കേരളത്തിലെ സിപിഐ(എം) കാഡർമാർക്ക് വേണ്ടിയുള്ള സർവതലസ്പർശിയായ ഒരു തീവ്രപരിശീലന പരിപാടിയുടെ അനിവാര്യതയെ കുറിച്ച്

കേരളത്തിൽ സിപിഐ(എം) നേരിട്ടിരിക്കുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തിരിച്ചടി ഒരു സാധാരണ രാഷ്ട്രീയ പരാജയമെന്ന നിലയിൽ മാത്രം കാണാൻ കഴിയില്ല. അത് ദീർഘകാലമായി പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ വളർന്നു വന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന പ്രത്യയശാസ്ത്രപരവും സംഘടനാപരവും സാംസ്കാരികവും നൈതികവുമായ ജീർണതകളുടെ പ്രകടനമാണ്. ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനം ജനങ്ങളുമായുള്ള ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ബന്ധം നഷ്ടപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അതിന്റെ സംഘടനാപരമായ ശക്തി പോലും ക്രമേണ ജഡതയിലേക്ക് വഴുതിപ്പോകുന്നു. അതിനാൽ കാഡർമാരുടെ പുനർവിദ്യാഭ്യാസം എന്നത് ചില രാഷ്ട്രീയ ക്ലാസുകൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന യാന്ത്രിക പ്രക്രിയയല്ല; മറിച്ച് പാർട്ടിയുടെ ആത്മാവിനെ പുതുക്കിപ്പണിയുന്ന ഒരു ചരിത്രപരമായ സ്വയംപരിവർത്തന പ്രക്രിയയായിരിക്കണം.

ആദ്യമായി പാർട്ടി മാർക്സിസത്തെ ഒരു വിശുദ്ധ സിദ്ധാന്തഗ്രന്ഥമായി അല്ല, മറിച്ച് സമൂഹത്തെ ശാസ്ത്രീയമായി മനസ്സിലാക്കാനും മാറ്റാനും സഹായിക്കുന്ന വിമർശനാത്മക രീതിശാസ്ത്രമായി പഠിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. പല കാഡർമാർക്കും മാർക്സിസം ഇപ്പോൾ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ചിന്താരീതി അല്ല; മറിച്ച് മുദ്രാവാക്യങ്ങളുടെയും പഴയ ഉദ്ധരണികളുടെയും ശേഖരമായി ചുരുങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ അവസ്ഥ ഡയലക്ടിക്കൽ ചിന്തയുടെ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നു. അതിനാൽ ഇന്നത്തെ ആഗോള ധനമൂലധന വ്യവസ്ഥ, ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, കൃത്രിമബുദ്ധി, തൊഴിലിന്റെ സ്വഭാവമാറ്റങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി പ്രതിസന്ധി, മതരാഷ്ട്രീയം, ഐഡന്റിറ്റി രാഷ്ട്രീയം, ഫാസിസത്തിന്റെ പുതിയ രൂപങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ആഴത്തിലുള്ള പഠനം പാർട്ടി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരണം.

കേരളസമൂഹം കഴിഞ്ഞ അൻപത് വർഷത്തിനിടെ വൻ മാറ്റങ്ങൾക്കു വിധേയമായിട്ടുണ്ട്. ഗൾഫ് കുടിയേറ്റ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, ഉപഭോക്തൃ സംസ്കാരം, സ്വകാര്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ വ്യാപനം, ഡിജിറ്റൽ ജീവിതരീതി, കുടിയേറ്റാഭിലാഷം, യുവജനങ്ങളുടെ ഭാവി ആശങ്കകൾ, മതപരമായ ഐഡന്റിറ്റി രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വളർച്ച, തൊഴിൽരഹിതരായ വിദ്യാഭ്യാസമുള്ള യുവാക്കളുടെ വർദ്ധന എന്നിവ കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക ഘടനയെ അടിസ്ഥാനപരമായി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ പാർട്ടി സംഘടനയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം ഇന്നും പഴയ കേരളത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയ രാഷ്ട്രീയഭാഷയിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഈ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയ പഠനം ഓരോ ബ്രാഞ്ച് തലത്തിലും ആരംഭിക്കണം.

ഫാസിസത്തെയും മതരാഷ്ട്രീയത്തെയും മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ പാർട്ടി കൂടുതൽ ആഴമുള്ളതും സമകാലീന യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളോട് ചേർന്നതുമായ പുതിയ സമീപനം സ്വീകരിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ഇന്നും പലപ്പോഴും ഫാസിസത്തെ വെറും ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാ ശക്തിയിലേക്കോ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയങ്ങളിലേക്കോ ചുരുക്കിയാണ് കാണുന്നത്. എന്നാൽ ഫാസിസം ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പ് യന്ത്രമോ ഒരു ആശയപ്രചാരണമോ മാത്രം അല്ല; അത് സമൂഹത്തിനുള്ളിൽ വളരുന്ന അസുരക്ഷിതത്വങ്ങളും ഭയങ്ങളും സാംസ്കാരിക അസ്വസ്ഥതകളും തിരിച്ചറിയൽ പ്രതിസന്ധികളും മാനസിക നിരാശകളും ഉപയോഗിച്ച് രൂപംകൊള്ളുന്ന സങ്കീർണ സാമൂഹിക-മാനസിക പ്രക്രിയയാണ്. ഈ സങ്കീർണത മനസ്സിലാക്കാതെ അതിനെ നേരിടാനുള്ള രാഷ്ട്രീയം പലപ്പോഴും ഉപരിപ്ലവ പ്രതികരണങ്ങളിലോ നൈതിക അപലപനങ്ങളിലോ ഒതുങ്ങിപ്പോകുന്നു.

ഫാസിസം വളരുന്നത് ശൂന്യതയിൽ അല്ല. സാമ്പത്തിക അനിശ്ചിതത്വം, തൊഴിലില്ലായ്മ, സാമൂഹിക അസമത്വം, സാംസ്കാരിക മാറ്റങ്ങൾ, ആഗോളവൽക്കരണത്തിന്റെ ആഘാതങ്ങൾ, ജനങ്ങളുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയം എന്നിവ സമൂഹത്തിൽ വ്യാപിക്കുമ്പോൾ, പലരും സുരക്ഷയും തിരിച്ചറിയലും തേടാൻ തുടങ്ങുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് അതിവേഗ സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങളുടെ കാലത്ത് മനുഷ്യർ “ഞങ്ങൾ ആരാണ്?”, “നമ്മുടെ സ്ഥാനം എന്താണ്?”, “നമ്മുടെ ഭാവി സുരക്ഷിതമാണോ?” എന്നിങ്ങനെയുള്ള അസ്തിത്വപരമായ ചോദ്യങ്ങളുമായി പോരാടുന്നു. ഫാസിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം ഈ ആശങ്കകൾക്ക് ലളിതവും വികാരാത്മകവുമായ ഉത്തരങ്ങൾ നൽകുന്നു. അത് സങ്കീർണമായ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ ശത്രുക്കളെ കാണിച്ചുതരുന്നു — മതന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ, കുടിയേറ്റക്കാർ, “രാജ്യദ്രോഹികൾ”, “സംസ്കാരവിരുദ്ധർ” എന്നിവരെ.

സാമ്പത്തിക ഭയം ഫാസിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രധാന ഇന്ധനമാണ്. ജോലി നഷ്ടപ്പെടുമോ, സാമൂഹിക സ്ഥാനം തകരുമോ, കുട്ടികളുടെ ഭാവി സുരക്ഷിതമാകുമോ, ജീവിത നിലവാരം താഴുമോ എന്ന ആശങ്കകൾ ജനങ്ങളിൽ വളരുമ്പോൾ, അവർ പലപ്പോഴും ശക്തമായ ദേശീയതയിലേക്കോ മതപരമായ ഐക്യബോധത്തിലേക്കോ ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് മധ്യവർഗ്ഗത്തിലെ അസുരക്ഷിതത്വം ഫാസിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന് വലിയ അടിത്തറയായി മാറാറുണ്ട്. തങ്ങളുടെ സാമൂഹിക സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന ഭയം ഉള്ള വിഭാഗങ്ങൾ “ശക്തമായ രാഷ്ട്രം”, “പരമ്പരാഗത മൂല്യങ്ങൾ”, “സാംസ്കാരിക ശുദ്ധി” തുടങ്ങിയ മുദ്രാവാക്യങ്ങളിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു.

സാംസ്കാരിക അപമാനബോധവും തിരിച്ചറിയൽ പ്രതിസന്ധിയും അത്ര തന്നെ പ്രധാനമാണ്. അതിവേഗ ആധുനികവൽക്കരണവും ഡിജിറ്റൽ സംസ്കാരവും ആഗോള സാംസ്കാരിക സ്വാധീനങ്ങളും പരമ്പരാഗത ജീവിതരീതികളെ മാറ്റുമ്പോൾ, ചിലർക്ക് സ്വന്തം സംസ്കാരവും മതവും സമൂഹവും ഭീഷണിയിലാണെന്ന തോന്നൽ ഉണ്ടാകുന്നു. ഫാസിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം ഈ വികാരങ്ങളെ ഉപയോഗിച്ച് “നഷ്ടപ്പെട്ട മഹത്വം” തിരികെ കൊണ്ടുവരാമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. അത് ജനങ്ങളുടെ ചരിത്രഗൗരവത്തെയും മതവികാരങ്ങളെയും പുരാണങ്ങളെയും ദേശീയ അഭിമാനത്തെയും വികാരാത്മകമായി രാഷ്ട്രീയവൽക്കരിക്കുന്നു.

ഡിജിറ്റൽ പ്രചാരണ യന്ത്രങ്ങൾ ഈ പ്രക്രിയയെ അതിവേഗം ശക്തിപ്പെടുത്തിയിരിക്കുകയാണ്. സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ വെറും ആശയവിനിമയ ഉപകരണങ്ങൾ മാത്രമല്ല; അവ മനുഷ്യരുടെ വികാരങ്ങളെയും ഭയങ്ങളെയും കോപങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന ആൽഗോരിതമിക് പരിസരങ്ങളായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഫാസിസ്റ്റ് പ്രചാരണങ്ങൾ നിരന്തരമായ misinformation, വിദ്വേഷ സന്ദേശങ്ങൾ, ഗൂഢാലോചന സിദ്ധാന്തങ്ങൾ, വികാരപരമായ വീഡിയോ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ മനുഷ്യരുടെ മാനസിക ലോകത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. കോപവും ഭയവും കൂടുതൽ engagement സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനാൽ ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെ ഘടന തന്നെ പലപ്പോഴും വിദ്വേഷ രാഷ്ട്രീയത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. ഈ പുതിയ ഡിജിറ്റൽ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ മനസ്സിലാക്കാതെ ഫാസിസത്തെ നേരിടാൻ കഴിയില്ല.

യുവജനങ്ങളിലെ നിരാശയും കോപവും ഫാസിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം ഉപയോഗിക്കുന്ന മറ്റൊരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. തൊഴിലില്ലായ്മ, ഭാവിയില്ലായ്മ, സാമൂഹിക ഒറ്റപ്പെടൽ, മാനസിക അസ്വസ്ഥത, ജീവിതത്തിന്റെ അർത്ഥശൂന്യത എന്നിവയുമായി പോരാടുന്ന ചില യുവാക്കൾക്ക് ഫാസിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം “ലക്ഷ്യബോധം”, “ശക്തി”, “വീരത”, “കൂട്ടായ തിരിച്ചറിവ്” എന്നിവയുടെ അനുഭവം നൽകുന്നു. ചിലപ്പോൾ അതിവാദ ദേശീയതയും മതമൗലികവാദവും യുവാക്കളുടെ അസ്തിത്വപരമായ ശൂന്യതയെ നിറയ്ക്കുന്ന വ്യാജ ആത്മീയ-രാഷ്ട്രീയ അനുഭവങ്ങളായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഫാസിസത്തിനെതിരായ രാഷ്ട്രീയം വെറും ആശയപ്രതിവാദം മാത്രം ആയിരിക്കരുത്; യുവജനങ്ങൾക്ക് അർത്ഥപൂർണമായ സാമൂഹിക പങ്കാളിത്തവും ഭാവി പ്രതീക്ഷയും സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ശ്രമവുമാകണം.

അതുകൊണ്ട് ഫാസിസത്തെയും മതരാഷ്ട്രീയത്തെയും കേവലം നൈതിക അപലപനങ്ങളിലൂടെ നേരിടാൻ കഴിയില്ല. “അവർ മോശക്കാരാണ്”, “അവർ അന്ധവിശ്വാസികളാണ്”, “അവർ വിദ്വേഷ രാഷ്ട്രീയം ചെയ്യുന്നു” എന്ന ആവർത്തനങ്ങൾ മാത്രം മതിയാകില്ല. അത്തരം രാഷ്ട്രീയം എന്തുകൊണ്ട് ജനങ്ങളിൽ സ്വാധീനം നേടുന്നു എന്ന ചോദ്യം ഗൗരവമായി പഠിക്കണം. ജനങ്ങളുടെ ഭയങ്ങളെയും അസുരക്ഷിതത്വങ്ങളെയും അവഗണിച്ച് നടത്തുന്ന പുരോഗമന രാഷ്ട്രീയം ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകും.

അതിനാൽ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ-സാംസ്കാരിക ഇടപെടൽ ആവശ്യമാണ്. ജനങ്ങളുടെ മാനസികവും സാമൂഹികവുമായ ആശങ്കകളെ മനസ്സിലാക്കുന്ന, അവരുടെ ആത്മാഭിമാനത്തെ മാനിക്കുന്ന, അവരുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള യഥാർത്ഥ സുരക്ഷയും പ്രതീക്ഷയും നൽകുന്ന രാഷ്ട്രീയമാണ് ഫാസിസത്തിന് ശക്തമായ ബദൽ സൃഷ്ടിക്കുക. മതവിശ്വാസികളുമായി സംവദിക്കാൻ കഴിയുന്ന മതനിരപേക്ഷത, യുവാക്കൾക്ക് അർത്ഥപൂർണമായ സാമൂഹിക പങ്കാളിത്തം നൽകുന്ന ജനാധിപത്യ രാഷ്ട്രീയം, സാമ്പത്തിക അസുരക്ഷിതത്വത്തെ നേരിടുന്ന സാമൂഹിക സുരക്ഷാ പദ്ധതികൾ, സാംസ്കാരിക അപമാനബോധത്തിന് പകരം ബഹുസ്വരമായ ആത്മാഭിമാനം വളർത്തുന്ന സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ — ഇവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് ഫാസിസത്തിനെതിരായ സമഗ്ര പ്രതിരോധം രൂപപ്പെടേണ്ടത്.

കല, സാഹിത്യം, സിനിമ, സംഗീതം, ഡിജിറ്റൽ മീഡിയ, ജനകീയ സംവാദങ്ങൾ, പ്രാദേശിക സാംസ്കാരിക കൂട്ടായ്മകൾ, ശാസ്ത്രപ്രചാരണം, യുവജന വേദികൾ എന്നിവയെ ഫാസിസത്തിനെതിരായ ജനാധിപത്യ സാംസ്കാരിക പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറ്റണം. കാരണം ഫാസിസം വെറും രാഷ്ട്രീയ അധികാരത്തിനായുള്ള പോരാട്ടമല്ല; അത് മനുഷ്യരുടെ ബോധത്തിന്റെയും വികാരങ്ങളുടെയും ഭാവനയുടെയും മേൽ നടത്തുന്ന പോരാട്ടവുമാണ്.

ഒരു പുരോഗമന പ്രസ്ഥാനം ഫാസിസത്തെ യഥാർത്ഥത്തിൽ നേരിടണമെങ്കിൽ ജനങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ ജീവിത വൈരുധ്യങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കണം. മനുഷ്യരുടെ ഭയങ്ങളെയും പ്രതീക്ഷകളെയും തിരിച്ചറിയാതെ നടത്തുന്ന രാഷ്ട്രീയം ഉപരിപ്ലവമായിരിക്കും. എന്നാൽ മനുഷ്യരുടെ അസുരക്ഷിതത്വങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കി അതിന് ജനാധിപത്യപരവും സഹാനുഭൂതിപരവും സാമൂഹിക നീതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതുമായ ബദൽ സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയുന്ന രാഷ്ട്രീയം മാത്രമേ ദീർഘകാലത്ത് ഫാസിസത്തെ പരാജയപ്പെടുത്താൻ കഴിയൂ.

സംഘടനാപരമായി പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ ദീർഘകാലമായി വളർന്നുവരുന്ന അധികാര കേന്ദ്രീകരണവും ഭയസംസ്കാരവും ഇന്ന് ഏറ്റവും ഗൗരവമായി പരിശോധിക്കപ്പെടേണ്ട വിഷയങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനം ജീവനോടെ നിലനിൽക്കുന്നത് അതിന്റെ സംഘടനാ കെട്ടുറപ്പുകൊണ്ടു മാത്രം അല്ല; മറിച്ച് അതിനുള്ളിലെ വിമർശനാത്മക ചിന്തയുടെ പ്രവാഹം കൊണ്ടും, താഴെത്തട്ടിൽ നിന്നുള്ള അനുഭവങ്ങളും വൈരുധ്യങ്ങളും നേതൃത്വത്തിലേക്ക് സ്വതന്ത്രമായി എത്തിച്ചേരാനുള്ള ശേഷികൊണ്ടുമാണ്. എന്നാൽ പലപ്പോഴും സംഘടനയുടെ വിവിധ തലങ്ങളിൽ രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന അധികാരപരമായ സംസ്കാരം പ്രവർത്തകരെ തുറന്നു സംസാരിക്കാൻ ഭയപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ ഭയം ശാസനയുടെ പേരിലോ സംഘടനാ ഐക്യത്തിന്റെ പേരിലോ ന്യായീകരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, പാർട്ടി ക്രമേണ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ജനപ്രസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് നിർദ്ദേശങ്ങൾ മാത്രം അനുസരിക്കുന്ന യന്ത്രവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട ഘടനയായി മാറാൻ തുടങ്ങും.

താഴെത്തട്ടിലെ പ്രവർത്തകർക്ക് സ്വന്തം അനുഭവങ്ങളും വിമർശനങ്ങളും തുറന്നു പറയാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യം ഒരു ആരോഗ്യകരമായ വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ലക്ഷണമല്ല; മറിച്ച് അതിന്റെ ആന്തരിക ജീർണതയുടെ സൂചനയാണ്. ഒരു ബ്രാഞ്ച് കമ്മിറ്റി അംഗത്തിനോ ഒരു സാധാരണ കാഡർക്കോ നേതൃത്വം സ്വീകരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളെക്കുറിച്ചോ സംഘടനാപരമായ വീഴ്ചകളെക്കുറിച്ചോ അഭിപ്രായം പറയാൻ ഭയം തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ, അത് സംഘടനയുടെ ജീവന്തത നഷ്ടപ്പെടുന്നതിന്റെ അടയാളമാണ്. കാരണം വിപ്ലവ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം അനുസരണ മാത്രം അല്ല; ബോധപൂർവമായ പങ്കാളിത്തവും വിമർശനാത്മക ചിന്തയും കൂടിയാണ്. പ്രവർത്തകരെ വെറും നിർദ്ദേശങ്ങൾ പാലിക്കുന്നവരാക്കി ചുരുക്കുമ്പോൾ സംഘടനയിൽ സൃഷ്ടിപരതയും സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവും ക്ഷയിക്കും.

