോട് ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ ഇടപെടാനും കഴിയുന്ന മനുഷ്യരെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന പ്രക്രിയയാണ് വിദ്യാഭ്യാസം. കുട്ടികളിൽ കൗതുകം, വിമർശനാത്മക ചിന്ത, സൃഷ്ടിപരമായ കഴിവ്, സഹകരണ മനോഭാവം, സാങ്കേതിക വൈദഗ്ധ്യം എന്നിവ വളർത്തിയെടുക്കുന്ന വിദ്യാഭ്യാസസംവിധാനമാണ് ഭാവിയിലെ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ആവശ്യമായത്.

ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും അടിസ്ഥാനപരമായ മാറ്റങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. സർവകലാശാലകൾ ബിരുദങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളായി മാത്രം നിലനിൽക്കരുത്. പുതിയ അറിവ് സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഗവേഷണകേന്ദ്രങ്ങളായും സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം കണ്ടെത്തുന്ന നവീകരണ കേന്ദ്രങ്ങളായും അവ വളരണം. ഭൗതികശാസ്ത്രം, രസതന്ത്രം, ജീവശാസ്ത്രം, സാമൂഹികശാസ്ത്രം, സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം, കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രം എന്നിവ തമ്മിലുള്ള കർശനമായ അതിരുകൾ കുറയുകയും ബഹുവിഷയ ഗവേഷണം വികസിക്കുകയും വേണം. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അന്തർവിഷയ സമീപനത്തിന് ഇത് ശക്തമായ അടിത്തറയാകും.

ആരോഗ്യരംഗത്തും സമാനമായ പരിവർത്തനം ആവശ്യമാണ്. ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പത്ത് അതിന്റെ ജനങ്ങളുടെ ആരോഗ്യമാണ്. ഗുണമേന്മയുള്ള പ്രാഥമിക ആരോഗ്യസംരക്ഷണം, പ്രതിരോധ ചികിത്സ, പോഷകസുരക്ഷ, മാനസികാരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പൊതുജനാരോഗ്യ ഗവേഷണം, ഡിജിറ്റൽ ആരോഗ്യ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവയെ ദേശീയ വികസനത്തിന്റെ കേന്ദ്രഘടകങ്ങളായി കാണണം. ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ നേട്ടങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും ലഭ്യമാകണം. നഗരങ്ങളുടെയും ഗ്രാമങ്ങളുടെയും ആരോഗ്യസേവനങ്ങളിൽ വലിയ അന്തരം നിലനിൽക്കരുത്.

ഭാവിയിലെ ഇന്ത്യയുടെ മറ്റൊരു നിർണായക മേഖല ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണവും നവീകരണവും ആണ്. ലോകത്തിലെ മുൻനിര രാജ്യങ്ങൾ സാമ്പത്തികമായി മുന്നിലെത്തിയത് കുറഞ്ഞ വേതനമുള്ള തൊഴിൽശക്തി കൊണ്ടല്ല; ശാസ്ത്രത്തിലും സാങ്കേതികവിദ്യയിലുമുള്ള ദീർഘകാല നിക്ഷേപം കൊണ്ടാണ്. അതിനാൽ ഇന്ത്യയും ഗവേഷണ ചെലവ് വർധിപ്പിക്കണം. സർവകലാശാലകൾ, പൊതുഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ, വ്യവസായം, സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ, സഹകരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്തണം. ഗവേഷണഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങളുമായി കൂടുതൽ ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടണം.

കൃത്രിമ ബുദ്ധി ഈ വികസന മാതൃകയുടെ മറ്റൊരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. എന്നാൽ കൃത്രിമ ബുദ്ധിയെ തൊഴിൽ ഇല്ലാതാക്കുന്ന ഒരു സാങ്കേതികവിദ്യയായി മാത്രം കാണുന്നത് തെറ്റാണ്. കൃഷിയിൽ ഉൽപാദനക്ഷമത വർധിപ്പിക്കാനും രോഗനിർണയം മെച്ചപ്പെടുത്താനും വിദ്യാഭ്യാസത്തെ വ്യക്തിഗതമാക്കാനും ദുരന്തനിവാരണത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്താനും പൊതുഗതാഗതം കാര്യക്ഷമമാക്കാനും പരിസ്ഥിതി നിരീക്ഷണം മെച്ചപ്പെടുത്താനും ഭരണനിർവഹണം സുതാര്യമാക്കാനും കൃത്രിമ ബുദ്ധിക്ക് കഴിയും. അതിനാൽ കൃത്രിമ ബുദ്ധിയെ പൊതുസമ്പത്തായി വികസിപ്പിക്കുന്ന ദേശീയ നയം ഇന്ത്യയ്ക്ക് ആവശ്യമാണ്.

ഇന്ത്യയുടെ വികസനത്തിൽ ഡിജിറ്റൽ പൊതുഅടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ വലിയ പങ്ക് വഹിക്കും. അതിവേഗ ഇന്റർനെറ്റ്, സുരക്ഷിതമായ ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ, തുറന്ന ഡാറ്റാ സംവിധാനങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസം, ഗ്രാമീണ ഡിജിറ്റൽ കേന്ദ്രങ്ങൾ, ഭാഷാസാങ്കേതികവിദ്യ, സൈബർ സുരക്ഷ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനത്തിന്റെ ഭാഗമായി കാണണം. എന്നാൽ ഡിജിറ്റൽ പുരോഗതി ഡിജിറ്റൽ അസമത്വം സൃഷ്ടിക്കരുത്. ഗ്രാമങ്ങളിലും പിന്നാക്ക പ്രദേശങ്ങളിലും സാമ്പത്തികമായി പിന്നിലുള്ള വിഭാഗങ്ങൾക്കും ഒരേ അവസരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കണം.

