ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്കൽ ജ്യാമിതി (Geometry)- Sphere, π, Cohesion–Decohesion Dynamics, യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ സംഘടന

മനുഷ്യന്റെ ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണത്തിന്റെ ചരിത്രം പ്രധാനമായും രണ്ട് അടിസ്ഥാനചോദ്യങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ് വികസിച്ചുവന്നത്. ഒന്നാമത്തെ ചോദ്യം: പ്രപഞ്ചം എന്തുകൊണ്ടാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്? രണ്ടാമത്തേത്: പ്രപഞ്ചം എങ്ങനെയാണ് സംഘടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്? ആധുനിക ഭൗതികശാസ്ത്രം ആദ്യചോദ്യത്തിന് അത്ഭുതകരമായ ഉത്തരങ്ങളാണ് നൽകിയത്. അണുക്കൾ, ഉപഅണുകണങ്ങൾ, ക്വാണ്ടം ക്ഷേത്രങ്ങൾ, ഊർജം, സ്പേസ്ടൈം, ഗുരുത്വാകർഷണം തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങൾ ഈ അന്വേഷണത്തിന്റെ ഫലമാണ്. എന്നാൽ മറ്റൊരു ചോദ്യം ഇപ്പോഴും പൂർണ്ണമായി ഉത്തരം ലഭിക്കാത്ത നിലയിലാണ്: പ്രകൃതി എന്തുകൊണ്ടാണ് നിരന്തരം ചില പ്രത്യേക ജ്യാമിതീയ രൂപങ്ങളിലേക്ക് പരിണമിക്കുന്നത്?

ജീവകോശങ്ങൾ സാധാരണയായി ഏകദേശം ഗോളാകൃതിയിലാകുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്? ജലത്തുള്ളികൾ എന്തുകൊണ്ട് ഗോളമാകുന്നു? ഗുരുത്വാകർഷണത്തിന്റെ കീഴിൽ ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും എന്തുകൊണ്ട് ഗോളാകൃതിയിലേക്ക് പരിണമിക്കുന്നു? DNA എന്തുകൊണ്ട് ഇരട്ട ഹെലിക്സാണ്? പ്രോട്ടീനുകൾ എന്തുകൊണ്ട് ആവർത്തിച്ച് ഹെലിക്കൽ ഘടനകൾ സ്വീകരിക്കുന്നു? സ്ഫടികങ്ങൾ എന്തുകൊണ്ട് നിർദ്ദിഷ്ട ബഹുമുഖ ജ്യാമിതികൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് നിലവിലുള്ള ശാസ്ത്രം ഓരോ മേഖലയ്ക്കും വ്യത്യസ്ത ഭൗതിക-രാസ വിശദീകരണങ്ങൾ നൽകുന്നു. എന്നാൽ ഈ വൈവിധ്യമാർന്ന വിശദീകരണങ്ങൾക്കപ്പുറം, പ്രകൃതിയുടെ എല്ലാ തലങ്ങളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സർവസാധാരണ സംഘടനാത്മക തത്വം ഉണ്ടാകാമോ എന്ന ചോദ്യം ഇപ്പോഴും തുറന്നുകിടക്കുന്നു.

Quantum Dialectics ഈ ചോദ്യത്തെ ഒരു പുതിയ തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നു. ഈ സമീപനത്തിൽ ജ്യാമിതി ദ്രവ്യത്തിന്റെ ഉപോൽപ്പന്നമല്ല; മറിച്ച് ദ്രവ്യം, ഊർജം, ജീവൻ, സംഘടന എന്നിവയെല്ലാം ഉദ്ഭവിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന ഡയലക്ടിക്കൽ പ്രക്രിയയുടെ ദൃശ്യപ്രകടനമാണ്. അതിനാൽ പ്രകൃതിയുടെ രൂപങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കണമെങ്കിൽ ആദ്യം അവയെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന സംഘടനാത്മക നിയമങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കണം.

Quantum Dialectics-ന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് പരസ്പരവിരുദ്ധങ്ങളല്ലാത്ത, പരസ്പരപൂരകങ്ങളായ രണ്ട് അടിസ്ഥാനപ്രവണതകളാണ്—Cohesion എന്നും Decohesion എന്നും ഇവിടെ വിളിക്കുന്ന സംഘടനാത്മക പ്രവണതകൾ. Cohesion എന്നത് സ്വയം നിലനിൽക്കാൻ കഴിയുന്ന ബന്ധങ്ങൾ രൂപപ്പെടുകയും അവ നിലനിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രവണതയാണ്. Decohesion എന്നത് ആ ബന്ധങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ശക്തിയല്ല; മറിച്ച് പുതിയ ബന്ധങ്ങൾ രൂപപ്പെടാനും പുതിയ സംഘടനകൾ ഉദ്ഭവിക്കാനും ആവശ്യമായ സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്ന പ്രവണതയാണ്. ഒന്നില്ലാതെ മറ്റൊന്ന് പ്രവർത്തിക്കില്ല. Cohesion മാത്രം ഉണ്ടായാൽ പ്രപഞ്ചം മാറ്റമില്ലാത്ത ഒരു നിശ്ചലാവസ്ഥയായി മാറും. Decohesion മാത്രം ഉണ്ടായാൽ ഒരു സ്ഥിരസംഘടനയും ഒരിക്കലും രൂപപ്പെടുകയില്ല. യാഥാർത്ഥ്യം നിലനിൽക്കുന്നത് ഈ രണ്ടിന്റെയും നിരന്തര ഡയലക്ടിക്കൽ സന്തുലനത്തിലാണ്.

ഈ കാഴ്ചപ്പാടിൽ Space ഒരു ശൂന്യതയല്ല. അത് ഇനിയും യാഥാർത്ഥ്യവൽക്കരിക്കപ്പെടാത്ത സംഘടനാസാധ്യതയുടെ മേഖലയാണ്. Matter എന്നത് ഉയർന്ന തോതിൽ യാഥാർത്ഥ്യവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട Cohesion ആണ്. Energy ഈ രണ്ടിനുമിടയിലെ പരിവർത്തനാവസ്ഥയാണ്. അതിനാൽ Space, Energy, Matter എന്നിവ പരസ്പരം വേർതിരിച്ച സത്തകളല്ല; സംഘടനയുടെ തുടർച്ചയായ വ്യത്യസ്ത ഘട്ടങ്ങളാണ്.

ഈ സംഘടനാപരമായ ചട്ടക്കൂടിൽ നിന്നാണ് ജ്യാമിതിയുടെ പ്രശ്നം വീണ്ടും പരിശോധിക്കപ്പെടുന്നത്. ഒരു സംവിധാനം എല്ലാ ദിശകളിലും പൂർണ്ണമായും സമമാകുമ്പോൾ അതിന്റെ ആദ്യ സമതുലിതരൂപം എന്തായിരിക്കും? Quantum Dialectics ഈ ചോദ്യത്തിന് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന ഹിപോത്തസിസ് ഇതാണ്: Isotropic self-organization-ന്റെ ആദ്യ ജ്യാമിതീയ പ്രകടനം Sphere ആണ്.

ഈ പ്രസ്താവന യൂക്ലിഡിയൻ ജ്യാമിതിയെയോ നിലവിലുള്ള ഭൗതികശാസ്ത്രത്തെയോ നിഷേധിക്കുന്നില്ല. Sphere-ന്റെ ജ്യാമിതിയെ മാറ്റിയെഴുതാനും ശ്രമിക്കുന്നില്ല. മറിച്ച് Sphere എന്തുകൊണ്ടാണ് പ്രകൃതിയിൽ ഇത്ര സർവവ്യാപകമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് എന്നതിന് ഒരു പുതിയ ഒണ്ടോളജിക്കൽ വ്യാഖ്യാനം നിർദ്ദേശിക്കുകയാണ്. Quantum Dialectics-ൽ Sphere ഒരു ഗണിതവസ്തു മാത്രമല്ല; എല്ലാ ദിശകളിലും സമതുലിതമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന Cohesion–Decohesion Dynamics-ന്റെ ആദ്യ സ്ഥിരജ്യാമിതിയാണ്.

ഈ ഘട്ടത്തിൽ π-യ്ക്ക് പുതിയ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുന്നു. ഗണിതത്തിൽ π ഒരു വൃത്തത്തിന്റെ ചുറ്റളവും വ്യാസവും തമ്മിലുള്ള അനുപാതമാണ്. അത് മാറ്റേണ്ട ആവശ്യമില്ല. എന്നാൽ Quantum Dialectics ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യം വ്യത്യസ്തമാണ്. എന്തുകൊണ്ടാണ് ഈ അനുപാതം പ്രകൃതിയിലെ എല്ലാ isotropic ജ്യാമിതികളിലും അനിവാര്യമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്? π വെറും ഒരു ജ്യാമിതീയ സ്ഥിരാങ്കമാണോ, അതോ isotropic organization-ന്റെ സർവസാധാരണ invariant ആണോ? ഈ ചോദ്യം ഇപ്പോൾ ഒരു ഗവേഷണഹിപോത്തസിസാണ്; അത് തെളിയിക്കപ്പെട്ട നിഗമനമല്ല.

ഈ ഹിപോത്തസിസ് ശരിയാണെങ്കിൽ, π-യെ ഒരു ഗണിതസ്ഥിരാങ്കമായി മാത്രം കാണാൻ കഴിയില്ല. അത് മൂന്നു-മാന സ്പേസിൽ isotropic organization എങ്ങനെ സ്വയംസ്ഥിരത കൈവരിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ സർവസാധാരണ ജ്യാമിതീയ പ്രകടനമായിരിക്കാം. Sphere എന്നത് ആ സമതുലിതാവസ്ഥയുടെ രൂപമാണെങ്കിൽ, π ആ രൂപത്തിന്റെ സംഘടനാത്മക invariant ആയിരിക്കാം. എന്നാൽ ഇത്തരമൊരു അവകാശവാദം സ്വീകരിക്കപ്പെടണമെങ്കിൽ അത് ദാർശനിക വാദങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്. Cohesion–Decohesion Dynamics-ന്റെ കൃത്യമായ ഗണിതരൂപത്തിൽ നിന്ന് Sphere സ്വാഭാവികമായി ഉദ്ഭവിക്കുകയും, Sphere-ന്റെ ജ്യാമിതിയിൽ നിന്ന് π ഒരു അനിവാര്യ invariant ആയി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്ന് കാണിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഈ അന്വേഷണത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം പുതിയൊരു സംഖ്യ കണ്ടെത്തുക എന്നതല്ല. നിലവിലുള്ള π-യ്ക്ക് കൂടുതൽ ആഴമുള്ള ഒരു ഒണ്ടോളജിക്കൽ അർത്ഥം നൽകാൻ കഴിയുമോ എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ചോദ്യം. അത്തരം ഒരു ശ്രമം വിജയിക്കണമെങ്കിൽ അത് നിലവിലുള്ള ഗണിതത്തെയും ഭൗതികശാസ്ത്രത്തെയും പൂർണ്ണമായി ഉൾക്കൊള്ളുകയും, അതിനപ്പുറം പുതിയ ഗണിതബന്ധങ്ങളും പുതിയ പരീക്ഷണപ്രവചനങ്ങളും നൽകുകയും വേണം. അതിനാൽ Quantum Dialectics-ന്റെ ഈ അധ്യായം ഒരു അന്തിമസിദ്ധാന്തം അവതരിപ്പിക്കുന്നില്ല; മറിച്ച് ഒരു ഗവേഷണപരിപാടി അവതരിപ്പിക്കുകയാണ്.

ഈ അധ്യായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനപ്രമേയം വളരെ ലളിതമാണ്. പ്രകൃതിയിലെ ജ്യാമിതീയ രൂപങ്ങൾ യാദൃശ്ചികമല്ല. അവ പ്രകൃതിയുടെ ആന്തരിക സംഘടനയുടെ ദൃശ്യഭാഷയാണ്. Sphere, Curve, Helix, Polyhedron എന്നിവ പരസ്പരം ബന്ധമില്ലാത്ത രൂപങ്ങളല്ല; ഒരേ Cohesion–Decohesion Dynamics വ്യത്യസ്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ സ്വീകരിക്കുന്ന സ്ഥിരസംഘടനകളാണ്. ഈ പ്രമേയം ശരിയാണെങ്കിൽ, ജ്യാമിതി ഗണിതത്തിന്റെ ഒരു ശാഖ മാത്രമല്ല; യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ സംഘടനയെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായ ഭാഷകളിലൊന്നായി മാറുന്നു.

ഈ അധ്യായം ആ സാധ്യതയുടെ ആദ്യപടിയാണ്. ഇതിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ആശയങ്ങൾ സ്ഥാപിത ശാസ്ത്രീയ സിദ്ധാന്തങ്ങളായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതല്ല; മറിച്ച് ഗണിതപരമായും ഭൗതികപരമായും പരീക്ഷണപരമായും വികസിപ്പിക്കപ്പെടേണ്ട ഒരു പുതിയ ഗവേഷണപരിപാടിയുടെ ഒണ്ടോളജിക്കൽ അടിത്തറയായാണ് നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്. യഥാർത്ഥ പരീക്ഷണം ഇനി ആരംഭിക്കുകയാണ്—ഈ ആശയങ്ങളെ കൃത്യമായ ഗണിതത്തിലേക്കും പരിശോധനയോഗ്യമായ ശാസ്ത്രത്തിലേക്കും പരിവർത്തനം ചെയ്യാൻ കഴിയുമോ എന്നതാണ് Quantum Dialectics-ന്റെ അടുത്ത വെല്ലുവിളി.

ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ജ്യാമിതിയെ സാധാരണയായി ഒരു വിവരണോപകരണമായാണ് (descriptive tool) കണക്കാക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. ഒരു വസ്തുവിന്റെ ആകൃതി, ഒരു ഗ്രഹത്തിന്റെ ഭ്രമണപഥം, ഒരു ക്രിസ്റ്റലിന്റെ ഘടന, ഒരു അണുവിന്റെ വിന്യാസം എന്നിവ വിവരിക്കാൻ ജ്യാമിതി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ജ്യാമിതി യാഥാർത്ഥ്യത്തെ വിവരിക്കുന്ന ഭാഷയാണ്; യാഥാർത്ഥ്യത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രക്രിയയല്ല. Quantum Dialectics ഈ നിലപാടിനെ അടിസ്ഥാനപരമായി പുനഃപരിശോധിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.

ഈ സമീപനത്തിൽ ജ്യാമിതി ഒരു നിഷ്ക്രിയ വിവരണഭാഷയല്ല. മറിച്ച്, പ്രകൃതിയിലെ സംഘടനാപരമായ നിയമങ്ങളുടെ ദൃശ്യപ്രകടനമാണ്. ഒരു സംവിധാനത്തിന്റെ ജ്യാമിതി അതിന്റെ പുറംരൂപമല്ല; അതിന്റെ ആന്തരിക സംഘടന എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ദൃശ്യരൂപമാണ്. അതിനാൽ ഒരു സംവിധാനത്തിന്റെ രൂപം മനസ്സിലാക്കണമെങ്കിൽ, അതിനെ സൃഷ്ടിച്ച സംഘടനാപരമായ പ്രക്രിയ മനസ്സിലാക്കണം.

ഈ ദൃഷ്ടികോണത്തിൽ ഒരു അടിസ്ഥാനചോദ്യം ഉയരുന്നു. പ്രപഞ്ചത്തിൽ ആദ്യമായി ഒരു സ്ഥിരസംഘടന രൂപപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ, അതിന്റെ ജ്യാമിതി എന്തായിരിക്കും? ഈ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ മുമ്പ് “സ്ഥിരസംഘടന” എന്നതിന്റെ അർത്ഥം വ്യക്തമാക്കണം.

Quantum Dialectics-ൽ ഒരു സംഘടന എന്നത് ഘടകങ്ങളുടെ ഒരു ശേഖരമല്ല. ഒരു സംഘടനയെ നിലനിർത്തുന്ന ഓരോ ബന്ധവും തിരികെ ആ സംഘടനയാൽ തന്നെ നിലനിർത്തപ്പെടുന്ന പരസ്പര സ്വയംനിലനിർത്തൽ (mutual self-sustainment) ശൃംഖലയാണ് ഒരു സംഘടന. അതിനാൽ ഒരു സംഘടനയുടെ സ്ഥിരത അതിലെ ദ്രവ്യത്തിന്റെ അളവിലല്ല; അതിലെ ബന്ധങ്ങളുടെ സ്വയം പുനരുത്പാദന ശേഷിയിലാണ്.

