കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിസംഘടനയുടെ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ്: ജനാധിപത്യം, അച്ചടക്കം, വൈരുദ്ധ്യം, ചലനാത്മക സന്തുലനം

മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രം വ്യക്തികളുടെ ഇച്ഛാശക്തിയുടെയോ മഹാന്മാരുടെ ബോധപൂർവമായ ഇടപെടലുകളുടെയോ മാത്രം ഉൽപ്പന്നമല്ല. ഉൽപ്പാദനശക്തികളുടെ വികാസം, ഉൽപ്പാദനബന്ധങ്ങളിലെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ, വർഗങ്ങളുടെ രൂപീകരണവും പുനഃസംഘടനയും, സാമൂഹിക അധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണവും വിയോജനവും, ആശയങ്ങളുടെ വ്യാപനവും പ്രതിരോധവും, ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതാനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് ആവിർഭവിക്കുന്ന പുതിയ ആവശ്യങ്ങളും അഭിലാഷങ്ങളും—ഇവയുടെ സങ്കീർണ്ണമായ പരസ്പരപ്രവർത്തനമാണ് ചരിത്രചലനത്തിന്റെ ഭൗതിക അടിത്തറ. എന്നാൽ സമൂഹത്തിൽ മാറ്റത്തിനുള്ള ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം അവ സ്വയം ബോധപൂർവമായ ചരിത്രപരിവർത്തനമായി മാറുന്നില്ല. ചിതറിക്കിടക്കുന്ന അനുഭവങ്ങൾ വർഗബോധമായി സംയോജിക്കണം; സ്വാഭാവിക പ്രതിഷേധങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ ദിശ കൈവരിക്കണം; ഒറ്റപ്പെട്ട സമരങ്ങൾ പൊതുവായ ചരിത്രലക്ഷ്യവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടണം; നിലവിലുള്ള സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനം അതിനെ അതിജീവിക്കുന്ന പരിപാടിയിലേക്ക് വികസിക്കണം. ഈ ചരിത്രപരമായ സംയോജനത്തിന്റെ സംഘടിത രാഷ്ട്രീയരൂപമായാണ് വിപ്ലവ പാർട്ടി ആവിർഭവിക്കുന്നത്.

മാർക്സിയൻ വീക്ഷണത്തിൽ വിപ്ലവ പാർട്ടി സമൂഹത്തിനു പുറത്തുനിന്ന് ചരിത്രത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര ആശയശക്തിയല്ല. അത് സമൂഹത്തിന്റെ ഭൗതിക വൈരുദ്ധ്യങ്ങളിൽ നിന്നും വർഗസമരത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ വികാസത്തിൽ നിന്നും ആവിർഭവിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയരൂപമാണ്. വർഗസമരം പാർട്ടിയുടെ സൃഷ്ടിയല്ല; വർഗസമരമാണ് പാർട്ടിയുടെ ഭൗതിക അടിത്തറ. എന്നാൽ ഒരിക്കൽ പാർട്ടി ആവിർഭവിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ അത് തന്റെ ഉത്ഭവസാഹചര്യത്തിന്റെ നിഷ്ക്രിയ പ്രതിഫലനമായി മാത്രം തുടരുന്നില്ല. സമൂഹത്തിലെ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന വർഗാനുഭവങ്ങളെ ശേഖരിക്കുകയും അവയെ സൈദ്ധാന്തികമായി സംസ്കരിക്കുകയും ചരിത്രപരമായ ബന്ധങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കുകയും പൊതുവായ രാഷ്ട്രീയ പരിപാടിയായി രൂപപ്പെടുത്തുകയും സംഘടിത പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ സാമൂഹിക പ്രക്രിയകളെ തിരിച്ചും സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ വിപ്ലവ പാർട്ടി ഒരേസമയം വർഗസമരത്തിന്റെ ഉൽപ്പന്നവും വർഗസമരത്തിൽ സജീവമായി ഇടപെടുന്ന ഒരു ആവിർഭൂത രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയുമാണ്. ഈ ഇരട്ടസ്വഭാവത്തിലാണ് അതിന്റെ അടിസ്ഥാന ഡയലക്ടിക്കൽ സത്ത നിലനിൽക്കുന്നത്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ വിപ്ലവ പാർട്ടിയെ സ്ഥിരമായ ഒരു സ്ഥാപനഘടനയായി മാത്രം മനസ്സിലാക്കുന്നത് അപര്യാപ്തമാണ്. വ്യക്തികൾ, സംഘടനാഘടകങ്ങൾ, സാമൂഹിക വർഗങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയ ആശയങ്ങൾ, ചരിത്രാനുഭവങ്ങൾ, ആശയവിനിമയ ശൃംഖലകൾ, അധികാരബന്ധങ്ങൾ, സാംസ്കാരിക പ്രവണതകൾ, ബഹുജന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ നിരന്തര പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിൽ നിന്ന് ആവിർഭവിക്കുകയും സ്വയംസംഘടിപ്പിക്കുകയും പുനഃസംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു ചലനാത്മക സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയായാണ് പാർട്ടിയെ കാണേണ്ടത്. ഈ വ്യവസ്ഥയിലെ ഓരോ വ്യക്തിയെയും ഓരോ ബ്രാഞ്ചിനെയും ഓരോ കമ്മിറ്റിയെയും ഒറ്റപ്പെട്ടതും സ്വയംപൂർണവുമായ ഘടകങ്ങളായി കാണാനാവില്ല. അവ പരസ്പരബന്ധങ്ങളിലൂടെയാണ് സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ അർത്ഥവും പ്രവർത്തനശേഷിയും കൈവരിക്കുന്നത്. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ഭാഷയിൽ അവ പാർട്ടി എന്ന ഉയർന്ന സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയുടെ ഘടകക്വാണ്ടങ്ങളാണ്.

ഇവിടെ “ക്വാണ്ടം” എന്ന പദം ക്വാണ്ടം മെക്കാനിക്സിലെ ഭൗതിക ക്വാണ്ടത്തെ സാമൂഹിക സംഘടനയിലേക്ക് യാന്ത്രികമായി മാറ്റിവയ്ക്കുന്നതല്ല. സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യത്തെ ബന്ധപരവും തലഘടനാപരവും ആവിർഭാവപരവുമായ രീതിയിൽ വിശകലനം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ദാർശനിക വിഭാഗമായാണ് ഘടകക്വാണ്ടം എന്ന ആശയം ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഒരു പാർട്ടി അംഗം ഒറ്റപ്പെട്ട വ്യക്തി എന്ന നിലയിൽ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഗുണം പൂർണമായി വഹിക്കുന്നില്ല. മറ്റ് അംഗങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം, ബ്രാഞ്ചുമായുള്ള സംഘടനാപരമായ ബന്ധം, പാർട്ടി പരിപാടിയുമായുള്ള സൈദ്ധാന്തിക ബന്ധം, ജനങ്ങളുമായുള്ള സാമൂഹിക ബന്ധം, ചരിത്രപരമായ സമരപാരമ്പര്യവുമായി രൂപപ്പെടുന്ന ബോധപരമായ ബന്ധം എന്നിവയിലൂടെയാണ് അയാൾ പാർട്ടി എന്ന സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയുടെ പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഘടകക്വാണ്ടമായി മാറുന്നത്.

അതുപോലെ ഒരു ബ്രാഞ്ചും അതിലെ അംഗങ്ങളുടെ ഗണിതപരമായ ആകെത്തുകയല്ല. അംഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ചർച്ച, വിമർശനം, കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം, പ്രാദേശിക സമൂഹവുമായുള്ള ജൈവബന്ധം, ഉയർന്ന സംഘടനാതലങ്ങളുമായുള്ള വിവരവിനിമയം എന്നിവയിൽ നിന്ന് ബ്രാഞ്ചിന് അതിലെ വ്യക്തികളിൽ ആരിലും ഒറ്റയ്ക്ക് കാണാനാവാത്ത പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ഗുണങ്ങൾ ആവിർഭവിക്കുന്നു. ഈ ആവിർഭൂത ഗുണങ്ങളാണ് സംഘടനയുടെ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയശേഷിയുടെ അടിത്തറ. ഒരു ജീവകോശത്തിന്റെ സ്വഭാവം അതിലെ തന്മാത്രകളുടെ ലളിതമായ ആകെത്തുകയിലേക്ക് ചുരുക്കാനാവാത്തതുപോലെ, ഒരു വിപ്ലവ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഗുണങ്ങളെ അതിലെ അംഗങ്ങളുടെ വ്യക്തിഗത രാഷ്ട്രീയബോധത്തിന്റെ ആകെത്തുകയിലേക്ക് ചുരുക്കാനാവില്ല. വ്യക്തിഗതമായി പരിമിതമായ അറിവും അനുഭവവുമുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് പ്രവർത്തകർ ശരിയായ സംഘടനാബന്ധങ്ങളിലൂടെ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുകയും അവരുടെ സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങൾ ശേഖരിക്കപ്പെടുകയും താരതമ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയും സൈദ്ധാന്തികമായി സംസ്കരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, വ്യക്തിഗത അംഗങ്ങളിൽ ആരിലും സ്വതന്ത്രമായി നിലനിൽക്കാത്ത ഒരു കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയബുദ്ധി ആവിർഭവിക്കുന്നു. വിപ്ലവ പാർട്ടി ഈ കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയബുദ്ധിയുടെ സംഘടിത സാമൂഹികരൂപമായിരിക്കണം.

എന്നാൽ ഒരു ആവിർഭൂത ഗുണം ഒരിക്കൽ രൂപപ്പെട്ടാൽ അത് ശാശ്വതമായി നിലനിൽക്കുന്നില്ല. അതിനെ സൃഷ്ടിച്ച ഘടകബന്ധങ്ങൾ മാറുമ്പോൾ ആവിർഭൂത ഗുണങ്ങളും മാറുന്നു. ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ വിപ്ലവകരമായ രാഷ്ട്രീയബോധം സൃഷ്ടിച്ച സംഘടനാബന്ധങ്ങൾ മറ്റൊരു കാലഘട്ടത്തിൽ യാഥാസ്ഥിതികതയുടെ ഉറവിടമായി മാറാം. ജനങ്ങളുമായുള്ള ജൈവബന്ധം ദുർബലമാകാം. വിവരപ്രവാഹം ഏകദിശയാകാം. നേതൃത്വം സംഘടനയുടെ താഴെത്തട്ടുകളിൽ നിന്നും സമൂഹത്തിന്റെ ദൈനംദിന യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളിൽ നിന്നും അകന്നുപോകാം. സൈദ്ധാന്തിക പഠനം വിമർശനാത്മക അന്വേഷണത്തിൽ നിന്ന് ആചാരപരമായ ആവർത്തനത്തിലേക്ക് ചുരുങ്ങാം. വിമർശനം നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുകയും ഔദ്യോഗിക ഭാഷയും യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയചിന്തയും തമ്മിലുള്ള അകലം വർധിക്കുകയും ചെയ്യാം. അപ്പോൾ പാർട്ടിയുടെ പേര്, പതാക, ഭരണഘടന, സംഘടനാഘടന എന്നിവ പഴയതുപോലെ തുടരുമ്പോഴും അതിന്റെ ആവിർഭൂത രാഷ്ട്രീയ ഗുണം മാറിയിരിക്കാം. അതുകൊണ്ട് വിപ്ലവസ്വഭാവം ഒരു പാർട്ടിക്ക് ചരിത്രം ഒരിക്കൽ നൽകി ശാശ്വതമായി ഉറപ്പിച്ച പദവിയല്ല. ഓരോ പുതിയ ചരിത്രസാഹചര്യത്തിലും നിരന്തരം പുനരാവിർഭവിക്കേണ്ട രാഷ്ട്രീയ ഗുണമാണ് അത്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനസങ്കൽപ്പങ്ങളിൽ ഒന്നായ ക്വാണ്ടം തലഘടന വിപ്ലവ പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാരൂപം മനസ്സിലാക്കുന്നതിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്. പ്രപഞ്ചം വ്യത്യസ്ത തലങ്ങളിലുള്ള ഘടനകളുടെ സങ്കീർണ്ണമായ പരസ്പരബന്ധമായി നിലനിൽക്കുന്നതുപോലെ സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥകളും ബഹുതല ഘടനകളാണ്. വ്യക്തി, കുടുംബം, തൊഴിൽസ്ഥലം, പ്രാദേശിക സമൂഹം, വർഗം, രാഷ്ട്രീയ സംഘടന, ഭരണകൂടം, ദേശീയ സമൂഹം, ആഗോള സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥ എന്നിവ വ്യത്യസ്ത സാമൂഹിക തലങ്ങളാണ്. ഓരോ തലവും അതിനു താഴെയുള്ള ഘടകങ്ങളുടെ പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിൽ നിന്ന് ആവിർഭവിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഒരിക്കൽ ആവിർഭവിച്ചാൽ അത് താഴെയുള്ള ഘടകങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനത്തെ തിരിച്ചും സ്വാധീനിക്കുന്നു. താഴെനിന്നുള്ള ആവിർഭാവവും മുകളിൽനിന്നുള്ള ഘടനാപരമായ സ്വാധീനവും ഒരേസമയം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ ദ്വിമുഖബന്ധം സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സവിശേഷതയാണ്.

വിപ്ലവ പാർട്ടിയിലും അംഗം, ബ്രാഞ്ച്, ലോക്കൽ കമ്മിറ്റി, ഏരിയ കമ്മിറ്റി, ജില്ലാ കമ്മിറ്റി, സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി, കേന്ദ്രഘടന എന്നിവ വ്യത്യസ്ത സംഘടനാ ക്വാണ്ടം തലങ്ങളായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. യാന്ത്രിക സംഘടനാസങ്കൽപ്പത്തിൽ ഈ തലങ്ങളെ ഒരു ഭരണപിരമിഡിന്റെ പടികളായി കാണാൻ എളുപ്പമാണ്. താഴെയുള്ള ഘടകങ്ങൾ വിവരങ്ങൾ മുകളിലേക്ക് നൽകുകയും മുകളിലുള്ള ഘടകങ്ങൾ തീരുമാനങ്ങൾ താഴേക്ക് നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന രേഖീയ മാതൃകയാണ് അപ്പോൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഓരോ സംഘടനാതലത്തിനും വ്യത്യസ്തമായ വിവരലഭ്യതയും രാഷ്ട്രീയാനുഭവവും വിശകലനശേഷിയും ഉണ്ട്. ഒരു ബ്രാഞ്ചിന് സ്വന്തം പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളുടെ സൂക്ഷ്മമായ മനോഭാവമാറ്റങ്ങൾ നേരിട്ട് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും. ഒരു ജില്ലാ കമ്മിറ്റിക്ക് അനേകം പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങളെ താരതമ്യം ചെയ്ത് വിശാലമായ സാമൂഹിക പ്രവണതകൾ കണ്ടെത്താൻ കഴിയും. സംസ്ഥാന നേതൃത്വത്തിന് സംസ്ഥാനതല വർഗബന്ധങ്ങളെയും ദേശീയ–ആഗോള രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളെയും ബന്ധിപ്പിച്ച് പൊതുവായ രാഷ്ട്രീയ ദിശ രൂപപ്പെടുത്താൻ കഴിയും. ഒരു തലത്തിന്റെ അറിവ് മറ്റൊരു തലത്തിന്റെ അറിവിനെ പൂർണമായി പകരംവയ്ക്കുന്നില്ല.

അതുകൊണ്ട് ഉയർന്ന കമ്മിറ്റി കൂടുതൽ അംഗങ്ങളുള്ള ഒരു വലിയ ബ്രാഞ്ചല്ല; ബ്രാഞ്ച് ഉയർന്ന കമ്മിറ്റിയുടെ ചെറിയ പതിപ്പുമല്ല. ഓരോ തലത്തിലും വ്യത്യസ്തമായ ആവിർഭൂത രാഷ്ട്രീയ ഗുണങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു. ഇതാണ് പാർട്ടിയുടെ ക്വാണ്ടം തലഘടന. താഴെയുള്ള തലങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന തലങ്ങൾ ആവിർഭവിക്കുമ്പോഴും ഉയർന്ന തലങ്ങൾ താഴെയുള്ള തലങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനത്തെ തിരിച്ചും രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. അംഗങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയാനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പാർട്ടിയുടെ കൂട്ടായ നിലപാട് ആവിർഭവിക്കുന്നു; അതേസമയം പാർട്ടിയുടെ സിദ്ധാന്തവും പരിപാടിയും അംഗങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. ബ്രാഞ്ചുകളുടെ പ്രാദേശിക അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് സംസ്ഥാനതല രാഷ്ട്രീയ വിലയിരുത്തൽ വികസിക്കുന്നു; സംസ്ഥാനതല രാഷ്ട്രീയ ദിശ ബ്രാഞ്ചുകളുടെ പ്രവർത്തനലക്ഷ്യങ്ങളെ നിർണയിക്കുന്നു. ഈ ദ്വിമുഖ പരസ്പരപ്രവർത്തനം സജീവമായി തുടരുമ്പോഴാണ് പാർട്ടി ജീവിക്കുന്ന ബഹുതല രാഷ്ട്രീയ വ്യവസ്ഥയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

ഈ വ്യവസ്ഥയുടെ ചലനാത്മകതയെ നിർണയിക്കുന്നത് സംയോജകവും വിയോജകവുമായ ബലങ്ങളുടെ നിരന്തര പരസ്പരപ്രവർത്തനമാണ്. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഏതൊരു വ്യവസ്ഥയുടെയും സ്വത്വവും ഘടനയും തുടർച്ചയും സംരക്ഷിക്കുന്നത് സംയോജക ബലങ്ങളാണ്. ഘടകങ്ങളെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുകയും അവയെ ഒരു പൊതുവായ ഘടനയിൽ നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രവണതകളാണ് ഇവ. വിപ്ലവ പാർട്ടിയിൽ പൊതുവായ ലോകവീക്ഷണം, വർഗപരമായ ലക്ഷ്യം, പാർട്ടി പരിപാടി, സംഘടനാ ഭരണഘടന, ചരിത്രപരമായ സമരപാരമ്പര്യം, കൂട്ടായ തീരുമാനങ്ങൾ, സഖാക്കൾ തമ്മിലുള്ള വിശ്വാസം, സംഘടനാപരമായ അച്ചടക്കം, കേന്ദ്രീകൃത പ്രവർത്തനം, പൊതുവായ രാഷ്ട്രീയഭാഷ എന്നിവ സംയോജക ബലങ്ങളുടെ വ്യത്യസ്ത സാമൂഹിക രൂപങ്ങളാണ്.

