ന്യൂറോകോഡ്(NeuroCode) എന്ന ആശയം – ആധുനിക നാഡീരസതന്ത്രത്തിന്റെയും ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയുടെയും വെളിച്ചത്തിൽ മസ്തിഷ്കത്തിലെ വിവരപ്രതിനിധാനം

മനുഷ്യ മസ്തിഷ്കത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആധുനിക ശാസ്ത്രാന്വേഷണം ഇന്ന് ന്യൂറോണുകളുടെ എണ്ണം, മസ്തിഷ്കത്തിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം, വൈദ്യുതസന്ദേശങ്ങളുടെ കൈമാറ്റം എന്നിവയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. അതിനേക്കാൾ അടിസ്ഥാനപരവും സങ്കീർണ്ണവുമായ ഒരു ചോദ്യമാണ് ഇപ്പോൾ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത്: ബാഹ്യലോകത്തിൽനിന്നും ശരീരത്തിനുള്ളിൽനിന്നും ലഭിക്കുന്ന വിവരങ്ങളെ മസ്തിഷ്കം എങ്ങനെയാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്, നാഡീസിഗ്നലുകളാക്കി മാറ്റുന്നത്, പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്, ഓർമ്മയിൽ നിലനിർത്തുന്നത്, മുൻ അനുഭവങ്ങളുമായി സംയോജിപ്പിക്കുന്നത്, ഭാവിയെ പ്രവചിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത്, അർത്ഥപൂർണ്ണമായ അനുഭവങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്നത്, ഭാഷയിലൂടെ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നത്, ഒടുവിൽ പെരുമാറ്റമായി പുറത്തുകൊണ്ടുവരുന്നത്? ഈ ചോദ്യങ്ങളുടെ സമഗ്രമായ പഠനത്തിനായി ഇവിടെ “ന്യൂറോകോഡ്” (NeuroCode) എന്ന ആശയം ഒരു സൈദ്ധാന്തിക ചട്ടക്കൂടായി നിർദ്ദേശിക്കാം. ന്യൂറോകോഡ് ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമിലെന്നപോലെ മുൻകൂട്ടി എഴുതിവെച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥിരമായ രഹസ്യകോഡ് അല്ല. അതുപോലെ തന്നെ അത് ഒരു പ്രത്യേക ന്യൂറോണിലോ മസ്തിഷ്കത്തിലെ ഏതെങ്കിലും ഒരു കേന്ദ്രത്തിലോ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന വിവരശേഖരവുമല്ല. മറിച്ച് മസ്തിഷ്കം, ശരീരം, പരിസ്ഥിതി എന്നിവ തമ്മിലുള്ള നിരന്തരമായ പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിലൂടെ രൂപപ്പെടുകയും മാറുകയും പുനഃസംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന ചലനാത്മക വിവരപ്രതിനിധാന വ്യവസ്ഥയാണ് ന്യൂറോകോഡ്.

ഈ അർത്ഥത്തിൽ ന്യൂറോകോഡിനെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനുള്ള ആദ്യത്തെ ശാസ്ത്രീയ അടിത്തറയാണ് നാഡീവിവര കോഡീകരണം (neural coding). ഒരു ബാഹ്യസംഭവം നേരിട്ട് മസ്തിഷ്കത്തിലേക്ക് കടന്നുവരുന്നില്ല. പ്രകാശം, ശബ്ദം, മർദ്ദം, ചൂട്, തണുപ്പ്, രാസപദാർത്ഥങ്ങൾ, വേദന, ശരീരത്തിന്റെ ആന്തരികാവസ്ഥ എന്നിവ ആദ്യം പ്രത്യേക സംവേദനഗ്രാഹികളുമായി (sensory receptors) ഇടപെടുന്നു. ഈ ഇടപെടലിന്റെ ഫലമായി ഉണ്ടാകുന്ന വൈദ്യുത-രാസ മാറ്റങ്ങൾ പിന്നീട് നാഡീവ്യൂഹത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന പ്രവർത്തനസാധ്യതകളായും (action potentials) മറ്റ് നാഡീസിഗ്നലുകളായും രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. അതായത് പുറംലോകത്തിലെ ഭൗതിക സംഭവങ്ങൾ അവയുടെ യഥാർത്ഥ രൂപത്തിൽ മസ്തിഷ്കത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നില്ല; അവ ജീവിയുടെ നിലനിൽപ്പിനും പ്രവർത്തനത്തിനും പ്രസക്തമായ വിവരരൂപങ്ങളായി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ലോകം → സംവേദനം → നാഡീവ്യൂഹപരിവർത്തനം → നാഡീവിവര കോഡീകരണം → ആന്തരിക പ്രതിനിധാനം എന്ന പരിവർത്തനശൃംഖലയാണ് ന്യൂറോകോഡിന്റെ ആദ്യത്തെ അടിസ്ഥാനഘടന.

ഇവിടെ “കോഡ്” എന്ന പദത്തിന് പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് കമ്പ്യൂട്ടർ ഭാഷയിലെ നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ കൂട്ടം എന്ന അർത്ഥത്തിലല്ല. ഒരു നാഡീകോഡ് എന്നത് ഒരു പ്രത്യേക വിവരം നാഡീവ്യൂഹത്തിലെ പ്രവർത്തനരീതിയിൽ എങ്ങനെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു എന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു ന്യൂറോൺ എത്ര തവണ സജീവമാകുന്നു എന്നത്, അതിന്റെ വൈദ്യുതസ്പന്ദനങ്ങൾ (action potentials) കൃത്യമായി എപ്പോൾ സംഭവിക്കുന്നു എന്നത്, നിരവധി ന്യൂറോണുകൾ ഒരുമിച്ച് എങ്ങനെ സജീവമാകുന്നു എന്നത്, അവയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തമ്മിൽ എത്രത്തോളം സമയബന്ധിതമായ ഏകോപനം നിലനിൽക്കുന്നു എന്നത് എന്നിവയെല്ലാം വിവരത്തിന്റെ പ്രതിനിധാനത്തിൽ പങ്കുവഹിക്കാം. അതിനാൽ ഒരു വിവരം ഒരു ന്യൂറോണിൽ ഒറ്റപ്പെട്ട നിലയിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിനേക്കാൾ, നിരവധി ന്യൂറോണുകളുടെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനരീതിയിലാണ് ഒരു അനുഭവത്തിന്റെയോ വസ്തുവിന്റെയോ ആശയത്തിന്റെയോ പ്രതിനിധാനം രൂപപ്പെടുന്നത് എന്നതാണ് ആധുനിക നാഡീശാസ്ത്രത്തിലെ കൂടുതൽ യുക്തിസഹമായ സമീപനം. ഇതാണ് കൂട്ടനാഡീ കോഡീകരണം (population coding) എന്ന ആശയത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം.

ഇതിൽനിന്ന് ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഒരു അടിസ്ഥാന തത്വം രൂപപ്പെടുന്നു: വിവരം ഒറ്റപ്പെട്ട ഘടകത്തിൽക്കാൾ ബന്ധിതമായ പ്രവർത്തനരീതിയിലാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. ഒരു ന്യൂറോണിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ അതിന്റെ മറ്റ് ന്യൂറോണുകളുമായുള്ള ബന്ധങ്ങളിൽനിന്ന് പൂർണ്ണമായി വേർതിരിച്ച് മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ, ഒരു നാഡീവിവരപ്രതിനിധാനത്തെയും അതിന്റെ നാഡീവല ബന്ധങ്ങളിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ച് മനസ്സിലാക്കാനാവില്ല. ഒരു പ്രത്യേക നാഡീസിഗ്നലിന്റെ പ്രവർത്തനപരമായ പ്രാധാന്യം അതിന്റെ സ്വതന്ത്ര സവിശേഷതകളിൽ മാത്രമല്ല, അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന മറ്റ് നാഡീകോശങ്ങളുടെയും നാഡീവലയങ്ങളുടെയും പ്രവർത്തനത്തിലാണ് നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നത്. ഈ ബന്ധാത്മക സ്വഭാവം ന്യൂറോകോഡിനെ ഒരു സാധാരണ “സന്ദേശസംവിധാനം” എന്നതിൽനിന്ന് ഉയർത്തി ബന്ധങ്ങളിലൂടെ അർത്ഥം രൂപപ്പെടുന്ന ഒരു ചലനാത്മക വ്യവസ്ഥയാക്കി മാറ്റുന്നു.

മസ്തിഷ്കത്തിലെ വിവരസംസ്കരണത്തെ വെറും വൈദ്യുതപ്രവർത്തനമായി കാണുന്നത് അപൂർണ്ണമാണ്. ഓരോ നാഡീവൈദ്യുതപ്രവർത്തനത്തിന്റെയും പിന്നിൽ അതീവ സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു നാഡീരസതന്ത്രം (neurochemistry) പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഒരു ന്യൂറോൺ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രവർത്തനസാധ്യത അതിന്റെ അറ്റത്തേക്ക് എത്തുമ്പോൾ കാൽസ്യം അയോണുകൾ (calcium ions) കോശത്തിനകത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കുകയും, അതിന്റെ ഫലമായി സൂക്ഷിച്ചുവച്ചിരിക്കുന്ന രാസസന്ദേശവാഹകങ്ങൾ (neurotransmitters) പുറത്തുവിടപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇവ അടുത്തുള്ള ന്യൂറോണിന്റെ സ്വീകരകങ്ങളുമായി (receptors) ബന്ധപ്പെടുകയും അതിന്റെ വൈദ്യുതാവസ്ഥയിൽ മാറ്റം വരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗ്ലൂട്ടമേറ്റ് (glutamate), ഗാബ (GABA), ഡോപ്പമിൻ (dopamine), സെറട്ടോണിൻ (serotonin), അസറ്റൈൽകൊളിൻ (acetylcholine), നോർഅഡ്രിനലിൻ (noradrenaline) തുടങ്ങിയ രാസസന്ദേശവാഹക സംവിധാനങ്ങൾ മസ്തിഷ്കത്തിലെ വിവിധ പ്രവർത്തനങ്ങളെ വ്യത്യസ്ത രീതിയിൽ നിയന്ത്രിക്കുന്നു.

എന്നാൽ ഇവയെ “ചിന്തയുടെ രാസപദാർത്ഥങ്ങൾ”, “സന്തോഷത്തിന്റെ രാസപദാർത്ഥം”, “ദുഃഖത്തിന്റെ രാസപദാർത്ഥം” എന്നിങ്ങനെ ലളിതമായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് ശാസ്ത്രീയമായി തെറ്റിദ്ധാരണ സൃഷ്ടിക്കും. ഒരേ രാസസന്ദേശവാഹകത്തിന് വ്യത്യസ്ത സ്വീകരകങ്ങളുമായും വ്യത്യസ്ത നാഡീവലയങ്ങളുമായും ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ വ്യത്യസ്ത ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. അതുകൊണ്ട് ന്യൂറോകോഡിലെ രാസവിവരത്തെ ഒരു പ്രത്യേക രാസപദാർത്ഥവുമായി തുല്യപ്പെടുത്താനാവില്ല. രാസപദാർത്ഥം + സ്വീകരകങ്ങൾ + കോശാന്തര പ്രവർത്തനം + നാഡീവലഘടന + നിലവിലെ ശരീരാവസ്ഥ എന്നിവയുടെ പരസ്പരബന്ധത്തിലാണ് അതിന്റെ പ്രവർത്തനപരമായ അർത്ഥം രൂപപ്പെടുന്നത്.

ഇതിലൂടെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന സവിശേഷത വ്യക്തമാകുന്നു: മസ്തിഷ്കത്തിലെ വിവരകോഡീകരണം വൈദ്യുതവും രാസപരവുമായ ഒരു ഏകീകൃത പ്രക്രിയയാണ്. വൈദ്യുതസിഗ്നൽ രാസസന്ദേശമായി മാറുന്നു; രാസസന്ദേശം വീണ്ടും വൈദ്യുതപ്രവർത്തനത്തെ മാറ്റുന്നു; ആ വൈദ്യുതപ്രവർത്തനം മറ്റൊരു രാസപ്രതികരണം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ നിരന്തരമായ വൈദ്യുത-രാസ പരസ്പരപ്രവർത്തനമാണ് നാഡീവ്യൂഹത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന പ്രവർത്തനരീതി.

ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷതകളിലൊന്നാണ് സിനാപ്റ്റിക് പ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി (synaptic plasticity) അഥവാ നാഡീസന്ധികളുടെ മാറ്റശേഷി. പഠനം നടക്കുമ്പോൾ മസ്തിഷ്കത്തിൽ പുതിയ വിവരങ്ങൾ ഒരു സ്ഥിരമായ സംഭരണകേന്ദ്രത്തിലേക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കപ്പെടുന്നു എന്നല്ല സംഭവിക്കുന്നത്. പകരം ന്യൂറോണുകൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങളുടെ ശക്തി മാറുന്നു; ചില ബന്ധങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുന്നു, ചിലത് ദുർബലപ്പെടുന്നു; ചില പുതിയ ബന്ധങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു; ചില പഴയ ബന്ധങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുന്നു. സ്വീകരകങ്ങളുടെ എണ്ണം, കോശത്തിനകത്തെ രാസസന്ദേശവാഹക പ്രവർത്തനം, ജീൻ പ്രവർത്തനം, പ്രോട്ടീൻ നിർമ്മാണം, നാഡീസന്ധികളുടെ ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങൾ എന്നിവ ദീർഘകാല പഠനത്തിലും ഓർമ്മയിലും പങ്കാളികളാകുന്നു.

ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ന്യൂറോകോഡിനെ “സ്വയം പരിഷ്കരിക്കുന്ന കോഡ്” എന്ന് വിളിക്കാം. ജീവി ലോകത്തെ അനുഭവിക്കുമ്പോൾ ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അതിന്റെ ആന്തരിക പ്രതിനിധാനം മാത്രം മാറുന്നില്ല; ആ പ്രതിനിധാനം നിർമ്മിക്കുന്ന നാഡീവ്യൂഹം തന്നെയും മാറുന്നു. അതിനാൽ അനുഭവം → നാഡീപ്രവർത്തനം → സിനാപ്റ്റിക് മാറ്റം → പുതിയ നാഡീഘടന → പുതിയ അനുഭവവ്യാഖ്യാനം എന്ന ഒരു നിരന്തരമായ പ്രതികരണചക്രം രൂപപ്പെടുന്നു. ഇതാണ് പഠനത്തിന്റെ ജൈവിക അടിത്തറകളിലൊന്ന്.

ഈ പ്രക്രിയയെ ദ്വന്ദ്വാത്മകമായി കാണുമ്പോൾ ഒരു പ്രധാന സവിശേഷത കാണാം. ജീവി പരിസ്ഥിതിയിൽനിന്ന് സ്വാധീനം സ്വീകരിക്കുന്നു; എന്നാൽ ആ സ്വാധീനത്തിന്റെ ഫലമായി മാറിയ ജീവി പിന്നീട് പരിസ്ഥിതിയോട് വ്യത്യസ്തമായി പ്രതികരിക്കുന്നു. അതായത് പരിസ്ഥിതി മസ്തിഷ്കത്തെ മാറ്റുന്നു; മാറിയ മസ്തിഷ്കം വീണ്ടും പരിസ്ഥിതിയുമായുള്ള ഇടപെടലിനെ മാറ്റുന്നു. കാരണവും ഫലവും ഇവിടെ പരസ്പരം രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ചലനാത്മകബന്ധമായി മാറുന്നു.

ന്യൂറോകോഡിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന തലമാണ് സ്മൃതി (memory). സ്മൃതിയെ കമ്പ്യൂട്ടറിലെ സംഭരണശേഖരവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുന്നത് പര്യാപ്തമല്ല. ഒരു അനുഭവത്തിന്റെ കൃത്യമായ പകർപ്പ് മസ്തിഷ്കത്തിലെ ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥലത്ത് സൂക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന ധാരണ ആധുനിക നാഡീശാസ്ത്രത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണതയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നില്ല. അനുഭവങ്ങൾ വിവിധ നാഡീവലയങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; പിന്നീട് അവയുടെ ഭാഗങ്ങൾ വീണ്ടും സജീവമാകുമ്പോൾ നിലവിലെ സാഹചര്യവുമായി സംയോജിച്ച് ഓർമ്മ പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.

അതുകൊണ്ട് ഓർമ്മ എന്നത് ഭൂതകാലത്തിന്റെ നിശ്ചലമായ പുനരാവർത്തനം മാത്രമല്ല. ഭൂതകാലവും വർത്തമാനവും തമ്മിലുള്ള സജീവ ഇടപെടലാണ് ഓർമ്മ. മുൻ അനുഭവങ്ങൾ വർത്തമാനാനുഭവത്തെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഓരോ പുതിയ അനുഭവവും മുൻകാല പ്രതിനിധാനങ്ങളെ തന്നെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിൽ ഭൂതകാലം വർത്തമാനത്തെ സ്വാധീനിക്കുകയും വർത്തമാനം ഭൂതകാലത്തിന്റെ നാഡീപ്രതിനിധാനങ്ങളെ പുനർഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ദ്വിദിശാ പ്രക്രിയ നിലനിൽക്കുന്നു.

മസ്തിഷ്കം പുറത്തുനിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ നിർജ്ജീവമായി സ്വീകരിക്കുന്ന ഒരു ഉപകരണമല്ല എന്ന ആശയം ആധുനിക ബോധശാസ്ത്രത്തിൽ കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നേടുകയാണ്. പ്രവചനാത്മക സംസ്കരണം (predictive processing) എന്ന സമീപനമനുസരിച്ച് മസ്തിഷ്കം മുൻ അനുഭവങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഭാവിയിൽ എന്ത് സംഭവിക്കാമെന്ന് നിരന്തരം പ്രവചിക്കുന്നു. പുതിയ സംവേദനവിവരം ഈ പ്രവചനങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. പ്രവചനവും ലഭിക്കുന്ന വിവരവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം പ്രവചനപിശക് (prediction error) ആയി പ്രവർത്തിക്കുകയും മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ അടുത്ത പ്രവചനത്തെ മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.

ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഈ ചലനാത്മക സ്വഭാവം ഒരു നിരന്തര പരിവർത്തനചക്രമായി മനസ്സിലാക്കാം. മുൻ അനുഭവങ്ങളിൽനിന്ന് മസ്തിഷ്കത്തിൽ രൂപപ്പെട്ട അറിവുകളും മാതൃകകളും ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രവചനങ്ങൾക്ക് അടിത്തറയാകുന്നു; പുതിയ സംവേദനവിവരം ലഭിക്കുമ്പോൾ അത് നിലവിലുള്ള പ്രവചനവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നു; രണ്ടും തമ്മിൽ പൊരുത്തക്കേട് ഉണ്ടെങ്കിൽ പ്രവചനപിശക് രൂപപ്പെടുന്നു; ഈ പിശകിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നാഡീവ്യൂഹത്തിലെ പ്രവർത്തനവും ബന്ധങ്ങളും ആവശ്യമായ രീതിയിൽ പരിഷ്കരിക്കപ്പെടുന്നു; പരിഷ്കരിക്കപ്പെട്ട നാഡീവ്യൂഹം വീണ്ടും പുതിയ പ്രവചനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നു. അതായത് ന്യൂറോകോഡിന്റെ ചലനാത്മക രൂപം മുൻ അനുഭവം → പ്രവചനം → പുതിയ സംവേദനവിവരം → പ്രവചനപിശക് → നാഡീവ്യൂഹപരിഷ്കാരം → പുതിയ പ്രവചനം എന്ന നിരന്തരമായ പരിവർത്തനചക്രമായി അവതരിപ്പിക്കാം. ഈ പ്രക്രിയയിൽ ഓരോ പുതിയ അനുഭവവും മുൻ അറിവിനെ വെറും കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നില്ല; പലപ്പോഴും അതിന്റെ ബന്ധഘടന തന്നെ മാറ്റുന്നു. അതുകൊണ്ട് പഠനം എന്നത് വിവരശേഖരണം മാത്രമല്ല, നിലവിലുള്ള നാഡീവ്യൂഹസംഘടനയുടെ പുനഃസംഘടന കൂടിയാണ്.

ഇതിന്റെ അർത്ഥം മസ്തിഷ്കം ഒരു ക്യാമറപോലെ പുറംലോകത്തെ അതേപടി പകർത്തുന്ന നിഷ്ക്രിയ ഉപകരണമല്ല എന്നതാണ്. മറിച്ച്, മുൻ അനുഭവങ്ങളിൽനിന്നും സ്മൃതികളിൽനിന്നും ശരീരാവസ്ഥയിൽനിന്നും ലഭ്യമായ സന്ദർഭവിവരങ്ങളിൽനിന്നും ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള അനുമാനങ്ങൾ നിരന്തരം നിർമ്മിക്കുകയും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്ന പുതിയ വിവരങ്ങളുമായി അവയെ താരതമ്യം ചെയ്യുകയും, പൊരുത്തക്കേടുകൾ കണ്ടെത്തുമ്പോൾ സ്വന്തം നാഡീവ്യൂഹസംഘടനയെ പരിഷ്കരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സജീവമായ ജൈവവ്യവസ്ഥയാണ് മസ്തിഷ്കം. അതിനാൽ മനുഷ്യന്റെ അനുഭവലോകം പുറംലോകത്തിന്റെ യാന്ത്രിക പകർപ്പല്ല; പുറംലോകത്തിൽനിന്നുള്ള സംവേദനവിവരവും മസ്തിഷ്കത്തിൽ മുൻപ് രൂപപ്പെട്ട പ്രതിനിധാനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നിരന്തര ഇടപെടലിലൂടെ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ചലനാത്മക അനുഭവസംഘടനയാണ്. ഈ പ്രവചനവും പരിശോധനയും തിരുത്തലും വീണ്ടും പ്രവചനവും ചെയ്യുന്ന ചക്രമാണ് പഠനത്തിന്റെയും അനുയോജനത്തിന്റെയും അറിവിന്റെ വളർച്ചയുടെയും അടിസ്ഥാന നാഡീവ്യൂഹപ്രക്രിയകളിലൊന്ന്.

ഈ നിരന്തരമായ പരിവർത്തനത്തിൽനിന്നാണ് ബോധം ന്യൂറോകോഡിൽനിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്ന ഉയർന്നതല ഗുണമായി മനസ്സിലാക്കാനുള്ള സാധ്യത തുറക്കുന്നത്. ബോധം ഒരു ഒറ്റ ന്യൂറോണിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന വസ്തുവല്ല; അനേകം ന്യൂറോണുകളുടെയും നാഡീവലയങ്ങളുടെയും വൈദ്യുത-രാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഒരു പ്രത്യേക രീതിയിൽ ഏകോപിക്കുമ്പോൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്ന സങ്കീർണ്ണമായ പ്രവർത്തനാവസ്ഥയാണ്. സംവേദനം, ശ്രദ്ധ, സ്മൃതി, വികാരം, പ്രവചനം, ശരീരബോധം, സ്വയംപ്രതിനിധാനം എന്നിവ പരസ്പരം സംയോജിക്കുമ്പോൾ ഒരു ഏകീകൃത അനുഭവലോകം രൂപപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ബോധത്തെ ന്യൂറോണുകളുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ച ഒരു അതിഭൗതിക സത്തയായി കാണേണ്ടതില്ല; അതേസമയം ഒരു ഒറ്റ ന്യൂറോണിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് ചുരുക്കാനും കഴിയില്ല. ന്യൂറോകോഡിന്റെ അനേകം തലങ്ങളിലുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഒരു പ്രത്യേക സംഘടനയിലെത്തുമ്പോൾ അവയിൽനിന്ന് ഗുണപരമായി പുതിയ അനുഭവപരമായ സവിശേഷത ഉദ്ഭവിക്കുന്നതാണ് ബോധം. ഈ അർത്ഥത്തിൽ ബോധം ന്യൂറോകോഡിന്റെ അന്തിമ ഉൽപ്പന്നമല്ല; മറിച്ച് ന്യൂറോകോഡിന്റെ തന്നെ ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള ഒരു സജീവ സംഘടനയാണ്, അത് വീണ്ടും ശ്രദ്ധയെയും സ്മൃതിയെയും പ്രവചനത്തെയും പ്രവർത്തനത്തെയും സ്വയംപരിഷ്കരണത്തെയും സ്വാധീനിക്കുന്നു.

ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ പ്രശ്നമാണ് ബോധം (consciousness). ബോധം ഒരു പ്രത്യേക ന്യൂറോണിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന വസ്തുവല്ല. കോടിക്കണക്കിന് ന്യൂറോണുകളും അവയുടെ അനവധി ബന്ധങ്ങളും വൈദ്യുത-രാസ പ്രവർത്തനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ ഏകീകരണത്തിൽനിന്ന് വ്യക്തിപരമായ അനുഭവം എങ്ങനെ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു എന്നതാണ് പ്രധാന ചോദ്യം.

ഇവിടെ ഉദ്ഭവം (emergence) എന്ന ആശയം നിർണായകമാണ്. അനേകം ഘടകങ്ങളുടെ കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ വെറും അളവിന്റെ വർധനയായി മാത്രം നിലനിൽക്കാതെ പുതിയ ഗുണങ്ങളുള്ള ഒരു സംഘടനാതലം സൃഷ്ടിക്കാം. ഒറ്റ ന്യൂറോണിന് ബോധമില്ല; എന്നാൽ കോടിക്കണക്കിന് ന്യൂറോണുകളുടെ പ്രത്യേകതരം പരസ്പരബന്ധിത പ്രവർത്തനത്തിൽനിന്ന് അനുഭവത്തിന്റെ ഏകീകൃത സ്വഭാവം ഉദ്ഭവിച്ചേക്കാം. അതിനാൽ ബോധത്തെ വ്യക്തിഗത ന്യൂറോണുകളിലേക്ക് ചുരുക്കുന്നതിനെക്കാൾ നാഡീവലയങ്ങളുടെ സംഘടനാതലത്തിൽ ഉദ്ഭവിക്കുന്ന ഒരു ഗുണമായി പഠിക്കുന്നത് കൂടുതൽ പ്രയോജനകരമാണ്.

ഭാഷ: ന്യൂറോകോഡിന്റെ പ്രതീകാത്മക വികസനം

മനുഷ്യന്റെ ന്യൂറോകോഡിനെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സാമൂഹിക-പ്രതീകാത്മക തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്ന ഘടകമാണ് ഭാഷ. ഒരു വാക്ക് വെറും ശബ്ദമല്ല. അത് സ്മൃതികളുടെയും ആശയങ്ങളുടെയും വികാരങ്ങളുടെയും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളുടെയും അനുഭവങ്ങളുടെയും സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു ശൃംഖലയെ സജീവമാക്കാൻ കഴിയും. അതുകൊണ്ട് ഭാഷയെ മസ്തിഷ്കത്തിൽനിന്ന് പുറത്തേക്ക് വരുന്ന ഒരു അന്തിമ “ഉൽപ്പന്നം” ആയി മാത്രം കാണാനാവില്ല.

മനുഷ്യന്റെ നാഡീവ്യൂഹത്തെ വ്യക്തിയുടെ ശരീരത്തിനകത്ത് പൂട്ടിയിട്ടിരിക്കുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര സംവിധാനമായി കാണുന്നത് തെറ്റാണ്. ജനനം മുതൽ മനുഷ്യൻ ഭാഷ, കുടുംബബന്ധങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസം, സംസ്കാരം, തൊഴിൽ, സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾ, മാധ്യമങ്ങൾ, സാങ്കേതികവിദ്യ, രാഷ്ട്രീയവും സാമ്പത്തികവുമായ സാഹചര്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയുമായി നിരന്തരം ഇടപെടുന്നു. ഈ അനുഭവങ്ങൾ മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ പ്രവർത്തനരീതിയെയും നാഡീവലയങ്ങളുടെ plasticity-യെയും സ്വാധീനിക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ട് മനുഷ്യ ന്യൂറോകോഡിന് വ്യക്തിഗതവും സാമൂഹികവുമായ രണ്ട് തലങ്ങളുണ്ട്. മസ്തിഷ്കം വ്യക്തിയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു; വ്യക്തിയുടെ അനുഭവങ്ങൾ മസ്തിഷ്കത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു; സമൂഹം വ്യക്തിയുടെ അനുഭവങ്ങളെയും ഭാഷയെയും ചിന്തയെയും രൂപപ്പെടുത്തുന്നു; വ്യക്തികളുടെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം സമൂഹത്തെയും മാറ്റുന്നു. ഇതൊരു ഏകദിശാ കാരണബന്ധമല്ല; പരസ്പരം രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ദ്വന്ദ്വാത്മക പ്രക്രിയയാണ്.

ഇവിടെയാണ് ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകത (Quantum Dialectics) ന്യൂറോകോഡിന്റെ സൈദ്ധാന്തിക വിശകലനത്തിന് ഒരു വിശാലമായ ദാർശനിക ചട്ടക്കൂട് നൽകുന്നത്. എന്നാൽ ഇവിടെ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ശാസ്ത്രീയ ജാഗ്രത അനിവാര്യമാണ്. ക്വാണ്ടം ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലെ ആശയങ്ങൾ മസ്തിഷ്കത്തിലേക്ക് നേരിട്ട് പകർത്തി, “മനുഷ്യബോധം ക്വാണ്ടം പ്രതിഭാസമാണ്”, “ചിന്ത ക്വാണ്ടം കണങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനമാണ്” തുടങ്ങിയ അവകാശവാദങ്ങൾ തെളിവില്ലാതെ ഉന്നയിക്കുന്നത് ശാസ്ത്രീയമായി ന്യായീകരിക്കാനാവില്ല. മസ്തിഷ്കത്തിലെ എല്ലാ ബോധപ്രക്രിയകളും നേരിട്ട് ക്വാണ്ടം കമ്പ്യൂട്ടേഷനാണ് എന്നതിനും നിലവിൽ മതിയായ തെളിവില്ല.

എന്നാൽ ക്വാണ്ടം ഭൗതികശാസ്ത്രം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്ന സാധ്യത, അവസ്ഥാമാറ്റം, പരസ്പരബന്ധം, അനിശ്ചിതത്വം, സൂക്ഷ്മതലത്തിലെ ചലനാത്മകത തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങളെ ദ്വന്ദ്വാത്മകമായ ഒരു ദാർശനിക ചട്ടക്കൂടുമായി സംവദിപ്പിക്കുന്നത് വ്യത്യസ്തമായ കാര്യമാണ്. ഈ സമീപനത്തിൽ “ക്വാണ്ടം” എന്നത് മസ്തിഷ്കത്തിൽ നേരിട്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു പ്രത്യേക രഹസ്യശക്തി എന്ന നിലയിലല്ല, മറിച്ച് സ്ഥിരവും വേർതിരിക്കപ്പെട്ടതുമായ ഘടകങ്ങൾക്കുപകരം ബന്ധങ്ങൾ, സാധ്യതകൾ, പരിവർത്തനങ്ങൾ, പരസ്പരപ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന പ്രകൃതിദർശനപരമായ പശ്ചാത്തലമായി ഉപയോഗിക്കാം.

