പാർടി നേതാക്കൾക്ക് നേരെ സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ സംഘടിത വ്യക്തിഹത്യ- സി.പി.എമ്മിനെതിരായ ആധുനിക വിവരയുദ്ധത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയതന്ത്രം

ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ രാഷ്ട്രീയം അടിസ്ഥാനപരമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഒരുകാലത്ത് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണങ്ങൾ പൊതുയോഗങ്ങളിലും പത്രങ്ങളിലും ടെലിവിഷനിലുമായിരുന്നു പ്രധാനമായും നടന്നിരുന്നത്. ഇന്ന് രാഷ്ട്രീയം ഡിജിറ്റൽ ലോകത്താണ് ഏറ്റവും ശക്തമായി രൂപപ്പെടുന്നത്. ജനങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങളും വികാരങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളും വലിയൊരളവുവരെ സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ സ്വാധീനത്തിലാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്. ഈ മാറ്റം രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണത്തിന്റെ രീതിയെ മാത്രമല്ല, രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെയും മാറ്റിമറിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ന് രാഷ്ട്രീയം വെറും ആശയങ്ങളുടെ ഏറ്റുമുട്ടലല്ല; അത് വിവരങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തിനായുള്ള പോരാട്ടവും ജനബോധത്തെ സ്വാധീനിക്കാനുള്ള മനഃശാസ്ത്രപരമായ യുദ്ധവുമാണ്.

ലോകമെമ്പാടും ഇന്ന് “ഇൻഫർമേഷൻ വാർഫെയർ” (Information Warfare), “സൈക്കോളജിക്കൽ വാർഫെയർ” (Psychological Warfare), “നാരേറ്റീവ് വാർഫെയർ” (Narrative Warfare), “പെർസെപ്ഷൻ മാനേജ്മെന്റ്” (Perception Management) എന്നീ ആശയങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയശാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രധാന പഠനവിഷയങ്ങളായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ആധുനിക രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഒരു പാർട്ടിയെ പരാജയപ്പെടുത്താൻ അതിന്റെ ആശയങ്ങളെ ഖണ്ഡിക്കേണ്ടത് എല്ലായ്പ്പോഴും അനിവാര്യമല്ല. പലപ്പോഴും ആ പാർട്ടിയുടെ നേതൃത്വത്തെ ജനങ്ങളുടെ കണ്ണിൽ അവിശ്വസനീയമാക്കുകയും പരിഹാസവിഷയമാക്കുകയും ചെയ്താൽ മാത്രം മതിയാകുന്നു. കാരണം, ജനങ്ങൾ പലപ്പോഴും ആശയങ്ങളേക്കാൾ വ്യക്തികളിലൂടെയാണ് രാഷ്ട്രീയത്തെ വിലയിരുത്തുന്നത്.

കേരളത്തിലും ഈ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ യാഥാർഥ്യം വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയും. പ്രത്യേകിച്ച് സി.പി.എമ്മിനെതിരായ രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടത്തിൽ കഴിഞ്ഞ കുറേ കാലമായി വ്യക്തമായ ഒരു പ്രവണത രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പാർട്ടിയുടെ നയങ്ങളെയും പരിപാടികളെയും ആശയങ്ങളെയും നേരിട്ട് വിമർശിക്കുന്നതിനേക്കാൾ പാർട്ടി നേതാക്കളെ ഓരോരുത്തരെയും വ്യക്തിപരമായി ലക്ഷ്യമാക്കി നിരന്തരമായ ആക്രമണങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന രീതിയാണ് കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെട്ടത്. ഒരു നേതാവിന്റെ ഏതെങ്കിലും പ്രസ്താവന, ചെറിയൊരു നാവുപിഴ, മുഖഭാവം, ശാരീരിക സവിശേഷത, കുടുംബജീവിതം, വ്യക്തിപരമായ ശീലങ്ങൾ, പഴയ സംഭവങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം രാഷ്ട്രീയ ആയുധങ്ങളാക്കി മാറ്റപ്പെടുന്നു. പരിഹാസം, ട്രോൾ, മീം, വ്യാജവാർത്ത, അർധസത്യങ്ങൾ, സന്ദർഭത്തിൽ നിന്ന് അടർത്തിയെടുത്ത വീഡിയോ ക്ലിപ്പുകൾ, വ്യാജ ഉദ്ധരണികൾ എന്നിവയിലൂടെ നേതാക്കളുടെ വ്യക്തിച്ഛായയെ നിരന്തരം ആക്രമിക്കുന്നു.

