കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം വെറും സിദ്ധാന്ത ഗ്രന്ഥങ്ങളിലോ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രഖ്യാപനങ്ങളിലോ ഒതുങ്ങുന്ന ഒന്നല്ല. അത് ഒരു ലോകദർശനമാണ്; അതേസമയം ഒരു ജീവിതരീതിയും കൂടിയാണ്. ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ജനങ്ങളുമായി ജീവനുള്ള ബന്ധം നിലനിർത്തണമെങ്കിൽ അതിന്റെ ആശയങ്ങൾ മാത്രമല്ല, അതിന്റെ പ്രവർത്തകരുടെയും നേതാക്കളുടെയും ജീവിതശൈലിയും ജനങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ ഒരു രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. കാരണം ജനങ്ങൾ ഒരു പ്രസ്ഥാനത്തെ വിലയിരുത്തുന്നത് അതിന്റെ മുദ്രാവാക്യങ്ങളിലൂടെ മാത്രം അല്ല; അതിന്റെ പ്രതിനിധികൾ എങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നു, എങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നു, എങ്ങനെ ഇടപെടുന്നു, അധികാരത്തോടും സമ്പത്തിനോടും എങ്ങനെ ബന്ധപ്പെടുന്നു എന്നതിലൂടെയും കൂടിയാണ്.
ഈ അർത്ഥത്തിൽ ലാളിത്യം ഒരു കേന്ദ്ര രാഷ്ട്രീയ മൂല്യമായി മാറുന്നു. എന്നാൽ ലാളിത്യം എന്നത് ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ മഹത്വവൽക്കരണം അല്ല. ദാരിദ്ര്യത്തെ മഹത്വവൽക്കരിക്കൽ മനുഷ്യവിരുദ്ധമാണ്; കാരണം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം തന്നെ മനുഷ്യരെ ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കാനുള്ള പോരാട്ടമാണ്. അതിനാൽ ലാളിത്യം എന്നത് കൃത്രിമ ദാരിദ്ര്യ പ്രദർശനം അല്ല; സവിശേഷാധികാര സംസ്കാരത്തോടുള്ള ബോധപൂർവമായ അകലം പാലിക്കലാണ്. സമൂഹത്തിലെ ഭൂരിപക്ഷം ജനങ്ങൾ നേരിടുന്ന യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് പൂർണമായും വേർപെട്ട ഒരു അഭിജാത ജീവിതരീതി സ്വീകരിക്കാതിരിക്കലാണ്.
ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകൻ സമൂഹത്തിൽ നിന്നും വേർപ്പെട്ട അധികാര ദ്വീപായി മാറുമ്പോൾ, ജനങ്ങൾക്കിടയിലെ വിശ്വാസബന്ധം പതുക്കെ തകരാൻ തുടങ്ങും. ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ — തൊഴിൽ അനിശ്ചിതത്വം, വിദ്യാഭ്യാസ ചെലവ്, ചികിത്സാ പ്രതിസന്ധി, കടബാധ്യത, സാമൂഹിക അസുരക്ഷിതത്വം — ഇവയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്ന നേതാക്കൾ അതേ സമയം സവിശേഷാധികാര കുമിളകളിൽ ജീവിക്കുന്നതായി ജനങ്ങൾ അനുഭവിച്ചാൽ രാഷ്ട്രീയ വാക്കുകൾക്കും ജീവിത യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾക്കും ഇടയിൽ ഒരു വൈരുധ്യം രൂപപ്പെടും. ഈ വൈരുധ്യം വെറും വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്നമല്ല; അത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നൈതിക വിശ്വാസ്യതയെ ബാധിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രശ്നമാണ്.