ന്യൂറോകോഡിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിൽ നിരന്തരം നിരവധി വിരുദ്ധപ്രവണതകൾ തമ്മിൽ ഇടപെടുന്നു. നാഡീവ്യൂഹത്തിന് സ്ഥിരത ആവശ്യമാണ്; എന്നാൽ പഠനത്തിനും അനുയോജനത്തിനും മാറ്റവും ആവശ്യമാണ്. വിവിധ neural circuits തമ്മിൽ സംയോജനം ആവശ്യമാണ്; അതേസമയം വ്യത്യസ്ത വിവരങ്ങൾ വേർതിരിച്ചറിയാനും വിയോജനം ആവശ്യമാണ്. മസ്തിഷ്കം മുൻ അനുഭവങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കണം; അതേസമയം പുതിയ അനുഭവങ്ങൾക്ക് തുറന്നിരിക്കണം. പ്രവചനങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്; എന്നാൽ അപ്രതീക്ഷിത വിവരങ്ങളോട് പ്രതികരിക്കാനുള്ള ശേഷിയും ആവശ്യമാണ്.

ഇവിടെ സംയോജകബലം എന്നും വിയോജകബലം എന്നും വിളിക്കാവുന്ന രണ്ട് പരസ്പരവിരുദ്ധ പ്രവണതകൾ ശ്രദ്ധേയമാണ്. ന്യൂറൽ സംവിധാനത്തിലെ വിവിധ ഘടകങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന പ്രവണതയും അവയെ വ്യത്യസ്ത പ്രവർത്തനഘടകങ്ങളായി വേർതിരിക്കുന്ന പ്രവണതയും ഒരേസമയം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അമിതമായ സംയോജനം വിവരവൈവിധ്യം ഇല്ലാതാക്കാം; അമിതമായ വിയോജനം ഏകീകൃത പ്രവർത്തനത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്താം. ജീവശാസ്ത്രപരമായ പ്രവർത്തനക്ഷമത പലപ്പോഴും ഈ രണ്ട് പ്രവണതകളുടെ ചലനാത്മക സന്തുലനത്തിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.

ന്യൂറോകോഡിനെ ഒരൊറ്റ തലത്തിലുള്ള കോഡായി കാണാനാവില്ല. കുറഞ്ഞത് പല പരസ്പരബന്ധിത തലങ്ങൾ വേർതിരിക്കാം. ഒന്നാമത് തന്മാത്രാതലം (molecular level) — അയോണുകൾ, സ്വീകരകങ്ങൾ, പ്രോട്ടീനുകൾ, കോശാന്തര രാസസന്ദേശങ്ങൾ, ജീൻപ്രവർത്തനം എന്നിവയുടെ തല. രണ്ടാമത് നാഡീസന്ധിതലം (synaptic level) — ന്യൂറോണുകൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങളുടെ ശക്തിയും മാറ്റശേഷിയും. മൂന്നാമത് വൈദ്യുതതലം (electrical level) — പ്രവർത്തനസാധ്യതകൾ, അവയുടെ ആവൃത്തി, സമയക്രമം എന്നിവ. നാലാമത് നാഡീവലതലം (network level) — അനേകം ന്യൂറോണുകളുടെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം. അഞ്ചാമത് ബോധാത്മകതലം (cognitive level) — സംവേദനം, സ്മൃതി, ശ്രദ്ധ, വികാരം, ആശയം, തീരുമാനം എന്നിവ. ആറാമത് ഭാഷാ-പ്രതീകാത്മകതലം (linguistic-symbolic level) — വാക്കുകൾ, ആശയങ്ങൾ, അർത്ഥങ്ങൾ, സാമൂഹിക ആശയവിനിമയം എന്നിവ. ഇതിനു മുകളിലാണ് പെരുമാറ്റപരവും സാമൂഹികവുമായ തലങ്ങൾ.

ഈ തലങ്ങൾ പരസ്പരം വേർതിരിച്ചിട്ടുള്ള സ്വതന്ത്ര ലോകങ്ങളല്ല. താഴത്തെ തലങ്ങളിൽനിന്ന് ഉയർന്നതല ഗുണങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; ഉയർന്നതലത്തിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തിരിച്ചും താഴത്തെ തലങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. ഒരു അനുഭവം neural activity മാറ്റുന്നു; neural activity synaptic plasticity മാറ്റുന്നു; synaptic plasticity molecular processes മാറ്റുന്നു. അതേസമയം പഠനം, ഭാഷ, പെരുമാറ്റം, സാമൂഹികാനുഭവം എന്നിവ പുതിയ neural changes സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിൽ താഴെനിന്ന് മുകളിലേക്കുള്ള ഉദ്ഭവവും മുകളിൽനിന്ന് താഴേക്കുള്ള നിയന്ത്രണവും ഒരേസമയം നിലനിൽക്കുന്നു.

ഇതെല്ലാം ചേർത്തുനോക്കുമ്പോൾ മസ്തിഷ്കത്തെ ഒരു സ്ഥിരമായി നിർമിച്ച യന്ത്രമെന്നതിനേക്കാൾ സ്വയംസംഘടിതവും സ്വയംപരിഷ്കരിക്കുന്നതുമായ ജൈവവ്യവസ്ഥയായി കാണേണ്ടിവരും. ന്യൂറോണുകളുടെ പ്രവർത്തനം സിനാപ്സുകളെ മാറ്റുന്നു; സിനാപ്റ്റിക് മാറ്റങ്ങൾ ഭാവിയിലെ ന്യൂറൽ പ്രവർത്തനത്തെ മാറ്റുന്നു; ഈ മാറ്റങ്ങൾ perception-നെയും memory-യെയും decision-making-നെയും മാറ്റുന്നു; അവയുടെ ഫലമായി പെരുമാറ്റം മാറുന്നു; പെരുമാറ്റം പരിസ്ഥിതിയെ മാറ്റുന്നു; മാറിയ പരിസ്ഥിതി വീണ്ടും മസ്തിഷ്കത്തിലേക്ക് പുതിയ വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഈ ചക്രത്തിൽ ഒരിടത്തും അന്തിമവും പൂർണ്ണവുമായ ഒരു കോഡ് നിലനിൽക്കുന്നില്ല. ഓരോ പുതിയ അനുഭവവും കോഡിനെ മാറ്റുന്നു; ഓരോ മാറ്റവും ഭാവിയിലെ അനുഭവങ്ങളെ മാറ്റുന്നു. അതുകൊണ്ട് ന്യൂറോകോഡ് അടിസ്ഥാനപരമായി ഒരു ചലനാത്മക, ബന്ധാത്മക, സ്വയംപരിഷ്കരണശേഷിയുള്ള വിവരവ്യവസ്ഥയാണ്.

ആധുനിക നാഡീരസതന്ത്രത്തിന്റെയും നാഡീവിവര കോഡീകരണത്തിന്റെയും മസ്തിഷ്കവലയ പഠനത്തിന്റെയും ബോധശാസ്ത്രത്തിന്റെയും ഭാഷാശാസ്ത്രത്തിന്റെയും വെളിച്ചത്തിൽ വികസിപ്പിക്കുമ്പോൾ ന്യൂറോകോഡ് എന്ന ആശയം മനുഷ്യ മസ്തിഷ്കത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു സമഗ്ര സൈദ്ധാന്തിക മാതൃകയായി മാറാൻ കഴിയും. അത് മസ്തിഷ്കത്തിനുള്ളിൽ ഒളിപ്പിച്ചുവച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥിരമായ രഹസ്യകോഡല്ല; ശരീരവും പരിസ്ഥിതിയും തമ്മിലുള്ള ഇടപെടലിലൂടെ നിരന്തരം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുകയും പരിഷ്കരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന വിവരപ്രതിനിധാനങ്ങളുടെ ചലനാത്മക ശൃംഖലയാണ്. നാഡീരസതന്ത്രം അതിന്റെ തന്മാത്രാതല അടിത്തറ നൽകുന്നു; നാഡീവിവര കോഡീകരണം വിവരങ്ങൾ വൈദ്യുത-രാസ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ എങ്ങനെ പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന് അന്വേഷിക്കുന്നു; നാഡീവലശാസ്ത്രം അവയുടെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തെ വിശദീകരിക്കുന്നു; സ്മൃതിശാസ്ത്രം വിവരങ്ങളുടെ സംരക്ഷണവും പുനർനിർമ്മാണവും പരിശോധിക്കുന്നു; പ്രവചനാത്മക സംസ്കരണം മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ ഭാവിനിർമ്മാണ സ്വഭാവം വ്യക്തമാക്കുന്നു; ബോധശാസ്ത്രം ഈ സങ്കീർണ്ണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽനിന്ന് അനുഭവം എങ്ങനെ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു എന്ന ചോദ്യം ഉയർത്തുന്നു; ഭാഷാശാസ്ത്രം ആ അനുഭവങ്ങൾ എങ്ങനെ പ്രതീകാത്മകവും സാമൂഹികവുമായ രൂപം സ്വീകരിക്കുന്നു എന്ന് അന്വേഷിക്കുന്നു.

ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയുടെ വെളിച്ചത്തിൽ ഈ മുഴുവൻ പ്രക്രിയയെ നോക്കുമ്പോൾ മസ്തിഷ്കം പരസ്പരം വേർതിരിക്കപ്പെട്ട സ്ഥിരഘടകങ്ങളുടെ കൂട്ടമല്ലെന്നും ബന്ധങ്ങളുടെയും പരസ്പരപ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും വിരുദ്ധപ്രവണതകളുടെയും സാധ്യതകളുടെയും തുടർച്ചയായ അവസ്ഥാമാറ്റങ്ങളുടെയും ഉദ്ഭവത്തിന്റെയും ചലനാത്മക ഏകതയാണെന്നും കാണാം. ഇവിടെ സംയോജനവും വിയോജനവും, സ്ഥിരതയും മാറ്റവും, സ്മൃതിയും പുതുമയും, പ്രവചനവും അപ്രതീക്ഷിതത്വവും, പ്രാദേശിക പ്രവർത്തനവും ആഗോള ഏകീകരണവും പരസ്പരം ഇല്ലാതാക്കുന്ന ശക്തികളല്ല; മറിച്ച് മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ പ്രവർത്തനക്ഷമത സൃഷ്ടിക്കുന്ന പരസ്പരബന്ധിത പ്രവണതകളാണ്.

മസ്തിഷ്കം വിവരത്തെ വെറും സ്വീകരിക്കുകയും സംഭരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നില്ല; അത് വിവരത്തെ സജീവമായി നിർമ്മിക്കുകയും വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും പ്രവചിക്കുകയും പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ പ്രക്രിയയിൽ മസ്തിഷ്കം തന്നെ മാറുന്നു; മാറിയ മസ്തിഷ്കം ലോകത്തെ പുതിയ രീതിയിൽ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു; ആ പുതിയ പ്രതിനിധാനം പുതിയ പെരുമാറ്റം സൃഷ്ടിക്കുന്നു; പുതിയ പെരുമാറ്റം പരിസ്ഥിതിയെ മാറ്റുന്നു; മാറിയ പരിസ്ഥിതി വീണ്ടും ന്യൂറോകോഡിനെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്നു.

ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ ന്യൂറോകോഡ് എന്നത് “മസ്തിഷ്കത്തിനുള്ളിലെ കോഡ്” എന്നതിനേക്കാൾ “മസ്തിഷ്കം–ശരീരം–പരിസ്ഥിതി തമ്മിലുള്ള നിരന്തരമായ പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിൽ രൂപപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന കോഡ്” എന്ന നിലയിലാണ് കൂടുതൽ കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്. ഈ നിർവചനത്തിൽ ന്യൂറോകോഡ് ഒരു നാഡീശാസ്ത്ര ആശയം മാത്രമല്ല; ദ്രവ്യത്തിൽനിന്ന് വിവരത്തിലേക്കും, വിവരത്തിൽനിന്ന് ബോധത്തിലേക്കും, ബോധത്തിൽനിന്ന് ഭാഷയിലേക്കും, ഭാഷയിൽനിന്ന് സാമൂഹിക പ്രവർത്തനത്തിലേക്കും, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനത്തിൽനിന്ന് വീണ്ടും ദ്രവ്യ-നാഡീഘടനയുടെ മാറ്റത്തിലേക്കും നീളുന്ന ഒരു ചലനാത്മക ദ്വന്ദ്വാത്മക പ്രക്രിയയുടെ ശാസ്ത്രീയ മാതൃകയായി വികസിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്.

ന്യൂറോകോഡിനെ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ വികസിപ്പിക്കുമ്പോൾ ഏറ്റവും നിർണായകമായി ഉയർന്നുവരുന്ന പ്രശ്നം വിവരത്തിന്റെ അളവിൽനിന്ന് അനുഭവത്തിന്റെ ഗുണത്തിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനം എങ്ങനെയാണ് സംഭവിക്കുന്നത് എന്നതാണ്. ഒരു ന്യൂറോണിന്റെ വൈദ്യുതപ്രവർത്തനം, അനേകം ന്യൂറോണുകളുടെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം, അവയ്ക്കിടയിലെ രാസപരസ്പരപ്രവർത്തനം, നാഡീവലയങ്ങളുടെ പരസ്പരബന്ധം എന്നിവയെല്ലാം അളക്കാൻ കഴിയും. എന്നാൽ “ചുവപ്പ്” കാണുന്നതിന്റെ അനുഭവം, വേദന അനുഭവപ്പെടുന്നത്, ഒരു പഴയ ഓർമ്മ പെട്ടെന്ന് മനസ്സിൽ തെളിയുന്നത്, ഒരു ആശയം മനസ്സിലാകുന്നത്, “ഞാൻ” എന്ന ആത്മബോധം ഉണ്ടാകുന്നത് തുടങ്ങിയ അനുഭവപരമായ ഗുണങ്ങളെ വെറും വൈദ്യുതസ്പന്ദനങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിലേക്ക് ചുരുക്കാൻ കഴിയുമോ എന്നത് ഇപ്പോഴും അടിസ്ഥാനപരമായ ശാസ്ത്രീയ-ദാർശനിക ചോദ്യമാണ്. ഇവിടെ ഉദ്ഭവം (emergence) എന്ന ആശയം പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നേടുന്നു. അനേകം ഘടകങ്ങൾ ഒരു പ്രത്യേക രീതിയിൽ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ ഓരോ ഘടകത്തിനും ഒറ്റയ്ക്ക് ഇല്ലാത്ത പുതിയൊരു സമഗ്രഗുണം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടാം. വെള്ളത്തിന്റെ “ദ്രവത്വം” ഒറ്റപ്പെട്ട ഹൈഡ്രജൻ ആറ്റത്തിന്റെയോ ഓക്സിജൻ ആറ്റത്തിന്റെയോ സ്വഭാവമല്ലാത്തതുപോലെ, ബോധാനുഭവവും ഒരു ഒറ്റ ന്യൂറോണിന്റെ സ്വഭാവമല്ല. എന്നാൽ ഇവിടെ ഉദ്ഭവം എന്ന ആശയം ഒരു വിശദീകരണത്തിന്റെ അവസാനവാക്കായി ഉപയോഗിക്കാനാവില്ല; ഏത് സംഘടനാതലത്തിലാണ്, ഏത് തരത്തിലുള്ള പരസ്പരബന്ധങ്ങളിലൂടെയാണ്, ഏത് ചലനാത്മക അവസ്ഥയിൽനിന്നാണ് ബോധഗുണം ഉദ്ഭവിക്കുന്നത് എന്നത് ശാസ്ത്രീയമായി അന്വേഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടം വെറും “നാഡീപ്രവർത്തനത്തിൽ വിവരം എങ്ങനെ കോഡീകരിക്കപ്പെടുന്നു?” എന്ന ചോദ്യത്തിൽനിന്ന് “നാഡീപ്രവർത്തനത്തിന്റെ പ്രത്യേക സംഘടനയിൽനിന്ന് അനുഭവപരമായ അർത്ഥം എങ്ങനെ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു?” എന്ന ചോദ്യത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു.

മസ്തിഷ്കത്തിലേക്ക് ഒരു നിമിഷത്തിൽ എത്തിച്ചേരുന്ന സംവേദനവിവരത്തിന്റെ അളവ് അതിന്റെ ബോധതലത്തിൽ ഒരേസമയം കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നതിനെക്കാൾ വളരെ കൂടുതലാണ്. അതിനാൽ മസ്തിഷ്കം നിരന്തരം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു: എന്താണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്, എന്താണ് അവഗണിക്കേണ്ടത്, എന്താണ് ഇപ്പോൾ പ്രസക്തമായത്, എന്താണ് പിന്നീട് ഉപയോഗിക്കാവുന്നത്. ഈ പ്രക്രിയയാണ് ശ്രദ്ധ (attention). ശ്രദ്ധ വെറും ഒരു “മാനസിക വിളക്ക്” പോലെ വിവരത്തിന്റെ മേൽ പ്രകാശം വീശുന്നതല്ല; ലഭ്യമായ neural representations-ന്റെ പ്രാധാന്യവും പ്രവർത്തനസാധ്യതയും മാറ്റുന്ന സജീവമായ നാഡീവലയ പ്രക്രിയയാണ്. ചില സിഗ്നലുകൾ ശക്തിപ്പെടുന്നു, ചിലത് അടിച്ചമർത്തപ്പെടുന്നു, ചിലത് ബോധപരമായ സംസ്കരണത്തിലേക്ക് കൂടുതൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. ഇതോടെ ന്യൂറോകോഡ് ഒരു നിഷ്പക്ഷ വിവരകോഡ് അല്ലെന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു. അത് പ്രസക്തി-തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന കോഡ് കൂടിയാണ്. ജീവിയുടെ ആവശ്യങ്ങൾ, ലക്ഷ്യങ്ങൾ, മുൻ അനുഭവങ്ങൾ, ഭീഷണി, പ്രതിഫലം, സാമൂഹികസാഹചര്യം തുടങ്ങിയവ എന്ത് വിവരം മുൻഗണന നേടണം എന്ന് സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതിനാൽ “വിവരം” എന്നത് സ്വതന്ത്രമായ ഒരു വസ്തുതയല്ല; ജീവിയുടെ പ്രവർത്തനവുമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോഴാണ് ഒരു സിഗ്നൽ പ്രവർത്തനപരമായി പ്രധാനപ്പെട്ട വിവരമായി മാറുന്നത്.

വികാരത്തെ ചിന്തയുടെ വിരുദ്ധമായി കാണുന്ന പരമ്പരാഗത സമീപനവും ഇവിടെ പുനഃപരിശോധിക്കേണ്ടിവരുന്നു. വികാരം ചിന്തയെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു അധിക ഘടകം മാത്രമല്ല; വിവരത്തിന്റെ മൂല്യനിർണ്ണയത്തിലും തീരുമാനമെടുക്കലിലും സ്മൃതിയുടെ രൂപീകരണത്തിലും ശ്രദ്ധയുടെ ദിശനിർണ്ണയത്തിലും വികാരപരമായ സംവിധാനങ്ങൾ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ഒരു സംഭവത്തെ “പ്രധാനപ്പെട്ടത്”, “ഭീഷണിയുള്ളത്”, “സുരക്ഷിതം”, “ആകർഷകമായത്”, “വെറുക്കേണ്ടത്” എന്നിങ്ങനെ വിലയിരുത്തുന്നത് വെറും ബൗദ്ധിക വർഗ്ഗീകരണമല്ല. ശരീരാവസ്ഥ, സ്വയംനിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങൾ, ഹോർമോൺ മാറ്റങ്ങൾ, നാഡീരസസന്ദേശങ്ങൾ, മുൻ അനുഭവങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു സങ്കീർണ്ണ പ്രക്രിയയാണത്. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിൽ വിവരവും മൂല്യവും പൂർണ്ണമായി വേർതിരിക്കാനാവില്ല. ഒരു ജീവിക്ക് നിലനിൽപ്പിനായി പ്രസക്തമായ വിവരങ്ങൾ സാധാരണയായി അതിന്റെ ശരീരാവസ്ഥയുമായും ആവശ്യങ്ങളുമായും ലക്ഷ്യങ്ങളുമായും ബന്ധപ്പെടുന്നു. ഈ ബന്ധത്തിലാണ് “വിവരം” “അർത്ഥമുള്ള വിവരം” ആയി മാറുന്നത്.

ന്യൂറോകോഡിനെ മസ്തിഷ്കത്തിനകത്ത് മാത്രം അന്വേഷിക്കുന്നത് അതിന്റെ പൂർണ്ണരൂപം കാണാതിരിക്കാനുള്ള സാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുന്നു. മസ്തിഷ്കം ശരീരത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ച ഒരു സ്വതന്ത്ര വിവരസംസ്കരണകേന്ദ്രമല്ല. ഹൃദയമിടിപ്പ്, ശ്വാസോച്ഛ്വാസം, രക്തത്തിലെ രാസഘടന, ഹോർമോൺ നില, പ്രതിരോധപ്രവർത്തനം, ഊർജലഭ്യത, ശരീരതാപനില, ആന്തരിക അവയവങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം എന്നിവ മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. മറുവശത്ത് മസ്തിഷ്കം സ്വയംനിയന്ത്രിത നാഡീവ്യൂഹത്തിലൂടെയും ഹോർമോൺ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെയും പെരുമാറ്റത്തിലൂടെയും ശരീരത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ മാറ്റുന്നു. അതിനാൽ മസ്തിഷ്കം ↔ ശരീരം എന്ന ബന്ധം ന്യൂറോകോഡിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ്. ഇതാണ് ശരീരാധിഷ്ഠിത ബോധം (embodied cognition) എന്ന ആശയത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം. ചിന്തയും ബോധവും ശരീരത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ച ഒരു അമൂർത്ത വിവരസംസ്കരണമായി കാണുന്നതിനുപകരം ശരീരവും പരിസ്ഥിതിയും ഉൾപ്പെടുന്ന സജീവമായ ജീവശാസ്ത്രപ്രക്രിയയായി കാണേണ്ടിവരുന്നു.

മസ്തിഷ്കത്തിലെ ന്യൂറോകോഡ് അതിന്റെ പരിസ്ഥിതിയിൽനിന്ന് സ്വതന്ത്രമായി നിലനിൽക്കുന്നില്ല. ഒരു ജീവിയുടെ പെരുമാറ്റം പരിസ്ഥിതിയെ മാറ്റുന്നു; മാറിയ പരിസ്ഥിതി പുതിയ സംവേദനവിവരം സൃഷ്ടിക്കുന്നു; അത് വീണ്ടും മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ മാറ്റുന്നു. ഒരു കുട്ടി ഭാഷ പഠിക്കുമ്പോൾ സമൂഹം അതിന്റെ neural networks-നെ സ്വാധീനിക്കുന്നു; കുട്ടി ഭാഷ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ അതേ സാമൂഹികപരിസ്ഥിതിയിൽ പുതിയ ഇടപെടലുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇതോടെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ പരിധി മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ ശരീരപരിധിയേക്കാൾ വിശാലമാകുന്നു. മസ്തിഷ്കം → ശരീരം → പെരുമാറ്റം → പരിസ്ഥിതി → സംവേദനം → മസ്തിഷ്കം എന്ന feedback ചക്രത്തിലാണ് മനുഷ്യന്റെ വിവരസംസ്കരണം നടക്കുന്നത്. ഈ അർത്ഥത്തിൽ മനുഷ്യന്റെ ന്യൂറോകോഡ് ഒരു വ്യക്തിഗത കോഡ് മാത്രമല്ല; അത് ഭാഗികമായി പരിസ്ഥിതിയുമായി പങ്കിട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ബന്ധാത്മക കോഡ് കൂടിയാണ്.

ഇവിടെ സ്വയംസംഘടന (self-organization) എന്ന ആശയം നിർണായകമാകുന്നു. കോടിക്കണക്കിന് ന്യൂറോണുകൾക്ക് ഓരോ നിമിഷവും ഒരു കേന്ദ്രനിയന്ത്രണകേന്ദ്രത്തിൽനിന്ന് നിർദ്ദേശം ലഭിക്കുന്നില്ല. പ്രാദേശിക ന്യൂറൽ ഇടപെടലുകളും രാസനിയന്ത്രണങ്ങളും വൈദ്യുതപ്രവർത്തനങ്ങളും feedback-ഉം plasticity-യും ചേർന്നാണ് വലിയതോതിലുള്ള ക്രമബദ്ധമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നത്. അതായത് ക്രമം എല്ലായ്പ്പോഴും പുറത്തുനിന്നുള്ള നിർദ്ദേശത്തിലൂടെ ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല; സങ്കീർണ്ണമായ പ്രാദേശിക ഇടപെടലുകളിൽനിന്ന് ആഗോളതലത്തിലുള്ള ക്രമം ഉദ്ഭവിക്കാം. ന്യൂറോകോഡിനെ ഈ സ്വയംസംഘടനാ പ്രക്രിയയുടെ ഒരു ഫലമായി കാണുമ്പോൾ മസ്തിഷ്കത്തിലെ വിവരപ്രതിനിധാനം ഒരു മുൻകൂട്ടി നിർവചിച്ച ഭാഷയിൽ എഴുതപ്പെട്ട സന്ദേശമല്ലെന്ന് കൂടുതൽ വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കാം. കോഡ് പ്രവർത്തനത്തിനിടയിലാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്; പ്രവർത്തനം മാറുമ്പോൾ കോഡും മാറുന്നു.

വിവരം ഭൗതികലോകത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ചുനിൽക്കുന്ന ഒരു അമൂർത്ത വസ്തുവല്ല. മസ്തിഷ്കത്തിൽ വിവരസംസ്കരണം നടക്കാൻ ഊർജം ആവശ്യമാണ്. അയോൺ സാന്ദ്രത വ്യത്യാസങ്ങൾ നിലനിർത്താനും പ്രവർത്തനസാധ്യതകൾ സൃഷ്ടിക്കാനും neurotransmitter-കളെ നിർമ്മിക്കാനും പുറത്തുവിടാനും സ്വീകരകങ്ങളെ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനും സിനാപ്റ്റിക് മാറ്റങ്ങൾ നിലനിർത്താനും വൻതോതിൽ ഉപാപചയ ഊർജം ആവശ്യമാണ്. മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ പ്രവർത്തനവും അതിന്റെ ഊർജവിനിയോഗവും തമ്മിൽ ആഴത്തിലുള്ള ബന്ധമുണ്ട്. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിനെ വിവരത്തിന്റെ അമൂർത്തമായ ഗണിതവ്യവസ്ഥയായി മാത്രം കാണുന്നത് അപൂർണ്ണമാണ്. അത് ദ്രവ്യം, ഊർജം, വിവരം എന്നിവയുടെ പരസ്പരബന്ധത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു ജൈവപ്രക്രിയയാണ്. ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയുടെ വിശാലമായ പ്രകൃതിദർശനപരമായ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇതിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്: വിവരവും ദ്രവ്യവും പരസ്പരം പൂർണ്ണമായി വേർതിരിക്കപ്പെട്ട രണ്ട് ലോകങ്ങളല്ല; വിവരപ്രക്രിയകൾ ഭൗതിക സംവിധാനങ്ങളുടെ അവസ്ഥാമാറ്റങ്ങളിലൂടെയാണ് യാഥാർഥ്യമാകുന്നത്.

ന്യൂറോകോഡിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ ക്വാണ്ടം യാന്ത്രികതയുടെ സാങ്കേതിക മാതൃകകളുമായി നേരിട്ട് തുല്യമാക്കാതെ, ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയിൽ സാധ്യതയും യാഥാർഥ്യവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം എന്ന ആശയം പ്രയോജനകരമായി പരിശോധിക്കാം. ഒരു neural network-ന്റെ ഒരു പ്രത്യേക നിമിഷത്തിലെ അവസ്ഥ ഭാവിയിലെ ഒരൊറ്റ പ്രതികരണത്തെ മുൻകൂട്ടി ഉറപ്പിക്കുന്നതല്ല. ലഭ്യമായ നിരവധി സാധ്യതകളിൽ ചിലത് കൂടുതൽ സാദ്ധ്യതയുള്ളവയായിരിക്കും. നിലവിലെ sensory input, മുൻസ്മൃതി, ശരീരാവസ്ഥ, വികാരനില, ശ്രദ്ധ, പരിസ്ഥിതി തുടങ്ങിയവ ഈ സാധ്യതകളുടെ വിതരണത്തെ മാറ്റുന്നു. തുടർന്ന് ഒരു പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിൽ ഒരു പ്രവർത്തനരീതി കൂടുതൽ ശക്തമായി ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. ഇതിനെ ക്വാണ്ടം യാന്ത്രികതയിലെ state reduction-നോട് നേരിട്ട് തുല്യമാക്കേണ്ടതില്ല; മറിച്ച് സാധ്യതകളുടെ ഒരു ചലനാത്മക മേഖലയിലൂടെ നിർദ്ദിഷ്ട പ്രവർത്തനാവസ്ഥകളുടെ ഉദ്ഭവം എന്ന പൊതുവായ ദ്വന്ദ്വാത്മക ആശയമായി കാണാം.

ന്യൂറോകോഡിന്റെ ചലനാത്മകതയിൽ വിരുദ്ധപ്രവണതകൾ നിരന്തരം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ന്യൂറോണുകൾക്ക് സജീവമാകാനുള്ള പ്രവണതയും അവയെ തടയുന്ന നിരോധനപ്രവർത്തനവും ഒരുമിച്ചുണ്ട്. നാഡീവലങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും വേർതിരിവും ഒരേസമയം ആവശ്യമാണ്. പഴയ neural patterns സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം; അതേസമയം പുതിയ അനുഭവങ്ങൾക്ക് അവ മാറുകയും വേണം. പ്രവചനങ്ങൾ നിലനിർത്തണം; അതേസമയം prediction error അവയെ തിരുത്തണം. ഈ വിരുദ്ധതകളുടെ സംഘർഷം സിസ്റ്റത്തെ തകർക്കണമെന്നില്ല; മറിച്ച് അതിന്റെ അനുയോജനശേഷി വർധിപ്പിക്കാം. ഈ അർത്ഥത്തിൽ വിരുദ്ധത ന്യൂറൽ വ്യവസ്ഥയുടെ ഒരു രോഗാവസ്ഥയല്ല; അതിന്റെ ചലനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനശക്തിയാണ്.