കൃഷിയെക്കുറിച്ചുള്ള സമീപനവും മാറേണ്ടതുണ്ട്. കൃഷി ഭക്ഷ്യോൽപാദനം മാത്രമല്ല; ജലസംരക്ഷണം, ജൈവവൈവിധ്യം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ഗ്രാമീണ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, പൊതുജനാരോഗ്യം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു സമഗ്ര സംവിധാനമാണ്. ശാസ്ത്രീയ കൃഷി, കൃത്യകൃഷി (Precision Agriculture), ജലസംരക്ഷണം, കാലാവസ്ഥയെ പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിയുന്ന വിളകൾ, കാർഷിക ഗവേഷണം, കർഷക സഹകരണ ശൃംഖലകൾ, ഡിജിറ്റൽ കാർഷിക സേവനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകണം. കർഷകനെ ഉൽപാദകനായി മാത്രം കാണാതെ വിജ്ഞാന പങ്കാളിയായും വികസനത്തിന്റെ സഹസ്രഷ്ടാവായും കാണുന്ന സമീപനമാണ് ഭാവിയിലേക്ക് നയിക്കുക.

വ്യവസായ വികസനവും പുതിയ രൂപം സ്വീകരിക്കണം. പരമ്പരാഗത ഉൽപാദന മേഖലകളോടൊപ്പം ഹരിത സാങ്കേതികവിദ്യ, പുനരുപയോഗ ഊർജം, ജൈവസാങ്കേതികവിദ്യ, മെഡിക്കൽ ഉപകരണങ്ങൾ, സെമികണ്ടക്ടറുകൾ, ബഹിരാകാശ സാങ്കേതികവിദ്യ, ഭാഷാ സാങ്കേതികവിദ്യ, കൃത്രിമ ബുദ്ധി, റോബോട്ടിക്സ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഇന്ത്യ ദീർഘകാല നിക്ഷേപം നടത്തണം. ഇതിലൂടെ ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള തൊഴിലവസരങ്ങളും ആഗോള മത്സരശേഷിയും സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയും.

പരിസ്ഥിതിയെ ഈ വികസന മാതൃകയുടെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. സാമ്പത്തിക വളർച്ചയുടെ പേരിൽ പ്രകൃതിയെ നശിപ്പിക്കുന്നത് ഭാവിയിലെ തലമുറകളുടെ അവകാശങ്ങളെ നിഷേധിക്കുന്നതിനു തുല്യമാണ്. ശുദ്ധമായ ഊർജം, വനസംരക്ഷണം, ജലവിഭവ സംരക്ഷണം, നഗരഹരിതവൽക്കരണം, മാലിന്യ പുനരുപയോഗം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെ നേരിടാനുള്ള ദേശീയ പദ്ധതികൾ എന്നിവ വികസനത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകങ്ങളാകണം. സാമ്പത്തിക വികസനവും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും പരസ്പരവിരുദ്ധങ്ങളല്ല; പരസ്പരം ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളാണെന്ന തിരിച്ചറിവാണ് ജൻ സി രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സമീപനം.

കേരളത്തിന് ഈ പുതിയ വികസന മാതൃകയിൽ പ്രത്യേക സാധ്യതകളുണ്ട്. ഉയർന്ന സാക്ഷരത, പൊതുജനാരോഗ്യത്തിന്റെ ശക്തമായ അടിത്തറ, സഹകരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, പ്രവാസികളുടെ ആഗോള അനുഭവം, തദ്ദേശസ്വയംഭരണത്തിന്റെ പാരമ്പര്യം, സാമൂഹിക വികസനത്തിലെ നേട്ടങ്ങൾ എന്നിവ വിജ്ഞാനസമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലേക്ക് മാറുന്നതിനുള്ള മികച്ച അടിസ്ഥാനമാണ്. ഈ ശക്തികളെ ഗവേഷണം, ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യ, ഹരിത വ്യവസായം, ജൈവസാങ്കേതികവിദ്യ, മെഡിക്കൽ ഗവേഷണം, വിദ്യാഭ്യാസ നവീകരണം എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ കേരളത്തിന് ആഗോള നിലവാരത്തിലുള്ള വിജ്ഞാന സമൂഹമായി വികസിക്കാൻ കഴിയും.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ വികസനം ഒരു മേഖലയിലെ വളർച്ചയല്ല; അനേകം മേഖലകളുടെ സന്തുലിതമായ സഹപരിണാമമാണ്. വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, പരിസ്ഥിതി, സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, സംസ്കാരം, ജനാധിപത്യം എന്നിവ പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ഏകീകൃത സംവിധാനമായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോഴാണ് യഥാർത്ഥ ദേശീയ വികസനം സാധ്യമാകുന്നത്. അതിനാൽ ഇന്ത്യയുടെ ഭാവി വികസന മാതൃക സാമ്പത്തിക വളർച്ചയെ മാത്രം ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഒന്നല്ല; വിജ്ഞാനത്തെയും മനുഷ്യനെയും പ്രകൃതിയെയും ഒരുപോലെ കേന്ദ്രത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്ന ഒരു സമഗ്ര വികസന ദർശനമായിരിക്കണം.

ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹികവുമായ ചരിത്രത്തിൽ കേരളത്തിന് ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. ഭൂപ്രദേശത്തിന്റെ വിസ്തീർണം കൊണ്ടോ ജനസംഖ്യ കൊണ്ടോ കേരളം വലിയ സംസ്ഥാനമല്ല. എന്നാൽ സാമൂഹിക വികസനം, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം, പൊതുജനാരോഗ്യം, സാമൂഹികപരിഷ്കാരം, തദ്ദേശസ്വയംഭരണം, സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം, ജനാധിപത്യ പങ്കാളിത്തം എന്നീ മേഖലകളിൽ കേരളം നടത്തിയ പരീക്ഷണങ്ങൾ ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങളിൽ സമ്പന്നമല്ലാത്ത ഒരു സമൂഹത്തിനും വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, സാമൂഹികനീതി എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഉയർന്ന ജീവിതനിലവാരം കൈവരിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് കേരളത്തിന്റെ അനുഭവം തെളിയിക്കുന്നു.