ഇവിടെയാണ് Cohesion-ന് ഒരു പുതിയ അർത്ഥം ലഭിക്കുന്നത്. Cohesion ഒരു ആകർഷണബലമല്ല. ഒരു ബന്ധം സ്വയം നിലനിൽക്കാനും, അതിലൂടെ രൂപപ്പെട്ട സംഘടന ആ ബന്ധത്തെ വീണ്ടും നിലനിർത്താനും കഴിയുന്ന അവസ്ഥയാണ് Cohesion. അതുപോലെ Decohesion ഒരു നാശശക്തിയുമല്ല. നിലവിലുള്ള ബന്ധങ്ങൾ പുതിയ രീതിയിൽ പുനഃസംഘടിതമാകാൻ അനുവദിക്കുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യമാണ് Decohesion. അതിനാൽ ഇവ രണ്ടും പരസ്പരം നിഷേധിക്കുന്ന ശക്തികളല്ല; സംഘടനയുടെ സ്ഥിരതയും പരിണാമവും ഒരേസമയം സാധ്യമാക്കുന്ന രണ്ട് അടിസ്ഥാനപ്രവണതകളാണ്.

ഒരു സംവിധാനത്തിൽ എല്ലാ ദിശകളും തുല്യമാണെന്ന് കരുതുക. ഒരു ദിശയ്ക്കും മറ്റൊരു ദിശയെക്കാൾ മുൻഗണനയില്ല. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ Cohesion-നും Decohesion-നും ഒരു പ്രത്യേക ദിശ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ കഴിയില്ല. അവ എല്ലാ ദിശകളിലും ഒരേ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കണം. ഈ പൂർണ്ണ ദിശാസമത്വത്തെയാണ് isotropy എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

Isotropy നിലവിലുണ്ടെങ്കിൽ സ്വയംസംഘടനയ്ക്ക് അനന്തമായ ജ്യാമിതീയ സാധ്യതകൾ ഉണ്ടാകില്ല. കാരണം ഒരു ദിശയെ തിരഞ്ഞെടുത്ത നിമിഷം isotropy നഷ്ടപ്പെടും. അതിനാൽ എല്ലാ ദിശകളെയും ഒരുപോലെ പരിഗണിക്കുന്ന ആദ്യ സ്ഥിരജ്യാമിതി Sphere ആയിരിക്കും എന്നതാണ് Quantum Dialectics മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന ഗവേഷണഹിപോത്തസിസ്.

ഇത് ഒരു ഗണിതസത്യമായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ ഇതിന് ശക്തമായ ജ്യാമിതീയ അടിത്തറയുണ്ട്. Sphere മാത്രമാണ് കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും ഒരേ അകലം നിലനിർത്തുന്ന രൂപം. അതിനാൽ പൂർണ്ണ isotropic organization-ന്റെ ഏറ്റവും ലളിതമായ പ്രകടനം Sphere ആകുമെന്നത് യുക്തിസഹമായ ഗവേഷണധാരണയാണ്.

ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന ദാർശനിക മാറ്റം സംഭവിക്കുന്നു. പരമ്പരാഗത ജ്യാമിതിയിൽ Sphere ഒരു രൂപമാണ്. Quantum Dialectics-ൽ Sphere ഒരു പ്രക്രിയയുടെ ഫലമാണ്. അതായത് Sphere-നെ അതിന്റെ അന്തിമരൂപം കൊണ്ടല്ല നിർവചിക്കുന്നത്; അത് എങ്ങനെ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു എന്ന പ്രക്രിയ കൊണ്ടാണ് നിർവചിക്കുന്നത്. ഈ വ്യത്യാസം വളരെ നിർണായകമാണ്. കാരണം ഇവിടെ ജ്യാമിതി നിശ്ചലമല്ല; അത് നിരന്തരം പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടനാപരമായ ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ഒരു നിമിഷപ്രകടനമാണ്.

ഈ സമീപനം മറ്റൊരു പ്രധാന സാധ്യതയും തുറക്കുന്നു. Sphere ആദ്യ സമതുലിതരൂപമാണെങ്കിൽ, പ്രകൃതിയിലെ മറ്റ് എല്ലാ ജ്യാമിതികളും Sphere-ൽ നിന്നുള്ള വ്യതിയാനങ്ങളായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയും. പൂർണ്ണ isotropy നിലനിൽക്കുമ്പോൾ Sphere ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. ദിശാപരമായ അസമത്വങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോൾ Sphere വളഞ്ഞ ജ്യാമിതികളിലേക്ക് മാറുന്നു. ഭ്രമണം ചേർന്നാൽ Helix ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. പ്രാദേശിക ഘടനാപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ശക്തമാകുമ്പോൾ Polyhedral രൂപങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ പ്രകൃതിയിലെ ജ്യാമിതീയ വൈവിധ്യം വ്യത്യസ്ത നിയമങ്ങളുടെ ഫലമല്ല; ഒരേ അടിസ്ഥാനസംഘടനയുടെ വ്യത്യസ്ത പ്രകടനങ്ങളാണ്.

ഈ ആശയം ശരിയാണെങ്കിൽ, ജ്യാമിതിയുടെ ചരിത്രം പുതുതായി വായിക്കേണ്ടിവരും. യൂക്ലിഡ് ജ്യാമിതിയെ അളവുകളുടെ ശാസ്ത്രമാക്കി. റീമാൻ ജ്യാമിതിയെ വളഞ്ഞ ബഹിരാകാശത്തിന്റെ ഭാഷയാക്കി. ഐൻസ്റ്റീൻ ജ്യാമിതിയെ ഗുരുത്വാകർഷണത്തിന്റെ ഭാഷയാക്കി. Quantum Dialectics മറ്റൊരു ചുവടുകൂടി മുന്നോട്ടുവെച്ച് ഒരു പുതിയ സാധ്യത മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു: ജ്യാമിതി യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ സംഘടനയുടെ ഭാഷയാണ്.

ഈ നിർദ്ദേശം സ്വീകരിക്കപ്പെടുമോ ഇല്ലയോ എന്നത് ഭാവിയിലെ ഗണിതവും പരീക്ഷണങ്ങളും തീരുമാനിക്കും. എന്നാൽ ഈ സാധ്യതയെ ഗൗരവമായി അന്വേഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്. കാരണം അത് ശരിയാണെങ്കിൽ, പ്രകൃതിയുടെ വൈവിധ്യമാർന്ന രൂപങ്ങളെ ഒരു പൊതുസംഘടനാത്മക തത്വത്തിനുള്ളിൽ ഏകീകരിക്കാൻ കഴിയുന്ന പുതിയ ശാസ്ത്രീയ ചട്ടക്കൂടിലേക്കാണ് അത് നമ്മെ നയിക്കുന്നത്.

പ്രകൃതിയിലെ രൂപങ്ങളെ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുമ്പോൾ ഒരു പ്രധാന സവിശേഷത വ്യക്തമായി കാണാം. ഒരു സംവിധാനത്തിന് ബാഹ്യനിയന്ത്രണങ്ങൾ കുറവായിരിക്കുകയും എല്ലാ ദിശകളിലും ഒരേ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, അത് സാധ്യമായിടത്തോളം ഗോളാകൃതിയിലേക്ക് പരിണമിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ജലത്തുള്ളികൾ, സോപ്പ് കുമിളകൾ, മൈക്രോഗ്രാവിറ്റിയിൽ ഒഴുകുന്ന ദ്രാവകങ്ങൾ, പല ജീവകോശങ്ങൾ, ഗ്രഹങ്ങൾ, നക്ഷത്രങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഈ പ്രവണത വ്യക്തമായി കാണാം. ഓരോ സംഭവത്തിനും വ്യത്യസ്ത ഭൗതിക കാരണങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും, അവയുടെ അന്തിമജ്യാമിതി അത്ഭുതകരമായ സാമ്യം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് യാദൃശ്ചികമായ ഒരു സാദൃശ്യമാണോ, അതോ പ്രകൃതിയിലെ ഒരു കൂടുതൽ അടിസ്ഥാനപരമായ സംഘടനാത്മക നിയമത്തിന്റെ പ്രകടനമാണോ എന്നതാണ് Quantum Dialectics അന്വേഷിക്കുന്നത്.

ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്. പരമ്പരാഗത ഭൗതികശാസ്ത്രം ജലത്തുള്ളി ഗോളമാകുന്നതിന് ഉപരിതലവലിവിനെയും, ഗ്രഹങ്ങൾ ഗോളമാകുന്നതിന് ഗുരുത്വാകർഷണത്തെയും, ജീവകോശങ്ങളുടെ രൂപത്തിന് ജൈവപ്രക്രിയകളെയും കാരണമായി വിശദീകരിക്കുന്നു. ഈ വിശദീകരണങ്ങൾ ശരിയാണ്. എന്നാൽ അവ ഓരോ സംവിധാനത്തിന്റെയും സമീപകാരണം (proximate cause) മാത്രമാണ് വിശദീകരിക്കുന്നത്. Quantum Dialectics ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യം കൂടുതൽ അടിസ്ഥാനപരമാണ്. വ്യത്യസ്ത ഭൗതിക സംവിധാനങ്ങൾ എന്തുകൊണ്ടാണ് ഒരേ ജ്യാമിതീയ പരിഹാരത്തിലേക്ക് പരിണമിക്കുന്നത്?

ഈ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ ജ്യാമിതിയെ ഒരു നിശ്ചല രൂപമായി കാണാതെ, ഒരു സംഘടനാപരമായ പരിഹാരമായി കാണേണ്ടിവരും. Sphere എന്നത് ഒരു വസ്തുവിന്റെ ആകൃതി മാത്രമല്ല; എല്ലാ ദിശകളിലും തുല്യമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടനയുടെ സമതുലിതാവസ്ഥയാണ്. ഒരു കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും ഒരേ സ്വഭാവത്തിൽ വ്യാപിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന പ്രവണതയും, അതേ കേന്ദ്രത്തെ നിലനിർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന സംഘടനാപരമായ പ്രവണതയും പരസ്പരം സന്തുലിതമാകുമ്പോൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്ന ആദ്യ സ്ഥിരജ്യാമിതിയാണ് Sphere.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ Cohesion-നെ ഒരു ആകർഷണബലമായും Decohesion-നെ ഒരു വികർഷണബലമായും കാണുന്നത് മതിയാകില്ല. അവയെ സംഘടനയുടെ രണ്ട് അടിസ്ഥാനപ്രവണതകളായി കാണണം. Cohesion സംഘടനയെ നിലനിർത്തുന്നു. Decohesion സംഘടനയെ മാറ്റത്തിനായി തുറന്നുവെക്കുന്നു. Cohesion മാത്രം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ പുതിയ സംഘടനകൾ ഒരിക്കലും ഉദ്ഭവിക്കുമായിരുന്നില്ല. Decohesion മാത്രം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ ഒരു സ്ഥിരസംഘടനയും നിലനിൽക്കുമായിരുന്നില്ല. Sphere ഈ രണ്ടിന്റെയും സന്തുലിതാവസ്ഥയുടെ ആദ്യ ജ്യാമിതീയ പ്രകടനമാണ്.

ഇവിടെ “ആദ്യ” എന്ന പദത്തിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. അതിന്റെ അർത്ഥം സമയക്രമത്തിൽ ആദ്യം എന്നല്ല; സംഘടനാപരമായ ലളിതത്വത്തിൽ ആദ്യം എന്നതാണ്. എല്ലാ ദിശകളെയും തുല്യമായി പരിഗണിക്കുന്ന ഏറ്റവും ലളിതമായ സ്ഥിരജ്യാമിതി Sphere ആണ്. അതിനാൽ Quantum Dialectics-ൽ Sphere-നെ Primitive Equilibrium Geometry എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാം. അത് എല്ലാ ജ്യാമിതികളുടെയും മൂലരൂപമാണെന്ന് അർത്ഥമല്ല; isotropic self-organization-ന്റെ ഏറ്റവും ലളിതമായ സമതുലിതപരിഹാരമാണെന്നതാണ് അർത്ഥം.

ഈ ആശയം അംഗീകരിച്ചാൽ π-യുടെ പ്രാധാന്യവും പുതിയ വെളിച്ചത്തിൽ കാണാം. ഗണിതത്തിൽ π ഒരു വൃത്തത്തിന്റെ ചുറ്റളവും വ്യാസവും തമ്മിലുള്ള അനുപാതമാണ്. എന്നാൽ Sphere-ന്റെ മുഴുവൻ ജ്യാമിതിയും π-യാൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു. ഉപരിതലവിസ്തീർണം, വ്യാപ്തം, വളവ്, തരംഗങ്ങൾ, ദോളനങ്ങൾ, ഭ്രമണസമമിതികൾ—എല്ലായിടത്തും π വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ഈ ആവർത്തനം ഒരു ഗണിതയാദൃശ്ചികതയല്ല. ഇത് isotropic geometry-യുടെ ആന്തരിക invariant ആണെന്ന് ഗണിതം കാണിക്കുന്നു.

Quantum Dialectics ഇവിടെ ഒരു പുതിയ സാധ്യത മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. π-യെ ഒരു ജ്യാമിതീയ invariant ആയി മാത്രം കാണാതെ, isotropic organization-ന്റെ invariant ആയും കാണാനാകുമോ? മറ്റൊരു രീതിയിൽ പറഞ്ഞാൽ, Sphere ജ്യാമിതിയുടെ അടിസ്ഥാനപരിഹാരമാണെങ്കിൽ, Sphere-നെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന സംഘടനാപരമായ നിയമങ്ങളിലും π അനിവാര്യമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നുണ്ടോ? ഈ ചോദ്യം ഇപ്പോൾ ഉത്തരമല്ല; ഗവേഷണപരിപാടിയാണ്.

ഇവിടെയാണ് ഗണിതവും ദാർശനികതയും വീണ്ടും ഒന്നിച്ചുചേരുന്നത്. ഗണിതം π-യെ നിർവചിക്കുന്നു; പക്ഷേ π എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇത്ര സർവവ്യാപകമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് എന്ന ചോദ്യത്തിന് അത് ഒണ്ടോളജിക്കൽ ഉത്തരം നൽകുന്നില്ല. Quantum Dialectics ആ ശൂന്യത നികത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു. എന്നാൽ അത് നിലവിലുള്ള ഗണിതത്തെ മാറ്റിയെഴുതാൻ ശ്രമിക്കുന്നില്ല. മറിച്ച്, നിലവിലുള്ള ഗണിതത്തിന് ഒരു പുതിയ വ്യാഖ്യാനതലം ചേർക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

ഈ സമീപനത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി, പ്രകൃതിയിലെ അനേകം പ്രതിഭാസങ്ങളെ ഒരേ സംഘടനാത്മക ഭാഷയിൽ വായിക്കാനുള്ള സാധ്യതയാണ്. ജീവകോശത്തിന്റെ ഗോളാകൃതി, ജലത്തുള്ളിയുടെ ഗോളാകൃതി, ഗ്രഹത്തിന്റെ ഗോളാകൃതി, നക്ഷത്രത്തിന്റെ ഗോളാകൃതി—ഇവയെല്ലാം വ്യത്യസ്ത ഭൗതികനിയമങ്ങളുടെ ഫലങ്ങളായിരിക്കാം; എന്നാൽ അവയെല്ലാം ഒരേ അടിസ്ഥാനസംഘടനാത്മക സമതുലിതാവസ്ഥയുടെ വ്യത്യസ്ത ഭൗതിക പ്രകടനങ്ങളായിരിക്കാമെന്നും Quantum Dialectics നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.

ഈ ആശയം ശരിയാണെങ്കിൽ, ജ്യാമിതി ഇനി ദ്രവ്യത്തിന്റെ ഗുണമല്ല. ദ്രവ്യം തന്നെയാണ് ഒരു പ്രത്യേക ജ്യാമിതീയ സംഘടന. അതായത് രൂപം ദ്രവ്യത്തെ പിന്തുടരുന്നില്ല; സംഘടനയാണ് രൂപത്തെ നിർണ്ണയിക്കുന്നത്, രൂപമാണ് ദ്രവ്യത്തിന്റെ സ്ഥിരതയെ പ്രകടമാക്കുന്നത്. ഈ ചിന്തയാണ് Quantum Dialectics-ന്റെ ജ്യാമിതീയ കാഴ്ചപ്പാടിന്റെ കേന്ദ്രം. ഇവിടെ നിന്ന് പ്രകൃതിയിലെ എല്ലാ സങ്കീർണ്ണ ജ്യാമിതികളും—Curve, Helix, Polyhedron, Fractal—എങ്ങനെ Sphere-ൽ നിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്നു എന്ന ചോദ്യത്തിലേക്കാണ് നമ്മുടെ അന്വേഷണം സ്വാഭാവികമായി നീങ്ങുന്നത്.

Sphere ആദ്യ സമതുലിതജ്യാമിതിയാണെന്ന് അംഗീകരിച്ചാൽ, അടുത്ത സ്വാഭാവിക ചോദ്യം ഇതാണ്: പ്രകൃതിയിലെ അനന്തമായ രൂപവൈവിധ്യം എങ്ങനെ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു? എല്ലാം Sphere ആകുന്നില്ലല്ലോ. ജീവജാലങ്ങൾ, സസ്യങ്ങൾ, പ്രോട്ടീനുകൾ, പർവതങ്ങൾ, നദികൾ, ക്രിസ്റ്റലുകൾ, ഗാലക്സികൾ—ഇവയൊന്നും പൂർണ്ണഗോളങ്ങളല്ല. അപ്പോൾ Sphere-ൽ നിന്ന് പ്രകൃതിയുടെ വൈവിധ്യത്തിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനം എങ്ങനെയാണ് സംഭവിക്കുന്നത്?