ഇവിടെയാണ് ദ്വന്ദ്വാത്മകത ന്യൂറോകോഡിന് നൽകുന്ന പ്രധാന സൈദ്ധാന്തിക സംഭാവന. ഒരു neural system-ന്റെ സ്ഥിരത അതിൽ മാറ്റമില്ലാത്തതുകൊണ്ടല്ല; തുടർച്ചയായ മാറ്റങ്ങൾക്കിടയിലും പ്രവർത്തനപരമായ തുടർച്ച നിലനിർത്താനുള്ള ശേഷിയിലാണ്. അതായത് സ്ഥിരതയും മാറ്റവും പരസ്പരം വിരുദ്ധമായിരുന്നാലും അവയുടെ ഏകതയിലാണ് ജീവശാസ്ത്രപരമായ സംഘടന നിലനിൽക്കുന്നത്.

നാഡീവ്യൂഹത്തെ കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ സംയോജകബലം (cohesion) എന്നും വിയോജകബലം (decohesion) എന്നും വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന പ്രവണതകൾ വിവിധ തലങ്ങളിൽ കാണാം. ന്യൂറോണുകൾ തമ്മിലുള്ള ഏകോപനം ഒരു സമഗ്രപ്രവർത്തനം സൃഷ്ടിക്കുന്നു; അതേസമയം വ്യത്യസ്ത neural circuits-ന്റെ പ്രവർത്തനപരമായ വേർതിരിവ് വിവിധ തരത്തിലുള്ള വിവരസംസ്കരണം സാധ്യമാക്കുന്നു. തലച്ചോറിൽ എല്ലാം ഒരുമിച്ച് സംയോജിക്കുകയാണെങ്കിൽ വിവരങ്ങളുടെ പ്രത്യേകത നഷ്ടപ്പെടാം; എല്ലാം പൂർണ്ണമായി വേർതിരിച്ചാൽ ഏകീകൃത അനുഭവവും പെരുമാറ്റവും സാധ്യമാകില്ല. അതിനാൽ പ്രവർത്തനക്ഷമമായ മസ്തിഷ്കത്തിന് നിയന്ത്രിതമായ സംയോജനവും നിയന്ത്രിതമായ വേർതിരിവും രണ്ടും ആവശ്യമാണ്. ഇതിനെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ സംഘടനാത്മക ദ്വന്ദ്വം എന്നു വിളിക്കാം.

ഒരു ജീവി പഠിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ അർത്ഥം അതിന്റെ മസ്തിഷ്കം പുതിയ വിവരങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു എന്നതിലുപരി, പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്തമായി പ്രതികരിക്കാനുള്ള ശേഷി സ്വന്തമാക്കുന്നു എന്നതാണ്. പഠനത്തിന്റെ ഫലമായി neural connections-ന്റെ സാധ്യതകൾ മാറുന്നു. മുൻ അനുഭവങ്ങൾ പുതിയ അനുഭവങ്ങളുടെ വ്യാഖ്യാനത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു; പുതിയ അനുഭവങ്ങൾ പഴയ neural associations-നെ മാറ്റുന്നു. അതിനാൽ പഠനം ഒരു ഏകദിശാ സംഭരണപ്രക്രിയയല്ല. അത് സ്വയംപരിഷ്കരണ പ്രക്രിയയാണ്.

ഈ സവിശേഷത ന്യൂറോകോഡിനെ ഒരു ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന കോഡാക്കി മാറ്റുന്നു. ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാം സ്വയം പഠിക്കാൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടില്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ കോഡ് സ്വയം മാറുകയില്ല. എന്നാൽ മസ്തിഷ്കത്തിലെ neural organization തന്നെ അനുഭവങ്ങളിലൂടെ മാറുന്നു. അതുകൊണ്ട് ന്യൂറോകോഡ് = പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ സ്വയം പരിഷ്കരിക്കുന്ന ജൈവ വിവരവ്യവസ്ഥ എന്ന നിർവചനം കൂടുതൽ കൃത്യമാകുന്നു.

മനുഷ്യനിൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ രൂപാന്തരം ഭാഷയിലൂടെ സംഭവിക്കുന്നു. ഭാഷയുടെ സഹായത്തോടെ മനുഷ്യൻ നിലവിൽ നേരിട്ട് അനുഭവപ്പെടാത്ത വസ്തുക്കളെക്കുറിച്ചും സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചും ചിന്തിക്കാൻ കഴിയും. ഭൂതകാലത്തെ പുനർനിർമ്മിക്കാനും ഭാവിയെ സങ്കൽപ്പിക്കാനും സാദ്ധ്യതകളെ താരതമ്യം ചെയ്യാനും സങ്കൽപ്പിത ലോകങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാനും മറ്റൊരാളുടെ മനസ്സിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാനും കഴിയും. അതിനാൽ ഭാഷ ന്യൂറോകോഡിന്റെ പ്രകടനശേഷി വിപുലീകരിക്കുന്നു.

അതേസമയം ഭാഷ മനുഷ്യന്റെ ചിന്തയെ തിരിച്ചും സ്വാധീനിക്കുന്നു. ഒരു ആശയത്തിന് ഒരു പേര് നൽകുമ്പോൾ അത് ഓർമ്മിക്കാനും വർഗ്ഗീകരിക്കാനും മറ്റുള്ളവരുമായി പങ്കിടാനും എളുപ്പമാകുന്നു. നിരവധി വ്യക്തികളുടെ അനുഭവങ്ങൾ ഭാഷയിലൂടെ സാമൂഹിക സ്മൃതിയായി മാറുന്നു. തലമുറകളിലൂടെ അറിവ് കൈമാറപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഭാഷ വ്യക്തിഗത ന്യൂറോകോഡിനെ സാമൂഹിക ന്യൂറോകോഡുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പാലമാണ്.

ഒരു വ്യക്തിയുടെ മസ്തിഷ്കത്തിൽ രൂപപ്പെട്ട അറിവ് ഭാഷയിലൂടെയും പ്രവർത്തനത്തിലൂടെയും മറ്റുള്ളവരിലേക്ക് കൈമാറുമ്പോൾ അത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ neural representation-ൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ശാസ്ത്രം, കല, തത്ത്വചിന്ത, നിയമം, ചരിത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ തുടങ്ങിയവയെല്ലാം മനുഷ്യരുടെ വ്യക്തിഗത മസ്തിഷ്കങ്ങളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന അറിവിനേക്കാൾ വലിയ സാമൂഹിക വിവരസംവിധാനങ്ങൾ ആയി നിലനിൽക്കുന്നു. പുസ്തകങ്ങൾ, ഭാഷ, ചിത്രങ്ങൾ, സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഉപകരണങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ സംഭരണങ്ങൾ എന്നിവ മനുഷ്യന്റെ വ്യക്തിഗത ന്യൂറോകോഡിന്റെ പുറത്തുള്ള വിപുലീകരണങ്ങളായി കാണാം.

ഇവിടെ മനുഷ്യബുദ്ധിയുടെ പ്രത്യേകത കൂടുതൽ വ്യക്തമാണ്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ മസ്തിഷ്കത്തിന് അതിന്റെ ജീവിതകാലത്ത് പഠിക്കാൻ കഴിയുന്നതിന് പരിധിയുണ്ട്. എന്നാൽ ഭാഷയും സാമൂഹികസ്മൃതിയും ഉപയോഗിച്ച് മനുഷ്യസമൂഹം തലമുറകളുടെ അനുഭവങ്ങളെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ഒരു ബാഹ്യജ്ഞാനശേഖരം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ ബാഹ്യജ്ഞാനശേഖരം വീണ്ടും വ്യക്തികളുടെ മസ്തിഷ്കത്തെ മാറ്റുന്നു. ഇതോടെ ന്യൂറോകോഡ് വെറും നാഡീശാസ്ത്ര വിഷയമായി തുടരുന്നില്ല; അത് മനുഷ്യന്റെ ചരിത്രപരമായ വികാസവുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നു. മനുഷ്യ മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ ജൈവഘടന മാത്രം മനുഷ്യചിന്തയെ വിശദീകരിക്കുന്നില്ല. ഭാഷയുടെ ചരിത്രം, തൊഴിൽ, സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾ, ഉപകരണനിർമ്മാണം, വിദ്യാഭ്യാസം, സംസ്കാരം, ശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയവ മനുഷ്യന്റെ ബോധഘടനയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ പങ്കുവഹിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ പരിസ്ഥിതിയോട് വെറും അനുയോജനം കാണിക്കുന്ന ജീവി മാത്രമല്ല; തൊഴിലിലൂടെയും സാങ്കേതികവിദ്യയിലൂടെയും സാമൂഹികസംഘടനയിലൂടെയും പരിസ്ഥിതിയെ മാറ്റുന്ന ജീവിയാണ്. മാറിയ പരിസ്ഥിതി വീണ്ടും മനുഷ്യന്റെ neural development-നെയും cognitive organization-നെയും സ്വാധീനിക്കുന്നു.

ഇങ്ങനെ ന്യൂറോകോഡിന് ഒരു ജൈവചരിത്രവും വ്യക്തിചരിത്രവും സാമൂഹികചരിത്രവും ഉണ്ട്. ജനിതകപരമായ സാധ്യതകൾ ഒരു അടിസ്ഥാനപരിധി നൽകുന്നു; വികസനപരമായ അനുഭവങ്ങൾ neural architecture രൂപപ്പെടുത്തുന്നു; വ്യക്തിഗത പഠനം synaptic organization മാറ്റുന്നു; ഭാഷയും സംസ്കാരവും cognitive representations-നെ സ്വാധീനിക്കുന്നു; സാമൂഹികചരിത്രം പുതിയ അറിവിന്റെ രൂപങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇവയെല്ലാം പരസ്പരം ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ മനുഷ്യ ന്യൂറോകോഡിനെ ഒരു നിശ്ചല ജൈവഘടനയായി കാണാനാവില്ല.

ഈ എല്ലാ തലങ്ങളെയും ഒന്നിച്ചു ചേർത്താൽ ന്യൂറോകോഡ് ഒരു ബഹുതല, ചലനാത്മക, സ്വയംസംഘടിത, സ്വയംപരിഷ്കരിക്കുന്ന, ബന്ധാത്മക വിവരവ്യവസ്ഥയായി നിർവചിക്കാം. അതിന്റെ താഴത്തെ തലത്തിൽ തന്മാത്രകളും അയോണുകളും സ്വീകരകങ്ങളും രാസപ്രവർത്തനങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്നു; അതിന് മുകളിലേക്ക് സിനാപ്സുകളും ന്യൂറോണുകളും നാഡീവലയങ്ങളും ഉയരുന്നു; അവയിൽനിന്ന് സംവേദനം, സ്മൃതി, ശ്രദ്ധ, വികാരം, പ്രവചനം, തീരുമാനം തുടങ്ങിയ ബോധാത്മക പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; ഭാഷ അവയെ പ്രതീകാത്മകമായി വിപുലീകരിക്കുന്നു; സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ അവയെ വ്യക്തിയുടെ മസ്തിഷ്കപരിധിക്ക് പുറത്തേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു; മനുഷ്യന്റെ പ്രവർത്തനം വീണ്ടും പ്രകൃതിയെയും സമൂഹത്തെയും മാറ്റുന്നു. ഈ മാറ്റിയ ലോകം പുതിയ വിവരങ്ങളുമായി മനുഷ്യനിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തുന്നു.

ന്യൂറോകോഡ് എന്ന ആശയം ബോധത്തിൽ നിന്ന് ആത്മബോധത്തിലേക്ക് (self-consciousness) വികസിപ്പിക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യ മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ പ്രശ്നങ്ങളിലൊന്നാണ് മുന്നിൽ വരുന്നത്: “ഞാൻ” എന്ന അനുഭവം എങ്ങനെയാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്? മനുഷ്യൻ വെറും ബാഹ്യലോകത്തെ കാണുകയും കേൾക്കുകയും അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നില്ല; “ഞാൻ കാണുന്നു”, “ഞാൻ ചിന്തിക്കുന്നു”, “ഞാൻ ഓർക്കുന്നു”, “എനിക്ക് വേദനിക്കുന്നു”, “ഞാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു” എന്നിങ്ങനെ സ്വന്തം അനുഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചും അവൻ ബോധവാനാണ്. ഇതിനെ ഒരു പ്രത്യേക “ആത്മകേന്ദ്രം” മസ്തിഷ്കത്തിൽ ഇരിക്കുന്നു എന്ന രീതിയിൽ വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല. പകരം ശരീരത്തിൽനിന്നുള്ള സംവേദനങ്ങൾ, ബാഹ്യലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രതിനിധാനങ്ങൾ, സ്മൃതികൾ, വികാരങ്ങൾ, ശ്രദ്ധ, ഭാഷ, സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾ, ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രവചനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പരസ്പരബന്ധത്തിൽനിന്ന് ഒരു സ്വയംപ്രതിനിധാനം (self-representation) ക്രമേണ രൂപപ്പെടുന്നതായി കാണാം. ശരീരത്തിന്റെ സ്ഥാനം, ചലനം, ആന്തരികാവസ്ഥ, സ്വന്തം പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഫലം, മറ്റുള്ളവരിൽനിന്നുള്ള പ്രതികരണം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് സംയോജിക്കുമ്പോൾ “ഇത് എന്റെ ശരീരം”, “ഇത് എന്റെ അനുഭവം”, “ഇതാണ് എന്റെ പ്രവർത്തനം” എന്ന തരത്തിലുള്ള ഒരു ഏകീകൃത സ്വയംമാതൃക രൂപപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ആത്മബോധത്തെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഒരു ഉയർന്നതല ഉദ്ഭവമായി കാണാം. ഇവിടെ “ഞാൻ” എന്നത് മസ്തിഷ്കത്തിനകത്ത് കണ്ടെത്താവുന്ന ഒരു സ്ഥിരവസ്തുവല്ല; തുടർച്ചയായി പുതുക്കപ്പെടുന്ന ഒരു സജീവ പ്രതിനിധാന പ്രക്രിയയാണ്.

ആത്മബോധത്തിന്റെ ന്യൂറോകോഡിനെ കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ഒരു പ്രധാന ദ്വന്ദ്വം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ഒരു വശത്ത് മനുഷ്യന് തന്റെ വ്യക്തിത്വത്തിൽ ഒരു തുടർച്ച അനുഭവപ്പെടുന്നു — “ഇന്നലെ ഉണ്ടായിരുന്ന ഞാൻ തന്നെയാണ് ഇന്നുള്ള ഞാൻ” എന്ന ബോധം. മറുവശത്ത് ശരീരം, മസ്തിഷ്കം, സ്മൃതികൾ, വികാരങ്ങൾ, വിശ്വാസങ്ങൾ, ബന്ധങ്ങൾ, അറിവുകൾ എന്നിവ നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അപ്പോൾ മാറ്റങ്ങൾക്കിടയിലും വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ തുടർച്ച എങ്ങനെ നിലനിൽക്കുന്നു? ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഭാഷയിൽ അതിന് നൽകാവുന്ന ഒരു മറുപടി ഇതാണ്: വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ തുടർച്ച ഒരേ neural state നിലനിൽക്കുന്നതുകൊണ്ടല്ല; മറിച്ച് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന neural states-നെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന തുടർച്ചയായ സ്വയംപ്രതിനിധാനവും സ്മൃതിയും നിലനിൽക്കുന്നതിനാലാണ്. അതായത് “ഞാൻ” ഒരു സ്ഥിരവസ്തുവല്ല; തുടർച്ചയായി പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രക്രിയയാണ്. ദ്വന്ദ്വാത്മകമായി പറഞ്ഞാൽ ഇവിടെ തുടർച്ചയും മാറ്റവും പരസ്പരം ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ല; വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ യാഥാർഥ്യം തന്നെ ഈ രണ്ടിന്റെയും ഏകതയിലാണ്.

മനുഷ്യന്റെ എല്ലാ മാനസികപ്രവർത്തനങ്ങളും ബോധത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ നടക്കുന്നില്ല. ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ മസ്തിഷ്കം സംവേദനവിവരങ്ങളെ സംസ്കരിക്കുന്നു; നിരവധി തീരുമാനപ്രക്രിയകൾ ബോധപൂർവമായ ആലോചനയ്ക്ക് മുമ്പുതന്നെ ആരംഭിക്കുന്നു; ശീലങ്ങളും വികാരപ്രതികരണങ്ങളും മുൻ അനുഭവങ്ങളും പലപ്പോഴും നമ്മുടെ പെരുമാറ്റത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിൽ ബോധവും അബോധവും പരസ്പരം വേർതിരിച്ച രണ്ട് ലോകങ്ങളല്ല. അബോധതലത്തിൽ നടക്കുന്ന അനേകം neural processes പിന്നീട് ബോധതലത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാം; ബോധപൂർവമായ ശ്രദ്ധയും പരിശീലനവും വീണ്ടും താഴത്തെ neural processing-നെ മാറ്റാം. ഒരു സംഗീതോപകരണം പഠിക്കുന്ന തുടക്കത്തിൽ ഓരോ ചലനവും ബോധപൂർവം നിയന്ത്രിക്കേണ്ടിവരും; ദീർഘകാല പരിശീലനത്തിന് ശേഷം അതേ പ്രവർത്തനം കൂടുതൽ സ്വയമേവ നടക്കുന്നു. ഇവിടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള ബോധപൂർവ പ്രവർത്തനം neural organization-നെ മാറ്റി, പിന്നീട് അതേ പ്രവർത്തനത്തെ കൂടുതൽ സ്വാഭാവികമാക്കുന്നു. അതിനാൽ ബോധം → അഭ്യാസം → neural plasticity → സ്വയമേവ പ്രവർത്തനം എന്ന പരിവർത്തനവും അബോധപ്രക്രിയ → ശ്രദ്ധയിൽ പ്രവേശനം → ബോധപൂർവ നിയന്ത്രണം → neural modification എന്ന തിരിച്ചുപ്രവർത്തനവും ഒരുമിച്ച് നടക്കുന്നു.

ഇതോടെ മറ്റൊരു ദാർശനിക പ്രശ്നം ഉയരുന്നു: മനുഷ്യന്റെ തീരുമാനങ്ങൾ neural processes-ന്റെ ഫലമാണെങ്കിൽ സ്വതന്ത്ര ഇച്ഛ (free will) എവിടെയാണ്? “മസ്തിഷ്കം തീരുമാനിക്കുന്നു, അതിനാൽ മനുഷ്യന് സ്വാതന്ത്ര്യമില്ല” എന്ന നിഗമനം വളരെ ലളിതവൽക്കരിച്ച ഒന്നാണ്. കാരണം മസ്തിഷ്കം മനുഷ്യനിൽനിന്ന് വേറിട്ട ഒരു മൂന്നാം വ്യക്തിയല്ല; മനുഷ്യന്റെ ചിന്ത, സ്മൃതി, വികാരം, തീരുമാനം, ആത്മബോധം എന്നിവയുടെ ഭൗതിക അടിത്തറ തന്നെയാണ് മസ്തിഷ്കം. അതിനാൽ “മസ്തിഷ്കം തീരുമാനിച്ചു” എന്നും “മനുഷ്യൻ തീരുമാനിച്ചു” എന്നും പറയുന്നത് പല സാഹചര്യങ്ങളിലും ഒരേ പ്രക്രിയയുടെ വ്യത്യസ്ത തലങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാം. യഥാർത്ഥ പ്രശ്നം മനുഷ്യന്റെ തീരുമാനങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും മുൻകൂട്ടി നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ടതാണോ എന്നതാണ്. എന്നാൽ ന്യൂറോകോഡ് ഒരു സ്ഥിരമായ കോഡ് അല്ല; അത് പഠനം, ചിന്ത, സാമൂഹിക ഇടപെടൽ, പരിശീലനം, ഭാഷ, പുതിയ അറിവ്, പരിസ്ഥിതി തുടങ്ങിയവയിലൂടെ മാറുന്നു. അതിനാൽ മനുഷ്യന്റെ ഭാവിയിലെ തീരുമാനസാധ്യതകൾ തന്നെ മുൻകാല പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ മാറ്റാൻ കഴിയും. സ്വാതന്ത്ര്യം കാരണമില്ലായ്മയല്ല; സ്വന്തം neural, psychological, social dispositions-നെ മാറ്റാനുള്ള ശേഷിയോടുകൂടിയ കാരണബന്ധിത പ്രവർത്തനമാണ് എന്നൊരു സുസംഘടിതമായ ദ്വന്ദ്വാത്മക വ്യാഖ്യാനം ഇവിടെ സാധ്യമാണ്.

മനുഷ്യന്റെ പെരുമാറ്റത്തിലും ബോധത്തിലും ഉണ്ടാകുന്ന പല വ്യതിയാനങ്ങളെയും ന്യൂറോകോഡിന്റെ തകരാറുകളോ അസന്തുലിതാവസ്ഥകളോ എന്ന വിശാലമായ ചട്ടക്കൂടിൽ പഠിക്കാം. എന്നാൽ ഇവിടെ രോഗങ്ങളെ “തെറ്റായ ഒരു കോഡ്” എന്ന ലളിതമായ ഭാഷയിൽ കാണുന്നത് ഒഴിവാക്കണം. വിഷാദം, ഉത്കണ്ഠ, ലഹരി ആശ്രിതത്വം, ഓർമ്മവൈകല്യങ്ങൾ, ചില ചലനവൈകല്യങ്ങൾ, ന്യൂറോഡിജനറേറ്റീവ് രോഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് പലതരം ജൈവ, ജനിതക, വികസനപര, മാനസിക, സാമൂഹിക ഘടകങ്ങൾ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കാം. നാഡീരസസന്ദേശവാഹക സംവിധാനങ്ങളിലെ മാറ്റങ്ങൾ, സ്വീകരകങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം, സിനാപ്റ്റിക് plasticity, neural network organization, ഹോർമോൺ സംവിധാനങ്ങൾ, പ്രതിരോധപ്രവർത്തനം, ഉപാപചയം എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം രോഗാവസ്ഥയിൽ വ്യത്യസ്തമായി ക്രമീകരിക്കപ്പെടാം. അതിനാൽ രോഗത്തെ ഒരു ഒറ്റ രാസപദാർത്ഥത്തിന്റെ കുറവോ അധികമോ ആയി ചുരുക്കുന്നത് അപര്യാപ്തമാണ്. രോഗാവസ്ഥയെ ഒരു ബഹുതല ന്യൂറോകോഡ് വ്യതിയാനമായി കാണുന്നത് ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ സമഗ്രമായ ഗവേഷണചോദ്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാം — എന്നാൽ ഓരോ രോഗത്തിനും പ്രത്യേക ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകൾ ഉപയോഗിച്ചായിരിക്കണം ഈ മാതൃക പരിശോധിക്കേണ്ടത്.

ഈ സമീപനം ചികിത്സയെയും പുതിയ രീതിയിൽ ചിന്തിക്കാൻ സഹായിക്കും. ഒരു രോഗലക്ഷണം മാറ്റുക എന്നത് മാത്രം ലക്ഷ്യമാക്കുന്നതിന് പകരം, അതിന് പിന്നിലുള്ള വിവരസംസ്കരണരീതികൾ, neural network dynamics, synaptic plasticity, ശരീരാവസ്ഥ, പെരുമാറ്റം, പരിസ്ഥിതി എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മനസ്സിലാക്കേണ്ടിവരും. ഔഷധങ്ങൾ receptor-കളും neurotransmitter സംവിധാനങ്ങളും മാറ്റാം; പെരുമാറ്റപരമായ പരിശീലനം neural plasticity-യെ സ്വാധീനിക്കാം; പഠനവും വ്യായാമവും ഉറക്കവും സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളും മസ്തിഷ്കപ്രവർത്തനത്തെ ബാധിക്കാം. എന്നാൽ ഇതിൽനിന്ന് ഏത് ചികിത്സയും എല്ലാത്തരം രോഗങ്ങൾക്കും ബാധകമാണെന്ന് നിഗമനം ചെയ്യരുത്. ന്യൂറോകോഡ് ഒരു ഗവേഷണചട്ടക്കൂട് എന്ന നിലയിലാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്; തെളിവില്ലാത്ത ചികിത്സാ അവകാശവാദങ്ങൾക്ക് അത് പകരമാകരുത്.

ഭാഷയുടെ ആഴത്തിലുള്ള സ്വഭാവം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ന്യൂറോകോഡിന്റെ സാമൂഹികപരമായ ശക്തി കൂടുതൽ വ്യക്തമാകുന്നു. മനുഷ്യൻ ലോകത്തെ വെറും അനുഭവിക്കുന്നില്ല; അവൻ അതിനെ പേരിടുകയും വർഗ്ഗീകരിക്കുകയും ബന്ധിപ്പിക്കുകയും വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. “മരം”, “മനുഷ്യൻ”, “നീതി”, “രാജ്യം”, “വർഗ്ഗം”, “സ്വാതന്ത്ര്യം”, “ദ്രവ്യം”, “ഊർജം” തുടങ്ങിയ വാക്കുകൾ നേരിട്ട് കാണാവുന്ന വസ്തുക്കൾക്ക് മാത്രം പേരിടുന്നില്ല; പലപ്പോഴും അവ അമൂർത്തമായ ബന്ധങ്ങളെയും സാമൂഹിക നിർമ്മിതികളെയും സൈദ്ധാന്തിക ആശയങ്ങളെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഭാഷയുടെ ഈ കഴിവ് മനുഷ്യ ന്യൂറോകോഡിനെ ജൈവപരിധികൾക്കപ്പുറം ഒരു പ്രതീകാത്മക ലോകം നിർമ്മിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഒരു ഭാഷയിലെ വർഗ്ഗീകരണം യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ പൂർണ്ണരൂപമല്ല. അത് യാഥാർഥ്യത്തെ ഒരു പ്രത്യേക രീതിയിൽ വിഭജിക്കുകയും ബന്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ ഭാഷ ഒരേസമയം യാഥാർഥ്യത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുകയും യാഥാർഥ്യത്തെ വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഒരു വ്യക്തി ആവർത്തിച്ച് ഉപയോഗിക്കുന്ന വാക്കുകളും ആശയങ്ങളും അവന്റെ ശ്രദ്ധയെയും സ്മൃതിയെയും സാമൂഹികവ്യാഖ്യാനങ്ങളെയും സ്വാധീനിക്കാം. എന്നാൽ ഭാഷ നേരിട്ട് മസ്തിഷ്കത്തെ ഒരു യന്ത്രം പോലെ പുനഃപ്രോഗ്രാം ചെയ്യുന്നു എന്ന് പറയുന്നത് അതിശയോക്തിയാകും. ഭാഷയുടെ സ്വാധീനം അനുഭവം, സാമൂഹികസന്ദർഭം, വികാരം, പഠനം, സ്മൃതി, വ്യക്തിപരമായ വ്യാഖ്യാനം എന്നിവയിലൂടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സങ്കീർണ്ണ പ്രക്രിയയാണ്. ഇതുകൊണ്ടാണ് പ്രചാരണം, വിദ്യാഭ്യാസം, രാഷ്ട്രീയപ്രസംഗം, മതപരമായ ഭാഷ, ശാസ്ത്രീയ ആശയവിനിമയം, സാഹിത്യം എന്നിവ മനുഷ്യന്റെ കൂട്ടായ ബോധത്തിൽ ശക്തമായ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിയുന്നത്. ഒരു സമൂഹം ആവർത്തിച്ച് ഉപയോഗിക്കുന്ന ആശയഘടനകൾ വ്യക്തികളുടെ ശ്രദ്ധയെയും വ്യാഖ്യാനരീതികളെയും സ്വാധീനിക്കുകയും വ്യക്തികളുടെ പ്രതികരണങ്ങൾ വീണ്ടും സാമൂഹികഭാഷയെ മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനെ സാമൂഹിക ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഒരു പ്രധാന feedback ചക്രമായി പഠിക്കാം.

ന്ന ആശയത്തിന് പുതിയ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. ആധുനിക യന്ത്രപഠന സംവിധാനങ്ങളിൽ വിവരങ്ങൾ വ്യാപകമായ പ്രതിനിധാനങ്ങളായി രൂപപ്പെടുകയും, പരിശീലനത്തിലൂടെ ആന്തരിക പരാമിതികൾ മാറുകയും, മുൻ വിവരങ്ങളിൽനിന്ന് പുതിയ വിവരങ്ങൾ പ്രവചിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മനുഷ്യ മസ്തിഷ്കത്തിലെ ചില അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളുമായി ഇതിന് സാമ്യമുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ സാമ്യം മസ്തിഷ്കവും കൃത്രിമബുദ്ധിയും ഒരേ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്നർത്ഥമല്ല. ജീവിക്കുന്ന മസ്തിഷ്കം വൈദ്യുത-രാസപരവും ശരീരാധിഷ്ഠിതവും ഉപാപചയപരമായി നിയന്ത്രിതവുമായ സംവിധാനമാണ്. അതിന് വികാരപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങളും ശരീരാവസ്ഥയും ഹോർമോൺ സ്വാധീനങ്ങളും ജൈവവികസനവും സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളും ഉണ്ട്. അതിനാൽ കൃത്രിമബുദ്ധി ന്യൂറോകോഡിന്റെ ചില ഗണിതപരമായ സവിശേഷതകളെ അനുകരിച്ചേക്കാം; എന്നാൽ മനുഷ്യ ന്യൂറോകോഡിന്റെ പൂർണ്ണ ജൈവ-സാമൂഹിക സ്വഭാവത്തെ അതിലൂടെ പൂർണ്ണമായി പുനരാവിഷ്കരിക്കുന്നു എന്ന് പറയാനാവില്ല.

ഇവിടെയാണ് ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയ്ക്ക് ഒരു വിശാലമായ ദാർശനിക സ്ഥാനം നൽകാൻ കഴിയുന്നത്. ന്യൂറോകോഡിന്റെ വിവിധ തലങ്ങളെ വേർതിരിച്ചിട്ടുള്ള സ്വതന്ത്ര ഘടകങ്ങളായി കാണാതെ പരസ്പരം സ്വാധീനിക്കുന്ന ചലനാത്മക തലങ്ങളായി കാണുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാന സമീപനം. തന്മാത്രാതലത്തിലെ മാറ്റം സിനാപ്റ്റിക് പ്രവർത്തനത്തെ മാറ്റുന്നു; സിനാപ്റ്റിക് മാറ്റം neural network-ന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ മാറ്റുന്നു; network dynamics perception-നെയും behaviour-നെയും മാറ്റുന്നു; behaviour പരിസ്ഥിതിയെ മാറ്റുന്നു; പരിസ്ഥിതിയിലെ മാറ്റം പുതിയ sensory input സൃഷ്ടിക്കുന്നു; അത് വീണ്ടും molecular and synaptic changes-ന് കാരണമാകുന്നു. ഈ പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിൽ കാരണവും ഫലവും സ്ഥിരമായി വേർതിരിക്കപ്പെട്ട നിലയിൽ നിലനിൽക്കുന്നില്ല. ഒരു ഘട്ടത്തിലെ ഫലം അടുത്ത ഘട്ടത്തിന്റെ കാരണമാകുന്നു; പിന്നീടത് വീണ്ടും ആദ്യഘട്ടത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. ഇത് രേഖീയമായ കാരണശൃംഖലയല്ല; പ്രതികരണചക്രങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട ഒരു ദ്വന്ദ്വാത്മക കാരണവ്യവസ്ഥയാണ്.