വിമർശനത്തെ ശത്രുതയായി കാണുന്ന പ്രവണത പ്രത്യേകമായി പരിശോധിക്കപ്പെടണം. പലപ്പോഴും നേതൃത്വത്തെ വിമർശിക്കുന്നവരെ “അച്ചടക്ക ലംഘകർ”, “വിരുദ്ധ ചിന്താഗതിക്കാർ”, “പാർട്ടിവിരുദ്ധർ” എന്നിങ്ങനെ മുദ്രകുത്തുന്ന സംസ്കാരം വളരുന്നുണ്ട്. ഇതിലൂടെ വിമർശനവും ആത്മവിമർശനവും സംഘടനയുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് അനിവാര്യമായ dialectical പ്രക്രിയയെന്ന നിലയിൽ കാണപ്പെടാതെ, നിയന്ത്രിക്കപ്പെടേണ്ട അപകടമായി മാറുന്നു. എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ശക്തി അതിന്റെ തെറ്റുകളെ തിരിച്ചറിയാനും തിരുത്താനും ഉള്ള കഴിവിലാണ്. സ്വന്തം വൈരുധ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാൻ ഭയപ്പെടുന്ന ഒരു സംഘടന അനിവാര്യമായി ജഡതയിലേക്കും അധികാരവൽക്കരണത്തിലേക്കും നീങ്ങും.

അതുകൊണ്ട് സത്യസന്ധമായ ആത്മവിമർശനത്തിനും ആശയവിനിമയത്തിനും സംഘടനാപരമായ സുരക്ഷിത ഇടങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കണം. വിമർശനം പറഞ്ഞാൽ വ്യക്തിപരമായ പ്രതികാരമോ സ്ഥാനനഷ്ടമോ ഒറ്റപ്പെടുത്തലോ ഉണ്ടാകില്ല എന്ന വിശ്വാസം പ്രവർത്തകരിൽ വളർത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഓരോ സംഘടനാ ഘടകത്തിലും വിമർശന-ആത്മവിമർശന ചർച്ചകൾ വെറും ഔപചാരിക നടപടികളായി അല്ല, യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ വിശകലനത്തിന്റെയും സംഘടനാ പഠനത്തിന്റെയും പ്രക്രിയകളായി മാറണം. ഒരു സമരം പരാജയപ്പെട്ടാൽ എന്തുകൊണ്ട് പരാജയപ്പെട്ടു? ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് എന്തുകൊണ്ട് അകലം ഉണ്ടായി? യുവാക്കൾ എന്തുകൊണ്ട് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നില്ല? മതന്യൂനപക്ഷങ്ങളിൽ എന്തുകൊണ്ട് അവിശ്വാസം വളരുന്നു? സംഘടനയിൽ careerism എന്തുകൊണ്ട് ശക്തിപ്പെടുന്നു? എന്നീ ചോദ്യങ്ങൾ തുറന്നും ഭയരഹിതമായും ചർച്ച ചെയ്യാൻ കഴിയണം.

നേതൃത്വം വിമർശനാത്മക ചർച്ചകളെ പ്രതിരോധ മനോഭാവത്തോടെ സമീപിക്കുന്നിടത്ത് ജഡതയും അധികാരവൽക്കരണവും അനിവാര്യമാകും. കാരണം നേതൃത്വത്തിന് സ്വന്തം തീരുമാനങ്ങൾ തെറ്റാകാമെന്ന സാധ്യത അംഗീകരിക്കാനാകാതെ വരുമ്പോൾ സംഘടനയുടെ മുഴുവൻ പഠനശേഷിയും തടസ്സപ്പെടുന്നു. ഒരു ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രസ്ഥാനം എന്നത് തുടർച്ചയായി പഠിക്കുകയും സ്വയം തിരുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയയാണ്. നേതൃത്വത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത് പാർട്ടിയെ തകർക്കാനുള്ള ശ്രമമല്ല; മറിച്ച് പാർട്ടിയെ ചരിത്രപരമായി പ്രസക്തമായി നിലനിർത്താനുള്ള ശ്രമമാണ് എന്ന ബോധം വളർത്തണം.

ജനാധിപത്യ കേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ ആത്മാവും ഇവിടെ പുനർവായിക്കപ്പെടണം. ജനാധിപത്യ ഘടകം ദുർബലമായി കേന്ദ്രീകരണ ഘടകം മാത്രം ശക്തിപ്പെട്ടാൽ അത് ക്രമേണ bureaucratic centralism ആയി മാറും. താഴെത്തട്ടിൽ നിന്ന് മുകളിലേക്ക് ആശയപ്രവാഹം നടക്കാതെ മുകളിൽ നിന്ന് നിർദ്ദേശങ്ങൾ മാത്രം താഴേക്ക് ഇറങ്ങുന്ന ഘടന രൂപപ്പെടും. ഇതിലൂടെ പ്രാദേശിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രതിഫലിക്കാതെയും പ്രവർത്തകർ നിർജ്ജീവ അനുസരണക്കാരായി ചുരുങ്ങുകയും ചെയ്യും. യഥാർത്ഥ ജനാധിപത്യ കേന്ദ്രീകരണം എന്നത് സ്വതന്ത്രമായ വിമർശനവും ചർച്ചയും കഴിഞ്ഞുള്ള ബോധപൂർവമായ കൂട്ടായ തീരുമാനമാണ്; ഭയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള അനുസരണം അല്ല.

സംഘടനയുടെ ആരോഗ്യത്തിന് വിമർശന സംസ്കാരം എത്ര പ്രധാനമാണോ അത്ര തന്നെ പ്രധാനമാണ് കേൾവിയുടെ സംസ്കാരവും. നേതാക്കൾ പ്രസംഗിക്കുന്നവരായി മാത്രം അല്ല, കേൾക്കുന്നവരായും മാറണം. ജനങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങളും പ്രവർത്തകരുടെ വേദനകളും താഴെത്തട്ടിലെ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളും കേൾക്കാനുള്ള കഴിവ് നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ നേതൃത്വം ക്രമേണ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടും. അപ്പോൾ സംഘടന യഥാർത്ഥ ജനപ്രശ്നങ്ങളെ കാണാതെ സ്വന്തം പ്രതിഛായയെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ഒരു self-referential structure ആയി മാറും.

ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി അതിന്റെ ഏകകണ്ഠതയിൽ അല്ല; മറിച്ച് അതിനുള്ളിലെ വൈരുധ്യങ്ങളെ സൃഷ്ടിപരമായി കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള ശേഷിയിലാണ്. ഭിന്നാഭിപ്രായങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തുന്ന സംഘടനകൾ പുറമേ ശക്തമായി തോന്നിയാലും ആന്തരികമായി ക്ഷയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും. എന്നാൽ വിമർശനത്തെയും ആത്മവിമർശനത്തെയും സൃഷ്ടിപരമായ വളർച്ചയുടെ ഭാഗമായി കാണുന്ന സംഘടനകൾക്ക് മാത്രമേ ചരിത്രപരമായ മാറ്റങ്ങളോട് ചേർന്ന് പുതുക്കിപ്പിറക്കാൻ കഴിയൂ.

പാർട്ടിയുടെ പ്രൊഫഷണൽ രാഷ്ട്രീയവൽക്കരണം ഇന്ന് അതിന്റെ ജനകീയ അടിത്തറയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്ന പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്നായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. രാഷ്ട്രീയം ക്രമേണ ഒരു പൂർണ്ണസമയ തൊഴിൽരീതിയായും അധികാരനിർവഹണ കേന്ദ്രീകൃത പ്രവർത്തനമായും രൂപാന്തരപ്പെടുമ്പോൾ, ജനങ്ങളുമായുള്ള സ്വാഭാവികവും ജീവന്തവുമായ ബന്ധം ക്ഷയിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഒരു കാലത്ത് ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന പാർട്ടി പ്രവർത്തകർ ഇന്ന് പല സ്ഥലങ്ങളിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയങ്ങളിൽ മാത്രം ജനങ്ങളെ സമീപിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ മാനേജർമാരായി ചുരുങ്ങുന്ന പ്രവണത കാണപ്പെടുന്നു. ഇതിലൂടെ പാർട്ടി ഒരു ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനമെന്നതിലുപരി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കേന്ദ്രീകൃത സ്ഥാപനമായി തോന്നിത്തുടങ്ങുന്നു.

ജനങ്ങളുടെ യാഥാർത്ഥ്യജീവിതത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട് അധികാരത്തിന്റെയും ഭരണത്തിന്റെയും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കണക്കുകളുടെയും ലോകത്തിനുള്ളിൽ മാത്രം ജീവിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയം അനിവാര്യമായി ജനവിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടുത്തും. കാരണം ജനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളെ വിലയിരുത്തുന്നത് പ്രസംഗങ്ങളിലൂടെയോ മുദ്രാവാക്യങ്ങളിലൂടെയോ മാത്രം അല്ല; അവരുടെ ജീവിതസമരങ്ങളിൽ ആ പാർട്ടി യഥാർത്ഥത്തിൽ പങ്കുചേരുന്നുണ്ടോ എന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുമാണ്. ഒരു പ്രദേശത്ത് തൊഴിലില്ലായ്മ, രോഗം, കടബാധ്യത, മയക്കുമരുന്ന് പ്രശ്നം, പരിസ്ഥിതി നാശം, സ്ത്രീസുരക്ഷ, വയോജനങ്ങളുടെ ഒറ്റപ്പെടൽ, വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഭാവിയാശങ്ക, കർഷകരുടെ പ്രതിസന്ധി തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തെ ബാധിക്കുമ്പോൾ പാർട്ടി അവരോടൊപ്പം യഥാർത്ഥ സാന്നിധ്യമായി ഉണ്ടാകുന്നില്ലെങ്കിൽ, സംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രസക്തി ക്രമേണ ക്ഷയിക്കും.

പ്രൊഫഷണൽ രാഷ്ട്രീയവൽക്കരണത്തിന്റെ മറ്റൊരു അപകടം നേതൃത്വവും സാധാരണ ജനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ജീവിതാനുഭവങ്ങളുടെ അകലം വർധിക്കുന്നതാണ്. സ്ഥിരമായി പൊതുജനങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട രാഷ്ട്രീയ-ഭരണ ഘടനകളിൽ മാത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്ന നേതാക്കൾക്ക് സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ യഥാർത്ഥ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ അനുഭവപരമായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയാതെ വരും. അപ്പോൾ രാഷ്ട്രീയം ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്ന പ്രക്രിയയല്ലാതെ റിപ്പോർട്ടുകളിലും പ്രസംഗങ്ങളിലുമുള്ള ഒരു അബ്സ്ട്രാക്റ്റ് പ്രവർത്തനമായി മാറുന്നു. ജനങ്ങളുടെ ഭാഷയും മനോഭാവവും ഭയങ്ങളും പ്രതീക്ഷകളും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ അതിനെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള സാമൂഹിക സ്പർശശേഷി നേതൃത്വം ക്രമേണ നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നു.

അതുകൊണ്ട് നേതാക്കളും മുഴുവൻസമയ പ്രവർത്തകരും ജനങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ ജീവിതാവസ്ഥകളുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെടുന്ന സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ നിർബന്ധിതമാക്കേണ്ടതുണ്ട്. പാർട്ടി ഓഫിസുകളിലും യോഗങ്ങളിലും മാത്രം ഒതുങ്ങുന്ന പ്രവർത്തനരീതി മതിയാകില്ല. നേതാക്കൾ സ്ഥിരമായി ഗ്രാമങ്ങളിലും തൊഴിലിടങ്ങളിലും മത്സ്യബന്ധന തീരങ്ങളിലും കർഷക സമൂഹങ്ങളിലും തൊഴിലില്ലാത്ത യുവാക്കളുടെ കൂട്ടായ്മകളിലും സർക്കാർ ആശുപത്രികളിലും പൊതുവിദ്യാലയങ്ങളിലുമെല്ലാം സമയം ചെലവഴിക്കണം. ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ കേൾക്കുന്നതു മാത്രമല്ല, അവരോടൊപ്പം ജീവിച്ചറിയാനുള്ള ശ്രമവും വേണം. ജനങ്ങളുമായി ഉള്ള ബന്ധം ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ബന്ധമല്ല, സാമൂഹിക-മാനുഷിക ബന്ധമാണെന്ന് പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ തെളിയിക്കണം.

ഒരു കാലത്ത് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വലിയ ശക്തി “ഇവർ നമ്മളിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്” എന്ന ജനങ്ങളുടെ അനുഭവബോധമായിരുന്നു. പാർട്ടി പ്രവർത്തകർ ജനങ്ങളോടൊപ്പം തൊഴിൽ ചെയ്തവരും ദുരിതങ്ങളിൽ പങ്കുചേർന്നവരും പൊതുപ്രശ്നങ്ങളിൽ മുന്നിലുണ്ടായവരുമായിരുന്നു. ഇന്ന് ആ വികാരം പല ഇടങ്ങളിലും ക്ഷയിച്ചിരിക്കുന്നു. ജനങ്ങൾ പലപ്പോഴും രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളെ “വേറൊരു ലോകത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവർ” എന്ന നിലയിലാണ് കാണാൻ തുടങ്ങുന്നത്. ഈ അകലം അപകടകരമാണ്. കാരണം ഒരു ജനകീയ പ്രസ്ഥാനം ജനങ്ങളിൽ വിശ്വാസവും മാനസിക അടുപ്പവും സൃഷ്ടിക്കാതെ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കില്ല.

ജനങ്ങൾ “ഇവർ നമ്മളിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്” എന്ന് അനുഭവിക്കുന്ന ബന്ധം പുനർനിർമ്മിക്കണമെങ്കിൽ പാർട്ടി പ്രവർത്തകരുടെ ജീവിതശൈലിയിലും മാറ്റം വരണം. അമിതമായ അധികാരപ്രദർശനവും സുരക്ഷിത രാഷ്ട്രീയവലയങ്ങൾക്കുള്ളിലെ ജീവിതവും ആഡംബര രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരവും ജനങ്ങളിൽ അന്യതാബോധം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ലാളിത്യം, സാമൂഹിക പങ്കാളിത്തം, പൊതുസേവനം, ലഭ്യത, സഹാനുഭൂതി, കേൾവിയുടെ സംസ്കാരം എന്നിവ വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരണം.

സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ വെറും ദുരന്തകാല സഹായപ്രവർത്തനങ്ങളിലോ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ക്യാമ്പുകളിലോ ഒതുങ്ങരുത്. ഓരോ ലോക്കൽ കമ്മിറ്റിയും ജനങ്ങളുടെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥിരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടണം. ആരോഗ്യ ബോധവൽക്കരണ ക്യാമ്പുകൾ, വിദ്യാർത്ഥികൾക്കുള്ള പഠനസഹായം, വയോജന പരിപാലന പരിപാടികൾ, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, മയക്കുമരുന്ന് വിരുദ്ധ ഇടപെടലുകൾ, തൊഴിലന്വേഷകർക്കുള്ള സഹായകേന്ദ്രങ്ങൾ, വായനശാലകൾ, ശാസ്ത്ര ക്ലബ്ബുകൾ, വനിതാ സുരക്ഷാ കൂട്ടായ്മകൾ, മാനസികാരോഗ്യ സംവാദങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വഴി പാർട്ടി വീണ്ടും സമൂഹത്തിന്റെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാകണം.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ മാത്രം കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന സംഘടനകൾ ജനങ്ങളെ കാലാകാലങ്ങളിൽ “അണിനിരത്താൻ” ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞേക്കാം; എന്നാൽ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായ സംഘടനകൾക്ക് മാത്രമേ ദീർഘകാല വിശ്വാസവും സാമൂഹിക നൈതിക ശക്തിയും രൂപപ്പെടുത്താൻ കഴിയൂ. ജനങ്ങളുമായി ഉള്ള ബന്ധം വെറും വോട്ട് ബന്ധമല്ല, ജീവിതബന്ധമാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുമ്പോഴാണ് ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനം വീണ്ടും ജീവന്തമാകുന്നത്.

സ്ഥാനമോഹവും കരിയറിസവും ഇന്ന് പാർട്ടി സംസ്കാരത്തെ ആന്തരികമായി ദുർബലപ്പെടുത്തുന്ന ഏറ്റവും ഗുരുതരമായ പ്രവണതകളിലൊന്നായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനം ചരിത്രപരമായി വളർന്നത് വ്യക്തിപരമായ അധികാരലാഭത്തിന്റെയോ സാമൂഹിക ഉയർച്ചയുടെയോ ഉപാധിയായി അല്ല; മറിച്ച് ഒരു കൂട്ടായ സാമൂഹിക പരിവർത്തന ദൗത്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി ആയിരുന്നു. എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയം ക്രമേണ അധികാരവും പദവിയും വ്യക്തിപരമായ സാമൂഹിക പ്രതിഷ്ഠയും സാമ്പത്തിക സുരക്ഷയും നേടാനുള്ള കരിയർ പാതയായി മാറുമ്പോൾ, പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നൈതിക-പ്രത്യയശാസ്ത്ര അടിത്തറ ക്ഷയിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഈ മാറ്റം വെറും ചില വ്യക്തികളുടെ സ്വഭാവപ്രശ്നമല്ല; സംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിനുള്ളിൽ വളർന്നുവന്ന ഒരു ആഴത്തിലുള്ള ജീർണതയുടെ ലക്ഷണമാണ്.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സീറ്റ് ലഭിക്കാത്തപ്പോൾ പാർട്ടി വിടുന്നതും, സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിക്കുന്നതും, ഇന്നലെവരെ വിമർശിച്ചിരുന്ന ശത്രുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയശക്തികളോടൊപ്പം ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നതും കേവലം വ്യക്തിപരമായ അധികാരലോലുപതയുടെ പ്രകടനം മാത്രമല്ല; അതിനേക്കാൾ ഗുരുതരമായ പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ ദുർബലതയുടെ സൂചന കൂടിയാണ്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസവും സംഘടനാപരമായ പ്രതിബദ്ധതയും ഒരു സ്ഥാനാർത്ഥിത്വ തീരുമാനം കൊണ്ട് തകർന്നുപോകുന്നുവെങ്കിൽ, അതിന്റെ അർത്ഥം രാഷ്ട്രീയം അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു സാമൂഹിക ദൗത്യമല്ലാതെ വ്യക്തിപരമായ ഉയർച്ചയുടെ മാർഗ്ഗമായിരുന്നു എന്നതാണ്. ഇത്തരം പ്രവണതകൾ വർധിക്കുമ്പോൾ പാർട്ടി പ്രവർത്തകരുടെ ഇടയിൽ പോലും “രാഷ്ട്രീയം എന്നത് ഒടുവിൽ അധികാരത്തിനും സ്ഥാനത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള മത്സരം മാത്രമാണ്” എന്ന നിരാശാജനക ബോധം വളരുന്നു. ഇത് ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നൈതിക ആത്മാവിനെ അകത്തുനിന്ന് ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നു.

കരിയറിസത്തിന്റെ സംസ്കാരം വളരുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ സ്വഭാവവും മാറുന്നു. ജനസേവനത്തിനും സാമൂഹിക ഇടപെടലിനും പകരം നേതൃപ്രസാദം നേടൽ, ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയം, പദവി സുരക്ഷ, മാധ്യമ ദൃശ്യത, തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സാധ്യതകൾ എന്നിവയാണ് പ്രധാനമാകുന്നത്. അപ്പോൾ പാർട്ടി പ്രവർത്തനം ക്രമേണ ജനങ്ങളോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽ നിന്ന് നേതൃത്വ ഘടനകളോടുള്ള അനുസരണത്തിലേക്ക് വഴുതിപ്പോകുന്നു. വിമർശനാത്മക ചിന്ത ദുർബലമാകുകയും, “മുകളിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാൻ” ഉള്ള രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം ശക്തിപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് സംഘടനയുടെ സൃഷ്ടിപരമായ ശക്തിയെ നശിപ്പിക്കുന്നു.