സംയോജക ബലങ്ങളില്ലാതെ ഒരു വിപ്ലവ പാർട്ടിക്ക് നിലനിൽക്കാനാവില്ല. സമൂഹത്തിലെ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന പ്രതിഷേധങ്ങളെ ചരിത്രപരമായ ഒരു പൊതുലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് ബന്ധിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. വ്യത്യസ്ത പ്രദേശങ്ങളിലെ തൊഴിലാളികളും കർഷകരും മറ്റ് അധ്വാനിക്കുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങളും സ്വന്തം തൽക്ഷണ അനുഭവങ്ങളുടെ പരിധി അതിജീവിച്ച് വിശാലമായ വർഗബന്ധങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കണം. വ്യക്തിഗത രാഷ്ട്രീയ അഭിപ്രായങ്ങൾ ഒരു പൊതുവായ പരിപാടിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടണം. നിർണായകമായ സമരഘട്ടങ്ങളിൽ ആയിരക്കണക്കിന് അംഗങ്ങൾ ഏകോപിതമായി പ്രവർത്തിക്കണം. ഈ രാഷ്ട്രീയ സംയോജനമാണ് ഒരു പാർട്ടിയെ അഭിപ്രായങ്ങളുടെ അയഞ്ഞ കൂട്ടായ്മയിൽ നിന്ന് ചരിത്രപരമായി പ്രവർത്തനക്ഷമമായ വർഗശക്തിയാക്കി മാറ്റുന്നത്.

എന്നാൽ ഒരു വ്യവസ്ഥയിൽ സംയോജക ബലങ്ങൾ മാത്രമല്ല പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. നിലവിലുള്ള ബന്ധങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയും മാറ്റത്തിനുള്ള സാധ്യതകൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും പുതിയ രൂപങ്ങളുടെ ആവിർഭാവത്തിന് വഴിയൊരുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വിയോജക ബലങ്ങളും ഓരോ ഘടനയ്ക്കുള്ളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പാർട്ടിയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ, വിമർശനം, പുതിയ തലമുറകളുടെ സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങൾ, മാറുന്ന വർഗഘടന, പുതിയ ശാസ്ത്രീയ അറിവുകൾ, സാങ്കേതിക മാറ്റങ്ങൾ, പ്രാദേശിക പ്രത്യേകതകൾ, സ്ത്രീകളുടെയും യുവാക്കളുടെയും പുതിയ സാമൂഹിക ആവശ്യങ്ങൾ, മത–ജാതി ബന്ധങ്ങളിലെ പരിവർത്തനങ്ങൾ, നേതൃത്വത്തോടുള്ള വിമർശനം, നിലവിലുള്ള സിദ്ധാന്തവ്യാഖ്യാനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ എന്നിവ വിയോജക ബലങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ രൂപങ്ങളാണ്.

വിയോജക ബലങ്ങളെ സംഘടനയുടെ ശത്രുക്കളായി കാണുന്നത് ഡയലക്ടിക്കൽ സമീപനമല്ല. വിയോജനം എല്ലായ്പ്പോഴും വിഘടനം എന്നർത്ഥമല്ല. ഒരു ഘടനയുടെ നിലവിലുള്ള ബന്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ പുതിയ പ്രവണതയുടെ ആവിർഭാവമാണ് വിയോജനം. ജീവജാലങ്ങളുടെ പരിണാമത്തിൽ വ്യത്യാസങ്ങളില്ലെങ്കിൽ പുതിയ ജൈവരൂപങ്ങൾ ആവിർഭവിക്കില്ല. ശാസ്ത്രത്തിൽ നിലവിലുള്ള സിദ്ധാന്തങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ചിന്തകളില്ലെങ്കിൽ പുതിയ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ രൂപപ്പെടില്ല. സമൂഹത്തിൽ നിലവിലുള്ള അധികാരബന്ധങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന പ്രവണതകളില്ലെങ്കിൽ സാമൂഹിക വിപ്ലവങ്ങൾ സംഭവിക്കില്ല. അതുപോലെ പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ നിലവിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ ധാരണകളെയും സംഘടനാരീതികളെയും വിമർശിക്കുന്ന വിയോജക പ്രവണതകൾ ഇല്ലെങ്കിൽ പാർട്ടിക്ക് സ്വയം പുതുക്കാനുള്ള ശേഷി നഷ്ടപ്പെടും.

ഇവിടെ ഒരു അടിസ്ഥാന സൈദ്ധാന്തിക വൈരുദ്ധ്യം ഉയരുന്നു. സമൂഹത്തിലെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ ചരിത്രചലനത്തിന്റെ ഉറവിടമായി അംഗീകരിക്കുന്ന ഒരു മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി സ്വന്തം സംഘടനയ്ക്കുള്ളിലെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ കേവലം അച്ചടക്കപ്രശ്നമായി കാണുന്നുവെങ്കിൽ അത് സ്വന്തം ഡയലക്ടിക്കൽ സിദ്ധാന്തത്തെ സംഘടനാജീവിതത്തിൽ നിഷേധിക്കുകയാണ്. വർഗസമരത്തിൽ വൈരുദ്ധ്യം പുരോഗതിയുടെ ശക്തിയാണെന്ന് പഠിപ്പിക്കുകയും പാർട്ടി യോഗത്തിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസത്തെ സംശയത്തോടെ കാണുകയും ചെയ്യുന്നത് സൈദ്ധാന്തികവും പ്രായോഗികവുമായ വിരോധാഭാസമാണ്. സമൂഹത്തിൽ വൈരുദ്ധ്യം അനിവാര്യമാണെങ്കിൽ സമൂഹത്തിന്റെ തന്നെ ഭാഗമായ പാർട്ടിയിലും വൈരുദ്ധ്യം അനിവാര്യമാണ്. പ്രശ്നം വൈരുദ്ധ്യത്തിന്റെ സാന്നിധ്യമല്ല; അതിനെ തിരിച്ചറിയാനും വിശകലനം ചെയ്യാനും ഉയർന്ന സംഘടനാതലത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യാനുമുള്ള പാർട്ടിയുടെ ശേഷിയാണ്.

വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തിയാൽ അവ ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. അവയുടെ ദൃശ്യപ്രകടനം മാത്രമാണ് തടയപ്പെടുന്നത്. വിയോജക ബലങ്ങൾക്ക് തുറന്ന പ്രകടനമാർഗം ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ അവ സംഘടനയുടെ ആന്തരിക ഘടനയിൽ സഞ്ചിതമാകുന്നു. അംഗങ്ങൾ ഔദ്യോഗിക യോഗങ്ങളിൽ മൗനം പാലിക്കുകയും അനൗദ്യോഗിക സംഭാഷണങ്ങളിൽ വിമർശിക്കുകയും ചെയ്യാം. കമ്മിറ്റികൾ ഏകകണ്ഠമായ തീരുമാനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുകയും യഥാർത്ഥത്തിൽ വ്യത്യസ്ത രാഷ്ട്രീയ വിലയിരുത്തലുകൾ നിലനിൽക്കുകയും ചെയ്യാം. ഔദ്യോഗിക റിപ്പോർട്ടുകളിൽ സംഘടന ശക്തമാണെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തുമ്പോഴും ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം ക്രമേണ ദുർബലമാകാം. ഇങ്ങനെ പുറമേയുള്ള സംയോജകതയും ആന്തരിക യാഥാർത്ഥ്യവും തമ്മിലുള്ള അകലം വർധിക്കുമ്പോൾ സംഘടന കൃത്രിമമായ ഒരു സന്തുലിതാവസ്ഥയിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിൽ ചലനാത്മക സന്തുലിതാവസ്ഥ എന്നത് നിശ്ചലമായ സമതുലിതാവസ്ഥയല്ല. പരസ്പരവിരുദ്ധമായ ബലങ്ങൾ നിരന്തരം പ്രവർത്തിക്കുകയും അവയുടെ ആപേക്ഷിക ശക്തി മാറുകയും വ്യവസ്ഥ അതനുസരിച്ച് സ്വയം പുനഃക്രമീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയാണ്. ജീവശരീരത്തിന്റെ സ്ഥിരത നിരന്തരമായ ഉപാപചയപ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും കോശനിർമാണത്തിന്റെയും കോശനാശത്തിന്റെയും ഊർജവിനിമയത്തിന്റെയും ഫലമാണ്. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും അവസാനിച്ച അവസ്ഥ ജീവന്റെ പരമാവധി സ്ഥിരതയല്ല; മരണമാണ്. അതുപോലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയിൽ എല്ലാ ചർച്ചകളും അവസാനിക്കുകയും എല്ലാ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും അപ്രത്യക്ഷമാകുകയും എല്ലാ തീരുമാനങ്ങളും എതിർപ്പില്ലാതെ അംഗീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥ സംഘടനാ ഐക്യത്തിന്റെ പരമാവധി രൂപമാണെന്ന് കരുതാനാവില്ല. ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ അത് രാഷ്ട്രീയ ജീവശക്തിയുടെ ക്ഷയത്തിന്റെ ലക്ഷണമാകാം.

യഥാർത്ഥ സംഘടനാ ഐക്യം വൈരുദ്ധ്യരഹിതമായ ഏകതയല്ല. വ്യത്യസ്ത അനുഭവങ്ങളെയും അഭിപ്രായങ്ങളെയും ഒരു പൊതുവായ വർഗപരമായ ലക്ഷ്യത്തിനകത്ത് നിരന്തരം സംയോജിപ്പിക്കുന്ന ചലനാത്മക പ്രക്രിയയാണ്. അച്ചടക്കം ഈ പ്രക്രിയയുടെ സംയോജക രൂപമാണ്. വിമർശനവും വിയോജിപ്പും അതിന്റെ വിയോജക രൂപങ്ങളാണ്. ഇവ പരസ്പരം നിഷേധിക്കുന്നതല്ല. ശരിയായ ചലനാത്മക സന്തുലിതാവസ്ഥയിൽ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ അവ പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. വിമർശനമില്ലാത്ത അച്ചടക്കം ബോധരഹിതമായ അനുസരണമായി മാറാം. അച്ചടക്കമില്ലാത്ത വിമർശനം കൂട്ടായ പ്രവർത്തനശേഷിയില്ലാത്ത വ്യക്തിവാദമായി മാറാം. അതിനാൽ വിപ്ലവ പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാപരമായ ജീവശക്തി സംയോജക അച്ചടക്കവും വിയോജക ജനാധിപത്യവും തമ്മിലുള്ള ചലനാത്മക സന്തുലിതാവസ്ഥയിലാണ്.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ജനാധിപത്യ കേന്ദ്രീകരണത്തെ പുനർവായിക്കേണ്ടത്. ജനാധിപത്യ കേന്ദ്രീകരണം ചരിത്രപരമായി വിപ്ലവ പാർട്ടിയുടെ പ്രധാന സംഘടനാതത്വമായി വികസിച്ചു. ചിതറിക്കിടക്കുന്ന പ്രാദേശിക പ്രവർത്തനങ്ങളെ പൊതുവായ രാഷ്ട്രീയ ദിശയിലേക്ക് സംയോജിപ്പിക്കാനും ഭരണകൂടത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകൃത ശക്തിയെ നേരിടുന്ന ഏകോപിത വർഗശക്തി സൃഷ്ടിക്കാനും അത് നിർണായകമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഒരു ചരിത്രപരമായ സംഘടനാതത്വം അതിന്റെ സജീവമായ ഡയലക്ടിക്കൽ ഉള്ളടക്കത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട് യാന്ത്രികമായ നടപടിക്രമമായി മാറുമ്പോൾ അതിന്റെ തന്നെ വിരുദ്ധഫലങ്ങൾ ആവിർഭവിക്കാം.

“ചർച്ച ചെയ്യുക, തീരുമാനം എടുക്കുക, തീരുമാനം നടപ്പാക്കുക” എന്ന രേഖീയ ക്രമം മാത്രം ജനാധിപത്യ കേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ പൂർണ ഉള്ളടക്കം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നില്ല. ഒരു തീരുമാനം നടപ്പാക്കിയശേഷം സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യം അതിനോട് പ്രതികരിക്കുന്നു. ജനങ്ങൾ പിന്തുണയ്ക്കാം, എതിർക്കാം, അവഗണിക്കാം, പ്രതീക്ഷിക്കാത്ത രീതിയിൽ വ്യാഖ്യാനിക്കാം. രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികൾ അതിനെ പുതിയ രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കാം. തീരുമാനത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷിക്കാത്ത ഫലങ്ങൾ ആവിർഭവിക്കാം. അതിനാൽ തീരുമാനം സംഘടനാപ്രക്രിയയുടെ അവസാനമല്ല; പുതിയ വിവരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലിന്റെ തുടക്കമാണ്.

ജനാധിപത്യ കേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ പൂർണമായ ഡയലക്ടിക്കൽ ചക്രം സാമൂഹിക വിവരശേഖരണം, വിമർശനാത്മക ചർച്ച, വ്യത്യസ്ത സാധ്യതകളുടെ വിശകലനം, ജനാധിപത്യപരമായ തീരുമാനം, ഏകോപിത പ്രവർത്തനം, ഫലനിരീക്ഷണം, യാഥാർത്ഥ്യവുമായി താരതമ്യം, വിമർശനം–സ്വയംവിമർശനം, ആവശ്യമായ തിരുത്തൽ, പുതുക്കിയ തീരുമാനം എന്നീ പരസ്പരബന്ധിത ഘട്ടങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കണം. ഈ ചക്രം നിരന്തരം ആവർത്തിക്കണം. അതിലൂടെ പാർട്ടി സ്ഥിരമായ നിർദ്ദേശയന്ത്രമല്ല, നിരന്തരം പഠിക്കുകയും സ്വയംതിരുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന രാഷ്ട്രീയ ഫീഡ്ബാക്ക് വ്യവസ്ഥയായി മാറുന്നു.

ജനാധിപത്യം പാർട്ടിയിലെ സാമൂഹിക വിവരവൈവിധ്യത്തിന് സംഘടനാപരമായ പ്രവേശനമാർഗം നൽകുന്നു. ഓരോ അംഗവും വ്യത്യസ്തമായ സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളിൽ ജീവിക്കുന്നു. ഒരാൾ ഫാക്ടറിയിലെ തൊഴിലാളികളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നു; മറ്റൊരാൾ ഐ.ടി. ജീവനക്കാരുടെ ഇടയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു; മറ്റൊരാൾ ഗ്രാമീണ കർഷകസമൂഹത്തിന്റെ മാറ്റങ്ങൾ കാണുന്നു; മറ്റൊരാൾ സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽ–കുടുംബ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ നേരിട്ട് അനുഭവിക്കുന്നു; മറ്റൊരാൾ യുവാക്കളുടെ ഡിജിറ്റൽ സംസ്കാരത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നു. ഈ വ്യത്യസ്ത അനുഭവങ്ങൾ പാർട്ടിയുടെ കൂട്ടായ ബോധത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതിനുള്ള സംഘടനാമാർഗമാണ് ഉൾപ്പാർട്ടി ജനാധിപത്യം.

കേന്ദ്രീകരണം ഈ വൈവിധ്യമാർന്ന വിവരങ്ങളെയും അഭിപ്രായങ്ങളെയും ഒരു പൊതുവായ വർഗപരമായ ദിശയിലേക്ക് സംസ്കരിക്കുകയും തീരുമാനമായി പരിവർത്തനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. എല്ലാ അഭിപ്രായങ്ങളും ഒരേസമയം പ്രവർത്തനദിശകളാകാനാവില്ല. നിർണായക ഘട്ടങ്ങളിൽ ഒരു സംഘടനയ്ക്ക് പൊതുവായ നിലപാടും ഏകോപിത പ്രവർത്തനവും ആവശ്യമാണ്. അതുകൊണ്ട് കേന്ദ്രീകരണം അനിവാര്യമാണ്. എന്നാൽ ജനാധിപത്യപരമായ വിവരപ്രവാഹത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട കേന്ദ്രീകരണം ക്രമേണ വിവരദാരിദ്ര്യമുള്ള അധികാരമായി മാറും. അതുപോലെ കേന്ദ്രീകൃത തീരുമാനശേഷിയില്ലാത്ത ജനാധിപത്യം രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനമായി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടാത്ത അഭിപ്രായവൈവിധ്യമായി ചുരുങ്ങും.

അതിനാൽ ജനാധിപത്യ കേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്കൽ സത്ത പരമാവധി സാമൂഹിക വിവരസ്വീകരണം, പരമാവധി വിമർശനാത്മക വിശകലനം, ജനാധിപത്യപരമായ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനം, പരമാവധി പ്രവർത്തന ഏകോപനം, നിരന്തര ഫലനിരീക്ഷണം, നിർഭയമായ സ്വയംതിരുത്തൽ എന്നിവയുടെ ചലനാത്മക ഐക്യത്തിലാണ്. ജനാധിപത്യം തീരുമാനത്തിനു മുമ്പുള്ള ഒരു ചടങ്ങല്ല; മുഴുവൻ സംഘടനാ ചക്രത്തിലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിവര–വിമർശന പ്രക്രിയയാണ്. കേന്ദ്രീകരണം തീരുമാനത്തിനു ശേഷമുള്ള അനുസരണം മാത്രമല്ല; വൈവിധ്യമാർന്ന സാമൂഹിക ഊർജങ്ങളെ പൊതുവായ ചരിത്രലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് സംയോജിപ്പിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രക്രിയയാണ്.

ഇതോടൊപ്പം വിയോജിക്കാനുള്ള അവകാശം സംഘടനാപരമായി വ്യക്തമായി നിർവചിക്കപ്പെടണം. ഭൂരിപക്ഷ തീരുമാനം കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ നിയമസാധുത നിർണയിക്കുന്ന സംഘടനാമാർഗമാണ്. എന്നാൽ ഭൂരിപക്ഷം ശാസ്ത്രീയ സത്യത്തിന്റെ അന്തിമ മാനദണ്ഡമല്ല. ഒരു പ്രത്യേക ചരിത്രഘട്ടത്തിൽ ലഭ്യമായ വിവരങ്ങൾ, നിലവിലുള്ള സൈദ്ധാന്തിക ധാരണകൾ, നേതൃത്വത്തിന്റെ അനുഭവം, സംഘടനയുടെ പൊതുവായ രാഷ്ട്രീയ മനോഭാവം എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഭൂരിപക്ഷ തീരുമാനം രൂപപ്പെടുന്നത്. പുതിയ വിവരങ്ങൾ ലഭിക്കുമ്പോൾ അതേ തീരുമാനം അപര്യാപ്തമോ തെറ്റോ ആണെന്ന് തെളിയാം. ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യം ന്യൂനപക്ഷ നിലപാടായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട അനേകം ആശയങ്ങൾ പിന്നീട് പൊതുവായ അംഗീകാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിലെ സൂപ്പർപൊസിഷൻ എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിന്റെ സാമൂഹിക–ദാർശനിക പ്രയോഗം ഇവിടെ പ്രസക്തമാണ്. ഇത് ക്വാണ്ടം മെക്കാനിക്സിലെ ഭൗതിക സൂപ്പർപൊസിഷനെ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യത്തിലേക്ക് നേരിട്ട് മാറ്റിവയ്ക്കുന്നതല്ല. സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു സാമൂഹിക സാഹചര്യത്തിൽ പരസ്പരം മത്സരിക്കുന്ന ഒന്നിലധികം സാധ്യതാപരമായ പ്രവണതകൾ ഒരേസമയം നിലനിൽക്കാമെന്ന ആശയത്തെ വിശദീകരിക്കുന്ന ദാർശനിക മാതൃകയായാണ് ഇവിടെ സൂപ്പർപൊസിഷൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഓരോ സാധ്യതയ്ക്കും വ്യത്യസ്തമായ ഭൗതിക അടിത്തറയും സാമൂഹിക സാധ്യതയും ഉണ്ടായിരിക്കാം. പാർട്ടിക്കുള്ളിലെ വ്യത്യസ്ത രാഷ്ട്രീയ വിലയിരുത്തലുകൾ ഈ സാധ്യതാപരമായ ചരിത്രദിശകളുടെ ആശയപരമായ പ്രതിഫലനങ്ങളാകാം.