എന്നിരുന്നാലും ചരിത്രത്തിലെ ഒരു നേട്ടവും ശാശ്വതമല്ല. ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ വിജയിച്ച വികസന മാതൃക മറ്റൊരു കാലഘട്ടത്തിൽ അതേ രൂപത്തിൽ തുടരാനാവില്ല. വ്യവസായ യുഗത്തിൽ രൂപപ്പെട്ട വികസന തന്ത്രങ്ങൾ വിജ്ഞാനസമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെയും കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുടെയും ആഗോള ഡിജിറ്റൽ സമൂഹത്തിന്റെയും യുഗത്തിൽ പുനർവിചിന്തനം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. അതിനാൽ കേരളം തന്റെ ചരിത്രപരമായ നേട്ടങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം പുതിയ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അവയെ വികസിപ്പിക്കേണ്ട നിർണായക ഘട്ടത്തിലാണ്.

കേരളത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി അതിന്റെ മാനവവിഭവശേഷിയാണ്. ഉയർന്ന സാക്ഷരത, വിദ്യാഭ്യാസത്തോടുള്ള സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധത, സ്ത്രീകളുടെ പൊതുപങ്കാളിത്തം, പൊതുജനാരോഗ്യത്തിന്റെ ശക്തമായ അടിത്തറ, സാമൂഹികപരിഷ്കാര പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യം എന്നിവ വിജ്ഞാനാധിഷ്ഠിത സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളേക്കാൾ മനുഷ്യന്റെ അറിവിനും കഴിവിനും പ്രാധാന്യം വർധിക്കുന്ന ഇന്നത്തെ ലോകത്തിൽ ഇത് കേരളത്തിന് വലിയ മത്സരശേഷി നൽകുന്നു.

അതേസമയം കേരളം പുതിയ വെല്ലുവിളികളും നേരിടുന്നു. ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ വലിയൊരു വിഭാഗം യുവജനങ്ങൾ തൊഴിൽ തേടി മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്കും വിദേശരാജ്യങ്ങളിലേക്കും പോകുന്നു. പ്രവാസി സമൂഹം കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് വലിയ സംഭാവന നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, വിജ്ഞാനാധിഷ്ഠിത തൊഴിലവസരങ്ങളുടെ കുറവ് ദീർഘകാല വികസനത്തിന് വെല്ലുവിളിയാണ്. അതിനാൽ കേരളത്തിന്റെ അടുത്ത വികസനഘട്ടം ഉയർന്ന മൂല്യവർധിത വിജ്ഞാനമേഖലകളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരിക്കണം.

അതിന് സർവകലാശാലകളെയും ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളെയും പുതിയ രീതിയിൽ വികസിപ്പിക്കണം. അവ പരീക്ഷകൾ നടത്തുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ മാത്രമല്ല, പുതിയ ആശയങ്ങൾ ജനിക്കുന്ന കേന്ദ്രങ്ങളായിരിക്കണം. കൃത്രിമ ബുദ്ധി, ജൈവസാങ്കേതികവിദ്യ, ഭാഷാ സാങ്കേതികവിദ്യ, ആരോഗ്യശാസ്ത്രം, കാലാവസ്ഥാ ഗവേഷണം, സമുദ്രശാസ്ത്രം, നവീകരണ ഊർജം, സാമൂഹിക നവീകരണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ കേരളം ദേശീയവും അന്തർദേശീയവുമായ ഗവേഷണ ശൃംഖലകളുടെ ഭാഗമാകണം. വിദ്യാഭ്യാസവും ഗവേഷണവും വ്യവസായവും പൊതുഭരണവും തമ്മിൽ ശക്തമായ ബന്ധം സൃഷ്ടിക്കണം.

കേരളത്തിന്റെ പൊതുജനാരോഗ്യ രംഗവും ജൻ സി രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രധാന അടിത്തറയാകാൻ കഴിയും. പൊതുആരോഗ്യത്തിന്റെ മേഖലയിൽ കേരളം ഇതിനകം തന്നെ ശ്രദ്ധേയമായ നേട്ടങ്ങൾ കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ പ്രായമായ ജനസംഖ്യയുടെ വർധന, ജീവിതശൈലീ രോഗങ്ങൾ, മാനസികാരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആരോഗ്യ വെല്ലുവിളികൾ എന്നിവയെ നേരിടാൻ പുതിയ സമീപനങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. കൃത്രിമ ബുദ്ധി സഹായിക്കുന്ന രോഗനിർണയം, ഡിജിറ്റൽ ആരോഗ്യരേഖകൾ, ടെലിമെഡിസിൻ, പ്രതിരോധ ആരോഗ്യസംരക്ഷണം എന്നിവയെ പൊതുആരോഗ്യ സംവിധാനവുമായി ഫലപ്രദമായി സംയോജിപ്പിക്കണം.

കേരളത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന ശക്തിയാണ് തദ്ദേശസ്വയംഭരണം. ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളും നഗരസഭകളും പ്രാദേശിക വികസനത്തിൽ സജീവ പങ്ക് വഹിക്കുന്ന മാതൃക ഇന്ത്യയിൽ കേരളം ശക്തമായി വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ജൻ സി രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ഈ വികേന്ദ്രീകൃത ജനാധിപത്യം അടുത്ത ഘട്ടത്തിലേക്ക് ഉയർത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ പ്രാദേശിക ബജറ്റുകൾ, വികസന പദ്ധതികൾ, പൊതുസേവനങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ജലവിഭവ പരിപാലനം, നഗരാസൂത്രണം എന്നിവയിൽ ജനങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കാൻ കഴിയും. ഇങ്ങനെ തദ്ദേശഭരണം ഒരു ഭരണസംവിധാനം മാത്രമല്ല, സാമൂഹിക പഠനത്തിന്റെയും സഹകരണത്തിന്റെയും കേന്ദ്രമായി മാറും.