കുടുംബാധിപത്യവും ഈ പ്രവണതയെ കൂടുതൽ അപകടകരമാക്കുന്നു. രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വം ക്രമേണ ചില കുടുംബങ്ങളിലേക്കോ സാമൂഹിക വലയങ്ങളിലേക്കോ കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ, പാർട്ടി ഒരു ജനകീയ പ്രസ്ഥാനം എന്നതിൽ നിന്ന് അടഞ്ഞ അധികാര ശൃംഖലയായി മാറാൻ തുടങ്ങും. സാധാരണ പ്രവർത്തകർക്ക് ഉയർന്നുവരാനുള്ള അവസരങ്ങൾ ചുരുങ്ങുകയും, “ത്യാഗം ചെയ്യുന്നവർ മറ്റുള്ളവർ; അധികാരവും അവസരങ്ങളും ചിലർക്ക്” എന്ന ബോധം വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്യും. ഇതിലൂടെ ആത്മാർഥ പ്രവർത്തകരിൽ നിരാശയും അന്യതാബോധവും വളരും. ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ നേതൃത്വം പാരമ്പര്യമായി കൈമാറപ്പെടുന്ന privilege ആകാൻ പാടില്ല; ജനവിശ്വാസം, പ്രവർത്തനക്ഷമത, രാഷ്ട്രീയ ബോധം, സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധത എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ രൂപപ്പെടേണ്ടതാണ്.

അതുകൊണ്ട് കൂട്ടായ നേതൃത്വസംസ്കാരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നത് അനിവാര്യമാണ്. ഒരു വ്യക്തിയിലോ ചെറിയ കൂട്ടത്തിലോ അധികാരം അമിതമായി കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന പ്രവണത നിയന്ത്രിക്കണം. നേതൃത്വത്തെ വ്യക്തിപൂജയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അല്ല, കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പുനർസംഘടിപ്പിക്കണം. പ്രധാന തീരുമാനങ്ങൾ കൂടുതൽ വ്യാപകമായ ചർച്ചകളുടെയും ജനാധിപത്യപരമായ പങ്കാളിത്തത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉണ്ടാകണം. നേതൃത്വ പദവികളിൽ സ്ഥിരതാമസം പോലുള്ള അവസ്ഥകൾ ഒഴിവാക്കുകയും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളുടെ കാലപരിധി, ചുമതലകളുടെ റൊട്ടേഷൻ, പുതുതലമുറയുടെ പങ്കാളിത്തം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുകയും വേണം.

നേതാക്കളുടെ സാമ്പത്തിക-സാമൂഹിക ജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ സുതാര്യതയും നിർണ്ണായകമാണ്. പ്രസംഗത്തിൽ സമത്വവും ത്യാഗവും സോഷ്യലിസവും പറയുമ്പോൾ ജീവിതത്തിൽ ആഡംബരവും സാമ്പത്തിക അപാരദർശിത്വവും privilege സംസ്കാരവും കാണിച്ചാൽ പാർട്ടിയുടെ വിശ്വാസ്യത തകരും. ജനങ്ങൾ നേതാക്കളെ വിലയിരുത്തുന്നത് അവർ പറയുന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം അല്ല; അവർ എങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുമാണ്. നേതാക്കളുടെ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾ, സ്വത്ത്, ജീവിതശൈലി, ബന്ധുവത്കരണം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയങ്ങൾ വളരുമ്പോൾ പ്രവർത്തകരുടെയും ജനങ്ങളുടെയും നൈതിക വിശ്വാസം ക്ഷയിക്കും.

ഒരു കാലത്ത് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി അതിന്റെ നൈതിക വിശ്വാസ്യതയായിരുന്നു. പ്രവർത്തകർ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതദുരിതങ്ങളിൽ പങ്കുചേർന്നവരും ലാളിത്യത്തോടെ ജീവിച്ചവരും വ്യക്തിപരമായ നേട്ടങ്ങളെക്കാൾ കൂട്ടായ ലക്ഷ്യങ്ങളെ മുൻനിർത്തിയവരുമായിരുന്നു. ഇന്ന് ആ ആത്മാവിനെ പുനർനിർമ്മിക്കാതെ സംഘടനാപരമായ പുനരുജ്ജീവനം സാധ്യമല്ല. രാഷ്ട്രീയം വ്യക്തിപരമായ ഉയർച്ചയുടെ ഉപാധിയല്ല, ചരിത്രപരമായ സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തമാണെന്ന ബോധം വീണ്ടും സജീവമാക്കണം.

ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനം യഥാർത്ഥത്തിൽ ശക്തമാകുന്നത് അതിന്റെ നേതാക്കളുടെ അധികാരവ്യാപ്തി കൊണ്ടല്ല; മറിച്ച് സാധാരണ പ്രവർത്തകരിൽ പോലും “ഈ പ്രസ്ഥാനം വ്യക്തിപരമായ ലാഭത്തിനല്ല, സാമൂഹിക നീതിക്കായാണ്” എന്ന വിശ്വാസം നിലനിൽക്കുമ്പോഴാണ്. സ്ഥാനമോഹവും കരിയറിസവും നിയന്ത്രിക്കപ്പെടാതെ പോകുന്നിടത്ത് സംഘടന പുറമേ ശക്തമായി തോന്നിയാലും ആന്തരികമായി രാഷ്ട്രീയ-നൈതിക ജീർണതയിലേക്ക് നീങ്ങും. എന്നാൽ കൂട്ടായ നേതൃത്വവും സുതാര്യതയും പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ പ്രതിബദ്ധതയും ശക്തിപ്പെടുന്നിടത്ത് മാത്രമേ ഒരു ജനകീയ പ്രസ്ഥാനം വീണ്ടും വിശ്വാസ്യതയും ചരിത്രപരമായ ഊർജ്ജവും വീണ്ടെടുക്കാൻ കഴിയൂ.

സാംസ്കാരിക തലത്തിൽ വലിയ മാറ്റമില്ലാതെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിനും ദീർഘകാല പുനർജനനം സാധ്യമല്ല. സംഘടനാപരമായ തിരുത്തലുകളും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രങ്ങളും മാത്രം മതിയാകില്ല; ജനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്ന ഭാഷയിലും മനോഭാവത്തിലും സാമൂഹിക സമീപനങ്ങളിലും ആഴത്തിലുള്ള മാറ്റം ആവശ്യമാണ്. ഇന്ന് പല ഇടങ്ങളിലും പാർട്ടിയുടെ ചില പ്രവർത്തകരിൽ വളർന്നിരിക്കുന്ന ബൗദ്ധിക അഹങ്കാരവും ജനങ്ങളെ താഴ്ന്ന നിലയിൽ കാണുന്ന സമീപനവും സാധാരണ ജനങ്ങളിൽ അകലം സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്. രാഷ്ട്രീയ ബോധം നേടിയിരിക്കുന്നു എന്ന ധാരണ ചിലപ്പോൾ ജനങ്ങളോടുള്ള സഹാനുഭൂതി നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു മേൽക്കോയ്മ മനോഭാവമായി മാറുന്നു. അപ്പോൾ രാഷ്ട്രീയം ജനങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള പ്രക്രിയയല്ലാതെ ജനങ്ങളെ “തിരുത്താനുള്ള” പ്രഭാഷണമായി ചുരുങ്ങുന്നു.

ജനങ്ങളെ പഠിപ്പിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ജനങ്ങളെ കേൾക്കാൻ പഠിക്കണം എന്നത് ഇവിടെ അടിസ്ഥാനപരമായ രാഷ്ട്രീയ-സാംസ്കാരിക പാഠമാണ്. ജനങ്ങൾ എന്തുകൊണ്ടാണ് ചില ആശയങ്ങളിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് മതപരമായ ഐഡന്റിറ്റികളിൽ സുരക്ഷ തേടുന്നത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് പലപ്പോഴും പുരോഗമന രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് അകലം പാലിക്കുന്നത്? എന്ന ചോദ്യങ്ങൾ പരിഹാസത്തോടെ അല്ല, സാമൂഹിക-മാനസിക ഗൗരവത്തോടെ സമീപിക്കണം. ഒരു കർഷകന്റെ ഭയം, ഒരു തൊഴിലാളിയുടെ അനിശ്ചിതത്വം, ഒരു മുസ്ലിം കുടുംബത്തിന്റെ സുരക്ഷാ ആശങ്ക, ഒരു ഹിന്ദു കുടുംബത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക അസ്വസ്ഥത, ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹത്തിന്റെ ന്യൂനപക്ഷ ഭീതി, ഒരു യുവാവിന്റെ ഭാവിയില്ലായ്മ — ഇവയെല്ലാം രാഷ്ട്രീയ പ്രസംഗങ്ങൾക്ക് പുറത്തുള്ള യഥാർത്ഥ മനുഷ്യാനുഭവങ്ങളാണ്. അവയെ കേൾക്കാനും മനസ്സിലാക്കാനും കഴിയാത്ത രാഷ്ട്രീയം ക്രമേണ ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർപെടും.

പ്രത്യേകിച്ച് മതവിശ്വാസികളെയും സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ വികാരങ്ങളെയും പിന്നോക്കത്വമായി പരിഹസിക്കുന്ന സമീപനം പാർട്ടിയെ കൂടുതൽ ഒറ്റപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. ചില പ്രവർത്തകരിൽ മതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനം ശാസ്ത്രീയ വിശകലനമല്ലാതെ സാംസ്കാരിക അവഹേളനമായി മാറുന്ന പ്രവണത കാണാം. ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസങ്ങളെ പരിഹസിക്കുന്നത് അവരെ യുക്തിവാദികളാക്കുന്നില്ല; മറിച്ച് അവരെ കൂടുതൽ പ്രതിരോധാത്മകമായ മതരാഷ്ട്രീയ ശക്തികളിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്നു. കാരണം മതം പലർക്കും വെറും ദൈവവിശ്വാസമല്ല; അത് കുടുംബബന്ധം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, ആത്മീയ ആശ്വാസം, മരണഭീതി, ജീവിതത്തിന്റെ അർത്ഥാന്വേഷണം, കൂട്ടായ തിരിച്ചറിവ്, മാനസിക ആശ്രയം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു.

ഒരു ശാസ്ത്രീയ മതനിരപേക്ഷ രാഷ്ട്രീയം മതത്തെ വെറും അന്ധവിശ്വാസങ്ങളുടെ സമാഹാരമായി മാത്രം കാണാൻ പാടില്ല. മനുഷ്യർ എന്തുകൊണ്ടാണ് മതത്തിലേക്ക് തിരിയുന്നത് എന്ന സാമൂഹികവും അസ്തിത്വപരവുമായ കാരണങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കണം. ദാരിദ്ര്യം, അസുരക്ഷിതത്വം, ഏകാന്തത, സാമൂഹിക വിഘടനം, മത്സരാധിഷ്ഠിത ജീവിതത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദം, ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയം എന്നിവയുടെ ഇടയിൽ മതസമൂഹങ്ങൾ പലർക്കും belonging ന്റെയും ആശ്വാസത്തിന്റെയും അനുഭവം നൽകുന്നു. ഈ യാഥാർത്ഥ്യം മനസ്സിലാക്കാതെ മതത്തെ ആക്രമിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയം ജനങ്ങളിൽ വിശ്വാസ്യത നഷ്ടപ്പെടുത്തും.

അതുകൊണ്ട് സഹാനുഭൂതിപരമായ മതനിരപേക്ഷ രാഷ്ട്രീയം വികസിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. മതനിരപേക്ഷത എന്നത് മതവിരോധമല്ല; മറിച്ച് എല്ലാ വിശ്വാസികളുടെയും അവിശ്വാസികളുടെയും തുല്യ ജനാധിപത്യ സഹവർത്തിത്വമാണ്. ഒരു ജനാധിപത്യ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയം വിശ്വാസികളോട് സംസാരിക്കാൻ പഠിക്കണം. അവരുടെ മതവിശ്വാസങ്ങളെ അവഹേളിക്കാതെ, എന്നാൽ മതരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വിഭജനപരമായ ഉപയോഗത്തെ വിമർശനാത്മകമായി തുറന്നുകാട്ടാൻ കഴിയുന്ന രാഷ്ട്രീയഭാഷ വികസിപ്പിക്കണം. വിശ്വാസികളുമായി സംവദിക്കുന്നത് പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ പിൻവാങ്ങലല്ല; മറിച്ച് സമൂഹത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സാംസ്കാരിക ഘടനയെ തിരിച്ചറിയുന്ന രാഷ്ട്രീയ പക്വതയാണ്.

സാംസ്കാരിക വിനയവും ഇവിടെ അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. ജനങ്ങളുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ പുസ്തകങ്ങളിൽ നിന്ന് മാത്രം മനസ്സിലാക്കാനാവില്ല. ഒരു സാധാരണ സ്ത്രീയുടെ കുടുംബജീവിതം, ഒരു മത്സ്യത്തൊഴിലാളിയുടെ കടലിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയം, ഒരു വയോജനത്തിന്റെ ഏകാന്തത, ഒരു വിശ്വാസിയുടെ പ്രാർത്ഥനാനുഭവം, ഒരു യുവാവിന്റെ ഡിജിറ്റൽ ലോകം — ഇവയെല്ലാം സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്. അവയെ “ബോധമില്ലായ്മ” എന്ന ഒറ്റവാക്കിൽ തള്ളിക്കളയുന്ന രാഷ്ട്രീയം മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ സങ്കീർണതയെ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല.

ജനങ്ങളോടുള്ള രാഷ്ട്രീയഭാഷയിലും വലിയ മാറ്റം വേണം. അവഹേളനവും പരിഹാസവും നിറഞ്ഞ ഭാഷയ്ക്ക് പകരം സഹാനുഭൂതി, ക്ഷമ, കേൾവിയുടെ സംസ്കാരം, സംവാദപരമായ സമീപനം എന്നിവ വളർത്തണം. സോഷ്യൽ മീഡിയ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വളർന്നിരിക്കുന്ന അപമാനപരമായ സംസ്കാരം പാർട്ടി പ്രവർത്തകരെയും ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു. വിമർശനം നടത്തുമ്പോഴും മനുഷ്യരുടെ ആത്മാഭിമാനത്തെ മാനിക്കുന്ന ജനാധിപത്യ സംസ്കാരം വളർത്തേണ്ടതുണ്ട്.

ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനം യഥാർത്ഥത്തിൽ ജനകീയമാകുന്നത് അത് ജനങ്ങളെ “പിന്നാക്കമുള്ളവർ” എന്ന നിലയിൽ കാണുമ്പോഴല്ല; മറിച്ച് അവരുടെ ജീവിത വൈരുധ്യങ്ങളെയും ഭയങ്ങളെയും പ്രതീക്ഷകളെയും ചരിത്രാനുഭവങ്ങളെയും മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ്. ജനങ്ങളെ മാറ്റണമെങ്കിൽ ആദ്യം ജനങ്ങളുമായി മനുഷ്യപരമായ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കണം. ആ ബന്ധം ഇല്ലാതെ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം പോലും ജീവഹീനമായ പ്രഭാഷണമായി മാറും.

സാംസ്കാരിക പുനർനിർമ്മാണത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ അതിനാൽ ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ മാനവികത ഉണ്ടായിരിക്കണം — ജനങ്ങളെ കേൾക്കുന്ന, മനസ്സിലാക്കുന്ന, വിമർശിക്കുന്നതോടൊപ്പം സഹാനുഭൂതിയും കാണിക്കുന്ന, ശാസ്ത്രീയതയും മാനുഷികതയും കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്ന ഒരു പുതിയ ജനാധിപത്യ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം. അത്തരം സംസ്കാരം വളരുമ്പോഴാണ് ഒരു പ്രസ്ഥാനം വീണ്ടും സമൂഹത്തിന്റെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ഭാഗമാകുന്നത്.

യുവജനങ്ങളുടെ മാനസിക ലോകത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ പാർട്ടി ഗൗരവമായ പരാജയമാണ് നേരിട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ഇന്ന് യുവജനങ്ങളുടെ ജീവിതം വെറും തൊഴിൽ, വിദ്യാഭ്യാസം, രാഷ്ട്രീയാഭിപ്രായം എന്നീ ചുരുങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങളിലൂടെ മാത്രം നിർവചിക്കപ്പെടുന്നില്ല; അതിന് പിന്നിൽ ആഴത്തിലുള്ള മാനസിക, സാംസ്കാരിക, സാങ്കേതിക, അസ്തിത്വപരമായ വൈരുധ്യങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. എന്നാൽ പാർട്ടിയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം ഇന്നും യുവാക്കളെ പഴയ രാഷ്ട്രീയ മുദ്രാവാക്യങ്ങളിലൂടെ മാത്രം സമീപിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയാണ്. ഇതിലൂടെ യുവാക്കളുടെ യഥാർത്ഥ ജീവിതാനുഭവങ്ങളും രാഷ്ട്രീയസംഘടനകളുടെ ഭാഷയും തമ്മിൽ വലിയ വിടവ് രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ഇന്നത്തെ യുവാക്കൾ നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഒന്ന് ഏകാന്തതയാണ്. ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് “കണക്ഷനുകൾ” ഉണ്ടായിട്ടും, ആഴത്തിലുള്ള മാനുഷിക ബന്ധങ്ങൾ കുറയുന്ന അവസ്ഥ പലരെയും മാനസികമായി ഒറ്റപ്പെടുത്തുന്നു. കുടുംബഘടനയിലെ മാറ്റങ്ങൾ, കുടിയേറ്റജീവിതം, മത്സരാധിഷ്ഠിത വിദ്യാഭ്യാസം, സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ കൃത്രിമ താരതമ്യ സംസ്കാരം എന്നിവ യുവാക്കളിൽ നിരന്തരമായ അപര്യാപ്തതാബോധവും അസ്വസ്ഥതയും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയം പലപ്പോഴും യുവാക്കളെ വെറും തെരുവിലിറങ്ങുന്ന പ്രചാരണ ശക്തിയായി മാത്രമാണ് കാണുന്നത്; അവരുടെ മാനസിക ലോകത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാൻ അതിന് കഴിയുന്നില്ല.

ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള അനിശ്ചിതത്വവും ഇന്നത്തെ യുവതലമുറയുടെ കേന്ദ്ര അനുഭവമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയിട്ടും തൊഴിൽ ഉറപ്പില്ലാത്ത അവസ്ഥ, തൊഴിൽ ലഭിച്ചാലും സ്ഥിരതയില്ലാത്ത തൊഴിൽരീതികൾ, വിദേശത്തേക്ക് കുടിയേറാനുള്ള സമ്മർദ്ദം, കനത്ത മത്സര വ്യവസ്ഥ, ഉയർന്ന ജീവിതച്ചെലവ്, കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധി, യുദ്ധഭീതികൾ, കൃത്രിമബുദ്ധിയുടെ വ്യാപനം മൂലമുള്ള തൊഴിൽഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകൾ — ഇവയെല്ലാം യുവാക്കളുടെ മനസ്സിൽ സ്ഥിരമായ അസുരക്ഷിതത്വം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകൾ ഇന്നും പലപ്പോഴും പഴയ വികസന ഭാഷയിലോ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഗണിതത്തിലോ മാത്രം കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്നു.

മത്സര സമ്മർദ്ദം യുവജനങ്ങളുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തെ ഗുരുതരമായി ബാധിക്കുന്നുണ്ട്. സ്കൂൾ തലത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ “വിജയം” ഒരു ക്രൂരമായ സാമൂഹിക നിർബന്ധമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. പരീക്ഷകൾ, റാങ്കുകൾ, ജോലികൾ, കുടിയേറ്റം, സാമ്പത്തിക സുരക്ഷ — എല്ലാം ഒരു നിരന്തര മത്സരമേഖലയായി മാറുമ്പോൾ ജീവിതം പലർക്കും യാന്ത്രിക ഓട്ടമായി അനുഭവപ്പെടുന്നു. പരാജയം വ്യക്തിപരമായ അപമാനമായി അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഈ മാനസിക പ്രതിസന്ധികളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാൻ കഴിയാത്ത രാഷ്ട്രീയം യുവജനങ്ങളുമായി യഥാർത്ഥ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയില്ല.