ഒരു പ്രത്യേക neural state-ൽനിന്ന് ഒരു വ്യക്തിയുടെ അടുത്ത പ്രതികരണം എല്ലായ്പ്പോഴും യാന്ത്രികമായി മുൻകൂട്ടി നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കണമെന്നില്ല. ഒരേ സാഹചര്യത്തിൽ വ്യത്യസ്ത സമയങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത പ്രതികരണങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. കാരണം നിലവിലെ neural state മാത്രം അല്ല, സ്മൃതി, ശരീരാവസ്ഥ, ശ്രദ്ധ, വികാരം, സാമൂഹികസാഹചര്യം, പ്രതീക്ഷ, പുതിയ sensory information തുടങ്ങിയ അനവധി ഘടകങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഒരു വ്യക്തിയുടെ ന്യൂറോകോഡിനെ ഒരു സാധ്യതകളുടെ ചലനാത്മക മേഖലയായി കാണാം. ഓരോ നിമിഷത്തിലും ചില പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൂടുതൽ സാദ്ധ്യതയുള്ളവയും ചിലത് കുറവ് സാദ്ധ്യതയുള്ളവയും ആയിരിക്കും. പുതിയ അനുഭവങ്ങൾ ഈ സാധ്യതാവിതരണത്തെ മാറ്റും. പരിശീലനം ചില പ്രതികരണങ്ങളുടെ സാധ്യത വർധിപ്പിക്കും; പുതിയ അറിവ് ചില പഴയ പ്രതികരണങ്ങളെ ദുർബലപ്പെടുത്തും; പരിസ്ഥിതി മാറുമ്പോൾ neural system-ന്റെ പ്രവർത്തനസാധ്യതകളും മാറും.

ഇത് ക്വാണ്ടം യാന്ത്രികതയിലെ സാധ്യതാവിവരണവുമായി നേരിട്ട് തുല്യമാക്കേണ്ടതില്ല. പക്ഷേ നിശ്ചിതവും നിശ്ചലവുമായ അവസ്ഥയ്ക്കുപകരം സാധ്യതകളിൽനിന്ന് പുതിയ പ്രവർത്തനാവസ്ഥകളുടെ ഉദ്ഭവം എന്ന പൊതുവായ ആശയം ന്യൂറോകോഡിന്റെ ദ്വന്ദ്വാത്മക പഠനത്തിൽ പ്രയോജനകരമായേക്കാം.

ഇവിടെവരെ നടത്തിയ വിശകലനം ഒരു പ്രധാന നിഗമനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ന്യൂറോകോഡിന്റെ അടിസ്ഥാന ഘടകം ഒരു ഒറ്റ ന്യൂറോൺ അല്ല; ബന്ധം തന്നെയാണ്. ന്യൂറോൺ–ന്യൂറോൺ ബന്ധം, neural network–network ബന്ധം, മസ്തിഷ്കം–ശരീരം ബന്ധം, മസ്തിഷ്കം–പരിസ്ഥിതി ബന്ധം, വ്യക്തി–സമൂഹം ബന്ധം, അനുഭവം–സ്മൃതി ബന്ധം, പ്രവചനം–പുതിയവിവരം ബന്ധം, ഭാഷ–ചിന്ത ബന്ധം എന്നിവയുടെ സങ്കീർണ്ണമായ ശൃംഖലയിലാണ് വിവരത്തിന്റെ പ്രവർത്തനപരമായ അർത്ഥം രൂപപ്പെടുന്നത്.

അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ ന്യൂറോകോഡ് ഒരു ജീവിക്കുന്ന കോഡ് (living code) ആണ്. അത് ജനനത്തോടെ പൂർണ്ണമായി എഴുതപ്പെട്ടതല്ല; അനുഭവങ്ങളിലൂടെ രൂപപ്പെടുന്നു. അത് ഒരിക്കൽ രൂപപ്പെട്ടാൽ നിശ്ചലമാകുന്നില്ല; പഠനത്തിലൂടെയും സ്മൃതിയിലൂടെയും ഭാഷയിലൂടെയും വികാരങ്ങളിലൂടെയും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളിലൂടെയും നിരന്തരം മാറുന്നു. അത് മസ്തിഷ്കത്തിനകത്ത് മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നില്ല; ശരീരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ശരീരത്തിനകത്ത് മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നില്ല; പരിസ്ഥിതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. വ്യക്തിയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല; ഭാഷയിലൂടെയും സംസ്കാരത്തിലൂടെയും സമൂഹവുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം ഒരു അടച്ച സംവിധാനമല്ല, തുറന്നതും പരസ്പരപ്രവർത്തനാത്മകവും സ്വയംസംഘടിതവും സ്വയംപരിഷ്കരണശേഷിയുള്ളതുമായ ജൈവ-വിവരവ്യവസ്ഥയാണ്.

ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇതിന്റെ ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള ദാർശനിക അർത്ഥം ഇതായിരിക്കും: യാഥാർഥ്യത്തെ അറിയുന്ന മസ്തിഷ്കം യാഥാർഥ്യത്തിൽനിന്ന് പൂർണ്ണമായി വേർതിരിക്കപ്പെട്ട നിരീക്ഷകൻ അല്ല; യാഥാർഥ്യവുമായി നിരന്തരം ഇടപെടുന്ന അതേ പ്രക്രിയയുടെ ഭാഗമാണ്. മസ്തിഷ്കം ലോകത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു; ആ പ്രതിനിധാനം മനുഷ്യന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ നയിക്കുന്നു; മനുഷ്യന്റെ പ്രവർത്തനം ലോകത്തെ മാറ്റുന്നു; മാറിയ ലോകം വീണ്ടും മസ്തിഷ്കത്തിൽ പുതിയ പ്രതിനിധാനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അതിനാൽ ലോകം → മസ്തിഷ്കം → ബോധം → ഭാഷ → പ്രവർത്തനം → ലോകം എന്ന ചക്രം ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഏറ്റവും വിപുലമായ രൂപമായി കാണാം.

ഈ അർത്ഥത്തിൽ ന്യൂറോകോഡ് മസ്തിഷ്കത്തിലെ വിവരത്തിന്റെ കോഡ് മാത്രമല്ല; ദ്രവ്യം, ജീവൻ, വിവരം, ബോധം, ഭാഷ, സമൂഹം എന്നിവ തമ്മിലുള്ള തുടർച്ചയായ പരിവർത്തനത്തിന്റെ ഒരു ശാസ്ത്രീയ-ദ്വന്ദ്വാത്മക മാതൃകയാണ്.

ന്യൂറോകോഡ് എന്ന ആശയത്തെ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ വികസിപ്പിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ അടിസ്ഥാനഘടകം ഒരു നാഡീവൈദ്യുതസ്പന്ദനം മാത്രമല്ലെന്നും ഒരു ഒറ്റ നാഡീകോശം മാത്രമല്ലെന്നും തിരിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു നാഡീസിഗ്നലിന് പ്രവർത്തനപരമായ അർത്ഥം ലഭിക്കുന്നത് അത് ഏത് നാഡീകോശത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത് എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നില്ല. അത് ഏത് സമയത്താണ് ഉണ്ടാകുന്നത്, ഏത് നാഡീവലയത്തിലൂടെയാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത്, അതിന്റെ തീവ്രത എത്രയാണ്, അതേ സമയത്ത് മറ്റു നാഡീകോശങ്ങൾ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, അവ തമ്മിൽ എന്തുതരം വൈദ്യുതവും രാസപരവുമായ ബന്ധങ്ങളാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്, ആ നാഡീവലയത്തിന്റെ മുൻകാല അനുഭവങ്ങൾ എന്തായിരുന്നു, ഇപ്പോഴത്തെ ശരീരാവസ്ഥ എന്താണ്, ജീവി ഏത് സാഹചര്യത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത് തുടങ്ങിയ അനവധി ഘടകങ്ങളുടെ പരസ്പരബന്ധത്തിലാണ് അതിന്റെ പ്രവർത്തനപരമായ അർത്ഥം രൂപപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ യഥാർത്ഥ ഘടകം ഒരു ഒറ്റ നാഡീസിഗ്നൽ എന്നതിനേക്കാൾ നാഡീവലയത്തിലെ പ്രവർത്തനബന്ധം തന്നെയാണെന്ന് പറയാം. ഒരു നാഡീസിഗ്നൽ ഒറ്റപ്പെട്ട സന്ദേശമല്ല; അത് വളരെ വലുതായ ഒരു ചലനാത്മക പ്രവർത്തനമാതൃകയുടെ ഭാഗമാണ്. ഈ മാതൃകയിലെ ഓരോ ഘടകത്തിന്റെയും പ്രവർത്തനം മറ്റുള്ളവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡ് അടിസ്ഥാനപരമായി ഒരു ബന്ധാത്മക വിവരകോഡ് ആണ്. നാഡീവ്യൂഹത്തിലെ ഒരു ഘടകത്തെ അതിന്റെ ബന്ധങ്ങളിൽനിന്ന് പൂർണ്ണമായി വേർതിരിച്ചുനോക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രവർത്തനപരമായ അർത്ഥം നഷ്ടപ്പെടുന്നതുപോലെ, ന്യൂറോകോഡിനെയും ഒറ്റപ്പെട്ട നാഡീഘടകങ്ങളുടെ കൂട്ടമായി കാണാൻ കഴിയില്ല.

ഈ ബന്ധാത്മക സ്വഭാവത്തോടൊപ്പം സമയവും ന്യൂറോകോഡിന്റെ അടിസ്ഥാനഘടകമായി മാറുന്നു. നാഡീകോശം എത്ര തവണ സജീവമായി എന്നത് മാത്രമല്ല, കൃത്യമായി എപ്പോൾ സജീവമായി എന്നതും വിവരത്തിന്റെ പ്രതിനിധാനത്തിൽ നിർണായകമായിരിക്കാം. ഒരു പ്രത്യേക നാഡീവലയത്തിൽ വൈദ്യുതസ്പന്ദനങ്ങളുടെ സമയക്രമത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ചെറിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ പോലും അതിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ മാറ്റാൻ കഴിയും. വിവിധ നാഡീകോശങ്ങൾ ഒരേ സമയത്ത് ഏകോപിതമായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ ഒരു പ്രത്യേക പ്രവർത്തനമാതൃക രൂപപ്പെടാം; അവയുടെ സമയബന്ധം മാറുമ്പോൾ അതേ നാഡീകോശങ്ങളുടെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിന് മറ്റൊരു അർത്ഥം ലഭിക്കാം. ഇതിലൂടെ ന്യൂറോകോഡ് ഒരു സ്ഥലപരമായ ഘടന മാത്രമല്ലെന്നും അത് കാലത്തിലൂടെ വികസിക്കുന്ന ഒരു ചലനാത്മക പ്രക്രിയയാണെന്നും വ്യക്തമാകുന്നു. മസ്തിഷ്കത്തിലെ വിവരം ഒരു നിശ്ചല സംഭരണശേഖരത്തിൽ കിടക്കുന്ന വസ്തുവല്ല; അത് നിരന്തരം മാറുന്ന വൈദ്യുത-രാസ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ പ്രവാഹമാണ്. ഈ അർത്ഥത്തിൽ ഒരു നാഡീവ്യൂഹാവസ്ഥയെ അതിന്റെ ഒരു നിമിഷത്തിലെ രൂപംകൊണ്ട് മാത്രം മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയില്ല; അതിന്റെ മുൻകാല അവസ്ഥകളും നിലവിലെ ബന്ധങ്ങളും ഭാവിയിലെ സാധ്യതകളും കൂടി പരിഗണിക്കേണ്ടിവരും.

മസ്തിഷ്കത്തിലെ വിവിധ നാഡീവലയങ്ങളിൽ വൈദ്യുതപ്രവർത്തനത്തിന് വ്യത്യസ്ത താളങ്ങളും ദോലനരീതികളും (neural oscillations) നിലനിൽക്കുന്നു. ഇവയെല്ലാം വിവരത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള കോഡ് എന്നു പറയാനാവില്ലെങ്കിലും, വിവിധ നാഡീവലയങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയത്തിനും സമയക്രമീകരണത്തിനും ഇവയ്ക്ക് പ്രധാന പങ്കുണ്ട്. ഒരു പ്രത്യേക അനുഭവമോ പ്രവർത്തനമോ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നാഡീവലയങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ ഒരു പരിധിവരെ ഏകോപനം ഉണ്ടാകാം; എന്നാൽ മസ്തിഷ്കത്തിലെ എല്ലാ ഘടകങ്ങളും എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരേ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല. ചില ഘടകങ്ങൾ പരസ്പരം ശക്തമായി സംയോജിക്കുമ്പോൾ മറ്റു ഘടകങ്ങൾ പ്രവർത്തനപരമായി വേർതിരിക്കപ്പെട്ടുതന്നെ തുടരുന്നു. ഈ സവിശേഷത ന്യൂറോകോഡിന്റെ മറ്റൊരു അടിസ്ഥാന ദ്വന്ദ്വത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. സംയോജനവും വേർതിരിവും ഒരേസമയം ആവശ്യമാണ്. എല്ലാ നാഡീവലയങ്ങളും പൂർണ്ണമായി ഒന്നിച്ചുപ്രവർത്തിച്ചാൽ വ്യത്യസ്ത വിവരങ്ങളെ വേർതിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവ് നഷ്ടപ്പെടാം; മറിച്ച് ഓരോ നാഡീവലയവും പൂർണ്ണമായി ഒറ്റപ്പെട്ടാൽ ഏകീകൃതമായ അനുഭവവും ഏകോപിതമായ പെരുമാറ്റവും സാധ്യമാകില്ല. അതിനാൽ മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ പ്രവർത്തനക്ഷമത പൂർണ്ണമായ ഏകീകരണത്തിലോ പൂർണ്ണമായ വേർതിരിവിലോ അല്ല, മറിച്ച് ആവശ്യത്തിനനുസരിച്ച് സംയോജിക്കാനും വേർതിരിക്കാനും കഴിയുന്ന ചലനാത്മക സംഘടനയിലാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. ഇതിനെ ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയുടെ ഭാഷയിൽ സംയോജകബലവും വിയോജകബലവും തമ്മിലുള്ള ചലനാത്മക ഏകതയായി കാണാം.

മസ്തിഷ്കത്തിലേക്ക് ഓരോ നിമിഷവും എത്തിച്ചേരുന്ന സംവേദനവിവരത്തിന്റെ അളവ് ബോധപൂർവമായി ഒരേസമയം കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നതിനെക്കാൾ വളരെ കൂടുതലാണ്. അതിനാൽ മസ്തിഷ്കം നിരന്തരം വിവരങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. എന്താണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്, എന്താണ് ഇപ്പോൾ പ്രസക്തമായത്, എന്താണ് അവഗണിക്കാവുന്നത്, എന്താണ് അപകടസൂചന, എന്താണ് പ്രതിഫലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടത്, എന്താണ് മുൻ അനുഭവങ്ങളുമായി ബന്ധമുള്ളത് എന്നിങ്ങനെ വിവിധ തലങ്ങളിൽ വിവരങ്ങൾക്ക് പ്രാധാന്യം നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ശ്രദ്ധ (attention), സ്മൃതി, വികാരം, ശരീരാവസ്ഥ, മുൻപ്രതീക്ഷ, നിലവിലെ ലക്ഷ്യം എന്നിവയെല്ലാം പങ്കാളികളാകുന്നു. അതുകൊണ്ട് ന്യൂറോകോഡ് വെറും വിവരത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന സംവിധാനം മാത്രമല്ല; വിവരത്തിന്റെ പ്രസക്തി നിർണ്ണയിക്കുന്ന സംവിധാനവുമാണ്. ഒരു സിഗ്നലിന്റെ അർത്ഥം അതിന്റെ ഭൗതിക അളവിൽ മാത്രം അടങ്ങിയിട്ടില്ല; ജീവിയുടെ ആവശ്യങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധത്തിലാണ് അതിന്റെ പ്രവർത്തനപരമായ പ്രാധാന്യം രൂപപ്പെടുന്നത്. വിശപ്പുള്ള ഒരു ജീവിക്ക് ഭക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു സൂചനയ്ക്കുള്ള neural significance, അതേ ജീവി ഭക്ഷണം കഴിച്ചുകഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഉണ്ടായിരുന്നതിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. അപകടസാധ്യത, സുരക്ഷ, സാമൂഹികബന്ധം, പ്രതിഫലം തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ sensory information-ന്റെ neural processing-നെ മാറ്റുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിൽ വിവരവും ജീവപരമായ പ്രസക്തിയും പരസ്പരം വേർതിരിക്കാനാവാത്ത വിധം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു.

ഇതേ കാരണം കൊണ്ടുതന്നെ വികാരത്തെ ചിന്തയുടെ എതിരാളിയായി കാണുന്നതും തെറ്റാണ്. വികാരം ഒരു അധിക മാനസിക അലങ്കാരം അല്ല; വിവരത്തിന്റെ മൂല്യനിർണ്ണയത്തിലും ശ്രദ്ധയുടെ ദിശനിർണ്ണയത്തിലും സ്മൃതിയുടെ രൂപീകരണത്തിലും തീരുമാനമെടുക്കലിലും അതിന് നിർണായക പങ്കുണ്ട്. ഒരു സംഭവത്തെ ഭീഷണിയായി, സുരക്ഷിതമായി, ആകർഷകമായി, വെറുപ്പുളവാക്കുന്നതായി, പ്രധാനപ്പെട്ടതായി തുടങ്ങിയ രീതികളിൽ വിലയിരുത്തുന്നത് മസ്തിഷ്കത്തിലെ വൈദ്യുതപ്രവർത്തനം മാത്രമല്ല; ശരീരാവസ്ഥ, ഹോർമോൺ നിയന്ത്രണം, നാഡീരസസന്ദേശവാഹകങ്ങൾ (neurotransmitters), മുൻ അനുഭവങ്ങൾ, സ്മൃതി, സാമൂഹികസാഹചര്യം എന്നിവയുടെ പരസ്പരപ്രവർത്തനമാണ്. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിലെ വിവരം ഒരിക്കലും പൂർണ്ണമായി “നിഷ്പക്ഷ” വിവരമല്ല. ജീവിയുടെ നിലനിൽപ്പിനും പ്രവർത്തനത്തിനും പ്രസക്തമായ വിവരങ്ങൾ ശരീരത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങളുമായും വികാരപരമായ മൂല്യനിർണ്ണയങ്ങളുമായും ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. ഇവിടെനിന്നാണ് ന്യൂറോകോഡിനെ വെറും വിവരശാസ്ത്രത്തിന്റെ വിഷയമായി കാണാതെ ജീവശാസ്ത്രപരമായ അർത്ഥനിർമ്മാണത്തിന്റെ പ്രക്രിയയായി കാണേണ്ടിവരുന്നത്.

മസ്തിഷ്കത്തിലെ ഈ മുഴുവൻ വിവരസംസ്കരണത്തിനും പിന്നിൽ ശരീരത്തിന്റെ ആന്തരികലോകം നിരന്തരം പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഹൃദയമിടിപ്പ്, ശ്വാസോച്ഛ്വാസം, രക്തത്തിലെ ഓക്സിജന്റെയും കാർബൺ ഡൈഓക്സൈഡിന്റെയും അളവ്, ഗ്ലൂക്കോസിന്റെ നില, ശരീരതാപനില, ജലനില, ആന്തരികാവയവങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം, ഹോർമോൺ വ്യതിയാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ മസ്തിഷ്കത്തിലേക്ക് തുടർച്ചയായി എത്തുന്നു. ഈ ആന്തരികസംവേദനത്തെ (interoception) അവഗണിച്ച് ബോധത്തെയും ചിന്തയെയും വിശദീകരിക്കാനാവില്ല. വിശപ്പ്, ദാഹം, ക്ഷീണം, ശ്വാസംമുട്ടൽ, ശരീരസുഖം, അസ്വസ്ഥത തുടങ്ങിയ അനുഭവങ്ങൾ പുറംലോകത്തിൽനിന്നുള്ള വിവരങ്ങളുമായി മാത്രം ബന്ധപ്പെട്ടവയല്ല; ശരീരത്തിന്റെ ആന്തരികാവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള neural representations-ഉം അവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ മനുഷ്യബോധം ലോകത്തിന്റെ ഒരു ആന്തരിക ചിത്രം മാത്രമല്ല; ശരീരത്തിന്റെയും പുറംലോകത്തിന്റെയും പരസ്പരബന്ധിതമായ ഒരു മാതൃകയാണ്. ഈ കാരണത്താൽ ന്യൂറോകോഡിനെ “മസ്തിഷ്കത്തിനുള്ളിലെ കോഡ്” എന്നു മാത്രം വിളിക്കുന്നത് അപര്യാപ്തമാണ്. കൂടുതൽ കൃത്യമായി പറഞ്ഞാൽ അത് മസ്തിഷ്കം–ശരീരം–പരിസ്ഥിതി എന്ന സമഗ്രവ്യവസ്ഥയിലെ വിവരപ്രതിനിധാനപ്രക്രിയയാണ്.

ശരീരത്തിന്റെ ആന്തരികസ്ഥിരത നിലനിർത്തുന്നതിലും ന്യൂറോകോഡിന് നിർണായക പങ്കുണ്ട്. ജീവശാസ്ത്രപരമായി ശരീരത്തിന്റെ താപനില, ജലസന്തുലനം, ഊർജലഭ്യത, രക്തത്തിലെ വിവിധ ഘടകങ്ങളുടെ അളവ് തുടങ്ങിയവ ഒരു പരിധിക്കുള്ളിൽ നിലനിർത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഇതിനെ ആന്തരികസമസ്ഥിതി (homeostasis) എന്നു വിളിക്കുന്നു. എന്നാൽ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന പരിസ്ഥിതിയിൽ വെറും നിലവിലെ അവസ്ഥ സംരക്ഷിച്ചാൽ മതിയാകില്ല. വരാനിരിക്കുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി കണക്കാക്കുകയും അതനുസരിച്ച് ശരീരത്തെയും പെരുമാറ്റത്തെയും തയ്യാറാക്കുകയും വേണം. ഭക്ഷണം തേടൽ, വിശ്രമം, അപകടത്തിൽനിന്ന് മാറിനിൽക്കൽ, ചൂടിൽനിന്ന് സംരക്ഷണം തേടൽ തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മസ്തിഷ്കം നിലവിലെ അവസ്ഥയും ഭാവിയിലെ സാധ്യതകളും ഒരുമിച്ച് പരിഗണിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ ന്യൂറോകോഡ് വെറും ഭൂതകാലത്തിന്റെ രേഖയല്ലെന്നും അത് ഭാവിയെ പ്രവചിക്കുന്ന ഒരു ജീവശാസ്ത്രപരമായ സംവിധാനമാണെന്നും വ്യക്തമാകുന്നു.

ഈ പ്രവചനസ്വഭാവം ആധുനിക ബോധശാസ്ത്രത്തിലെ പ്രവചനാത്മക സംസ്കരണം (predictive processing) എന്ന ആശയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മസ്തിഷ്കം പുറത്തുനിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ നിർജ്ജീവമായി സ്വീകരിക്കുന്നില്ല; മുൻ അനുഭവങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ലോകത്തെക്കുറിച്ച് നിരന്തരം അനുമാനങ്ങളും പ്രവചനങ്ങളും നിർമ്മിക്കുന്നു. പുതിയ സംവേദനവിവരം ഈ പ്രവചനങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. പ്രവചനവും ലഭിക്കുന്ന വിവരവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം പ്രവചനപിശകായി (prediction error) പ്രവർത്തിക്കുകയും മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ അടുത്ത അവസ്ഥയെ മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിലൂടെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഒരു പ്രധാന ചലനചക്രം രൂപപ്പെടുന്നു: മുൻ അനുഭവം → പ്രവചനം → പുതിയ സംവേദനവിവരം → പ്രവചനപിശക് → നാഡീവ്യൂഹപരിഷ്കരണം → പുതിയ പ്രവചനം. അതായത് മസ്തിഷ്കം ലോകത്തെ വെറും പകർത്തുന്നില്ല; ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മാതൃകകൾ നിർമ്മിക്കുകയും അവയെ പുതിയ വിവരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തിരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ തിരുത്തൽപ്രക്രിയയിൽ “പിശക്” ഒരു പരാജയം മാത്രമല്ല; അത് പഠനത്തിന്റെയും അനുയോജനത്തിന്റെയും പ്രധാന ഉറവിടമാണ്. നിലവിലുള്ള neural model പുതിയ അനുഭവവുമായി പൊരുത്തപ്പെടാതെ വരുമ്പോൾ അതിനെ മാറ്റേണ്ടിവരുന്നു. അതിനാൽ വൈരുദ്ധ്യം പുതിയ അറിവിന്റെ ഉത്ഭവത്തിനുള്ള ഒരു പ്രേരകശക്തിയാണ് എന്ന ദ്വന്ദ്വാത്മക ആശയത്തിന് ഇവിടെ ഒരു ജീവശാസ്ത്രപരമായ സമാന്തരരൂപം കാണാം.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ സ്മൃതിയെയും പുതുതായി മനസ്സിലാക്കേണ്ടിവരുന്നു. സ്മൃതി ഒരു കമ്പ്യൂട്ടറിലെ രേഖപോലെ ഒരു സ്ഥലത്ത് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന സ്ഥിരവിവരമല്ല. ഒരു അനുഭവത്തിന്റെ neural traces വിവിധ നാഡീവലയങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുകയും പിന്നീട് അനുയോജ്യമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ അവയുടെ ചില ഘടകങ്ങൾ വീണ്ടും സജീവമാകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ എന്നത് പലപ്പോഴും ഭൂതകാലത്തിന്റെ കൃത്യമായ പകർപ്പ് പുറത്തെടുക്കുന്നതിനെക്കാൾ നിലവിലെ സാഹചര്യവും മുൻ അനുഭവങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഒരു പുനർസംഘടനാപ്രക്രിയയാണ്. അതിനാൽ ഭൂതകാലം വർത്തമാനത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുകയും വർത്തമാനം ഭൂതകാലത്തിന്റെ പ്രതിനിധാനത്തെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതൊരു പ്രധാന ദ്വന്ദ്വാത്മക ബന്ധമാണ്. സ്മൃതിയില്ലാതെ പുതിയ അനുഭവങ്ങൾക്ക് അർത്ഥം നൽകാൻ കഴിയില്ല; എന്നാൽ പുതിയ അനുഭവങ്ങളില്ലാതെ സ്മൃതിയും നിശ്ചലമാകുകയും ക്രമേണ പ്രസക്തി നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ സ്മൃതി സംരക്ഷണവും പുതുക്കലും തമ്മിലുള്ള ഒരു ചലനാത്മക ഏകതയാണ്.

ഈ മാറ്റശേഷിയുടെ ജൈവിക അടിത്തറയാണ് സിനാപ്റ്റിക് പ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി (synaptic plasticity). പഠനം സംഭവിക്കുമ്പോൾ നാഡീസന്ധികളുടെ (synapses) ശക്തി മാറുന്നു; ചില ബന്ധങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുന്നു, ചിലത് ദുർബലപ്പെടുന്നു; ചില പുതിയ ബന്ധങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു; ചില പഴയ ബന്ധങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുന്നു. സ്വീകരകങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽനിന്ന് കോശാന്തര രാസസന്ദേശവാഹനങ്ങളിലേക്കും ജീൻപ്രവർത്തനത്തിലേക്കും പ്രോട്ടീൻ നിർമ്മാണത്തിലേക്കും നാഡീസന്ധികളുടെ ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങളിലേക്കും നീളുന്ന നിരവധി പ്രക്രിയകൾ ദീർഘകാല പഠനത്തിൽ പങ്കാളികളാകുന്നു. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ന്യൂറോകോഡിനെ സ്വയംപരിഷ്കരിക്കുന്ന കോഡ് എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാം. ജീവി അനുഭവിക്കുന്ന ഓരോ പ്രധാന അനുഭവവും അതിന്റെ neural organization-നെ ഏതെങ്കിലും അളവിൽ മാറ്റുന്നു; മാറിയ neural organization ഭാവിയിലെ അനുഭവങ്ങളെ വ്യത്യസ്തമായി സ്വീകരിക്കുകയും വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ അനുഭവം ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഒരു input മാത്രമല്ല; ന്യൂറോകോഡിനെ തന്നെ മാറ്റുന്ന ഒരു കാരണശക്തിയാണ്.

ഇവിടെനിന്ന് ന്യൂറോകോഡിന്റെ സ്വയംസംഘടനാത്മക സ്വഭാവം വ്യക്തമാകുന്നു. കോടിക്കണക്കിന് ന്യൂറോണുകൾക്ക് ഓരോ നിമിഷവും ഒരു കേന്ദ്രനിയന്ത്രണകേന്ദ്രത്തിൽനിന്ന് പ്രത്യേകം നിർദ്ദേശങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നില്ല. പ്രാദേശിക നാഡീബന്ധങ്ങൾ, വൈദ്യുതപ്രവർത്തനങ്ങൾ, രാസസന്ദേശങ്ങൾ, നിരോധന-ഉത്തേജനബന്ധങ്ങൾ, feedback, plasticity, ശരീരാവസ്ഥ എന്നിവയുടെ അനവധി പരസ്പരപ്രവർത്തനങ്ങളിൽനിന്നാണ് വലിയതോതിലുള്ള ക്രമബദ്ധമായ പ്രവർത്തനം ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. അതിനാൽ മസ്തിഷ്കത്തിലെ ക്രമം എല്ലായ്പ്പോഴും പുറത്തുനിന്നുള്ള ഒരു കേന്ദ്രനിർദ്ദേശത്തിന്റെ ഫലമല്ല; താഴ്ന്നതലത്തിലുള്ള അനവധി പരസ്പരപ്രവർത്തനങ്ങളിൽനിന്ന് ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള സംഘടന ഉദ്ഭവിക്കാം. ഇതാണ് സ്വയംസംഘടന (self-organization) എന്ന ആശയത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം. ന്യൂറോകോഡും ഇതുപോലെ മുൻകൂട്ടി എഴുതിവെച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു കോഡല്ല; പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ നിരന്തരം രൂപപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന കോഡാണ്.