സംഘടനയ്ക്ക് പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതിനാൽ ഒരു പ്രത്യേക ദിശ തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടിവരും. എന്നാൽ തിരഞ്ഞെടുക്കാത്ത സാധ്യതകൾ അതുകൊണ്ട് ചരിത്രത്തിൽ നിന്ന് പൂർണമായി ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. സാഹചര്യങ്ങൾ മാറുമ്പോൾ അവയിൽ ചിലത് വീണ്ടും പ്രധാനമായി ആവിർഭവിക്കാം. അതുകൊണ്ട് ന്യൂനപക്ഷ അഭിപ്രായങ്ങളെ സംഘടനാപരമായ ഓർമയിൽ സംരക്ഷിക്കണം. ഒരു പ്രധാന നയത്തെക്കുറിച്ചോ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രത്തെക്കുറിച്ചോ സാമൂഹിക വിലയിരുത്തലിനെക്കുറിച്ചോ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉയർന്നാൽ ഭൂരിപക്ഷ തീരുമാനം മാത്രം രേഖപ്പെടുത്തുന്നത് മതിയാകില്ല. പ്രധാനപ്പെട്ട ന്യൂനപക്ഷ വിലയിരുത്തലുകളും രേഖപ്പെടുത്തണം. പിന്നീട് തീരുമാനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ അവയും പുനഃപരിശോധിക്കണം. ന്യൂനപക്ഷം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്ന ഒരു പ്രവണത യാഥാർത്ഥ്യമായോ? ഭൂരിപക്ഷം അവഗണിച്ച ഒരു സാമൂഹിക ഘടകം പിന്നീട് നിർണായകമായോ? തെറ്റായ തീരുമാനം എങ്ങനെ രൂപപ്പെട്ടു? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവചനശേഷിയെ ശാസ്ത്രീയമായി വിലയിരുത്താൻ സഹായിക്കും.

ഒരു പാർട്ടിക്ക് സംഘടനാപരമായ ഓർമ ഇല്ലെങ്കിൽ അത് സ്വന്തം തെറ്റുകളുടെ ചരിത്രം നഷ്ടപ്പെടുത്തും. ഓരോ തലമുറയും സമാനമായ തെറ്റുകൾ പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ആവർത്തിക്കാം. ഔദ്യോഗിക ചരിത്രം വിജയങ്ങളുടെയും ശരിയായ തീരുമാനങ്ങളുടെയും മാത്രം രേഖയായി മാറുമ്പോൾ പരാജയങ്ങളുടെ ബൗദ്ധിക ഉറവിടം കണ്ടെത്താനാവില്ല. യഥാർത്ഥ വിപ്ലവചരിത്രം വിജയങ്ങളുടെ ആഘോഷമാത്രമല്ല; തെറ്റായ വിലയിരുത്തലുകൾ, നഷ്ടപ്പെട്ട സാധ്യതകൾ, കേൾക്കപ്പെടാതെ പോയ മുന്നറിയിപ്പുകൾ, വൈകിയ തിരുത്തലുകൾ എന്നിവയുടെ ശാസ്ത്രീയ പഠനം കൂടിയാണ്. സ്വന്തം തെറ്റുകളുടെ ചരിത്രം പഠിക്കാൻ കഴിയാത്ത സംഘടനയ്ക്ക് ചരിത്രത്തെ ശാസ്ത്രീയമായി പഠിക്കുന്നു എന്ന് അവകാശപ്പെടാനാവില്ല.

ഇവിടെയാണ് വിമർശനം–സ്വയംവിമർശനം എന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് സംഘടനാപാരമ്പര്യത്തിന്റെ പുതിയ പ്രസക്തി. വിമർശനം വ്യക്തികളുടെ ദോഷങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്ന ഒരു നൈതിക വിചാരണയായി ചുരുങ്ങുമ്പോൾ അത് സംഘടനയിൽ ഭയം സൃഷ്ടിക്കും. അംഗങ്ങൾ സ്വന്തം തെറ്റുകൾ തുറന്ന് പറയുന്നതിനുപകരം അവ മറയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കും. നേതൃത്വത്തിന്റെ തീരുമാനങ്ങളെ വിമർശിക്കുന്നത് വ്യക്തിപരമായ അപകടമായി അനുഭവപ്പെടാം. ഔദ്യോഗിക ഭാഷയും യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയചിന്തയും തമ്മിൽ അകലം രൂപപ്പെടും. അപ്പോൾ വിമർശനം–സ്വയംവിമർശനം അതിന്റെ വിപ്ലവപരമായ ഉള്ളടക്കം നഷ്ടപ്പെടുത്തി സംഘടനാ ആചാരമായി മാറും.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്കൽ വീക്ഷണത്തിൽ വിമർശനം ഒരു വ്യവസ്ഥയിലെ സംയോജക–വിയോജക ബലങ്ങളുടെ അസന്തുലിതാവസ്ഥ കണ്ടെത്തുന്ന വിശകലനപ്രക്രിയയാണ്. ഒരു തെറ്റ് സംഭവിച്ചാൽ “ആരാണ് തെറ്റ് ചെയ്തത്?” എന്ന ചോദ്യം മാത്രം മതിയാകില്ല. “ഈ തെറ്റ് സാധ്യമാക്കിയ സംഘടനാബന്ധങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?” എന്നും ചോദിക്കണം. തെറ്റായ വിവരം എവിടെ നിന്നാണ് ലഭിച്ചത്? വിവരങ്ങൾ ഏത് തലത്തിലാണ് ഫിൽട്ടർ ചെയ്യപ്പെട്ടത്? വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായം പറയാൻ അംഗങ്ങൾക്ക് യഥാർത്ഥ സാഹചര്യമുണ്ടായിരുന്നോ? തീരുമാനമെടുക്കുമ്പോൾ ഏത് സാമൂഹിക വിഭാഗത്തിന്റെ അനുഭവമാണ് അവഗണിക്കപ്പെട്ടത്? നേതൃത്വത്തിന്റെ മുൻധാരണകൾ വിവരങ്ങളുടെ വ്യാഖ്യാനത്തെ സ്വാധീനിച്ചോ? പരാജയത്തിന്റെ സൂചനകൾ ലഭിച്ചശേഷവും തീരുമാനം തിരുത്താൻ വൈകിയത് എന്തുകൊണ്ട്? ഈ ചോദ്യങ്ങളാണ് വിമർശനത്തെ വ്യക്തിവിരുദ്ധ നൈതിക വിചാരണയിൽ നിന്ന് ശാസ്ത്രീയ സംഘടനാവിശകലനത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നത്.

വ്യക്തിഗത ഉത്തരവാദിത്വം ഇതിലൂടെ ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. വ്യക്തി ഒരു സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയുടെ ഘടകക്വാണ്ടമാണെങ്കിലും അയാൾക്ക് ബോധപൂർവമായ പ്രവർത്തനശേഷിയുണ്ട്. അധികാരദുരുപയോഗത്തിനും അഴിമതിക്കും സംഘടനാവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനത്തിനും വ്യക്തി ഉത്തരവാദിയായിരിക്കണം. എന്നാൽ ഒരേ സ്വഭാവമുള്ള പ്രശ്നം പല വ്യക്തികളിലും പല സംഘടനാതലങ്ങളിലും ആവർത്തിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അത് വ്യക്തികളുടെ സ്വഭാവദോഷമായി മാത്രം വിശദീകരിക്കാനാവില്ല. അവിടെ വ്യവസ്ഥാപരമായ കാരണങ്ങൾ അന്വേഷിക്കണം. വ്യക്തികളെ മാറ്റിയിട്ടും പ്രശ്നം തുടരുന്നുവെങ്കിൽ സംഘടനാബന്ധങ്ങളിൽ തന്നെയാണ് അടിസ്ഥാന വൈരുദ്ധ്യം നിലനിൽക്കുന്നത്.

വിവരപ്രവാഹത്തിന്റെ പ്രശ്നം ഈ സാഹചര്യത്തിൽ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്. ഒരു വിപ്ലവ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയശേഷി സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് എത്രത്തോളം യഥാർത്ഥ വിവരങ്ങൾ സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയുന്നു എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ വലിയ സംഘടനകളിൽ വിവരങ്ങൾ മുകളിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ സ്വാഭാവികമായും ഫിൽട്ടറിംഗ് സംഭവിക്കാം. ഒരു ബ്രാഞ്ചിലെ ഗുരുതരമായ ജനവിമർശനം ലോക്കൽ കമ്മിറ്റിയിലെത്തുമ്പോൾ “ചില അസന്തോഷങ്ങൾ” ആയി മാറാം. ഏരിയ കമ്മിറ്റിയിലെത്തുമ്പോൾ “പരിഹരിക്കാവുന്ന പ്രാദേശിക പ്രശ്നം” ആയി ചുരുങ്ങാം. ജില്ലാ തലത്തിലെത്തുമ്പോൾ അത് റിപ്പോർട്ടിൽ നിന്ന് തന്നെ അപ്രത്യക്ഷമാകാം. ഒടുവിൽ സംസ്ഥാന നേതൃത്വത്തിന് ലഭിക്കുന്നത് ജനങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ മനോഭാവമല്ല, സംഘടനാതലങ്ങളിലൂടെ ക്രമേണ മൃദുവാക്കപ്പെട്ട ഒരു വിവരരൂപമായിരിക്കാം.

ഇത്തരം വിവരഫിൽട്ടറിംഗ് എല്ലായ്പ്പോഴും ബോധപൂർവമായ വഞ്ചനയുടെ ഫലമാകണമെന്നില്ല. ഓരോ സംഘടനാതലത്തിനും സ്വന്തം മാനസികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ സമ്മർദ്ദങ്ങളുണ്ട്. മുകളിലുള്ള കമ്മിറ്റിക്ക് പ്രതികൂല റിപ്പോർട്ട് നൽകുന്നത് സ്വന്തം പ്രവർത്തനപരാജയം സമ്മതിക്കുന്നതായി തോന്നാം. നേതൃത്വത്തിന്റെ പൊതുവായ വിലയിരുത്തലിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ വിവരം നൽകുന്നത് സംശയത്തിന് ഇടയാക്കുമെന്ന് പ്രവർത്തകർ കരുതാം. പാർട്ടി വിജയിക്കണമെന്ന ആത്മാർത്ഥമായ ആഗ്രഹം പോലും പ്രതികൂല വിവരങ്ങളെ ചെറുതാക്കി കാണാൻ പ്രേരിപ്പിക്കാം. ഇങ്ങനെ വ്യക്തികളുടെ ഉദ്ദേശ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമായി ഒരു വ്യവസ്ഥാപരമായ വിവരവികൃതീകരണം ആവിർഭവിക്കാം.

ഇത് സംഘടനാപരമായ വിയോജനത്തിന്റെ അപകടകരമായ രൂപമാണ്. പാർട്ടിയുടെ ആന്തരിക ഘടന ശക്തമായി സംയോജിതമായിരിക്കാം; എന്നാൽ യഥാർത്ഥ സമൂഹവുമായി അതിന്റെ വിവരബന്ധം ക്രമേണ വിയോജിക്കാം. അപ്പോൾ ആന്തരിക സംയോജകത വർധിക്കുന്നതിനൊപ്പം ബാഹ്യ സാമൂഹിക സംയോജകത കുറയുന്ന വിരോധാഭാസം രൂപപ്പെടുന്നു. അംഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഐക്യം ശക്തമാണെന്ന് തോന്നാം; യോഗങ്ങൾ ക്രമമായി നടക്കാം; തീരുമാനങ്ങൾ ഏകകണ്ഠമായി അംഗീകരിക്കപ്പെടാം; എന്നാൽ ജനങ്ങളുടെ ബോധത്തിൽ പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാനം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കാം. സംഘടന സ്വന്തം ആന്തരിക പ്രതിധ്വനികളെ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യമായി തെറ്റിദ്ധരിക്കാൻ തുടങ്ങും.

ഈ അപകടം ഒഴിവാക്കാൻ പാർട്ടിയെ ഒരു ബഹുതല രാഷ്ട്രീയ സംവേദനശൃംഖലയായി പുനർസംഘടിപ്പിക്കണം. ഓരോ അംഗവും സ്വന്തം സാമൂഹിക പരിസരത്തിലെ മാറ്റങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന സജീവ രാഷ്ട്രീയ സംവേദനഘടകമായിരിക്കണം. ഓരോ ബ്രാഞ്ചും പ്രാദേശിക സാമൂഹിക വിവരങ്ങളെ ശേഖരിക്കുകയും സംസ്കരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ ഗവേഷണഘടകമായി പ്രവർത്തിക്കണം. ബ്രാഞ്ച് റിപ്പോർട്ടുകളുടെ പ്രധാന ഉള്ളടക്കം എത്ര യോഗങ്ങൾ നടത്തി, എത്ര പ്രകടനങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു, എത്ര ഫണ്ട് ശേഖരിച്ചു എന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്. ആ പ്രദേശത്തെ സമൂഹത്തിൽ എന്താണ് മാറുന്നത് എന്നതാണ് പ്രധാന ചോദ്യം.

യുവാക്കളുടെ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷ എങ്ങനെ മാറുന്നു? അവർ വർഗം, മതം, ജാതി, രാഷ്ട്രം, വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം, തൊഴിൽ, ഭാവി എന്നിവയെക്കുറിച്ച് എങ്ങനെ ചിന്തിക്കുന്നു? സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽപങ്കാളിത്തത്തിലും കുടുംബബന്ധങ്ങളിലും പുതിയ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്? ഗിഗ് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും പ്ലാറ്റ്ഫോം തൊഴിലും തൊഴിലാളികളുടെ കൂട്ടായ ബോധത്തെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു? പ്രവാസവും പണമൊഴുക്കും ഗ്രാമീണ വർഗബന്ധങ്ങളെ എങ്ങനെ മാറ്റുന്നു? ഉപഭോഗവാദം സാമൂഹിക അഭിലാഷങ്ങളെ എങ്ങനെ പുനർനിർമിക്കുന്നു? മതപരമായ സ്വത്വങ്ങൾ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ രൂപങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നുണ്ടോ? ജാതി പഴയ രൂപത്തിൽ ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ പുതിയ സാമൂഹിക ശൃംഖലകളിലൂടെ പുനരാവിർഭവിക്കുന്നുണ്ടോ? ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തെ എങ്ങനെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്നു? ജനങ്ങൾ പാർട്ടിയെക്കുറിച്ച് പൊതുവേദിയിൽ പറയുന്നതും സ്വകാര്യമായി പറയുന്നതും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുണ്ടോ? ഇവയാണ് വിപ്ലവ ബ്രാഞ്ചിന്റെ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ വിവരങ്ങൾ.

ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലെ സൂക്ഷ്മമായ മാറ്റങ്ങൾ ആദ്യം തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്ന സംഘടനാതലം ബ്രാഞ്ചാണ്. സംസ്ഥാന നേതൃത്വം എത്ര പ്രഗത്ഭമായാലും ഒരു ഗ്രാമത്തിലെ യുവാക്കളുടെ മനോഭാവത്തിലെ ചെറിയ മാറ്റം നേരിട്ട് കാണാനാവില്ല. എന്നാൽ ആയിരക്കണക്കിന് ബ്രാഞ്ചുകളിൽ നിന്ന് ഇത്തരം സൂക്ഷ്മവിവരങ്ങൾ ക്രമമായി ശേഖരിക്കപ്പെടുകയും ഉയർന്ന തലങ്ങളിൽ താരതമ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ സംസ്ഥാനതല സാമൂഹിക പ്രവണതകൾ വളരെ നേരത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും. ഇങ്ങനെ താഴെത്തട്ടിലെ അനുഭവങ്ങൾ ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ അറിവായി ആവിർഭവിക്കുന്നു.

ഇവിടെ ആധുനിക വിവരസാങ്കേതികവിദ്യയും നിർമ്മിത ബുദ്ധിയും പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാശേഷി വികസിപ്പിക്കാൻ സഹായകമാകാം. രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളെ യന്ത്രങ്ങൾക്ക് കൈമാറുക എന്നതല്ല ഇതിന്റെ അർത്ഥം. മനുഷ്യരുടെ സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങളെ കൂടുതൽ ക്രമമായി ശേഖരിക്കുകയും വലിയ തോതിലുള്ള വിവരങ്ങളിൽ ആവർത്തിക്കുന്ന മാതൃകകൾ തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്യുന്നതിനുള്ള സഹായക ഉപാധികളായി സാങ്കേതികവിദ്യയെ ഉപയോഗിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. ആയിരക്കണക്കിന് ബ്രാഞ്ചുകളിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ഗുണപരമായ റിപ്പോർട്ടുകളിൽ ആവർത്തിച്ച് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ, പ്രാദേശിക വ്യത്യാസങ്ങൾ, യുവാക്കളുടെ ഭാഷയിലെ മാറ്റങ്ങൾ, ഭരണനയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രതികരണങ്ങൾ എന്നിവ വിശകലനം ചെയ്യാൻ ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങൾ സഹായിക്കും.

എന്നാൽ സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്ക് രാഷ്ട്രീയബോധത്തെ പകരംവയ്ക്കാനാവില്ല. ഡാറ്റ സ്വയം സിദ്ധാന്തമാകുന്നില്ല. വിവരങ്ങളുടെ അർത്ഥം വർഗബന്ധങ്ങളുടെയും ചരിത്രസാഹചര്യത്തിന്റെയും സമഗ്രതയിൽ സ്ഥാപിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് നിർമ്മിത ബുദ്ധി പാർട്ടിയുടെ കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയബുദ്ധിക്ക് പകരമല്ല; അതിന്റെ വിവരസംസ്കരണശേഷി വർധിപ്പിക്കുന്ന ഉപാധിയാണ്. മനുഷ്യാനുഭവം, മാർക്സിയൻ വിശകലനം, ശാസ്ത്രീയ രീതി, സാങ്കേതിക വിവരസംസ്കരണം എന്നിവ സംയോജിപ്പിക്കുമ്പോഴാണ് ഇരുപത്തൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ വിപ്ലവ പാർട്ടിക്ക് പുതിയ രാഷ്ട്രീയ അറിവ് സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയുക.