ഡിജിറ്റൽ അടിമത്തവും ഒരു വലിയ സാമൂഹിക-മാനസിക പ്രശ്നമായി വളർന്നിരിക്കുകയാണ്. സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ യുവാക്കളുടെ ശ്രദ്ധ, വികാരങ്ങൾ, ആഗ്രഹങ്ങൾ, ആത്മബോധം എന്നിവയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ശക്തമായ സാംസ്കാരിക സംവിധാനങ്ങളായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ചെറുതും വേഗതയേറിയതുമായ ഡിജിറ്റൽ ഉത്തേജനങ്ങൾ ആഴത്തിലുള്ള ചിന്തയുടെയും ദീർഘകാല സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയുടെയും കഴിവിനെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നാൽ പാർട്ടി പലപ്പോഴും ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെ വെറും പ്രചാരണ ഉപാധിയായി മാത്രമാണ് കാണുന്നത്; അതിന്റെ മാനസിക-സാമൂഹിക സ്വാധീനങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ശ്രമം കുറവാണ്.

ജീവിതത്തിന്റെ അർത്ഥശൂന്യതയും ഇന്നത്തെ യുവതലമുറയുടെ ഗൗരവമായ അനുഭവമായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. ഉപഭോക്തൃ സംസ്കാരം “വിജയം” എന്നതിനെ പണം, ജോലി, വ്യക്തിപരമായ ഉയർച്ച, ദൃശ്യവൽക്കരിച്ച ജീവിതശൈലി എന്നിവയിലേക്ക് ചുരുക്കുമ്പോൾ, പല യുവാക്കൾക്കും ജീവിതത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള അർത്ഥവും സാമൂഹിക ലക്ഷ്യബോധവും നഷ്ടപ്പെടുന്നു. രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകൾക്ക് മുമ്പ് യുവാക്കൾക്ക് ഒരു വലിയ സാമൂഹിക സ്വപ്നവും ചരിത്രപരമായ പങ്കാളിത്തബോധവും നൽകാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഇന്ന് ആ സ്ഥാനം പലപ്പോഴും ശൂന്യമായി കിടക്കുകയാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് ചില യുവാക്കൾ മതമൗലികവാദത്തിലേക്കോ അതിരൂക്ഷ ദേശീയതയിലേക്കോ അല്ലെങ്കിൽ പൂർണ രാഷ്ട്രീയ നിരാസത്തിലേക്കോ വഴുതിപ്പോകുന്നത്.

അതുകൊണ്ട് യുവജന രാഷ്ട്രീയത്തെ വെറും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിലേക്കോ വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയൻ മത്സരങ്ങളിലേക്കോ ചുരുക്കാതെ, അവരുടെ സമഗ്ര ജീവിതലോകവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കണം. കല, സംഗീതം, സിനിമ, നാടകം, സാഹിത്യം, ഡിജിറ്റൽ മീഡിയ, ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, സാമൂഹിക നവീകരണം, സഹകരണ സംരംഭങ്ങൾ, മാനസികാരോഗ്യം, ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണ മനോഭാവം, സൃഷ്ടിപരമായ പരീക്ഷണങ്ങൾ എന്നിവയെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിശാലമായ യുവജന വേദികൾ രൂപപ്പെടുത്തണം.

ശാസ്ത്രത്തോടും സാങ്കേതികവിദ്യയോടും യുവാക്കൾക്ക് വലിയ ആകർഷണമുണ്ട്. എന്നാൽ പുരോഗമന രാഷ്ട്രീയം പലപ്പോഴും ഈ മേഖലകളുമായി സൃഷ്ടിപരമായ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെടുന്നു. കൃത്രിമബുദ്ധി, റോബോട്ടിക്സ്, ഡിജിറ്റൽ ജനാധിപത്യം, ഓപ്പൺ സോഴ്‌സ് ടെക്നോളജി, ഹരിത സാങ്കേതികവിദ്യ, പൊതുപ്രയോജന ശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ യുവാക്കളെ പങ്കാളികളാക്കുന്ന ജനകീയ ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക കൂട്ടായ്മകൾ രൂപപ്പെടുത്തണം. യുവാക്കൾക്ക് രാഷ്ട്രീയം പഴയ മുദ്രാവാക്യങ്ങളുടെ ആവർത്തനം അല്ല, ഭാവി നിർമ്മാണത്തിന്റെ സൃഷ്ടിപരമായ പ്രക്രിയയാണെന്ന് അനുഭവപ്പെടണം.

പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങളും യുവജന രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് വരണം. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, ജലക്ഷാമം, മാലിന്യ പ്രശ്നം, പ്രകൃതി നാശം, നഗരവൽക്കരണ പ്രതിസന്ധി എന്നിവ യുവതലമുറയുടെ ഭാവിയെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്ന വിഷയങ്ങളാണ്. അതിനാൽ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും സാമൂഹിക നീതിയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന “ecological socialism” പോലുള്ള പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ദിശാബോധങ്ങൾ യുവാക്കളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കണം.

യുവജനങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിപരതയെ സംഘടനാപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങളിൽ ശ്വാസംമുട്ടിക്കരുത്. അവർക്ക് പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്താനും പുതിയ ആശയങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കാനും കലാസാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്താനും സാങ്കേതിക-സാമൂഹിക നവീകരണങ്ങൾ നടത്താനും സ്വാതന്ത്ര്യമുള്ള ജനാധിപത്യ ഇടങ്ങൾ വേണം. ഒരു ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രസ്ഥാനം യുവാക്കളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ മാത്രം ശ്രമിക്കില്ല; മറിച്ച് അവരുടെ സൃഷ്ടിപരമായ ഊർജ്ജത്തെ സമൂഹപരിവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറ്റാൻ ശ്രമിക്കും.

യുവാക്കളെ വെറും “ഭാവിയിലെ കാഡർമാർ” എന്ന നിലയിൽ മാത്രം കാണുന്ന രാഷ്ട്രീയം പരാജയപ്പെടും. അവർ ഇന്ന് ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യരാണ് — ഭയങ്ങളും സ്വപ്നങ്ങളും സ്നേഹവും നിരാശയും അർത്ഥാന്വേഷണവും നിറഞ്ഞ മനുഷ്യർ. അവരുടെ സമഗ്ര ജീവിതാനുഭവങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കി അതുമായി സംസാരിക്കാൻ കഴിയുന്ന രാഷ്ട്രീയം മാത്രമേ വീണ്ടും യുവതലമുറയുടെ വിശ്വാസം നേടുകയുള്ളു.

നൈതിക തലത്തിലുള്ള പുനർനിർമ്മാണം ഇന്ന് ഒരു രാഷ്ട്രീയ ആവശ്യകത മാത്രമല്ല; പാർട്ടിയുടെ ചരിത്രപരമായ നിലനിൽപ്പിനുതന്നെ നിർണായകമായ ചോദ്യമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ശക്തി അതിന്റെ സംഘടനാ വ്യാപ്തിയിലോ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയങ്ങളിലോ മാത്രം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നില്ല; അതിന്റെ നൈതിക വിശ്വാസ്യതയിലാണ് അതിന്റെ യഥാർത്ഥ ജീവശക്തി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ജനങ്ങൾ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തെ വിശ്വസിക്കുന്നത് അതിന്റെ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ കൊണ്ടു മാത്രം അല്ല; ആ പ്രസ്ഥാനം പറയുന്നതും അതിന്റെ നേതാക്കളും പ്രവർത്തകരും ജീവിക്കുന്ന രീതിയും തമ്മിൽ യോജിപ്പുണ്ടോ എന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുമാണ്. ഈ യോജിപ്പ് തകരുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യതയുടെ അടിത്തറയും ക്രമേണ ദുർബലമാകുന്നു.

പ്രസംഗങ്ങളിൽ സോഷ്യലിസവും സമത്വവും ത്യാഗവും ജനസേവനവും ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുമ്പോൾ ജീവിതത്തിൽ ആഡംബരവും privilege സംസ്കാരവും അധികാരപ്രദർശനവും പ്രകടമാകുന്നുവെങ്കിൽ, ജനങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി ചോദ്യം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങും. പൊതുവേദികളിൽ ലാളിത്യവും ജനകീയതയും സംസാരിക്കുന്ന നേതാക്കൾ യാഥാർത്ഥ്യജീവിതത്തിൽ സാധാരണ ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് പൂർണമായും വേർപെട്ട സുരക്ഷിത അധികാരവലയങ്ങളിൽ ജീവിക്കുമ്പോൾ, പാർട്ടിയുടെ നൈതിക അധികാരം ക്ഷയിക്കുന്നു. ജനങ്ങൾ നേതാക്കളുടെ വാക്കുകൾ മാത്രം കേൾക്കുന്നില്ല; അവർ അവരുടെ ജീവിതശൈലിയും ബന്ധങ്ങളും സാമ്പത്തിക പെരുമാറ്റവും അധികാരത്തോടുള്ള സമീപനവും ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വിശ്വാസ്യത നഷ്ടപ്പെടുന്നത് പലപ്പോഴും ആശയപരമായ തർക്കങ്ങളിലൂടെ അല്ല; ജീവിതവും പ്രസംഗവും തമ്മിലുള്ള വൈരുധ്യങ്ങളിലൂടെയാണ്.

ഒരു കാലത്ത് ഇടതുപക്ഷ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി അവരുടെ നൈതിക പ്രതിച്ഛായയായിരുന്നു. സാധാരണ പ്രവർത്തകർ ജനങ്ങളോടൊപ്പം ജീവിക്കുകയും ദുരിതങ്ങളിൽ പങ്കുചേരുകയും ലാളിത്യത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുകയും വ്യക്തിപരമായ ഉയർച്ചയെക്കാൾ കൂട്ടായ ലക്ഷ്യങ്ങളെ മുൻനിർത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ജനങ്ങൾ അവരെ “രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ” എന്ന നിലയിൽ മാത്രം അല്ല, വിശ്വസിക്കാവുന്ന മനുഷ്യർ എന്ന നിലയിലും കണ്ടിരുന്നത്. ഇന്ന് ആ ആത്മീയ-നൈതിക ബന്ധം പല ഇടങ്ങളിലും ക്ഷയിച്ചിരിക്കുന്നു. രാഷ്ട്രീയം അധികാരത്തിന്റെയും വ്യക്തിപരമായ ഉയർച്ചയുടെയും മാധ്യമ ദൃശ്യതയുടെയും ലോകമായി മാറുമ്പോൾ, ജനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയത്തെ സംശയത്തോടെ കാണാൻ തുടങ്ങുന്നു.

നേതാക്കളുടെ സ്വകാര്യജീവിതവും പൊതുപ്രസംഗവും തമ്മിലുള്ള യോജിപ്പില്ലായ്മ പ്രവർത്തകരിലും വലിയ മാനസിക പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. പാർട്ടി കാഡർമാർ ദിവസേന ജനങ്ങളോട് ത്യാഗത്തെയും സമത്വത്തെയും കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്തത്തെയും കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ, നേതൃത്വത്തിന്റെ ജീവിതത്തിൽ privilege, കുടുംബാധിപത്യം, സാമ്പത്തിക അസമത്വം, അധികാര അകലം എന്നിവ കാണുമ്പോൾ, അവരുടെ ഉള്ളിൽ തന്നെ ആശയപരമായ നിരാശ വളരുന്നു. ഇത് സംഘടനാപരമായ അച്ചടക്കപ്രശ്നം മാത്രമല്ല; പാർട്ടിയുടെ ആത്മാവിനെ ബാധിക്കുന്ന നൈതിക വൈരുധ്യമാണ്. പ്രവർത്തകർ “നമ്മൾ പറയുന്നത് ശരിക്കും നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നുണ്ടോ?” എന്ന ചോദ്യവുമായി മൗനമായി പോരാടാൻ തുടങ്ങുന്നു.

അതുകൊണ്ട് നൈതിക പുനർനിർമ്മാണം വെറും വ്യക്തിപരമായ ധാർമ്മിക ഉപദേശങ്ങളിലൂടെ സാധ്യമല്ല. സംഘടനയുടെ സംസ്കാരത്തിൽ തന്നെ മാറ്റം വേണം. അധികാരത്തെ privilege ആയി കാണുന്ന സംസ്കാരത്തിന് പകരം ഉത്തരവാദിത്തമായി കാണുന്ന രാഷ്ട്രീയബോധം വളർത്തണം. നേതൃസ്ഥാനങ്ങൾ സാമൂഹിക സേവനത്തിന്റെയും കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിന്റെയും ഇടങ്ങളായി മാറണം; വ്യക്തിപരമായ ഉയർച്ചയുടെ പടവുകളായി അല്ല. ലാളിത്യം, ലഭ്യത, സുതാര്യത, സാമൂഹിക പങ്കാളിത്തം എന്നിവ വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്ര മൂല്യങ്ങളായി പുനഃസ്ഥാപിക്കണം.

നേതാക്കളുടെ സാമ്പത്തിക-സാമൂഹിക ജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ സുതാര്യതയും നിർബന്ധമാണ്. ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് മറച്ചുവെക്കപ്പെടുന്ന സാമ്പത്തിക ബന്ധങ്ങളും privilege നെറ്റ്‌വർക്കുകളും രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യതയെ തകർക്കുന്നു. സോഷ്യലിസം എന്നത് വെറും സാമ്പത്തിക നയം മാത്രമല്ല; അത് ജീവിതരീതിയുടെയും സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളുടെയും നൈതിക ദിശാബോധവുമാണ്. അതിനാൽ നേതാക്കളുടെ ജീവിതത്തിൽ പൊതുപ്രസംഗങ്ങളുമായി യോജിക്കുന്ന സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തബോധം പ്രകടമാകണം.

ആത്മവിമർശനത്തെ ദൗർബല്യമല്ല, വിപ്ലവകരമായ ശക്തിയായി പുനർനിർവചിക്കേണ്ടതും അത്ര തന്നെ പ്രധാനമാണ്. ഇന്ന് പലപ്പോഴും തെറ്റുകൾ സമ്മതിക്കുന്നത് രാഷ്ട്രീയ ദൗർബല്യമായി കാണപ്പെടുന്നു. നേതൃത്വത്തിനോ സംഘടനയ്ക്കോ പിഴവുകൾ സംഭവിച്ചുവെന്ന് തുറന്നു പറയുന്നത് “പ്രതിഛായ നഷ്ടപ്പെടുത്തൽ” ആയി കരുതപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്വന്തം തെറ്റുകളെ തിരിച്ചറിയാനും തിരുത്താനും കഴിയാത്ത സംഘടനകളാണ് ചരിത്രപരമായി ക്ഷയിക്കുന്നത്. ആത്മവിമർശനം ആത്മനിന്ദയല്ല; മറിച്ച് സ്വയംപരിഷ്കരണത്തിനുള്ള dialectical പ്രക്രിയയാണ്.

ഒരു ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനം സ്വന്തം വൈരുധ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാൻ ഭയപ്പെടില്ല. ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നുപോയോ? അധികാരകേന്ദ്രിതമായോ? തെരഞ്ഞെടുപ്പ് യന്ത്രമായി ചുരുങ്ങിയോ? യുവാക്കളുമായി ബന്ധം നഷ്ടപ്പെട്ടോ? നേതൃത്വത്തിൽ privilege വളരുന്നുണ്ടോ? എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ തുറന്നും സത്യസന്ധമായും ചോദിക്കാൻ കഴിയണം. ഈ കഴിവാണ് ഒരു സംഘടനയെ ജഡതയിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നത്. ആത്മവിമർശനം ഇല്ലാത്തിടത്ത് സ്വയം ന്യായീകരണവും ഉദ്യോഗസ്ഥ മേധാവിത്ത സംസ്കാരവും വളരും.

നൈതിക പുനർനിർമ്മാണത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന ഘടകം രാഷ്ട്രീയ വിനയമാണ്. ഒരു പാർട്ടിക്കും ഒരു നേതാവിനും പൂർണസത്യം സ്വന്തമല്ല. ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠിക്കാനും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് പുതിയ അനുഭവങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളാനും കഴിയുന്ന വിനയമാണ് ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തെ ജീവന്തമാക്കുന്നത്. അഹങ്കാരവും അപ്രമാദിത്വബോധവും വളരുമ്പോൾ സംഘടന യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടുന്നു.

ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനം ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്നത് അതിന്റെ ഭൗതിക ശക്തി കൊണ്ടു മാത്രം അല്ല; അതിന്റെ നൈതിക ഊർജ്ജം കൊണ്ടുമാണ്. ജനങ്ങൾ “ഇവർ പറയുന്നതുപോലെ ജീവിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവരാണ്” എന്ന് അനുഭവിക്കുമ്പോഴാണ് വിശ്വാസം രൂപപ്പെടുന്നത്. ആ വിശ്വാസം തകരുമ്പോൾ വലിയ സംഘടനാപരമായ ശക്തികൾക്കും ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കാനാവില്ല. അതുകൊണ്ട് നൈതിക പുനർനിർമ്മാണം ഒരു അനുബന്ധ വിഷയം അല്ല; ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പുനർജനനത്തിന്റെ കേന്ദ്രചോദ്യമാണ്.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തെ മാത്രം കേന്ദ്രമാക്കിയ സമീപനം പാർട്ടിയെ ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പ് യന്ത്രമായി ചുരുക്കിയിരിക്കുന്നു. ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനം ജനങ്ങൾക്ക് ഭാവിയുടെ അർത്ഥപൂർണമായ ദർശനം നൽകേണ്ടതാണ്. ഇന്നത്തെ കേരളത്തിന് ആവശ്യമായ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സങ്കൽപ്പങ്ങൾ — പരിസ്ഥിതി സോഷ്യലിസം, പങ്കാളിത്ത ജനാധിപത്യം, സഹകരണ ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, ശാസ്ത്രീയ മനോഭാവം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, യുവജന സൃഷ്ടിപരത, മതനിരപേക്ഷ നൈതികത — എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി പുതിയ സാമൂഹിക ദിശാബോധം വികസിപ്പിക്കണം.

ഇന്നത്തെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിൽ സോഷ്യൽ മീഡിയയും ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളും വെറും പ്രചാരണ ഉപകരണങ്ങൾ മാത്രമല്ല; ജനങ്ങളുടെ ബോധം, വികാരം, രാഷ്ട്രീയ ധാരണ, സാംസ്കാരിക പ്രവണത, സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ശക്തമായ സാമൂഹിക മേഖലയായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് യുവതലമുറയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം ലോകത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നതും അഭിപ്രായങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതും രാഷ്ട്രീയത്തെ അനുഭവിക്കുന്നതും ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളിലൂടെയാണ്. അതിനാൽ ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെ ഗൗരവമായി മനസ്സിലാക്കുകയും അതിനെ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കാനും കഴിയാത്ത ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനം ക്രമേണ സാമൂഹിക സ്വാധീനം നഷ്ടപ്പെടുത്തും.

ഇന്ന് പലപ്പോഴും പാർട്ടികളുടെ സോഷ്യൽ മീഡിയ ഇടപെടലുകൾ പ്രതികരണാത്മകവും യാന്ത്രികവുമായ പ്രചാരണരീതികളിൽ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുകയാണ്. പോസ്റ്ററുകൾ പങ്കുവയ്ക്കൽ, എതിരാളികളെ ആക്രമിക്കൽ, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണം എന്നിവയിലേക്ക് മാത്രം അത് ചുരുങ്ങുമ്പോൾ ജനങ്ങളുമായി സൃഷ്ടിപരമായ ബന്ധം ഉണ്ടാകുന്നില്ല. ഡിജിറ്റൽ ലോകം വെറും “പ്രചാരണ വേദി” അല്ല; അത് ഒരു സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക ഇടമാണ്. അവിടെ മനുഷ്യർ വാർത്തകൾ മാത്രം തേടുന്നില്ല; അവർ അർത്ഥം, വികാരം, തിരിച്ചറിവ്, സംവാദം, അംഗീകാരം, കൂട്ടായ്മ എന്നിവയും തേടുന്നു. ഈ യാഥാർത്ഥ്യം മനസ്സിലാക്കുന്ന പുതിയ ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം പാർട്ടി വികസിപ്പിക്കണം.