ഇത് ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളുടെ കൂട്ടമല്ല. ദീർഘകാല ലക്ഷ്യത്തോടെ നടപ്പിലാക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ ആശയവിനിമയ തന്ത്രമാണ്. ഓരോ നേതാവിനെയും ഓരോ സമയത്ത് ലക്ഷ്യമിടുന്നു. ഒരു നേതാവിനെതിരായ പ്രചാരണം ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരാളെ ലക്ഷ്യമാക്കുന്നു. അങ്ങനെ പാർട്ടിയുടെ മുഴുവൻ നേതൃത്വത്തെയും ക്രമേണ വിശ്വാസ്യത നഷ്ടപ്പെട്ടവരായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന ഒരു അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഏതെങ്കിലും ഒരു നേതാവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പരാജയം മാത്രമല്ല, പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാപരമായ ആത്മവിശ്വാസവും ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസവും ഒരേസമയം ദുർബലപ്പെടുത്തുകയാണ് ഈ പ്രചാരണത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.

ഇത്തരം പ്രചാരണങ്ങൾ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്നത് മനസ്സിലാക്കാൻ സാമൂഹ്യ മനഃശാസ്ത്രത്തിലെ ചില കണ്ടെത്തലുകൾ സഹായിക്കുന്നു. ഒരേ ആരോപണം ആവർത്തിച്ച് കേൾക്കുമ്പോൾ, അതിന് വ്യക്തമായ തെളിവുകൾ ഇല്ലെങ്കിലും മനുഷ്യർ അതിനെ വിശ്വസിക്കാൻ തുടങ്ങുന്ന പ്രവണതയുണ്ട്. മനഃശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇതിനെ “ഇല്യൂസറി ട്രൂത്ത് എഫക്റ്റ്” (Illusory Truth Effect) എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. അസത്യം നൂറു തവണ ആവർത്തിക്കുമ്പോൾ അത് സത്യമായി അനുഭവപ്പെടുന്നു എന്ന പഴയ പ്രചാരണരീതിയുടെ ശാസ്ത്രീയ വിശദീകരണമാണിത്. സോഷ്യൽ മീഡിയ ഈ പ്രതിഭാസത്തെ മുമ്പെങ്ങുമില്ലാത്ത വിധം ശക്തിപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ഒരേ പരിഹാസവും ഒരേ ആരോപണവും വിവിധ അക്കൗണ്ടുകളിൽ നിന്നും വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ നിരന്തരം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോൾ അത് ഒരു പൊതുബോധമായി മാറുന്നു.

ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനരീതിയും ഈ പ്രക്രിയയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെ അൽഗോരിതങ്ങൾ ശാന്തമായ വിശകലനങ്ങളേക്കാൾ വികാരപരമായ ഉള്ളടക്കങ്ങൾക്കാണ് കൂടുതൽ പ്രചാരം നൽകുന്നത്. കോപം, വെറുപ്പ്, പരിഹാസം, വിവാദം, വ്യക്തിപരമായ ആക്രമണം എന്നിവ കൂടുതൽ ആളുകളിലേക്ക് എത്തുന്നു. അതിനാൽ ഗൗരവമുള്ള രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾക്ക് ലഭിക്കാത്ത പ്രചാരം ഒരു ട്രോളിനോ അപമാനകരമായ മീമിനോ ലഭിക്കുന്നു. രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികൾ ഈ സാങ്കേതിക യാഥാർഥ്യം നന്നായി മനസ്സിലാക്കി അതിനനുസരിച്ചാണ് പ്രചാരണം രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്.