കേരളീയ സമൂഹത്തിന്റെ പ്രത്യേക സങ്കീർണ്ണത ഈ പുതിയ സംഘടനാസങ്കൽപ്പത്തിന്റെ ആവശ്യകത കൂടുതൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ പരമ്പരാഗത സാമൂഹിക രൂപങ്ങൾ പൂർണമായി ഇല്ലാതായിട്ടില്ല. അതേസമയം ആഗോള ധനമൂലധനം, പ്രവാസം, ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, സേവനമേഖല, ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസം, ഉപഭോഗസംസ്കാരം, മതസ്വത്വരാഷ്ട്രീയം, പുതിയ മധ്യവർഗ അഭിലാഷങ്ങൾ എന്നിവ ശക്തമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഫ്യൂഡൽ അവശിഷ്ടങ്ങളും മുതലാളിത്ത ഉൽപ്പാദനബന്ധങ്ങളും ആഗോള ധനമൂലധനത്തിന്റെ സ്വാധീനവും ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോം സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും ജാതിബന്ധങ്ങളും മതപരമായ സ്വത്വങ്ങളും ആധുനിക വ്യക്തിവാദവും ഒരേ സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയിൽ സഹവർത്തിക്കുന്നു.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ഭാഷയിൽ ഇതിനെ സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥകളുടെയും ബോധരൂപങ്ങളുടെയും സൂപ്പർപൊസിഷനായി മനസ്സിലാക്കാം. ഒരാൾ തൊഴിൽബന്ധത്തിൽ ആധുനിക മുതലാളിത്ത തൊഴിലാളിയായിരിക്കാം; കുടുംബബന്ധത്തിൽ പിതൃാധിപത്യ മൂല്യങ്ങൾ പിന്തുടരാം; ജാതിബന്ധത്തിൽ പരമ്പരാഗത സ്വത്വം നിലനിർത്താം; ഉപഭോഗത്തിൽ ആഗോള ബ്രാൻഡ് സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമാകാം; രാഷ്ട്രീയമായി ക്ഷേമരാഷ്ട്രത്തെ പിന്തുണയ്ക്കാം; സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിൽ തീവ്രമായ മതസ്വത്വരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽപ്പെടാം. ഒരേ വ്യക്തിക്കുള്ളിൽ വ്യത്യസ്ത ചരിത്രഘട്ടങ്ങളിൽ രൂപപ്പെട്ട ബോധരൂപങ്ങൾ സഹവർത്തിക്കാം.

ഇത്തരമൊരു സങ്കീർണ്ണ സമൂഹത്തെ പഴയ സ്ഥിരമായ വർഗവിഭാഗങ്ങളുടെ പട്ടികകൊണ്ട് മാത്രം മനസ്സിലാക്കാനാവില്ല. വർഗം ഇല്ലാതായി എന്നല്ല ഇതിന്റെ അർത്ഥം. മറിച്ച് വർഗബന്ധങ്ങളുടെ പ്രകടനരൂപങ്ങൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായിരിക്കുന്നു. തൊഴിലാളി സ്വന്തം തൊഴിൽശക്തി വിൽക്കുന്നവനാണ്; എന്നാൽ അയാൾ സ്വയം “തൊഴിലാളി” എന്ന രാഷ്ട്രീയ സ്വത്വത്തിൽ തിരിച്ചറിയണമെന്നില്ല. ഒരു പ്ലാറ്റ്ഫോം തൊഴിലാളി സാങ്കേതികമായി സ്വയംതൊഴിൽ ചെയ്യുന്നവനായി തോന്നാം; യഥാർത്ഥത്തിൽ ആൽഗോരിതമിക നിയന്ത്രണത്തിന് കീഴിലുള്ള ആശ്രിത തൊഴിലാളിയായിരിക്കാം. ഉയർന്ന ശമ്പളമുള്ള ഐ.ടി. ജീവനക്കാരൻ ഉപഭോഗത്തിൽ മധ്യവർഗജീവിതം നയിക്കുമ്പോഴും ഉൽപ്പാദനബന്ധത്തിൽ ആഗോള മൂലധനത്തിന് തൊഴിൽശക്തി വിൽക്കുന്നവനാണ്. പുതിയ വർഗഘടനകളെ തിരിച്ചറിയാൻ പാർട്ടിയുടെ സൈദ്ധാന്തിക വിഭാഗീകരണങ്ങളും സംഘടനാരൂപങ്ങളും വികസിക്കണം.

വിപ്ലവ പാർട്ടി പഴയ സാമൂഹിക മാപ്പ് ഉപയോഗിച്ച് പുതിയ സമൂഹത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ അത് ചരിത്രപരമായി വഴിതെറ്റും. പഴയ മാപ്പ് തെറ്റായിരുന്നതുകൊണ്ടല്ല; ഭൂപ്രദേശം മാറിയതിനാലാണ്. മാർക്സിസത്തോടുള്ള വിശ്വസ്തത പഴയ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളെ മാറ്റമില്ലാതെ ആവർത്തിക്കുന്നതല്ല. ഉൽപ്പാദനബന്ധങ്ങളുടെയും വർഗവൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെയും പുതിയ രൂപങ്ങളെ കണ്ടെത്തുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ മാർക്സിയൻ വിശ്വസ്തത.

ഇതോടൊപ്പം പാർട്ടിയുടെ കേഡർ സങ്കൽപ്പവും പുനഃപരിശോധിക്കണം. സംഘടനാപരമായ അച്ചടക്കം, പ്രവർത്തനസന്നദ്ധത, ത്യാഗബോധം, പാർട്ടി തീരുമാനങ്ങളോടുള്ള വിശ്വസ്തത എന്നിവ നല്ല കേഡറിന്റെ അനിവാര്യ ഗുണങ്ങളാണ്. എന്നാൽ സങ്കീർണ്ണമായ സമകാലീന സമൂഹത്തിൽ ഇവ മാത്രം മതിയാകില്ല. ഒരു വിപ്ലവ കേഡർ സാമൂഹിക നിരീക്ഷകനും രാഷ്ട്രീയ ഗവേഷകനും വിമർശനാത്മക ചിന്തകനും ആശയവിനിമയശേഷിയുള്ള പൊതുബുദ്ധിജീവിയും ആയിരിക്കണം.

അംഗത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലവാരം എത്ര പരിപാടികളിൽ പങ്കെടുത്തു എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം അളക്കരുത്. അയാൾ സമൂഹത്തിലെ പുതിയ പ്രവണതകൾ തിരിച്ചറിയുന്നുണ്ടോ? സ്വന്തം മുൻധാരണകളെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നുണ്ടോ? വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായം കേൾക്കാൻ കഴിയുന്നുണ്ടോ? തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സ്വന്തം നിലപാട് തിരുത്താൻ കഴിയുന്നുണ്ടോ? മാർക്സിയൻ സിദ്ധാന്തത്തെ സമകാലീന ശാസ്ത്രവുമായി സംവദിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്നുണ്ടോ? യുവാക്കളുടെ പുതിയ ഭാഷ മനസ്സിലാക്കുന്നുണ്ടോ? മതവിശ്വാസിയുമായി അയാളുടെ വിശ്വാസത്തെ അപമാനിക്കാതെ വർഗരാഷ്ട്രീയം സംസാരിക്കാൻ കഴിയുന്നുണ്ടോ? രാഷ്ട്രീയ എതിരാളിയുടെ വാദത്തിലെ യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക അടിത്തറ തിരിച്ചറിയുന്നുണ്ടോ? ഇവയെല്ലാം കേഡറിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വളർച്ചയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങളായിരിക്കണം.

പാർട്ടി അംഗത്തെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്ന അനുസരണശീലമുള്ള പ്രവർത്തകനായി മാത്രം രൂപപ്പെടുത്തരുത്. സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കുകയും കൂട്ടായി തീരുമാനിക്കുകയും ഏകോപിതമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയബുദ്ധിജീവിയായി വളർത്തണം. സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കാൻ കഴിയാത്ത വ്യക്തിയുടെ അച്ചടക്കം ബോധപൂർവമായ രാഷ്ട്രീയ അച്ചടക്കമല്ല; അത് അധികാരാനുസരണമായി മാറാം. അതേസമയം കൂട്ടായ തീരുമാനം അംഗീകരിക്കാൻ കഴിയാത്ത സ്വതന്ത്രചിന്ത വ്യക്തിവാദ രാഷ്ട്രീയമായി മാറാം. വിപ്ലവ കേഡറിന്റെ പ്രത്യേകത സ്വന്തം അഭിപ്രായം നിർഭയമായി അവതരിപ്പിക്കുകയും മറ്റുള്ളവരുടെ വാദങ്ങൾ പഠിക്കുകയും കൂട്ടായ തീരുമാനപ്രക്രിയയിൽ പങ്കെടുക്കുകയും തീരുമാനം കൈക്കൊണ്ടശേഷം സംഘടനയോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുകയും ഫലങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വീണ്ടും വിമർശനപരമായി വിലയിരുത്തുകയും ചെയ്യാനുള്ള ശേഷിയാണ്.

ഈ സംഘടനാസംസ്കാരം രൂപപ്പെടണമെങ്കിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസവും വിഭാഗീയതയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം കൃത്യമായി നിർവചിക്കണം. അഭിപ്രായവ്യത്യാസം ആശയപരമായോ രാഷ്ട്രീയമായോ ഉള്ള വിയോജനമാണ്. വിഭാഗീയത സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ ഔദ്യോഗിക ഘടനയ്ക്ക് സമാന്തരമായി രഹസ്യമായ അധികാരകേന്ദ്രം നിർമ്മിക്കുകയും കൂട്ടായ തീരുമാനങ്ങളെ അട്ടിമറിക്കുകയും വ്യക്തിഗത അല്ലെങ്കിൽ ഗ്രൂപ്പ് അധികാരത്തിനായി സംഘടനയെ വിഭജിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തനമാണ്. ഇവ രണ്ടും ഒരേ കാര്യമല്ല. അഭിപ്രായവ്യത്യാസത്തെ വിഭാഗീയതയായി മുദ്രകുത്തുന്നത് വിമർശനത്തെ അടിച്ചമർത്തും. യഥാർത്ഥ വിഭാഗീയതയെ അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യമായി ന്യായീകരിക്കുന്നത് സംഘടനയുടെ സംയോജകത തകർക്കും.

നേതൃത്വത്തിന്റെ പ്രശ്നവും സംയോജക–വിയോജക ബലങ്ങളുടെ ഡയലക്ടിക്സിൽ മനസ്സിലാക്കണം. നേതൃത്വം പാർട്ടിയുടെ പ്രധാന സംയോജക കേന്ദ്രമാണ്. വ്യത്യസ്ത സാമൂഹിക വിവരങ്ങളെ സംയോജിപ്പിക്കുകയും ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ ദിശ രൂപപ്പെടുത്തുകയും നിർണായക ഘട്ടങ്ങളിൽ വേഗത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കുകയും സംഘടനയുടെ വിവിധ തലങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് നേതൃത്വമാണ്. ശക്തമായ നേതൃത്വം ഇല്ലാത്ത പാർട്ടി ചിതറിപ്പോകാം. പ്രത്യേകിച്ച് കേന്ദ്രീകൃത മുതലാളിത്ത ഭരണകൂടത്തെയും സംഘടിത വലതുപക്ഷ ശക്തികളെയും നേരിടുന്ന വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഏകോപിത നേതൃത്വം അനിവാര്യമാണ്.

എന്നാൽ ഓരോ സംയോജക ബലവും അതിന്റെ ചലനാത്മക പരിധി അതിജീവിക്കുമ്പോൾ സ്വന്തം വിരുദ്ധഫലം സൃഷ്ടിക്കാം. തീരുമാനാധികാരം ദീർഘകാലം ഒരേ വ്യക്തികളിലോ ഒരേ സംഘത്തിലോ കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ ഔദ്യോഗിക സ്ഥാനം തന്നെ സ്വതന്ത്രമായ അധികാരത്തിന്റെ ഉറവിടമായി മാറാം. വിവരങ്ങൾ നേതൃത്വത്തിന്റെ നിലവിലുള്ള ധാരണകൾക്കനുസരിച്ച് ഫിൽട്ടർ ചെയ്യപ്പെടാം. പുതിയ അഭിപ്രായങ്ങൾ “അനുഭവക്കുറവ്” എന്ന പേരിൽ അവഗണിക്കപ്പെടാം. ചരിത്രപരമായ അനുഭവം പുതിയ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ശക്തിയായിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ പഴയ മാതൃകകളിൽ പുതിയ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ അടച്ചിടുന്ന ബൗദ്ധിക തടസ്സമായും മാറാം.

അധികാരം സ്വഭാവപരമായി ദുഷിപ്പിക്കുന്നു എന്ന ലളിതമായ നൈതികവാദമല്ല ഇവിടെ പ്രസക്തം. അധികാരത്തിന്റെ ദീർഘകാല കേന്ദ്രീകരണം പ്രത്യേക സംഘടനാബന്ധങ്ങളും വിവരപ്രവാഹരീതികളും സൃഷ്ടിക്കുന്നു എന്ന ഭൗതികവാദപരമായ തിരിച്ചറിവാണ് ആവശ്യമായത്. ഒരേ വ്യക്തി ദീർഘകാലം നിർണായക സ്ഥാനത്ത് തുടരുമ്പോൾ അയാളെ ചുറ്റിപ്പറ്റി പ്രത്യേക വിവരശൃംഖല രൂപപ്പെടുന്നു. ആരാണ് നേരിട്ട് സമീപിക്കാൻ കഴിയുന്നത്, ഏത് വിവരം അയാളെത്തുന്നു, ആരുടെ വിലയിരുത്തലാണ് കൂടുതൽ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്, ആരാണ് തീരുമാനപ്രക്രിയയിൽ അനൗദ്യോഗിക സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നത് എന്നീ ബന്ധങ്ങൾ ക്രമേണ സ്ഥിരപ്പെടാം. വ്യക്തിയുടെ നല്ല ഉദ്ദേശ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമായി ഒരു അധികാരഘടന ആവിർഭവിക്കാം.

അതുകൊണ്ട് നേതൃത്വ റൊട്ടേഷൻ ഒരു ഭരണപരമായ നടപടിയല്ല; സംഘടനയിലെ വിയോജക ഊർജത്തിന് പുതിയ ആവിർഭാവമാർഗം നൽകുന്ന ഘടനാപരമായ സംവിധാനമാണ്. പുതിയ തലമുറകൾക്ക് യഥാർത്ഥ തീരുമാനാധികാരമുള്ള സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ അവസരം നൽകണം. അതേസമയം മുതിർന്ന തലമുറയുടെ ചരിത്രാനുഭവം നഷ്ടപ്പെടരുത്. അവരുടെ അറിവ് സൈദ്ധാന്തിക വിദ്യാഭ്യാസം, ഗവേഷണം, പാർട്ടി ചരിത്രരേഖീകരണം, പുതിയ കേഡർമാരുടെ പരിശീലനം, ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ പഠനം എന്നിവയിൽ ഉപയോഗിക്കാം. അധികാരസ്ഥാനത്തുനിന്നുള്ള മാറ്റം രാഷ്ട്രീയജീവിതത്തിന്റെ അവസാനമാകരുത്.

യുവത്വവും അനുഭവവും പരസ്പരം നിഷേധിക്കുന്ന വിരുദ്ധങ്ങളല്ല. അവ വ്യത്യസ്ത രാഷ്ട്രീയ ഗുണങ്ങളാണ്. യുവത്വത്തിന് പുതിയ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യവുമായി നേരിട്ടുള്ള ബന്ധവും സാങ്കേതിക–സാംസ്കാരിക മാറ്റങ്ങളോടുള്ള വേഗത്തിലുള്ള പ്രതികരണശേഷിയും ഉണ്ടാകാം. മുതിർന്ന തലമുറയ്ക്ക് ചരിത്രപരമായ ഓർമയും പരാജയങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അനുഭവവും ദീർഘകാല വർഗസമരത്തിന്റെ പാഠങ്ങളും ഉണ്ടാകും. ഇവയുടെ സംയോജനത്തിൽ നിന്നാണ് ഉയർന്ന രാഷ്ട്രീയബുദ്ധി ആവിർഭവിക്കേണ്ടത്. മുതിർന്നവർ മാത്രം തീരുമാനിക്കുകയും യുവാക്കൾ നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സംഘടനയിൽ തലമുറമാറ്റം സംഭവിക്കില്ല. യുവത്വത്തിന്റെ പേരിൽ ചരിത്രാനുഭവത്തെ തള്ളുന്ന സംഘടന ആവർത്തിച്ച തെറ്റുകളിലേക്ക് വീഴും. തലമുറകൾ തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യത്തെ സൃഷ്ടിപരമായ വിയോജക ബലമായി പരിവർത്തനം ചെയ്യണം.

കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് പ്രത്യേകമായി പ്രസക്തമായ മറ്റൊരു വൈരുദ്ധ്യം പാർട്ടിയും സർക്കാരും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമാണ്. ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഭരണത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥകൾ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുന്നു. സർക്കാർ നിലവിലുള്ള ഭരണഘടനാപരവും നിയമപരവും ധനപരവും ഭരണപരവുമായ ചട്ടക്കൂടിനകത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഭരണകൂട സംവിധാനമാണ്. പാർട്ടി നിലവിലുള്ള വർഗബന്ധങ്ങളെ വിമർശിക്കുകയും തൊഴിലാളിവർഗത്തിന്റെയും മറ്റ് അധ്വാനിക്കുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങളുടെയും ചരിത്രപരമായ താൽപര്യങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയാണ്. ഇവ തമ്മിൽ അടുത്ത ബന്ധം അനിവാര്യമാണ്; എന്നാൽ അവയുടെ പൂർണമായ ലയനം അവയ്ക്കിടയിലെ ഡയലക്ടിക്കൽ വൈരുദ്ധ്യത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ല. മറിച്ച് അതിനെ മറയ്ക്കുന്നു.

ഭരണകൂടത്തിന് ദൈനംദിന ഭരണത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റേണ്ടതുണ്ട്. ബജറ്റ് നിയന്ത്രണങ്ങൾ, നിയമപരമായ ബാധ്യതകൾ, കേന്ദ്ര–സംസ്ഥാന ബന്ധങ്ങൾ, ആഗോള സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദങ്ങൾ, ഭരണഘടനാപരമായ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവ സർക്കാരിന്റെ പ്രവർത്തനപരിധി നിർണയിക്കുന്നു. പാർട്ടിയുടെ ചരിത്രപരമായ ദൗത്യം ഈ പരിധികളെ സ്വാഭാവികവും ശാശ്വതവുമായ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളായി അംഗീകരിക്കുകയല്ല; അവയുടെ വർഗപരമായ സ്വഭാവം തിരിച്ചറിയുകയും ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയബോധം ഉയർത്തുകയും സാമൂഹിക മാറ്റത്തിന്റെ ദിശ നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുകയാണ്. അതുകൊണ്ട് സർക്കാർ നടത്തിപ്പിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യവും വിപ്ലവ പാർട്ടിയുടെ ചരിത്രലക്ഷ്യവും തമ്മിൽ നിരന്തരമായ വൈരുദ്ധ്യം നിലനിൽക്കും.