അതുകൊണ്ട് സോഷ്യൽ മീഡിയയെയും ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളെയും ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കാനുള്ള സമഗ്ര പരിശീലനം എല്ലാ തലങ്ങളിലുമുള്ള കാഡർമാർക്ക് നൽകേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ഇത് സാങ്കേതിക പരിശീലനം മാത്രമാകരുത്; രാഷ്ട്രീയ-സാംസ്കാരിക പരിശീലനവുമാകണം. ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങൾ എങ്ങനെ മനുഷ്യരുടെ മനോഭാവങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്നു? ആൽഗോരിതങ്ങൾ എങ്ങനെ അഭിപ്രായധ്രുവീകരണം സൃഷ്ടിക്കുന്നു? വ്യാജവാർത്തകളും വിദ്വേഷപ്രചാരണങ്ങളും എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു? ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തിലെ ശ്രദ്ധാ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥ (attention economy) എങ്ങനെ മനുഷ്യരുടെ ചിന്താശേഷിയെ ബാധിക്കുന്നു? തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ കാഡർമാർക്ക് ബോധവൽക്കരണം നൽകണം.

ഓരോ ലോക്കൽ കമ്മിറ്റിയിലും മുതൽ സംസ്ഥാനതലം വരെ ഡിജിറ്റൽ മീഡിയ പരിശീലന ശിബിരങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കണം. ഫേസ്ബുക്ക്, യൂട്യൂബ്, ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം, വാട്ട്‌സ്ആപ്പ്, ടെലഗ്രാം, എക്സ് പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെ വ്യത്യസ്ത സ്വഭാവങ്ങൾ, അവയിലെ ഉള്ളടക്ക രൂപങ്ങൾ, പ്രേക്ഷക മനശ്ശാസ്ത്രം, വീഡിയോ നിർമ്മാണം, ഗ്രാഫിക് ഡിസൈൻ, ചെറു വീഡിയോ ആശയവിനിമയം, പോഡ്കാസ്റ്റുകൾ, ലൈവ് സംവാദങ്ങൾ, ഡാറ്റ അധിഷ്ഠിത ഇടപെടലുകൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് പ്രായോഗിക പരിശീലനം നൽകണം. ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് ഫലപ്രദമായി ഇടപെടാൻ സാങ്കേതിക കഴിവും സാംസ്കാരിക ബോധവും രാഷ്ട്രീയ പക്വതയും ഒരുപോലെ ആവശ്യമാണ്.

പ്രത്യേകിച്ച് യുവജനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടാൻ പഴയ പ്രചാരണഭാഷ മതിയാകില്ല. നീണ്ട പ്രസംഗങ്ങളും യാന്ത്രിക മുദ്രാവാക്യങ്ങളും പലപ്പോഴും ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നില്ല. അതിനാൽ സൃഷ്ടിപരവും സംവാദപരവും മനുഷ്യസൗഹൃദവുമായ ആശയവിനിമയ രീതികൾ വളർത്തണം. ഹാസ്യം, കല, കഥപറച്ചിൽ, വ്യക്തിപരമായ അനുഭവങ്ങൾ, പ്രാദേശിക പ്രശ്നങ്ങളുടെ ദൃശ്യാവിഷ്കാരം, ചെറു ഡോക്യുമെന്ററികൾ, സാമൂഹിക പരീക്ഷണങ്ങൾ, ശാസ്ത്രപ്രചാരണം, പരിസ്ഥിതി ഇടപെടലുകൾ എന്നിവ ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കണം.

അതേസമയം സോഷ്യൽ മീഡിയയെ വെറും ആക്രമണ രാഷ്ട്രീയത്തിനുള്ള വേദിയാക്കി മാറ്റുന്ന പ്രവണതയും തിരുത്തണം. അപമാനപരമായ ഭാഷ, ട്രോളിംഗ് സംസ്കാരം, വ്യക്തിഹത്യ, നിരന്തര കോപ രാഷ്ട്രീയങ്ങൾ എന്നിവ ഹ്രസ്വകാല ആവേശം സൃഷ്ടിച്ചാലും ദീർഘകാല വിശ്വാസ്യതയെ തകർക്കും. ജനാധിപത്യപരവും മാനുഷികവുമായ രാഷ്ട്രീയഭാഷ ഡിജിറ്റൽ ഇടങ്ങളിലും വളർത്തണം. വിമർശനം നടത്തുമ്പോഴും വസ്തുതാപരവും സംസ്കാരസമ്പന്നവും സഹാനുഭൂതിപരവുമായ സമീപനം വേണം.

ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് വ്യാജവിവരങ്ങളുടെ പ്രവാഹത്തെ നേരിടാനുള്ള പ്രത്യേക പരിശീലനവും ആവശ്യമാണ്. വ്യാജവാർത്തകൾ തിരിച്ചറിയൽ, fact-checking, ഉറവിട പരിശോധന, ഡാറ്റാ വിശകലനം എന്നിവയിൽ കാഡർമാർക്ക് പ്രായോഗിക അറിവ് നൽകണം. പ്രത്യേകിച്ച് മതരാഷ്ട്രീയ ശക്തികളും ഫാസിസ്റ്റ് പ്രചാരണ യന്ത്രങ്ങളും ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ വളരെ കാര്യക്ഷമമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ശാസ്ത്രീയവും ജനാധിപത്യപരവുമായ counter-narratives രൂപപ്പെടുത്താൻ കഴിയണം.

പ്രാദേശിക പാർട്ടി ഘടകങ്ങൾ സ്വന്തം പ്രദേശത്തെ പ്രശ്നങ്ങളും ജനജീവിതവും ഡിജിറ്റൽ രീതിയിൽ രേഖപ്പെടുത്താനും പഠിക്കണം. ഒരു പഞ്ചായത്തിലെ ജലപ്രശ്നം, ഒരു മത്സ്യത്തൊഴിലാളി സമൂഹത്തിന്റെ പ്രതിസന്ധി, ഒരു സർക്കാർ സ്കൂളിന്റെ നേട്ടം, ഒരു കർഷകന്റെ അനുഭവം, ഒരു യുവജന കൂട്ടായ്മയുടെ സാമൂഹിക ഇടപെടൽ — ഇവയെല്ലാം പ്രാദേശിക ഡിജിറ്റൽ ഉള്ളടക്കങ്ങളായി മാറ്റണം. അപ്പോൾ ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയം യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നു.

ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളെ കേവലം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിനായി മാത്രം ഉപയോഗിക്കാതെ സ്ഥിരമായ ജനകീയ പഠന-സംവാദ വേദികളാക്കി മാറ്റണം. ഓൺലൈൻ വായനാക്ലബ്ബുകൾ, രാഷ്ട്രീയ പഠന ക്ലാസുകൾ, ശാസ്ത്ര ചർച്ചകൾ, യുവജന സംവാദങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി ഫോറങ്ങൾ, സ്ത്രീ സംവാദ വേദികൾ, തൊഴിലാളി അനുഭവ പങ്കിടലുകൾ തുടങ്ങിയവ സ്ഥിരമായി സംഘടിപ്പിക്കാം. ഇതിലൂടെ ഡിജിറ്റൽ ഇടം ഒരു ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ജനാധിപത്യ സാംസ്കാരിക മേഖലയായി മാറും.

ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ജനാധിപത്യ സാധ്യതകളെക്കുറിച്ചും കാഡർമാർക്ക് ബോധവൽക്കരണം വേണം. ഓപ്പൺ സോഴ്‌സ് സോഫ്റ്റ്‌വെയർ, ഡിജിറ്റൽ സഹകരണ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ, ഓൺലൈൻ വിദ്യാഭ്യാസം, ജനകീയ ഡാറ്റ ശേഖരണം, പങ്കാളിത്ത ഭരണ സംവിധാനം, community media networks തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയം പുതിയ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തണം. സാങ്കേതികവിദ്യയെ കോർപറേറ്റ് നിയന്ത്രണത്തിന്റെയും നിരീക്ഷണത്തിന്റെയും ഉപകരണമെന്ന നിലയിൽ മാത്രം കാണാതെ ജനകീയ ജനാധിപത്യത്തിന്റെയും സാമൂഹിക പങ്കാളിത്തത്തിന്റെയും സാധ്യതകളായും കാണണം.

ഒരു കാലത്ത് തെരുവുകളും വായനശാലകളും തൊഴിലിടങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ ബോധനിർമ്മാണത്തിന്റെ കേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നു. ഇന്ന് അതിനൊപ്പം ഡിജിറ്റൽ ലോകവും നിർണായക സാമൂഹിക മേഖലയായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ആ മേഖലയെ അവഗണിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയം ചരിത്രപരമായി പിന്നിലാകും. എന്നാൽ ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെ ശാസ്ത്രീയമായും സൃഷ്ടിപരമായും മനുഷ്യസൗഹൃദമായും ഉപയോഗിക്കാൻ പഠിക്കുന്ന ഒരു ജനകീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന് പുതിയ തലമുറകളുമായി ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയും.

പ്രായോഗികമായി ഓരോ ബ്രാഞ്ച് തലത്തിലും സാമൂഹിക പഠനവൃത്തങ്ങൾ, വിമർശന-ആത്മവിമർശന യോഗങ്ങൾ, ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ടുള്ള സംവാദങ്ങൾ, യുവജന ഇടപെടലുകൾ, പ്രാദേശിക പ്രശ്നങ്ങളുടെ ശാസ്ത്രീയ പഠനം എന്നിവ സ്ഥിരമായി നടത്തണം. കാഡർമാരെ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ സംഘടനാപരമായ അനുസരണ മാത്രമല്ല, ജനവിശ്വാസം, സാമൂഹിക ഇടപെടൽ, നൈതിക ജീവിതം, ആശയപരമായ വളർച്ച, കൂട്ടായ പ്രവർത്തനശേഷി എന്നിവയും പരിഗണിക്കണം.

ജനങ്ങളുമായുള്ള ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ബന്ധം പുനർനിർമ്മിക്കണമെങ്കിൽ പാർട്ടിയുടെ പ്രാദേശിക ഘടകങ്ങൾ സ്വന്തം പ്രദേശത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളെ ശാസ്ത്രീയമായി തിരിച്ചറിയാനും അതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയ അജണ്ടകൾ രൂപപ്പെടുത്താനും പഠിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇന്ന് പല സ്ഥലങ്ങളിലും പാർട്ടി പ്രവർത്തനം പൊതുവായ മുദ്രാവാക്യങ്ങളിലേക്കും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കേന്ദ്രീകൃത പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്കും ചുരുങ്ങിയിരിക്കുകയാണ്. എന്നാൽ ജനങ്ങൾ അവരുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങളോടാണ് കൂടുതൽ പ്രതികരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഓരോ ലോക്കൽ കമ്മിറ്റിയും സ്വന്തം പ്രദേശത്തിന്റെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക-സാംസ്കാരിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ പഠിക്കുന്ന “ജനജീവിത പഠന യൂണിറ്റ്” പോലെ പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതാണ്.

ഒരു പ്രദേശത്ത് ജനങ്ങളെ അലട്ടുന്ന പ്രധാന വിഷയങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്ന് ആദ്യം കണ്ടെത്തണം. തൊഴിലില്ലായ്മ, മയക്കുമരുന്ന് വ്യാപനം, ജലക്ഷാമം, പരിസ്ഥിതി നാശം, ആശുപത്രി സൗകര്യങ്ങളുടെ അഭാവം, വയോജന പ്രശ്നങ്ങൾ, സ്ത്രീസുരക്ഷ, യുവജനങ്ങളുടെ കുടിയേറ്റാഭിലാഷം, മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളുടെ പ്രതിസന്ധി, കർഷക കടബാധ്യത, സ്വകാര്യ വിദ്യാഭ്യാസ ചൂഷണം, വന്യമൃഗശല്യം, തീരദേശ നാശം, മാലിന്യ പ്രശ്നം, റോഡ് സുരക്ഷ, ഡിജിറ്റൽ തട്ടിപ്പുകൾ, ഭവനരഹിതർ, മാനസികാരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ ഓരോ പ്രദേശത്തും വ്യത്യസ്ത രൂപത്തിൽ ഉണ്ടായിരിക്കും. ഇവയെ തിരിച്ചറിയാതെ രാഷ്ട്രീയം ജീവഹീനമായ സംഘടനാപ്രവർത്തനമായി മാറും.

അതുകൊണ്ട് പ്രാദേശിക പ്രവർത്തകരെ “പ്രശ്നങ്ങളെ കേൾക്കാനും മാപ്പ് ചെയ്യാനും” പരിശീലിപ്പിക്കണം. വീടുതോറും സന്ദർശനങ്ങൾ, ജനകീയ ചർച്ചകൾ, യുവജന സംവാദങ്ങൾ, സ്ത്രീ കൂട്ടായ്മകൾ, തൊഴിലാളി മീറ്റിംഗുകൾ, പരിസ്ഥിതി സർവേകൾ, പൊതുജന അഭിപ്രായ ശേഖരണം തുടങ്ങിയ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ ഓരോ പ്രദേശത്തിന്റെയും പ്രധാന വൈരുധ്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിയണം. ഇതിലൂടെ ജനങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ ജീവിതാനുഭവങ്ങളുമായി പാർട്ടിക്ക് വീണ്ടും ബന്ധപ്പെടാൻ കഴിയും.

ഇതിനായി ഓരോ ഏരിയയിലും പ്രാദേശിക പ്രവർത്തകരുടെ വർക്ക് ഷോപ്പുകൾ സംഘടിപ്പിക്കണം. ഈ വർക്ക് ഷോപ്പുകൾ വെറും രാഷ്ട്രീയ പ്രസംഗങ്ങളായിരിക്കരുത്. പകരം, സാമൂഹിക പഠനം, പ്രശ്ന വിശകലനം, ജനങ്ങളുമായി ആശയവിനിമയം, ഡാറ്റ ശേഖരണം, പ്രാദേശിക അജണ്ട രൂപീകരണം, ജനകീയ പ്രക്ഷോഭ നിർമ്മാണം എന്നിവയിൽ പ്രായോഗിക പരിശീലനം നൽകണം. ഒരു പഞ്ചായത്ത് പ്രദേശത്തെ പ്രധാന പ്രശ്നങ്ങൾ എങ്ങനെ കണ്ടെത്താം? അവയിൽ ഏതാണ് ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബാധിക്കുന്നത്? അതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി എങ്ങനെ പ്രാദേശിക ജനകീയ ഐക്യം രൂപപ്പെടുത്താം? എങ്ങനെ സമരവും സാമൂഹിക ഇടപെടലും ബന്ധിപ്പിക്കാം? എന്നതൊക്കെയാണ് പഠനത്തിന്റെ കേന്ദ്രവിഷയങ്ങളാകേണ്ടത്.

പ്രാദേശിക അജണ്ടകൾ രൂപപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ജനങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കണം. മുകളിൽ നിന്ന് നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഇറക്കിവിടുന്ന രീതിക്ക് പകരം ജനങ്ങളുമായി സംവദിച്ചാണ് അജണ്ടകൾ രൂപപ്പെടേണ്ടത്. ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു പ്രദേശത്ത് കുടിവെള്ള പ്രശ്നമാണെങ്കിൽ അതിനെ വെറും പ്രതിഷേധമായി മാത്രം കാണാതെ ജലസംരക്ഷണം, പൊതു ജലവിതരണം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, പഞ്ചായത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം, ജനപങ്കാളിത്തം എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിച്ചുള്ള ദീർഘകാല പ്രാദേശിക പ്രക്ഷോഭമായി വികസിപ്പിക്കണം. അപ്പോൾ രാഷ്ട്രീയം ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാകുന്നു.

ഓരോ ലോക്കൽ കമ്മിറ്റിയും വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ “പ്രാദേശിക ജനപ്രശ്ന റിപ്പോർട്ട്” തയ്യാറാക്കണം. അതിൽ പ്രദേശത്തിന്റെ സാമൂഹിക അവസ്ഥ, യുവജന പ്രശ്നങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികൾ, ആരോഗ്യ-വിദ്യാഭ്യാസ അവസ്ഥ, പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങൾ, സാമൂഹിക സംഘർഷങ്ങൾ, ജനങ്ങളുടെ പ്രധാന ആവശ്യങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളണം. ഇതിലൂടെ പാർട്ടി യഥാർത്ഥത്തിൽ സമൂഹത്തെ പഠിക്കുന്ന ഒരു ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ജനപ്രസ്ഥാനമായി മാറും.

ജനങ്ങളെ അണിനിരത്തൽ എന്നത് വെറും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് ആളുകളെ കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ അല്ല. ജനങ്ങളുടെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട യഥാർത്ഥ പ്രശ്നങ്ങളിൽ വിശ്വാസ്യതയോടെ ഇടപെടുകയും, പരിഹാരത്തിനായി കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം സംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് സ്ഥിരമായ ജനാധാരം രൂപപ്പെടുന്നത്. ഒരു പ്രാദേശിക പാർട്ടി ഘടകം ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ കേൾക്കുന്ന, പഠിക്കുന്ന, പ്രതികരിക്കുന്ന, നേതൃത്വം നൽകുന്ന സാമൂഹിക ശക്തിയായി മാറുമ്പോഴാണ് പാർട്ടി വീണ്ടും ജീവന്തമാകുന്നത്.

ഒരു വിപ്ലവ രാഷ്ട്രീയപ്രസ്ഥാനം യഥാർത്ഥത്തിൽ ജനപ്രസ്ഥാനമായി നിലനിൽക്കണമെങ്കിൽ അത് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയങ്ങളിൽ മാത്രം ജനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ യന്ത്രമായി ചുരുങ്ങരുത്. സമൂഹത്തിലെ വിവിധ വിഭാഗം മനുഷ്യരുടെ ജീവിതപ്രശ്നങ്ങളോടും സ്വപ്നങ്ങളോടും സാംസ്കാരിക-മാനസിക ആവശ്യങ്ങളോടും നിരന്തരമായി ബന്ധപ്പെടുന്ന ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന സാമൂഹിക ശക്തിയായി മാറണം. ഇന്ന് പാർട്ടികളുടെ വലിയ ദൗർബല്യം, ജനങ്ങളെ “വോട്ടർമാർ” എന്ന നിലയിൽ മാത്രം കാണുന്നതാണ്. എന്നാൽ ജനങ്ങൾ വെറും വോട്ടർമാരല്ല; അവർ തൊഴിലാളികളും കർഷകരും വിദ്യാർത്ഥികളും സ്ത്രീകളും കലാകാരന്മാരും വിശ്വാസികളും ശാസ്ത്രപ്രചാരകരും തൊഴിലന്വേഷകരും വയോജനങ്ങളും സാംസ്കാരിക സൃഷ്ടിക്കാരുമാണ്. അവരുടെ ബഹുമുഖമായ ജീവിതലോകങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടാതെ ഒരു ജനാധിപത്യ-പുരോഗമന പ്രസ്ഥാനം ശക്തിപ്പെടുകയില്ല.