കേരളത്തിന്റെ സഹകരണ പ്രസ്ഥാനവും പുതിയ രൂപത്തിൽ വികസിക്കണം. പരമ്പരാഗത സഹകരണ ബാങ്കുകളും ഉൽപാദന സഹകരണ സംഘങ്ങളും മാത്രമല്ല, വിജ്ഞാന സഹകരണ ശൃംഖലകൾ, ഡിജിറ്റൽ സഹകരണ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ, ഗവേഷണ സഹകരണങ്ങൾ, കർഷക ഡാറ്റാ സഹകരണങ്ങൾ, പൊതുസാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിക്കുന്ന സഹകരണ മാതൃകകൾ എന്നിവയും വളർത്തിയെടുക്കണം. ആഗോള ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ സഹകരണ ഉടമസ്ഥതയ്ക്ക് പുതിയ സാധ്യതകൾ തുറന്നുവരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ കേരളത്തിന് ഈ മേഖലയിൽ മാതൃക സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയും.

പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം കേരളത്തിന്റെ ഭാവി വികസനത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ തന്നെ ഉണ്ടായിരിക്കണം. പശ്ചിമഘട്ടം, നദികൾ, തീരപ്രദേശം, വനങ്ങൾ, തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ എന്നിവ കേരളത്തിന്റെ പ്രകൃതിസമ്പത്ത് മാത്രമല്ല; അതിന്റെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ നിലനിൽപ്പിന്റെ അടിത്തറ കൂടിയാണ്. പ്രളയങ്ങൾ, ഉരുൾപൊട്ടലുകൾ, തീരശോഷണം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം എന്നിവ വികസനത്തിന്റെ പുതിയ നിർവചനത്തെ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. പ്രകൃതിയെ കീഴടക്കാനുള്ള സമീപനത്തിന് പകരം പ്രകൃതിയുമായി സന്തുലിതമായ സഹവർത്തിത്വം വികസനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനതത്വമാകണം.

കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യവും ജൻ സി രാഷ്ട്രീയത്തിന് ഒരു പ്രധാന ശക്തിയാണ്. സാമൂഹികപരിഷ്കാര പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, നവോത്ഥാന ചിന്ത, ശാസ്ത്രപ്രചാരണം, വായനാശീലം, പൊതുചർച്ചകളുടെ സംസ്കാരം എന്നിവ വിമർശനാത്മക ചിന്ത വളർത്താൻ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിൽ ഈ പാരമ്പര്യത്തെ പുതിയ രൂപത്തിൽ വികസിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. തെറ്റായ വിവരങ്ങളുടെ വ്യാപനം, ഗൂഢാലോചനാ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ, ശാസ്ത്രവിരുദ്ധ പ്രവണതകൾ, സാമൂഹിക ധ്രുവീകരണം എന്നിവയെ നേരിടാൻ ശാസ്ത്രീയ മനോഭാവവും മാധ്യമ സാക്ഷരതയും കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തണം.

ജൻ സി രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ കേരളം ഒരു സംസ്ഥാനം മാത്രമല്ല; ഭാവിയിലെ ഇന്ത്യയ്ക്ക് പുതിയ വികസന മാതൃകകൾ പരീക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു സാമൂഹിക പരീക്ഷണശാലയാണ്. വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, ശാസ്ത്രം, ഡിജിറ്റൽ ജനാധിപത്യം, സഹകരണ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, സാമൂഹിക നീതി എന്നിവയെ ഒരൊറ്റ വികസന ചട്ടക്കൂടിൽ സംയോജിപ്പിക്കാൻ കേരളത്തിന് കഴിഞ്ഞാൽ അത് ഇന്ത്യയ്ക്കു മാത്രമല്ല, ലോകത്തിലെ മറ്റു വികസനോന്മുഖ സമൂഹങ്ങൾക്കും പ്രചോദനമാകാൻ കഴിയും.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ഭാഷയിൽ പറഞ്ഞാൽ, കേരളം തന്റെ പഴയ നേട്ടങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ മാത്രം തൃപ്തിപ്പെടരുത്. പുതിയ സംഘടനാതലത്തിലേക്ക് പരിണമിക്കാൻ ധൈര്യം കാണിക്കണം. വ്യവസായാനന്തര വിജ്ഞാനസമൂഹത്തിന്റെ സവിശേഷതകൾ സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ട്, മനുഷ്യകേന്ദ്രീകൃതവും ശാസ്ത്രീയവും ജനാധിപത്യപരവുമായ വികസന മാതൃക സൃഷ്ടിക്കാൻ കേരളത്തിന് കഴിയും. അതാണ് ജൻ സി രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ കേരളത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ചരിത്രപരമായ സാധ്യത.