ഈ പ്രചാരണത്തിന്റെ ഏറ്റവും അപകടകരമായ ഘടകം, അതിന്റെ വിജയത്തിന് സംഭാവന ചെയ്യുന്നത് എതിരാളികൾ മാത്രമല്ല എന്നതാണ്. സി പി എമ്മിലെ പല പ്രവർത്തകരും അനുഭാവികളും അറിയാതെയെങ്കിലും അതിന്റെ ഭാഗമാകുമ്പോഴാണ് അതിന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി വർദ്ധിക്കുന്നത്. ഒരു നേതാവിനെതിരായ ട്രോളുകൾ “തമാശ” എന്ന നിലയിൽ പങ്കുവയ്ക്കുന്നതും, പാർട്ടിയുടെ ആഭ്യന്തര വിമർശനം എന്ന പേരിൽ അതേ ഭാഷ ഉപയോഗിക്കുന്നതും, സന്ദർഭം മനസ്സിലാക്കാതെ എതിരാളികൾ നിർമ്മിച്ച ആഖ്യാനങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുന്നതും ഈ പ്രക്രിയയെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. ഇങ്ങനെ ശത്രുവിന്റെ സന്ദേശം ശത്രുവിന്റെ വായിൽ നിന്നല്ല, സ്വന്തം പാളയത്തിൽ നിന്നാണ് കൂടുതൽ വ്യാപകമായി പ്രചരിക്കുന്നത്. വിവരയുദ്ധത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിജയങ്ങളിലൊന്നാണിത്.

ഇതിനെ ആരോഗ്യകരമായ ആത്മവിമർശനവുമായി കൂട്ടിക്കലർത്തരുത്. ഏതൊരു ജനാധിപത്യ പാർട്ടിക്കും ആത്മവിമർശനവും തിരുത്തലും അനിവാര്യമാണ്. എന്നാൽ ആത്മവിമർശനവും വ്യക്തിഹത്യയും തമ്മിൽ വ്യക്തമായ വ്യത്യാസമുണ്ട്. നയങ്ങളെ വിമർശിക്കുന്നത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. സംഘടനാപരമായ വീഴ്ചകളെ ചർച്ച ചെയ്യുന്നതും അനിവാര്യമാണ്. എന്നാൽ വ്യക്തികളെ അപമാനിച്ചും പരിഹസിച്ചും അവരുടെ സാമൂഹിക വിശ്വാസ്യത തകർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന പ്രചാരണം രാഷ്ട്രീയ സംവാദത്തെ സമ്പന്നമാക്കുന്നില്ല; മറിച്ച് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരത്തെ തന്നെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു.

ലോകത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും ഇതേ മാതൃകകൾ കാണാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നിരവധി രാജ്യങ്ങളിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ വ്യക്തികളെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള സംഘടിത പ്രചാരണങ്ങളും തെറ്റായ വിവരങ്ങളുടെ വ്യാപനവും പൊതുജനാഭിപ്രായത്തെ സ്വാധീനിച്ചതായി നിരവധി പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ അനുഭവങ്ങൾ ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയത്തെ ഗൗരവത്തോടെ പഠിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. കേരളവും ഈ ആഗോള പ്രവണതയിൽ നിന്ന് വേറിട്ടുനിൽക്കുന്നില്ല.

അടുത്തകാല തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളെ വിശകലനം ചെയ്യുമ്പോൾ ഒരു കാര്യം പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ ഒരൊറ്റ കാരണത്താൽ നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നില്ല. ഭരണത്തിന്റെ പ്രകടനം, സാമ്പത്തിക സാഹചര്യങ്ങൾ, സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ സ്വീകാര്യത, പ്രാദേശിക പ്രശ്നങ്ങൾ, സഖ്യരാഷ്ട്രീയം, സാമൂഹിക ഘടകങ്ങൾ, മാധ്യമങ്ങളുടെ സ്വാധീനം തുടങ്ങി നിരവധി ഘടകങ്ങൾ ചേർന്നാണ് ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം രൂപപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു ഘടകത്തെ മാത്രം നിർണായക കാരണമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നത് ശാസ്ത്രീയമായ സമീപനമല്ല. എന്നാൽ ഡിജിറ്റൽ വിവരയുദ്ധവും നേതൃത്വത്തിനെതിരായ ദീർഘകാല വ്യക്തിഹത്യാ പ്രചാരണങ്ങളും പൊതുജനാഭിപ്രായത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലൊന്നാണെന്ന് നിഷേധിക്കാനും കഴിയില്ല. അതിന്റെ സ്വാധീനം എത്രത്തോളമാണെന്ന് പാർട്ടികളും ഗവേഷകരും ഗൗരവമായി പഠിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ സി.പി.എമ്മിന് പുതിയൊരു ആശയവിനിമയ തന്ത്രം അനിവാര്യമാണ്. ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെ വെറും പ്രചാരണവേദിയായി കാണുന്ന സമീപനം മതിയാകില്ല. വിവരയുദ്ധത്തിന്റെ ശാസ്ത്രം മനസ്സിലാക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം പ്രവർത്തകർക്ക് നൽകണം. സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ അൽഗോരിതങ്ങൾ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, വ്യാജവാർത്തകൾ എങ്ങനെ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു, ട്രോൾ ശൃംഖലകൾ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, ആവർത്തിച്ചുള്ള പ്രചാരണം ജനബോധത്തെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ക്രമബദ്ധമായ പരിശീലനം ആവശ്യമാണ്. രാഷ്ട്രീയ സാക്ഷരതയോടൊപ്പം ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരതയും ഇന്നത്തെ പ്രവർത്തകന്റെ അടിസ്ഥാന യോഗ്യതയായി മാറേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.