അതുകൊണ്ട് ഓരോ ലോക്കൽ കമ്മിറ്റിയും സ്വന്തം പ്രദേശത്തെ വിവിധ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളെ തിരിച്ചറിയുകയും അവരെ അണിനിരത്തുന്ന സ്ഥിരമായ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക-രാഷ്ട്രീയ പരിപാടികൾ രൂപപ്പെടുത്തുകയും വേണം. കർഷകർക്കായി കാർഷിക പ്രതിസന്ധി, ജൈവകൃഷി, ജലസംരക്ഷണം, കാർഷിക സാങ്കേതികവിദ്യ, വിപണന പ്രശ്നങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ പഠനശിബിരങ്ങളും കൂട്ടായ കൃഷിപദ്ധതികളും സംഘടിപ്പിക്കാം. തൊഴിലാളികൾക്കായി തൊഴിൽ അവകാശങ്ങൾ, പുതിയ തൊഴിൽരീതികൾ, ഗിഗ് ഇക്കോണമി, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ഇടപെടലുകൾ നടത്തണം.

യുവജനങ്ങളെ വെറും മുദ്രാവാക്യം വിളിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയശക്തിയായി മാത്രം കാണരുത്. ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, കല, കായികം, പരിസ്ഥിതി, നവോത്ഥാന സംരംഭങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ മീഡിയ, സൃഷ്ടിപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചുള്ള യുവജന വേദികൾ രൂപപ്പെടുത്തണം. ഇന്നത്തെ യുവാക്കളുടെ ഭാവിയില്ലായ്മ, തൊഴിലില്ലായ്മ, ഏകാന്തത, മാനസിക സമ്മർദ്ദം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാൻ കഴിയുന്ന സാമൂഹിക ഇടങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കണം.

വയോജനങ്ങളെ സാമൂഹികമായി ഒറ്റപ്പെടുന്ന ഒരു വിഭാഗമായി കാണാതെ അവരുടെ അനുഭവവും അറിവും സമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കണം. വയോജന സംഗമങ്ങൾ, ആരോഗ്യ ക്യാമ്പുകൾ, ഓർമ്മ പങ്കിടൽ വേദികൾ, തലമുറ സംവാദങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ സംഘടിപ്പിക്കാം. സ്ത്രീകളെ വെറും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിലെ സാന്നിധ്യമായി മാത്രം കാണാതെ അവരുടെ സുരക്ഷ, തൊഴിൽ, ആരോഗ്യാവകാശം, സ്വയംപര്യാപ്തത, കുടുംബ-സാമൂഹിക സമ്മർദ്ദങ്ങൾ, ലിംഗസമത്വം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ നിരന്തര ഇടപെടലുകൾ വേണം.

കുട്ടികൾക്കായി വായനാക്ലബ്ബുകൾ, ശാസ്ത്രപരീക്ഷണ ക്യാമ്പുകൾ, പരിസ്ഥിതി പഠനയാത്രകൾ, കലാപരിപാടികൾ, ലൈബ്രറി പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ നടത്താം. വിദ്യാർത്ഥികൾക്കായി കരിയർ മാർഗനിർദ്ദേശം, ശാസ്ത്രീയ മനോഭാവം, ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസം, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ സംരക്ഷണം, സാമൂഹിക പഠന ക്യാമ്പുകൾ എന്നിവ സംഘടിപ്പിക്കണം.

കലാകാരന്മാരെയും എഴുത്തുകാരെയും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകരെയും രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണത്തിനുള്ള ഉപകരണങ്ങളായി മാത്രം കാണരുത്. സമൂഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടിപരമായ ബോധത്തെ ഉണർത്തുന്ന ശക്തികളായി അവരെ കാണണം. പ്രാദേശിക കലോത്സവങ്ങൾ, നാടകശിബിരങ്ങൾ, കവിതാവായനകൾ, ജനകീയ സാംസ്കാരികോത്സവങ്ങൾ, ഫിലിം ക്ലബ്ബുകൾ, പുസ്തകചർച്ചകൾ എന്നിവ വഴി സാംസ്കാരിക ജനാധിപത്യം വികസിപ്പിക്കണം.

ദളിത് ജനവിഭാഗങ്ങളുടെയും മതന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെയും പ്രശ്നങ്ങളെ വെറും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഗണിതമായി കാണാതെ അവരുടെ ചരിത്രപരമായ അസുരക്ഷിതത്വം, സാമൂഹിക വിവേചനം, മാന്യതയുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസ-തൊഴിൽ അസമത്വങ്ങൾ എന്നിവയെ ഗൗരവമായി അഭിമുഖീകരിക്കണം. വിശ്വാസിസമൂഹങ്ങളുമായി ശത്രുതാപരമായ അകലം പാലിക്കാതെ സഹാനുഭൂതിപരമായ ജനാധിപത്യ സംവാദം വളർത്തണം. മതനിരപേക്ഷത എന്നത് മതവിരോധമല്ലെന്നും മറിച്ച് എല്ലാ വിശ്വാസികളുടെയും അവിശ്വാസികളുടെയും തുല്യ ജനാധിപത്യ സഹവർത്തിത്വമാണെന്നും പ്രവർത്തകർ മനസ്സിലാക്കണം.

ശാസ്ത്രപ്രചാരകരെയും അധ്യാപകരെയും ഡോക്ടർമാരെയും പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകരെയും സാങ്കേതിക വിദഗ്ധരെയും സമൂഹനിർമ്മാണത്തിൽ പങ്കാളികളാക്കണം. ശാസ്ത്രീയ മനോഭാവവും സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തവും കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്ന പ്രാദേശിക ശാസ്ത്ര-സമൂഹ ഫോറങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്താം. സംരംഭകരെയും ചെറുകിട വ്യവസായികളെയും വെറും “വർഗ്ഗശത്രു” എന്ന പഴയ ചുരുക്കത്തിൽ കാണാതെ സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള ഉത്പാദന-തൊഴിൽ സൃഷ്ടിയുടെ പങ്കാളികളായി സമീപിക്കണം. തൊഴിലന്വേഷകർക്കായി തൊഴിൽമേളകൾ, നൈപുണ്യ വികസന ക്യാമ്പുകൾ, സഹകരണ സംരംഭ പരിശീലനങ്ങൾ എന്നിവ നടത്താം.

ഇതെല്ലാം ക്രമരഹിതമായ പരിപാടികളായി അല്ല, കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ നടക്കുന്ന സ്ഥിരമായ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനരീതിയായി മാറ്റണം. ഓരോ ലോക്കൽ കമ്മിറ്റിയും വാർഷിക സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തന കലണ്ടർ തയ്യാറാക്കണം. മാസംതോറും വിവിധ വിഭാഗങ്ങളുമായി സംവാദങ്ങൾ, പഠനവേദികൾ, സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾ, കലാപരിപാടികൾ, ജനകീയ ഇടപെടലുകൾ എന്നിവ നടത്തണം. ഇതിലൂടെ പാർട്ടി തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയങ്ങളിൽ മാത്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന സംഘടനയല്ലാതെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായ സാമൂഹിക സാന്നിധ്യമായി മാറും.

ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനം ശക്തമാകുന്നത് അതിന്റെ ഓഫിസുകളുടെ എണ്ണം കൊണ്ടോ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് മെഷീനുകളുടെ കാര്യക്ഷമത കൊണ്ടോ അല്ല; സമൂഹത്തിലെ ഏറ്റവും വ്യത്യസ്തമായ മനുഷ്യവിഭാഗങ്ങളെ ഒരേ ജനാധിപത്യ-പുരോഗമന ദിശയിലേക്ക് ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ശേഷിയിലൂടെയാണ്. സമൂഹത്തിലെ ഓരോ വിഭാഗവും “ഈ പ്രസ്ഥാനം നമ്മളെയും കേൾക്കുന്നു, നമ്മളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു” എന്ന് അനുഭവിക്കുമ്പോഴാണ് യഥാർത്ഥ ജനകീയ പുനർജനനം ആരംഭിക്കുന്നത്.

ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനം യഥാർത്ഥത്തിൽ മരിക്കുന്നത് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തോൽക്കുമ്പോഴല്ല; സ്വന്തം വൈരുധ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനും തിരുത്താനും ഉള്ള കഴിവ് നഷ്ടപ്പെടുമ്പോഴാണ്. ഇന്ന് സി പി എം നേരിടുന്ന പ്രതിസന്ധി സംഘടനാപരമായ പ്രതിസന്ധി മാത്രമല്ല; അത് പാർട്ടിയുടെ ചരിത്രപരമായ ദൗത്യത്തെയും സാമൂഹിക അസ്തിത്വത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ഒരു ആഴത്തിലുള്ള പ്രതിസന്ധിയാണ്. ഈ പ്രതിസന്ധിയെ സത്യസന്ധമായി നേരിടാൻ കഴിയുന്നുവെങ്കിൽ മാത്രമേ പുതിയൊരു പുനർജനനത്തിനുള്ള സാധ്യത തുറക്കുകയുള്ളു.

ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനം ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ചരിത്രശക്തിയായി തുടരണമെങ്കിൽ അത് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ലോകത്തെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള സ്വന്തം രീതിശാസ്ത്രത്തെയും നിരന്തരം നവീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. പഴയ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ വിശദീകരിക്കാൻ രൂപപ്പെട്ട ആശയചട്ടക്കൂടുകൾ മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഇന്നത്തെ സങ്കീർണ ലോകത്തെ പൂർണമായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് കാഡർ പരിശീലന പദ്ധതികളിൽ പുതിയ ശാസ്ത്രീയ-ദാർശനിക വികസനങ്ങളെയും സമകാലീന സാമൂഹിക വൈരുധ്യങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു വിപുലമായ ചിന്താരീതി ആവശ്യമായി വരുന്നത്. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ സിദ്ധാന്തങ്ങളും രീതിശാസ്ത്രങ്ങളും പഠനത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഗൗരവമായി പരിഗണിക്കപ്പെടണം.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് അടിസ്ഥാനപരമായി ഡയലക്ടിക്കൽ ചിന്തയെ ആധുനിക ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ പുതുക്കി വായിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു സമീപനമാണ്. ഇത് സമൂഹത്തെയും പ്രകൃതിയെയും സ്ഥിരമായ വസ്തുക്കളുടെ സമാഹാരമായി കാണുന്നില്ല; മറിച്ച് പരസ്പരബന്ധിതമായ, ചലനാത്മകമായ, വൈരുധ്യങ്ങളിലൂടെ വികസിക്കുന്ന പ്രക്രിയകളായി കാണുന്നു. ഇന്നത്തെ ലോകം അതിവേഗ സാങ്കേതിക മാറ്റങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ നെറ്റ്‌വർക്കുകൾ, ആഗോള മൂലധനത്തിന്റെ ചലനങ്ങൾ, കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധി, ഐഡന്റിറ്റി രാഷ്ട്രീയം, കൃത്രിമബുദ്ധി, വിവരയുദ്ധങ്ങൾ, മാനസിക-സാംസ്കാരിക വിഘടനങ്ങൾ എന്നിവയാൽ രൂപപ്പെട്ട ഒരു അത്യന്തം സങ്കീർണമായ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. ഈ സങ്കീർണതകളെ മനസ്സിലാക്കാൻ യാന്ത്രികവും രേഖീയവുമായ ചിന്താരീതികൾ മതിയാകുന്നില്ല.

കാഡർ പരിശീലനത്തിൽ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ രീതിശാസ്ത്രം ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് പ്രവർത്തകരെ കൂടുതൽ ജീവന്തവും ബന്ധാത്മകവും സമഗ്രവുമായ രീതിയിൽ സമൂഹത്തെ കാണാൻ സഹായിക്കും. ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു സാമൂഹിക പ്രശ്നത്തെ ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവമായി കാണാതെ അതിന്റെ സാമ്പത്തിക, സാംസ്കാരിക, മാനസിക, സാങ്കേതിക, പരിസ്ഥിതി, ചരിത്രപരമായ ബന്ധങ്ങളെ ഒരുമിച്ച് വിശകലനം ചെയ്യാനുള്ള കഴിവ് വികസിപ്പിക്കണം. തൊഴിലില്ലായ്മ വെറും സാമ്പത്തിക പ്രശ്നമല്ല; അത് യുവജനങ്ങളുടെ മാനസികാവസ്ഥയെയും കുടുംബബന്ധങ്ങളെയും മതരാഷ്ട്രീയ പ്രവണതകളെയും ഡിജിറ്റൽ സംസ്കാരത്തെയും ബാധിക്കുന്ന ബഹുസ്ഥര വൈരുധ്യമാണ് എന്ന ബോധം വളർത്തേണ്ടതുണ്ട്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് വൈരുധ്യങ്ങളെ വെറും നെഗറ്റീവ് സംഘർഷങ്ങളായി മാത്രം കാണുന്നില്ല; മറിച്ച് പുതിയ രൂപാന്തരങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിപരമായ ശക്തികളായും കാണുന്നു. ഈ സമീപനം കാഡർമാരെ കൂടുതൽ സൃഷ്ടിപരമായ രാഷ്ട്രീയ ചിന്തയിലേക്ക് നയിക്കും. ഉദാഹരണത്തിന് യുവജനങ്ങളുടെ ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെ വെറും “വഴിതെറ്റൽ” ആയി കാണാതെ, അതിനുള്ളിലെ സൃഷ്ടിപരമായ സാധ്യതകളും ജനാധിപത്യ ഇടപെടലുകളും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയണം. മതവിശ്വാസങ്ങളെ വെറും അന്ധവിശ്വാസമായി മാത്രം കാണാതെ അതിന് പിന്നിലുള്ള അസ്തിത്വപരമായ ആശങ്കകളെയും സാമൂഹിക belonging ന്റെയും ആവശ്യകതകളെയും മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയണം.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന സംഭാവന “ബന്ധാത്മക ചിന്ത” (relational thinking) ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതാണ്. സമൂഹത്തിലെ ഓരോ ഘടകവും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു എന്ന ബോധം രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തെ കൂടുതൽ സമഗ്രമാക്കും. ഉദാഹരണത്തിന് പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നം, തൊഴിൽ പ്രശ്നം, ആരോഗ്യപ്രശ്നം, സ്ത്രീ പ്രശ്നം, സാംസ്കാരിക പ്രശ്നം എന്നിവ വേർതിരിച്ച മേഖലകളല്ല; അവ ഒരേ സാമൂഹിക ഘടനയുടെ വ്യത്യസ്ത പ്രകടനങ്ങളാണ്. ഈ സമഗ്ര ദൃഷ്ടികോണം ഇല്ലാത്തിടത്ത് രാഷ്ട്രീയം ചുരുങ്ങിയ വിഷയാധിഷ്ഠിത പ്രതികരണങ്ങളായി മാത്രം മാറും.

കാഡർമാരിൽ വിമർശനാത്മകവും സ്വയംപരിഷ്കരണ ശേഷിയുള്ളതുമായ ചിന്ത വളർത്തുന്നതിലും ഈ രീതിശാസ്ത്രം സഹായിക്കും. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് സ്ഥിരമായ സത്യങ്ങളേക്കാൾ തുടർച്ചയായ പഠനത്തെയും മാറ്റത്തെയും പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. ഇതിലൂടെ സംഘടനകൾക്ക് സ്വന്തം വൈരുധ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനും തിരുത്താനും കൂടുതൽ സൃഷ്ടിപരമായ സമീപനം കൈക്കൊള്ളാൻ കഴിയും. ഒരു രാഷ്ട്രീയരേഖ ഒരിക്കൽ രൂപപ്പെടുത്തിയാൽ അത് ശാശ്വതസത്യമല്ല; മാറുന്ന യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളുടെ വെളിച്ചത്തിൽ നിരന്തരം പുനർപരിശോധിക്കപ്പെടേണ്ട പ്രക്രിയയാണ് എന്ന ബോധം വളരേണ്ടതുണ്ട്.

ഇത് ശാസ്ത്രത്തോടും രാഷ്ട്രീയത്തോടും പുതിയ ബന്ധം സൃഷ്ടിക്കാനും സഹായിക്കും. ആധുനിക ഭൗതികശാസ്ത്രം, ജീവശാസ്ത്രം, സിസ്റ്റംസ് തിയറി, പരിസ്ഥിതി ശാസ്ത്രം, നാഡീശാസ്ത്രം, വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവയിലെ പുതിയ അറിവുകളെ സാമൂഹിക വിശകലനവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന പരിശീലനം ആവശ്യമാണ്. അല്ലാത്തപക്ഷം രാഷ്ട്രീയം ശാസ്ത്രീയ-സാങ്കേതിക മാറ്റങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട പഴയ മുദ്രാവാക്യങ്ങളുടെ ആവർത്തനമായി ചുരുങ്ങും.

പ്രായോഗികമായി കാഡർ പരിശീലന പദ്ധതിയിൽ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിനെ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് വെറും സിദ്ധാന്ത ക്ലാസുകളിലൂടെ മാത്രം മതിയാകില്ല. സാമൂഹിക പഠന ശിബിരങ്ങൾ, വൈരുധ്യ വിശകലന വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ, പ്രാദേശിക പ്രശ്നങ്ങളുടെ സമഗ്ര പഠനം, ഡിജിറ്റൽ സംസ്കാര വിശകലനം, പരിസ്ഥിതി-സമൂഹ ബന്ധ പഠനങ്ങൾ, സാംസ്കാരിക ഇടപെടലുകൾ, ശാസ്ത്ര-സമൂഹ സംവാദങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കണം. പ്രവർത്തകർക്ക് യാഥാർത്ഥ്യത്തെ പല തലങ്ങളിലായി വായിക്കാനും അതിനുള്ളിലെ ചലനാത്മക ബന്ധങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനും പരിശീലനം ലഭിക്കണം.

ഇന്നത്തെ ലോകം രേഖീയമായ രാഷ്ട്രീയ ചിന്തകളെ അതിവേഗം അതിക്രമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ആഗോളവൽക്കരണവും ഡിജിറ്റൽ നെറ്റ്‌വർക്കുകളും കൃത്രിമബുദ്ധിയും കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധിയും തിരിച്ചറിയൽ രാഷ്ട്രീയവും മനുഷ്യജീവിതത്തെ പുതിയ സങ്കീർണതകളിലേക്ക് നയിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഈ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനം ചരിത്രപരമായി പിന്നിലാകും. അതുകൊണ്ട് കാഡർ പരിശീലനം പഴയ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ആവർത്തനമായി മാത്രം നിൽക്കാതെ, ശാസ്ത്രബോധവും ഡയലക്ടിക്കൽ ചിന്തയും സൃഷ്ടിപരമായ സാമൂഹിക വിശകലനശേഷിയും വളർത്തുന്ന സമഗ്ര ബൗദ്ധിക-സാംസ്കാരിക പ്രക്രിയയായി മാറണം.

അവസാനമായി, ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിനെ ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാന കാരണം അത് കാഡർമാരെ “ഉത്തരം മനപ്പാഠമാക്കിയ പ്രവർത്തകർ” ആക്കാതെ “ജീവന്തമായി ചിന്തിക്കുന്ന സാമൂഹിക വിശകലനക്കാർ” ആക്കാനുള്ള സാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുന്നു എന്നതാണ്. ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഏറ്റവും ആവശ്യമുള്ളത് അതുതന്നെയാണ്.

തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ സീറ്റ് ലഭിക്കുന്നതിനു വേണ്ടിയും പാർലമെന്ററി സ്ഥാനമാനങ്ങൾക്കു വേണ്ടിയും ഭരണപരമായ പദവികൾക്കു വേണ്ടിയും വ്യക്തിപരമായ സമ്പത്തിനും സാമൂഹിക ഉയർച്ചയ്ക്കും വേണ്ടിയും ഉള്ള മോഹങ്ങളുടെ സൂചനകളെങ്കിലും പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന കാഡർമാരെ സി പി എം വളരെ ഗൗരവത്തോടെ തിരിച്ചറിയേണ്ട സമയമാണിത്. ഇത് ചില വ്യക്തികളുടെ നൈതിക ദൗർബല്യം മാത്രമായി കാണാൻ പാടില്ല; മറിച്ച് പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ വളർന്നുവരുന്ന രാഷ്ട്രീയ-സാംസ്കാരിക ജീർണതയുടെ ലക്ഷണമായി കാണണം. ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനം ക്രമേണ വ്യക്തിപരമായ കരിയർ വളർച്ചയുടെ ഉപാധിയായി മാറിത്തുടങ്ങുമ്പോൾ, അതിന്റെ പ്രത്യയശാസ്ത്ര ആത്മാവാണ് ആദ്യം ക്ഷയിക്കുന്നത്. ആ ക്ഷയം സമയത്ത് തിരിച്ചറിയാതെ പോയാൽ സംഘടന പുറമേ ശക്തമായി തോന്നിയാലും അകത്തുനിന്ന് രാഷ്ട്രീയമായി പൊള്ളയാകാൻ തുടങ്ങും.