പാർട്ടി സർക്കാരുമായി അമിതമായി സംയോജിക്കുമ്പോൾ സർക്കാർ തീരുമാനങ്ങളെ ജനങ്ങളോട് വിശദീകരിക്കുന്ന ഏജൻസിയായി പാർട്ടി ചുരുങ്ങാം. ജനങ്ങളുടെ അസന്തോഷം സർക്കാരിലേക്കെത്തിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ ഫീഡ്ബാക്ക് സംവിധാനം ദുർബലമാകും. ഒരു ബ്രാഞ്ച് അംഗം ജനങ്ങളുടെ പരാതിയെ നേതൃത്വത്തിലെത്തിക്കുന്നതിനുപകരം സർക്കാർ തീരുമാനം ന്യായീകരിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഏർപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ പാർട്ടിയുടെ ചരിത്രപരമായ മധ്യസ്ഥപങ്ക് മാറുന്നു. പാർട്ടി ജനങ്ങളോട് സർക്കാരിനെ വിശദീകരിക്കുന്നു; എന്നാൽ ജനങ്ങളെ സർക്കാരിനോട് വിശദീകരിക്കുന്നില്ല.

ഇത് അപകടകരമായ ഏകദിശാ വിവരപ്രവാഹമാണ്. ജനങ്ങളുടെ അസന്തോഷം ഔദ്യോഗിക പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ പ്രചാരണമെന്നോ മാധ്യമങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിയെന്നോ മാത്രം വ്യാഖ്യാനിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിയപ്പെടാതെ പോകാം. തീർച്ചയായും രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളും കോർപ്പറേറ്റ് മാധ്യമങ്ങളും അസന്തോഷങ്ങളെ വളച്ചൊടിക്കുകയും ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യും. എന്നാൽ ഒരു വിമർശനം എതിരാളി ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നതുകൊണ്ട് അതിന്റെ ഭൗതിക അടിത്തറ ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. എതിരാളി ഒരു വൈരുദ്ധ്യം ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ശരിയായ പ്രതികരണം വൈരുദ്ധ്യത്തെ നിഷേധിക്കൽ അല്ല; അതിന്റെ യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക കാരണം കണ്ടെത്തി പരിഹരിക്കലാണ്.

സ്വന്തം സർക്കാരിനോടുള്ള വിമർശനാത്മക സംഘടനാ അകലം അതുകൊണ്ട് പാർട്ടിക്ക് അനിവാര്യമാണ്. ഇത് സർക്കാർ വിരുദ്ധ നിലപാടല്ല. മറിച്ച് സർക്കാരിനെ ജനങ്ങളുമായി കൂടുതൽ സംയോജിപ്പിക്കുന്ന ഫീഡ്ബാക്ക് സംവിധാനമാണ്. പാർട്ടി സ്വന്തം സർക്കാരിനോട് സത്യം പറയണം. ജനങ്ങളുടെ അസന്തോഷം എത്ര കഠിനമായാലും അതിന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപത്തിൽ നേതൃത്വത്തിലെത്തണം. സർക്കാർ തീരുമാനത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷിക്കാത്ത വർഗപരമായ ഫലങ്ങൾ പരിശോധിക്കണം. ഒരു ക്ഷേമപദ്ധതി യഥാർത്ഥ ഗുണഭോക്താക്കളിലെത്തുന്നുണ്ടോ, ഒരു ഭരണപരിഷ്കാരം താഴെത്തട്ടിൽ എങ്ങനെ അനുഭവപ്പെടുന്നു, ഒരു സാമ്പത്തിക തീരുമാനം വ്യത്യസ്ത വർഗങ്ങളെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു എന്നിവ പാർട്ടി സ്വതന്ത്രമായി പഠിക്കണം.

ഒരു വിപ്ലവ പാർട്ടി സ്വന്തം സർക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗിക വിവരങ്ങളെ മാത്രം ആശ്രയിക്കരുത്. ഭരണകൂടത്തിന്റെ വിവരവ്യവസ്ഥയ്ക്കും സ്വന്തം ഘടനാപരമായ പരിമിതികളുണ്ട്. ഭരണവകുപ്പുകൾ പ്രവർത്തനവിജയം തെളിയിക്കാൻ പ്രവണത കാണിക്കാം. കണക്കുകൾ യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ ചില വശങ്ങളെ മാത്രം അളക്കും. ജനങ്ങളുടെ അനുഭവം കണക്കുകളിൽ പൂർണമായി പ്രതിഫലിക്കണമെന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് പാർട്ടിക്ക് സ്വതന്ത്രമായ സാമൂഹിക വിവരശൃംഖല ആവശ്യമാണ്. ഭരണകൂടത്തിന്റെ കണ്ണുകളിലൂടെ മാത്രം സമൂഹത്തെ കാണുന്ന പാർട്ടി ക്രമേണ ഭരണകൂടബോധത്തിന്റെ തടവുകാരനാകും.

ഇവിടെ സ്ഥിരമായ വിമർശനാത്മക പരിശോധനാസംവിധാനം വികസിപ്പിക്കാം. പ്രധാന നയങ്ങളും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രങ്ങളും സംഘടനാപരമായ തീരുമാനങ്ങളും ഔദ്യോഗിക നിലപാടിനെ പിന്തുണയ്ക്കുക എന്ന മുൻവിധിയില്ലാതെ പരിശോധിക്കുന്ന സ്വതന്ത്രമായ ആന്തരിക പഠനസംഘങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഒരു നയം എങ്ങനെ പരാജയപ്പെടാം? അതിന്റെ അപ്രതീക്ഷിത ഫലങ്ങൾ എന്താകാം? എതിരാളികൾ അതിനെ എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കും? യുവാക്കൾ, സ്ത്രീകൾ, മതന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ, ദളിതർ, തൊഴിലാളികൾ, മധ്യവർഗം, ചെറുകിട സംരംഭകർ തുടങ്ങിയ വ്യത്യസ്ത സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങൾ അതിനെ എങ്ങനെ അനുഭവിക്കും? ഔദ്യോഗിക വിലയിരുത്തലിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഏത് സാമൂഹിക സൂചനകളാണ് ലഭിക്കുന്നത്? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾ സംഘടനാപരമായി ചോദിക്കപ്പെടണം.

വിമർശനം വ്യക്തിപരമായ ധൈര്യത്തിന്റെ പരീക്ഷണമാകരുത്. നേതൃത്വത്തിന്റെ നിലപാടിനെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ അസാധാരണമായ ധൈര്യം ആവശ്യമായ സംഘടനയിൽ ജനാധിപത്യം ഘടനാപരമായി ദുർബലമാണ്. വിമർശനം ഔദ്യോഗിക സംഘടനാ ഉത്തരവാദിത്വമായി സ്ഥാപനവൽക്കരിക്കണം. ചില സംഘടനാഘടകങ്ങളുടെ ചുമതല തന്നെ തീരുമാനങ്ങളുടെ ദൗർബല്യങ്ങളും പ്രതീക്ഷിക്കാത്ത ഫലങ്ങളും കണ്ടെത്തുക എന്നതായിരിക്കുമ്പോൾ വ്യത്യസ്ത സാധ്യതകൾ കൂടുതൽ സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കപ്പെടും. ഇത് നേതൃത്വത്തിന്റെ അധികാരം ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നില്ല; തീരുമാനങ്ങളുടെ ശാസ്ത്രീയ നിലവാരം ഉയർത്തുന്നു.

വിപ്ലവ പാർട്ടിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ബന്ധം പാർട്ടിയും ജനങ്ങളും തമ്മിലുള്ളതാണ്. പാർട്ടി ജനങ്ങൾക്ക് പുറത്തുനിന്ന് ചരിത്രസത്യം നൽകുന്ന അതിഭൗതിക ബുദ്ധിയല്ല. അതേസമയം ജനങ്ങളുടെ നിലവിലുള്ള സ്വാഭാവിക ബോധത്തിന്റെ ലളിതമായ പ്രതിഫലനവുമല്ല. ജനങ്ങളുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് രാഷ്ട്രീയ അറിവിന്റെ അസംസ്കൃത ഘടകങ്ങൾ പാർട്ടിക്ക് ലഭിക്കുന്നു. പാർട്ടി അവയെ വർഗബന്ധങ്ങളുടെയും ചരിത്രപ്രക്രിയകളുടെയും സമഗ്രതയിൽ വിശകലനം ചെയ്യുന്നു. പിന്നീട് ആ അറിവിനെ പരിപാടി, മുദ്രാവാക്യം, സംഘടന, സമരം എന്നിവയുടെ രൂപത്തിൽ ജനങ്ങളിലേക്ക് തിരിച്ചുനൽകുന്നു. ജനങ്ങൾ ആ രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലിനോട് പ്രതികരിക്കുന്നു. പുതിയ അനുഭവങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു. അവ വീണ്ടും പാർട്ടിയുടെ കൂട്ടായ ബോധത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു.

ജനങ്ങൾ, സാമൂഹിക അനുഭവം, രാഷ്ട്രീയ വിവരശേഖരണം, സൈദ്ധാന്തിക സംസ്കരണം, പരിപാടി, സംഘടിത പ്രവർത്തനം, സാമൂഹിക പ്രതികരണം, പുതിയ അനുഭവം എന്ന നിരന്തര ചക്രത്തിലാണ് വിപ്ലവ രാഷ്ട്രീയബോധം വികസിക്കുന്നത്. ഈ ചക്രത്തിന്റെ ഏതെങ്കിലും ഭാഗം വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ടാൽ പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനശേഷി ദുർബലമാകും. ജനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിവരപ്രവാഹം തടസ്സപ്പെട്ടാൽ പാർട്ടി സൈദ്ധാന്തിക കൽപ്പനകളിൽ ജീവിക്കും. സൈദ്ധാന്തിക സംസ്കരണം ദുർബലമായാൽ പാർട്ടി ജനങ്ങളുടെ നിലവിലുള്ള ബോധത്തെ പിന്തുടരുന്ന ജനപ്രിയവാദ സംഘടനയായി മാറും. പരിപാടി പ്രവർത്തനമായി മാറാത്താൽ പാർട്ടി ബൗദ്ധിക ചർച്ചാവേദിയായി ചുരുങ്ങും. പ്രവർത്തനഫലങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠിക്കാത്താൽ പാർട്ടി സ്വന്തം തെറ്റുകൾ ആവർത്തിക്കും.

ഈ ചക്രത്തിൽ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ സ്ഥാനം നിർണായകമാണ്. മാർക്സിസം തയ്യാറായ ഉത്തരങ്ങളുടെ ശേഖരമല്ല; സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യത്തെ അതിന്റെ ചലനത്തിലും വൈരുദ്ധ്യങ്ങളിലും ചരിത്രപരമായ ബന്ധങ്ങളിലും പഠിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ രീതിയാണ്. മാർക്സിസത്തെ സംരക്ഷിക്കുക എന്നത് പഴയ നിഗമനങ്ങളെ മാറ്റമില്ലാതെ ആവർത്തിക്കുക എന്നതല്ല. പുതിയ ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങളിൽ അതിന്റെ വിശകലനരീതിയെ സൃഷ്ടിപരമായി പ്രയോഗിക്കുകയാണ്. ഒരു നൂറ്റാണ്ട് മുമ്പുള്ള വർഗഘടനയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണങ്ങൾ ഇന്നത്തെ സമൂഹത്തിൽ യാന്ത്രികമായി പ്രയോഗിക്കുന്നത് മാർക്സിസത്തോടുള്ള വിശ്വസ്തതയല്ല; ചരിത്രഭൗതികവാദത്തിന്റെ ആത്മാവിനെ നിഷേധിക്കലാണ്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് മാർക്സിയൻ ഡയലക്ടിക്കൽ ഭൗതികവാദത്തെ സമകാലീന ശാസ്ത്രീയ അറിവുകളുടെ വെളിച്ചത്തിൽ വികസിപ്പിക്കാനുള്ള ഒരു ദാർശനിക ശ്രമമാണ്. പ്രപഞ്ചത്തെ സ്ഥിരമായ വസ്തുക്കളുടെ ശേഖരമായി കാണുന്നതിനുപകരം പരസ്പരം ബന്ധിതമായ ഘടകക്വാണ്ടങ്ങളുടെ ബഹുതല ചലനാത്മക വ്യവസ്ഥയായി അത് കാണുന്നു. സംയോജകവും വിയോജകവുമായ ബലങ്ങളുടെ നിരന്തര പരസ്പരപ്രവർത്തനം ഘടനകളുടെ രൂപീകരണത്തിനും നിലനിൽപ്പിനും പരിവർത്തനത്തിനും അടിത്തറയാകുന്നു. ഓരോ ക്വാണ്ടം തലത്തിലും പുതിയ ആവിർഭൂത ഗുണങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു. ഒരു ഉയർന്ന തലത്തെ താഴെയുള്ള ഘടകങ്ങളുടെ ലളിതമായ ആകെത്തുകയിലേക്ക് ചുരുക്കാനാവില്ല. അതേസമയം ഉയർന്ന തലത്തിന്റെ ഗുണങ്ങളെ അതിന്റെ ഭൗതിക ഘടകങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തി അതിഭൗതികമായി വിശദീകരിക്കാനുമാവില്ല.

ഈ സമീപനം വിപ്ലവ പാർട്ടിയുടെ സിദ്ധാന്തത്തിലും പ്രയോഗിക്കാം. പാർട്ടി വ്യക്തികളുടെ ആകെത്തുകയല്ല; എന്നാൽ വ്യക്തികളിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമായ അതിഭൗതിക സത്തയുമല്ല. നേതൃത്വം സംഘടനയുടെ ആവിർഭൂത സംയോജക കേന്ദ്രമാണ്; എന്നാൽ സംഘടനയിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമായ ചരിത്രബുദ്ധിയല്ല. പാർട്ടി സിദ്ധാന്തം സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങളുടെ ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള സംസ്കരണമാണ്; എന്നാൽ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട ശാശ്വത സത്യമല്ല. സംഘടനാ അച്ചടക്കം കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ആവിർഭൂത ആവശ്യമാണ്; എന്നാൽ വ്യക്തികളുടെ വിമർശനബോധത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന അനുസരണമല്ല.

ഇതിലൂടെ വിപ്ലവ പാർട്ടിയെക്കുറിച്ചുള്ള രണ്ട് അതിരുകടന്ന സങ്കൽപ്പങ്ങളെ ഒരേസമയം നിരസിക്കാം. ഒന്നാമത്തേത് അതികേന്ദ്രീകൃത യാന്ത്രിക പാർട്ടി മാതൃകയാണ്. ഇവിടെ കേന്ദ്രം അറിയുന്നു; താഴെയുള്ള ഘടകങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നു. വിവരപ്രവാഹം പ്രധാനമായും ഏകദിശയാണ്. ഐക്യം അഭിപ്രായസമാനതയായി മനസ്സിലാക്കപ്പെടുന്നു. വിമർശനം നിയന്ത്രിതമായ ഇടവേളകളിൽ മാത്രം അനുവദിക്കപ്പെടുന്നു. സംഘടനയുടെ ശക്തി നിർദ്ദേശങ്ങൾ എത്ര കൃത്യമായി നടപ്പാക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിലൂടെ അളക്കപ്പെടുന്നു. ഈ മാതൃകയിൽ ഉയർന്ന സംയോജകത ലഭിക്കാമെങ്കിലും വിയോജക സൃഷ്ടിശേഷി ക്ഷയിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

രണ്ടാമത്തേത് അതിവികേന്ദ്രീകൃത നെറ്റ്‌വർക്ക് മാതൃകയാണ്. ഇവിടെ സ്ഥിരമായ സംഘടനാഘടനയും കേന്ദ്രീകൃത തീരുമാനശേഷിയും അച്ചടക്കവും സംശയത്തോടെ കാണപ്പെടുന്നു. ഓരോ പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പും വ്യക്തിയും വലിയ സ്വാതന്ത്ര്യം കൈവരിക്കുന്നു. ആശയവിനിമയം ശക്തമായിരിക്കാം; എന്നാൽ ദീർഘകാല വർഗപരമായ ദിശയും നിർണായക ഘട്ടത്തിലെ ഏകോപിത പ്രവർത്തനവും ദുർബലമാകാം. വിയോജക ബലങ്ങൾ ശക്തമായിരിക്കുമ്പോൾ സംയോജകത കുറഞ്ഞ് സംഘടന താൽക്കാലിക പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ ശൃംഖലയായി ചുരുങ്ങാം.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്കൽ വിപ്ലവ പാർട്ടി ഈ രണ്ടിന്റെയും യാന്ത്രിക മധ്യപാതയല്ല. ഉയർന്ന സംയോജകശേഷിയും ഉയർന്ന വിയോജക സൃഷ്ടിശേഷിയും ഒരേസമയം നിലനിർത്തുന്ന കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ സംഘടനാരൂപമാണ് ആവശ്യമായത്. അംഗങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ വിവരലഭ്യതയും ചർച്ചാവകാശവും വിമർശനസ്വാതന്ത്ര്യവും ഉണ്ടായിരിക്കണം; എന്നാൽ കൂട്ടായ തീരുമാനത്തിനു ശേഷം ഉയർന്ന പ്രവർത്തന ഏകോപനവും ഉണ്ടായിരിക്കണം. നേതൃത്വം ശക്തമായിരിക്കണം; എന്നാൽ വിവരപ്രവാഹത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന അടഞ്ഞ കേന്ദ്രമാകരുത്. ബ്രാഞ്ചുകൾക്ക് പ്രാദേശിക സൃഷ്ടിപരമായ പ്രവർത്തനസ്വാതന്ത്ര്യം ഉണ്ടായിരിക്കണം; എന്നാൽ പൊതുവായ വർഗപരമായ പരിപാടിയിൽ നിന്ന് വേർപെടരുത്.