അതോടൊപ്പം തന്നെ, പ്രതിരോധം മാത്രമല്ല, ബദൽ ആഖ്യാനങ്ങളുടെ നിർമ്മാണവും നിർണായകമാണ്. ജനങ്ങളുടെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട യാഥാർഥ്യങ്ങൾ, വികസനപ്രവർത്തനങ്ങൾ, ജനകീയ ഇടപെടലുകൾ, നയങ്ങളുടെ സാമൂഹിക ഫലങ്ങൾ, പാർട്ടി പ്രവർത്തകരുടെ സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയെ ആധുനിക മാധ്യമഭാഷയിൽ ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിന് പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ നൽകണം. നെഗറ്റീവ് പ്രചാരണങ്ങൾക്ക് ഓരോന്നായി മറുപടി പറയുന്നതിലും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമുള്ളത് വിശ്വാസ്യതയുള്ള പോസിറ്റീവ് രാഷ്ട്രീയ ആഖ്യാനം നിരന്തരം സൃഷ്ടിക്കുന്നതാണ്.

സി പി എം ഒരു കാര്യം വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കണം. ഇന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ വോട്ടെടുപ്പ് ദിവസം ആരംഭിക്കുന്നില്ല; തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾക്കിടയിലുള്ള മുഴുവൻ കാലഘട്ടത്തിലും ജനങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ നടക്കുന്ന ആഖ്യാനയുദ്ധത്തിലാണ് അവയുടെ അടിത്തറ പാകപ്പെടുന്നത്. വോട്ടുപെട്ടിയിലേക്കെത്തുന്ന ഓരോ പൗരന്റെയും തീരുമാനത്തിന് പിന്നിൽ വർഷങ്ങളായി രൂപപ്പെട്ട പ്രതിച്ഛായകളും വിശ്വാസങ്ങളും സംശയങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഡിജിറ്റൽ വിവരയുദ്ധത്തെ അവഗണിക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഭാവിയിൽ വിജയിക്കുക കൂടുതൽ ദുഷ്കരമായിരിക്കും.

അവസാനമായി പറയേണ്ടത് ഇതാണ്. വ്യക്തിപരമായ അധിക്ഷേപങ്ങളും പരിഹാസങ്ങളും ട്രോളുകളും രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ഘടകങ്ങളാണെന്ന് കരുതി അവയെ നിസ്സാരവത്കരിക്കുന്നത് വലിയ തെറ്റായിരിക്കും. അവ ആധുനിക രാഷ്ട്രീയത്തിലെ സംഘടിത ആശയവിനിമയ തന്ത്രങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ്. അതിനെ നേരിടേണ്ടത് വികാരപരമായ പ്രതികരണങ്ങളിലൂടെയല്ല; ശാസ്ത്രീയമായ വിശകലനത്തിലൂടെയും രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെയും ശക്തമായ ജനബന്ധത്തിലൂടെയും വിശ്വാസ്യതയുള്ള ബദൽ ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെയുമാണ്. ജനങ്ങളുടെ ബോധത്തിൽ നടക്കുന്ന ഈ പുതിയ യുദ്ധത്തിന്റെ സ്വഭാവം കൃത്യമായി തിരിച്ചറിയുകയും അതിനനുസരിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയവും സംഘടനാപരവുമായ തയ്യാറെടുപ്പുകൾ നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നതിലാണ് ഭാവിയിലെ രാഷ്ട്രീയ വിജയത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന രഹസ്യം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്.