ലാളിത്യം എന്നത് ചെലവുകുറഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നതിലോ ചെറിയ വീട്ടിൽ താമസ ത്തിലോ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. അത് ഒരു നൈതിക-രാഷ്ട്രീയ ദിശാബോധമാണ്. ജനങ്ങൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ സമീപിക്കാനാകുന്ന ലഭ്യതയും സമീപനസൗകര്യവും, ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ടുള്ള സാമൂഹിക ഇടപെടലും, അനാവശ്യ സെക്യൂരിറ്റി സംവിധാനങ്ങളുടെയും അധികാര അകലം സൃഷ്ടിക്കുന്ന സംസ്കാരങ്ങളുടെയും പിന്നിൽ ഒളിക്കാതിരിക്കലും അതിന്റെ ഭാഗമാണ്. അതുപോലെ അധികാരത്തിന്റെ പ്രകടനാത്മക ഉപയോഗം ഒഴിവാക്കൽ, പൊതുസമ്പത്തിനോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്തബോധം പുലർത്തൽ, പദവി കൊണ്ട് ലഭിക്കുന്ന വിശേഷാവകാശങ്ങളെ വ്യക്തിഗത ആനുകൂല്യങ്ങളാക്കി മാറ്റാതിരിക്കൽ, സംഘടനാപരമായ കൂട്ടായ്മയും സഹപ്രവർത്തക സംസ്കാരവും നിലനിർത്തൽ എന്നിവയും ലാളിത്യത്തിന്റെ നിർണായക ഘടകങ്ങളാണ്.
ഒരു നേതാവിനെയോ പ്രവർത്തകനെയോ ജനങ്ങൾ “ഇവർ നമ്മളിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്” എന്ന് അനുഭവിക്കുമ്പോഴാണ് യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസം രൂപപ്പെടുന്നത്. ആ വിശ്വാസം പ്രചരണ സംവിധാനങ്ങൾ കൊണ്ടോ സോഷ്യൽ മീഡിയാ മാനേജ്മെൻ്റ് കൊണ്ടോ ദീർഘകാലം നിലനിർത്താൻ കഴിയില്ല. അത് ജീവിതത്തിന്റെ സമന്വയത്തിലൂടെയാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. പൊതുപ്രസംഗവും സ്വകാര്യജീവിതവും തമ്മിൽ പൂർണമായ പൊരുത്തം ഇല്ലെങ്കിലും അടിസ്ഥാനപരമായ സത്യസന്ധതയും സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തവും ജനങ്ങൾ തിരിച്ചറിയും. എന്നാൽ വലിയ രാഷ്ട്രീയ ആദർശാത്മകത സംസാരിക്കുന്നവർ തന്നെ അധികാര-സമ്പത്ത് സമാഹരണ സംസ്കാരത്തിൽ ആഴത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നതായി തോന്നുമ്പോൾ വിമർശനങ്ങളും വളരും.
ഇത് പ്രത്യേകിച്ച് യുവതലമുറയിൽ വളരെ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു. യുവാക്കൾ വെറും ആദർശങ്ങൾ കേട്ട് മാത്രം പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നില്ല; അവർ ആധികാരികത അന്വേഷിക്കുന്നു. “ഈ പ്രസ്ഥാനം പറയുന്നതുപോലെ ജീവിക്കാനും ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടോ?” എന്ന ചോദ്യം അവർ ഉന്നയിക്കുന്നു. ജീവിതവും രാഷ്ട്രീയവും തമ്മിൽ സമന്വയം കാണാത്തിടത്ത് യുവാക്കൾ അന്യതാബോധം അനുഭവിക്കും. അപ്പോൾ അവർ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറുകയോ ഉപഭോഗാത്മക വ്യക്തിവാദത്തിക്കോ സ്വത്വബോധ കൂട്ടായ്മകളിലേക്കോ നീങ്ങാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
ഇവിടെ ലാളിത്യം ഒരു പിൻവാങ്ങൽ അല്ലെന്ന കാര്യം പ്രത്യേകം മനസ്സിലാക്കണം. മനുഷ്യർ സാംസ്കാരിക ആനന്ദങ്ങളും സൗന്ദര്യബോധവും നല്ല ജീവിത നിലവാരവും ആഗ്രഹിക്കുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം അതിനെ എതിർക്കുന്നില്ല. പക്ഷേ പ്രശ്നം ഉയരുന്നത് ജീവിത നിലവാരത്തിന്റെ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട സവിശേഷാധികാര കേന്ദ്രീകരണം ആയി മാറുമ്പോഴാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ജനങ്ങളുടെ പേരിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഇത് കൂടുതൽ ഗൗരവമുള്ള പ്രശ്നമാകുന്നു.