ഇത് ഒരു പുതിയ സംഘടനാ സംസ്കാരം ആവശ്യപ്പെടുന്നു. “വിയോജിക്കുന്നവൻ സംശയാസ്പദൻ” എന്ന മനോഭാവത്തിന് പകരം “വിയോജിപ്പ് എന്ത് സാമൂഹിക വിവരം വഹിക്കുന്നു?” എന്ന് ചോദിക്കുന്ന സംസ്കാരം വേണം. “നേതൃത്വം തീരുമാനിച്ചു” എന്നത് ചർച്ചയുടെ അന്തിമ ബൗദ്ധിക മറുപടിയാകരുത്; പ്രവർത്തന ഏകോപനത്തിന്റെ സംഘടനാപരമായ അടിസ്ഥാനമാകണം. “പാർട്ടി തെറ്റ് ചെയ്തു” എന്ന വാചകം സംഘടനാവിരുദ്ധ പ്രസ്താവനയായി കാണരുത്; തെളിവുകളോടെ അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ അത് സ്വയംതിരുത്തലിന്റെ തുടക്കമാകണം. അതേസമയം വ്യക്തിപരമായ അസന്തോഷത്തെ സിദ്ധാന്തവ്യത്യാസമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതും രഹസ്യഗ്രൂപ്പുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതും കൂട്ടായ തീരുമാനങ്ങളെ അട്ടിമറിക്കുന്നതും ജനാധിപത്യത്തിന്റെ പേരിൽ ന്യായീകരിക്കരുത്.

അച്ചടക്കത്തിന്റെ ആശയവും പുനർനിർവചിക്കണം. വിപ്ലവ അച്ചടക്കം സൈനിക അനുസരണത്തിന്റെ പകർപ്പല്ല. വിപ്ലവ പാർട്ടിയിൽ ബോധപൂർവമായ രാഷ്ട്രീയ ഏകോപനമാണ് നിർണായകം. അംഗം എന്തുകൊണ്ടാണ് ഒരു തീരുമാനം നടപ്പാക്കുന്നത് എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം. തീരുമാനപ്രക്രിയയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ അയാൾക്ക് അവസരം ലഭിച്ചിരിക്കണം. സ്വന്തം അഭിപ്രായം അവതരിപ്പിക്കാൻ കഴിയണം. കൂട്ടായ തീരുമാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ആവശ്യകത അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ടാണ് പ്രവർത്തിക്കേണ്ടത്. ഇത്തരത്തിലുള്ള ബോധപൂർവമായ അച്ചടക്കം യാന്ത്രിക അനുസരണത്തേക്കാൾ ശക്തമാണ്.

ജനാധിപത്യം അച്ചടക്കത്തിന്റെ നിഷേധമല്ല; ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള അച്ചടക്കത്തിന്റെ ഭൗതിക അടിത്തറയാണ്. ഒരു തീരുമാനം പുറത്തുനിന്ന് ചുമത്തപ്പെട്ടതായി അനുഭവപ്പെടുമ്പോൾ അംഗം അതിനെ ഔപചാരികമായി നടപ്പാക്കാം. എന്നാൽ സ്വന്തം ചർച്ചയുടെയും കൂട്ടായ തീരുമാനത്തിന്റെയും ഫലമായി അനുഭവപ്പെടുന്ന തീരുമാനം കൂടുതൽ ബോധപൂർവമായി നടപ്പാക്കപ്പെടും. അതുകൊണ്ട് ഉൾപ്പാർട്ടി ജനാധിപത്യം പ്രവർത്തനക്ഷമത കുറയ്ക്കുന്ന അനാവശ്യമായ വൈകിപ്പിക്കൽ അല്ല. ശരിയായി സംഘടിപ്പിക്കുമ്പോൾ അത് കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ സംയോജകശക്തി വർധിപ്പിക്കുന്നു.

അതേസമയം എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും അനന്തമായ ചർച്ച സാധ്യമല്ല. ചരിത്രം കാത്തുനിൽക്കില്ല. സമരസാഹചര്യങ്ങളിൽ വേഗത്തിലുള്ള തീരുമാനങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. ഇവിടെ നേതൃത്വത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകൃത അധികാരം പ്രവർത്തിക്കണം. എന്നാൽ അടിയന്തര തീരുമാനം എടുത്തശേഷം അതിന്റെ കാരണം വിശദീകരിക്കുകയും ഫലങ്ങൾ പരിശോധിക്കുകയും വേണം. അടിയന്തരാവസ്ഥയിലെ കേന്ദ്രീകരണം സ്ഥിരമായ സംഘടനാസംസ്കാരമായി മാറരുത്. പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിൽ ആവശ്യമായ സംയോജക ബലത്തിന്റെ വർധന സാധാരണ സാഹചര്യത്തിലും തുടർന്നാൽ ചലനാത്മക സന്തുലിതാവസ്ഥ തകരും.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ സംഘടനയുടെ ആവശ്യമായ സംയോജക–വിയോജക അനുപാതം സ്ഥിരമല്ല. രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് അത് മാറണം. കടുത്ത അടിച്ചമർത്തലിന്റെ ഘട്ടത്തിൽ സുരക്ഷയും കേന്ദ്രീകരണവും കൂടുതൽ പ്രധാനമാകാം. വ്യാപകമായ സൈദ്ധാന്തിക പുനർപരിശോധനയുടെ ഘട്ടത്തിൽ ചർച്ചയും പരീക്ഷണവും കൂടുതൽ വികസിക്കണം. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിന്റെ നിർണായക ദിവസങ്ങളിൽ പ്രവർത്തന ഏകോപനം മുൻഗണന നേടാം. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയത്തിനുശേഷം സ്വതന്ത്രമായ വിമർശനവും വിശകലനവും മുൻഗണന നേടണം. എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങൾക്കും ഒരേ സംഘടനാരീതി പ്രയോഗിക്കുന്നത് ഡയലക്ടിക്കൽ അല്ല.

ഒരു ജീവിക്കുന്ന പാർട്ടി സ്വന്തം സംഘടനാരൂപത്തെ തന്നെ പഠനവിഷയമാക്കണം. മുതലാളിത്തത്തെ ശാസ്ത്രീയമായി പഠിക്കുന്നതുപോലെ സ്വന്തം സംഘടനയുടെ സാമൂഹിക ഘടനയും പഠിക്കണം. അംഗങ്ങളുടെ വർഗപശ്ചാത്തലം എങ്ങനെ മാറുന്നു? നേതൃത്വത്തിന്റെ സാമൂഹിക ഘടന എന്താണ്? ഏത് വിഭാഗങ്ങളാണ് തീരുമാനപ്രക്രിയയിൽ കൂടുതലായി പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടുന്നത്? ഏത് സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളുടെ ശബ്ദമാണ് കുറവായി കേൾക്കപ്പെടുന്നത്? സ്ത്രീകൾക്ക് ഔദ്യോഗിക പ്രതിനിധാനം ലഭിച്ചാലും യഥാർത്ഥ തീരുമാനാധികാരം ലഭിക്കുന്നുണ്ടോ? യുവാക്കൾ പരിപാടികളുടെ പ്രവർത്തകരാണോ, രാഷ്ട്രീയ ദിശ രൂപപ്പെടുത്തുന്നവരാണോ? തൊഴിലാളിവർഗത്തിന്റെ പുതിയ വിഭാഗങ്ങൾ സംഘടനയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നുണ്ടോ? പാർട്ടി അംഗങ്ങളുടെ ജീവിതരീതി അവർ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സാമൂഹികമായി അകന്നുപോകുന്നുണ്ടോ?

ഈ ചോദ്യങ്ങൾ വ്യക്തികളെ അപമാനിക്കാനല്ല. സംഘടനയുടെ ഭൗതിക ഘടന മനസ്സിലാക്കാനാണ്. ഒരു പാർട്ടിയുടെ ആശയങ്ങൾ മാത്രം അതിന്റെ വർഗസ്വഭാവം നിർണയിക്കുന്നില്ല; അതിന്റെ സാമൂഹിക ഘടന, ധനസ്രോതസ്സുകൾ, നേതൃത്വത്തിന്റെ ജീവിതബന്ധങ്ങൾ, പ്രവർത്തനരീതികൾ, ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം എന്നിവയും നിർണായകമാണ്. വർഗബോധം മുദ്രാവാക്യങ്ങളിൽ മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നില്ല. സംഘടനയുടെ ദൈനംദിന ഭൗതികബന്ധങ്ങളിൽ അത് പുനരുത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടണം.

മുതലാളിത്ത സമൂഹത്തിനുള്ളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പാർട്ടി അതിന്റെ സാംസ്കാരിക സ്വാധീനങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വയം പൂർണമായി വേർപെടുന്നില്ല. ഉപഭോഗവാദം, വ്യക്തിപരമായ സ്ഥാനമോഹം, അധികാരപ്രതിഷ്ഠ, മാധ്യമപ്രശസ്തി, ജീവിതശൈലിയിലെ വർഗവ്യത്യാസങ്ങൾ എന്നിവ പാർട്ടിക്കുള്ളിലും പ്രവേശിക്കാം. ഇവയെ വ്യക്തികളുടെ നൈതിക ദൗർബല്യമായി മാത്രം കാണുന്നത് പര്യാപ്തമല്ല. മുതലാളിത്ത സാംസ്കാരികബന്ധങ്ങൾ സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ എങ്ങനെ പുനരുത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന് പഠിക്കണം.

ഒരു വിപ്ലവ പാർട്ടി സമൂഹത്തിലെ വർഗവൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഉള്ളിലും പഴയ സമൂഹത്തിന്റെ അടയാളങ്ങൾ നിലനിൽക്കും. ജാതിബോധം, പിതൃാധിപത്യം, അധികാരാനുസരണം, മതപരമായ മുൻവിധികൾ, വ്യക്തിപൂജ, പ്രാദേശികത, ബ്യൂറോക്രാറ്റിക് മനോഭാവം എന്നിവ പാർട്ടി അംഗത്വം സ്വീകരിച്ചതുകൊണ്ട് സ്വയം ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. പാർട്ടി ഒരു ശുദ്ധീകരണയന്ത്രമല്ല. അംഗങ്ങൾ പഴയ സമൂഹത്തിന്റെ ഉൽപ്പന്നങ്ങളാണ്. എന്നാൽ സംഘടനാപരമായ പഠനവും കൂട്ടായ ജീവിതവും വിമർശനവും സാമൂഹിക സമരവും വഴി പഴയ ബോധരൂപങ്ങളെ അതിജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം പാർട്ടി സൃഷ്ടിക്കണം.

അതുകൊണ്ട് പാർട്ടിയുടെ ആഭ്യന്തരജീവിതം ഭാവിസമൂഹത്തിന്റെ ചില അടിസ്ഥാന മൂല്യങ്ങളുടെ പരീക്ഷണശാലയായിരിക്കണം. സമത്വത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്ന പാർട്ടിയിൽ അധികാരപരമായ അപമാനസംസ്കാരം നിലനിൽക്കരുത്. സ്ത്രീമോചനത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്ന പാർട്ടിയിൽ സ്ത്രീകളുടെ അഭിപ്രായം ഔപചാരികമായി മാത്രം കേൾക്കപ്പെടരുത്. ജാതിവിരുദ്ധത ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്ന പാർട്ടിയിൽ അനൗദ്യോഗിക സാമൂഹിക ശൃംഖലകൾ ജാതിബന്ധങ്ങളാൽ നിർണയിക്കപ്പെടരുത്. തൊഴിലാളി ജനാധിപത്യത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്ന പാർട്ടിയിൽ താഴെത്തട്ടിലെ അംഗങ്ങൾ മുകളിലുള്ള നേതൃത്വത്തോട് സത്യം പറയാൻ ഭയപ്പെടരുത്.

വിപ്ലവ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത അതിന്റെ സംഘടനാജീവിതത്തിൽ ഭാഗികമായെങ്കിലും പ്രകടമാകണം. പൂർണമായ ഭാവിസമൂഹം പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ നിർമ്മിക്കാൻ കഴിയില്ല; കാരണം പാർട്ടി നിലവിലുള്ള സമൂഹത്തിനുള്ളിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. എന്നാൽ നിലവിലുള്ള സമൂഹത്തിന്റെ എല്ലാ അധികാരബന്ധങ്ങളും അതേ രൂപത്തിൽ പുനരുത്പാദിപ്പിക്കുന്ന പാർട്ടിക്ക് പുതിയ സമൂഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ മുൻഗാമിയാകാനാവില്ല. പഴയ സമൂഹത്തിനുള്ളിൽ നിലനിൽക്കുമ്പോഴും അതിനെ അതിജീവിക്കുന്ന പുതിയ ബന്ധങ്ങളുടെ വിത്തുകൾ പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാസംസ്കാരത്തിൽ ആവിർഭവിക്കണം.

ഇതാണ് വിപ്ലവ പാർട്ടിയുടെ ആവിർഭാവപരമായ ചരിത്രദൗത്യം. പാർട്ടി നിലവിലുള്ള വർഗസമരത്തിന്റെ സംഘടന മാത്രമല്ല; പുതിയ കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിന്റെ രൂപീകരണസ്ഥലവുമാണ്. വ്യക്തി പാർട്ടിയിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ ഒരു അംഗത്വകാർഡ് മാത്രം നേടുന്നില്ല. സ്വന്തം വ്യക്തിഗത അനുഭവത്തെ വിശാലമായ വർഗാനുഭവവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ പഠിക്കണം. സ്വന്തം തൽക്ഷണ താൽപര്യത്തെ ചരിത്രപരമായ കൂട്ടായ താൽപര്യത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ പരിശോധിക്കാൻ പഠിക്കണം. മറ്റുള്ളവരുമായി ചർച്ച ചെയ്യാനും വിയോജിക്കാനും കൂട്ടായി തീരുമാനിക്കാനും സ്വന്തം തെറ്റ് തിരുത്താനും പഠിക്കണം. ഈ പ്രക്രിയയിലാണ് പുതിയ തരത്തിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിത്വം ആവിർഭവിക്കുന്നത്.

അതുകൊണ്ട് പാർട്ടി വിദ്യാഭ്യാസം പുസ്തകപഠനത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്. സിദ്ധാന്തപഠനം സാമൂഹിക നിരീക്ഷണവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കണം. ഓരോ അംഗവും സ്വന്തം പ്രദേശത്തെ സാമൂഹിക പ്രക്രിയകളെ പഠിക്കാൻ പരിശീലിക്കണം. തൊഴിലാളികളുടെ ജീവിതം, സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽ, യുവാക്കളുടെ തൊഴിലില്ലായ്മ, മതബോധത്തിലെ മാറ്റം, ജാതിബന്ധങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ സംസ്കാരം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് പ്രാദേശിക പഠനങ്ങൾ നടത്താം. പഠനഫലങ്ങൾ ബ്രാഞ്ചിൽ ചർച്ച ചെയ്യാം. പ്രാദേശിക അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് സിദ്ധാന്തത്തിലേക്കും സിദ്ധാന്തത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടും പ്രയോഗത്തിലേക്കും സഞ്ചരിക്കുന്ന പഠനരീതി വികസിപ്പിക്കണം.

ഇതിലൂടെ ഓരോ ബ്രാഞ്ചും ഒരു ചെറിയ രാഷ്ട്രീയ ഗവേഷണശാലയായി മാറാം. ആയിരക്കണക്കിന് ബ്രാഞ്ചുകൾ സമൂഹത്തിന്റെ വ്യത്യസ്ത തലങ്ങളിൽ നിന്ന് അറിവ് സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ പാർട്ടിയുടെ കൂട്ടായ ബുദ്ധി വിപുലമാകും. കേന്ദ്രത്തിലെ ഏതാനും വിദഗ്ധരുടെ പഠനം മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നതിനുപകരം ജനങ്ങളുമായി ജീവിക്കുന്ന ആയിരക്കണക്കിന് പ്രവർത്തകരുടെ അനുഭവം ശാസ്ത്രീയമായി സംസ്കരിക്കപ്പെടും. ഇത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഉയർന്ന രൂപമാണ്—അഭിപ്രായം പറയാനുള്ള അവകാശം മാത്രമല്ല, രാഷ്ട്രീയ അറിവിന്റെ കൂട്ടായ ഉൽപ്പാദനത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള അവകാശം.

ഭാവിയിലെ വിപ്ലവ പാർട്ടി അറിവിന്റെ കേന്ദ്രീകൃത ഉടമസ്ഥനാകരുത്. അറിവിന്റെ കൂട്ടായ ഉൽപ്പാദനസംവിധാനമായിരിക്കണം. നേതൃത്വം അന്തിമ സത്യത്തിന്റെ ഉറവിടമല്ല; വിവിധ തലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അറിവിനെ സംയോജിപ്പിക്കുന്ന ഉയർന്ന രാഷ്ട്രീയ സംസ്കരണകേന്ദ്രമാണ്. ബ്രാഞ്ച് നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ സ്വീകരണകേന്ദ്രമല്ല; സാമൂഹിക അറിവിന്റെ ഉൽപ്പാദനകേന്ദ്രമാണ്. അംഗം അനുസരണയന്ത്രമല്ല; സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യത്തെ അനുഭവിക്കുകയും ചിന്തിക്കുകയും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുകയും കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സജീവ ഘടകക്വാണ്ടമാണ്.

ഈ പുതിയ സംഘടനാസങ്കൽപ്പം പാർട്ടിയുടെ ഡിജിറ്റൽ ഘടനയിലും പ്രതിഫലിക്കണം. കോർപ്പറേറ്റ് സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ ആശയവിനിമയത്തിന്റെ പ്രധാന വേദികളായി മാറിയ കാലത്ത് ഒരു വിപ്ലവ പാർട്ടിക്ക് സ്വന്തം സുരക്ഷിതമായ ഡിജിറ്റൽ ബൗദ്ധിക അടിസ്ഥാനസൗകര്യം ആവശ്യമാണ്. അംഗങ്ങൾക്ക് നയരേഖകൾ വായിക്കാനും ചർച്ച ചെയ്യാനും അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്താനും ഭേദഗതികൾ നിർദ്ദേശിക്കാനും സാമൂഹിക നിരീക്ഷണങ്ങൾ പങ്കിടാനും കഴിയുന്ന ആന്തരിക രാഷ്ട്രീയ പ്ലാറ്റ്ഫോം വികസിപ്പിക്കാം. ഇത് നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത സാമൂഹ്യമാധ്യമ ഗ്രൂപ്പിന്റെ മാതൃകയിലാകരുത്. സംഘടനാതലങ്ങൾ, ഉത്തരവാദിത്വം, വിവരസുരക്ഷ, രേഖീകരണം എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കണം.

ഇത്തരമൊരു സംവിധാനം പാർട്ടിയുടെ കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയ ഓർമയും സംരക്ഷിക്കും. വർഷങ്ങളായി നടന്ന ചർച്ചകൾ, വ്യത്യസ്ത വിലയിരുത്തലുകൾ, നയങ്ങളുടെ ഫലങ്ങൾ, പ്രാദേശിക പരീക്ഷണങ്ങൾ, വിജയങ്ങളും പരാജയങ്ങളും ശേഖരിക്കപ്പെടും. പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് പഴയ തലമുറയുടെ അനുഭവം വ്യക്തികളുടെ ഓർമകളിലൂടെ മാത്രം ലഭിക്കേണ്ടതില്ല. സംഘടനയുടെ കൂട്ടായ അറിവായി അത് ലഭിക്കും. ചരിത്രപരമായ ഓർമ ഒരു സംയോജക ബലമാണ്; എന്നാൽ അത് പുതിയ ചോദ്യങ്ങളെ തടയുന്ന ഭാരമായി മാറാതെ പുതിയ ആവിർഭാവങ്ങൾക്ക് അടിത്തറയാകണം.