ഇവിടെ ദ്രവ്യം, ഊർജം, വിവരം എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും പ്രധാനമാണ്. മസ്തിഷ്കത്തിലെ വിവരസംസ്കരണം ഊർജത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിക്കപ്പെട്ട ഒരു അമൂർത്ത പ്രവർത്തനമല്ല. അയോൺ സാന്ദ്രത വ്യത്യാസങ്ങൾ നിലനിർത്താനും പ്രവർത്തനസാധ്യതകൾ സൃഷ്ടിക്കാനും നാഡീസന്ദേശങ്ങൾ കൈമാറാനും സിനാപ്റ്റിക് മാറ്റങ്ങൾ നിലനിർത്താനും മസ്തിഷ്കത്തിന് വലിയ അളവിൽ ഉപാപചയ ഊർജം ആവശ്യമാണ്. അതിനാൽ വിവരത്തിന്റെ സംസ്കരണവും ദ്രവ്യത്തിന്റെയും ഊർജത്തിന്റെയും ഭൗതികപ്രവർത്തനങ്ങളും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. വിവരം ഭൗതികസംവിധാനങ്ങളിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ചുനിൽക്കുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര വസ്തുവല്ല; ഭൗതികപ്രക്രിയകളുടെ പ്രത്യേക സംഘടനയിൽ പ്രകടമാകുന്ന ഒരു പ്രവർത്തനപരമായ ഗുണമാണ്. ന്യൂറോകോഡിനെ ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കാണുമ്പോൾ നാഡീകോഡീകരണം ദ്രവ്യത്തിന്റെയും ഊർജത്തിന്റെയും വിവരത്തിന്റെയും പരസ്പരബന്ധിതമായ ചലനമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.

ഇതേ ഘട്ടത്തിലാണ് ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയുമായി ന്യൂറോകോഡിന്റെ സൈദ്ധാന്തിക സംഭാഷണം ആരംഭിക്കാവുന്നത്. എന്നാൽ ഇവിടെ ശാസ്ത്രീയമായ പരിധി കൃത്യമായി പാലിക്കണം. മസ്തിഷ്കത്തിലെ എല്ലാ ബോധപ്രക്രിയകളും നേരിട്ട് ക്വാണ്ടം യാന്ത്രികപ്രക്രിയകളാണെന്നും ചിന്തകൾ ക്വാണ്ടം കണങ്ങളുടെ പ്രത്യേക പ്രവർത്തനമാണെന്നും ബോധം ക്വാണ്ടം സങ്കലനത്തിന്റെ ഫലമാണെന്നും തെളിവില്ലാതെ പറയുന്നത് ശാസ്ത്രീയമായി ന്യായീകരിക്കാനാവില്ല. ക്വാണ്ടം ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലെ സാങ്കേതിക ആശയങ്ങളെ നേരിട്ട് neural processes-ലേക്ക് പകർത്തുന്നതും അപകടകരമാണ്. എന്നാൽ ക്വാണ്ടം ഭൗതികശാസ്ത്രം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്ന സാധ്യത, അവസ്ഥ, അവസ്ഥാമാറ്റം, അനിശ്ചിതത്വം, പരസ്പരബന്ധം തുടങ്ങിയ പൊതുവായ ആശയങ്ങൾ ദ്വന്ദ്വാത്മകമായ ഒരു പ്രകൃതിദർശനവുമായി സംവദിക്കുമ്പോൾ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ചലനാത്മകതയെക്കുറിച്ച് പുതിയ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്താൻ കഴിയും. ഇവിടെ “ക്വാണ്ടം” എന്നത് മസ്തിഷ്കത്തിനകത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു രഹസ്യശക്തിയായി അല്ല, മറിച്ച് സ്ഥിരവും വേർതിരിക്കപ്പെട്ടതുമായ ഘടകങ്ങൾക്കുപകരം ബന്ധങ്ങളും സാധ്യതകളും അവസ്ഥാമാറ്റങ്ങളും പരസ്പരപ്രവർത്തനങ്ങളും പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു ലോകദർശനപരമായ പശ്ചാത്തലമായി ഉപയോഗിക്കേണ്ടതാണ്.

ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഈ ചലനാത്മക സ്വഭാവം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ മസ്തിഷ്കത്തിലെ നിരവധി വിരുദ്ധപ്രവണതകൾ ഒരേസമയം പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി കാണാം. നാഡീവ്യൂഹത്തിന് സ്ഥിരത ആവശ്യമാണ്; എന്നാൽ പഠനത്തിനും അനുയോജനത്തിനും മാറ്റം ആവശ്യമാണ്. വിവിധ നാഡീവലയങ്ങൾ സംയോജിക്കണം; എന്നാൽ വ്യത്യസ്ത വിവരങ്ങളെ വേർതിരിച്ചറിയാനും അവയുടെ സ്വതന്ത്ര പ്രവർത്തനം നിലനിർത്താനും വേണം. മുൻ അനുഭവങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കണം; അതേസമയം പുതിയ അനുഭവങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അവയെ തിരുത്തണം. പ്രവചനങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്; എന്നാൽ പ്രവചനപിശകുകൾ സ്വീകരിച്ച് അവ തിരുത്താനും കഴിയണം. ഉത്തേജകപ്രവർത്തനം ആവശ്യമാണ്; അതേസമയം അതിനെ നിയന്ത്രിക്കാൻ നിരോധനപ്രവർത്തനവും ആവശ്യമാണ്. ഈ വിരുദ്ധപ്രവണതകൾ പരസ്പരം ഇല്ലാതാക്കുന്നവയല്ല; മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ പ്രവർത്തനക്ഷമത സൃഷ്ടിക്കുന്ന പരസ്പരബന്ധിത ശക്തികളാണ്.

ഇവിടെയാണ് സംയോജകബലം എന്നും വിയോജകബലം എന്നും വിളിക്കാവുന്ന ആശയങ്ങൾ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നേടുന്നത്. നാഡീവ്യൂഹത്തിലെ വിവിധ ഘടകങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന പ്രവണതയും അവയെ വ്യത്യസ്ത പ്രവർത്തനഘടകങ്ങളായി വേർതിരിക്കുന്ന പ്രവണതയും ഒരേസമയം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പൂർണ്ണമായ സംയോജനം വിവരവൈവിധ്യം ഇല്ലാതാക്കും; പൂർണ്ണമായ വിയോജനം ഏകീകൃത പ്രവർത്തനത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തും. അതിനാൽ ആരോഗ്യകരമായ neural organization-ന്റെ ഒരു പ്രധാന സവിശേഷത നിയന്ത്രിതമായ സംയോജനവും നിയന്ത്രിതമായ വിയോജനവും തമ്മിലുള്ള ചലനാത്മക സന്തുലനം ആയിരിക്കാം. ഈ സന്തുലനം നിശ്ചലമായ ഒന്നല്ല; ഓരോ സാഹചര്യത്തിനും അനുസരിച്ച് അത് മാറുന്നു. ഒരു പ്രവർത്തനത്തിൽ കൂടുതൽ സംയോജനം ആവശ്യമായേക്കാം; മറ്റൊന്നിൽ കൂടുതൽ പ്രവർത്തനപരമായ വേർതിരിവ് ആവശ്യമായേക്കാം. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ സംഘടനയെ ഒരു സ്ഥിരഘടനയായി കാണാതെ സാഹചര്യാനുസൃതമായി പുനഃസംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ചലനാത്മക ഏകതയായി കാണേണ്ടിവരും.

ഇതിൽനിന്ന് ബോധത്തിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കാം. കോടിക്കണക്കിന് ന്യൂറോണുകളുടെ വൈദ്യുത-രാസപ്രവർത്തനങ്ങളെ മാത്രം കൂട്ടിച്ചേർത്താൽ ബോധത്തെ വിശദീകരിച്ചുവെന്ന് പറയാനാവില്ല. ചോദ്യം, ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എങ്ങനെയാണ് പ്രത്യേക രീതിയിൽ പരസ്പരം ഏകോപിക്കപ്പെടുകയും ഒരു ഏകീകൃത അനുഭവലോകം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് എന്നതാണ്. ഇവിടെ ഉദ്ഭവം (emergence) എന്ന ആശയം ഉപയോഗിക്കാം. ഒരു ഘടകത്തിനില്ലാത്ത ഒരു പുതിയ ഗുണം അനേകം ഘടകങ്ങളുടെ പ്രത്യേക സംഘടനയിൽനിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കാം. എന്നാൽ “ഉദ്ഭവം” എന്ന് പറഞ്ഞാൽ പ്രശ്നം അവസാനിക്കുന്നില്ല. ഏത് neural organization ആണ് അനുഭവപരമായ ഗുണങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്, ഏത് തരത്തിലുള്ള ആവർത്തനബന്ധങ്ങൾ (recurrent interactions), ഏത് തരത്തിലുള്ള വിവരസംയോജനം, ശ്രദ്ധ, സ്മൃതി, പ്രവചനം എന്നിവയാണ് ബോധത്തിന്റെ വിവിധ രൂപങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് എന്നത് പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ അന്വേഷിക്കേണ്ടതാണ്. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡ് ബോധത്തെ ഒരു രഹസ്യമായ അധികശക്തിയായി കാണുന്നില്ല; സങ്കീർണ്ണമായ നാഡീവലയസംഘടനയിൽനിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്ന ഒരു ഉയർന്നതല ഗുണമായി അതിനെ അന്വേഷിക്കാനുള്ള വഴിയാണ് തുറക്കുന്നത്.

ഈ ഉയർന്നതല ന്യൂറോകോഡിന്റെ മറ്റൊരു നിർണായക സവിശേഷതയാണ് ആത്മബോധം. മനുഷ്യൻ വെറും ലോകത്തെ അനുഭവിക്കുന്നില്ല; “ഞാൻ അനുഭവിക്കുന്നു” എന്നും തിരിച്ചറിയുന്നു. ശരീരത്തിന്റെ സ്ഥാനം, സ്വന്തം ചലനങ്ങൾ, ആന്തരികശരീരാവസ്ഥ, സ്മൃതികൾ, വികാരങ്ങൾ, മറ്റുള്ളവരുടെ പ്രതികരണങ്ങൾ, ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രവചനങ്ങൾ എന്നിവ പരസ്പരം സംയോജിക്കുമ്പോൾ ഒരു സ്വയംപ്രതിനിധാനം (self-representation) രൂപപ്പെടുന്നു. ഈ സ്വയംപ്രതിനിധാനം ഒരു സ്ഥിരവസ്തുവല്ല. ശരീരം മാറുന്നു, സ്മൃതികൾ മാറുന്നു, ആശയങ്ങൾ മാറുന്നു, വികാരങ്ങൾ മാറുന്നു, സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾ മാറുന്നു. എന്നിട്ടും വ്യക്തിക്ക് തന്റെ അസ്തിത്വത്തിൽ ഒരു തുടർച്ച അനുഭവപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ “ഞാൻ” എന്നത് ഒരേ neural state നിലനിൽക്കുന്നതിന്റെ ഫലമല്ല; മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന neural states-നെ ഒരു തുടർച്ചയായ വ്യക്തിത്വമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന സ്മൃതിയും സ്വയംപ്രതിനിധാനവും ചേർന്നുണ്ടാക്കുന്ന ചലനാത്മക പ്രക്രിയയാണ്.

ഇവിടെ ന്യൂറോകോഡും സ്വതന്ത്ര ഇച്ഛയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും പരിശോധിക്കേണ്ടിവരുന്നു. മനുഷ്യന്റെ തീരുമാനങ്ങൾ neural processes-ുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്നത് മനുഷ്യന് സ്വാതന്ത്ര്യമില്ലെന്ന് സ്വയം തെളിയിക്കുന്നില്ല. കാരണം “മസ്തിഷ്കം” എന്നും “മനുഷ്യൻ” എന്നും പൂർണ്ണമായി വേർതിരിച്ച രണ്ട് തീരുമാനകർത്താക്കളില്ല. മനുഷ്യന്റെ ചിന്ത, സ്മൃതി, വികാരം, ആത്മബോധം, തീരുമാനമെടുക്കൽ എന്നിവയുടെ ഭൗതിക അടിത്തറയാണ് മസ്തിഷ്കം. എന്നാൽ മനുഷ്യന്റെ ന്യൂറോകോഡ് സ്ഥിരമല്ല; പഠനം, പരിശീലനം, ഭാഷ, സാമൂഹിക ഇടപെടൽ, അറിവ്, പുതിയ അനുഭവങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ അത് മാറുന്നു. അതിനാൽ മനുഷ്യൻ സ്വന്തം ഭാവിയിലെ neural dispositions-നെ ഭാഗികമായി മാറ്റാൻ കഴിവുള്ള ജീവിയാണ്. ഈ അർത്ഥത്തിൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ കാരണമില്ലായ്മയായി കാണുന്നതിനു പകരം സ്വന്തം കാരണബന്ധിതമായ പ്രവർത്തനഘടനകളെ മാറ്റാനുള്ള ശേഷി എന്ന നിലയിൽ പുനർനിർവചിക്കാം.

ഇവിടെയാണ് ഭാഷ ന്യൂറോകോഡിന്റെ മറ്റൊരു നിർണായക ഉയർന്നതലമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. ഭാഷ വെറും മസ്തിഷ്കത്തിൽനിന്ന് പുറത്തുവരുന്ന ശബ്ദമല്ല. ഒരു വാക്ക് പലപ്പോഴും ഒരു സങ്കീർണ്ണമായ neural representation-ന്റെ പ്രതീകാത്മക രൂപമാണ്. “മരം” എന്ന വാക്ക് ഒരു പ്രത്യേക മരത്തെ മാത്രമല്ല സൂചിപ്പിക്കുന്നത്; മരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദൃശ്യസ്മൃതികൾ, ആശയങ്ങൾ, വർഗ്ഗീകരണങ്ങൾ, അനുഭവങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഒരു ശൃംഖലയെ സജീവമാക്കാൻ കഴിയും. “നീതി”, “സ്വാതന്ത്ര്യം”, “ദ്രവ്യം”, “ഊർജം”, “സമൂഹം” തുടങ്ങിയ വാക്കുകൾ നേരിട്ട് കാണാവുന്ന വസ്തുക്കളെ മാത്രമല്ല, വളരെ സങ്കീർണ്ണമായ അമൂർത്തബന്ധങ്ങളെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. അതിനാൽ മനുഷ്യന്റെ ന്യൂറോകോഡ് ഭാഷയിലൂടെ ഒരു പ്രതീകാത്മക യാഥാർഥ്യലോകം നിർമ്മിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഭാഷ യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ പൂർണ്ണ പകർപ്പല്ല. അത് യാഥാർഥ്യത്തെ വർഗ്ഗീകരിക്കുകയും ബന്ധിപ്പിക്കുകയും വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ ഭാഷ ഒരേസമയം യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ പ്രതിനിധാനവും യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ വ്യാഖ്യാനവും ആണ്.

ഭാഷയും ന്യൂറോകോഡും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഏകദിശയിലുള്ളതുമല്ല. അനുഭവത്തിൽനിന്ന് neural representation രൂപപ്പെടുന്നു; അതിൽനിന്ന് ആശയം രൂപപ്പെടുന്നു; ആശയം ഭാഷാപ്രതീകമായി പ്രകടമാകുന്നു. എന്നാൽ ആ ഭാഷാപ്രതീകം വീണ്ടും മസ്തിഷ്കത്തിലെ neural activity-യെ സ്വാധീനിക്കുകയും ആശയങ്ങളെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ അനുഭവം → നാഡീപ്രതിനിധാനം → ആശയം → ഭാഷ → പുതിയ ആശയവിനിമയം → പുതിയ അനുഭവം → പുതിയ നാഡീമാറ്റം എന്ന feedback ചക്രം നിലനിൽക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ചിന്തയെ സാമൂഹികമായി വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഭാഷയുടെ ഈ തിരിച്ചുപ്രവർത്തനം നിർണായകമാണ്. വ്യക്തിയുടെ അനുഭവം വാക്കായി മാറുമ്പോൾ അത് മറ്റൊരാളുടെ മസ്തിഷ്കത്തിൽ പുതിയ neural representation സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ആ വ്യക്തിയുടെ പ്രതികരണം വീണ്ടും ആദ്യ വ്യക്തിയുടെ ചിന്തയെ മാറ്റുന്നു. അതിനാൽ ഭാഷ വ്യക്തിഗത ന്യൂറോകോഡുകളെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന സാമൂഹിക നാഡീവ്യൂഹം പോലെയുള്ള ഒരു പ്രതീകാത്മക പാലം ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

ഇതോടെ ന്യൂറോകോഡ് വ്യക്തിയുടെ മസ്തിഷ്കത്തിനകത്ത് ഒതുങ്ങുന്നില്ല; അത് സാമൂഹികചരിത്രത്തിലേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ ജനിക്കുമ്പോൾ ഒരു പൂർണ്ണ ഭാഷയുമായോ ശാസ്ത്രീയ അറിവുമായോ സാംസ്കാരിക സ്മൃതിയുമായോ ജനിക്കുന്നില്ല. അവൻ ഒരു സാമൂഹികലോകത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. ഭാഷ, കുടുംബം, വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, സംസ്കാരം, ശാസ്ത്രം, കല, മാധ്യമങ്ങൾ, സാങ്കേതികവിദ്യ, സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ അനവധി തലമുറകളുടെ അനുഭവങ്ങൾ അവന്റെ മസ്തിഷ്കത്തിൽ പുതിയ neural representations ആയി രൂപപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ വ്യക്തിഗത ന്യൂറോകോഡിൽ സാമൂഹികചരിത്രത്തിന്റെ അടയാളങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. മറുവശത്ത് വ്യക്തിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സമൂഹത്തെയും മാറ്റുന്നു. ഈ പ്രക്രിയയെ സമൂഹം → വ്യക്തിയുടെ ന്യൂറോകോഡ് → വ്യക്തിയുടെ പ്രവർത്തനം → സാമൂഹികമാറ്റം → പുതിയ സാമൂഹികാനുഭവം → പുതിയ ന്യൂറോകോഡ് എന്ന ദ്വന്ദ്വാത്മക ചക്രമായി കാണാം.

ഇതിൽനിന്ന് ന്യൂറോകോഡിന് ഒരു ചരിത്രപരമായ പരിമാണം ഉണ്ടെന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു. ജനിതക ഘടന ഒരു പ്രാരംഭ ജൈവിക സാധ്യത നൽകുന്നു; ഭ്രൂണവികസനം നാഡീവ്യൂഹത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനഘടന സൃഷ്ടിക്കുന്നു; ബാല്യകാല അനുഭവങ്ങൾ neural connections-നെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു; ഭാഷയും വിദ്യാഭ്യാസവും cognitive organization-നെ മാറ്റുന്നു; പഠനവും പരിശീലനവും synaptic plasticity-യെ സ്വാധീനിക്കുന്നു; സാമൂഹികപരിസ്ഥിതി വ്യക്തിയുടെ neural representations-നെ തുടർച്ചയായി പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഒരു വ്യക്തിയുടെ ഇപ്പോഴത്തെ ന്യൂറോകോഡ് അവന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ sensory input-ന്റെ മാത്രം ഫലമല്ല; ജനിതക സാധ്യത, വികസനചരിത്രം, വ്യക്തിഗത അനുഭവം, സാമൂഹികചരിത്രം, നിലവിലെ ശരീരാവസ്ഥ, ഭാവിപ്രതീക്ഷ എന്നിവയുടെ സങ്കീർണ്ണ സംഗമമാണ്.

ഈ മുഴുവൻ പ്രക്രിയയെ ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയുടെ വെളിച്ചത്തിൽ കാണുമ്പോൾ ന്യൂറോകോഡ് ഒരു സ്ഥിരമായ ഘടനയല്ലെന്നും സാധ്യതകളിൽനിന്ന് പുതിയ അവസ്ഥകൾ ഉദ്ഭവിക്കുകയും വിരുദ്ധപ്രവണതകൾ തമ്മിലുള്ള പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിൽ പുതിയ സംഘടനകൾ രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ചലനാത്മക വ്യവസ്ഥയാണെന്നും വ്യക്തമാകുന്നു. എന്നാൽ ഈ ദാർശനിക വ്യാഖ്യാനം യഥാർത്ഥ നാഡീശാസ്ത്രപരമായ തെളിവുകൾക്ക് പകരമാകരുത്. ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയുടെ മൂല്യം ഇവിടെ പ്രധാനമായും വ്യത്യസ്ത തലങ്ങളിലുള്ള യാഥാർഥ്യങ്ങളെ — തന്മാത്ര, സിനാപ്സ്, ന്യൂറോൺ, നാഡീവല, ബോധം, ഭാഷ, സമൂഹം — പരസ്പരം വേർതിരിച്ചിട്ടുള്ള സ്വതന്ത്ര ഘടകങ്ങളായി കാണാതെ ബന്ധിതവും ചലനാത്മകവുമായ ഒരു സമഗ്ര പ്രക്രിയയായി ചിന്തിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലാണ്.

അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ ന്യൂറോകോഡിന്റെ സമഗ്രചക്രം ഒരു രേഖീയ കാരണശൃംഖലയല്ല. ദ്രവ്യം → ഊർജം → നാഡീരസതന്ത്രം → വൈദ്യുതപ്രവർത്തനം → നാഡീവലസംഘടന → സംവേദനം → സ്മൃതി → പ്രവചനം → ശ്രദ്ധ → വികാരം → ബോധം → ആത്മപ്രതിനിധാനം → ഭാഷ → തീരുമാനം → പെരുമാറ്റം → പരിസ്ഥിതിയിലെ മാറ്റം → പുതിയ സംവേദനം → പുതിയ നാഡീരസപരിഷ്കാരം → പുതിയ ന്യൂറോകോഡ് എന്ന തുടർച്ചയായ പ്രതികരണചക്രമാണ് അത്. ഈ ചക്രത്തിൽ ഒരു ഘട്ടവും പൂർണ്ണമായി സ്വതന്ത്രമല്ല. ഓരോ ഘട്ടവും മറ്റൊന്നിനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു; ഓരോ പുതിയ അവസ്ഥയും അടുത്ത അവസ്ഥയുടെ കാരണമാകുന്നു; അതേസമയം പിന്നീട് രൂപപ്പെടുന്ന അവസ്ഥകൾ മുമ്പത്തെ ഘടകങ്ങളെയും പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്നു. ഇതാണ് ന്യൂറോകോഡിന്റെ അടിസ്ഥാന ദ്വന്ദ്വാത്മകത.

അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിനെക്കുറിച്ചുള്ള അന്തിമമായ ഒരു സമഗ്ര നിർവചനം ഇങ്ങനെ നൽകാം: മനുഷ്യജീവി പരിസ്ഥിതിയുമായി നടത്തുന്ന നിരന്തരമായ ഇടപെടലിൽ, ഇന്ദ്രിയവിവരങ്ങൾ വൈദ്യുത-രാസ നാഡീപ്രവർത്തനങ്ങളായി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുകയും, നാഡീസന്ധികളുടെയും നാഡീവലയങ്ങളുടെയും പ്രവർത്തനത്തിൽ പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടുകയും, സ്മൃതിയുമായി സംയോജിക്കപ്പെടുകയും, ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രവചനങ്ങളായി പുനഃസംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുകയും, ശ്രദ്ധയും വികാരവും വഴി പ്രസക്തി നേടുകയും, ബോധത്തിലും ആത്മപ്രതിനിധാനത്തിലും ഉയർന്നതല സംഘടന കൈവരിക്കുകയും, ഭാഷയിലൂടെ പ്രതീകാത്മക രൂപം സ്വീകരിക്കുകയും, പെരുമാറ്റമായി പ്രകടമാവുകയും, ആ പെരുമാറ്റത്തിലൂടെ പരിസ്ഥിതിയെ മാറ്റുകയും, മാറിയ പരിസ്ഥിതിയിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്ന പുതിയ അനുഭവങ്ങളിലൂടെ വീണ്ടും സ്വയം പരിഷ്കരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ബഹുതല, ചലനാത്മക, ബന്ധാത്മക, സ്വയംസംഘടിതവും സ്വയംപരിഷ്കരണശേഷിയുള്ളതുമായ ജൈവവിവരവ്യവസ്ഥയാണ് ന്യൂറോകോഡ്.

ഈ നിർവചനത്തിൽ ന്യൂറോകോഡ് ഒരു “മസ്തിഷ്കകോഡ്” എന്ന പരിമിത അർത്ഥത്തിൽനിന്ന് ഏറെ മുന്നോട്ടുപോകുന്നു. അത് ദ്രവ്യത്തിൽനിന്ന് വിവരത്തിലേക്കും, വിവരത്തിൽനിന്ന് ബോധത്തിലേക്കും, ബോധത്തിൽനിന്ന് ഭാഷയിലേക്കും, ഭാഷയിൽനിന്ന് സാമൂഹികപ്രവർത്തനത്തിലേക്കും, സാമൂഹികപ്രവർത്തനത്തിൽനിന്ന് വീണ്ടും ഭൗതികവും ജൈവികവുമായ ലോകത്തിന്റെ മാറ്റത്തിലേക്കും നീളുന്ന ഒരു തുടർച്ചയായ പരിവർത്തനപ്രക്രിയയായി മാറുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ന്യൂറോകോഡിനെ ആധുനിക നാഡീരസതന്ത്രത്തിന്റെ പരിധിക്കുള്ളിൽ മാത്രം അടച്ചിടാതെ, നാഡീവിവരശാസ്ത്രം, ബോധശാസ്ത്രം, ഭാഷാശാസ്ത്രം, വിവരശാസ്ത്രം, വ്യവസ്ഥാശാസ്ത്രം, പരിണാമശാസ്ത്രം, സാമൂഹികശാസ്ത്രം എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അന്തർവിഷയ ഗവേഷണചട്ടക്കൂടായി വികസിപ്പിക്കാം. ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകത അതിലേക്ക് നൽകുന്ന പ്രധാന സംഭാവന മസ്തിഷ്കത്തെ ഏതെങ്കിലും ഒറ്റ ഘടകത്തിലേക്ക് ചുരുക്കാതെ ബന്ധം, ചലനം, വിരുദ്ധത, സാധ്യത, പരിവർത്തനം, ഉദ്ഭവം, സ്വയംസംഘടന എന്നിവയുടെ ഏകതയായി കാണാനുള്ള ഒരു വിശാലമായ ദാർശനിക ദിശയാണ്.

ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഈ സമഗ്രചട്ടക്കൂടിൽനിന്ന് മുന്നോട്ടുപോകുമ്പോൾ, വിവരത്തിന്റെ പ്രതിനിധാനം എങ്ങനെ “അർത്ഥം” ആയി മാറുന്നു എന്ന പ്രശ്നമാണ് അടുത്തതായി പരിഗണിക്കേണ്ടത്. ഒരു നാഡീസിഗ്നലിന് സ്വതന്ത്രമായി അർത്ഥമില്ല. ഒരു വൈദ്യുതസ്പന്ദനം ഒരു നിശ്ചിത സമയത്ത് ഒരു നിശ്ചിത നാഡീകോശത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്നു എന്നത് മാത്രം കൊണ്ട് അതിനെ “ഭയം”, “ഭക്ഷണം”, “സ്നേഹം”, “വേദന”, “മരം” എന്നിങ്ങനെ വിളിക്കാനാവില്ല. അതിന്റെ പ്രവർത്തനപരമായ അർത്ഥം രൂപപ്പെടുന്നത് ആ സിഗ്നൽ ഏത് നാഡീവലയത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നും, ആ സമയത്ത് ശരീരത്തിന്റെ അവസ്ഥ എന്താണെന്നും, മുൻ അനുഭവങ്ങളിൽ എന്താണ് പഠിച്ചിട്ടുള്ളതെന്നും, നിലവിലെ പരിസ്ഥിതിയിൽ എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നതെന്നും, ജീവിയുടെ ആവശ്യങ്ങൾ എന്താണെന്നും, അടുത്ത നിമിഷത്തിൽ എന്താണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതെന്നും തുടങ്ങിയ അനവധി ഘടകങ്ങളുടെ പരസ്പരബന്ധത്തിലൂടെയാണ്. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിൽ സിഗ്നൽ → പ്രതിനിധാനം → അർത്ഥം എന്നത് ഒരു ലളിതമായ നേരിട്ടുള്ള പരിവർത്തനമല്ല. മറിച്ച് അനവധി neural circuits, സ്മൃതികൾ, ശരീരാവസ്ഥകൾ, പ്രവചനങ്ങൾ, വികാരങ്ങൾ, ശ്രദ്ധാപ്രക്രിയകൾ എന്നിവയുടെ പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിലൂടെയാണ് ഒരു സിഗ്നൽ അർത്ഥവത്താകുന്നത്. ഈ അർത്ഥത്തിൽ മസ്തിഷ്കം വിവരത്തിന്റെ ഒരു സംഭരണശാലയേക്കാൾ കൂടുതൽ അർത്ഥനിർമ്മാണ വ്യവസ്ഥയാണ്.

ഇവിടെ “അർത്ഥം” എന്ന ആശയം തന്നെ സൂക്ഷ്മമായി വേർതിരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഭൗതികലോകത്തിൽ ഒരു സംഭവത്തിന് അതിന്റെ സ്വന്തം ഭൗതിക സവിശേഷതകളുണ്ട്; എന്നാൽ ഒരു ജീവിക്ക് അതേ സംഭവത്തിന് ലഭിക്കുന്ന പ്രവർത്തനപരമായ പ്രാധാന്യം അതിന്റെ ജീവശാസ്ത്രപരമായ സാഹചര്യത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. ഒരു പ്രത്യേക ഗന്ധം ഒരു ജീവിക്ക് ഭക്ഷണത്തിന്റെ സൂചനയായിരിക്കാം; മറ്റൊന്നിന് അപകടത്തിന്റെ സൂചനയായിരിക്കാം. മനുഷ്യരിൽ ഇതിലും സങ്കീർണ്ണമായ അവസ്ഥയാണ്. ഒരു വാക്ക് ഒരാൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക വ്യക്തിയെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരാൾക്ക് അതേ വാക്ക് പൂർണ്ണമായും വ്യത്യസ്തമായ അനുഭവശൃംഖല സൃഷ്ടിച്ചേക്കാം. അതിനാൽ അർത്ഥം ഒരു വസ്തുവിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന സ്ഥിരഗുണമല്ല; വസ്തുവും ജീവിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ രൂപപ്പെടുന്ന പ്രവർത്തനപരമായ ഗുണമാണ്. ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള ആശയങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഈ ബന്ധാത്മക അർത്ഥനിർമ്മാണത്തെ കാണാം.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ന്യൂറൽ പ്രതിനിധാനം (neural representation) എന്ന ആശയവും പുനഃപരിശോധിക്കേണ്ടിവരുന്നു. “മസ്തിഷ്കത്തിൽ ഒരു വസ്തുവിന്റെ പ്രതിനിധാനം ഉണ്ട്” എന്ന് പറയുമ്പോൾ, ആ വസ്തുവിന്റെ ഒരു ചെറിയ ചിത്രം മസ്തിഷ്കത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നല്ല ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. മറിച്ച് ആ വസ്തുവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പ്രത്യേക neural activity pattern-ഉം അതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ബന്ധഘടനകളുമാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഒരു മുഖത്തെ തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ അതിന്റെ രൂപം, നിറം, ചലനം, ശബ്ദം, മുൻ അനുഭവം, ആ വ്യക്തിയുമായുള്ള ബന്ധം, അവനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വികാരങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പലതലങ്ങളിലുള്ള വിവരങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത neural systems-ൽ സംസ്കരിക്കപ്പെടുകയും പിന്നീട് അവ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ ഒരു പ്രതിനിധാനം ഒരു ഒറ്റ neural pattern എന്നതിനേക്കാൾ പരസ്പരം ബന്ധിച്ച നിരവധി പ്രവർത്തനമാതൃകകളുടെ താൽക്കാലിക സംഘടനയായിരിക്കാം. ഈ സംഘടന സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡ് അടിസ്ഥാനപരമായി സ്ഥിരപ്രതിനിധാനങ്ങളുടെ സംഭരണശേഖരം അല്ല; പുനഃസംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന പ്രതിനിധാനങ്ങളുടെ ചലനാത്മക ശൃംഖലയാണ്.