Quantum Dialectics ഈ ചോദ്യത്തിന് നൽകുന്ന ആദ്യ ഉത്തരം Symmetry Breaking എന്ന ആശയത്തിലൂടെയാണ്. സമമിതി എന്നത് എല്ലാ ദിശകളും തുല്യമായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയാണ്. എന്നാൽ യഥാർത്ഥ പ്രകൃതിയിൽ പൂർണ്ണമായ സമമിതി ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്നത് അപൂർവമാണ്. ചെറിയ പരിസ്ഥിതിവ്യതിയാനങ്ങൾ, ഊർജ്ജസാന്ദ്രതയിലെ അസമത്വങ്ങൾ, ഭ്രമണം, ബാഹ്യബലങ്ങൾ, വളർച്ചയിലെ വ്യത്യാസങ്ങൾ, പ്രാദേശിക ഘടനാപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവ ക്രമേണ ആ സമമിതിയെ തകർക്കുന്നു. ഈ symmetry breaking ഒരു തകരച്ചയല്ല; പുതിയ സംഘടനകളുടെ ഉദ്ഭവത്തിനുള്ള അനിവാര്യ ഘട്ടമാണ്.

ഇവിടെയാണ് Cohesion–Decohesion Dynamics വീണ്ടും നിർണായകമാകുന്നത്. Cohesion മാത്രം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ എല്ലാ സംഘടനകളും പരമാവധി സമമിതിയിലേക്ക് ചുരുങ്ങുമായിരുന്നു. Decohesion മാത്രം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ ഒരു സമമിതിയും രൂപപ്പെടുമായിരുന്നില്ല. എന്നാൽ ഇവ രണ്ടും ഒരേസമയം പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ പ്രകൃതി സ്ഥിരതയും മാറ്റവും ഒരുമിച്ച് നിലനിർത്തുന്നു. Symmetry രൂപപ്പെടുന്നത് Cohesion-ന്റെ പ്രകടനമാണ്; Symmetry Breaking സംഭവിക്കുന്നത് Decohesion-ന്റെ പ്രകടനമാണ്. എന്നാൽ Symmetry Breaking ഒരു നാശപ്രക്രിയയല്ല. അത് കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ സംഘടനകൾക്ക് വഴിതുറക്കുന്ന സൃഷ്ടിപരമായ പ്രക്രിയയാണ്.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ Curve-ന്റെ ഉദ്ഭവം മനസ്സിലാക്കാം. Sphere-ൽ ഒരു പ്രത്യേക ദിശയ്ക്ക് ചെറിയ മുൻഗണന ലഭിക്കുന്ന നിമിഷം പൂർണ്ണ isotropy നഷ്ടപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ ഫലമായി Sphere പ്രാദേശികമായി വളയാൻ തുടങ്ങുന്നു. ജീവകോശങ്ങളുടെ അസമമായ വളർച്ച, സസ്യഇലകളുടെ വളവ്, ജൈവസ്തരങ്ങളുടെ മടക്കങ്ങൾ, പല പ്രോട്ടീൻ ഘടനകൾ എന്നിവയിൽ ഈ പ്രക്രിയ കാണാം. ഇവിടെ Cohesion ഇപ്പോഴും സംഘടനയെ നിലനിർത്തുന്നു. എന്നാൽ Decohesion പുതിയ ദിശാപരമായ സാധ്യതകൾ തുറക്കുന്നു. ഫലമായി Sphere നശിക്കുന്നില്ല; അത് കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു ജ്യാമിതിയിലേക്ക് പരിണമിക്കുന്നു.

ഈ പരിണാമത്തിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടം Rotation ആണ്. ഭ്രമണം ഒരു പുതിയ സമമിതി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഭ്രമണം ഒരു വസ്തുവിനെ മാറ്റുക മാത്രമല്ല ചെയ്യുന്നത്; അതിന്റെ സംഘടനയിൽ കാലത്തിന്റെ ഒരു പുതിയ അളവ് ചേർക്കുന്നു. തുടർച്ചയായ വളർച്ചയും ഭ്രമണവും ഒരുമിക്കുമ്പോൾ Helix ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. Helix അതിനാൽ ഒരു വളഞ്ഞ രേഖമാത്രമല്ല. സ്ഥിരതയും പരിണാമവും ഒരേസമയം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ജ്യാമിതിയാണ്. DNA-യുടെ ഇരട്ട ഹെലിക്സ്, പ്രോട്ടീനുകളിലെ α-ഹെലിക്സ്, വള്ളിച്ചെടികളുടെ സർപ്പിള്‍ വളർച്ച, പല സസ്യങ്ങളുടെ spiral phyllotaxis എന്നിവയിൽ ഈ സംഘടന ആവർത്തിച്ച് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് യാദൃശ്ചികമല്ല. വ്യത്യസ്ത ഭൗതിക-രാസ സംവിധാനങ്ങൾ ഒരേ സംഘടനാത്മക ജ്യാമിതിയെ സ്വതന്ത്രമായി കണ്ടെത്തുന്നതിന്റെ ഉദാഹരണങ്ങളായി ഇവയെ കാണാം.

ഇതിലും കൂടുതൽ ഘടനാപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ Polyhedral Geometry ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. ഇവിടെ ദിശാസ്വാതന്ത്ര്യം വളരെ പരിമിതമാണ്. അണുക്കളുടെ ബന്ധകോണുകൾ, lattice symmetry, ആവർത്തന ഘടനകൾ, പ്രാദേശിക ഊർജ്ജന്യൂനീകരണം എന്നിവ സംഘടനയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ക്രിസ്റ്റലുകൾ, ഖനിജങ്ങൾ, ചില വൈറസ് കാപ്സിഡുകൾ, കാർബണിന്റെ diamond, graphite തുടങ്ങിയ രൂപങ്ങൾ ഈ സംഘടനാതലത്തിന്റെ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ഇവിടെ Sphere നേരിട്ട് നിലനിൽക്കുന്നില്ല; എന്നാൽ സമതുലിതാവസ്ഥ തേടുന്ന അടിസ്ഥാനപ്രവണത ഇപ്പോഴും പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. വ്യത്യാസം ഇത്രമാത്രമാണ്—ഇപ്പോൾ സമതുലിതാവസ്ഥയെ നിർണ്ണയിക്കുന്നത് isotropy മാത്രമല്ല, ആന്തരിക ഘടനാപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങളുമാണ്.

ഈ ദൃഷ്ടികോണത്തിൽ പ്രകൃതിയിലെ ജ്യാമിതീയ വൈവിധ്യം പല വ്യത്യസ്ത നിയമങ്ങളുടെ ഫലമല്ല. ഒരേ സംഘടനാത്മക ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വ്യത്യസ്ത ഘട്ടങ്ങളാണ്. Sphere പൂർണ്ണ isotropic equilibrium-ന്റെ രൂപമാണ്. Curve ഭാഗിക symmetry breaking-ന്റെ രൂപമാണ്. Helix ഭ്രമണവും വളർച്ചയും സംയോജിപ്പിക്കുന്ന evolutionary equilibrium-ന്റെ രൂപമാണ്. Polyhedron ആന്തരിക constraint-ുകൾ നിയന്ത്രിക്കുന്ന equilibrium-ന്റെ രൂപമാണ്. ഈ രൂപങ്ങൾ പരസ്പരം മത്സരിക്കുന്നവയല്ല; സംഘടനയുടെ തുടർച്ചയായ പരിണാമത്തിലെ വ്യത്യസ്ത ഘട്ടങ്ങളാണ്.

ഇവിടെ Quantum Dialectics ഒരു പ്രധാന ഒണ്ടോളജിക്കൽ നിർദ്ദേശം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. പ്രകൃതിയിലെ ജ്യാമിതി ഒരു നിശ്ചല അവസ്ഥയല്ല; അത് ഒരു പ്രക്രിയയാണ്. ഓരോ ജ്യാമിതിയും അതിന് മുമ്പുള്ള സംഘടനയുടെ പരിണാമമാണ്; അതേസമയം അടുത്ത സംഘടനയുടെ ആരംഭവുമാണ്. അതിനാൽ പ്രകൃതിയെ മനസ്സിലാക്കാൻ രൂപങ്ങളെ ഒറ്റപ്പെട്ട വസ്തുക്കളായി പഠിക്കുന്നത് മതിയാകില്ല. അവയെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന സംഘടനാപരമായ പരിണാമക്രമം മനസ്സിലാക്കണം.

ഈ സമീപനം ശരിയാണെങ്കിൽ, പ്രകൃതിയിലെ രൂപവൈവിധ്യം ഇനി ഒരു വിവരണപ്രശ്നമല്ല. അത് യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ ഡയലക്ടിക്കൽ സംഘടനയുടെ ചരിത്രമാണ്. ഓരോ Sphere-ഉം ഒരു സാധ്യതയാണ്. ഓരോ Curve-ഉം ഒരു പരിവർത്തനമാണ്. ഓരോ Helix-ഉം ഒരു പരിണാമമാണ്. ഓരോ Polyhedron-ഉം ഒരു സംഘടനാപരമായ നിയന്ത്രണത്തിന്റെ സ്ഥിരപ്രകടനമാണ്. അങ്ങനെ ജ്യാമിതി പ്രകൃതിയുടെ നിശ്ചലചിത്രമല്ല; പ്രകൃതി നിരന്തരം എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു സംഘടനാത്മക ചരിത്രമാണ്.

ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഒരു പുതിയ ചോദ്യം സ്വാഭാവികമായി ഉയരുന്നു. Sphere ആദ്യ സംഘടനാത്മക സമതുലിതരൂപമാണെങ്കിൽ, അതിന്റെ ഗണിതത്തിൽ ഇത്ര അടിസ്ഥാനപരമായ സ്ഥാനം വഹിക്കുന്ന π വെറും ജ്യാമിതീയ സ്ഥിരാങ്കം മാത്രമാണോ? അതോ Cohesion–Decohesion Dynamics-ന്റെ ഒരു കൂടുതൽ അടിസ്ഥാനപരമായ invariant ആണോ? ഈ ചോദ്യമാണ് ഇനി നമ്മുടെ അന്വേഷണത്തെ ജ്യാമിതിയിൽ നിന്ന് ഗണിതത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിലേക്കും, അവിടെ നിന്ന് Quantum Dialectics-ന്റെ ഗണിതപരമായ ഗവേഷണപരിപാടിയിലേക്കും നയിക്കുന്നത്.

ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ π-യ്ക്ക് പ്രത്യേകമായ ഒരു സ്ഥാനമുണ്ട്. പ്രാചീന സംസ്കാരങ്ങൾ വൃത്തത്തെ പഠിക്കാൻ തുടങ്ങിയ കാലം മുതൽ മനുഷ്യൻ ഈ സംഖ്യയെ അറിയുന്നു. ഒരു വൃത്തത്തിന്റെ ചുറ്റളവും വ്യാസവും തമ്മിലുള്ള അനുപാതം എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരേ സംഖ്യയാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയത് ഗണിതചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തിരിച്ചറിവുകളിൽ ഒന്നാണ്. പിന്നീട് വൃത്തം, ഗോളം, തരംഗങ്ങൾ, ദോളനങ്ങൾ, ഫൂറിയർ വിശകലനം, വൈദ്യുതകാന്തിക സിദ്ധാന്തം, ക്വാണ്ടം മെക്കാനിക്സ്, സ്ഥിതിവിവരശാസ്ത്രം, താപഗതിശാസ്ത്രം തുടങ്ങി ശാസ്ത്രത്തിന്റെ അനേകം മേഖലകളിൽ π വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഇന്ന് π ഒരു ജ്യാമിതീയ സ്ഥിരാങ്കം മാത്രമല്ല; പ്രകൃതിയുടെ ഗണിതഭാഷയിലെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായ സംഖ്യകളിലൊന്നാണ്.

എന്നാൽ Quantum Dialectics മറ്റൊരു ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നു. π എന്താണെന്ന് ഗണിതം വ്യക്തമായി നിർവചിക്കുന്നു. എന്നാൽ എന്തുകൊണ്ടാണ് π ഇത്ര സർവവ്യാപകമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്? ഈ “എന്തുകൊണ്ട്” എന്ന ചോദ്യത്തിന് ഗണിതം സാധാരണയായി ഉത്തരം നൽകുന്നില്ല. ഗണിതം ബന്ധങ്ങളെ വിവരിക്കുന്നു; അവയുടെ ഒണ്ടോളജിക്കൽ അർത്ഥം നിർവചിക്കുകയല്ല അതിന്റെ ലക്ഷ്യം. Quantum Dialectics അന്വേഷിക്കുന്നത് ആ ഒണ്ടോളജിക്കൽ അർത്ഥമാണ്.

ഈ അന്വേഷണത്തിൽ ഒരു പ്രധാന കാര്യമാണ് ആദ്യം വ്യക്തമാക്കേണ്ടത്. π-യ്ക്ക് പുതിയൊരു മൂല്യം നിർദ്ദേശിക്കുകയോ നിലവിലുള്ള ഗണിതത്തെ തിരുത്തുകയോ ചെയ്യുകയാണ് ഇവിടെ ചെയ്യുന്നത് അല്ല. π = 3.14159… എന്ന ഗണിതസത്യം മാറ്റമില്ലാതെ നിലനിൽക്കുന്നു. മാറുന്നത് അതിന്റെ വ്യാഖ്യാനമാണ്. അതിനാൽ Quantum Dialectics-ന്റെ ചോദ്യം ഗണിതപരമല്ല; ഒണ്ടോളജിക്കൽ ആണ്.

ഒരു സംവിധാനം എല്ലാ ദിശകളിലും പൂർണ്ണമായും സമമാണെങ്കിൽ, അതിന്റെ സംഘടനയ്ക്ക് ഒരു പ്രത്യേക ദിശ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ കഴിയില്ല. അതിനാൽ അതിന്റെ സമതുലിതാവസ്ഥ Sphere ആയി പ്രകടമാകുന്നു. Sphere-ന്റെ എല്ലാ അടിസ്ഥാനഗണിതബന്ധങ്ങളിലും π അനിവാര്യമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ഈ വസ്തുത ഒരു പുതിയ സാധ്യത തുറക്കുന്നു. Sphere isotropic self-organization-ന്റെ ആദ്യ ജ്യാമിതീയ പ്രകടനമാണെങ്കിൽ, π ആ സംഘടനയുടെ ഗണിതപരമായ അടയാളമായിരിക്കാമോ?

ഇവിടെ ഒരു സൂക്ഷ്മമായ വ്യത്യാസം ശ്രദ്ധിക്കണം. “π സംഘടനയുടെ സ്ഥിരാങ്കമാണ്” എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത് ശാസ്ത്രീയമായി അംഗീകരിക്കാനാവില്ല. അതിന് തെളിവില്ല. എന്നാൽ “Sphere isotropic organization-ന്റെ ഫലമാണെങ്കിൽ, Sphere-ന്റെ എല്ലാ ഗണിതബന്ധങ്ങളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന π ആ സംഘടനയുടെ ഒരു invariant ആകാമോ?” എന്ന ചോദ്യം ഒരു സാധുവായ ഗവേഷണഹിപോത്തസിസാണ്. ഈ വ്യത്യാസം വളരെ നിർണായകമാണ്. ഒന്നാമത്തേത് ഒരു അവകാശവാദമാണ്; രണ്ടാമത്തേത് ഒരു ഗവേഷണപരിപാടിയാണ്.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ Cohesion–Decohesion Dynamics-നെ വീണ്ടും പരിശോധിക്കാം. Cohesion സംഘടനയെ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. Decohesion സംഘടനയെ വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു. ഇവ രണ്ടും എല്ലാ ദിശകളിലും ഒരേ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ Sphere ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. Sphere-ന്റെ ജ്യാമിതിയിൽ π അനിവാര്യമാണ്. അതിനാൽ ഒരു പുതിയ ചോദ്യം ഉയരുന്നു. π വെറും Sphere-ന്റെ ജ്യാമിതിയിലാണോ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്, അതോ Sphere-നെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന സംഘടനാപരമായ നിയമങ്ങളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നുണ്ടോ?