ചരിത്രത്തെ ആരാധിക്കുന്നത് ചരിത്രത്തിൽ നിന്ന് പഠിക്കുന്നതല്ല. പഴയ വിജയങ്ങളെ ആവർത്തിച്ച് പറയുന്നത് അവ സൃഷ്ടിച്ച സാഹചര്യങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിന് പകരമല്ല. ഒരു പ്രത്യേക കാലഘട്ടത്തിൽ വിജയിച്ച തന്ത്രം എന്തുകൊണ്ട് വിജയിച്ചു, അതിന്റെ ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ എന്തായിരുന്നു, ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ അവയിൽ എന്താണ് മാറിയത് എന്നതാണ് പഠിക്കേണ്ടത്. വിപ്ലവ പാരമ്പര്യത്തോടുള്ള യഥാർത്ഥ ബഹുമാനം അതിന്റെ രൂപങ്ങളെ പകർത്തുന്നതിലല്ല; അതിന്റെ സൃഷ്ടിപരമായ രീതിയെ പുതിയ സാഹചര്യത്തിൽ പുനരാവിഷ്കരിക്കുന്നതിലാണ്.

ഇതുതന്നെയാണ് മാർക്സിസത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന സത്ത. Karl Marx, Friedrich Engels, Vladimir Lenin എന്നിവർ അവരുടെ കാലഘട്ടത്തിലെ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ മുൻകാല സിദ്ധാന്തങ്ങളുടെ പദാവലിയിൽ അടച്ചിടാൻ ശ്രമിച്ചില്ല. അവർ പുതിയ ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങളെ പഠിക്കുകയും നിലവിലുള്ള ആശയങ്ങളെ വിമർശിക്കുകയും പുതിയ സൈദ്ധാന്തിക വിഭാഗങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. അവരുടെ സിദ്ധാന്തത്തെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഏറ്റവും മാർക്സിയൻ മാർഗം അവരുടെ നിഗമനങ്ങളെ മാറ്റമില്ലാതെ ആവർത്തിക്കൽ അല്ല; അവർ സ്വീകരിച്ച വിമർശനാത്മക–ഭൗതികവാദ രീതിയെ പുതിയ ശാസ്ത്രീയവും സാമൂഹികവുമായ അറിവുകളിലേക്ക് വികസിപ്പിക്കലാണ്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് ഈ വികസനത്തിന്റെ ഒരു ദാർശനിക ശ്രമമാണ്. അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രയോഗത്തിൽ വിപ്ലവ പാർട്ടിയെ സ്വയംസംഘടിതവും ബഹുതലവുമായ, സംയോജക–വിയോജക ബലങ്ങളുടെ ചലനാത്മക സന്തുലിതാവസ്ഥയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന, നിരന്തര ഫീഡ്ബാക്കിലൂടെ സ്വയംതിരുത്തുന്ന, പുതിയ ആവിർഭൂത ഗുണങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയായി മനസ്സിലാക്കാം.

ഈ വീക്ഷണത്തിൽ, വിപ്ലവ പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാപരവും രാഷ്ട്രീയവുമായ ജീവശക്തിയെ പരസ്പരം ആശ്രയിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന നിരവധി അടിസ്ഥാന ഘടകങ്ങളുടെ ചലനാത്മക ബന്ധത്തിന്റെ ഫലമായി മനസ്സിലാക്കാം. സംയോജക അച്ചടക്കം സംഘടനയുടെ ഘടകങ്ങളെ പൊതുവായ വർഗപരമായ ലക്ഷ്യത്തിലേക്കും ഏകോപിത പ്രവർത്തനത്തിലേക്കും ബന്ധിപ്പിക്കുമ്പോൾ, വിയോജക ജനാധിപത്യം വ്യത്യസ്ത അനുഭവങ്ങൾക്കും അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും വിമർശനങ്ങൾക്കും പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സാധ്യതകൾക്കും സ്വതന്ത്രമായി ആവിർഭവിക്കാനുള്ള ഇടം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. സമൂഹത്തിന്റെ വിവിധ തലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള യഥാർത്ഥ അനുഭവങ്ങളും മാറ്റങ്ങളും പാർട്ടിയുടെ കൂട്ടായ ബോധത്തിലേക്ക് എത്തിക്കുന്ന സാമൂഹിക വിവരപ്രവാഹം ഈ പ്രക്രിയയ്ക്ക് ഭൗതികമായ ഉള്ളടക്കം നൽകുന്നു; അങ്ങനെ ലഭിക്കുന്ന വൈവിധ്യമാർന്ന വിവരങ്ങളെയും അനുഭവങ്ങളെയും വർഗബന്ധങ്ങളുടെയും ചരിത്രപ്രക്രിയകളുടെയും സമഗ്രതയിൽ വിശകലനം ചെയ്ത് രാഷ്ട്രീയ അറിവായി പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്നത് സൈദ്ധാന്തിക സംസ്കരണമാണ്. ഈ അറിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സ്വീകരിക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങളെയും സംഘടിത പ്രവർത്തനങ്ങളെയും സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ ഫലങ്ങളുമായി നിരന്തരം താരതമ്യം ചെയ്ത് തെറ്റുകളും പരിമിതികളും തിരിച്ചറിയുകയും ആവശ്യമായ തിരുത്തലുകൾ വരുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ശാസ്ത്രീയ സ്വയംതിരുത്തൽ ഈ മുഴുവൻ ചലനാത്മക പ്രക്രിയയ്ക്ക് തുടർച്ചയും പരിണാമശേഷിയും നൽകുന്നു. അതിനാൽ സംയോജക അച്ചടക്കം, വിയോജക ജനാധിപത്യം, സാമൂഹിക വിവരപ്രവാഹം, സൈദ്ധാന്തിക സംസ്കരണം, ശാസ്ത്രീയ സ്വയംതിരുത്തൽ എന്നിവയുടെ പരസ്പരബന്ധിതവും ചലനാത്മകവുമായ ഐക്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഒരു വിപ്ലവ പാർട്ടിയുടെ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ ജീവശക്തി ആവിർഭവിക്കുന്നത്.

ഇത് ഗണിതപരമായ അളവുസൂത്രമല്ല. വ്യവസ്ഥാപരമായ പരസ്പരാശ്രിതത്വം വ്യക്തമാക്കുന്ന ഒരു ദാർശനിക മാതൃകയാണ്. ഈ ഘടകങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും ഒന്ന് പൂജ്യത്തിലേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ പാർട്ടിയുടെ വിപ്ലവപരമായ പ്രവർത്തനശേഷി ഗുരുതരമായി ദുർബലമാകും. അച്ചടക്കം ഇല്ലെങ്കിൽ സംഘടന ചിതറും. ജനാധിപത്യം ഇല്ലെങ്കിൽ സംഘടന ജഡമാകും. സാമൂഹിക വിവരപ്രവാഹം ഇല്ലെങ്കിൽ പാർട്ടി ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് വിയോജിക്കും. സൈദ്ധാന്തിക സംസ്കരണം ഇല്ലെങ്കിൽ പാർട്ടി സ്വാഭാവിക ജനബോധത്തെ പിന്തുടരും. ശാസ്ത്രീയ സ്വയംതിരുത്തൽ ഇല്ലെങ്കിൽ പാർട്ടി സ്വന്തം തെറ്റുകളെ ആദ്യം സംഘടനാപാരമ്പര്യമായും പിന്നീട് സിദ്ധാന്തമായും സംരക്ഷിക്കാൻ തുടങ്ങും.

ഒരു വിപ്ലവ പാർട്ടിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ അപകടം തെറ്റ് ചെയ്യുന്നതല്ല. തെറ്റിനെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ആന്തരിക സംവിധാനം നഷ്ടപ്പെടുന്നതാണ്. എല്ലാ രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകളും തെറ്റുകൾ ചെയ്യും, കാരണം അവ അപൂർണമായ വിവരങ്ങളോടെയും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിലുമാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ശാസ്ത്രീയ സംഘടനയുടെ പ്രത്യേകത തെറ്റില്ലായ്മയല്ല; തെറ്റുകൾ വേഗത്തിൽ കണ്ടെത്തുകയും അവയുടെ കാരണങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുകയും സ്വയം തിരുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ശേഷിയാണ്.

ഈ അർത്ഥത്തിൽ പാർട്ടിയുടെ വിപ്ലവസ്വഭാവം അതിന്റെ സ്വയംതിരുത്തൽ വേഗതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. സമൂഹം മാറുന്ന വേഗത്തേക്കാൾ വളരെ മന്ദഗതിയിൽ പാർട്ടി മാറുകയാണെങ്കിൽ പാർട്ടിയും സമൂഹവും തമ്മിലുള്ള വിയോജനം വർധിക്കും. പഴയ രാഷ്ട്രീയഭാഷ പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് അർത്ഥശൂന്യമാകാം. പഴയ സംഘടനാരൂപങ്ങൾ പുതിയ തൊഴിൽവിഭാഗങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളാതിരിക്കാം. പഴയ പ്രചാരണരീതികൾ ഡിജിറ്റൽ വിവരലോകത്തിൽ ഫലപ്രദമാകാതിരിക്കാം. പാർട്ടി ഇതെല്ലാം തിരിച്ചറിയാൻ വൈകുമ്പോൾ ചരിത്രം കാത്തുനിൽക്കില്ല. പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ശക്തികൾ ആ ശൂന്യത നിറക്കും.

അതുകൊണ്ട് സംഘടനാപരമായ പരിണാമം ഒരു ഐച്ഛിക പരിഷ്കാരമല്ല; നിലനിൽപ്പിന്റെ ഡയലക്ടിക്കൽ ആവശ്യമാണ്. ഒരു വ്യവസ്ഥ പരിസ്ഥിതിയിലെ മാറ്റങ്ങളോട് പ്രതികരിക്കാത്തപ്പോൾ അതിന്റെ ആന്തരിക സന്തുലിതാവസ്ഥ തകരുന്നു. പാർട്ടിക്കും ഇതുതന്നെ ബാധകമാണ്. സാമൂഹിക പരിസ്ഥിതി മാറുമ്പോൾ സംഘടനയുടെ സംയോജക–വിയോജക ബന്ധങ്ങൾ പുനഃക്രമീകരിക്കണം. പുതിയ ഘടകക്വാണ്ടങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളണം. പുതിയ സംഘടനാതലങ്ങളും ബന്ധരൂപങ്ങളും ആവിർഭവിക്കാം. പഴയ ഘടനകളിൽ ചിലത് ക്ഷയിക്കാം. വിവരപ്രവാഹത്തിന്റെ പുതിയ മാർഗങ്ങൾ വികസിക്കണം.

എന്നാൽ മാറ്റം എന്ന പേരിൽ പാർട്ടിയുടെ വർഗപരമായ സത്ത ഉപേക്ഷിക്കരുത്. പരിണാമവും അവസരവാദവും തമ്മിൽ അടിസ്ഥാന വ്യത്യാസമുണ്ട്. പുതിയ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യത്തെ പഠിച്ച് വർഗസമരത്തിന്റെ പുതിയ രൂപങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നത് പരിണാമമാണ്. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് നേട്ടത്തിനായി അടിസ്ഥാന വർഗപരമായ നിലപാടുകൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് അവസരവാദമാണ്. പുതിയ ഭാഷയിൽ സോഷ്യലിസം വിശദീകരിക്കുന്നത് നവീകരണമാണ്. സോഷ്യലിസത്തെ തന്നെ മറച്ച് വോട്ടർമാരുടെ നിലവിലുള്ള മുൻവിധികളെ പിന്തുടരുന്നത് രാഷ്ട്രീയ കീഴടങ്ങലാണ്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്കൽ സന്തുലിതാവസ്ഥ ഇവിടെ വീണ്ടും മാർഗദർശകമാണ്. പാർട്ടി സ്വന്തം സ്വത്വം സംരക്ഷിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന സംയോജക ബലങ്ങളെ നിലനിർത്തണം. വർഗപരമായ ലക്ഷ്യം, സോഷ്യലിസ്റ്റ് ദിശ, ശാസ്ത്രീയ ഭൗതികവാദം, ചൂഷണവിരുദ്ധ നിലപാട്, സാമൂഹിക സമത്വം എന്നിവ പാർട്ടിയുടെ അടിസ്ഥാന സംയോജക കേന്ദ്രങ്ങളാണ്. എന്നാൽ ഇവയുടെ ചരിത്രപരമായ പ്രകടനരൂപങ്ങൾ മാറാം. തന്ത്രങ്ങൾ മാറാം. അടവുകൾ മാറാം. സംഘടനാരൂപങ്ങൾ മാറാം. രാഷ്ട്രീയഭാഷ മാറാം. പുതിയ സാമൂഹിക സഖ്യങ്ങൾ രൂപപ്പെടാം. പഴയ സങ്കൽപ്പങ്ങൾ പുനർവ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടാം.

മാറാത്ത ചരിത്രലക്ഷ്യവും മാറുന്ന രാഷ്ട്രീയരൂപങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഈ ബന്ധമാണ് വിപ്ലവ തുടർച്ചയുടെ ഡയലക്ടിക്സ്. എല്ലാം മാറ്റമില്ലാതെ സൂക്ഷിക്കുന്നത് തുടർച്ചയല്ല; ഫോസിലീകരണമാണ്. എല്ലാം സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് പരിണാമമല്ല; സ്വത്വനാശമാണ്. ചരിത്രപരമായ സത്തയെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് അതിന്റെ രൂപങ്ങളെ നിരന്തരം പുനരാവിഷ്കരിക്കാനുള്ള ശേഷിയാണ് ജീവിക്കുന്ന വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രത്യേകത.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് സംഘടനാപരമായ നവീകരണം അടിയന്തരമായ ഒരു ചരിത്രപ്രശ്നമാണ്. ശക്തമായ സംഘടനാപാരമ്പര്യം തന്നെ ഈ നവീകരണത്തിന് ഭൗതിക അടിത്തറ നൽകുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് ബ്രാഞ്ചുകൾ, വിപുലമായ കേഡർ ശൃംഖല, ബഹുജന സംഘടനകൾ, ഭരണപരിചയം, ജനകീയ സമരങ്ങളുടെ ചരിത്രം, സൈദ്ധാന്തിക പാരമ്പര്യം എന്നിവ വലിയ സംയോജക മൂലധനമാണ്. എന്നാൽ ഈ ശക്തി സ്വയംപര്യാപ്തതയുടെ ബോധമായി മാറിയാൽ അത് വിയോജക മുന്നറിയിപ്പുകളെ അവഗണിക്കാൻ കാരണമാകാം.

ചരിത്രപരമായ ശക്തി ഭാവിയിലെ വിജയത്തിന് ഉറപ്പല്ല. ചിലപ്പോൾ പഴയ വിജയങ്ങളിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെട്ട സംഘടനാശീലങ്ങളാണ് പുതിയ സാഹചര്യത്തിൽ മാറ്റത്തിന് തടസ്സമാകുന്നത്. വിജയകരമായ ഘടനകൾ സ്വന്തം നിലനിൽപ്പിനെ ന്യായീകരിക്കുന്ന ആശയങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും. “ഇങ്ങനെ ചെയ്താണ് നാം വളർന്നത്” എന്ന വാദം “ഇനിയും ഇങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്യണം” എന്ന നിഗമനമായി മാറാം. എന്നാൽ ഡയലക്ടിക്കൽ ചരിത്രബോധം ചോദിക്കേണ്ടത് മറ്റൊരു ചോദ്യമാണ്: നാം വളർന്ന കാലത്തെ ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ ഇന്നും അതേപോലെയാണോ?

കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ മാറിയിരിക്കുന്നു. തൊഴിൽരൂപങ്ങൾ മാറിയിരിക്കുന്നു. കുടുംബഘടന മാറിയിരിക്കുന്നു. പ്രവാസത്തിന്റെ സ്വഭാവം മാറുന്നു. യുവാക്കളുടെ ലോകദർശനം പരിവർത്തനത്തിലാണ്. വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ മനുഷ്യബന്ധങ്ങളെ പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. മതസ്വത്വങ്ങൾ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ രൂപങ്ങൾ കൈവരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഹിന്ദുത്വം തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പരിധി അതിജീവിച്ച് സാംസ്കാരികവും ദൈനംദിനവുമായ ബോധതലങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. മുതലാളിത്തം ഫാക്ടറി ഉടമയുടെ ദൃശ്യാധികാരത്തിൽ നിന്ന് ആൽഗോരിതം, കടം, ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോം, ഡാറ്റ, ഉപഭോഗം എന്നിവയുടെ അദൃശ്യ ശൃംഖലകളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഇത്തരമൊരു സമൂഹത്തിൽ വിപ്ലവ പാർട്ടി കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ രാഷ്ട്രീയബുദ്ധിയായി മാറണം. കൂടുതൽ കേന്ദ്രീകരണം മാത്രം പരിഹാരമല്ല. കൂടുതൽ പ്രചാരണം മാത്രം പരിഹാരമല്ല. കൂടുതൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സാങ്കേതികവിദ്യ മാത്രം പരിഹാരമല്ല. സമൂഹത്തിന്റെ പുതിയ ക്വാണ്ടം തലഘടനകളെ തിരിച്ചറിയുകയും അവയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംയോജക–വിയോജക ബലങ്ങളെ വിശകലനം ചെയ്യുകയും പുതിയ ആവിർഭൂത രാഷ്ട്രീയ സാധ്യതകളെ കണ്ടെത്തുകയും വേണം.

യുവാക്കളുടെ അസന്തോഷം തൊഴിലില്ലായ്മയുടെ നേരിട്ടുള്ള പ്രതിഫലനം മാത്രമാകണമെന്നില്ല. അതിൽ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള അനിശ്ചിതത്വം, വ്യക്തിഗത വിജയത്തിന്റെ മുതലാളിത്ത സങ്കൽപ്പം, ആഗോള ഡിജിറ്റൽ സംസ്കാരത്തിന്റെ സ്വാധീനം, കുടുംബത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷകൾ, കടബാധ്യത, പ്രവാസാഭിലാഷം, രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാപനങ്ങളോടുള്ള അവിശ്വാസം എന്നിവ സൂപ്പർപൊസിഷനിൽ നിലനിൽക്കാം. മതസ്വത്വത്തിന്റെ വളർച്ച വിശ്വാസത്തിന്റെ വർധന മാത്രമല്ല; സാമൂഹിക സുരക്ഷയുടെ ആവശ്യം, കൂട്ടായ്മയുടെ അന്വേഷണം, രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധാനബോധം, ചരിത്രപരമായ ഭയം, ഡിജിറ്റൽ പ്രചാരണം എന്നിവയുടെ സംയുക്ത ആവിർഭാവമായിരിക്കാം. ഈ സങ്കീർണ്ണതകളെ ലളിതമായ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾകൊണ്ട് മാത്രം നേരിടാനാവില്ല.

