കമ്യൂണിസ്റ്റ് കാഡർമാരിലെ അധികാരമോഹ പ്രവണതകളെ കുറിച്ച്

കമ്യൂണിസ്റ്റ് കാഡർമാർക്ക് രാഷ്ട്രീയം “സ്ഥാനലാഭത്തിന്റെ പാത” ആയി അല്ല, മറിച്ച് “സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ ദൗത്യം” ആയി അനുഭവിക്കാൻ കഴിയണം. ഇതാണ് യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ കേന്ദ്രലക്ഷ്യം. രാഷ്ട്രീയം വെറും ഒരു തൊഴിൽ മേഖല ആണെന്നോ അധികാരത്തിലേക്കുള്ള വ്യക്തിപരമായ വളർച്ചയുടെ മാർഗമാണെന്നോ ഉള്ള ധാരണയുള്ള പ്രവർത്തകർ ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആത്മാവിനെ പതുക്കെ ക്ഷയിപ്പിക്കും. അതിന് പകരം രാഷ്ട്രീയം ഒരു ജീവിത സമർപ്പണം ആണെന്ന — മനുഷ്യരുടെ ജീവിത യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത, സാമൂഹിക നീതിയോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം, ചരിത്രപരമായ മാറ്റത്തിനായുള്ള കൂട്ടായ സമർപ്പണം എന്നിവയടങ്ങിയ ഒരു ജീവിതദൗത്യമാണെന്ന — ബോധം വളർത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഈ ബോധമില്ലാതെ കരിയറിസത്തെ എത്ര തന്നെ വിമർശിച്ചാലും അത് വീണ്ടും വീണ്ടും സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ പുനരുത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടും.

ഒരു പ്രവർത്തകൻ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതവുമായി ജീവിച്ചുള്ള ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുമ്പോഴാണ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കാൻ തുടങ്ങുന്നത്. തൊഴിലില്ലായ്മയുടെ വേദന, കർഷകരുടെ പ്രതിസന്ധി, തൊഴിലാളികളുടെ അസുരക്ഷിതാവസ്ഥ, വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഭാവി ആശങ്ക, സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹിക സമ്മർദ്ദങ്ങൾ, ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ ഭീതികൾ, സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ മാനസിക-സാമ്പത്തിക സംഘർഷങ്ങൾ — ഇവയെ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ ആയി മാത്രം അല്ല, ജൈവിക അനുഭവം ആയി തിരിച്ചറിയുമ്പോഴാണ് രാഷ്ട്രീയം വെറും മുദ്രാവാക്യങ്ങളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ചോദ്യങ്ങളിലേക്കു മാറുന്നത്. അപ്പോൾ രാഷ്ട്രീയം വ്യക്തിപരമായ ഉയർച്ചയുടെ ഉപാധിയല്ല, മനുഷ്യ വിമോചനത്തിനായുള്ള ചരിത്രപരമായ ഇടപെടലായി അനുഭവപ്പെടും.

ഇവിടെയാണ് “അധികാരമല്ല, മനുഷ്യരുടെ വിശ്വാസമാണ് ഒരു വിപ്ലവ പ്രവർത്തകന്റെ യഥാർത്ഥ സമ്പത്ത്” എന്ന ബോധത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം. അധികാരം താൽക്കാലികമാണ്; പദവികൾ മാറും; തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയങ്ങളും പരാജയങ്ങളും വരും പോകും. എന്നാൽ ജനങ്ങൾ ഒരു പ്രവർത്തകനെ വിശ്വസിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ അതൊരു ആഴത്തിലുള്ള സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ ബന്ധമായി മാറുന്നു. ആ വിശ്വാസം പണംകൊണ്ടും പ്രചാരണ യന്ത്രങ്ങളുകൊണ്ടും നിർമ്മിക്കാൻ കഴിയില്ല. അത് സത്യസന്ധത, ലഭ്യത, ത്യാഗസന്നദ്ധത, ആത്മാർഥത, ജനങ്ങളോടൊപ്പമുള്ള സാന്നിധ്യം എന്നിവയിലൂടെ മാത്രം രൂപപ്പെടുന്നു. ഒരു പ്രവർത്തകൻ ജനങ്ങളുടെ സന്തോഷത്തിലും ദുഃഖത്തിലും പ്രതിസന്ധികളിലും പങ്കാളിയാകുമ്പോഴാണ് അയാൾക്ക് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ നൈതിക അടിത്തറ മനസ്സിലാകുന്നത്.

അതോടൊപ്പം സംഘടനാ സംസ്കാരത്തിലും ആഴത്തിലുള്ള മാറ്റം അനിവാര്യമാണ്. കാരണം കരിയറിസം വെറും വ്യക്തിപരമായ സ്വഭാവദൗർബല്യങ്ങളിൽ നിന്ന് മാത്രം ഉണ്ടാകുന്നില്ല; സംഘടനയുടെ അകത്തുള്ള അധികാര സംസ്കാരം അതിനെ വളർത്തുകയും സാധൂകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അധികാരസ്ഥാനങ്ങളിലുള്ളവരെ അമിതമായി മഹത്വവൽക്കരിക്കുന്ന പ്രവണത ഒരു പ്രസ്ഥാനത്തെ അകത്തുനിന്ന് ക്ഷയിപ്പിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലൊന്നാണ്. നേതൃസ്ഥാനങ്ങൾ പലപ്പോഴും കൂട്ടായ യുമതലയുടെ സ്ഥാനങ്ങളായി അല്ല, സവിശേഷ അധികാരം, പ്രത്യേക പരിഗണന, സാമൂഹിക അകലം, വിമർശനാതീതത്വം എന്നിവയുടെ ചിഹ്നങ്ങളായി മാറുന്നു. അപ്പോൾ നേതൃത്വവും സാധാരണ പ്രവർത്തകരും തമ്മിൽ ഒരു അദൃശ്യമായ അകലം രൂപപ്പെടുന്നു.