ഈ ലേഖനത്തിൽ ഇതുവരെ നടത്തിയ ചർച്ചകൾ ഒരു അടിസ്ഥാന നിഗമനത്തിലേക്കാണ് നമ്മെ നയിക്കുന്നത്. മനുഷ്യസമൂഹം ഒരു പുതിയ ചരിത്രഘട്ടത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഈ മാറ്റം സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല; മനുഷ്യന്റെ ചിന്താരീതി, ഉൽപാദനരീതി, വിദ്യാഭ്യാസം, സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, ജനാധിപത്യം, സംസ്കാരം, രാഷ്ട്രീയം എന്നിവയെല്ലാം പുതിയ രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുകയാണ്. അതിനാൽ പുതിയ കാലഘട്ടത്തിന് അനുയോജ്യമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ദിശാബോധവും ആവശ്യമാണ്. ആ ദിശാബോധത്തിന്റെ സംക്ഷിപ്തരൂപമാണ് ഈ ജൻ സി പ്രഖ്യാപനം (Generation C Manifesto). ഇത് ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനപത്രികയല്ല; ഏതെങ്കിലും ഒരു രാഷ്ട്രീയപാർട്ടിയുടെ നയരേഖയുമല്ല. മറിച്ച് മനുഷ്യകേന്ദ്രീകൃതവും ശാസ്ത്രീയവും ജനാധിപത്യപരവും പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദവുമായ ഒരു ഭാവിസമൂഹം നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള അടിസ്ഥാന മാർഗനിർദേശങ്ങളുടെ സമഗ്രരൂപമാണ്.

ജൻ സി പ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ അടിസ്ഥാനതത്ത്വം, ശാസ്ത്രീയ മനോഭാവം സമൂഹത്തിന്റെ അടിത്തറയാകണം എന്നതാണ്. പൊതുനയങ്ങളും ഭരണസംവിധാനവും വിദ്യാഭ്യാസവും തെളിവുകളുടെയും ഗവേഷണത്തിന്റെയും യുക്തിപരമായ വിശകലനത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കണം രൂപപ്പെടേണ്ടത്. ശാസ്ത്രീയ മനോഭാവം വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ മാത്രം ലക്ഷ്യമല്ല; ആരോഗ്യകരമായ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനും അത്യന്താപേക്ഷിതമായ ഒരു സാമൂഹിക മൂല്യമാണ്. അതോടൊപ്പം ജനാധിപത്യവും നിരന്തരം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കേണ്ട ഒരു സജീവ പ്രക്രിയയാണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്ന ജനാധിപത്യം മതിയാകില്ല. പൊതുനയങ്ങൾ, വികസനപദ്ധതികൾ, ഭരണനിർവഹണം എന്നിവയിൽ പൗരന്മാർക്ക് തുടർച്ചയായ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കുന്ന പുതിയ സംവിധാനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടണം.

വിജ്ഞാനം മനുഷ്യരാശിയുടെ പൊതുസമ്പത്താണെന്ന തിരിച്ചറിവും ഈ പ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ കേന്ദ്ര ആശയമാണ്. വിദ്യാഭ്യാസം, ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണം, സാങ്കേതികവിദ്യ, ഡിജിറ്റൽ വിജ്ഞാനം എന്നിവ കുറച്ചുപേരുടെ മാത്രം നിയന്ത്രണത്തിലാകരുത്; സമൂഹത്തിലെ എല്ലാ വിഭാഗങ്ങൾക്കും തുല്യമായി ലഭ്യമാകണം. അറിവിന്റെ ഏകാധിപത്യവൽക്കരണം മനുഷ്യപുരോഗതിയെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നതാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വിദ്യാഭ്യാസത്തെ ജീവിതത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ അവസാനിക്കുന്ന ഒരു പ്രക്രിയയായി കാണാനാവില്ല. ഓരോ പൗരനും ജീവിതകാലം മുഴുവൻ പുതിയ അറിവുകളും പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകളും പുതിയ തൊഴിൽകഴിവുകളും അഭ്യസിക്കാനുള്ള അവസരങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കപ്പെടണം. അതാണ് വിജ്ഞാനസമൂഹത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അടിത്തറ.

ആരോഗ്യം ഒരു അടിസ്ഥാന ജനാധിപത്യ അവകാശമാണെന്ന ആശയം ജൻ സി രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന തൂണാണ്. ഗുണമേന്മയുള്ള ആരോഗ്യസംരക്ഷണം സാമ്പത്തികശേഷിയെ ആശ്രയിച്ചുള്ള ആനുകൂല്യമായി മാറരുത്. പ്രതിരോധ ആരോഗ്യസംരക്ഷണം, പൊതുജനാരോഗ്യം, ശാസ്ത്രീയ ചികിത്സ, ആരോഗ്യവിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവ സമൂഹത്തിന്റെ വികസനത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകങ്ങളാകണം. അതുപോലെ തന്നെ കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുടെ വികസനവും മനുഷ്യന്റെ ക്ഷേമത്തെ ലക്ഷ്യമിട്ടായിരിക്കണം. അത് കുറച്ച് സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ലാഭത്തിനുവേണ്ടിയല്ല, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, ഗവേഷണം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, പൊതുഭരണം എന്നിവ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടണം. അതിന്റെ വികസനം സുതാര്യവും ധാർമ്മികവും ജനാധിപത്യപരമായ നിയന്ത്രണത്തിന് വിധേയവുമായിരിക്കണം.

ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിൽ ഡാറ്റയുടെ പ്രാധാന്യം അതിവേഗം വർധിച്ചുവരികയാണ്. അതിനാൽ വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങളുടെ സുരക്ഷയും സ്വകാര്യതയും പൗരാവകാശങ്ങളുടെ ഭാഗമായിത്തന്നെ കണക്കാക്കണം. ഡാറ്റയുടെ ഉപയോഗം വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ മാനിക്കുന്നതും പൊതുതാൽപര്യത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നതുമായിരിക്കണം. അതോടൊപ്പം പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം വികസനത്തിന്റെ കേന്ദ്രതത്ത്വമാകണം. സാമ്പത്തിക വളർച്ച പ്രകൃതിയെ നശിപ്പിക്കുന്നതാകരുത്. മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും പരസ്പരം ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരൊറ്റ ജീവവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗങ്ങളാണെന്ന തിരിച്ചറിവിലാണ് ഭാവിയിലെ വികസനം മുന്നോട്ട് പോകേണ്ടത്.