മാർക്സിസ്റ്റ് പാരമ്പര്യത്തിൽ “ജീവിതവും രാഷ്ട്രീയവും തമ്മിലുള്ള ഡയലക്ടിക്കൽ ഏകത്വം എന്ന ആശയം വളരെ പ്രധാനമാണ്. സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളും ഉത്പാദനബന്ധങ്ങളും മനുഷ്യരുടെ ബോധത്തിനെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. അതിനാൽ സവിശേഷാധികാര സംവിധാനങ്ങളിൽ ആഴത്തിൽ അകപ്പെട്ടുപോയ ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വത്തിന് ജനങ്ങളുടെ ജീവിത യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളുമായി ജൈവബന്ധം നഷ്ടപ്പെടാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണ്. അപ്പോൾ ഭാഷയിൽ പുരോഗമനം നിലനിന്നാലും പ്രവർത്തിയിൽ അധികാരപരമായ അകൽച്ച വളരും. ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം സ്ഥിതിവിവര കണക്ക് ആയി മാത്രം കാണപ്പെടും; ജൈവിക അനുഭവം ആയി അനുഭവപ്പെടില്ല.
അതുകൊണ്ട് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം നിരന്തരം ആത്മ വിമർശനം നടത്തേണ്ട മേഖലയാണിത്. ലാളിത്യം ഒരു അഭിനയം ആയി ചുരുങ്ങരുത്. അത് സംഘടനാ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമാകണം. പൊതുഗതാഗതം ഉപയോഗിക്കുന്നതോ ജനങ്ങളോടൊപ്പം സാധാരണ ഇടങ്ങളിൽ ഇടപെടുന്നതോ പോലുള്ള കാര്യങ്ങൾ പോലും രാഷ്ട്രീയമായി പ്രാധാന്യമുള്ളവയാണ്, കാരണം അവ സമൂഹവുമായി ബന്ധം ജീവനോടെ നിലനിർത്തുന്നു. അധികാരം മനുഷ്യരെ സാമൂഹികമായി അന്യവൽക്കരിക്കാനുള്ള പ്രവണത പുലർത്തുന്നു; ലാളിത്യം ആ അന്യവൽക്കരണത്തെ പ്രതിരോധിക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ-നൈതിക പ്രാക്ടീസാണ്.
അവസാനമായി, ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ശക്തി അതിന്റെ സിദ്ധാന്തങ്ങളുടെ ശരിത്തനിമയിൽ മാത്രം അല്ല; ജനങ്ങൾ അതിനെ എത്രത്തോളം വിശ്വസിക്കുന്നു എന്നതിലും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ആ വിശ്വാസം രൂപപ്പെടുന്നത് വലിയ മുദ്രാവാക്യങ്ങളിലൂടെ മാത്രം അല്ല, ചെറിയ ജീവിതസൂചനകളിലൂടെയും ആണ്. ഒരു നേതാവ് ജനങ്ങളോട് എങ്ങനെ പെരുമാറുന്നു, പൊതുസമ്പത്ത് എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു, സവിശേഷാധികരങ്ങളോട് എങ്ങനെ ബന്ധപ്പെടുന്നു, വിമർശനം എങ്ങനെ സ്വീകരിക്കുന്നു, സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതവുമായി എത്രത്തോളം ബന്ധപ്പെട്ടു നിൽക്കുന്നു — ഇവയെല്ലാം രാഷ്ട്രീയം തന്നെയാണ്.
കാരണം അവസാനമായി, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം വെറും അധികാരം പിടിച്ചടക്കാനുള്ള പദ്ധതിയല്ല; മനുഷ്യ വിമോചനത്തിന്റെ ഒരു സംസ്കാരം സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ശ്രമമാണ്. ആ സംസ്കാരത്തിന്റെ ആദ്യ ലക്ഷണങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ബോധപൂർവമായ ലാളിത്യം.

Leave a comment