ഈ ചോദ്യം ഇപ്പോൾ ഉത്തരമില്ലാത്തതാണ്. എന്നാൽ Quantum Dialectics-ന്റെ ഭാവി ഗണിതപരിപാടിയുടെ കേന്ദ്രചോദ്യമായി ഇത് മാറുന്നു. Cohesion–Decohesion Dynamics-നെ ഗണിതപരമായി നിർവചിക്കുകയും, അതിന്റെ സമതുലിതപരിഹാരങ്ങൾ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്താൽ മാത്രമേ ഈ ചോദ്യത്തിന് ശാസ്ത്രീയമായി ഉത്തരം നൽകാൻ കഴിയൂ. ആ ഗണിതത്തിൽ നിന്ന് π സ്വാഭാവികമായി ഉദ്ഭവിക്കുകയാണെങ്കിൽ, π-യ്ക്ക് ഒരു പുതിയ ഒണ്ടോളജിക്കൽ അർത്ഥം ലഭിക്കും. അങ്ങനെ സംഭവിക്കാത്തപക്ഷം ഈ ഹിപോത്തസിസ് ഉപേക്ഷിക്കുകയോ തിരുത്തുകയോ ചെയ്യേണ്ടിവരും.

ഈ സമീപനത്തിന്റെ ശക്തി അതിന്റെ പരിശോധനയോഗ്യതയിലാണ്. Quantum Dialectics ഒരു സംഖ്യയെ പുനർനിർവചിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നില്ല; നിലവിലുള്ള ഒരു സംഖ്യ എന്തുകൊണ്ടാണ് പ്രകൃതിയിൽ ഇത്ര അടിസ്ഥാനപരമായ സ്ഥാനം വഹിക്കുന്നത് എന്നതിന് ഒരു പുതിയ വിശദീകരണം നിർദ്ദേശിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള സമീപനങ്ങൾ പലപ്പോഴും വലിയ മുന്നേറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിതുറന്നിട്ടുണ്ട്. ന്യൂട്ടൻ ഗുരുത്വാകർഷണം സൃഷ്ടിച്ചില്ല; അതിനെ ഏകീകരിച്ചു. മാക്സ്വെൽ വൈദ്യുതിയെയും കാന്തികതയെയും കണ്ടെത്തിയില്ല; അവയുടെ ഐക്യം വെളിപ്പെടുത്തി. ഐൻസ്റ്റീൻ സ്പേസിനെയും സമയത്തെയും സൃഷ്ടിച്ചില്ല; അവയെ ഏകീകൃത ജ്യാമിതീയ ചട്ടക്കൂടിൽ പുനർവ്യാഖ്യാനിച്ചു. അതുപോലെ Quantum Dialectics-ന്റെ ലക്ഷ്യം π-യെ മാറ്റുക എന്നതല്ല; അതിനെ കൂടുതൽ ആഴമുള്ള ഒരു സംഘടനാത്മക പശ്ചാത്തലത്തിൽ മനസ്സിലാക്കുക എന്നതാണ്.

ഈ അന്വേഷണം വിജയിക്കണമെങ്കിൽ അടുത്ത ഘട്ടം ദാർശനികതയല്ല; ഗണിതമാണ്. Cohesion, Decohesion എന്നീ ആശയങ്ങൾ കൃത്യമായി നിർവചിക്കപ്പെടണം. അവയിൽ നിന്ന് ഒരു Organizational Dynamics രൂപപ്പെടുത്തണം. അതിന്റെ സമതുലിതപരിഹാരങ്ങളിൽ Sphere ഉദ്ഭവിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് തെളിയിക്കണം. തുടർന്ന് ആ പരിഹാരത്തിന്റെ invariant-കളിൽ π സ്വാഭാവികമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കണം. ഈ വഴിയിലൂടെയാണ് Quantum Dialectics ഒരു ദാർശനിക ചിന്തയിൽ നിന്ന് ഗണിതപരമായി പരിശോധിക്കാവുന്ന ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണപരിപാടിയായി പരിണമിക്കുന്നത്.

ഈ ഘട്ടത്തിൽ നമ്മുടെ അന്വേഷണം ഒരു പുതിയ അതിർത്തിയിലെത്തുന്നു. ഇതുവരെ നാം ജ്യാമിതിയെക്കുറിച്ചാണ് സംസാരിച്ചത്. ഇനി ചോദിക്കേണ്ടത് കൂടുതൽ അടിസ്ഥാനപരമായ ഒരു ചോദ്യമാണ്: Cohesion–Decohesion Dynamics-നെ വിവരിക്കുന്ന ഗണിതഭാഷ എന്തായിരിക്കും? കാരണം ആ ഭാഷ കണ്ടെത്തിയാലേ Quantum Dialectics-ന്റെ യഥാർത്ഥ ഗണിതശാസ്ത്രം ആരംഭിക്കുകയുള്ളൂ.

ഓരോ പുതിയ ഭൗതികസിദ്ധാന്തത്തിന്റെയും ചരിത്രം പരിശോധിച്ചാൽ ഒരു പൊതുസവിശേഷത കാണാം. അവയെല്ലാം ആദ്യം ഒരു പുതിയ ദാർശനിക കാഴ്ചപ്പാടായാണ് ആരംഭിച്ചത്. എന്നാൽ അവ ശാസ്ത്രമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടത്, ആ ദാർശനിക കാഴ്ചപ്പാട് കൃത്യമായ ഗണിതഭാഷയിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടതിനുശേഷമാണ്. ന്യൂട്ടന്റെ ചലനസിദ്ധാന്തം കാൽക്കുലസിലൂടെ ഗണിതരൂപം നേടി. മാക്സ്വെല്ലിന്റെ വൈദ്യുതകാന്തിക സിദ്ധാന്തം ക്ഷേത്രസമവാക്യങ്ങളിലൂടെ രൂപംകൊണ്ടു. ഐൻസ്റ്റീന്റെ സാമാന്യ ആപേക്ഷികത റീമാനിയൻ ജ്യാമിതിയിലൂടെ പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ക്വാണ്ടം മെക്കാനിക്സ് ഹിൽബർട്ട് സ്പേസിന്റെയും ഓപ്പറേറ്റർ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെയും ഭാഷയിലാണ് വികസിച്ചത്.

Quantum Dialectics-നും ഇതേ വെല്ലുവിളിയാണ് മുന്നിലുള്ളത്. Cohesion, Decohesion, Space, Matter, Organization, Sphere തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങൾ ദാർശനികമായി എത്ര ശക്തമായാലും, അവ ഗണിതപരമായി നിർവചിക്കപ്പെടാതെ ഒരു ശാസ്ത്രീയ സിദ്ധാന്തമായി മാറുകയില്ല. അതിനാൽ ഈ അധ്യായത്തിന്റെ ഈ ഭാഗം അന്തിമസമവാക്യങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നില്ല. പകരം, അത്തരം സമവാക്യങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഗവേഷണദിശയാണ് നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്.

ആദ്യഘട്ടത്തിൽ തന്നെ ഒരു അടിസ്ഥാനചോദ്യം ഉയരുന്നു. നിലവിലുള്ള ഭൗതികശാസ്ത്രം ദ്രവ്യം, ഊർജം, ക്ഷേത്രങ്ങൾ, തരംഗഫങ്ഷനുകൾ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാന ഗണിതവസ്തുക്കളായി സ്വീകരിക്കുന്നു. Quantum Dialectics-ൽ അതിന് തുല്യമായ അടിസ്ഥാനഗണിതവസ്തു എന്താണ്? Cohesion ആണോ? Organization ആണോ? Space ആണോ? അതോ ഇവയ്ക്കെല്ലാം അടിസ്ഥാനമായ മറ്റേതെങ്കിലും അളവാണോ?

ഇപ്പോൾ ഈ ചോദ്യത്തിന് അന്തിമമായ ഉത്തരം നൽകാൻ കഴിയില്ല. എന്നാൽ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ്. Cohesion എന്നത് ഒരു സാധാരണ ബലമല്ല. അതിനെ ന്യൂട്ടന്റെ ബലസമവാക്യങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുത്താനാവില്ല. അതുപോലെ Decohesion-നും ഒരു സാധാരണ വികർഷണബലത്തിന്റെ അർത്ഥം നൽകാൻ കഴിയില്ല. ഇവ രണ്ടും സംഘടനയുടെ സ്വഭാവത്തെ വിവരിക്കുന്ന പുതിയ ഗണിതപരമായ അളവുകളായിരിക്കണം.

ഇവിടെയാണ് ജ്യാമിതി വീണ്ടും നിർണായകമാകുന്നത്. ഇതുവരെ നാം Sphere-നെ isotropic self-organization-ന്റെ ആദ്യ സമതുലിതരൂപമായി കണ്ടു. ഇനി ചോദിക്കേണ്ടത് മറ്റൊരു ചോദ്യമാണ്. ഏതെങ്കിലും സംഘടനാത്മക നിയമത്തിൽ നിന്ന് Sphere അനിവാര്യമായി ഉദ്ഭവിക്കുന്നുണ്ടോ? അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ, ആ നിയമം തന്നെയാണ് Quantum Dialectics-ന്റെ ആദ്യ ഗണിതസമവാക്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം.

ഈ ഘട്ടത്തിൽ നിലവിലുള്ള ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിൽ നിന്ന് ഒരു പ്രധാന പാഠം പഠിക്കേണ്ടതുണ്ട്. പ്രകൃതി സാധാരണയായി ഒരു പ്രത്യേക രൂപത്തെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നില്ല; മറിച്ച് ഒരു പ്രത്യേക സംഘടനാത്മക നിബന്ധന പാലിക്കുന്ന പരിഹാരങ്ങളെയാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന്, ഉപരിതലവലിവിന്റെ കീഴിൽ ഒരു സ്വതന്ത്ര ദ്രാവകത്തുള്ളി ഉപരിതലഊർജ്ജം ന്യൂനീകരിക്കുന്ന രൂപത്തിലേക്ക് പരിണമിക്കുന്നു. ഗുരുത്വാകർഷണത്തിന്റെ കീഴിൽ വലിയ ആകാശവസ്തുക്കൾ ഹൈഡ്രോസ്റ്റാറ്റിക് സമതുലിതാവസ്ഥയിലേക്ക് പരിണമിക്കുന്നു. ഈ രണ്ട് സംവിധാനങ്ങളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഭൗതികബലങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമാണ്. എന്നിട്ടും അന്തിമജ്യാമിതി ഏകദേശം Sphere ആണ്. Quantum Dialectics ഈ സാമ്യത്തെ ഒരു പൊതുസംഘടനാത്മക നിയമത്തിന്റെ സൂചനയായി കാണുന്നു.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഒരു പുതിയ ഗവേഷണലക്ഷ്യം ഉയരുന്നു. പ്രകൃതിയിലെ വ്യത്യസ്ത സംവിധാനങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രത്യേക ബലങ്ങളെ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുകയല്ല വേണ്ടത്. മറിച്ച്, അവയെല്ലാം പങ്കിടുന്ന സംഘടനാത്മക ഘടന കണ്ടെത്തുകയാണ് ലക്ഷ്യം. അത്തരം ഒരു ഘടന കണ്ടെത്താനായാൽ, Sphere വ്യത്യസ്ത ഭൗതികകാരണമാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ ഉദ്ഭവിക്കുന്ന ഒരേ സംഘടനാത്മക പരിഹാരമാണെന്ന് കാണിക്കാൻ കഴിയും.

ഇവിടെയാണ് ഗണിതത്തിന്റെ പങ്ക് ആരംഭിക്കുന്നത്. Cohesion–Decohesion Dynamics-നെ ഒരു സംഘടനാത്മക ഫംഗ്ഷണലായി രൂപപ്പെടുത്താൻ കഴിയുമോ? ആ ഫംഗ്ഷണലിന്റെ സ്ഥിരപരിഹാരം Sphere ആണോ? ആ പരിഹാരത്തിന്റെ invariants-ൽ π അനിവാര്യമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നുണ്ടോ? ഈ മൂന്ന് ചോദ്യങ്ങളാണ് Quantum Dialectics-ന്റെ ഗണിതപരമായ ഗവേഷണപരിപാടിയുടെ കേന്ദ്രം.

ഈ ഗവേഷണപരിപാടി വിജയിക്കണമെങ്കിൽ നിരവധി ഗണിതശാഖകളുടെ സംയോജനം ആവശ്യമായി വരും. Differential Geometry ജ്യാമിതീയ ഘടനയെ വിവരിക്കും. Topology സംഘടനയുടെ ബന്ധങ്ങളെ വിവരിക്കും. Dynamical Systems പരിണാമത്തെ വിവരിക്കും. Network Theory സംഘടനാത്മക ബന്ധങ്ങളുടെ രൂപവികാസം പഠിക്കും. Variational Principles പ്രകൃതി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന സ്ഥിരപരിഹാരങ്ങളെ കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കും. Category Theory സംഘടനകളുടെ പരസ്പരപരിവർത്തനങ്ങളെ വിവരിക്കാൻ ഉപകരിച്ചേക്കാം. ഈ ശാഖകളൊന്നും Quantum Dialectics-ന് പകരമല്ല; പക്ഷേ അവ അതിന്റെ ഗണിതഭാഷ നിർമ്മിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങളായേക്കാം.

ഇവിടെ വീണ്ടും ഒരു കാര്യം വ്യക്തമായി പറയേണ്ടതുണ്ട്. ഈ പുസ്തകം ഒരു പുതിയ ഗണിതശാസ്ത്രം അവതരിപ്പിക്കുന്നില്ല. മറിച്ച്, ഒരു പുതിയ ഗണിതത്തിന്റെ ആവശ്യം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ചരിത്രത്തിൽ പലപ്പോഴും പുതിയ ഭൗതികസിദ്ധാന്തങ്ങളാണ് പുതിയ ഗണിതത്തിന്റെ വികാസത്തിന് പ്രചോദനമായിട്ടുള്ളത്. ന്യൂട്ടന്റെ ചലനസിദ്ധാന്തം കാൽക്കുലസിന്റെ വികസനത്തിന് വഴിതുറന്നു. സാമാന്യ ആപേക്ഷികത റീമാനിയൻ ജ്യാമിതിയുടെ പ്രാധാന്യം ഉയർത്തിക്കാട്ടി. Quantum Dialectics ശരിയായ ദിശയിലാണെങ്കിൽ, സംഘടനയെയും സ്വയംസംഘടനയെയും വിവരിക്കാൻ പുതിയ ഗണിതരീതികൾ വികസിപ്പിക്കേണ്ടി വരും.

അതിനാൽ ഈ അധ്യായത്തിന്റെ ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഒരു അന്തിമസിദ്ധാന്തമല്ല, ഒരു ക്ഷണമാണ് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്. പ്രകൃതിയിലെ ജ്യാമിതീയ സംഘടനയെ ഒരു ഏകീകൃത ചട്ടക്കൂടിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുമോ എന്ന അന്വേഷണത്തിലേക്കുള്ള ക്ഷണം. Sphere-നെ ഒരു ഗണിതവസ്തുവായി മാത്രം കാണാതെ, പ്രകൃതിയുടെ ആദ്യ സംഘടനാത്മക പരിഹാരമായി വായിക്കാനുള്ള ക്ഷണം. π-യെ ഒരു സ്ഥിരാങ്കമായി മാത്രം കാണാതെ, സംഘടനയുടെ ഒരു ആഴമേറിയ invariant ആണോ എന്ന് അന്വേഷിക്കാനുള്ള ക്ഷണം. ഈ അന്വേഷണമാണ് Quantum Dialectics-ന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തെ നിർണ്ണയിക്കുക.

ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ Space, Energy, Matter എന്നീ ആശയങ്ങൾ സാധാരണയായി വ്യത്യസ്ത സത്തകളായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. ന്യൂട്ടന്റെ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിൽ Space ഒരു നിഷ്ക്രിയ പശ്ചാത്തലമായിരുന്നു. ഐൻസ്റ്റീന്റെ ആപേക്ഷികതാസിദ്ധാന്തത്തിൽ Space-Time ഒരു സജീവ ജ്യാമിതീയ ഘടനയായി മാറി. ആധുനിക ക്വാണ്ടം ക്ഷേത്രസിദ്ധാന്തത്തിൽ കണങ്ങളും ക്ഷേത്രങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമാണ് പ്രധാനം. എന്നാൽ ഈ സമീപനങ്ങളിലെല്ലാം Space, Energy, Matter എന്നിവ വ്യത്യസ്ത ഭൗതിക ആശയങ്ങളായിത്തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു.

Quantum Dialectics ഇവിടെ ഒരു വ്യത്യസ്ത ഒണ്ടോളജിക്കൽ നിർദ്ദേശം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. ഈ മൂന്ന് സത്തകളെയും പരസ്പരം വേർതിരിച്ച യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളായി കാണാതെ, ഒരേ സംഘടനാപരമായ പ്രക്രിയയുടെ വ്യത്യസ്ത അവസ്ഥകളായി കാണുകയാണ് ഈ സമീപനം. അതിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ നിൽക്കുന്നത് Cohesion എന്ന ആശയമാണ്.