ഇവിടെ സ്മൃതിയുടെ പങ്ക് വീണ്ടും നിർണായകമാകുന്നു. ഒരു പുതിയ അനുഭവം ഒരിക്കലും പൂർണ്ണമായും “പുതിയത്” എന്ന നിലയിൽ മസ്തിഷ്കത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നില്ല. പുതിയ വിവരത്തെ വ്യാഖ്യാനിക്കാൻ മസ്തിഷ്കം മുൻ അനുഭവങ്ങളിൽനിന്ന് ലഭിച്ച മാതൃകകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഓരോ പുതിയ അനുഭവവും ഒരേസമയം പുതിയ വിവരവും പഴയ വിവരത്തിന്റെ പരീക്ഷണവും ആണ്. ഒരു പുതിയ അനുഭവം പഴയ പ്രതീക്ഷയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ നിലവിലുള്ള neural model ശക്തിപ്പെടാം; പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിൽ അത് പരിഷ്കരിക്കേണ്ടിവരും. ഈ പ്രക്രിയയിൽ സ്മൃതി ഒരു ഭൂതകാലശേഖരം മാത്രമല്ല; വർത്തമാനത്തിന്റെ വ്യാഖ്യാനത്തിനുള്ള സജീവ ഘടകമാണ്. അതേസമയം വർത്തമാനാനുഭവം സ്മൃതിയുടെ neural organization-നെ തന്നെ മാറ്റാം. ഇതാണ് ന്യൂറോകോഡിലെ ഭൂതകാലവും വർത്തമാനവും തമ്മിലുള്ള ദ്വിദിശാ ബന്ധം.

ഇതിനെ ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയുടെ വെളിച്ചത്തിൽ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ അവസ്ഥയും പരിവർത്തനവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പ്രധാനമാകുന്നു. ഒരു neural state ഒരിക്കലും പൂർണ്ണമായും ഒറ്റപ്പെട്ട ഒന്നല്ല; അത് മുൻ അവസ്ഥകളുടെ ഫലവും അടുത്ത അവസ്ഥകളുടെ സാധ്യതകളുടെ അടിസ്ഥാനവുമാണ്. ഒരു നിമിഷത്തെ neural organization-നെ അതിന്റെ ചരിത്രത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ചാൽ അതിന്റെ പൂർണ്ണമായ പ്രവർത്തനപരമായ അർത്ഥം നഷ്ടപ്പെടും. അതുപോലെ ഒരു ഇപ്പോഴത്തെ neural state ഭാവിയിലെ പ്രവർത്തനത്തെ യാന്ത്രികമായി മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിക്കുന്നതുമല്ല. അതിനുള്ളിൽ വിവിധ പ്രതികരണസാധ്യതകൾ നിലനിൽക്കുന്നു; sensory input, memory, attention, emotion, motivation, bodily state എന്നിവയുടെ ഇടപെടലിലൂടെ അവയിൽ ചിലത് ശക്തിപ്പെടുകയും മറ്റുള്ളവ ദുർബലപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഓരോ നിമിഷവും ഭൂതകാലത്തിന്റെ ഫലവും ഭാവിയുടെ സാധ്യതകളുടെ അടിസ്ഥാനവുമാണ്.

ന്യൂറോകോഡിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന സവിശേഷത അനിശ്ചിതത്വം ആണ്. മസ്തിഷ്കം പ്രവർത്തിക്കുന്നത് പൂർണ്ണമായ ഉറപ്പിന്റെ ലോകത്തിൽ അല്ല. sensory information പലപ്പോഴും അപൂർണ്ണമാണ്; ശബ്ദം കലർന്നിരിക്കാം; ദൃശ്യവിവരം ഭാഗികമായിരിക്കാം; ശരീരത്തിനുള്ളിലെ സിഗ്നലുകൾ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കാം; മറ്റുള്ളവരുടെ ഉദ്ദേശ്യം നേരിട്ട് അറിയാൻ കഴിയില്ല. അതിനാൽ മസ്തിഷ്കം ലഭ്യമായ പരിമിതവിവരങ്ങളിൽനിന്ന് സാധ്യതാപരമായ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കേണ്ടിവരുന്നു. ഇത് മനുഷ്യന്റെ ബൗദ്ധിക പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ദൗർബല്യം മാത്രമല്ല; ജീവിക്കാൻ ആവശ്യമായ അനിവാര്യമായ കഴിവാണ്. ലോകം പൂർണ്ണമായി അറിയാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ മസ്തിഷ്കം അനുമാനം, പ്രവചനം, തിരുത്തൽ എന്നിവയിലൂടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇവിടെ ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയിലെ സാധ്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള പൊതുവായ ചിന്തയുമായി ഒരു ദാർശനിക സാമ്യം കണ്ടെത്താനാകും; എന്നാൽ അതിനെ ക്വാണ്ടം യാന്ത്രികതയിലെ പ്രത്യേക ഗണിതപരമായ സാധ്യതയുമായി തുല്യമാക്കരുത്. ന്യൂറോകോഡിലെ സാധ്യത പ്രധാനമായും ജൈവികവും ബോധാത്മകവുമായ പ്രവർത്തനസാധ്യതകളുടെ മേഖലയാണ്.

ഈ സാധ്യതകളുടെ മേഖലയിൽ വികാരവും പ്രേരണയും നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ഒരു ജീവിയുടെ neural system വെറും “ലോകം എങ്ങനെയാണ്?” എന്ന ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ മാത്രമല്ല പ്രവർത്തിക്കുന്നത്; “ഇപ്പോൾ എന്ത് ചെയ്യണം?” എന്ന ചോദ്യത്തിനും ഉത്തരം കണ്ടെത്തേണ്ടതുണ്ട്. അതുകൊണ്ടാണ് perception-നും action-നും ഇടയിൽ ഒരു ആഴത്തിലുള്ള ബന്ധം നിലനിൽക്കുന്നത്. ഒരു വസ്തുവിനെ തിരിച്ചറിയുന്നത് അതിന്റെ രൂപം മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല; അതിനെ സമീപിക്കണമോ ഒഴിവാക്കണമോ പിടിക്കണമോ പരിശോധിക്കണമോ എന്ന പ്രവർത്തനസാധ്യതകളും അതോടൊപ്പം സജീവമാകാം. ഈ അർത്ഥത്തിൽ മസ്തിഷ്കം ഒരു നിഷ്ക്രിയ നിരീക്ഷകൻ അല്ല; പ്രവർത്തനത്തിനായി തയ്യാറെടുക്കുന്ന ജീവശാസ്ത്രസംവിധാനമാണ്. ന്യൂറോകോഡിൽ perception-ഉം action-ഉം വേർതിരിച്ച ഘട്ടങ്ങളല്ല; അവ പരസ്പരം സ്വാധീനിക്കുന്ന ഒരു തുടർച്ചയായ ചക്രത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്.

ഇതോടെ മസ്തിഷ്കവും ശരീരവും തമ്മിലുള്ള ദ്വിദിശാ ബന്ധം കൂടുതൽ വ്യക്തമാകുന്നു. ശരീരത്തിൽനിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ മസ്തിഷ്കത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു; മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം ശരീരത്തിന്റെ അവസ്ഥയെ മാറ്റുന്നു. ഭയം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ഹൃദയമിടിപ്പ് മാറുന്നു; ശരീരത്തിലെ ഈ മാറ്റങ്ങൾ വീണ്ടും മസ്തിഷ്കത്തിലേക്ക് വിവരമായി എത്തുന്നു; അതിലൂടെ ഭയാനുഭവത്തിന്റെ രൂപം തന്നെ മാറാം. വ്യായാമം, ഉറക്കം, ഭക്ഷണം, ക്ഷീണം, രോഗാവസ്ഥ, ഹോർമോൺ വ്യതിയാനങ്ങൾ എന്നിവ neural processing-നെ സ്വാധീനിക്കുന്നു; മറുവശത്ത് neural regulation ശരീരത്തിന്റെ പല പ്രവർത്തനങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നു. അതിനാൽ “മനസ്സ്” എന്നും “ശരീരം” എന്നും പൂർണ്ണമായി വേർതിരിച്ച രണ്ട് വസ്തുക്കളായി കാണുന്ന ദ്വൈതവാദപരമായ സമീപനത്തേക്കാൾ മസ്തിഷ്കം–ശരീരം എന്ന ഏകീകൃത ജീവശാസ്ത്രവ്യവസ്ഥ ന്യൂറോകോഡിന്റെ അടിസ്ഥാനമായി സ്വീകരിക്കുന്നതാണ് കൂടുതൽ അനുയോജ്യം.

ഇതിൽനിന്ന് ഒരു കൂടുതൽ ആഴത്തിലുള്ള തത്വം രൂപപ്പെടുന്നു: വിവരം എന്നത് ജീവിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ച ഒരു അമൂർത്ത ഘടകം അല്ല. ഒരു സിഗ്നൽ ഒരു ജീവിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ മാറ്റമുണ്ടാക്കുമ്പോഴാണ് അതിന് പ്രവർത്തനപരമായ വിവരമൂല്യം ലഭിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ന്യൂറോകോഡിനെ വിവരസംസ്കരണമായി മാത്രം കാണുന്നത് അപൂർണ്ണമാണ്; അത് വിവരം → പ്രവർത്തനം → പരിസ്ഥിതി → പുതിയ വിവരം എന്ന ചക്രവുമാണ്. ഒരു ജീവി ലോകത്തെ തിരിച്ചറിയുകയും അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ആ പ്രവർത്തനം ലോകത്തെ മാറ്റുന്നു; മാറിയ ലോകം പുതിയ sensory input നൽകുന്നു; പുതിയ input neural representations-നെ മാറ്റുന്നു. അതിനാൽ അറിവും പ്രവർത്തനവും തമ്മിൽ വേർതിരിക്കാനാവാത്ത ബന്ധമുണ്ട്.

ഇവിടെയാണ് മനുഷ്യന്റെ ഭാഷാപരമായ ശേഷി ന്യൂറോകോഡിന് ഒരു പുതിയ ഗുണപരമായ തല നൽകുന്നത്. ഭാഷയിലൂടെ മനുഷ്യൻ നേരിട്ട് ലഭ്യമല്ലാത്ത വസ്തുക്കളെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്നു. ഭൂതകാലത്തെ പുനർനിർമ്മിക്കുന്നു, ഭാവിയെ സങ്കൽപ്പിക്കുന്നു, മറ്റൊരാളുടെ ഉദ്ദേശ്യം അനുമാനിക്കുന്നു, സങ്കൽപ്പിത ലോകങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നു, ഗണിതശാസ്ത്രപരവും ശാസ്ത്രീയവുമായ അമൂർത്ത ഘടനകൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. ഇതോടെ ന്യൂറോകോഡ് നേരിട്ടുള്ള സംവേദനവിവരത്തിൽനിന്ന് പ്രതീകാത്മക വിവരലോകത്തിലേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നു. ഒരു വാക്ക് മറ്റൊരു വാക്കുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നു; വാക്കുകൾ ആശയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നു; ആശയങ്ങൾ സ്മൃതികളുമായും അനുഭവങ്ങളുമായും ബന്ധപ്പെടുന്നു; അവ വീണ്ടും പുതിയ ആശയങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ചിന്തയിൽ അതിനാൽ ഒരു വലിയ പ്രതീകാത്മക നാഡീവല രൂപപ്പെടുന്നു.

ഭാഷയുടെ ഈ സ്വഭാവം സാമൂഹികചരിത്രവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെടുന്നു. ഒരു വ്യക്തി “ദ്രവ്യം”, “ഊർജം”, “പരിണാമം”, “വർഗ്ഗം”, “ജനാധിപത്യം”, “സ്വാതന്ത്ര്യം” തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങളുമായി പരിചയപ്പെടുമ്പോൾ അവ വെറും വാക്കുകളായി മാത്രം മസ്തിഷ്കത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നില്ല. അവയുടെ പിന്നിൽ നൂറ്റാണ്ടുകളോ സഹസ്രാബ്ദങ്ങളോ നീളുന്ന മനുഷ്യാനുഭവവും സാമൂഹികചിന്തയും ശാസ്ത്രീയാന്വേഷണവും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ വ്യക്തിഗത ന്യൂറോകോഡിൽ സാമൂഹികചരിത്രത്തിന്റെ അടയാളങ്ങൾ പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഭാഷയിലൂടെ മനുഷ്യൻ തലമുറകളുടെ അറിവിനെ തന്റെ neural organization-ന്റെ ഭാഗമാക്കുന്നു. പിന്നീട് അവൻ ആ അറിവ് പുതുക്കുകയും വികസിപ്പിക്കുകയും വിമർശിക്കുകയും മറ്റുള്ളവരിലേക്ക് കൈമാറുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതാണ് മനുഷ്യ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ചരിത്രപരമായ സവിശേഷത.

ഈ ഘട്ടത്തിൽ ന്യൂറോകോഡും തൊഴിലും ഉപകരണനിർമ്മാണവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും ശ്രദ്ധേയമാണ്. മനുഷ്യൻ തന്റെ ശരീരത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക കഴിവുകൾക്ക് പുറത്തേക്ക് ഉപകരണങ്ങളിലൂടെ പ്രവർത്തനശേഷി വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഒരു ഉപകരണം ഉപയോഗിക്കുന്നത് വെറും കൈയുടെ ചലനം മാത്രമല്ല; ഉപകരണത്തിന്റെ ഘടനയെക്കുറിച്ചുള്ള neural representation, അതിന്റെ ഉപയോഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സ്മൃതി, പ്രവർത്തനത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷ, ദൃശ്യ-ചലന ഏകീകരണം എന്നിവ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. തലമുറകളിലൂടെ ഉപകരണങ്ങൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായപ്പോൾ അവയെ ഉപയോഗിക്കാൻ ആവശ്യമായ അറിവും ഭാഷയും സാമൂഹികപഠനവും കൂടി വികസിച്ചു. അതിനാൽ മനുഷ്യന്റെ ന്യൂറോകോഡ് ശരീരത്തിന്റെ ജൈവപരിധിക്കപ്പുറം സാങ്കേതികപരിസ്ഥിതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു വളർന്നു.

ഇതിലൂടെ മനുഷ്യവികാസത്തെ വെറും ജനിതകപരിണാമമായി മാത്രം കാണുന്നതിന്റെ പരിമിതിയും വ്യക്തമാകുന്നു. മനുഷ്യന്റെ neural capacities ജൈവപരിണാമത്തിന്റെ ഫലമാണെങ്കിലും, മനുഷ്യന്റെ യഥാർത്ഥ ബൗദ്ധികശേഷിയുടെ വികസനം ജൈവപരിണാമം + സാമൂഹികപഠനം + ഭാഷ + തൊഴിൽ + സാങ്കേതികവിദ്യ + സംസ്കാരം എന്നിവയുടെ പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിലാണ് നടന്നത്. ജൈവമസ്തിഷ്കം സാമൂഹികലോകത്തെ സൃഷ്ടിക്കാൻ സഹായിച്ചു; സാമൂഹികലോകം വീണ്ടും മനുഷ്യന്റെ മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ പ്രവർത്തനശേഷിയെ വിപുലീകരിച്ചു. ഈ പരസ്പരപ്രവർത്തനം ഒരു ലളിതമായ കാരണശൃംഖലയല്ല; പരസ്പരം രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ദ്വന്ദ്വാത്മക ചക്രമാണ്.

അതുകൊണ്ട് ന്യൂറോകോഡിനെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം ഒടുവിൽ ഒരു വലിയ ചോദ്യത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു: മനുഷ്യൻ തന്റെ സ്വന്തം ന്യൂറോകോഡിനെ എത്രത്തോളം മാറ്റാൻ കഴിയും? പഠനം, ഭാഷ, ധ്യാനം, സംഗീതപരിശീലനം, ശാരീരികാഭ്യാസം, സാമൂഹികാനുഭവം, വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, ചികിത്സ, സാങ്കേതികസഹായം എന്നിവ neural organization-നെ വിവിധ രീതിയിൽ സ്വാധീനിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ അർത്ഥം മസ്തിഷ്കം പൂർണ്ണമായി രൂപപ്പെട്ട ശേഷം മാറ്റമില്ലാത്ത ഘടനയല്ല എന്നതാണ്. അതിന് ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ഏതെങ്കിലും അളവിൽ plasticity നിലനിൽക്കുന്നു. ഈ plasticity മനുഷ്യന് സ്വന്തം neural dispositions-നെ ഭാഗികമായി പുനഃസംഘടിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവ് നൽകുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡ് ഒരു വിധി അല്ല; സാധ്യതകളുടെ ഘടനയാണ്. ജനിതകവും വികസനപരവുമായ പരിധികൾ ഉണ്ടെങ്കിലും അനുഭവവും പഠനവും പരിസ്ഥിതിയും പ്രവർത്തനവും അതിന്റെ ഭാവി സംഘടനയെ സ്വാധീനിക്കുന്നു.

ഇവിടെയാണ് ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയുടെ “സാധ്യതയിൽനിന്ന് യാഥാർഥ്യത്തിലേക്ക്” എന്ന പൊതുവായ ആശയം വീണ്ടും പ്രയോജനപ്പെടുന്നത്. മനുഷ്യന്റെ ഓരോ neural state-ലും അനവധി സാധ്യതകൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു; എന്നാൽ യഥാർത്ഥ സാഹചര്യത്തിൽ അവയിൽ ചില പ്രവർത്തനരീതികൾ ശക്തിപ്പെടുകയും മറ്റുള്ളവ പിന്മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒരു പുതിയ അനുഭവം ആ സാധ്യതകളുടെ വിതരണത്തെ മാറ്റുന്നു. പഠനം പുതിയ പ്രതികരണങ്ങളുടെ സാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നു; ആവർത്തനം ചില neural pathways-നെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു; പുതിയ സാമൂഹികാനുഭവം പഴയ വ്യാഖ്യാനങ്ങളെ മാറ്റുന്നു. ഈ രീതിയിൽ സാധ്യത → തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട പ്രവർത്തനാവസ്ഥ → അനുഭവം → പുതിയ സാധ്യതകൾ എന്ന നിരന്തരമായ ചക്രം ന്യൂറോകോഡിന്റെ ചരിത്രത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു.

ഇതിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന രൂപം മനുഷ്യന്റെ സ്വയംപരിവർത്തനശേഷിയിലാണ്. മനുഷ്യൻ തന്റെ ചിന്തയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാൻ കഴിയും; സ്വന്തം വിശ്വാസങ്ങളെ പരിശോധിക്കാം; സ്വന്തം ശീലങ്ങളെ മാറ്റാം; പുതിയ ഭാഷ പഠിക്കാം; പുതിയ അറിവ് സ്വീകരിക്കാം; പഴയ ആശയങ്ങളെ വിമർശിക്കാം; ഭാവിയിലെ സ്വന്തം പെരുമാറ്റത്തെ മുൻകൂട്ടി ആസൂത്രണം ചെയ്യാം. ഇതിനെ ഒരു പ്രത്യേക “ആത്മാവ്” neural system-ന് പുറത്തുനിന്ന് നിയന്ത്രിക്കുന്നു എന്ന് കരുതേണ്ട ആവശ്യമില്ല. മറിച്ച് neural system തന്നെ ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള സ്വയംപ്രതിനിധാനവും സ്വയംപരിശോധനയും വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുന്നതായി കാണാം. ഇതോടെ ന്യൂറോകോഡ് വെറും ബാഹ്യവിവരത്തിന്റെ കോഡീകരണത്തിൽനിന്ന് സ്വയം തന്നെ വിവരമാക്കുന്ന ഒരു വ്യവസ്ഥയായി ഉയരുന്നു. മനുഷ്യ മസ്തിഷ്കം ലോകത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതോടൊപ്പം സ്വന്തം അവസ്ഥകളെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു; ഈ സ്വയംപ്രതിനിധാനം വീണ്ടും അതിന്റെ ഭാവിയിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്നു.

ഇവിടെനിന്ന് ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള ദ്വന്ദ്വാത്മക രൂപം വ്യക്തമാകുന്നു. മസ്തിഷ്കം ലോകത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു; എന്നാൽ ലോകത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ചുനിൽക്കുന്ന ഒരു നിരീക്ഷകനല്ല അത്. ലോകവുമായി ഇടപെടുന്ന ജീവിയുടെ ഭാഗമാണ് മസ്തിഷ്കം. അത് ലോകത്തെ മാറ്റുന്നു; മാറിയ ലോകം വീണ്ടും അതിനെ മാറ്റുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ യഥാർത്ഥ ഘടന ഒരു അടച്ച വലയമല്ല, തുറന്ന ഒരു ചലനവ്യവസ്ഥയാണ്. അതിന്റെ അതിരുകൾ മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ ശരീരപരിധിയോടെ അവസാനിക്കുന്നില്ല; ശരീരത്തിലേക്കും പരിസ്ഥിതിയിലേക്കും ഭാഷയിലേക്കും സമൂഹത്തിലേക്കും ചരിത്രത്തിലേക്കും വ്യാപിക്കുന്നു.

ഈ മുഴുവൻ വിശകലനത്തെ ഒറ്റ ചലനസൂത്രവാക്യത്തിൽ ചുരുക്കുകയാണെങ്കിൽ: ഭൗതികലോകം → സംവേദനം → വൈദ്യുത-രാസ നാഡീപ്രവർത്തനം → നാഡീവിവര കോഡീകരണം → നാഡീവലപ്രതിനിധാനം → സ്മൃതി → പ്രവചനം → പ്രവചനപിശക് → ശ്രദ്ധയും വികാരവും → അർത്ഥനിർമ്മാണം → ബോധം → ആത്മപ്രതിനിധാനം → ഭാഷ → സാമൂഹിക ആശയവിനിമയം → തീരുമാനം → പ്രവർത്തനം → പരിസ്ഥിതിയിലെ മാറ്റം → പുതിയ സംവേദനം → നാഡീപ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി → പുനഃസംഘടിത ന്യൂറോകോഡ്.

ഈ ചക്രത്തിൽ ദ്രവ്യം വിവരമാകുന്നു; വിവരം neural organization-നെ മാറ്റുന്നു; neural organization ബോധവും പ്രവർത്തനവും സൃഷ്ടിക്കുന്നു; പ്രവർത്തനം ഭൗതികവും സാമൂഹികവുമായ ലോകത്തെ മാറ്റുന്നു; മാറിയ ലോകം വീണ്ടും പുതിയ വിവരമായി മസ്തിഷ്കത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. ഇതാണ് ന്യൂറോകോഡിനെ ഒരു സാധാരണ neural coding സിദ്ധാന്തത്തിൽനിന്ന് കൂടുതൽ വിശാലമായ ഒരു ജൈവ-വിവര-ദ്വന്ദ്വാത്മക സിദ്ധാന്തത്തിലേക്ക് ഉയർത്താനുള്ള സാധ്യത. എന്നാൽ ഈ സൈദ്ധാന്തിക വികസനം ശാസ്ത്രീയമായി വിശ്വസനീയമാകണമെങ്കിൽ ഓരോ ഘട്ടവും നിലവിലുള്ള നാഡീശാസ്ത്രം, നാഡീരസതന്ത്രം, ബോധശാസ്ത്രം, വിവരശാസ്ത്രം, പരിണാമശാസ്ത്രം എന്നിവയിലെ തെളിവുകളുമായി നിരന്തരം പരിശോധിക്കപ്പെടണം. അപ്പോഴാണ് ന്യൂറോകോഡ് വെറും ആകർഷകമായ ഒരു ദാർശനിക രൂപകമല്ലാതെ പരീക്ഷിക്കാവുന്ന ആശയങ്ങൾ, അളക്കാവുന്ന ഘടകങ്ങൾ, പ്രവചിക്കാവുന്ന ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയുള്ള ഒരു യഥാർത്ഥ ശാസ്ത്രീയ സൈദ്ധാന്തിക പദ്ധതിയായി വളരുക.

ന്യൂറോകോഡിനെ കൂടുതൽ വികസിപ്പിക്കുമ്പോൾ, മസ്തിഷ്കത്തിലെ വിവരപ്രതിനിധാനത്തെ വെറും നാഡീവൈദ്യുത പ്രവർത്തനമായി കാണുന്ന സമീപനത്തിൽനിന്ന് മാറി, ദ്രവ്യം, ഊർജം, വിവരം, ജീവൻ, ബോധം, ഭാഷ, സാമൂഹികബന്ധം എന്നിവയുടെ പരസ്പരപരിവർത്തനമായി കാണേണ്ടിവരുന്നു. ഒരു നാഡീകോശത്തിന്റെ വൈദ്യുതപ്രവർത്തനം അതിന്റെ അയോണിക് പരിസ്ഥിതിയിൽനിന്നും കോശഭിത്തിയുടെ വൈദ്യുതസാധ്യതയിൽനിന്നും നാഡീസന്ധിയിലെ രാസസന്ദേശവിനിമയത്തിൽനിന്നും വേർതിരിക്കാനാവില്ല. അതുപോലെ ഒരു നാഡീവലയത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ അതിലെ ന്യൂറോണുകളുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ മാത്രം ചുരുക്കാനാവില്ല. ഓരോ തലത്തിലും താഴത്തെ തലത്തിലെ ഘടകങ്ങൾ ചേർന്ന് പുതിയ സംഘടന സൃഷ്ടിക്കുകയും ആ പുതിയ സംഘടന തിരിച്ചും താഴത്തെ ഘടകങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനസാധ്യതകളെ മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡ് ഒരു ഏകതല പ്രതിഭാസമല്ല; തന്മാത്രാതലത്തിൽനിന്ന് നാഡീസന്ധിയിലേക്കും, നാഡീസന്ധിയിൽനിന്ന് ന്യൂറോണിലേക്കും, ന്യൂറോണിൽനിന്ന് നാഡീവലയത്തിലേക്കും, നാഡീവലത്തിൽനിന്ന് ബോധത്തിലേക്കും, ബോധത്തിൽനിന്ന് ഭാഷയിലേക്കും, ഭാഷയിൽനിന്ന് സാമൂഹികപ്രവർത്തനത്തിലേക്കും വ്യാപിക്കുന്ന ബഹുതല ചലനാത്മക വ്യവസ്ഥയാണ്.

ഈ ബഹുതല സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കുന്നതിന് “താഴത്തെ തല” എന്നും “മുകളിലെ തല” എന്നും പറയുന്നതുപോലും സൂക്ഷ്മമായി ഉപയോഗിക്കണം. ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള ഒരു ഗുണം താഴത്തെ തലത്തിലെ ഘടകങ്ങളിൽനിന്ന് ഉദ്ഭവിച്ചാലും, അത് താഴത്തെ തലത്തിലെ ഘടകങ്ങളുടെ ലളിതമായ കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ മാത്രമല്ല. ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു ന്യൂറോണിന്റെ വൈദ്യുതപ്രവർത്തനം അതിലെ അയോൺ ചാലകങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്; എന്നാൽ അനേകം ന്യൂറോണുകൾ ഒരു പ്രത്യേക രീതിയിൽ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ അവയുടെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിൽനിന്ന് പുതിയ പ്രവർത്തനഗുണങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. അതുപോലെ അനേകം നാഡീവലയങ്ങൾ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ സംവേദനം, ശ്രദ്ധ, സ്മൃതി, തീരുമാനമെടുക്കൽ തുടങ്ങിയ ഉയർന്നതല പ്രവർത്തനങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു. ഇതിനെ ഉദ്ഭവം (emergence) എന്നു വിളിക്കാം. എന്നാൽ ഈ ഉദ്ഭവം താഴത്തെ തലങ്ങളിൽനിന്ന് മുകളിലേക്ക് മാത്രമുള്ള ഏകദിശാ പ്രക്രിയയല്ല. ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള neural organization തിരിച്ചും താഴത്തെ തലത്തിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ശ്രദ്ധ ചില സംവേദനവഴികളുടെ പ്രവർത്തനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയോ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യാം; പഠനം സിനാപ്റ്റിക് ബന്ധങ്ങളെ മാറ്റുന്നു; ദീർഘകാല അനുഭവം ജീൻപ്രവർത്തനത്തെയും പ്രോട്ടീൻ നിർമ്മാണത്തെയും സ്വാധീനിക്കാം. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഘടനയെ താഴെനിന്നുള്ള ഉദ്ഭവവും മുകളിൽനിന്നുള്ള നിയന്ത്രണവും പരസ്പരം ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ദ്വിദിശാ കാരണവ്യവസ്ഥയായി കാണാം.

ഈ ദ്വിദിശാ ബന്ധം ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷതകളിലൊന്നാണ്. സാധാരണ യാന്ത്രിക മാതൃകയിൽ കാരണം മുമ്പും ഫലം ശേഷവും വരുന്നു; കാരണശൃംഖല ഒരുദിശയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ജീവശാസ്ത്രവ്യവസ്ഥകളിൽ കാരണബന്ധങ്ങൾ പലപ്പോഴും പ്രതികരണചക്രങ്ങളായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഒരു അനുഭവം നാഡീപ്രവർത്തനത്തെ മാറ്റുന്നു; ആ നാഡീപ്രവർത്തനം സിനാപ്റ്റിക് ബന്ധങ്ങളെ മാറ്റുന്നു; മാറിയ സിനാപ്റ്റിക് ബന്ധങ്ങൾ ഭാവിയിലെ അനുഭവത്തെ വ്യത്യസ്തമായി സംസ്കരിക്കുന്നു. പുതിയ അനുഭവം വീണ്ടും ആ ബന്ധങ്ങളെ മാറ്റുന്നു. അതിനാൽ കാരണം ഫലത്തെ സൃഷ്ടിക്കുകയും ഫലം പിന്നീട് കാരണത്തിന്റെ പ്രവർത്തനസാഹചര്യത്തെ മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഭാഷയിൽ “കാരണം”യും “ഫലം”യും സ്ഥിരമായി വേർതിരിക്കപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളല്ല; നിരന്തരമായ പ്രതികരണചക്രത്തിൽ പരസ്പരം രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ഘട്ടങ്ങളാണ്. ഇതാണ് ദ്വന്ദ്വാത്മക കാരണതയുടെ ഒരു പ്രധാന സവിശേഷത.

ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വ്യക്തമായ ഉദാഹരണമാണ് പഠനം. ഒരു കുട്ടി ഒരു പുതിയ വാക്ക് കേൾക്കുമ്പോൾ ആദ്യം അതിന്റെ ശബ്ദരൂപം മാത്രം പരിചിതമാകാം. ആവർത്തിച്ചുള്ള അനുഭവത്തിലൂടെ ആ ശബ്ദം ഒരു വസ്തുവുമായോ പ്രവർത്തനവുമായോ ആശയവുമായോ ബന്ധപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന് ആ വാക്കിന്റെ neural representation ശക്തിപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് ആ വാക്ക് കേൾക്കുമ്പോൾ അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദൃശ്യസ്മൃതികളും ആശയങ്ങളും വികാരങ്ങളും സജീവമാകാം. കൂടുതൽ അനുഭവങ്ങൾ ആ ബന്ധങ്ങളെ വീണ്ടും പരിഷ്കരിക്കുന്നു. അതായത് പഠനം പുതിയ വിവരങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നതു മാത്രമല്ല; വിവരങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങളുടെ ഘടന തന്നെ മാറ്റുന്ന പ്രക്രിയയാണ്. ഇതാണ് ന്യൂറോകോഡിന്റെ സ്വയംപരിഷ്കരണശേഷിയുടെ അടിത്തറ.

ഇവിടെ സിനാപ്റ്റിക് പ്ലാസ്റ്റിസിറ്റിയുടെ പ്രാധാന്യം വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ന്യൂറോണുകൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങളുടെ ശക്തി അനുഭവങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച് മാറുന്നു. ചില സിനാപ്സുകൾ ശക്തിപ്പെടുകയും ചിലത് ദുർബലപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ പുതിയ ശാഖകളും ബന്ധങ്ങളും രൂപപ്പെടുന്നു; ചില ബന്ധങ്ങൾ ഉപയോഗക്കുറവിന്റെ ഫലമായി ദുർബലപ്പെടാം. ഈ മാറ്റങ്ങളിൽ വൈദ്യുതപ്രവർത്തനത്തോടൊപ്പം കാൽസ്യം സിഗ്നലിംഗ്, വിവിധ പ്രോട്ടീൻ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, സ്വീകരകങ്ങളുടെ പുനഃക്രമീകരണം, ജീൻപ്രവർത്തനം, പ്രോട്ടീൻ നിർമ്മാണം തുടങ്ങിയ നാഡീരസതന്ത്രപരമായ പ്രക്രിയകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ പഠനത്തിന്റെ “കോഡ്” ഒരു അമൂർത്ത വിവരരൂപമല്ല; അത് നാഡീസന്ധികളുടെ ഭൗതികഘടനയിൽ പതിയുന്ന മാറ്റമാണ്. എന്നാൽ ആ മാറ്റം വീണ്ടും ഭാവിയിലെ വിവരസംസ്കരണത്തെ മാറ്റുന്നു. അതിനാൽ ഭൗതികമാറ്റവും വിവരമാറ്റവും പരസ്പരം വേർതിരിച്ച പ്രക്രിയകളല്ല.

ഇവിടെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ മറ്റൊരു അടിസ്ഥാനസൂത്രവാക്യം രൂപപ്പെടുന്നു: വിവരം മസ്തിഷ്കത്തെ മാറ്റുന്നു; മാറിയ മസ്തിഷ്കം വീണ്ടും വിവരത്തെ വ്യത്യസ്തമായി സംസ്കരിക്കുന്നു. ഈ ചക്രം ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ തുടരുന്നു. ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ മസ്തിഷ്കം ഒരു സ്ഥിരമായ യന്ത്രമല്ല. അത് അനുഭവങ്ങളുടെ ചരിത്രം വഹിക്കുന്ന ഒരു ചലനാത്മക ജീവശാസ്ത്രസംവിധാനമാണ്. ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും neural organization അവന്റെ ജനിതകഘടനയുടെയും വികസനചരിത്രത്തിന്റെയും പഠനത്തിന്റെയും അനുഭവങ്ങളുടെയും സാമൂഹികപരിസ്ഥിതിയുടെയും സംയുക്തഫലമാണ്. അതിനാൽ മനുഷ്യന്റെ ന്യൂറോകോഡ് ഒരേസമയം ജൈവവും വ്യക്തിപരവും ചരിത്രപരവും സാമൂഹികവുമാണ്.

ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഈ ചരിത്രസ്വഭാവം സ്മൃതിയുടെ പ്രശ്നത്തിലേക്ക് നമ്മെ നയിക്കുന്നു. സ്മൃതി ഒരു സംഭരണശേഖരമാണെങ്കിൽ, ഒരു അനുഭവം ഒരിക്കൽ സൂക്ഷിച്ചശേഷം അതേ രൂപത്തിൽ തിരികെ ലഭിക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ മനുഷ്യസ്മൃതി അത്തരമൊരു നിശ്ചല സംഭരണശേഖരം പോലെയല്ല. ഒരു ഓർമ്മ വീണ്ടും സജീവമാകുമ്പോൾ അതിന്റെ neural representation നിലവിലെ സാഹചര്യവുമായി ഇടപെടാം; പുതിയ വിവരങ്ങൾ പഴയ ഓർമ്മയുമായി സംയോജിക്കാം; പിന്നീട് ആ ഓർമ്മ വീണ്ടും സൂക്ഷിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അതിന്റെ ഘടനയിൽ മാറ്റം വരാം. ഇതിനെ സ്മൃതിയുടെ പുനഃസംഘടന എന്ന നിലയിൽ കാണാം. അതിനാൽ ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ ഭൂതകാലത്തെ വെറും പുനരാവർത്തിക്കുന്നതല്ല; അത് ഭൂതകാലത്തെ വർത്തമാനത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ പുനർനിർമ്മിക്കുന്ന പ്രക്രിയ കൂടിയാണ്. ഈ അർത്ഥത്തിൽ ഭൂതകാലം വർത്തമാനത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുകയും വർത്തമാനം ഭൂതകാലത്തിന്റെ neural representation-നെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതാണ് ന്യൂറോകോഡിലെ കാലത്തിന്റെ ദ്വന്ദ്വാത്മകത.

സ്മൃതിയുടെയും പ്രവചനത്തിന്റെയും ബന്ധവും ഇതോടെ വ്യക്തമാണ്. മസ്തിഷ്കം ഭൂതകാലത്തെ ഓർക്കുന്നത് ഭാവിയെ പ്രവചിക്കുന്നതിനും ഉപയോഗിക്കുന്നു. മുമ്പ് കണ്ട മാതൃകകൾ, അനുഭവിച്ച സാഹചര്യങ്ങൾ, പഠിച്ച നിയമിതത്വങ്ങൾ എന്നിവ ഭാവിയിൽ എന്താണ് സംഭവിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ളത് എന്ന് കണക്കാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. അതിനാൽ സ്മൃതി ഭൂതകാലത്തിന്റെ സംഭരണശേഷി മാത്രമല്ല; ഭാവിനിർമ്മാണത്തിനുള്ള അടിസ്ഥാനവുമാണ്. ഒരു പരിചിതമായ ശബ്ദം കേൾക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ അടുത്ത ഭാഗം എന്തായിരിക്കുമെന്ന് നാം മുൻകൂട്ടി പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ഒരു പരിചിതമായ വഴിയിലൂടെ നടക്കുമ്പോൾ അടുത്ത വളവ് എവിടെയാണെന്ന് നമുക്ക് മുൻകൂട്ടി അറിയാം. ഒരാളുടെ മുഖഭാവം കണ്ടപ്പോൾ അവൻ എന്ത് പറയാനാണ് സാധ്യതയെന്ന് നാം അനുമാനിക്കുന്നു. ഈ പ്രവചനങ്ങൾ തെറ്റുമ്പോൾ പുതിയ വിവരം ലഭിക്കുന്നു; പുതിയ വിവരം പഴയ മാതൃകയെ തിരുത്തുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിൽ സ്മൃതി → പ്രവചനം → പിശക് → പഠനം → പുതുക്കിയ സ്മൃതി എന്ന ഒരു നിരന്തരചക്രം പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

ഈ ചക്രത്തിൽ പ്രവചനപിശക് ഒരു പ്രധാന ദ്വന്ദ്വാത്മക ഘടകമാണ്. നിലവിലുള്ള neural model-നും യാഥാർഥ്യത്തിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്ന വിവരത്തിനും ഇടയിൽ വൈരുദ്ധ്യം ഉണ്ടാകുമ്പോഴാണ് മാറ്റത്തിനുള്ള ആവശ്യം ഉയരുന്നത്. ഒരു കുട്ടി ഒരു വസ്തുവിനെക്കുറിച്ച് തെറ്റായ ധാരണ പുലർത്തുമ്പോൾ പുതിയ അനുഭവം ആ ധാരണയെ തിരുത്തുന്നു. ഒരു ശാസ്ത്രജ്ഞന്റെ സിദ്ധാന്തം പരീക്ഷണഫലവുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്തപ്പോൾ സിദ്ധാന്തത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തേണ്ടിവരുന്നു. അതുപോലെ മസ്തിഷ്കത്തിലെ പ്രവചനം sensory input-ുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്തപ്പോൾ neural processing-ൽ മാറ്റം സംഭവിക്കുന്നു. അതിനാൽ വൈരുദ്ധ്യം വെറും പിശകല്ല; പുതിയ സംഘടനയുടെയും പുതിയ അറിവിന്റെയും ഉത്ഭവത്തിന് കാരണമാകുന്ന ചലനശക്തിയാണ്. ഇതാണ് ദ്വന്ദ്വാത്മകതയും പ്രവചനാത്മക നാഡീശാസ്ത്രവും തമ്മിൽ ആശയപരമായി സംവദിക്കാവുന്ന ഒരു പ്രധാന മേഖല.

എന്നാൽ ഇവിടെ ഒരു നിർണായക വ്യത്യാസം നിലനിർത്തണം. പ്രവചനപിശകിനെ നേരിട്ട് “ദ്വന്ദ്വാത്മക വൈരുദ്ധ്യം” എന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി തുല്യമാക്കാനാവില്ല. ഒന്നാമത്തേത് നാഡീവിവരസംസ്കരണത്തിലെ ഒരു പരീക്ഷണാത്മകമായി പഠിക്കാവുന്ന ആശയമാണ്; രണ്ടാമത്തേത് വിശാലമായ ദാർശനിക ആശയമാണ്. ഇവയ്ക്കിടയിൽ സമാനമായ ഘടനാപരമായ ബന്ധം കണ്ടെത്താം; എന്നാൽ രണ്ടും ഒരേ കാര്യമാണെന്ന് പറയാൻ കഴിയില്ല. ന്യൂറോകോഡിന്റെ സൈദ്ധാന്തിക വികസനത്തിൽ ഈ വ്യത്യാസം കർശനമായി പാലിക്കേണ്ടതാണ്. ശാസ്ത്രീയ ആശയവും ദാർശനിക വ്യാഖ്യാനവും പരസ്പരം സമ്പുഷ്ടമാക്കാം; എന്നാൽ ഒന്നിനെ മറ്റൊന്നിന്റെ തെളിവായി ഉപയോഗിക്കരുത്.

ഇതേ ശാസ്ത്രീയ ജാഗ്രത ക്വാണ്ടം ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിന്റെ കാര്യത്തിലും ആവശ്യമാണ്. മസ്തിഷ്കത്തിലെ ചില തന്മാത്രാതല പ്രക്രിയകൾക്ക് അടിസ്ഥാനപരമായി ക്വാണ്ടം ഭൗതികശാസ്ത്രം ബാധകമാണെന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്, കാരണം എല്ലാ തന്മാത്രകളും ആറ്റങ്ങളും ഒടുവിൽ ക്വാണ്ടം നിയമങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്നു. എന്നാൽ അതിൽനിന്ന് മനുഷ്യബോധം നേരിട്ട് ക്വാണ്ടം കമ്പ്യൂട്ടേഷന്റെ ഫലമാണെന്ന് നിഗമനം ചെയ്യാനാവില്ല. മസ്തിഷ്കത്തിലെ ഉയർന്നതല neural processing-നെ വിശദീകരിക്കാൻ ക്വാണ്ടം സങ്കലനമോ ക്വാണ്ടം ബന്ധിതാവസ്ഥയോ അനിവാര്യമാണെന്ന് നിലവിലെ തെളിവുകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടില്ല. അതിനാൽ ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകത ന്യൂറോകോഡിൽ ഉപയോഗിക്കേണ്ടത് തെളിവില്ലാത്ത “ക്വാണ്ടം ബോധം” സിദ്ധാന്തം നിർമ്മിക്കുന്നതിനല്ല; മറിച്ച് സാധ്യത, അവസ്ഥാമാറ്റം, ബന്ധാത്മകത, സൂക്ഷ്മതലത്തിലെ ഭൗതികപരിമിതികൾ, ഉദ്ഭവം, ചലനാത്മകത എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ ആഴമുള്ള ദാർശനിക ചിന്തയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കാനാണ്.

ഇങ്ങനെ ശാസ്ത്രീയ പരിധി പാലിച്ചുകൊണ്ട് നോക്കുമ്പോൾ ന്യൂറോകോഡും ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മേഖല സ്ഥിരവസ്തുവിനേക്കാൾ പ്രക്രിയയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നതിലാണ്. ഒരു neural state ഒരു നിമിഷത്തിൽ എങ്ങനെയുണ്ടെന്ന് മാത്രം ചോദിക്കുന്നത് പോരാ; അത് എങ്ങനെ രൂപപ്പെട്ടു, ഏത് മുൻ അവസ്ഥകളിൽനിന്നാണ് വന്നത്, എന്തെല്ലാം സാധ്യതകളാണ് അതിനുള്ളിൽ നിലനിൽക്കുന്നത്, ഏത് സാഹചര്യത്തിൽ മറ്റൊരു അവസ്ഥയിലേക്ക് മാറും, ആ മാറ്റം പിന്നീട് സിസ്റ്റത്തിന്റെ സംഘടനയെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കും എന്നതും ചോദിക്കണം. അപ്പോൾ ന്യൂറോകോഡ് ഒരു നിശ്ചിത ഘടനയുടെ വിവരണം മാത്രമല്ലാതായി അവസ്ഥാമാറ്റങ്ങളുടെ ശാസ്ത്രം കൂടിയാകുന്നു.

ഇതിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഉദാഹരണമാണ് ബോധം. ബോധം ഒരു നിശ്ചിത സ്ഥലത്ത് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു വസ്തുവല്ല. വിവിധ നാഡീവലയങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിൽ ഒരു നിമിഷത്തിൽ രൂപപ്പെടുന്ന ഒരു ഏകീകൃത അനുഭവാവസ്ഥയാണ് അത്. ഈ അവസ്ഥ വീണ്ടും മാറുന്നു; ശ്രദ്ധ മാറുമ്പോൾ മാറുന്നു, ശരീരാവസ്ഥ മാറുമ്പോൾ മാറുന്നു, പുതിയ വിവരം ലഭിക്കുമ്പോൾ മാറുന്നു, ഓർമ്മ സജീവമാകുമ്പോൾ മാറുന്നു, വികാരാവസ്ഥ മാറുമ്പോൾ മാറുന്നു. അതിനാൽ ബോധം ഒരു സ്ഥിരമായ “വസ്തു” എന്നതിനേക്കാൾ തുടർച്ചയായി പുനഃസൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്ന പ്രവർത്തനാവസ്ഥയാണ്. ആത്മബോധം അതിലും സങ്കീർണ്ണമാണ്, കാരണം മസ്തിഷ്കം പുറംലോകത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതോടൊപ്പം സ്വന്തം ശരീരത്തെയും സ്വന്തം പ്രവർത്തനങ്ങളെയും സ്വന്തം സ്മൃതികളെയും സ്വന്തം മാനസികാവസ്ഥകളെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഇതോടെ ന്യൂറോകോഡ് ലോകത്തിന്റെ പ്രതിനിധാനത്തിൽനിന്ന് സ്വയംപ്രതിനിധാനത്തിലേക്ക് വികസിക്കുന്നു.

സ്വയംപ്രതിനിധാനം പോലും സ്ഥിരമല്ല. ഒരു വ്യക്തിയുടെ ശരീരം മാറുന്നു, അറിവുകൾ മാറുന്നു, വിശ്വാസങ്ങൾ മാറുന്നു, സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾ മാറുന്നു, ഓർമ്മകൾ മാറുന്നു, വികാരങ്ങൾ മാറുന്നു. എന്നിട്ടും “ഞാൻ” എന്ന തുടർച്ചാനുഭവം നിലനിൽക്കുന്നു. അതിനാൽ ആത്മബോധം ഒരേ neural pattern-ന്റെ തുടർച്ചയല്ല; മറിച്ച് മാറുന്ന neural states-നെ ഒരു ചരിത്രപരമായ വ്യക്തിത്വമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന സ്മൃതി, ശരീരബോധം, സ്വയംമാതൃക, ഭാഷ, സാമൂഹിക അംഗീകാരം എന്നിവയുടെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനമാണ്. ഇവിടെ വീണ്ടും തുടർച്ചയും മാറ്റവും തമ്മിലുള്ള ദ്വന്ദ്വം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. മാറ്റമില്ലെങ്കിൽ വ്യക്തിവികസനം ഉണ്ടാകില്ല; തുടർച്ചയില്ലെങ്കിൽ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ അനുഭവം തകരും. മനുഷ്യന്റെ ആത്മബോധം ഈ രണ്ടിന്റെയും ചലനാത്മക ഏകതയിലാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.

ഭാഷ ഈ ആത്മബോധത്തെ കൂടുതൽ ഉയർന്ന തലത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു. “ഞാൻ ആരാണ്?”, “ഞാൻ എന്താണ് ചെയ്യുന്നത്?”, “ഞാൻ എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ ചിന്തിക്കുന്നത്?”, “ഞാൻ എന്തായിരിക്കണം?” തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ മനുഷ്യൻ ഭാഷയിലൂടെ സ്വയം ചോദിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ മസ്തിഷ്കം സ്വന്തം പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചുതന്നെ ഒരു രണ്ടാംതല പ്രതിനിധാനം നിർമ്മിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ തന്റെ ചിന്തയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്നു; സ്വന്തം ഓർമ്മകളെ വിലയിരുത്തുന്നു; സ്വന്തം വിശ്വാസങ്ങളെ വിമർശിക്കുന്നു; സ്വന്തം ഭാവിയെക്കുറിച്ച് ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നു. ഈ സ്വയംപരിശോധന (metacognition) ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഉയർന്നതല സവിശേഷതകളിലൊന്നായി കാണാം. ഇവിടെ ന്യൂറോകോഡ് വെറും ലോകത്തിന്റെ മാതൃക നിർമ്മിക്കുന്നില്ല; ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വന്തം മാതൃകയെക്കുറിച്ചും മാതൃക നിർമ്മിക്കുന്നു.

ഇതോടെ മനുഷ്യ ന്യൂറോകോഡിന്റെ സാമൂഹികസ്വഭാവം അനിവാര്യമായി മുന്നിലെത്തുന്നു. “ഞാൻ” എന്ന ബോധം പോലും മറ്റുള്ളവരുമായി പൂർണ്ണമായി വേർതിരിക്കപ്പെട്ട് രൂപപ്പെടുന്നില്ല. ശിശുവിന്റെ മസ്തിഷ്കവികസനം സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളാൽ സമ്പന്നമാകുന്നു. ഭാഷ സാമൂഹികമായി പഠിക്കപ്പെടുന്നു. മറ്റുള്ളവരുടെ മുഖഭാവം, ശബ്ദം, പെരുമാറ്റം എന്നിവ മനുഷ്യന്റെ neural processing-നെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. സമൂഹത്തിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്ന പ്രതികരണങ്ങൾ വ്യക്തിയുടെ ആത്മപ്രതിനിധാനത്തെയും സ്വയംമൂല്യനിർണ്ണയത്തെയും മാറ്റുന്നു. അതിനാൽ മനുഷ്യന്റെ ന്യൂറോകോഡ് വ്യക്തിഗത മസ്തിഷ്കത്തിനകത്തെ പ്രവർത്തനവും സാമൂഹികലോകത്തിലെ ബന്ധങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഇടനിലപ്രദേശം കൂടിയാണ്.

ഇവിടെ നിന്നാണ് ന്യൂറോകോഡിന്റെ ചരിത്രപരമായ അർത്ഥം കൂടുതൽ ആഴപ്പെടുന്നത്. ഒരു മനുഷ്യൻ പഠിക്കുന്ന ഭാഷ, സ്വീകരിക്കുന്ന ആശയങ്ങൾ, ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ, നേടുന്ന വിദ്യാഭ്യാസം, ചെയ്യുന്ന തൊഴിൽ, അനുഭവിക്കുന്ന സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം അവന്റെ neural organization-ന്റെ ഭാഗമാകുന്നു. അതിനാൽ വ്യക്തിയുടെ മസ്തിഷ്കത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന നിരവധി ആശയങ്ങൾ വ്യക്തി സ്വയം സൃഷ്ടിച്ചതല്ല; അവ സമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ അനുഭവങ്ങളിൽനിന്ന് ഭാഷയിലൂടെയും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെയും സംസ്കാരത്തിലൂടെയും കൈമാറപ്പെട്ടവയാണ്. ഒരു ശാസ്ത്രീയ ആശയം ഒരു വ്യക്തിയുടെ neural representation ആകുമ്പോൾ അതിന്റെ പിന്നിൽ അനേകം തലമുറകളുടെ പരീക്ഷണങ്ങളും പരാജയങ്ങളും കണ്ടെത്തലുകളും ഭാഷാപരമായ രൂപീകരണങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ മനുഷ്യന്റെ ന്യൂറോകോഡ് സാമൂഹികചരിത്രത്തിന്റെ ജൈവിക ഉൾക്കൊള്ളലും ആണ്.

ഇതിലൂടെ ഒരു വ്യക്തിയുടെ മസ്തിഷ്കവും സമൂഹവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ ദ്വന്ദ്വാത്മകമായി മനസ്സിലാക്കാം. സമൂഹം വ്യക്തിയുടെ neural organization-നെ സ്വാധീനിക്കുന്നു; എന്നാൽ വ്യക്തിയുടെ ചിന്തയും പ്രവർത്തനവും സമൂഹത്തെ മാറ്റുന്നു. ഒരു ശാസ്ത്രജ്ഞന്റെ പുതിയ കണ്ടെത്തൽ സാമൂഹികജ്ഞാനത്തെ മാറ്റാം; ഒരു എഴുത്തുകാരന്റെ പുതിയ ആശയം അനേകം മനുഷ്യരുടെ ചിന്തയെ സ്വാധീനിക്കാം; ഒരു പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യ മനുഷ്യരുടെ ദിനചര്യയും അതുവഴി അവരുടെ neural habits-ഉം മാറ്റാം. അതിനാൽ സാമൂഹികമാറ്റം ന്യൂറോകോഡിനെ മാറ്റുകയും ന്യൂറോകോഡിലെ മാറ്റങ്ങൾ സാമൂഹികമാറ്റത്തിന് സംഭാവന നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. വ്യക്തിയും സമൂഹവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ ഈ പരസ്പരരൂപീകരണത്തിലൂടെയാണ് കൂടുതൽ സമഗ്രമായി മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്.

ഇതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ന്യൂറോകോഡിനെ ഒരു **തുറന്ന വ്യവസ്ഥ (open system)**യായി നിർവചിക്കാം. ഒരു അടഞ്ഞ സംവിധാനത്തിൽ അതിന്റെ അതിരുകൾക്കുള്ളിൽ മാത്രമാണ് പ്രധാനമായ കാരണബന്ധങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നത്. എന്നാൽ മസ്തിഷ്കം നിരന്തരം പരിസ്ഥിതിയിൽനിന്ന് ഊർജവും വിവരവും സ്വീകരിക്കുന്നു; ശരീരത്തിൽനിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു; പെരുമാറ്റത്തിലൂടെ പരിസ്ഥിതിയെ മാറ്റുന്നു; പുതിയ പരിസ്ഥിതിയിൽനിന്ന് വീണ്ടും വിവരങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ അതിരുകൾ മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ ഭൗതിക അതിരുകളാൽ മാത്രം നിർവചിക്കാനാവില്ല. അതിന്റെ പ്രവർത്തനപരമായ ഘടന മസ്തിഷ്കം–ശരീരം–പരിസ്ഥിതി എന്ന ബന്ധവ്യവസ്ഥയിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഇതിന്റെ ഏറ്റവും സമഗ്രമായ രൂപം ഇപ്പോൾ വ്യക്തമായി കാണാം. ദ്രവ്യവും ഊർജവും ചേർന്ന ഭൗതികസംവിധാനങ്ങളിൽനിന്ന് നാഡീരസതന്ത്രം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; നാഡീരസതന്ത്രം വൈദ്യുത-രാസ നാഡീസിഗ്നലുകളുടെ പ്രവർത്തനത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു; നാഡീസിഗ്നലുകൾ നാഡീവലയങ്ങളിൽ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനമാതൃകകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; ഈ പ്രവർത്തനമാതൃകകളിൽനിന്ന് സംവേദനം, ശ്രദ്ധ, സ്മൃതി, വികാരം, പ്രവചനം, തീരുമാനം എന്നിവ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; അവയുടെ ഏകീകരണത്തിൽ ബോധവും ആത്മപ്രതിനിധാനവും രൂപപ്പെടുന്നു; ഭാഷ അവയെ പ്രതീകാത്മകമായി വിപുലീകരിക്കുന്നു; സാമൂഹിക ആശയവിനിമയം അവയെ വ്യക്തിയുടെ മസ്തിഷ്കപരിധിക്കപ്പുറം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു; മനുഷ്യന്റെ പ്രവർത്തനം പരിസ്ഥിതിയെ മാറ്റുന്നു; മാറിയ പരിസ്ഥിതി വീണ്ടും പുതിയ വിവരമായി മസ്തിഷ്കത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു; പുതിയ വിവരം വീണ്ടും ന്യൂറോകോഡിനെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്നു.

അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ അന്തിമരൂപം ഒരു “കോഡ്” എന്നതിനേക്കാൾ ഒരു ചലനചക്രം ആണ്. അതിൽ ഒരു ഘട്ടവും അന്തിമമല്ല, ഒരു പ്രതിനിധാനവും പൂർണ്ണമായി നിശ്ചലമല്ല, ഒരു neural state-നും പൂർണ്ണമായ സ്വാതന്ത്ര്യമില്ല. ഓരോ അവസ്ഥയും മുൻകാലത്തിന്റെ ഫലവും ഭാവിയുടെ സാധ്യതകളുടെ അടിസ്ഥാനവുമാണ്. ഓരോ അനുഭവവും നിലവിലെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ പ്രകടനവും അതിന്റെ ഭാവിയിലെ പുനഃസംഘടനയുടെ കാരണവുമാണ്. ഈ നിലയിൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള സിദ്ധാന്തം ഇങ്ങനെ നിർവചിക്കാം:

ന്യൂറോകോഡ് ഒരു നാഡീകോഡ് മാത്രമല്ല; ജീവിക്കുന്ന ദ്രവ്യത്തിൽ വിവരത്തിന്റെ ഉദ്ഭവവും, വിവരത്തിന്റെ നാഡീവ്യൂഹസംഘടനയും, ബോധത്തിന്റെ രൂപീകരണവും, ഭാഷയുടെ പ്രതീകാത്മക വികസനവും, സാമൂഹികപ്രവർത്തനവും, അതിലൂടെ വീണ്ടും ദ്രവ്യ-ജൈവ വ്യവസ്ഥയുടെ പരിവർത്തനവും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന നിരന്തരമായ ദ്വന്ദ്വാത്മക പ്രക്രിയയാണ്.

ഈ നിർവചനമാണ് ന്യൂറോകോഡിനെ ഒരു സാധാരണ നാഡീവിവരശാസ്ത്ര ആശയത്തിൽനിന്ന് കൂടുതൽ വിശാലമായ ജൈവ-വിവര-ദ്വന്ദ്വാത്മക സിദ്ധാന്തത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നത്. എന്നാൽ അതിന്റെ ശാസ്ത്രീയ ശക്തി നിലനിർത്താൻ ഓരോ സൈദ്ധാന്തിക അവകാശവാദവും പരീക്ഷിക്കാവുന്ന ഘടകങ്ങളാക്കി മാറ്റേണ്ടതുണ്ട്. ഏത് neural activity ഏത് വിവരത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു, ഏത് സിനാപ്റ്റിക് മാറ്റമാണ് ഏത് പഠനഫലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്, ഏത് network dynamics ആണ് ഏത് ബോധാവസ്ഥയുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നത്, ഭാഷാപരമായ ഇടപെടലുകൾ neural representations-നെ എത്രത്തോളം മാറ്റുന്നു, സാമൂഹികാനുഭവങ്ങൾ ദീർഘകാല neural organization-നെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് അളക്കാവുന്ന ഉത്തരങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. ദ്വന്ദ്വാത്മകത സിദ്ധാന്തത്തിന് ദിശ നൽകാം; എന്നാൽ ശാസ്ത്രീയ സാധുത നൽകുന്നത് പരീക്ഷണവും നിരീക്ഷണവും അളക്കലും പ്രവചനശേഷിയും തന്നെയാണ്. ഈ തത്വം കർശനമായി പാലിച്ചാൽ ന്യൂറോകോഡ് ഒരു ആകർഷകമായ രൂപകത്തിൽ ഒതുങ്ങാതെ, ആധുനിക നാഡീശാസ്ത്രവും വിവരശാസ്ത്രവും ബോധശാസ്ത്രവും നാഡീരസതന്ത്രവും വ്യവസ്ഥാശാസ്ത്രവും ദ്വന്ദ്വാത്മക പ്രകൃതിദർശനവും തമ്മിൽ സംവദിക്കുന്ന ഒരു ഗൗരവമുള്ള അന്തർവിഷയ ഗവേഷണപദ്ധതിയായി വികസിപ്പിക്കാനാകും.