അതുകൊണ്ട് ഭാവിയിലെ വിപ്ലവ പാർട്ടി സമൂഹത്തെ പഠിക്കുന്ന പാർട്ടിയായിരിക്കണം. ഓരോ സമരവും രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലും ഒരേസമയം പഠനപ്രക്രിയയായിരിക്കണം. ജനങ്ങളോട് സംസാരിക്കുന്നതുപോലെ കേൾക്കാനും പഠിക്കണം. പാർട്ടി ക്ലാസുകളിൽ സിദ്ധാന്തം പഠിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ പ്രവർത്തകരുടെ സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങൾ ശേഖരിക്കണം. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങളെ സീറ്റുകളുടെയും വോട്ടുശതമാനത്തിന്റെയും കണക്കായി മാത്രം കാണാതെ സാമൂഹിക ബോധത്തിലെ മാറ്റങ്ങളുടെ സൂചനകളായി പഠിക്കണം. പരാജയത്തെ എതിരാളിയുടെ പ്രചാരണവിജയമായി മാത്രം വിശദീകരിക്കാതെ സ്വന്തം സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളുടെ ദൗർബല്യം പരിശോധിക്കണം.

വിപ്ലവ പാർട്ടി കൂടുതൽ കേൾക്കുന്ന പാർട്ടിയായിരിക്കണം; കൂടുതൽ പഠിക്കുന്ന പാർട്ടിയായിരിക്കണം; കൂടുതൽ ചോദ്യങ്ങൾ അനുവദിക്കുന്ന പാർട്ടിയായിരിക്കണം. സ്വന്തം ഉത്തരങ്ങളെ വിമർശനാത്മകമായി പരിശോധിക്കാൻ കഴിയുന്ന പാർട്ടിയായിരിക്കണം. ശാസ്ത്രത്തിലെ പുതിയ അറിവുകളുമായി സംവദിക്കുന്ന പാർട്ടിയായിരിക്കണം. യുവതലമുറയുടെ പുതിയ ഭാഷയെ അപഹസിക്കാതെ മനസ്സിലാക്കുന്ന പാർട്ടിയായിരിക്കണം. മതവിശ്വാസമുള്ള തൊഴിലാളിയുമായി അയാളുടെ വിശ്വാസത്തെ അപമാനിക്കാതെ വർഗരാഷ്ട്രീയം സംസാരിക്കുന്ന പാർട്ടിയായിരിക്കണം. സ്ത്രീകളുടെ അനുഭവങ്ങളെ “വനിതാപ്രശ്നം” എന്ന പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽ ഒതുക്കാതെ വർഗബന്ധങ്ങളുടെ സമഗ്രതയിൽ കാണുന്ന പാർട്ടിയായിരിക്കണം. ജാതിയെ പഴയ സാമൂഹിക അവശിഷ്ടമായി മാത്രം കാണാതെ സമകാലീന മുതലാളിത്തത്തിൽ അതിന്റെ പുനരുത്പാദനം പഠിക്കുന്ന പാർട്ടിയായിരിക്കണം.

അതേസമയം ചരിത്രത്തിന്റെ നിർണായക നിമിഷങ്ങളിൽ ഏകോപിതമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന പാർട്ടിയായിരിക്കണം അത്. കാരണം ഭരണവർഗത്തിന്റെ അധികാരം ചിതറിക്കിടക്കുന്നില്ല. മൂലധനം അത്യന്തം സംഘടിതമാണ്. ഭരണകൂടം കേന്ദ്രീകൃത ശക്തിയാണ്. മാധ്യമമൂലധനം വിവരങ്ങളെ ഏകോപിതമായി സ്വാധീനിക്കുന്നു. ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയം ദീർഘകാല സാംസ്കാരിക സംഘടനയിലൂടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇവയെ നേരിടാൻ അയഞ്ഞ രാഷ്ട്രീയ ശൃംഖലകൾ മാത്രം മതിയാകില്ല. ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള സംഘടനാപരമായ സംയോജകത ആവശ്യമാണ്.

അതിനാൽ ഭാവിയിലെ വിപ്ലവ പാർട്ടി ഒരേസമയം കൂടുതൽ ജനാധിപത്യപരവും കൂടുതൽ അച്ചടക്കമുള്ളതുമായിരിക്കണം. ഇത് വിരോധാഭാസമല്ല. ബോധപൂർവമായ ജനാധിപത്യം ബോധപൂർവമായ അച്ചടക്കത്തിന്റെ ഭൗതിക അടിത്തറയാണ്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്ന പാർട്ടിക്ക് കൂടുതൽ കൃത്യമായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാം. കൂടുതൽ തുറന്ന വിമർശനം അനുവദിക്കുന്ന പാർട്ടിക്ക് തെറ്റുകൾ വേഗത്തിൽ തിരുത്താം. കൂടുതൽ അംഗങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയ അറിവിന്റെ ഉൽപ്പാദനത്തിൽ പങ്കെടുപ്പിക്കുന്ന പാർട്ടിക്ക് തീരുമാനങ്ങളോടുള്ള കൂടുതൽ ബോധപൂർവമായ പ്രതിബദ്ധത സൃഷ്ടിക്കാം. അങ്ങനെ വിയോജക ജനാധിപത്യം ഉയർന്ന സംയോജക അച്ചടക്കമായി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.

ഇതാണ് വിപ്ലവ പാർട്ടിയുടെ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്കൽ ചലനം. വിയോജിപ്പിൽ നിന്ന് വിവരങ്ങൾ ആവിർഭവിക്കുന്നു. വിവരങ്ങളിൽ നിന്ന് പുതിയ അറിവ് രൂപപ്പെടുന്നു. അറിവിൽ നിന്ന് തീരുമാനം സംയോജിക്കപ്പെടുന്നു. തീരുമാനം ഏകോപിത പ്രവർത്തനമായി മാറുന്നു. പ്രവർത്തനം സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യവുമായി ഏറ്റുമുട്ടുന്നു. ആ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ നിന്ന് പുതിയ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളും വിവരങ്ങളും ആവിർഭവിക്കുന്നു. അവ വീണ്ടും പാർട്ടിയുടെ കൂട്ടായ ബോധത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. ഈ ചക്രം ഒരിക്കലും അവസാനിക്കുന്നില്ല.

പാർട്ടി ഒരു പൂർത്തിയായ സംഘടനയല്ല; അത് നിരന്തരമായ സ്വയംസംഘടനയാണ്. പാർട്ടി ഒരു സ്ഥിരമായ രാഷ്ട്രീയ രൂപമല്ല; മാറുന്ന ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങളിൽ നിരന്തരം പുനരാവിർഭവിക്കുന്ന കൂട്ടായ വർഗബോധമാണ്. പാർട്ടിയുടെ ഐക്യം വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെ അഭാവമല്ല; വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് സംയോജിപ്പിക്കാനുള്ള ശേഷിയാണ്. പാർട്ടിയുടെ അച്ചടക്കം നിശ്ശബ്ദതയല്ല; ബോധപൂർവമായ രാഷ്ട്രീയ ഏകോപനമാണ്. പാർട്ടിയുടെ ജനാധിപത്യം അനിയന്ത്രിതമായ വ്യക്തിവാദമല്ല; പുതിയ രാഷ്ട്രീയ അറിവുകളും സാധ്യതകളും ആവിർഭവിക്കുന്ന വിയോജക മേഖലയാണ്.

പാർട്ടിയുടെ നേതൃത്വം ശാശ്വതമായ അധികാരകേന്ദ്രമല്ല; വ്യത്യസ്ത സംഘടനാതലങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉയരുന്ന വിവരങ്ങളെയും രാഷ്ട്രീയ ഊർജങ്ങളെയും പൊതുവായ ചരിത്രദിശയിലേക്ക് സംയോജിപ്പിക്കുന്ന ആവിർഭൂത കേന്ദ്രമാണ്. പാർട്ടിയുടെ സ്വയംവിമർശനം കുറ്റസമ്മതച്ചടങ്ങല്ല; സ്വന്തം പ്രവർത്തനവും സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം കണ്ടെത്തുന്ന ശാസ്ത്രീയ ഫീഡ്ബാക്ക് പ്രക്രിയയാണ്. പാർട്ടിയുടെ പാരമ്പര്യം പഴയ രൂപങ്ങളുടെ സംരക്ഷണമല്ല; ചരിത്രത്തിൽ ഒരിക്കൽ ആവിർഭവിച്ച വിപ്ലവസത്തയെ പുതിയ ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങളിൽ വീണ്ടും പുനരാവിഷ്കരിക്കുന്ന സംയോജക ഓർമയാണ്.

ചരിത്രം ഒരു പാർട്ടിക്കും ശാശ്വതമായ വിപ്ലവപദവി നൽകുന്നില്ല. ഒരിക്കൽ വിപ്ലവകരമായിരുന്ന സംഘടന പിന്നീട് യാഥാസ്ഥിതികമാകാം. ഒരിക്കൽ ജനങ്ങളുടെ പുതിയ ബോധത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച പാർട്ടി പിന്നീട് സ്വന്തം സംഘടനാപരമായ നിലനിൽപ്പിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ മാത്രം കേന്ദ്രീകരിക്കാം. ഒരിക്കൽ വിയോജക സാമൂഹിക ശക്തിയായി പഴയ വ്യവസ്ഥയെ വെല്ലുവിളിച്ച പാർട്ടി പിന്നീട് സ്വന്തം ആന്തരിക സംയോജകതയെ സംരക്ഷിക്കുന്ന കാഠിന്യത്തിലേക്ക് നീങ്ങാം.

വിപ്ലവസ്വഭാവം ചരിത്രത്തിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന പാരമ്പര്യമല്ല; ഓരോ പുതിയ ചരിത്രസാഹചര്യത്തിലും വീണ്ടും ആവിർഭവിക്കേണ്ട ഗുണമാണ്. ഒരു പാർട്ടി വിപ്ലവ പാർട്ടിയായി തുടരുന്നത് അതിന്റെ പേരുകൊണ്ടോ പതാകകൊണ്ടോ പഴയ ത്യാഗങ്ങളുടെ മഹത്വംകൊണ്ടോ മാത്രം അല്ല. പുതിയ വർഗവൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ കണ്ടെത്തുമ്പോൾ, പുതിയ സാമൂഹിക ശക്തികളെ തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ, സ്വന്തം പഴയ ധാരണകളെ വിമർശിക്കുമ്പോൾ, പുതിയ തലമുറകളെ രാഷ്ട്രീയ സൃഷ്ടിയുടെ പങ്കാളികളാക്കുമ്പോൾ, സ്വന്തം സംഘടനയെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും പഠിക്കുമ്പോൾ—അപ്പോഴാണ് അതിന്റെ വിപ്ലവസ്വഭാവം പുനരാവിർഭവിക്കുന്നത്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന അടിസ്ഥാനസങ്കൽപ്പം പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഓരോ വ്യവസ്ഥയും സംയോജകവും വിയോജകവുമായ ബലങ്ങളുടെ നിരന്തര പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിലൂടെയാണ് നിലനിൽക്കുന്നതെന്നതാണ്. പൂർണമായ നിശ്ചലത യഥാർത്ഥ സന്തുലിതാവസ്ഥയല്ല. സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്താനുള്ള നിരന്തര ശ്രമമാണ് ചലനത്തിന്റെ ഉറവിടം. ഘടന സ്വയം സംരക്ഷിക്കാൻ നിരന്തരം മാറുന്നു. തുടർച്ച നിലനിർത്താൻ പുതിയ ഘടകങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. സ്വന്തം സ്വത്വം സംരക്ഷിക്കാൻ പഴയ രൂപങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.

ഈ തത്വം വിപ്ലവ പാർട്ടിക്കും ബാധകമാണ്. പാർട്ടിയുടെ ഐക്യം സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമം അതിനെ സ്വയം മാറ്റാൻ നിർബന്ധിതമാക്കുന്നു. ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം നിലനിർത്താനുള്ള ശ്രമം പുതിയ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ പഠിക്കാൻ നിർബന്ധിതമാക്കുന്നു. വർഗപരമായ ലക്ഷ്യം സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമം പഴയ തന്ത്രങ്ങളെയും അടവുകളെയും ഉപേക്ഷിക്കാൻ നിർബന്ധിതമാക്കാം. മാർക്സിസത്തോടുള്ള വിശ്വസ്തത തന്നെ ചിലപ്പോൾ മാർക്സിസത്തിന്റെ പഴയ വ്യാഖ്യാനങ്ങളെ അതിജീവിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടാം.

മാർക്സിസത്തെ സംരക്ഷിക്കുക എന്നത് അതിനെ മാറ്റമില്ലാതെ സൂക്ഷിക്കുക എന്നതല്ല. വിപ്ലവ പാർട്ടിയെ സംരക്ഷിക്കുക എന്നത് അതിന്റെ നിലവിലുള്ള സംഘടനാരൂപങ്ങളെ ശാശ്വതമാക്കുക എന്നതുമല്ല. ഒരു ജീവിക്കുന്ന സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ തുടർച്ച അതിന്റെ പരിണാമശേഷിയിലാണ്. ഒരു ജീവിക്കുന്ന പാർട്ടിയുടെ തുടർച്ച അതിന്റെ സ്വയംപുനർനിർമാണശേഷിയിലാണ്.

ഇരുപത്തൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ വിപ്ലവ പാർട്ടി കൂടുതൽ ബുദ്ധിമാനായ ഒരു കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയ വ്യവസ്ഥയായിരിക്കണം. ഉയർന്ന സംയോജകശേഷിയും ഉയർന്ന വിയോജക സൃഷ്ടിശേഷിയും ഒരേസമയം നിലനിർത്തുന്ന സംഘടനയായിരിക്കണം. ഓരോ അംഗത്തെയും സജീവ രാഷ്ട്രീയ ഘടകക്വാണ്ടമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന പാർട്ടിയായിരിക്കണം. ഓരോ ബ്രാഞ്ചിനെയും സാമൂഹിക സംവേദനഘടകവും രാഷ്ട്രീയ ഗവേഷണകേന്ദ്രവുമായി വികസിപ്പിക്കണം. ഓരോ സംഘടനാതലത്തിലും പുതിയ ആവിർഭൂത ഗുണങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കണം. വിവരങ്ങൾ താഴെനിന്ന് മുകളിലേക്കും രാഷ്ട്രീയ ദിശ മുകളിൽനിന്ന് താഴേക്കും നിരന്തരം സഞ്ചരിക്കണം. വിമർശനം പുതിയ അറിവായി സംസ്കരിക്കപ്പെടണം. അറിവ് തീരുമാനമായി സംയോജിക്കപ്പെടണം. തീരുമാനം കൂട്ടായ പ്രവർത്തനമായി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടണം. പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ വീണ്ടും പുതിയ അറിവിന്റെ ഘടകങ്ങളാകണം.

വിയോജിപ്പിൽ നിന്ന് അറിവ് സൃഷ്ടിക്കുകയും അറിവിൽ നിന്ന് തീരുമാനം രൂപപ്പെടുത്തുകയും തീരുമാനത്തിൽ നിന്ന് ഏകോപിത പ്രവർത്തനം സൃഷ്ടിക്കുകയും പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഫലങ്ങളിൽ നിന്ന് വീണ്ടും പുതിയ അറിവ് ആവിർഭവിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ നിരന്തര ചക്രമാണ് ഭാവിയിലെ വിപ്ലവ പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാപരമായ ജീവൻ.

അത്തരമൊരു പാർട്ടിയിൽ ജനാധിപത്യം അച്ചടക്കത്തിന്റെ നിഷേധമല്ല; ബോധപൂർവമായ അച്ചടക്കത്തിന്റെ ഉറവിടമാണ്. വിമർശനം ഐക്യത്തിന്റെ നിഷേധമല്ല; ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള ഐക്യത്തിലേക്കുള്ള വിയോജക ചലനമാണ്. നേതൃത്വമാറ്റം തുടർച്ചയുടെ നിഷേധമല്ല; ചരിത്രപരമായ തുടർച്ചയുടെ പുതിയ ആവിർഭാവമാണ്. സംഘടനാപരമായ പുനഃസംഘടന പാരമ്പര്യത്തിന്റെ നിഷേധമല്ല; പാരമ്പര്യത്തിലെ വിപ്ലവസത്തയെ പുതിയ സാഹചര്യത്തിൽ പുനരാവിഷ്കരിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ്.

അതിനാൽ വിപ്ലവ പാർട്ടിയുടെ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് ഒരു അടിസ്ഥാന സത്യം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു: വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന സംഘടനയല്ല ചരിത്രത്തെ മാറ്റുന്നത്. സ്വന്തം ആന്തരികവും ബാഹ്യവുമായ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയുകയും അവയുടെ ഭൗതിക അടിത്തറ വിശകലനം ചെയ്യുകയും അവയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംയോജക–വിയോജക ബലങ്ങളുടെ ചലനം മനസ്സിലാക്കുകയും വിയോജക ഊർജത്തെ പുതിയ സൈദ്ധാന്തിക അറിവിലേക്കും സംഘടനാപരമായ പുനഃസംഘടനയിലേക്കും ഉയർന്ന രാഷ്ട്രീയ ആവിർഭാവത്തിലേക്കും പരിവർത്തനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന സംഘടനയാണ് യഥാർത്ഥ വിപ്ലവശക്തിയായി മാറുന്നത്.

വിപ്ലവ പാർട്ടി ഒരു കെട്ടിടമല്ല; അത് ഒരു ചലനമാണ്. അത് ഒരു സ്ഥിരഘടനയല്ല; നിരന്തരമായ സ്വയംസംഘടനയാണ്. അത് മുകളിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു നിർദ്ദേശയന്ത്രമല്ല; സമൂഹത്തിന്റെ വിവിധ ക്വാണ്ടം തലങ്ങളിൽ നിന്ന് അറിവ് സ്വീകരിക്കുകയും അതിനെ വർഗബോധമായി സംയോജിപ്പിക്കുകയും വീണ്ടും സംഘടിത സാമൂഹിക പ്രവർത്തനമായി യാഥാർത്ഥ്യത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുകയും ചെയ്യുന്ന കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയബുദ്ധിയാണ്.

അത് ഒരു പൂർത്തിയായ രാഷ്ട്രീയ രൂപമല്ല. ചരിത്രത്തിന്റെ മാറുന്ന ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങളിൽ നിരന്തരം സ്വയം വിമർശിക്കുകയും സ്വയം തിരുത്തുകയും സ്വയം പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് പുനരാവിർഭവിക്കുന്ന കൂട്ടായ വർഗബോധമാണ്.

അതാണ് വിപ്ലവ പാർട്ടിയുടെ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ്.