ഈ അധികാരശ്രേണി സംഘടനയുടെ കൂട്ടായ ആത്മാവിനെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു. സാധാരണ പ്രവർത്തകർക്ക് തങ്ങളുടെ പങ്ക് ചരിത്രപരമായ സൃഷ്ടിപരമായ ഇടപെടലല്ല, മറിച്ച് മേലിലുള്ളവരുടെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്ന കീഴാള പദവി മാത്രമാണെന്ന തോന്നൽ വളരാം. വിമർശനവും ആത്മവിമർശനവും ദുർബലമാകുകയും, വ്യക്തിപൂജയും ഗ്രൂപ്പ് താല്പര്യങ്ങളും ശക്തമാകുകയും ചെയ്യും. സംഘടനയിലെ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾ പോലും പലപ്പോഴും ആശയപരമായതിനെക്കാൾ “ആരോടാണ് അടുത്ത ബന്ധം” എന്ന അധികാര ഘടനയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സ്വാധീനിക്കപ്പെടാൻ തുടങ്ങും.

ഇത്തരം സംസ്കാരം യുവതലമുറയിൽ പ്രത്യേകമായ നിരാശയും അന്യവൽക്കരണവും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. കാരണം അവർ സമത്വവും ജനകീയതയും സംസാരിക്കുന്ന ഒരു പ്രസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ സവിശേഷാധികാരം ശ്രേണികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് കാണുന്നു. അപ്പോൾ “രാഷ്ട്രീയ വിജയം എന്നാൽ അധികാരത്തിനടുത്തെത്തൽ” എന്ന ധാരണ സംഘടനയിൽ ശക്തമാകും. ജനങ്ങളോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനെക്കാൾ നേതാക്കളുടെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റൽ, പദവി നേടൽ, ദൃശ്യത വർധിപ്പിക്കൽ, തെരഞ്ഞെടുപ്പ് അവസരങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കൽ എന്നിവയാണ് രാഷ്ട്രീയ പുരോഗതിയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങളായി മാറുന്നത്. ഈ ഘട്ടത്തിൽ ജനകീയ രാഷ്ട്രീയം പതുക്കെ ദുർബലമാവുകയും സംഘടന അധികാരഘടന ആയി മാറിത്തുടങ്ങുകയും ചെയ്യും.

വിപ്ലവ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ശക്തി അതിന്റെ അധികാരഘടനയിൽ അല്ല, അതിന്റെ കൂട്ടായ ധാർമ്മിക ഊർജത്തിലാണ്. ഒരു സംഘടനയിലെ ഓരോ പ്രവർത്തകനും “ഞാൻ ചരിത്രപരമായ ഒരു സാമൂഹിക ദൗത്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്” എന്ന് അനുഭവിക്കുമ്പോഴാണ് അതിന് ജീവൻ ഉണ്ടാകുന്നത്. അതിനായി നേതൃസ്ഥാനങ്ങളെ അധികാര കേന്രങ്ങൾ ആയി അല്ല, ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ സ്ഥാനങ്ങളായി പുനർനിർവചിക്കണം. നേതൃത്വത്തിന് കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തം ഉണ്ടായിരിക്കണം; കൂടുതൽ ലാളിത്യവും ലഭ്യതയും ഉണ്ടായിരിക്കണം; വിമർശനം സ്വീകരിക്കാനുള്ള സംസ്കാരം വളരണം; സാധാരണ പ്രവർത്തകരുമായുള്ള സാമൂഹിക അകലം കുറയണം.

രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം ഇവിടെ നിർണായകമാണ്. അത് വെറും സിദ്ധാന്തപഠനമായി മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്. ജനങ്ങളോടൊപ്പം ജീവിക്കുന്ന അനുഭവം, കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം, ആത്മവിമർശനം, സാമൂഹിക പഠനം, തൊഴിലാളികളുമായും സാധാരണ മനുഷ്യരുമായും നേരിട്ടുള്ള ബന്ധം, അധികാരഘടനകളെ വിമർശനാത്മകമായി മനസ്സിലാക്കൽ — ഇവയെല്ലാം രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഭാഗമാകണം. ഒരു പ്രവർത്തകൻ സ്വന്തം ഉള്ളിലുള്ള സ്ഥാനമോഹ പ്രവണതകളെ പോലും തിരിച്ചറിയാനും വിമർശിക്കാനും പഠിക്കണം. കാരണം കരിയറിസം വെറും വ്യക്തികളുടെ പ്രശ്നമല്ല; അത് സമകാലിക ഉപഭോക്തൃ-മത്സരാധിഷ്ഠിത സമൂഹത്തിന്റെ മൂല്യങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകളിലേക്കുള്ള കടന്നുകയറ്റമാണ്.

അവസാനമായി, ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം നിലനിൽക്കുന്നത് അതിന്റെ സിദ്ധാന്തങ്ങളുടെ ശക്തികൊണ്ട് മാത്രം അല്ല; അത് എത്രത്തോളം മനുഷ്യരുടെ വിശ്വാസവും പ്രതീക്ഷയും ധാർമ്മിക ബഹുമാനവും നേടുന്നു എന്നതുകൊണ്ടും ആണ്. ജനങ്ങൾ “ഇവർ നമ്മളെ ഭരിക്കാൻ അല്ല, നമ്മളോടൊപ്പം സമൂഹത്തെ മാറ്റാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരാണ്” എന്ന് അനുഭവിക്കുമ്പോഴാണ് ഒരു പ്രസ്ഥാനം യഥാർത്ഥ ജനകീയ ശക്തിയായി മാറുന്നത്.