രാഷ്ട്രീയം ഒരു സാമൂഹിക ദൗത്യമെന്നതിൽ നിന്ന് വ്യക്തിപരമായ ഉയർച്ചയുടെ മാർഗ്ഗമായി മാറുന്ന നിമിഷം മുതൽ സംഘടനയുടെ സംസ്കാരവും മാറിത്തുടങ്ങും. ജനങ്ങളുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനേക്കാൾ നേതൃത്വത്തെ സ്വാധീനിക്കൽ പ്രധാനമാകും. ആശയപരമായ വളർച്ചയെക്കാൾ സ്ഥാനലാഭസാധ്യതകൾ നിർണായകമാകും. സാമൂഹിക സേവനത്തെക്കാൾ ദൃശ്യതയും അധികാരബന്ധങ്ങളും മുൻപന്തിയിലേക്ക് വരും. അപ്പോൾ പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മാനദണ്ഡം “ജനവിശ്വാസം” അല്ല, “സ്ഥാനസാധ്യത” ആയി മാറും. ഇത് അതീവ അപകടകരമായ മാറ്റമാണ്.

അതുകൊണ്ട് തന്നെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സീറ്റ്, അധികാരപദവി, സാമ്പത്തിക നേട്ടം, വ്യക്തിപരമായ പ്രാധാന്യം എന്നിവയോടുള്ള അമിത ആകാംക്ഷ പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന പ്രവണതകളെ സംഘടനാപരമായി തിരിച്ചറിയാനുള്ള ശാസ്ത്രീയ സംവിധാനം രൂപപ്പെടുത്തണം. ഇത് വ്യക്തികളെ വേട്ടയാടുന്നതിനോ അപമാനിക്കുന്നതിനോ വേണ്ടിയല്ല; മറിച്ച് ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ-നൈതിക ആരോഗ്യത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുവേണ്ടിയാണ്. ഒരു കാഡറുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം ക്രമേണ ജനകീയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്ന് അധികാരകേന്ദ്രിത പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്ക് വഴുതുന്നുണ്ടോ? സംഘടനാപരമായ ചുമതലകളെ സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തമായി അല്ല സവിശേഷാധികാരം ആയി കാണുന്നുണ്ടോ? പൊതുപ്രവർത്തനത്തേക്കാൾ വ്യക്തിപരമായ നെറ്റ്‌വർക്കിംഗിലും ദൃശ്യതയിലുമാണോ ശ്രദ്ധ? നേതൃത്വവുമായി അടുപ്പം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനെ രാഷ്ട്രീയ വളർച്ചയായി കാണുന്നുണ്ടോ? എന്നീ ചോദ്യങ്ങൾ സംഘടന ആത്മവിമർശനപരമായി പരിശോധിക്കണം.

ഇതിന് ഏറ്റവും പ്രധാനമായ മാർഗ്ഗം കഠിനവും ആഴമുള്ളതുമായ പ്രത്യയശാസ്ത്ര വിദ്യാഭ്യാസമാണ്. എന്നാൽ ഇവിടെ “കഠിനം” എന്നത് ശിക്ഷാത്മകമെന്ന അർത്ഥത്തിൽ അല്ല; മറിച്ച് ആഴമുള്ള രാഷ്ട്രീയ-നൈതിക പരിവർത്തനം ലക്ഷ്യമാക്കുന്ന വിദ്യാഭ്യാസം എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ്. പലപ്പോഴും പാർട്ടി വിദ്യാഭ്യാസം ചരിത്ര തീയതികളും പ്രമേയങ്ങളും മുദ്രാവാക്യങ്ങളും പഠിപ്പിക്കുന്ന ഔപചാരിക പ്രക്രിയയായി ചുരുങ്ങുന്നു. എന്നാൽ ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ ആവശ്യമായത് മനുഷ്യരുടെ രാഷ്ട്രീയ മനശ്ശാസ്ത്രത്തെയും അധികാരത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെയും കരിയറിസത്തിന്റെ സാമൂഹിക വേരുകളെയും വിമർശനാത്മകമായി വിശകലനം ചെയ്യുന്ന പുതിയ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസമാണ്.

കാഡർമാരെ അധികാരം എങ്ങനെ മനുഷ്യബോധത്തെ മാറ്റുന്നു എന്ന് പഠിപ്പിക്കണം. സവിശേഷാധികാരം എങ്ങനെ പതുക്കെ രാഷ്ട്രീയ നൈതികതയെ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നു? അധികാരവും വ്യക്തിപരമായ അംഗീകാരവും എങ്ങനെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിബദ്ധതയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു? പാർലമെന്ററി രാഷ്ട്രീയം എങ്ങനെ ക്രമേണ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് യന്ത്രവൽക്കരണത്തിലേക്ക് വഴുതുന്നു? വ്യക്തിപരമായ ഉയർച്ചയുടെ ആഗ്രഹം എങ്ങനെ കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയത്തെ തകർക്കുന്നു? — ഇതെല്ലാം ഗൗരവമായി പഠിക്കണം. ചരിത്രത്തിലെ വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ എങ്ങനെ ജീർണനത്തിന് ഇരയായി? എങ്ങനെ വിപ്ലവാത്മക നൈതികത ക്ഷയിച്ചു? എന്നതും പഠനത്തിന്റെ ഭാഗമാകണം.

രാഷ്ട്രീയം: സേവനമോ കരിയറോ?

ഒരു വിപ്ലവ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ചോദ്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത് രാഷ്ട്രീയം എന്തിനാണ് എന്നതാണ്. രാഷ്ട്രീയം ജനസേവനത്തിന്റെയും സാമൂഹിക പരിവർത്തനത്തിന്റെയും മാർഗ്ഗമാണോ, അല്ലെങ്കിൽ വ്യക്തിപരമായ കരിയർ വളർച്ചയ്ക്കും സാമൂഹിക ഉയർച്ചയ്ക്കും അധികാരലാഭത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള പാതയാണോ? ഒരു പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സംസ്കാരം ഈ ചോദ്യത്തിന് നൽകുന്ന ഉത്തരത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്. രാഷ്ട്രീയം ക്രമേണ “കരിയർ വഴികൾ” ആയി മാറുമ്പോൾ, ജനങ്ങളുമായുള്ള ആത്മാർഥ ബന്ധം ക്ഷയിക്കുകയും സംഘടനയുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്ര ആത്മാവ് ദുർബലമാകുകയും ചെയ്യും. അപ്പോൾ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം സാമൂഹിക മാറ്റമല്ല, വ്യക്തിപരമായ സ്ഥാനലാഭമാകും. ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഇടപെടൽ പോലും രാഷ്ട്രീയ ദൃശ്യത നേടാനുള്ള ഉപാധിയായി മാറും. എന്നാൽ ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ആത്മാവ് സേവനത്തിലാണ് — അധികാരലാഭത്തിനല്ല, സമൂഹത്തിന്റെ വിമോചനത്തിനായുള്ള പങ്കാളിത്തത്തിലാണ്. രാഷ്ട്രീയം ഒരു സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തമാണെന്നും, ജനങ്ങളുടെ ജീവിതസമരങ്ങളിൽ പങ്കുചേരലാണെന്നും വീണ്ടും കാഡർമാരെ ബോധ്യപ്പെടുത്തേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്.

അധികാരവും നൈതികതയും

അധികാരം മനുഷ്യബോധത്തെയും രാഷ്ട്രീയസംസ്കാരത്തെയും മാറ്റിമറിക്കുന്ന ശക്തിയാണ്. അധികാരം സ്വതവേ ദുഷ്ടമല്ല; എന്നാൽ അത് സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തമില്ലാതെ കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ സവിശേഷാധികാരം, അഹങ്കാരം, അകലം, നിയന്ത്രണ മനോഭാവം എന്നിവ വളർത്തുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന് അധികാരവും നൈതികതയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ നിരന്തരം വിമർശനാത്മകമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ജനങ്ങളുടെ പേരിൽ അധികാരം ഉപയോഗിക്കുന്നവർ ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നു സവിശേഷാധികാരം ജീവിതത്തിലേക്ക് വഴുതുമ്പോൾ, അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷയും യാഥാർത്ഥ്യബോധവും മാറിത്തുടങ്ങും. നൈതിക നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത അധികാരം ഒടുവിൽ മേധാവിത്തം ആയി മാറും. അതിനാൽ അധികാരത്തെ സവിശേഷാധികാരം ആയി അല്ല, ഉത്തരവാദിത്തമായി കാണുന്ന രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം വളർത്തണം. “നേതൃത്വം” എന്നത് മേൽക്കോയ്മയല്ല; മറിച്ച് കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തവും കൂടുതൽ ആത്മനിയന്ത്രണവും കൂടുതൽ സാമൂഹിക ബാധ്യതയും ഉള്ള സ്ഥിതിയാണ് എന്ന ബോധം ശക്തിപ്പെടുത്തണം.

വിപ്ലവാത്മക നൈതികത

ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ശക്തി അതിന്റെ ആയുധങ്ങളിലോ സംഘടനാ വലുപ്പത്തിലോ മാത്രം അല്ല; അതിന്റെ വിപ്ലവാത്മക നൈതികതയിലുമാണ്. വിപ്ലവാത്മക നൈതികത എന്നത് വെറും വ്യക്തിപരമായ ധാർമ്മികതയല്ല; ജനങ്ങളോടുള്ള ആത്മാർഥത, സത്യസന്ധത, സാമൂഹിക നീതിയോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത, സവിശേഷാധികാരത്തിനെതിരായ നിലപാട്, കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്തബോധം, ആത്മവിമർശന ശേഷി എന്നിവയുടെ സംയോജിത രൂപമാണ്. ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകൻ സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ തന്നെ സാമൂഹിക സമത്വത്തിന്റെ മൂല്യങ്ങൾ പ്രതിഫലിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കണം. ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം നേടുന്നത് പ്രസംഗങ്ങളിലൂടെ മാത്രം അല്ല; ജീവിതത്തിലൂടെയാണ്. അധികാരവും സമ്പത്തും സാമൂഹിക പ്രതിഷ്ഠയും ലഭിക്കുമ്പോഴും ലാളിത്യവും സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തവും നിലനിർത്താനുള്ള കഴിവാണ് വിപ്ലവാത്മക നൈതികതയുടെ യഥാർത്ഥ പരീക്ഷണം. ഈ നൈതിക അടിത്തറ നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ ഒരു പ്രസ്ഥാനം പുറത്തേക്ക് ശക്തമായതായി തോന്നിയാലും ആന്തരികമായി ജീർണതയിലേക്ക് നീങ്ങും.

പാർലമെന്ററി വ്യാമോഹത്തിന്റെ അപകടങ്ങൾ

പാർലമെന്ററി രാഷ്ട്രീയം ജനാധിപത്യ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന മേഖലയായിരുന്നാലും, അത് മുഴുവൻ രാഷ്ട്രീയത്തെയും വിഴുങ്ങുന്ന നിലയിലേക്ക് മാറുമ്പോൾ വലിയ ജീർണതകൾ ആരംഭിക്കും. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയങ്ങൾ, സീറ്റുകൾ, മന്ത്രിസ്ഥാനങ്ങൾ, ഭരണപദവികൾ എന്നിവയാണ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്ര ലക്ഷ്യങ്ങളായി മാറുമ്പോൾ, ജനകീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വിപ്ലവകരമായ ഊർജ്ജം ക്ഷയിക്കും. പാർലമെന്ററി വ്യാമോഹം ക്രമേണ സംഘടനയെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് യന്ത്രമായി ചുരുക്കുന്നു. ജനങ്ങളുമായി ദീർഘകാല സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനേക്കാൾ താൽക്കാലിക തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കൂട്ടുകെട്ടുകളും image management ഉം പ്രധാനമാകുന്നു. ഇതോടെ പ്രവർത്തകരിൽ പോലും “രാഷ്ട്രീയം = തെരഞ്ഞെടുപ്പ്” എന്ന ചുരുങ്ങിയ ബോധം വളരും. അധികാരത്തിൽ തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കാനുള്ള compulsions പലപ്പോഴും സിദ്ധാന്തപരമായ വിട്ടുവീഴ്ചകൾക്കും പ്രായോഗികതാവാദത്തിനും വഴിയൊരുക്കും. അതുകൊണ്ട് പാർലമെന്ററി രാഷ്ട്രീയത്തെ ജനകീയ സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് കീഴ്പ്പെടുത്തിയ നിലയിൽ നിലനിർത്തണം; അതിന് പകരം പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മുഴുവൻ ആത്മാവും പാർലമെന്ററി വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് അടിമയാകരുത്.

ജനകീയ രാഷ്ട്രീയവും അധികാര രാഷ്ട്രീയവും

ജനകീയ രാഷ്ട്രീയം സമൂഹത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിലുള്ള മനുഷ്യരുടെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെടുന്ന രാഷ്ട്രീയമാണ്. അത് ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ കേൾക്കുകയും അവരോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുകയും അവരുടെ സാമൂഹിക ശക്തിയെ ഉണർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ അധികാര രാഷ്ട്രീയം പ്രധാനമായും അധികാരം നേടുന്നതിലും നിലനിർത്തുന്നതിലും കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. ജനങ്ങൾ അവിടെ പങ്കാളികളല്ല; അണിനിരത്തപ്പെടേണ്ട “വോട്ടുബാങ്ക് ” മാത്രമാണ്. ജനകീയ രാഷ്ട്രീയം പങ്കാളിത്തവും സാമൂഹിക ബോധനിർമ്മാണവും ലക്ഷ്യമിടുമ്പോൾ, അധികാര രാഷ്ട്രീയം പ്രതിഛായ, സഖ്യങ്ങൾ, വോട്ടുഗണിതങ്ങൾ എന്നിവയിൽ കുടുങ്ങുന്നു. ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനം അധികാര രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ തന്ത്രങ്ങൾ മാത്രം പഠിച്ചാൽ മതിയാകില്ല; ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായ സാമൂഹിക ശക്തിയായി നിലനിൽക്കണം. ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഇടപെടാത്ത രാഷ്ട്രീയം ഒടുവിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലങ്ങളിൽ മാത്രം സജീവമാകുന്ന നിർജ്ജീവ ഘടനയായി മാറും.

വിശേഷാനുകൂല്യ സംസ്കാരത്തിന്റെ വളർച്ച

ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ സവിശേഷാവകാശ സംസ്കാരം വളരുന്നത് അതിന്റെ അടിസ്ഥാന ആത്മാവിനോടുള്ള വൈരുധ്യമാണ്. നേതാക്കൾക്കും ചില പ്രത്യേക വലയങ്ങൾക്കും മാത്രം അധികാരവും സൗകര്യങ്ങളും സാമൂഹിക ദൂരം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ജീവിതരീതികളും ലഭിക്കുമ്പോൾ, സാധാരണ പ്രവർത്തകരിൽ അന്യതാബോധം വളരുന്നു. സവിശേഷാവകാശ സംസ്കാരം വെറും സാമ്പത്തിക ആഡംബരത്തിൽ മാത്രം പ്രകടമാകുന്നില്ല; ലഭ്യതക്കുറവ്, അധികാരപരമായ പെരുമാറ്റം, വിമർശനം സ്വീകരിക്കാത്ത മനോഭാവം, പ്രത്യേക പരിഗണന പ്രതീക്ഷിക്കൽ തുടങ്ങിയ രൂപങ്ങളിലും അത് പ്രകടമാകും. ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനം വിശേഷാനുകൂല്യനിരാകരണത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയമാണ് നടത്തേണ്ടത്; പുതിയ വിശേഷാനുകൂല്യ അധികാരശ്രേണികൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതല്ല. നേതൃത്വം ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട പ്രത്യേക വിഭാഗമായി മാറുമ്പോൾ സംഘടനയുടെ നൈതിക വിശ്വാസ്യത ക്ഷയിക്കും.

ആത്മവിമർശനത്തിന്റെ ആവശ്യകത

ആത്മവിമർശനം ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജീവശക്തിയാണ്. സ്വന്തം തെറ്റുകളെ തിരിച്ചറിയാനും തിരുത്താനും കഴിയാത്ത സംഘടനകൾ ചരിത്രപരമായി ജഡതയിലേക്കും ജീർണികരണത്തിലേക്കും നീങ്ങും. എന്നാൽ പലപ്പോഴും ആത്മവിമർശനം ദൗർബല്യമായി കാണപ്പെടുന്നു. തെറ്റുകൾ സമ്മതിക്കുന്നത് “അഭിമാനക്ഷതം” ആയി കരുതപ്പെടുന്നു. ഈ മനോഭാവം അപകടകരമാണ്. യഥാർത്ഥ ശക്തി അപ്രമാദിത്വത്തിൽ അല്ല; സ്വയം തിരുത്താനുള്ള കഴിവിലാണ്. ഒരു പ്രസ്ഥാനം ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് എന്തുകൊണ്ട് അകന്നു? യുവാക്കളെ ആകർഷിക്കാനാകാത്തത് എന്തുകൊണ്ട്? സവിശേഷാധികാര സംസ്കാരം വളരുന്നുണ്ടോ? എന്നിങ്ങനെ കഠിനമായ ചോദ്യങ്ങൾ തുറന്നുപറയാൻ കഴിയണം. ആത്മവിമർശനം ഇല്ലാത്തിടത്ത് സ്വയം ന്യായീകരണവും ജഡതയും വളരും.

കൂട്ടായ നേതൃത്വത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം

ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനം വ്യക്തികളുടെ മേൽ അല്ല, കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിന്മേലാണ് നിലനിൽക്കേണ്ടത്. അധികാരം കുറച്ച് വ്യക്തികളിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ സംഘടനയുടെ സൃഷ്ടിപരമായ ഊർജ്ജം ക്ഷയിക്കുകയും വിമർശനാത്മക ചിന്ത ദുർബലമാകുകയും ചെയ്യും. കൂട്ടായ നേതൃത്വം എന്നത് വെറും ഔപചാരിക കമ്മിറ്റി സംവിധാനമല്ല; ആശയങ്ങൾ, അനുഭവങ്ങൾ, വിമർശനങ്ങൾ, തീരുമാനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ വ്യാപകമായ പങ്കാളിത്തമാണ്. വ്യത്യസ്ത സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങളും തലമുറകളും അഭിപ്രായങ്ങളും നേതൃത്വത്തിൽ പ്രതിഫലിക്കണം. വ്യക്തികൾക്ക് പകരം collective political intelligence വികസിപ്പിക്കുമ്പോഴാണ് ഒരു പ്രസ്ഥാനം ദീർഘകാലം ജീവന്തമായി നിലനിൽക്കുന്നത്.

വ്യക്തിപൂജയും അധികാര കേന്ദ്രീകരണവും

വ്യക്തിപൂജ ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനാധിപത്യ ആത്മാവിനെ ക്രമേണ തകർക്കുന്ന പ്രവണതയാണ്. ഒരു നേതാവിനെ വിമർശനാതീതനായ “രക്ഷകൻ” ആയി അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ, സംഘടനയുടെ മുഴുവൻ രാഷ്ട്രീയബോധവും ഒരു വ്യക്തിയുടെ image ന് കീഴ്പ്പെടുന്നു. വ്യക്തിപൂജ വിമർശനത്തെ ദുർബലമാക്കുകയും അപ്രമാദിത്വത്തിന്റെ മിഥ്യാഭോധം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യും. അതിനൊപ്പം അധികാര കേന്ദ്രീകരണവും വളരും. അപ്പോൾ താഴെത്തട്ടിലെ പ്രവർത്തകർ ചിന്തിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ പങ്കാളികളല്ല, നിർദ്ദേശങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്നവരായി ചുരുങ്ങും. ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് ആവശ്യമായത് charismatic dependency അല്ല; വിമർശനാത്മകവും ബോധപൂർവവുമായ കൂട്ടായ പങ്കാളിത്തമാണ്.

കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ജീവിതശൈലിയും ലാളിത്യവും

കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം വെറും സിദ്ധാന്തപരമായ ആശയമല്ല; അത് ജീവിതരീതിയുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ലാളിത്യം ഇവിടെ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ മഹത്വവൽക്കരണം അല്ല; privilege സംസ്കാരത്തോടുള്ള ബോധപൂർവമായ അകലം പാലിക്കലാണ്. ജനങ്ങളുടെ ജീവിത യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് പൂർണമായും വേർപെട്ട ആഡംബര ജീവിതശൈലി ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയെ ദുർബലപ്പെടുത്തും. ലാളിത്യം എന്നത് ലഭ്യത, സാമൂഹിക പങ്കാളിത്തം, അനാവശ്യ അധികാരപ്രദർശനങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കൽ, പൊതുസമ്പത്തിനോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്തബോധം എന്നിവയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ജനങ്ങൾ “ഇവർ നമ്മളിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്” എന്ന് അനുഭവിക്കുമ്പോഴാണ് രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസം രൂപപ്പെടുന്നത്.

സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തവും രാഷ്ട്രീയ വിനയവും

ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ സമൂഹത്തെ “നയിക്കുന്നവൻ” മാത്രമല്ല; സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് പഠിക്കുന്ന വ്യക്തിയും കൂടിയാണ്. രാഷ്ട്രീയ വിനയം എന്നത് സ്വന്തം അറിവിനും അനുഭവത്തിനും പരിധിയുണ്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവാണ്. ജനങ്ങളെ താഴ്ന്ന നിലയിൽ കാണുന്ന അഹങ്കാര രാഷ്ട്രീയം ഒടുവിൽ ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർപെടും. സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തം എന്നത് അധികാരത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ മാത്രമല്ല; ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതപ്രശ്നങ്ങളോടുള്ള സ്ഥിരമായ പ്രതിബദ്ധത കൂടിയാണ്. ഒരു പ്രസ്ഥാനം ജനങ്ങളുടെ ഭയങ്ങളെയും പ്രതീക്ഷകളെയും മനസ്സിലാക്കുന്ന വിനയം നഷ്ടപ്പെടുത്തുമ്പോൾ അത് bureaucratic structure ആയി മാറും. എന്നാൽ ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠിക്കാനും മാറാനും തയ്യാറായ വിനയമുള്ള രാഷ്ട്രീയം മാത്രമേ യഥാർത്ഥ ജനകീയ ശക്തിയായി നിലനിൽക്കൂ.

ഇത്തരം പഠനങ്ങളും പ്രത്യയശാസ്ത്ര പരിശീലനങ്ങളും വെറും ക്ലാസ്‌റൂം പ്രസംഗങ്ങളിലേക്കോ പാഠപുസ്തക പഠനങ്ങളിലേക്കോ ചുരുങ്ങരുത്. ഒരു വിപ്ലവ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോഴാണ് അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ രൂപാന്തര ശക്തിയാകുന്നത്. പലപ്പോഴും പാർട്ടി ക്ലാസുകൾ ഔപചാരിക പ്രഭാഷണങ്ങളുടെയും ചരിത്രവിവരണങ്ങളുടെയും പ്രമേയവായനകളുടെയും പരിധിയിൽ ഒതുങ്ങിപ്പോകുന്നു. എന്നാൽ അതിലൂടെ പ്രവർത്തകരുടെ ബോധത്തിൽ ആഴത്തിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ-നൈതിക മാറ്റം ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. യഥാർത്ഥ പഠനം ആരംഭിക്കുന്നത് പ്രവർത്തകർ സ്വന്തം ജീവിതാനുഭവങ്ങളെയും രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും വിമർശനാത്മകമായി പരിശോധിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോഴാണ്. അതുകൊണ്ട് കാഡർ വിദ്യാഭ്യാസം അനുഭവാധിഷ്ഠിതവും സംവാദപരവും ആത്മപരിശോധനാപരവുമായ പ്രക്രിയയായി മാറണം.

പ്രവർത്തകരുടെ സ്വന്തം അനുഭവങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയ സംവാദങ്ങൾ ഇതിൽ നിർണ്ണായകമാണ്. ഒരു പ്രവർത്തകൻ എന്തുകൊണ്ടാണ് രാഷ്ട്രീത്തിലേക്ക് വന്നത്? വർഷങ്ങളായുള്ള പ്രവർത്തനത്തിനിടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്തകൾ എങ്ങനെ മാറി? അധികാരത്തിന്റെയും സംഘടനാപരമായ ജീവിതത്തിന്റെയും അനുഭവങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിച്ചു? ജനങ്ങളുമായി ബന്ധം ശക്തിപ്പെട്ടോ ദുർബലമായോ? സംഘടനയിൽ സവിശേഷാധികാര സംസ്കാരം അനുഭവപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ? കരിയറിസത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദങ്ങൾ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു? — ഇത്തരത്തിലുള്ള ചോദ്യങ്ങളെ തുറന്നും സത്യസന്ധമായും ചർച്ച ചെയ്യാൻ കഴിയണം. രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം “മുകളിൽ നിന്ന് പഠിപ്പിക്കൽ” മാത്രമാകരുത്; മറിച്ച് കൂട്ടായ പഠനവും ആത്മവിമർശനവും ഉള്ള ഒരു dialectical പ്രക്രിയയായിരിക്കണം.

ആത്മവിമർശന സെഷനുകൾ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുള്ളവയാണ്. എന്നാൽ ആത്മവിമർശനം ആത്മനിന്ദയോ പരസ്പര കുറ്റപ്പെടുത്തലോ ആയി മാറരുത്. അത് വ്യക്തിയുടെയും സംഘടനയുടെയും വളർച്ചയ്ക്ക് സഹായിക്കുന്ന സൃഷ്ടിപരമായ വിശകലന പ്രക്രിയയായിരിക്കണം. ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു പ്രദേശത്ത് ജനങ്ങളുമായി ബന്ധം ക്ഷയിച്ചുവെങ്കിൽ എന്തുകൊണ്ട് ക്ഷയിച്ചു? പ്രവർത്തകരിൽ അധികാരകേന്ദ്രിത മനോഭാവം വളരുന്നുണ്ടോ? സംഘടനയിൽ സവിശേഷാധികാര ബോധം ശക്തിപ്പെടുന്നുണ്ടോ? സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതവുമായി യഥാർത്ഥ ബന്ധം നഷ്ടപ്പെട്ടോ? തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ ഭയരഹിതമായി ചർച്ച ചെയ്യാൻ കഴിയണം. ആത്മവിമർശനത്തെ ദൗർബല്യമായി കാണുന്ന സംസ്കാരം മാറ്റിയില്ലെങ്കിൽ ഒരു പ്രസ്ഥാനത്തിനും പുനർജനനം സാധ്യമാകില്ല.

സാമൂഹിക പഠനങ്ങളും പരിശീലനത്തിന്റെ കേന്ദ്രഘടകമാകണം. പ്രവർത്തകർ പുസ്തകങ്ങളിലൂടെ മാത്രം സമൂഹത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയില്ല; ജനങ്ങളുടെ ജീവിതലോകത്തെ നേരിട്ട് പഠിക്കണം. തൊഴിലാളി കുടുംബങ്ങൾ, കർഷക സമൂഹങ്ങൾ, മത്സ്യത്തൊഴിലാളി ഗ്രാമങ്ങൾ, കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികൾ, തൊഴിലില്ലാത്ത യുവാക്കൾ, വയോജനങ്ങൾ, മതന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ, സ്ത്രീകൾ, ഡിജിറ്റൽ തൊഴിൽ മേഖലകൾ എന്നിവയുടെ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ പഠിക്കാൻ പ്രവർത്തകരെ പ്രേരിപ്പിക്കണം. ഇതിലൂടെ രാഷ്ട്രീയം യാന്ത്രിക മുദ്രാവാക്യങ്ങളിൽ നിന്ന് യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക ബോധത്തിലേക്ക് മാറും.

ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ടുള്ള ഇടപെടലുകൾ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ നിർബന്ധിത ഘടകമാക്കണം. ജനങ്ങളെ സമീപിക്കുന്നത് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് മാത്രം ആകരുത്. വീടുതോറുമുള്ള സംവാദങ്ങൾ, പ്രാദേശിക പ്രശ്ന പഠനങ്ങൾ, കൂട്ടായ സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ, പൊതുജന കേൾവികൾ, യുവജന സംവാദങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി ഇടപെടലുകൾ, ആരോഗ്യ സഹായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയിൽ കാഡർമാർ സ്ഥിരമായി പങ്കെടുക്കണം. അപ്പോൾ രാഷ്ട്രീയം “പ്രസംഗിക്കുന്ന” പ്രവർത്തനത്തിൽ നിന്ന് “പങ്കുചേരുന്ന” പ്രവർത്തനമായി മാറും. ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം അനുഭവപരമായി അറിയാതെ ചെയ്യുന്ന രാഷ്ട്രീയം ഒടുവിൽ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടും.

കൂട്ടായ ജീവിതാനുഭവങ്ങൾക്കും വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഒരു പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നൈതിക സംസ്കാരം വെറും സിദ്ധാന്ത പഠനത്തിലൂടെ മാത്രം വളരുന്നില്ല; കൂട്ടായ ജീവിതരീതികളിലൂടെയും വളരുന്നു. ലാളിത്യം, പങ്കുവെക്കൽ, കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്തം, പരസ്പര ബഹുമാനം, സ്വയം നിയന്ത്രണം എന്നിവ അനുഭവപരമായി പഠിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതിനായി പ്രവർത്തകർ ഒരുമിച്ച് താമസിക്കുകയും പ്രവർത്തിക്കുകയും സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക ക്യാമ്പുകൾ സംഘടിപ്പിക്കാം. ഇത്തരം അനുഭവങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയം വ്യക്തിപരമായ ഉയർച്ചയുടെ പാതയല്ല, കൂട്ടായ സാമൂഹിക ദൗത്യമാണെന്ന ബോധം ആഴത്തിൽ വളർത്തും.

കാഡർമാർക്ക് രാഷ്ട്രീയം “സ്ഥാനലാഭത്തിന്റെ പാത” ആയി അല്ല, “സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ ദൗത്യം” ആയി അനുഭവിക്കാൻ കഴിയണം. ഇതാണ് മുഴുവൻ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ കേന്ദ്രലക്ഷ്യം. രാഷ്ട്രീയം ഒരു ജോലി അല്ല, ഒരു ethical commitment ആണെന്ന ബോധം വളർത്താതെ കരിയറിസത്തെ ചെറുക്കാൻ കഴിയില്ല. ജനങ്ങളുടെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോഴാണ് ഒരു പ്രവർത്തകൻ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കുന്നത്. അധികാരമല്ല, മനുഷ്യരുടെ വിശ്വാസമാണ് ഒരു വിപ്ലവ പ്രവർത്തകന്റെ യഥാർത്ഥ സമ്പത്ത് എന്ന ബോധം വളരണം.

അതോടൊപ്പം സംഘടനാ സംസ്കാരത്തിലും ആഴത്തിലുള്ള മാറ്റം അനിവാര്യമാണ്. അധികാരസ്ഥാനങ്ങളിലുള്ളവരെ അമിതമായി മഹത്വവൽക്കരിക്കുന്ന പ്രവണത സംഘടനയെ അകത്തുനിന്ന് ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നു. പലപ്പോഴും നേതൃസ്ഥാനങ്ങൾ privilege, പ്രത്യേക പരിഗണന, സാമൂഹിക ദൂരം, വിമർശനാതീതത്വം എന്നിവയുടെ ചിഹ്നങ്ങളായി മാറുന്നു. ഇത് സാധാരണ പ്രവർത്തകരിൽ അന്യതാബോധം വളർത്തുകയും കരിയറിസത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. “രാഷ്ട്രീയ വിജയം എന്നാൽ അധികാരത്തിനടുത്തെത്തൽ” എന്ന ധാരണ സംഘടനയിൽ ശക്തമാകുമ്പോൾ ജനകീയ രാഷ്ട്രീയം ദുർബലമാകും.

നേതാക്കളെ privilege വ്യക്തികളായി കാണുന്ന സംസ്കാരം മാറ്റേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ നേതൃത്വം എന്നത് സേവനത്തിന്റെ കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്, സാമൂഹിക മേൽക്കോയ്മയല്ല. ലാളിത്യത്തോടെ ജീവിക്കുന്ന, ജനങ്ങളോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന, വിമർശനം സ്വീകരിക്കുന്ന, സ്വയം തിരുത്താൻ തയ്യാറാകുന്ന, കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തെ മുൻനിർത്തുന്ന പ്രവർത്തകരെയാണ് രാഷ്ട്രീയ മാതൃകകളായി ഉയർത്തിക്കാണിക്കേണ്ടത്. മീഡിയ ദൃശ്യതയും അധികാരസമീപ്യതയും മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി “വിജയകരമായ നേതൃമാതൃകകൾ” സൃഷ്ടിക്കുന്ന സംസ്കാരം അപകടകരമാണ്. പകരം ജനങ്ങളുമായുള്ള ആത്മാർഥ ബന്ധം, സാമൂഹിക സേവനം, നൈതിക സ്ഥിരത, സംഘടനാപരമായ വിനയം എന്നിവയാണ് മാതൃകകളായി ഉയർത്തേണ്ടത്.

കുടുംബാധിപത്യം, സാമ്പത്തിക അപാരദർശിത്വം, നേതൃത്വ privilege, അധികാര നെറ്റ്‌വർക്കുകൾ എന്നിവയും ഈ പ്രശ്നവുമായി ആഴത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സാധാരണ പ്രവർത്തകർക്ക് “അധികാരത്തിനടുത്തവർക്കാണ് അവസരങ്ങൾ”, “കുടുംബബന്ധങ്ങൾക്കും ഗ്രൂപ്പ് ബന്ധങ്ങൾക്കും മുൻഗണന ലഭിക്കുന്നു” എന്ന ബോധം വളരുമ്പോൾ സംഘടനയുടെ നൈതിക അടിത്തറ തന്നെ ദുർബലമാകും. അപ്പോൾ ആത്മാർഥ പ്രവർത്തകരിൽ നിരാശയും അകലംപിടിത്തവും വളരും. ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ഉയരാനുള്ള മാനദണ്ഡം വ്യക്തിപരമായ ബന്ധങ്ങളല്ല; ജനങ്ങളോടുള്ള പ്രവർത്തനവും രാഷ്ട്രീയബോധവും സാമൂഹിക വിശ്വാസ്യതയുമാകണം.

അതുകൊണ്ട് സ്ഥാനാർത്ഥി നിർണ്ണയം മുതൽ സംഘടനാ ചുമതലകൾ വരെ കൂടുതൽ സുതാര്യവും ജനാധിപത്യപരവുമായിരിക്കണം. തീരുമാനങ്ങൾ എങ്ങനെ എടുക്കപ്പെടുന്നു? ആരെ എന്തുകൊണ്ട് തെരഞ്ഞെടുത്തു? എന്താണ് മാനദണ്ഡങ്ങൾ? — ഇവയെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തത പ്രവർത്തകർക്ക് ഉണ്ടാകണം. അടഞ്ഞ അധികാരവലയങ്ങളിൽ തീരുമാനങ്ങൾ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ സംശയവും കരിയറിസവും കൂടുതൽ ശക്തമാകും. ജനാധിപത്യ പങ്കാളിത്തവും സംഘടനാപരമായ സുതാര്യതയും ഇല്ലാത്തിടത്ത് സവിശേഷാധികാര സംസ്കാരം അനിവാര്യമായി വളരും.

ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സമ്പത്ത് അതിന്റെ നൈതിക വിശ്വാസ്യതയാണ്. ജനങ്ങൾ “ഇവർ വ്യക്തിപരമായ ലാഭത്തിനല്ല, സാമൂഹിക നീതിക്കായാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്” എന്ന് വിശ്വസിക്കുമ്പോഴാണ് സംഘടനയ്ക്ക് ചരിത്രപരമായ ശക്തി ലഭിക്കുന്നത്. ആ വിശ്വാസം തകരുമ്പോൾ വലിയ സംഘടനാപരമായ യന്ത്രങ്ങൾക്കും ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കാൻ കഴിയില്ല. ജനങ്ങളുടെ മനസ്സിലുള്ള നൈതിക ബഹുമാനമാണ് ഒരു ജനകീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അടിത്തറ. അത് നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ സംഘടന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് യന്ത്രമായി മാത്രം ചുരുങ്ങും.

അതുകൊണ്ട് കരിയറിസത്തിന്റെയും സ്ഥാനമോഹത്തിന്റെയും വളർച്ചയെ ചെറുക്കുന്നത് വെറും സംഘടനാപരമായ അച്ചടക്കപ്രശ്നമല്ല; പാർട്ടിയുടെ ആത്മാവിനെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ചരിത്രപരമായ ആവശ്യകതയാണ്. ഇത് വൈകിയാൽ ജീർണത ക്രമേണ സാധാരണവൽക്കരിക്കപ്പെടും. രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തമല്ല, വ്യക്തിപരമായ ഉയർച്ചയുടെ മാർഗ്ഗമാണ് എന്ന ബോധം തലമുറകളിലേക്ക് പകരും. അപ്പോൾ വിപ്ലവ സ്വഭാവം പതുക്കെ ഇല്ലാതാകും.

ഇന്ന് സി പി എം നേരിടുന്ന ജീർണതയുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ പാർലമെന്ററി അധികാരകേന്ദ്രിത രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സ്വാധീനം ഗൗരവമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. പാർട്ടി ക്രമേണ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയങ്ങളുടെയും ഭരണപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങളുടെയും ചുറ്റും കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ, ജനകീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സാമൂഹിക-നൈതിക ഊർജ്ജം ദുർബലമാകുന്നു. അതിനെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ശക്തമായ പ്രത്യയശാസ്ത്ര-നൈതിക പുനർവിദ്യാഭ്യാസം അനിവാര്യമാണ്. ഇത് ചില ക്ലാസുകൾ കൊണ്ടോ പ്രമേയങ്ങൾ കൊണ്ടോ തീരുന്ന കാര്യമല്ല; സംഘടനയുടെ മുഴുവൻ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തെയും പുനർനിർമ്മിക്കുന്ന ദീർഘകാല പ്രക്രിയയാണ്.

എന്നാൽ പ്രതിസന്ധി തന്നെ ഒരു സാധ്യതയും തുറക്കുന്നു. ആത്മവിമർശനത്തോടെയും രാഷ്ട്രീയ ധൈര്യത്തോടെയും ഈ പ്രശ്നങ്ങളെ അഭിമുഖീകരിക്കാൻ കഴിയുന്നുവെങ്കിൽ, അതിലൂടെ തന്നെ ഒരു പുതിയ നൈതിക-രാഷ്ട്രീയ പുനർജനനത്തിനുള്ള സാധ്യത ഉയർന്നുവരും. ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനം യഥാർത്ഥത്തിൽ ശക്തമാകുന്നത് സ്വന്തം വൈരുധ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനും അവയെ അതിജീവിച്ച് പുതിയ രൂപത്തിൽ പുനർസംഘടിപ്പിക്കാനും കഴിയുമ്പോഴാണ്.

xxxxxxxxx