ഈ ചട്ടക്കൂടിൽ Cohesion ഒരു ബലമല്ല, ഒരു വസ്തുവുമല്ല, ഒരു ഊർജ്ജരൂപവുമല്ല. സ്വയം നിലനിൽക്കാൻ കഴിയുന്ന ബന്ധങ്ങൾ രൂപപ്പെടുകയും, ആ ബന്ധങ്ങൾ പരസ്പരം ഒരുമിച്ച് നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന സംഘടനാപരമായ പ്രവണതയാണ് Cohesion. ഈ പ്രവണത എത്രമാത്രം യാഥാർത്ഥ്യവൽക്കരിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചാണ് Space, Energy, Matter എന്നീ അവസ്ഥകൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.

ഈ ദൃഷ്ടികോണത്തിൽ Matter എന്നത് Realized Cohesion ആണ്. ഇവിടെ “Realized” എന്നത് എല്ലാ സാധ്യതകളും അവസാനിച്ചുവെന്ന അർത്ഥമല്ല; മറിച്ച് ഒരു പ്രത്യേക സംഘടനാപരമായ രൂപം സ്ഥിരത കൈവരിച്ചുവെന്നാണ് അർത്ഥം. ഒരു ആറ്റും, ഒരു അണുവും, ഒരു ജീവകോശവും, ഒരു ഗ്രഹവും—ഇവയെല്ലാം സ്വയം നിലനിർത്താൻ കഴിയുന്ന ബന്ധങ്ങളുടെ സ്ഥിരസംഘടനകളാണ്. അതിനാൽ Matter എന്നത് ഒരു പദാർത്ഥമല്ല; സ്ഥിരത കൈവരിച്ച ഒരു സംഘടനയാണ്.

Energy ഈ സ്ഥിരസംഘടനയുടെയും സംഘടനാസാധ്യതയുടെയും ഇടയിലുള്ള പരിവർത്തനാവസ്ഥയാണ്. ഇവിടെ ബന്ധങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി സ്ഥിരത കൈവരിച്ചിട്ടില്ല; എന്നാൽ പൂർണ്ണമായും അസംഘടിതവുമല്ല. Energy അതിനാൽ ഒരു “വസ്തു”യല്ല; സംഘടനയുടെ നിരന്തരമായ പുനഃക്രമീകരണത്തിന്റെ അളവാണ്. Realized Cohesion-ലേക്കും Unrealized Cohesion-ലേക്കും ഇടയിൽ നടക്കുന്ന നിരന്തരപരിവർത്തനത്തിന്റെ ചലനാത്മക ഘട്ടമാണ് അത്.

Space-നെക്കുറിച്ചുള്ള Quantum Dialectics-ന്റെ നിർദ്ദേശമാണ് ഏറ്റവും വ്യത്യസ്തമായത്. Space ശൂന്യതയല്ല. Space എന്നത് Cohesion ഇതുവരെ ഒരു സ്ഥിരസംഘടനയായി യാഥാർത്ഥ്യവൽക്കരിക്കപ്പെടാത്ത മേഖലയാണ്. അതിനാൽ Space എന്നത് “ഒന്നുമില്ലാത്ത അവസ്ഥ” അല്ല; മറിച്ച് “സംഘടനയ്ക്ക് തുറന്നിരിക്കുന്ന സാധ്യതയുടെ അവസ്ഥ”യാണ്. ഈ അർത്ഥത്തിൽ Space-നെ Unrealized Cohesion എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാം.

ഇവിടെ ഒരു കാര്യം പ്രത്യേകം വ്യക്തമാക്കേണ്ടതുണ്ട്. “Unrealized” എന്ന പദം അസ്തിത്വമില്ലായ്മയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല. ഒരു വിത്തിൽ മുഴുവൻ വൃക്ഷത്തിന്റെ സംഘടനാസാധ്യത അടങ്ങിയിരിക്കുന്നതുപോലെ, Space-ലും സംഘടനയുടെ സാധ്യതകൾ നിലനിൽക്കുന്നു. അവ ഇതുവരെ ഒരു സ്ഥിരഘടനയായി പ്രകടമായിട്ടില്ല എന്നതാണ് വ്യത്യാസം. അതിനാൽ Space ഒരു ശൂന്യമായ പശ്ചാത്തലമല്ല; സംഘടനയുടെ സാധ്യതകളുടെ നിരന്തരമായ മേഖലയാണ്.

ഈ സമീപനം അംഗീകരിച്ചാൽ Space, Energy, Matter എന്നിവയ്ക്കിടയിലെ പരമ്പരാഗത അതിർത്തികൾ മങ്ങിത്തുടങ്ങുന്നു. അവ പരസ്പരം രൂപാന്തരപ്പെടുന്ന മൂന്ന് സ്വതന്ത്ര സത്തകളല്ല; ഒരേ സംഘടനാപരമായ തുടർച്ചയുടെ വ്യത്യസ്ത ഘട്ടങ്ങളാണ്. Space സംഘടനയുടെ സാധ്യതയാണ്. Energy സംഘടനയുടെ പരിവർത്തനമാണ്. Matter സംഘടനയുടെ സ്ഥിരതയാണ്.

ഈ ചട്ടക്കൂടിൽ Sphere-ന്റെ പ്രാധാന്യം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കാം. Sphere ഒരു ദ്രവ്യവസ്തുവിന്റെ ആകൃതി മാത്രമല്ല. Unrealized Cohesion-ൽ നിന്ന് Realized Cohesion-ലേക്ക് പരിവർത്തനം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്ന ആദ്യ സമതുലിതസംഘടനയാണ് അത്. Sphere-ന്റെ അകത്തെ ഭാഗം ഒരു പ്രത്യേക സംഘടനാപരമായ സ്ഥിരത കൈവരിച്ച മേഖലയാണ്. Sphere-ന്റെ പുറത്തുള്ള Space ഇനിയും യാഥാർത്ഥ്യവൽക്കരിക്കപ്പെടാത്ത സംഘടനാസാധ്യതയുടെ മേഖലയാണ്. ഈ അതിർത്തിയാണ് Cohesion–Decohesion Dynamics-ന്റെ ആദ്യ സ്ഥിരജ്യാമിതീയ പ്രകടനം.

ഇവിടെ നിന്നാണ് ഒരു പുതിയ ഗവേഷണചോദ്യം ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. Matter Realized Cohesion ആണെങ്കിൽ, Matter-ന്റെ സ്ഥിരതയെ നിർണ്ണയിക്കുന്ന ഗണിതപരമായ മാനദണ്ഡം എന്താണ്? Energy Partially Realized Cohesion ആണെങ്കിൽ, ആ പരിവർത്തനത്തെ വിവരിക്കുന്ന ഗണിതനിയമം എന്താണ്? Space Unrealized Cohesion ആണെങ്കിൽ, അതിൽ നിന്ന് സ്ഥിരസംഘടനകൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നതിനുള്ള അടിസ്ഥാനനിബന്ധനകൾ എന്തൊക്കെയാണ്? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം ലഭിക്കാതെ Quantum Dialectics ഒരു സമ്പൂർണ്ണ ശാസ്ത്രീയ സിദ്ധാന്തമാകുകയില്ല.

അതുകൊണ്ട് ഈ ആശയങ്ങളെ അന്തിമനിഗമനങ്ങളായി കാണാൻ പാടില്ല. ഇവ ഒരു പുതിയ ഒണ്ടോളജിക്കൽ ചട്ടക്കൂടിന്റെ നിർദ്ദേശങ്ങളാണ്. അവയുടെ മൂല്യം നിർണയിക്കപ്പെടുക, ഇവയിൽ നിന്ന് കൃത്യമായ ഗണിതസമവാക്യങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാനാകുമോ, നിലവിലുള്ള ഭൗതികശാസ്ത്രവുമായി അവ പൊരുത്തപ്പെടുന്നുണ്ടോ, അതിനപ്പുറം പുതിയ പരീക്ഷണപരമായ പ്രവചനങ്ങൾ നൽകാൻ കഴിയുന്നുണ്ടോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചായിരിക്കും.

ഈ അധ്യായത്തിന്റെ ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ്. Quantum Dialectics-ന്റെ ലക്ഷ്യം Space, Energy, Matter എന്നിവയെ വീണ്ടും പേരുമാറ്റുക എന്നതല്ല. അവയെ ഒരു പൊതുസംഘടനാത്മക ഭാഷയിൽ പുനർവ്യാഖ്യാനിക്കുകയാണ്. ഈ പുനർവ്യാഖ്യാനം വിജയിക്കുകയാണെങ്കിൽ, യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ വിവിധ തലങ്ങളെ ഒരേ ഒണ്ടോളജിക്കൽ ചട്ടക്കൂടിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പുതിയ ഗവേഷണദിശ ശാസ്ത്രത്തിന് ലഭിച്ചേക്കാം.

Quantum Dialectics-ന്റെ കേന്ദ്രചോദ്യം “ദ്രവ്യം എന്താണ്?” എന്നതല്ല; “ദ്രവ്യം എങ്ങനെ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു?” എന്നതാണ്. ഈ രണ്ട് ചോദ്യങ്ങൾ തമ്മിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ആദ്യത്തേത് ഒരു വസ്തുവിനെ നിർവചിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് ഒരു പ്രക്രിയയെ മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. Quantum Dialectics-ന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ യാഥാർത്ഥ്യം വസ്തുക്കളുടെ ഒരു ശേഖരമല്ല; സംഘടനകളുടെ നിരന്തരപരിണാമമാണ്. അതിനാൽ Matter-നെ മനസ്സിലാക്കണമെങ്കിൽ അതിന്റെ ഉദ്ഭവപ്രക്രിയയെ മനസ്സിലാക്കണം.

ഇതുവരെ വികസിപ്പിച്ച ആശയങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ Space-നെ Unrealized Cohesion എന്നും Matter-നെ Realized Cohesion എന്നും വിശേഷിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ ഈ രണ്ട് അവസ്ഥകൾക്കിടയിൽ ഒരു ഇടനിലപ്രക്രിയ അനിവാര്യമാണ്. അതാണ് Energy. Energy എന്നത് ദ്രവ്യത്തിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ച ഒരു സത്തയല്ല; സംഘടനയുടെ യാഥാർത്ഥ്യവൽക്കരണപ്രക്രിയയുടെ ചലനാത്മക ഘട്ടമാണ്. അതിനാൽ Space → Energy → Matter എന്നത് മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത വസ്തുക്കളുടെ പരിവർത്തനമല്ല; ഒരേ സംഘടനാത്മക പ്രക്രിയയുടെ മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളാണ്.

ഈ ചട്ടക്കൂടിൽ ഒരു പുതിയ ആശയം അവതരിപ്പിക്കാം. പ്രകൃതിയിലെ ഓരോ സംഘടനയും ഒരു Realization Process ആണ്. Cohesion ഒരു സാധ്യതയെ സ്ഥിരമായ ബന്ധങ്ങളാക്കി മാറ്റാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. Decohesion ആ ബന്ധങ്ങളെ പൂർണ്ണമായും അടച്ചുപൂട്ടാതെ പുതിയ സംഘടനകൾക്ക് തുറന്നുവെക്കുന്നു. ഈ രണ്ടിന്റെയും സന്തുലിതാവസ്ഥയിലാണ് ഓരോ പുതിയ സംഘടനയും ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. അതിനാൽ യാഥാർത്ഥ്യം ഒരു നിശ്ചല സൃഷ്ടിയല്ല; നിരന്തരം നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു യാഥാർത്ഥ്യവൽക്കരണപ്രക്രിയയാണ്.

ഈ പ്രക്രിയയെ ഒരു വിത്തിന്റെ വളർച്ചയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യാം. വിത്തിൽ വൃക്ഷം മുൻകൂട്ടി പൂർണ്ണരൂപത്തിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ അതിന്റെ സംഘടനാസാധ്യത അതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അനുയോജ്യമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ആ സാധ്യത ക്രമേണ യാഥാർത്ഥ്യമായി മാറുന്നു. അതുപോലെ Space-ലും സംഘടനാസാധ്യതകൾ നിലനിൽക്കുന്നു. അവ യാന്ത്രികമായി ദ്രവ്യമായി മാറുന്നില്ല; Cohesion–Decohesion Dynamics-ന്റെ നിരന്തര ഇടപെടലിലൂടെയാണ് പുതിയ സംഘടനകൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.

ഇവിടെ ഒരു നിർണായക കാര്യം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. Quantum Dialectics “Space ദ്രവ്യമായി മാറുന്നു” എന്ന് പറയുന്നില്ല. പകരം, Space-ൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന സംഘടനാസാധ്യതകൾ ക്രമേണ യാഥാർത്ഥ്യവൽക്കരിക്കപ്പെടുന്നു എന്നാണ് പറയുന്നത്. ഈ വ്യാഖ്യാനം ദ്രവ്യത്തെ ഒരു സ്വതന്ത്ര സത്തയായി കാണുന്ന സമീപനത്തിൽ നിന്ന്, സംഘടനയെ അടിസ്ഥാന യാഥാർത്ഥ്യമായി കാണുന്ന സമീപനത്തിലേക്കുള്ള ഒരു മാറ്റമാണ്.

ഈ കാഴ്ചപ്പാടിൽ Matter-ന്റെ സ്ഥിരതയ്ക്കും ഒരു പുതിയ അർത്ഥം ലഭിക്കുന്നു. ഒരു കല്ല്, ഒരു ജീവകോശം, ഒരു ഗ്രഹം, ഒരു നക്ഷത്രം എന്നിവ സ്ഥിരമാണെന്ന് തോന്നുന്നത് അവ മാറ്റമില്ലാത്തവയായതുകൊണ്ടല്ല. അവയുടെ ആന്തരിക സംഘടന നിരന്തരം സ്വയം പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നതിനാലാണ്. സ്ഥിരത എന്നത് മാറ്റത്തിന്റെ അഭാവമല്ല; സ്വയം നിലനിർത്താൻ കഴിയുന്ന മാറ്റത്തിന്റെ രൂപമാണ്. Cohesion ഈ സ്വയംസ്ഥിരതയെ നിലനിർത്തുന്നു. Decohesion അതിനെ പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടാൻ അനുവദിക്കുന്നു. അതിനാൽ സ്ഥിരതയും പരിണാമവും പരസ്പരവിരുദ്ധങ്ങളല്ല; ഒരേ സംഘടനയുടെ രണ്ട് മുഖങ്ങളാണ്.

ഈ ആശയം ജീവശാസ്ത്രത്തിൽ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി കാണാം. ഒരു ജീവകോശം ഒരിക്കലും നിശ്ചലമല്ല. അതിനകത്ത് നിരന്തരം രാസപ്രവർത്തനങ്ങളും അണുനിർമാണവും അണുവിഘടനവും നടക്കുന്നു. എന്നിട്ടും കോശം ഒരു സംഘടനയായി നിലനിൽക്കുന്നു. അതിന്റെ കാരണം അതിലെ ഘടകങ്ങൾ മാറാത്തതല്ല; ഘടകങ്ങൾ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും സംഘടന സ്വയം നിലനിർത്തപ്പെടുന്നതാണ്. ഈ ഉദാഹരണം Matter-നെ ഒരു പദാർത്ഥമെന്നതിലുപരി, സ്വയം നിലനിൽക്കുന്ന സംഘടനയായി കാണേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഇതേ ആശയം ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലും അന്വേഷിക്കാവുന്നതാണ്. ആറ്റങ്ങൾ, അണുക്കൾ, നക്ഷത്രങ്ങൾ, ഗാലക്സികൾ എന്നിവയും വ്യത്യസ്ത കാലപരിധികളിൽ സ്വയംസംഘടിത സംവിധാനങ്ങളാണ്. അവയുടെ ഘടനകളെ നിലനിർത്തുന്ന ഭൗതികനിയമങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമായിരിക്കാം. എന്നാൽ Quantum Dialectics-ന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ അവയെല്ലാം Realized Cohesion-ന്റെ വ്യത്യസ്ത തലങ്ങളാണ്. അതിനാൽ പ്രകൃതിയുടെ വൈവിധ്യം ദ്രവ്യങ്ങളുടെ വൈവിധ്യമല്ല; സംഘടനാതലങ്ങളുടെ വൈവിധ്യമാണ്.

ഇവിടെ ഒരു പുതിയ ഗവേഷണദിശ തുറക്കുന്നു. Realization എന്ന പ്രക്രിയയെ ഗണിതപരമായി നിർവചിക്കാനാകുമോ? ഒരു സംഘടന എപ്പോൾ സ്ഥിരത കൈവരിക്കുന്നു? എപ്പോൾ അത് തകരുന്നു? എപ്പോൾ അത് കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ സംഘടനയിലേക്ക് പരിണമിക്കുന്നു? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ Cohesion, Decohesion എന്നിവയെ വെറും ദാർശനിക ആശയങ്ങളായി വിടാൻ കഴിയില്ല. അവയുടെ ചലനാത്മക സമവാക്യങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കണം. അതാണ് Quantum Dialectics-ന്റെ അടുത്ത ശാസ്ത്രീയ വെല്ലുവിളി.

ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ്. യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനഘടകം ദ്രവ്യമാണോ, ഊർജമാണോ, സ്പേസാണോ എന്ന ചോദ്യത്തിന് Quantum Dialectics ഒരു വ്യത്യസ്ത ഉത്തരം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. അവയിൽ ഒന്നും അടിസ്ഥാനമല്ല. അടിസ്ഥാനമായത് സംഘടനയുടെ നിരന്തര യാഥാർത്ഥ്യവൽക്കരണപ്രക്രിയയാണ്. Space അതിന്റെ സാധ്യതയാണ്. Energy അതിന്റെ ചലനമാണ്. Matter അതിന്റെ സ്ഥിരതയാണ്. ഈ മൂന്നു ചേർന്നാണ് പ്രപഞ്ചം എന്ന നിരന്തരപരിണാമപ്രക്രിയ രൂപംകൊള്ളുന്നത്.

ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ മുൻ അധ്യായങ്ങളിൽ Cohesion-നെ സ്വയം നിലനിൽക്കാൻ കഴിയുന്ന ബന്ധങ്ങളുടെ രൂപീകരണപ്രവണതയായും, Decohesion-നെ പുതിയ ബന്ധങ്ങൾ രൂപപ്പെടാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്ന പ്രവണതയായും നിർവചിച്ചിരുന്നു. ഈ നിർവചനം ദാർശനികമായി ശക്തമാണെങ്കിലും, അത് ഇനിയും ഗണിതഭാഷയിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ആ പരിവർത്തനത്തിന്റെ ആദ്യപടിയായാണ് ഇവിടെ Loop എന്ന ആശയം അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.

പ്രകൃതിയിലെ ഒരു സംഘടനയും ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു ബന്ധത്തിലൂടെ നിലനിൽക്കുന്നില്ല. ഒരു ആറ്റിന്റെ സ്ഥിരത അതിലെ ഘടകങ്ങളുടെ പരസ്പരബന്ധങ്ങളുടെ ശൃംഖലയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു ജീവകോശത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പ് അതിലെ രാസപ്രവർത്തനങ്ങളുടെ പരസ്പരാശ്രിത ചക്രങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥ ജീവജാലങ്ങളുടെയും പരിസ്ഥിതിയുടെയും പരസ്പരബന്ധങ്ങളുടെ വലയത്തിലൂടെയാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. ഒരു സമൂഹം വ്യക്തികളുടെ സാന്നിധ്യംകൊണ്ട് മാത്രമല്ല, പരസ്പരം സ്വയം നിലനിർത്തുന്ന ബന്ധങ്ങളുടെ ശൃംഖലകൊണ്ടാണ് സംഘടിക്കപ്പെടുന്നത്.

ഈ ഉദാഹരണങ്ങളെല്ലാം ഒരേ അടിസ്ഥാനസവിശേഷത പങ്കിടുന്നു. ഒരു ബന്ധം ഏകദിശയിലുള്ളതല്ല; അത് ഒടുവിൽ ഏതെങ്കിലും രീതിയിൽ സ്വയം തിരിച്ചെത്തുന്നു. മറ്റൊരു രീതിയിൽ പറഞ്ഞാൽ, ഒരു സംഘടനയെ നിലനിർത്തുന്ന ബന്ധങ്ങൾ ഏതെങ്കിലും രൂപത്തിൽ അടഞ്ഞ ചക്രങ്ങൾ (closed loops) സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഒരു സംഘടനയുടെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനഘടകം ഒരു രേഖീയ ബന്ധമല്ല; ഒരു Loop ആണ്.

ഇവിടെ Loop എന്ന പദത്തിന് ഒരു പ്രത്യേക അർത്ഥമുണ്ട്. ഇത് വെറും ഒരു വൃത്തമോ ജ്യാമിതീയ വളയമോ അല്ല. പരസ്പരം ഒരുമിച്ച് നിലനിർത്തുന്ന ബന്ധങ്ങളുടെ അടഞ്ഞ സംഘടനയാണ് Loop. ഒരു സംഘടനയിലെ ഓരോ ബന്ധവും മറ്റുബന്ധങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും, ആ ബന്ധങ്ങൾ വീണ്ടും ആദ്യബന്ധത്തെ നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയിൽ ഒരു Loop രൂപപ്പെടുന്നു. അപ്പോൾ സംഘടനയുടെ സ്ഥിരത ഓരോ ഘടകത്തിന്റെയും സ്വതന്ത്രശക്തിയിൽ നിന്നല്ല; മുഴുവൻ ശൃംഖലയുടെ പരസ്പരപിന്തുണയിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.

ഈ ദൃഷ്ടികോണത്തിൽ Cohesion-ന് കൂടുതൽ കൃത്യമായ നിർവചനം നൽകാം. Cohesion എന്നത് സ്വയം നിലനിർത്താൻ കഴിയുന്ന Loop-കൾ രൂപപ്പെടാനും നിലനിൽക്കാനും സഹായിക്കുന്ന സംഘടനാപരമായ പ്രവണതയാണ്. അതുപോലെ Decohesion-നെ ഇങ്ങനെ നിർവചിക്കാം. Decohesion എന്നത് നിലവിലുള്ള Loop-കളെ പുതിയ സംഘടനകളായി പുനഃക്രമീകരിക്കാൻ ആവശ്യമായ സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്ന പ്രവണതയാണ്.

ഈ രണ്ട് നിർവചനങ്ങൾ Quantum Dialectics-നെ ഒരു പുതിയ തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നു. ഇവിടെ Cohesion-ഉം Decohesion-ഉം ഇനി ബലങ്ങളല്ല; അവ Loop Dynamics-ന്റെ രണ്ട് പരസ്പരപൂരക വശങ്ങളാണ്. ഒന്നില്ലാതെ മറ്റൊന്ന് പ്രവർത്തിക്കില്ല. Loop Formation മാത്രം ഉണ്ടായാൽ പ്രപഞ്ചം ഒരിക്കൽ രൂപപ്പെട്ട സംഘടനകളിൽ നിശ്ചലമാകും. Loop Dissolution മാത്രം ഉണ്ടായാൽ ഒരു സംഘടനയും സ്ഥിരത കൈവരിക്കുകയില്ല. യാഥാർത്ഥ്യം നിലനിൽക്കുന്നത് Loop-കൾ രൂപപ്പെടുകയും, സ്വയം നിലനിൽക്കുകയും, ആവശ്യമായപ്പോൾ പുനഃസംഘടിതമാവുകയും ചെയ്യുന്ന നിരന്തര പ്രക്രിയയിലൂടെയാണ്.

ഇവിടെ “Dissolution” എന്ന പദത്തിനും ഒരു പുതിയ അർത്ഥമുണ്ട്. ഒരു Loop തകരുന്നു എന്നത് സംഘടനയുടെ അന്ത്യം എന്നല്ല. പലപ്പോഴും അത് കൂടുതൽ ഉയർന്ന സംഘടനയിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനമാണ്. ജീവശാസ്ത്രത്തിൽ കോശവിഭജനം പഴയ സംഘടനയുടെ നാശമല്ല; പുതിയ സംഘടനയുടെ ഉദ്ഭവമാണ്. പരിണാമത്തിൽ പഴയ ഘടനകളുടെ രൂപമാറ്റം പുതിയ ജീവരൂപങ്ങളുടെ അടിത്തറയാകുന്നു. സാമൂഹികചരിത്രത്തിലും പഴയ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പുനഃസംഘടന പുതിയ സാമൂഹികസംഘടനകൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുന്നു. അതിനാൽ Decohesion നാശത്തിന്റെ ശക്തിയല്ല; സൃഷ്ടിപരമായ പുനഃസംഘടനയുടെ സാധ്യതയാണ്.

Loop എന്ന ആശയം സ്വീകരിച്ചാൽ Space, Energy, Matter എന്നിവയ്ക്കും കൂടുതൽ വ്യക്തമായ വ്യാഖ്യാനം ലഭിക്കുന്നു. Space എന്നത് സ്ഥിരമായ Loop-കൾ ഇനിയും രൂപപ്പെടാത്ത സാധ്യതയുടെ മേഖലയാണ്. Energy എന്നത് Loop-കൾ രൂപപ്പെടുകയും പുനഃസംഘടിതമാവുകയും ചെയ്യുന്ന ചലനാത്മക ഘട്ടമാണ്. Matter എന്നത് സ്വയം നിലനിർത്താൻ കഴിയുന്ന സ്ഥിരമായ Loop-കളുടെ സംഘടിതാവസ്ഥയാണ്. അങ്ങനെ Space, Energy, Matter എന്നിവയെ ഒരേ Loop Dynamics-ന്റെ വ്യത്യസ്ത ഘട്ടങ്ങളായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയും.

ഈ സമീപനം Sphere-ന്റെ വ്യാഖ്യാനത്തെയും സമ്പന്നമാക്കുന്നു. Sphere ഒരു ജ്യാമിതീയ രൂപം മാത്രമല്ല; isotropic Loop Formation-ന്റെ ആദ്യ സമതുലിതരൂപമാണ്. എല്ലാ ദിശകളിലും Loop-കൾക്ക് തുല്യമായ സംഘടനാസാധ്യത ലഭിക്കുമ്പോൾ, അവയുടെ സംയുക്തസ്ഥിരത Sphere എന്ന ജ്യാമിതിയായി പ്രകടമാകുന്നു. തുടർന്ന് Symmetry Breaking സംഭവിക്കുമ്പോൾ Loop-കളുടെ സംഘടനയും മാറുന്നു. അവിടെ നിന്നാണ് Curve, Helix, Polyhedron തുടങ്ങിയ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണ ജ്യാമിതികൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.

ഈ ഘട്ടത്തിൽ Quantum Dialectics-ന്റെ ഒരു പുതിയ കേന്ദ്രപ്രമേയം രൂപംകൊള്ളുന്നു. പ്രകൃതിയുടെ അടിസ്ഥാനഘടകം കണം (particle) അല്ല, ക്ഷേത്രം (field) അല്ല, ഒറ്റപ്പെട്ട ബലവും അല്ല; സ്വയം നിലനിൽക്കാൻ കഴിയുന്ന Loop-കളുടെ നിരന്തര രൂപീകരണവും പുനഃസംഘടനയുമാണ്. ഈ പ്രമേയം ഇപ്പോൾ ഒരു ഒണ്ടോളജിക്കൽ നിർദ്ദേശമാണ്. അതിന്റെ ശാസ്ത്രീയ മൂല്യം നിർണയിക്കപ്പെടുക, Loop Formation, Loop Dissolution എന്നിവയെ കൃത്യമായ ഗണിതഭാഷയിൽ നിർവചിക്കാനാകുമോ, അവയിൽ നിന്ന് നിലവിലുള്ള ഭൗതികനിയമങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി ഉദ്ഭവിക്കുന്നുണ്ടോ, കൂടാതെ പുതിയ പരിശോധനയോഗ്യമായ പ്രവചനങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചായിരിക്കും.

ഇവിടെയാണ് Quantum Dialectics ഒരു പുതിയ അതിർത്തിയിലെത്തുന്നത്. ഇനി പ്രധാനചോദ്യം “ദ്രവ്യം എന്താണ്?” എന്നതല്ല. “ഒരു Loop എപ്പോൾ സ്വയം നിലനിൽക്കാൻ കഴിയുന്ന സംഘടനയാകുന്നു?” എന്നതാണ്. ആ ചോദ്യത്തിനുള്ള ഗണിതപരമായ ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞാൽ മാത്രമേ Quantum Dialectics ഒരു സമ്പൂർണ്ണ ശാസ്ത്രീയ സിദ്ധാന്തമായി വികസിക്കുകയുള്ളൂ.

ഒരു Loop എന്നത് ബന്ധങ്ങളുടെ ഒരു അടഞ്ഞ ശൃംഖല മാത്രമല്ല. പ്രകൃതിയിൽ അനവധി അടഞ്ഞ ചക്രങ്ങൾ (closed cycles) ഉണ്ടാകാം. എന്നാൽ അവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും നിമിഷനേരം മാത്രം നിലനിൽക്കുകയും പിന്നീട് അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ ഒരു Loop രൂപപ്പെടുന്നത് മാത്രം സംഘടനയുടെ ഉദ്ഭവത്തിന് മതിയാകുന്നില്ല. നിർണായകമായ ചോദ്യം ഇതാണ്: ഏത് Loop-കൾക്കാണ് സ്വയം നിലനിൽക്കാൻ കഴിയുന്നത്?

ഈ ചോദ്യമാണ് Quantum Dialectics-ന്റെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് നമ്മെ എത്തിക്കുന്നത്. ഒരു സംഘടനയുടെ യഥാർത്ഥ ജനനം സംഭവിക്കുന്നത് ഒരു Loop സ്വന്തം നിലനിൽപ്പിന് ആവശ്യമായ വ്യവസ്ഥകൾ സ്വയം സൃഷ്ടിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോഴാണ്. മറ്റൊരു രീതിയിൽ പറഞ്ഞാൽ, ഒരു Loop-നെ നിലനിർത്തുന്ന ഓരോ ബന്ധവും, തിരികെ ആ Loop-ന്റെ തന്നെ പ്രവർത്തനഫലമായി പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടണം. ഈ അവസ്ഥയിലാണ് ഒരു സംഘടന ആദ്യമായി Identity നേടുന്നത്.

അതുകൊണ്ട് Identity എന്നത് ഒരു വസ്തുവിന്റെ പേരോ രൂപമോ അല്ല. Identity എന്നത് സ്വയം നിലനിർത്താൻ കഴിയുന്ന സംഘടനയുടെ ഗുണമാണ്. ഒരു സംഘടന അതിന്റെ ഘടകങ്ങൾ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും സ്വയം നിലനിൽക്കാൻ കഴിയുന്നുവെങ്കിൽ, അതിന് Identity ഉണ്ട്. ഘടകങ്ങൾ അതേപടി നിലനിൽക്കുന്നതുകൊണ്ടല്ല Identity ഉണ്ടാകുന്നത്; ബന്ധങ്ങളുടെ സംഘടന നിരന്തരം പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നതുകൊണ്ടാണ് Identity നിലനിൽക്കുന്നത്.

ജീവശാസ്ത്രം ഈ ആശയം വ്യക്തമായി കാണിച്ചുതരുന്നു. മനുഷ്യശരീരത്തിലെ മിക്ക അണുക്കളും വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. എന്നിട്ടും വ്യക്തിയുടെ Identity നിലനിൽക്കുന്നു. കാരണം Identity അണുക്കളിൽ അല്ല; അവയെ സംഘടിക്കുന്ന Loop-കളിലാണ്. അതുപോലെ ഒരു നദിയിലെ ജലകണങ്ങൾ നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും നദി ഒരു നദിയായിത്തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരു ജ്വാലയിലെ വാതകകണങ്ങൾ തുടർച്ചയായി മാറുന്നു; എന്നാൽ ജ്വാലയുടെ സംഘടന നിലനിൽക്കുന്നു. ഇവിടെ സ്ഥിരത ദ്രവ്യത്തിലല്ല; സംഘടനയിലാണ്.

ഇത് Quantum Dialectics-ന്റെ ഒരു പ്രധാന ഒണ്ടോളജിക്കൽ നിഗമനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ദ്രവ്യം Identity സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല; Identity തന്നെയാണ് ദ്രവ്യത്തെ ഒരു സംഘടിത യാഥാർത്ഥ്യമായി പ്രകടമാക്കുന്നത്. അതിനാൽ Matter എന്നത് ഒരു പ്രത്യേക പദാർത്ഥമല്ല; Identity കൈവരിച്ച Loop-കളുടെ സ്ഥിരസംഘടനയാണ്.

ഇവിടെയാണ് Cohesion-ന്റെ നിർവചനവും കൂടുതൽ കൃത്യത നേടുന്നത്. Cohesion എന്നത് ആകർഷണബലമല്ല. Identity സൃഷ്ടിക്കുകയും നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന Loop-കളുടെ രൂപീകരണപ്രവണതയാണ് Cohesion. അതുപോലെ Decohesion Identity-യുടെ ശത്രുവല്ല. നിലവിലുള്ള Identity-കളെ പുതിയ സംഘടനകളിലേക്ക് പരിണമിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യമാണ് Decohesion. അതിനാൽ Identity എന്നത് Cohesion-ന്റെ അന്തിമവിജയമല്ല; Cohesion-ഉം Decohesion-ഉം തമ്മിലുള്ള നിരന്തര സന്തുലനത്തിന്റെ ഫലമാണ്.