ജൻ സി പ്രഖ്യാപനം സമത്വത്തെ സാമ്പത്തിക സമത്വത്തിൽ മാത്രം ഒതുക്കുന്നില്ല. വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, ഡിജിറ്റൽ സൗകര്യങ്ങൾ, ശാസ്ത്രീയ അവസരങ്ങൾ, സാംസ്കാരിക പങ്കാളിത്തം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ എന്നിവയിലേക്കുള്ള തുല്യപ്രവേശനവും യഥാർത്ഥ സമത്വത്തിന്റെ ഘടകങ്ങളാണ്. സാങ്കേതികവിദ്യയും മനുഷ്യനെ നിയന്ത്രിക്കാനല്ല, മനുഷ്യന്റെ സർഗാത്മകതയും വിമർശനാത്മക ചിന്തയും സഹകരണശേഷിയും വികസിപ്പിക്കാനാണ് ഉപയോഗിക്കപ്പെടേണ്ടത്. അതോടൊപ്പം സ്വകാര്യ മേഖലയുടെയും പൊതുമേഖലയുടെയും കൂടെ സഹകരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ, സാമൂഹിക സംരംഭങ്ങൾ, തുറന്ന വിജ്ഞാന ശൃംഖലകൾ, പൊതുഗവേഷണ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കും ദേശീയ വികസനത്തിൽ പ്രധാന പങ്ക് നൽകണം.

ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണവും നവീകരണവും ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവിയെ നിർണ്ണയിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന ശക്തികളാണ്. ഗവേഷണത്തിലും പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകളിലും ദീർഘകാല നിക്ഷേപം നടത്തുന്ന സമൂഹങ്ങൾക്കാണ് ഭാവിയിലെ ആഗോള മത്സരത്തിൽ മുന്നേറാൻ കഴിയുക. അതോടൊപ്പം സ്ത്രീ-പുരുഷ സമത്വം വികസനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഉപാധിയാണെന്ന തിരിച്ചറിവും അനിവാര്യമാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ പകുതിയോളം വരുന്ന ജനവിഭാഗത്തിന്റെ കഴിവുകളും സർഗാത്മകതയും പൂർണമായി വികസിപ്പിക്കാതെ ഒരു രാജ്യത്തിനും സമഗ്ര പുരോഗതി കൈവരിക്കാനാവില്ല. വൈവിധ്യവും അതുപോലെ സമൂഹത്തിന്റെ ശക്തിയാണ്. മതം, ഭാഷ, സംസ്കാരം, പ്രദേശം, ജീവിതരീതി എന്നിവയിലെ വ്യത്യാസങ്ങളെ സംഘർഷത്തിന്റെ കാരണമായി കാണാതെ സാമൂഹിക സമ്പത്തായി അംഗീകരിക്കുന്ന ജനാധിപത്യ സംസ്കാരമാണ് ഭാവിയിലെ സമൂഹത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുക.

ഭരണസംവിധാനം സുതാര്യവും ജനങ്ങളോട് ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളതുമായിരിക്കണം. പൊതുവിവരങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ്. അതോടൊപ്പം ആഭ്യന്തര ഐക്യവും അന്തർദേശീയ സഹകരണവും ദീർഘകാല വികസനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമായി അംഗീകരിക്കണം. സംഘർഷങ്ങളെയും ശത്രുതകളെയുംക്കാൾ സംവാദത്തിനും സഹകരണത്തിനും മുൻഗണന നൽകുന്ന സമീപനമാണ് ആധുനിക ലോകത്തിന്റെ ആവശ്യകത. സംസ്കാരവും ശാസ്ത്രവും പരസ്പരം വിരുദ്ധങ്ങളല്ല; അവ പരസ്പരം പൂരകങ്ങളാണ്. സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് പുതിയ ശാസ്ത്രീയ അറിവുകളെയും സാങ്കേതിക നവീകരണങ്ങളെയും സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയുന്ന സമൂഹങ്ങൾക്കാണ് ദീർഘകാല പുരോഗതി കൈവരിക്കാൻ സാധിക്കുക.

രാഷ്ട്രീയത്തെ അധികാരമത്സരത്തിന്റെ ഉപാധിയായി മാത്രം കാണുന്ന സമീപനവും ഈ പ്രഖ്യാപനം നിരാകരിക്കുന്നു. സമൂഹത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ഫലപ്രദമായ പരിഹാരങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്ന ഒരു സാമൂഹിക ശാസ്ത്രമാകണം രാഷ്ട്രീയം. വികസനം സാമ്പത്തിക വളർച്ചയുടെ കണക്കുകളിൽ മാത്രം അളക്കപ്പെടരുത്; മനുഷ്യന്റെ ജീവിതനിലവാരം, സ്വാതന്ത്ര്യം, സർഗാത്മക കഴിവ്, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, പരിസ്ഥിതി സന്തുലിതാവസ്ഥ എന്നിവ മെച്ചപ്പെടുമ്പോഴാണ് വികസനത്തിന് യഥാർത്ഥ അർത്ഥം ലഭിക്കുന്നത്. അതോടൊപ്പം മനുഷ്യനാഗരികതയുടെ അടുത്ത ഘട്ടം മത്സരത്തിലല്ല, സഹകരണത്തിലാണെന്ന തിരിച്ചറിവും ഈ പ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ കേന്ദ്ര സന്ദേശമാണ്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, മഹാമാരികൾ, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ, ജലസുരക്ഷ, കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുടെ ധാർമ്മിക ഉപയോഗം തുടങ്ങിയ വെല്ലുവിളികളെ ഒരു രാജ്യത്തിനും ഒറ്റയ്ക്ക് നേരിടാനാവില്ല. മനുഷ്യരാശിയുടെ കൂട്ടായ സഹകരണമാണ് ഭാവിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി.