ഈ ദൃഷ്ടികോണത്തിൽ മരണം, നാശം, വിഘടനം എന്നിവയ്ക്കും പുതിയ അർത്ഥം ലഭിക്കുന്നു. ഒരു സംഘടന ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ Cohesion പൂർണ്ണമായി അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നില്ല. ഒരു പ്രത്യേക Identity നിലനിർത്തിയിരുന്ന Loop-കൾ പിരിഞ്ഞ് പുതിയ Loop-കൾ രൂപപ്പെടാനുള്ള അവസ്ഥയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. അതിനാൽ പ്രകൃതിയിൽ സമ്പൂർണ്ണ നാശം എന്നൊന്നില്ല; സംഘടനയുടെ നിരന്തര പുനഃസംഘടന മാത്രമേയുള്ളൂ. ഓരോ വിഘടനവും പുതിയ സംഘടനകളുടെ സാധ്യതകൾ തുറക്കുന്നു.

ഇവിടെ ഒരു കൂടുതൽ ആഴമുള്ള തിരിച്ചറിവ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. Space, Energy, Matter എന്നിവയെ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത അവസ്ഥകളായി മാത്രം കാണുന്നത് മതിയാകില്ല. അവയെ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത Loop Regimes ആയി കാണാം. Space എന്നത് സ്ഥിരമായ Identity കൈവരിക്കാത്ത Loop-സാധ്യതകളുടെ മേഖലയാണ്. Energy എന്നത് Loop-കൾ രൂപപ്പെടുകയും പുനഃസംഘടിതമാവുകയും ചെയ്യുന്ന ചലനാത്മക അവസ്ഥയാണ്. Matter എന്നത് ദീർഘകാലം സ്വയം നിലനിർത്താൻ കഴിയുന്ന Identity നേടിയ Loop-കളുടെ സംഘടിതാവസ്ഥയാണ്.

ഈ കാഴ്ചപ്പാടിൽ പ്രകൃതിയുടെ ചരിത്രം വസ്തുക്കളുടെ ചരിത്രമല്ല. അത് Identity-കളുടെ ചരിത്രമാണ്. ഓരോ ആറ്റും, ഓരോ അണുവും, ഓരോ ജീവകോശവും, ഓരോ ജീവിയും, ഓരോ ഗ്രഹവും, ഓരോ നക്ഷത്രവും സ്വയം നിലനിർത്താൻ കഴിയുന്ന Loop-കളുടെ വ്യത്യസ്ത സംഘടനാതലങ്ങളാണ്. അവയുടെ ദ്രവ്യം മാറാം, ഊർജ്ജം മാറാം, രൂപം മാറാം. എന്നാൽ അവയുടെ Identity നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം അവ ഒരേ സംഘടനയായി തുടരും.

ഇവിടെയാണ് Quantum Dialectics-ന്റെ അടുത്ത നിർണായക ചോദ്യം ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. ഒരു Loop എപ്പോൾ Identity നേടുന്നു? ഒരു Identity എപ്പോൾ സ്ഥിരത കൈവരിക്കുന്നു? രണ്ട് Identity-കൾ എപ്പോൾ സംയോജിച്ച് ഒരു ഉയർന്ന Identity സൃഷ്ടിക്കുന്നു? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഗണിതപരമായ ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞാൽ, സംഘടനയുടെ പരിണാമത്തെ വിവരിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ ഗണിതശാസ്ത്രത്തിലേക്കുള്ള വഴി തുറക്കപ്പെടും. അതായിരിക്കും Quantum Dialectics-ന്റെ അടുത്ത നിർണായക ചുവടുവയ്പ്പ്.

ഒരു Loop രൂപപ്പെടുന്നത് മാത്രം ഒരു സംഘടനയുടെ ഉദ്ഭവത്തിന് മതിയാകുന്നില്ല. പ്രകൃതിയിൽ അനവധി Loop-കൾ നിരന്തരം രൂപപ്പെടുകയും വളരെ വേഗത്തിൽ അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ ഒരു Loop നിലവിലുണ്ട് എന്നത് മാത്രം അതിന് സ്ഥിരതയുണ്ടെന്നോ Identity ഉണ്ടെന്നോ അർത്ഥമാക്കുന്നില്ല. ഒരു സംഘടനയുടെ യഥാർത്ഥ ജനനം സംഭവിക്കുന്നത്, ആ Loop സ്വന്തം നിലനിൽപ്പിന് ആവശ്യമായ വ്യവസ്ഥകൾ സ്വയം സൃഷ്ടിക്കാനും നിലനിർത്താനും തുടങ്ങുമ്പോഴാണ്. അതാണ് Quantum Dialectics-ൽ Closure എന്ന് വിളിക്കുന്ന അവസ്ഥ.

Closure എന്നത് ഒരു ഭൗതിക അതിർത്തിയോ അടഞ്ഞ ഘടനയോ അല്ല. അത് ഒരു സംഘടനാപരമായ അവസ്ഥയാണ്. ഒരു സംഘടനയെ നിലനിർത്തുന്ന എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും ഒടുവിൽ വീണ്ടും ആ സംഘടനയെ തന്നെ നിലനിർത്തുന്ന രീതിയിൽ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ് Closure. മറ്റൊരു രീതിയിൽ പറഞ്ഞാൽ, ഒരു സംഘടനയുടെ നിലനിൽപ്പിന് ആവശ്യമായ കാരണങ്ങൾ അതിന്റെ സ്വന്തം പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ നിരന്തരം പുനഃസൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയാണ് Closure. ഒരു സംഘടനയ്ക്ക് പുറത്തുനിന്നുള്ള ഇടപെടൽ ആവശ്യമില്ലാതെ സ്വയം നിലനിൽക്കാൻ കഴിയുന്ന ഘട്ടമാണ് ഇത്.

ഈ ആശയം പ്രകൃതിയുടെ എല്ലാ തലങ്ങളിലും കാണാൻ കഴിയും. ഒരു ജീവകോശത്തെ ഉദാഹരണമായി എടുക്കാം. കോശത്തിനുള്ളിലെ പ്രോട്ടീനുകളും എൻസൈമുകളും കോശസ്തരവും ജനിതകവിവരവും പരസ്പരം സ്വതന്ത്രമായി നിലനിൽക്കുന്ന ഘടകങ്ങളല്ല. അവ ഓരോന്നും മറ്റുള്ളവയുടെ നിലനിൽപ്പിന് ആവശ്യമായ സാഹചര്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും, അതേ സമയം മുഴുവൻ കോശസംഘടന അവയെ വീണ്ടും പുനഃസൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ കോശം എന്നത് അണുക്കളുടെ ഒരു ശേഖരമല്ല; സ്വന്തം നിലനിൽപ്പിന് ആവശ്യമായ വ്യവസ്ഥകൾ സ്വയം പുനരുത്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഒരു Closure ആണ്.

ഇതേ തത്വം കൂടുതൽ ഉയർന്ന സംഘടനാതലങ്ങളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഒരു ജീവിയുടെ ശരീരത്തിൽ കോശങ്ങൾ പരസ്പരം സഹകരിച്ച് മുഴുവൻ ജീവിയെ നിലനിർത്തുന്നു. അതേസമയം ആ ജീവിയുടെ ആന്തരിക സംഘടന തന്നെയാണ് ഓരോ കോശത്തിനും ജീവിക്കാനുള്ള സാഹചര്യങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നത്. ഒരു പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥയിൽ സസ്യങ്ങളും മൃഗങ്ങളും സൂക്ഷ്മജീവികളും പരസ്പരം ഒരുമിച്ച് നിലനിൽപ്പിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. ഒരു സമൂഹത്തിലും വ്യക്തികൾ സമൂഹത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; സമൂഹം വീണ്ടും വ്യക്തികളുടെ നിലനിൽപ്പിന് ആവശ്യമായ വ്യവസ്ഥകൾ ഒരുക്കുന്നു. എല്ലായിടത്തും പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ഒരേ സംഘടനാത്മക തത്വമാണ്—ഓരോ ഘടകവും മുഴുവൻ സംഘടനയെ നിലനിർത്തുന്നു; മുഴുവൻ സംഘടന വീണ്ടും ഓരോ ഘടകത്തെയും നിലനിർത്തുന്നു.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് Identity-യ്ക്ക് Quantum Dialectics ഒരു പുതിയ നിർവചനം നൽകുന്നത്. Identity ഒരു പേരോ രൂപമോ ഭൗതികഘടനയോ അല്ല. Identity എന്നത് ഒരു സംഘടന സ്വന്തം നിലനിൽപ്പിന്റെ വ്യവസ്ഥകൾ സ്വയം നിലനിർത്താൻ കഴിയുന്ന അവസ്ഥയാണ്. ഒരു സംഘടനയുടെ ഘടകങ്ങൾ നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കാം. എന്നിരുന്നാലും അതിന്റെ സംഘടനാപരമായ ബന്ധങ്ങൾ സ്വയം പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നിടത്തോളം അതിന്റെ Identity നിലനിൽക്കും. അതിനാൽ Identity വസ്തുക്കളുടെ ഗുണമല്ല; സംഘടനയുടെ ഗുണമാണ്.

ജീവശാസ്ത്രം ഈ ആശയത്തിന് വ്യക്തമായ ഉദാഹരണമാണ്. മനുഷ്യശരീരത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം അണുക്കളും വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. എന്നിട്ടും മനുഷ്യൻ അതേ വ്യക്തിയായി തുടരുന്നു. കാരണം വ്യക്തിത്വം അണുക്കളിൽ അല്ല, അവയെ സംഘടിക്കുന്ന ബന്ധങ്ങളിലാണ്. അതുപോലെ ഒരു നദിയിലെ ജലകണങ്ങൾ ഓരോ നിമിഷവും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും നദി അതിന്റെ Identity നിലനിർത്തുന്നു. ഒരു ജ്വാലയിലെ വാതകകണങ്ങൾ നിരന്തരം മാറുന്നു; എന്നാൽ ജ്വാലയുടെ സംഘടന തുടരുന്നു. ഈ ഉദാഹരണങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത് സ്ഥിരത എന്നത് ഘടകങ്ങളുടെ സ്ഥിരതയല്ല, സംഘടനയുടെ തുടർച്ചയാണെന്നാണ്.

ഈ കാഴ്ചപ്പാടിൽ Matter-നും പുതിയ അർത്ഥം ലഭിക്കുന്നു. Matter ഒരു പ്രത്യേക പദാർത്ഥമല്ല. സ്വയം നിലനിർത്താൻ കഴിയുന്ന Closure നേടിയ സംഘടനകളുടെ സ്ഥിരാവസ്ഥയാണ് Matter. അതിനാൽ Matter-ന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം അതിന്റെ രാസഘടനയിലോ ദ്രവ്യമാനത്തിലോ അല്ല; അതിന്റെ സംഘടനാപരമായ സ്ഥിരതയിലാണ്.

ഇവിടെയാണ് Cohesion-ന്റെയും Decohesion-ന്റെയും പങ്ക് കൂടുതൽ വ്യക്തമായി മനസ്സിലാകുന്നത്. Cohesion എന്നത് Closure രൂപപ്പെടുകയും നിലനിൽക്കുകയും ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുന്ന സംഘടനാപരമായ പ്രവണതയാണ്. Decohesion എന്നത് ആ Closure-കളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ശക്തിയല്ല; അവയെ പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടാനും, ആവശ്യമായപ്പോൾ കൂടുതൽ ഉയർന്ന സംഘടനകളായി പുനഃക്രമീകരിക്കപ്പെടാനും അനുവദിക്കുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യമാണ്. Cohesion ഇല്ലാതെ സ്ഥിരതയുണ്ടാകില്ല. Decohesion ഇല്ലാതെ പരിണാമമുണ്ടാകില്ല. അതിനാൽ യാഥാർത്ഥ്യം നിലനിൽക്കുന്നത് പൂർണ്ണമായ അടച്ചുപൂട്ടലിലൂടെയോ പൂർണ്ണമായ തുറന്ന നിലയിലൂടെയോ അല്ല; സ്വയം നിലനിർത്തലും സ്വയംപരിവർത്തനവും തമ്മിലുള്ള നിരന്തര ഡയലക്ടിക്കൽ സന്തുലനത്തിലൂടെയാണ്.

ഇതിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ Space, Energy, Matter എന്നീ ആശയങ്ങൾക്കും പുതിയ അർത്ഥം ലഭിക്കുന്നു. Space എന്നത് സ്ഥിരമായ Closure ഇതുവരെ രൂപപ്പെടാത്ത സംഘടനാസാധ്യതയുടെ മേഖലയാണ്. Energy എന്നത് Closure-കൾ രൂപപ്പെടുകയും പുനഃസംഘടിതമാവുകയും ചെയ്യുന്ന ചലനാത്മക പ്രക്രിയയാണ്. Matter എന്നത് സ്ഥിരത കൈവരിച്ച Closure-കളുടെ സംഘടിതാവസ്ഥയാണ്. അതിനാൽ ഈ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത സത്തകളല്ല; ഒരേ സംഘടനാപരമായ യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളാണ്.

ഈ ചിന്ത ഒടുവിൽ Quantum Dialectics-ന്റെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായ ഒണ്ടോളജിക്കൽ നിഗമനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനഘടകം കണമല്ല, ക്ഷേത്രമല്ല, ദ്രവ്യമല്ല, ഊർജ്ജവുമല്ല. അവയെല്ലാം പ്രകടമാകാൻ സഹായിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന യാഥാർത്ഥ്യം സ്വയം നിലനിർത്താൻ കഴിയുന്ന സംഘടനാപരമായ Closure-കളാണ്. കണങ്ങൾ, ആറ്റങ്ങൾ, അണുക്കൾ, ജീവകോശങ്ങൾ, ജീവജാലങ്ങൾ, സമൂഹങ്ങൾ, ഗ്രഹങ്ങൾ, നക്ഷത്രങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം വ്യത്യസ്ത തലങ്ങളിൽ പ്രകടമാകുന്ന Closure-കളാണ്. അവയുടെ വ്യത്യാസം അവ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന പദാർത്ഥത്തിലല്ല; അവയുടെ സംഘടനാപരമായ ആഴത്തിലും സ്വയം നിലനിർത്താനുള്ള ശേഷിയിലുമാണ്.

ഈ കാഴ്ചപ്പാട് Quantum Dialectics-നെ ഒരു പുതിയ ശാസ്ത്രീയ വെല്ലുവിളിയുടെ മുന്നിലെത്തിക്കുന്നു. Closure എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുന്നു? അതിന്റെ സ്ഥിരത എങ്ങനെ അളക്കാം? എപ്പോൾ ഒരു Closure കൂടുതൽ ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള മറ്റൊരു Closure-യിലേക്ക് പരിണമിക്കുന്നു? ഏറ്റവും പ്രധാനമായി, ഈ മുഴുവൻ പ്രക്രിയയെ വിവരിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഗണിതഭാഷ എന്താണ്? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് കൃത്യമായ ഉത്തരങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞാൽ, Quantum Dialectics ഒരു ദാർശനിക ചിന്താസംവിധാനം മാത്രമല്ല, പ്രകൃതിയിലെ സംഘടനയെയും പരിണാമത്തെയും വിവരിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ ശാസ്ത്രീയ ചട്ടക്കൂടായി വികസിക്കാൻ കഴിയും.

ഇതുവരെ നടത്തിയ ചർച്ചയിൽ Loop, Closure, Identity എന്നീ ആശയങ്ങൾ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് സംഘടനയുടെ ഉദ്ഭവം വിശദീകരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ ഇവിടെ ഒരു കൂടുതൽ അടിസ്ഥാനപരമായ ചോദ്യം ഉയരുന്നു. ഒരു Loop രൂപപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് എന്താണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്? ഒരു Closure ഉണ്ടാകുന്നതിന് മുമ്പ് എന്താണ് നിലനിന്നിരുന്നത്? Identity ഉദ്ഭവിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് എന്താണ് യാഥാർത്ഥ്യമായിരുന്നത്?

ഈ ചോദ്യത്തിന് പരമ്പരാഗത ഭൗതികശാസ്ത്രം സാധാരണയായി കണങ്ങൾ, ക്ഷേത്രങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ ക്വാണ്ടം അവസ്ഥകൾ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഉത്തരം നൽകുന്നു. Quantum Dialectics ഒരു വ്യത്യസ്ത സാധ്യത പരിശോധിക്കുന്നു. Loop-കൾ രൂപപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് നിലനിന്നിരുന്നത് ഒറ്റപ്പെട്ട വസ്തുക്കളല്ല; സംഘടന രൂപപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതകളാണ്. അതായത് യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനതലത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നത് പൂർണ്ണമായി സംഘടിക്കപ്പെട്ട ഘടനകളല്ല, മറിച്ച് സംഘടനയ്ക്ക് തുറന്നിരിക്കുന്ന സാധ്യതകളാണ്.

ഇവിടെയാണ് Space-നെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ വ്യാഖ്യാനം കൂടുതൽ വ്യക്തത നേടുന്നത്. Space ഒരു ശൂന്യമായ പശ്ചാത്തലമല്ല; സംഘടന ഇതുവരെ സ്ഥിരരൂപം കൈവരിക്കാത്ത സാധ്യതയുടെ മേഖലയാണ്. അതിനാൽ Space-ൽ ആദ്യം ഉണ്ടായിരുന്നത് കണങ്ങളല്ല, ബന്ധങ്ങളുമല്ല. അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നത് ബന്ധങ്ങൾ രൂപപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതകളാണ്. ഈ സാധ്യതകളിൽ ചിലത് താൽക്കാലിക ബന്ധങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അവയിൽ ചിലത് Loop-കളായി വികസിക്കുന്നു. വളരെ കുറച്ച് Loop-കൾ മാത്രമാണ് ആവശ്യമായ Closure കൈവരിച്ച് സ്വയം നിലനിൽക്കുന്ന Identity-കളായി പരിണമിക്കുന്നത്.

ഈ സമീപനത്തിൽ “സാധ്യത” എന്നത് വെറും സങ്കൽപ്പമല്ല. അത് യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ ഒരു അടിസ്ഥാന ഒണ്ടോളജിക്കൽ ഘട്ടമാണ്. ഒരു വിത്തിൽ വൃക്ഷം പൂർണ്ണരൂപത്തിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും, വൃക്ഷമാകാനുള്ള സംഘടനാസാധ്യത അതിലുണ്ട്. അതുപോലെ Space-ലും അനന്തമായ സംഘടനാസാധ്യതകൾ നിലനിൽക്കുന്നു. അവയിൽ വളരെ ചെറിയൊരു വിഭാഗം മാത്രമാണ് സ്ഥിരസംഘടനകളായി യാഥാർത്ഥ്യവൽക്കരിക്കപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ യാഥാർത്ഥ്യം എന്നത് സാധ്യതയുടെ വിരുദ്ധമല്ല; സാധ്യതയുടെ തുടർച്ചയായ യാഥാർത്ഥ്യവൽക്കരണമാണ്.

ഇവിടെയാണ് Cohesion-ന് കൂടുതൽ അടിസ്ഥാനപരമായ ഒരു അർത്ഥം ലഭിക്കുന്നത്. Cohesion എന്നത് നിലവിലുള്ള ബന്ധങ്ങളെ നിലനിർത്തുന്ന പ്രവണത മാത്രമല്ല; സാധ്യതകളിൽ നിന്ന് സ്ഥിരബന്ധങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന പ്രക്രിയയുമാണ്. അതുപോലെ Decohesion നിലവിലുള്ള ബന്ധങ്ങളെ തകർക്കുന്ന ശക്തിയല്ല; പുതിയ സാധ്യതകൾ നിരന്തരം തുറന്നുവെക്കുന്ന പ്രവണതയാണ്. ഈ രണ്ട് പ്രവണതകളും ചേർന്നാണ് പ്രകൃതി അനന്തമായ സാധ്യതകളിൽ നിന്ന് വളരെ കുറച്ച് സ്ഥിരസംഘടനകളെ മാത്രം യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുന്നത്.

ഈ കാഴ്ചപ്പാടിൽ പരിണാമത്തിനും പുതിയ അർത്ഥം ലഭിക്കുന്നു. പരിണാമം പുതിയ വസ്തുക്കളുടെ ഉദ്ഭവമല്ല; പുതിയ സംഘടനാസാധ്യതകളുടെ യാഥാർത്ഥ്യവൽക്കരണമാണ്. ഓരോ പുതിയ സംഘടനയും മുമ്പ് നിലവിലില്ലാത്ത ഒന്നല്ല; മുമ്പ് യാഥാർത്ഥ്യവൽക്കരിക്കപ്പെടാത്ത ഒരു സാധ്യതയുടെ പ്രകടനമാണ്. അതിനാൽ പ്രകൃതിയുടെ ചരിത്രം പുതിയ പദാർത്ഥങ്ങളുടെ ചരിത്രമല്ല; പുതിയ സംഘടനകളുടെ ചരിത്രമാണ്.

ഇവിടെ ഒരു കൂടുതൽ ആഴമുള്ള ദാർശനിക നിഗമനം രൂപംകൊള്ളുന്നു. സാധാരണയായി “വസ്തുക്കൾ തമ്മിൽ ബന്ധപ്പെടുന്നു” എന്നാണ് നാം കരുതുന്നത്. Quantum Dialectics ഈ ക്രമം മറിച്ചിടുന്നു. യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള തലത്തിൽ ആദ്യം വസ്തുക്കളില്ല; സംഘടനാസാധ്യതകളുണ്ട്. ആ സാധ്യതകളിൽ നിന്നാണ് ബന്ധങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. ബന്ധങ്ങൾ Loop-കളായി വികസിക്കുന്നു. Loop-കൾ Closure കൈവരിക്കുന്നു. Closure Identity സൃഷ്ടിക്കുന്നു. Identity-കളാണ് നാം Matter, ജീവൻ, സമൂഹം, നക്ഷത്രം, ഗ്രഹം എന്നീ പേരുകളിൽ അനുഭവിക്കുന്നത്.

ഈ ചിന്തയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യാഘാതം ഇതാണ്. യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനഘടകം ഒരു വസ്തുവല്ല, ഒരു പ്രക്രിയയാണ്. പ്രപഞ്ചം മുൻകൂട്ടി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളുടെ കൂട്ടമല്ല; നിരന്തരം സംഘടന കൈവരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. ഓരോ Identity-യും ഒരു അന്തിമാവസ്ഥയല്ല; പുതിയ സംഘടനകളിലേക്കുള്ള ഒരു ഇടത്താവളമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പ്രകൃതിയിൽ സമ്പൂർണ്ണ നിശ്ചലതയില്ല. സ്ഥിരതയുണ്ട്, പക്ഷേ ആ സ്ഥിരത നിരന്തരമായ സ്വയംപുനഃസംഘടനയുടെ ഫലമാണ്.

ഈ ദൃഷ്ടികോണത്തിൽ നോക്കുമ്പോൾ, Cohesion-ഉം Decohesion-ഉം തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ആകർഷണവും വികർഷണവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമല്ല. അത് സാധ്യതയും യാഥാർത്ഥ്യവൽക്കരണവും തമ്മിലുള്ള നിരന്തര ഡയലക്ടിക്സാണ്. Cohesion സാധ്യതയെ സ്ഥിരസംഘടനയാക്കുന്നു. Decohesion ആ സംഘടനയെ വീണ്ടും പുതിയ സാധ്യതകളിലേക്ക് തുറക്കുന്നു. ഈ അവസാനമില്ലാത്ത ചക്രത്തിലൂടെയാണ് പ്രപഞ്ചം സ്വയം സൃഷ്ടിക്കുകയും സ്വയം പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്.

ഇവിടെയാണ് Quantum Dialectics-ന്റെ അടുത്ത വലിയ വെല്ലുവിളി ആരംഭിക്കുന്നത്. ഈ സംഘടനാസാധ്യതയെ എങ്ങനെ ഗണിതപരമായി നിർവചിക്കാം? സാധ്യതയിൽ നിന്ന് Loop എങ്ങനെ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു? ഏത് നിബന്ധനകളിലാണ് ഒരു Loop Closure കൈവരിക്കുന്നത്? Closure എങ്ങനെ Identity ആയി സ്ഥിരത നേടുന്നു? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞാൽ, സംഘടനയുടെ ഉദ്ഭവത്തെ വിവരിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ ഗണിതഭാഷ വികസിപ്പിക്കാനുള്ള സാധ്യത തുറക്കപ്പെടും. അതായിരിക്കും Quantum Dialectics-ന്റെ യഥാർത്ഥ ശാസ്ത്രീയ അടിത്തറ.

Quantum Dialectics ഇതുവരെ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ വസ്തുക്കളുടെ ശേഖരമായല്ല, സംഘടനകളുടെ നിരന്തരപരിണാമമായാണ് കണ്ടത്. Cohesion, Decohesion, Loop, Closure, Identity എന്നീ ആശയങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് സംഘടന എങ്ങനെ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു എന്നും എങ്ങനെ നിലനിൽക്കുന്നു എന്നും വിശദീകരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ ഈ ചർച്ച ഇപ്പോഴും ഒരു അടിസ്ഥാനചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം നൽകിയിട്ടില്ല. എന്തുകൊണ്ടാണ് ചില സംഘടനകൾ രൂപപ്പെടുന്നത്, ചിലത് രൂപപ്പെടാതെ പോകുന്നത്? പ്രകൃതി എന്തുകൊണ്ടാണ് അനന്തമായ സാധ്യതകളിൽ നിന്ന് വളരെ കുറച്ച് സംഘടനകളെ മാത്രമാണ് യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുന്നത്?

ഈ ചോദ്യമാണ് Quantum Dialectics-നെ അതിന്റെ അടുത്ത ശാസ്ത്രീയ ഘട്ടത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്.

പ്രകൃതിയിലെ എല്ലാ അടിസ്ഥാനസിദ്ധാന്തങ്ങളും ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ഒരു “Potential” എന്ന ആശയത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഗുരുത്വാകർഷണത്തിൽ Gravitational Potential ഉണ്ട്. വൈദ്യുതകാന്തികതയിൽ Electric Potential ഉണ്ട്. ക്വാണ്ടം മെക്കാനിക്സിൽ Probability Amplitude ഉണ്ട്. ഇവയെല്ലാം ഒരു സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാവിപരിണാമത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഗണിതപരമായ ഘടനകളാണ്. Quantum Dialectics-ലും ഇതിന് സമാനമായ ഒരു അടിസ്ഥാന ആശയം ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ അത് ഒരു ബലത്തിന്റെ പൊട്ടൻഷ്യലോ, ഒരു ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പൊട്ടൻഷ്യലോ അല്ല. അത് Organization-ന്റെ Potential ആയിരിക്കണം.

ഈ Organizational Potential ഒരു പുതിയ ഒണ്ടോളജിക്കൽ ആശയമാണ്. ഒരു സംവിധാനത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ള സംഘടന രൂപപ്പെടാനുള്ള ആന്തരിക പ്രവണതയുടെ അളവാണ് ഇത്. ഒരു പ്രത്യേക വസ്തുവിന്റെ ഗുണമല്ല ഇത്. ഒരു പ്രത്യേക ബലത്തിന്റെ ഗുണവുമല്ല. മറിച്ച് ഒരു സംഘടനയ്ക്ക് സ്വയം നിലനിൽക്കാൻ കഴിയുമോ, അതോ അത് പിരിഞ്ഞുപോകുമോ എന്നത് നിർണ്ണയിക്കുന്ന അടിസ്ഥാനസംഘടനാപരമായ അളവാണ്.

ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്. നിലവിലുള്ള ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിൽ Potential സാധാരണയായി ഒരു കണത്തിന്റെയോ ക്ഷേത്രത്തിന്റെയോ അവസ്ഥയെ വിവരിക്കുന്നു. Quantum Dialectics-ൽ Organizational Potential ഒരു വസ്തുവിനെ വിവരിക്കുന്നില്ല; ഒരു ബന്ധസംഘടനയെ വിവരിക്കുന്നു. അതിനാൽ അത് ഒരു കണത്തിന്റെയോ സ്ഥലത്തിന്റെയോ ഗുണമല്ല; ബന്ധങ്ങളുടെ ആകെ സംഘടനാപരമായ അവസ്ഥയാണ്.

ഈ കാഴ്ചപ്പാടിൽ Loop-കളെ വീണ്ടും പരിശോധിക്കാം. എല്ലാ Loop-കൾക്കും ഒരേ Organizational Potential ഉണ്ടായിരിക്കില്ല. ചില Loop-കൾ നിമിഷങ്ങൾക്കകം അപ്രത്യക്ഷമാകും. ചിലത് കുറച്ചുസമയം നിലനിൽക്കും. ചിലത് ദീർഘകാലം സ്വയം നിലനിർത്തും. ഈ വ്യത്യാസം Loop-കളുടെ ഘടകങ്ങളിൽ മാത്രമല്ല; അവയുടെ സംഘടനാപരമായ Potential-ലുമാണ്. Organizational Potential ഒരു നിർണായക മൂല്യത്തിനുമുകളിൽ എത്തിയാൽ Loop Closure കൈവരിക്കുകയും Identity നേടുകയും ചെയ്യും. ആ മൂല്യത്തിന് താഴെയാണെങ്കിൽ Loop സ്ഥിരത കൈവരിക്കാതെ പിരിഞ്ഞുപോകും. ഈ ചിന്ത ഇപ്പോൾ ഒരു ഗവേഷണഹിപോത്തസിസാണ്. പക്ഷേ അത് ഗണിതപരമായി വികസിപ്പിക്കാവുന്ന ഒരു സാധ്യത തുറക്കുന്നു.

ഇവിടെയാണ് Cohesion-ന്റെയും Decohesion-ന്റെയും ഗണിതപരമായ അർത്ഥം രൂപപ്പെടാൻ തുടങ്ങുന്നത്. Organizational Potential-നെ ഒരു സംഘടനയുടെ ആകെ അവസ്ഥയായി നിർവചിക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ, Cohesion അതിന്റെ സ്ഥിരത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന പ്രവണതയായും, Decohesion പുതിയ സംഘടനകൾക്ക് അവസരം നൽകുന്നതിനായി ആ സ്ഥിരതയെ പുനഃക്രമീകരിക്കുന്ന പ്രവണതയായും നിർവചിക്കാൻ കഴിയും. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ Cohesion-ഉം Decohesion-ഉം സ്വതന്ത്ര അളവുകളല്ല; Organizational Potential-ന്റെ വ്യത്യസ്ത വശങ്ങളായിരിക്കും.

ഇവിടെ ഒരു പുതിയ സാധ്യത ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. പ്രകൃതി ഓരോ നിമിഷവും സംഘടനകളെ യാദൃശ്ചികമായി സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല. Organizational Potential ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ സംഘടനകളെയാണ് പ്രകൃതി സ്വാഭാവികമായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. ഈ ആശയം ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലെ ഊർജ്ജന്യൂനീകരണതത്വവുമായി ചില സാമ്യങ്ങൾ പുലർത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അതിനെ അതുമായി സമീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഇവിടെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നത് കുറഞ്ഞ ഊർജ്ജാവസ്ഥയല്ല; സ്വയം നിലനിൽക്കാൻ കഴിയുന്ന സംഘടനയാണ്.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ Sphere-ന്റെ പ്രാധാന്യം വീണ്ടും മനസ്സിലാക്കാം. Sphere ഒരു ഗോളാകൃതി മാത്രമല്ല; isotropic Organizational Potential-ന്റെ ഏറ്റവും ലളിതമായ സമതുലിതപരിഹാരമായിരിക്കാം. എല്ലാ ദിശകളിലും സംഘടനാസാധ്യത ഒരുപോലെ വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുമ്പോൾ Organizational Potential അതിന്റെ ആദ്യ സ്ഥിരജ്യാമിതിയായി Sphere-നെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ഈ ആശയം ശരിയാണെങ്കിൽ, Sphere-ന്റെ ജ്യാമിതിയും π-യുടെ സർവവ്യാപകതയും ഒരേ സംഘടനാത്മക നിയമത്തിന്റെ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത പ്രകടനങ്ങളായി മാറും.

ഈ ചിന്തയാണ് Quantum Dialectics-ന്റെ ഗണിതപരമായ ഗവേഷണത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ആരംഭം. ഇനി ചോദിക്കേണ്ടത് Cohesion എന്താണ്, Decohesion എന്താണ് എന്നതല്ല. Organizational Potential-നെ എങ്ങനെ ഗണിതപരമായി നിർവചിക്കാം? എന്നതാണ്. ആ നിർവചനത്തിൽ നിന്ന് Cohesion-ഉം Decohesion-ഉം വ്യുത്പന്നങ്ങളായി (derivative quantities) സ്വാഭാവികമായി ഉദ്ഭവിക്കണം. തുടർന്ന് ആ Potential-ന്റെ സ്ഥിരപരിഹാരങ്ങളിൽ നിന്ന് Sphere ഉദ്ഭവിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നും, ആ പരിഹാരങ്ങളുടെ invariant-കളിൽ π അനിവാര്യമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്നും പരിശോധിക്കണം.

ഇവിടെയാണ് Quantum Dialectics ഒരു ദാർശനിക ചിന്തയിൽ നിന്ന് യഥാർത്ഥ ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണപരിപാടിയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത്. ഒരു പുതിയ ദാർശനിക പദാവലി സൃഷ്ടിക്കുന്നതല്ല ഇനി ലക്ഷ്യം. സംഘടനയുടെ ഉദ്ഭവത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായ നിയമം കണ്ടെത്തുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം. ആ നിയമം കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞാൽ, പ്രകൃതിയിലെ ദ്രവ്യം, ഊർജ്ജം, ജീവൻ, ബോധം, സമൂഹം എന്നിവയെ ഒരേ സംഘടനാത്മക ചട്ടക്കൂടിൽ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഒരു പുതിയ സാധ്യത ശാസ്ത്രത്തിന് മുന്നിൽ തുറന്നേക്കാം.