ഈ ലേഖനത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയപാർട്ടി രൂപീകരിക്കണമെന്ന് നിർദ്ദേശിക്കുകയല്ല; മറിച്ച് ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന് അനുയോജ്യമായ ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ചിന്താരീതിയെക്കുറിച്ചുള്ള സംവാദത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുകയാണ്. ചരിത്രത്തിലെ ഓരോ വലിയ പരിവർത്തനഘട്ടവും പുതിയ ആശയങ്ങളെയും പുതിയ സ്ഥാപനങ്ങളെയും ജനിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വ്യവസായ വിപ്ലവം പുതിയ സാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തെയും പുതിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ചു. വിവരസാങ്കേതിക വിപ്ലവം ആശയവിനിമയത്തിന്റെയും വിജ്ഞാനവിനിമയത്തിന്റെയും പുതിയ സംസ്കാരം രൂപപ്പെടുത്തി. ഇന്ന് കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുടെയും വിജ്ഞാനസമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെയും ആഗോള പരസ്പരാശ്രിതത്വത്തിന്റെയും യുഗം അതിനനുസരിച്ചുള്ള പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ദർശനത്തെ ആവശ്യപ്പെടുകയാണ്.

ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം ആ ആവശ്യത്തിനുള്ള ഒരു പ്രാഥമിക ദാർശനിക മറുപടിയാണ്. ഇത് അന്തിമ സിദ്ധാന്തമാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നില്ല. പുതിയ ശാസ്ത്രീയ കണ്ടെത്തലുകളും സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങളും ജനാധിപത്യ സംവാദങ്ങളും ഉൾക്കൊണ്ട് നിരന്തരം സ്വയം വികസിക്കുകയും പരിണമിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു തുറന്ന രാഷ്ട്രീയ ചിന്താപദ്ധതിയായിട്ടാണ് ഇത് സ്വയം കാണുന്നത്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പാഠം പരിണാമം ഒരിക്കലും അവസാനിക്കുന്നില്ല എന്നതാണ്. പ്രകൃതിയിലെ എല്ലാ സംവിധാനങ്ങളും പുതിയ സംഘടനാതലങ്ങളിലേക്ക് നിരന്തരം വികസിക്കുന്നതുപോലെ മനുഷ്യസമൂഹവും രാഷ്ട്രീയവും അതേ പരിണാമനിയമത്തിന് വിധേയമാണ്. അതിനാൽ രാഷ്ട്രീയം നിശ്ചലമായ ഒരു സിദ്ധാന്തമല്ല; മനുഷ്യരാശിയുടെ കൂട്ടായ പഠനത്തിന്റെയും സാമൂഹിക പരീക്ഷണങ്ങളുടെയും തുടർച്ചയായ പ്രക്രിയയാണ്.

ഓരോ പുതിയ ചിന്തയും അതിന്റെ ആരംഭഘട്ടത്തിൽ അപൂർണ്ണമായിരിക്കും. ചരിത്രത്തിലെ ഒരു മഹത്തായ ദാർശനിക സംവിധാനവും ഒരു ദിവസംകൊണ്ട് പൂർണരൂപത്തിൽ രൂപപ്പെട്ടിട്ടില്ല. പ്രകൃതിശാസ്ത്രത്തിലെ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും വിമർശനങ്ങളിലൂടെയും പരിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ, സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ സിദ്ധാന്തങ്ങളും മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ അനുഭവങ്ങളിലൂടെ നിരന്തരം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ജൻ സി രാഷ്ട്രീയത്തെയും ഒരു അന്തിമ ആശയവ്യവസ്ഥയായി കാണേണ്ടതില്ല. പുതിയ അറിവുകളെയും പുതിയ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെയും ഉൾക്കൊണ്ട് സ്വയം പരിണമിക്കാൻ തയ്യാറായ ഒരു തുറന്ന ചിന്താപ്രസ്ഥാനമായാണ് അതിനെ കാണേണ്ടത്.

ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി സാമ്പത്തിക വികസനം മാത്രമല്ല; അതിവേഗ ശാസ്ത്രീയ പുരോഗതിയും സാമൂഹിക നീതിയും ജനാധിപത്യവും മനുഷ്യസ്വാതന്ത്ര്യവും തമ്മിൽ സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തുക എന്നതാണ്. കൃത്രിമ ബുദ്ധി, ജൈവസാങ്കേതികവിദ്യ, ക്വാണ്ടം കമ്പ്യൂട്ടിങ്, ബഹിരാകാശ ഗവേഷണം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, ആഗോള കുടിയേറ്റം, ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ തുടങ്ങിയ പുതിയ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ മനുഷ്യരാശിക്ക് ഇതുവരെ നേരിട്ടിട്ടില്ലാത്ത അവസരങ്ങളും വെല്ലുവിളികളും ഒരേസമയം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ പുതിയ ലോകത്തെ പഴയ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷകൊണ്ട് മാത്രം വിശദീകരിക്കാനോ നയിക്കാനോ കഴിയില്ല. അതിനാൽ ശാസ്ത്രത്തോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നതും മനുഷ്യകേന്ദ്രീകൃത മൂല്യങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതുമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ദർശനം വികസിപ്പിക്കേണ്ടത് നമ്മുടെ കാലഘട്ടത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.

ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം ഈ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു പ്രാരംഭ ചട്ടക്കൂടാണ്. ഇത് ഒരു തലമുറയ്ക്കുവേണ്ടി മാത്രമുള്ള രാഷ്ട്രീയമല്ല; എല്ലാ തലമുറകളെയും പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വിജ്ഞാനരാഷ്ട്രീയമാണ്. യുവജനങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിപരമായ ഊർജവും മുതിർന്ന തലമുറകളുടെ അനുഭവസമ്പത്തും ഒരുപോലെ വിലമതിക്കുന്ന സമീപനമാണ് ഇത്. മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ മൂലധനം അതിന്റെ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളോ സാമ്പത്തിക സമ്പത്തോ അല്ല; മറിച്ച് മനുഷ്യന്റെ അറിവും സഹകരണശേഷിയും സൃഷ്ടിപരമായ ചിന്തയുമാണ് എന്ന തിരിച്ചറിവിലാണ് ഈ രാഷ്ട്രീയം നിലകൊള്ളുന്നത്.

ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വിജയത്തെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയങ്ങളിലൂടെ മാത്രം വിലയിരുത്താൻ കഴിയില്ല. ഒരു സമൂഹം എത്രത്തോളം ശാസ്ത്രീയമായി ചിന്തിക്കുന്നു, എത്രത്തോളം സാമൂഹിക അസമത്വങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്നു, എത്രത്തോളം ജനാധിപത്യ പങ്കാളിത്തം വികസിപ്പിക്കുന്നു, എത്രത്തോളം പരിസ്ഥിതിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നു, എത്രത്തോളം പുതിയ അറിവുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ പുരോഗതിയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾ. ഈ പുതിയ മാനദണ്ഡങ്ങൾ സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയുന്ന സമൂഹങ്ങൾക്കാണ് ഭാവിയിൽ സുസ്ഥിരമായ വികസനം കൈവരിക്കാൻ കഴിയുക.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ രാഷ്ട്രീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ പങ്കും പുനർനിർവചിക്കപ്പെടണം. അധികാരത്തിനുവേണ്ടി മത്സരിക്കുന്ന സംഘടനകൾ മാത്രമല്ല, സമൂഹത്തിന്റെ കൂട്ടായ പഠനപ്രക്രിയയെ നയിക്കുന്ന വിജ്ഞാനസ്ഥാപനങ്ങളായും അവ മാറണം. ഗവേഷണം, നയപരിശോധന, സാമൂഹിക പരീക്ഷണങ്ങൾ, സാങ്കേതിക നവീകരണം, പൊതുസംവാദം, ജനകീയ വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകങ്ങളായി കാണുന്ന പുതിയ സംസ്കാരം വളർന്നുവരണം. ശാസ്ത്രവും രാഷ്ട്രീയവും പരസ്പരം അകന്നുനിൽക്കുന്ന മേഖലകളല്ല; മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ പുരോഗതിക്കുവേണ്ടി സഹകരിക്കേണ്ട രണ്ട് സൃഷ്ടിപരമായ ശക്തികളാണ്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ മനുഷ്യചരിത്രം ഒരു രേഖീയ യാത്രയല്ല; നിരന്തരം ഉയർന്ന സംഘടനാതലങ്ങളിലേക്ക് പരിണമിക്കുന്ന ഒരു സങ്കീർണ്ണ പ്രക്രിയയാണ്. ഓരോ ചരിത്രഘട്ടവും മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന നേട്ടങ്ങളെ നിഷേധിക്കുന്നില്ല; അവയെ കൂടുതൽ ഉയർന്ന തലത്തിൽ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുകയും വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം ഭൂതകാലത്തെ തള്ളിക്കളയുന്നില്ല. ശാസ്ത്രീയ ചിന്തയുടെ പാരമ്പര്യം, ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ചരിത്രം, സാമൂഹികനീതിക്കായുള്ള പോരാട്ടങ്ങൾ, തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, സാമൂഹികപരിഷ്കാരങ്ങൾ, ദേശീയ വിമോചന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ചരിത്രനേട്ടങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി പുതിയ നാഗരികതയിലേക്കുള്ള അടുത്ത ചുവടുവെപ്പാണ് അത് നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്.

ഈ ചിന്തകൾ ഒരു സമാപ്തിയല്ല; ഒരു തുടക്കമാണ്. ഇവിടെ അവതരിപ്പിച്ച ആശയങ്ങൾ വിമർശിക്കപ്പെടുകയും വികസിപ്പിക്കപ്പെടുകയും പരീക്ഷിക്കപ്പെടുകയും തിരുത്തപ്പെടുകയും വേണം. സർവകലാശാലകളിലും ഗവേഷണസ്ഥാപനങ്ങളിലും രാഷ്ട്രീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളിലും സാമൂഹികസംഘടനകളിലും യുവജനപ്രസ്ഥാനങ്ങളിലും പൊതുസമൂഹത്തിലും ഈ ആശയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള തുറന്ന സംവാദങ്ങൾ ഉയർന്നുവരണം. പുതിയ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരട്ടെ. പുതിയ ഉത്തരങ്ങൾ കണ്ടെത്തട്ടെ. കാരണം സജീവമായ ഒരു ആശയം വിമർശനത്തെ ഭയപ്പെടുന്നില്ല; മറിച്ച് വിമർശനത്തിലൂടെയാണ് അത് കൂടുതൽ ശക്തിയാർജിക്കുന്നത്.

ജൻ സി രാഷ്ട്രീയം അതിനാൽ ഒരു അന്തിമ ലക്ഷ്യമല്ല, മറിച്ച് ഒരു ദിശയാണ്. ശാസ്ത്രവും മാനവികതയും, സ്വാതന്ത്ര്യവും ഉത്തരവാദിത്തവും, സാങ്കേതികവിദ്യയും ധാർമ്മികതയും, വ്യക്തിവികാസവും സാമൂഹികനീതിയും, ദേശീയ പുരോഗതിയും ആഗോള സഹകരണവും തമ്മിൽ സന്തുലിതാവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ നാഗരികതയിലേക്കുള്ള ദിശ. മനുഷ്യരാശിയുടെ ഭാവി നിർണ്ണയിക്കുന്നത് നമ്മുടെ വിഭജനങ്ങളല്ല; മറിച്ച് നമ്മുടെ കൂട്ടായ ബുദ്ധിയും സഹകരണശേഷിയും സൃഷ്ടിപരമായ പ്രവർത്തനവുമാണ്.