ന്യൂറോകോഡിനെ ഈ നിലയിൽ കൂടുതൽ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ, അടുത്ത പ്രധാന പ്രശ്നം വിവരത്തിന്റെ അളവും വിവരത്തിന്റെ അർത്ഥവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ആണ്. ഒരു നാഡീവ്യൂഹത്തിൽ വലിയ തോതിൽ വൈദ്യുതപ്രവർത്തനം നടക്കുന്നു എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം അവിടെ വലിയ അളവിൽ അർത്ഥവത്തായ വിവരം ഉണ്ടെന്ന് പറയാനാവില്ല. ഒരേ തരത്തിലുള്ള വൈദ്യുതപ്രവർത്തനം വ്യത്യസ്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത അർത്ഥങ്ങൾ വഹിക്കാം; അതുപോലെ വ്യത്യസ്ത നാഡീവലയങ്ങളിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് ചേർന്നപ്പോൾ മാത്രമേ ഒരു പ്രത്യേക അനുഭവമോ തീരുമാനമോ രൂപപ്പെടുകയുള്ളൂ. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിനെ മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ “എത്ര സിഗ്നലുകൾ?” എന്ന ചോദ്യത്തോടൊപ്പം “ഏത് ബന്ധങ്ങളിൽ, ഏത് സമയക്രമത്തിൽ, ഏത് സാഹചര്യത്തിൽ, ഏത് പ്രവർത്തനപരമായ ഫലത്തോടെയാണ് അവ സംഘടിതമാകുന്നത്?” എന്ന ചോദ്യവും ചോദിക്കേണ്ടിവരും. ഇതോടെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ പഠനം ഒരു ലളിതമായ അളവുശാസ്ത്രത്തിൽനിന്ന് ബന്ധങ്ങളുടെ സംഘടനയെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രമായി മാറുന്നു. ഒരു നാഡീസിഗ്നലിന്റെ അർത്ഥം അതിന്റെ സ്വതന്ത്ര സാന്നിധ്യത്തിൽ അല്ല, മറ്റ് സിഗ്നലുകളുമായുള്ള ബന്ധത്തിലാണ് പ്രകടമാകുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മസ്തിഷ്കത്തിലെ വിവരത്തെ “വസ്തു” എന്നതിനേക്കാൾ “ബന്ധം” എന്ന നിലയിൽ കാണുന്നതാണ് കൂടുതൽ യുക്തിസഹം.

ഇതോടൊപ്പം വിവരത്തിന്റെ പ്രതിനിധാനവും വിവരത്തിന്റെ ഉപയോഗവും തമ്മിൽ വേർതിരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. മസ്തിഷ്കം ഒരു വസ്തുവിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞാൽ അതിന്റെ പ്രതിനിധാനം സൃഷ്ടിക്കുന്നു; എന്നാൽ ആ പ്രതിനിധാനം എന്തിനുവേണ്ടിയാണ് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത് എന്നത് മറ്റൊരു പ്രശ്നമാണ്. ഒരു മുഖം തിരിച്ചറിയുന്നത് ഒരു വിവരം നേടുന്നതാണ്; എന്നാൽ ആ മുഖം സുഹൃത്തിന്റേതാണോ അപരിചിതന്റേതാണോ അപകടസാധ്യതയുള്ള വ്യക്തിയുടേതാണോ എന്നതനുസരിച്ച് അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനസാധ്യതകൾ മാറുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിലെ വിവരത്തിന് പ്രവർത്തനപരമായ ദിശയുണ്ട്. ഒരു പ്രതിനിധാനം വെറും “എന്താണ് ഇത്?” എന്ന ചോദ്യത്തിന് മറുപടി നൽകുന്നില്ല; “ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് എന്ത് ചെയ്യണം?” എന്ന ചോദ്യത്തിനും neural system-നെ തയ്യാറാക്കുന്നു. ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ അനുഭവവും പ്രവർത്തനവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി മങ്ങുന്നു. മസ്തിഷ്കം ലോകത്തെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനായി മാത്രം പരിണമിച്ച ഒന്നല്ല; ലോകത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനായി പരിണമിച്ച ജീവശാസ്ത്രവ്യവസ്ഥയാണ്.

ഈ പ്രവർത്തനപരമായ സ്വഭാവം പ്രേരണ (motivation) യുമായി ചേർന്നുനിൽക്കുന്നു. വിശപ്പ്, ദാഹം, സുരക്ഷയുടെ ആവശ്യം, സാമൂഹികബന്ധത്തിന്റെ ആവശ്യം, ജിജ്ഞാസ, പ്രതിഫലത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷ തുടങ്ങിയവ വിവരത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെ മാറ്റുന്നു. ഒരേ ദൃശ്യവിവരം വ്യത്യസ്ത പ്രേരണാവസ്ഥകളിൽ വ്യത്യസ്ത രീതിയിൽ സംസ്കരിക്കപ്പെടാം. ഇതിലൂടെ ന്യൂറോകോഡിൽ ഒരു അടിസ്ഥാന ദ്വന്ദ്വം വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു: മസ്തിഷ്കം പുറംലോകത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു, എന്നാൽ ആ പ്രതിനിധാനം ജീവിയുടെ ആന്തരിക ആവശ്യങ്ങളിൽനിന്ന് സ്വതന്ത്രമല്ല. അതിനാൽ പുറംലോകത്തിന്റെ വിവരം + ആന്തരിക ശരീരാവസ്ഥ + മുൻ അനുഭവം + ഭാവിപ്രതീക്ഷ + പ്രവർത്തനലക്ഷ്യം എന്നിവ ചേർന്നാണ് ഓരോ നിമിഷത്തെയും neural organization രൂപപ്പെടുന്നത്. ഇതാണ് ജീവശാസ്ത്രപരമായ വിവരസംസ്കരണത്തെ നിർജ്ജീവമായ യന്ത്രവിവരസംസ്കരണത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിക്കുന്നത്.

ഇവിടെ ശ്രദ്ധ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഒരു തിരഞ്ഞെടുക്കൽ സംവിധാനം എന്ന നിലയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. പരിസ്ഥിതിയിൽനിന്നുള്ള അനവധി വിവരങ്ങളിൽ ചിലത് മാത്രം ഒരു പ്രത്യേക സമയത്ത് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ സംസ്കരിക്കപ്പെടുന്നു. ശ്രദ്ധ എന്നത് വെറും “ഒരു വസ്തുവിലേക്ക് നോക്കുക” എന്നതല്ല; ലഭ്യമായ neural processing resources-നെ ചില വിവരങ്ങളിലേക്ക് കൂടുതൽ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന സങ്കീർണ്ണമായ നിയന്ത്രണപ്രക്രിയയാണ്. ഒരു വ്യക്തി ഒരു ശബ്ദമുള്ള മുറിയിൽ സ്വന്തം പേരുകേൾക്കുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് അതിലേക്ക് ശ്രദ്ധ തിരിക്കുന്ന അനുഭവം ഇതിന്റെ ലളിതമായ ഉദാഹരണമാണ്. ഇവിടെ sensory information, മുൻ അറിവ്, സാമൂഹികപ്രാധാന്യം, പ്രതീക്ഷ എന്നിവയുടെ സംയോജനം ഒരു പ്രത്യേക വിവരത്തെ മറ്റു വിവരങ്ങളിൽനിന്ന് വേർതിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ ശ്രദ്ധ ന്യൂറോകോഡിൽ വിവരത്തിന്റെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ശക്തിപ്പെടുത്തൽ എന്ന നിലയിൽ കാണാം. ശ്രദ്ധ മാറുമ്പോൾ ഒരേ sensory input-ന്റെ neural organization പോലും മാറാം. അതുകൊണ്ട് ബോധാനുഭവത്തിന്റെ ഘടനയും സ്ഥിരമല്ല; ശ്രദ്ധയുടെ ചലനത്തോടൊപ്പം അതും മാറുന്നു.

ഇതുമായി ചേർന്നാണ് പ്രവർത്തനസ്മൃതി (working memory) പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഒരു ഫോൺ നമ്പർ കുറച്ചുസമയം മനസ്സിൽ സൂക്ഷിച്ച് ഉപയോഗിക്കുക, ഒരു വാക്യത്തിന്റെ ആദ്യഭാഗം ഓർത്തുകൊണ്ട് അതിന്റെ അവസാനഭാഗം മനസ്സിലാക്കുക, ഒരു ഗണിതപ്രശ്നത്തിന്റെ ഇടക്കാലഫലം മനസ്സിൽ നിലനിർത്തുക തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ താൽക്കാലിക വിവരസംഘടന ആവശ്യമാണ്. ഇവിടെ വിവരം ദീർഘകാല സ്മൃതിയായി സ്ഥിരമായി സംഭരിക്കണമെന്നില്ല; എന്നാൽ ഒരു പ്രവർത്തനത്തിനാവശ്യമായ സമയത്തേക്ക് neural systems-ൽ സജീവമായി നിലനിർത്തപ്പെടുന്നു. ഇതിലൂടെ ന്യൂറോകോഡിൽ സ്ഥിരതയും ചലനവും തമ്മിലുള്ള മറ്റൊരു ബന്ധം കാണാം. വിവരം ഒരു നിമിഷം നിലനിർത്തേണ്ടതുണ്ട്; എന്നാൽ അതേസമയം പുതിയ വിവരങ്ങൾക്ക് സ്ഥലം നൽകുകയും വേണം. അതിനാൽ neural system പൂർണ്ണമായ സ്ഥിരതയിലല്ല, നിയന്ത്രിതമായ ചലനാത്മക സ്ഥിരതയിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഈ സവിശേഷതയെ സങ്കീർണ്ണത (complexity) എന്ന ആശയത്തിലൂടെ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാം. സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു വ്യവസ്ഥയിലെ ഘടകങ്ങളുടെ എണ്ണം മാത്രം അതിന്റെ സങ്കീർണ്ണത നിർണ്ണയിക്കുന്നില്ല. ഘടകങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങളുടെ സ്വഭാവം, ബന്ധങ്ങളുടെ ശക്തി, സമയക്രമം, പ്രതികരണചക്രങ്ങൾ, സ്വയംസംഘടന, പരിസ്ഥിതിയുമായുള്ള ഇടപെടൽ എന്നിവയാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്. മനുഷ്യ മസ്തിഷ്കത്തിൽ കോടിക്കണക്കിന് ന്യൂറോണുകളും അതിനേക്കാൾ അനവധി സിനാപ്റ്റിക് ബന്ധങ്ങളും ഉള്ളതിനാൽ അതിന്റെ പ്രവർത്തനം നേരിട്ടുള്ള രേഖീയ സമവാക്യങ്ങളിലൂടെ പൂർണ്ണമായി വിശദീകരിക്കുക പ്രയാസമാണ്. എന്നാൽ “സങ്കീർണ്ണമാണ്” എന്ന് പറഞ്ഞ് ശാസ്ത്രീയ വിശദീകരണം അവസാനിപ്പിക്കാനും കഴിയില്ല. സങ്കീർണ്ണതയ്ക്കുള്ളിൽ ആവർത്തിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന സംഘടനാരീതികൾ കണ്ടെത്തുകയാണ് ഗവേഷണത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഭാവി ഗവേഷണത്തിൽ പ്രവർത്തനമാതൃകകൾ, നാഡീവലയങ്ങളുടെ കൂട്ടായ ചലനം, കാരണബന്ധങ്ങൾ, വിവരപ്രവാഹം, പ്രവചനശേഷി എന്നിവ അളക്കുന്നതിനുള്ള ഗണിതശാസ്ത്രപരമായ രീതികൾ അതുകൊണ്ടുതന്നെ പ്രധാനമാകുന്നു.

ഇവിടെ വിവരപ്രവാഹം എന്ന ആശയം പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നേടുന്നു. ഒരു നാഡീവലയത്തിലെ വിവരം മറ്റൊരു നാഡീവലയത്തിലേക്ക് കൈമാറുമ്പോൾ അത് അതേ രൂപത്തിൽ തുടരണമെന്നില്ല. ഓരോ ഘട്ടത്തിലും വിവരം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും രൂപാന്തരപ്പെടുകയും മറ്റ് വിവരങ്ങളുമായി സംയോജിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യാം. ദൃശ്യവിവരം ആദ്യം ലളിതമായ സവിശേഷതകളായി വേർതിരിക്കപ്പെടുകയും പിന്നീട് രൂപം, വസ്തു, സ്ഥലം, ചലനം തുടങ്ങിയ ഉയർന്നതല സവിശേഷതകളുമായി ബന്ധപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ശബ്ദവിവരവും ഇതുപോലെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലൂടെ സംസ്കരിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഇവ പൂർണ്ണമായും വേർതിരിച്ച വഴികളല്ല; വ്യത്യസ്ത ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽനിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ ചില ഘട്ടങ്ങളിൽ പരസ്പരം സംയോജിക്കുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിൽ വിവരം വിഭജിക്കപ്പെടുകയും വീണ്ടും സംയോജിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന നിരന്തര പ്രക്രിയയുണ്ട്. ഇതാണ് സംയോജകബലവും വിയോജകബലവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി കാണിക്കുന്നത്.

മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിൽ തടയലും ഉത്തേജനവും തമ്മിലുള്ള സന്തുലനവും അത്യന്തം പ്രധാനമാണ്. നാഡീകോശങ്ങൾ മറ്റുള്ള നാഡീകോശങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനത്തെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെ ചില neural circuits മറ്റുള്ളവയുടെ പ്രവർത്തനത്തെ തടയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒരു വിവരത്തെ വ്യക്തമായി വേർതിരിച്ചറിയാൻ ചില neural populations-ന്റെ പ്രവർത്തനം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനൊപ്പം മത്സരിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തേണ്ടിവരും. അതിനാൽ മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ ക്രമം വെറും സജീവതയുടെ ഫലമല്ല; സജീവതയും നിയന്ത്രണവും തമ്മിലുള്ള സമതുലനമാണ്. നാഡീവ്യൂഹത്തിൽ ഉത്തേജനം മാത്രം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ പ്രവർത്തനം നിയന്ത്രണമില്ലാത്തതാകുമായിരുന്നു; തടയൽ മാത്രം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ വിവരസംസ്കരണം നടക്കില്ല. ജീവശാസ്ത്രപരമായ ക്രമം ഈ വിരുദ്ധപ്രവണതകളുടെ പരസ്പരബന്ധത്തിൽനിന്നാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്. ദ്വന്ദ്വാത്മകമായി നോക്കുമ്പോൾ ഇത് വിയോജനവും സംയോജനവും തമ്മിലുള്ള കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായ ഒരു ഭൗതികരൂപമായി കാണാം.

ഈ സന്തുലനം തകരുമ്പോൾ neural networks-ന്റെ പ്രവർത്തനരീതി മാറാം. എന്നാൽ ഒരു പ്രത്യേക രോഗാവസ്ഥയെ വെറും “ഉത്തേജനം കൂടുതലാണ്” അല്ലെങ്കിൽ “തടയൽ കുറവാണ്” എന്നൊറ്റ കാരണത്തിലേക്ക് ചുരുക്കുന്നത് ശാസ്ത്രീയമായി അപര്യാപ്തമാണ്. വ്യത്യസ്ത രോഗാവസ്ഥകളിൽ വ്യത്യസ്ത neural circuits, neurotransmitter systems, receptor mechanisms, plasticity processes, metabolic factors, immune mechanisms, genetic influences എന്നിവ വ്യത്യസ്ത രീതിയിൽ പങ്കാളികളാകാം. ന്യൂറോകോഡ് എന്ന ചട്ടക്കൂടിന്റെ മൂല്യം ഇവിടെ ഒരു രോഗത്തിന് ഏകകാരണം കണ്ടെത്തുന്നതിലല്ല; വിവിധ തലങ്ങളിലുള്ള വ്യതിയാനങ്ങൾ എങ്ങനെ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുന്നു എന്ന് അന്വേഷിക്കുന്നതിലാണ്. ഒരു തന്മാത്രാതല മാറ്റം സിനാപ്റ്റിക് പ്രവർത്തനത്തെ മാറ്റാം; സിനാപ്റ്റിക് മാറ്റം network dynamics-നെ മാറ്റാം; network മാറ്റം പെരുമാറ്റത്തെ സ്വാധീനിക്കാം; പെരുമാറ്റത്തിലെ മാറ്റം വീണ്ടും ശരീരത്തെയും പരിസ്ഥിതിയെയും സ്വാധീനിക്കാം. അതിനാൽ രോഗവും ആരോഗ്യവും പോലും ഒരു സ്ഥിരമായ ഇരട്ടവിഭാഗമായി മാത്രം കാണാതെ, വ്യത്യസ്ത പ്രവർത്തനാവസ്ഥകളുടെ ഒരു ചലനാത്മക തുടർച്ചയായി പഠിക്കാവുന്നതാണ്.

ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഈ ആശയം പരിണാമശാസ്ത്രവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരു പ്രധാന വശം തുറക്കുന്നു. മസ്തിഷ്കത്തിലെ വിവരസംസ്കരണരീതികൾ ഒരു ദിവസം പെട്ടെന്ന് രൂപപ്പെട്ടവയല്ല. ദീർഘകാല പ്രകൃതിവരചയനത്തിൽ പരിസ്ഥിതിയുമായി ഫലപ്രദമായി ഇടപെടാൻ സഹായിച്ച neural architectures നിലനിൽക്കുകയും മാറ്റപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ മനുഷ്യന്റെ കാര്യത്തിൽ ജൈവപരിണാമത്തിനൊപ്പം സാംസ്കാരികപരിണാമവും അതീവ ശക്തമായി പ്രവർത്തിച്ചു. ഭാഷ, ഉപകരണങ്ങൾ, സാമൂഹികപഠനം, സഹകരണം, വിദ്യാഭ്യാസം, സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവ മനുഷ്യന്റെ ബൗദ്ധികലോകത്തെ വളരെ വേഗത്തിൽ മാറ്റി. ഇതിലൂടെ മനുഷ്യന്റെ neural capacities-നും സാംസ്കാരികപരിസ്ഥിതിക്കും ഇടയിൽ പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ചക്രം രൂപപ്പെട്ടു. മസ്തിഷ്കം സങ്കീർണ്ണമായ സാമൂഹിക പഠനത്തിന് കഴിവുള്ളതായതിനാൽ സംസ്കാരം വികസിച്ചു; വികസിച്ച സംസ്കാരം വീണ്ടും മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ പഠനപരവും പ്രതീകാത്മകവുമായ കഴിവുകൾ കൂടുതൽ ഉപയോഗപ്പെടുത്തി. ഇതിനെ ജൈവപരിണാമവും സാംസ്കാരികപരിണാമവും തമ്മിലുള്ള ദ്വന്ദ്വാത്മക സഹവികാസം എന്ന നിലയിൽ പഠിക്കാം.

ഭാഷ ഈ സഹവികാസത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ഉദാഹരണമാണ്. മനുഷ്യന്റെ ഭാഷാശേഷി ഒരു വ്യക്തിയുടെ മസ്തിഷ്കത്തിൽ മാത്രം നിലനിൽക്കുന്ന ഒന്നല്ല; തലമുറകളിലൂടെ കൈമാറപ്പെടുന്ന ഒരു സാമൂഹിക പ്രതീകവ്യവസ്ഥയാണ്. എന്നാൽ ഒരു ഭാഷ നിലനിൽക്കുന്നത് അത് സംസാരിക്കുന്ന വ്യക്തികളുടെ neural systems-ൽ പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടുന്നതിനാലാണ്. അതിനാൽ ഭാഷയ്ക്ക് രണ്ട് അസ്തിത്വതലങ്ങളുണ്ട്: അത് ഒരു സാമൂഹിക പ്രതീകവ്യവസ്ഥയും വ്യക്തിഗത neural organization-ന്റെ ഭാഗവും ആണ്. സമൂഹം ഭാഷയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു; ഭാഷ വ്യക്തിയുടെ ചിന്തയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു; വ്യക്തികൾ ഭാഷയെ മാറ്റുന്നു; മാറിയ ഭാഷ പുതിയ തലമുറകളുടെ neural organization-നെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. ഇതാണ് ന്യൂറോകോഡിന്റെ സാമൂഹിക ദ്വന്ദ്വാത്മകതയുടെ ഒരു പ്രധാന ഉദാഹരണം.

ഇവിടെനിന്ന് ചിന്തയും ഭാഷയും ഒരേ കാര്യമാണോ എന്ന ചോദ്യവും ഉയരുന്നു. ചിന്തയുടെ എല്ലാ രൂപങ്ങളും ഭാഷാപരമല്ല. ദൃശ്യസങ്കൽപ്പങ്ങൾ, ശരീരചലനങ്ങളുടെ ആസൂത്രണം, സംഗീതാനുഭവം, മുഖപരിചയം, സ്ഥലബോധം തുടങ്ങിയവ ഭാഷയില്ലാതെയും നടക്കാം. എന്നാൽ ഭാഷ മനുഷ്യന് ചിന്തയെ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി വർഗ്ഗീകരിക്കാനും മറ്റുള്ളവരുമായി പങ്കിടാനും ദീർഘകാലം സംരക്ഷിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഭാഷ ചിന്തയുടെ ഏക അടിത്തറയല്ല; എന്നാൽ മനുഷ്യന്റെ ഉയർന്നതല പ്രതീകാത്മക ചിന്തയെ വിപുലീകരിക്കുകയും സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും സാമൂഹികമാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ശക്തമായ ഉപകരണമാണ്. ഭാഷാപരമായ പ്രതീകങ്ങൾ neural representations-നെ തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുകയും ദൂരസ്ഥമായ ആശയങ്ങളെ ഒരുമിച്ച് കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ മനുഷ്യന്റെ ന്യൂറോകോഡിൽ ഭാഷ ഒരു അധികപാളി മാത്രമല്ല; വിവരസംഘടനയുടെ ഗുണപരമായ വിപുലീകരണമാണ്.

ഇതിൽനിന്ന് മനുഷ്യന്റെ അമൂർത്തചിന്ത എങ്ങനെ സാധ്യമാകുന്നു എന്ന പ്രശ്നത്തിലേക്ക് എത്താം. നേരിട്ട് കാണാത്ത ബന്ധങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കാനുള്ള കഴിവാണ് അമൂർത്തചിന്തയുടെ അടിസ്ഥാനം. “സംഖ്യ”, “കാരണം”, “സാദ്ധ്യത”, “അനന്തം”, “പരിണാമം” തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങൾ നേരിട്ടുള്ള ഒരു വസ്തുവിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നില്ല. അവ പല അനുഭവങ്ങളിൽനിന്നും ബന്ധങ്ങളിൽനിന്നും പൊതുവൽക്കരിച്ച ഘടനകളാണ്. മസ്തിഷ്കം പ്രത്യേക അനുഭവങ്ങളിൽനിന്ന് പൊതുവായ മാതൃകകൾ രൂപപ്പെടുത്തുകയും അവയെ പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളിൽ പ്രയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിലൂടെ neural coding പ്രത്യേകതയിൽനിന്ന് പൊതുവിലേക്കും പൊതുവിൽനിന്ന് വീണ്ടും പ്രത്യേകതയിലേക്കും സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഒരു ശാസ്ത്രീയ സിദ്ധാന്തം രൂപപ്പെടുമ്പോൾ വ്യക്തിഗത നിരീക്ഷണങ്ങളിൽനിന്ന് പൊതുവായ നിയമം കണ്ടെത്തുന്നു; പിന്നീട് ആ നിയമം പുതിയ പ്രത്യേക സംഭവങ്ങളെ വിശദീകരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈ തിരിച്ചുപ്രവർത്തനമാണ് മനുഷ്യജ്ഞാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനചലനങ്ങളിൽ ഒന്ന്.

ഇവിടെയാണ് ദ്വന്ദ്വാത്മക ചിന്തയും ന്യൂറോകോഡും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ സാരമുള്ളതാകുന്നത്. ദ്വന്ദ്വാത്മക ചിന്തയിൽ ഒരു വസ്തുവിനെ അതിന്റെ ഒറ്റപ്പെട്ട രൂപത്തിൽ മാത്രം കാണാതെ അതിന്റെ ബന്ധങ്ങളിലും മാറ്റങ്ങളിലും വൈരുദ്ധ്യങ്ങളിലും ചരിത്രത്തിലും കാണുന്നു. ന്യൂറോകോഡിനെക്കുറിച്ചുള്ള ആധുനിക നാഡീശാസ്ത്രപരമായ പഠനവും ക്രമേണ ഇതേ ദിശയിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു. ഒരു ന്യൂറോണിന്റെ പ്രവർത്തനം മാത്രം പഠിച്ചാൽ അതിന്റെ network context നഷ്ടപ്പെടുന്നു; ഒരു network-നെ മാത്രം പഠിച്ചാൽ ശരീരപരവും പരിസ്ഥിതിപരവുമായ സാഹചര്യങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുന്നു; ഒരു വ്യക്തിയുടെ മസ്തിഷ്കത്തെ മാത്രം പഠിച്ചാൽ സാമൂഹികവും ഭാഷാപരവുമായ ചരിത്രം നഷ്ടപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഘടകത്തെ ബന്ധത്തിൽനിന്നും, വർത്തമാനത്തെ ചരിത്രത്തിൽനിന്നും, ജീവിയെ പരിസ്ഥിതിയിൽനിന്നും വേർതിരിക്കാത്ത സമീപനം ന്യൂറോകോഡിന്റെ സമഗ്രപഠനത്തിന് കൂടുതൽ അനുയോജ്യമാണ്.

ഈ സമഗ്രതയിൽനിന്നാണ് ന്യൂറോകോഡിനെ ഒരു ബഹുതല പരിവർത്തനവ്യവസ്ഥയായി കാണാനുള്ള സാധ്യത ഉയരുന്നത്. തന്മാത്രകൾ തമ്മിലുള്ള രാസബന്ധങ്ങളിൽനിന്ന് നാഡീസന്ധിയിലെ പ്രവർത്തനം രൂപപ്പെടുന്നു; നാഡീസന്ധികളുടെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിൽനിന്ന് ന്യൂറോണുകളുടെ പ്രതികരണരീതികൾ രൂപപ്പെടുന്നു; ന്യൂറോണുകളുടെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിൽനിന്ന് നാഡീവലയങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനമാതൃകകൾ രൂപപ്പെടുന്നു; അവയിൽനിന്ന് സംവേദനം, സ്മൃതി, വികാരം, ശ്രദ്ധ, പ്രവചനം, തീരുമാനം എന്നിവയുടെ ഉയർന്നതല പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; ഇവയുടെ പരസ്പരസംഘടനയിൽ ബോധവും ആത്മബോധവും രൂപപ്പെടുന്നു; ഭാഷയിലൂടെ അത് പ്രതീകാത്മകവും സാമൂഹികവുമായ തലത്തിലേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നു; സാമൂഹികപ്രവർത്തനം വീണ്ടും വ്യക്തിയുടെ അനുഭവപരിസ്ഥിതിയെ മാറ്റുന്നു. ഓരോ തലത്തിലും പുതിയ ഗുണങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കുമ്പോഴും താഴത്തെ തലങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം വിച്ഛേദിക്കപ്പെടുന്നില്ല. ഇതാണ് തുടർച്ചയും ഗുണപരമായ മാറ്റവും ഒരുമിച്ച് നിലനിൽക്കുന്ന ഘടന.

അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ സിദ്ധാന്തം ഒരു “കോഡ്” എന്ന പദത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത അർത്ഥത്തെ തന്നെ വികസിപ്പിക്കേണ്ടിവരുന്നു. ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമിലെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ പോലെ മുൻകൂട്ടി എഴുതിവെച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥിരസംഹിതയല്ല ന്യൂറോകോഡ്. അത് അനുഭവത്തിലൂടെ മാറുകയും, സ്വന്തം പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ സ്വന്തം ഘടനയെ പരിഷ്കരിക്കുകയും, പരിസ്ഥിതിയുമായി ഇടപെടലിലൂടെ പുതിയ രൂപങ്ങൾ കൈവരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ജീവിക്കുന്ന വിവരസംഘടനയാണ്. അതിന്റെ “നിയമങ്ങൾ” ജനിതകഘടന, നാഡീരസതന്ത്രം, സിനാപ്റ്റിക് പ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി, നാഡീവലഘടന, ശരീരാവസ്ഥ, പഠനം, സ്മൃതി, ഭാഷ, സാമൂഹികപരിസ്ഥിതി തുടങ്ങിയ നിരവധി തലങ്ങളിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡ് മനസ്സിലാക്കുക എന്നത് ഒരു ഒറ്റ കോഡ് കണ്ടെത്തുക എന്നതല്ല; കോഡുകൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും അവയുടെ നിരന്തരമായ പുനഃസംഘടനയും മനസ്സിലാക്കുക എന്നതാണ്.

ഈ ദിശയിൽ മുന്നോട്ടുപോകുമ്പോൾ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശാസ്ത്രീയ വെല്ലുവിളി മൈക്രോതലത്തിൽനിന്ന് മാക്രോതലത്തിലേക്കുള്ള പാലം നിർമ്മിക്കുകയാണ്. ഒരു തന്മാത്രാതലത്തിലുള്ള മാറ്റം എങ്ങനെ ഒരു സിനാപ്റ്റിക് മാറ്റമാകുന്നു? ആ സിനാപ്റ്റിക് മാറ്റം എങ്ങനെ ഒരു നാഡീവലയത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ മാറ്റുന്നു? ആ network change എങ്ങനെ ഒരു പെരുമാറ്റപരമായ മാറ്റമായി പ്രകടമാകുന്നു? പെരുമാറ്റത്തിലെ മാറ്റം വീണ്ടും neural plasticity-യെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരമില്ലാതെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ സമഗ്രസിദ്ധാന്തം അപൂർണ്ണമായിരിക്കും. അതിനാൽ ഭാവിയിലെ ഗവേഷണത്തിന് തന്മാത്രാതലം → സിനാപ്റ്റിക് തലം → ന്യൂറോൺതലം → നാഡീവലതലം → ബോധതലം → പെരുമാറ്റതലം → സാമൂഹികതലം എന്ന ബഹുതല ബന്ധം ഒരുമിച്ച് പഠിക്കുന്ന രീതികൾ ആവശ്യമാണ്.

ഇതുതന്നെയാണ് ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയുടെ വെളിച്ചത്തിൽ ന്യൂറോകോഡിനെ വികസിപ്പിക്കാനുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സാധ്യതയും. ഇവിടെ ക്വാണ്ടം എന്നത് ഓരോ മാനസികപ്രവർത്തനത്തിനും പിന്നിൽ ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക “ക്വാണ്ടം രഹസ്യം” ഉണ്ടെന്ന അവകാശവാദമല്ല. മറിച്ച് പ്രകൃതിയെ പരസ്പരബന്ധിതമായ അവസ്ഥകളും സാധ്യതകളും പരിവർത്തനങ്ങളും അടങ്ങിയ ഒരു ചലനവ്യവസ്ഥയായി കാണാനുള്ള പ്രചോദനമാണ്. ന്യൂറോകോഡിൽ ഒരു അവസ്ഥ മറ്റൊന്നിലേക്ക് മാറുമ്പോൾ അതിന്റെ ചരിത്രവും പരിസ്ഥിതിയും ബന്ധങ്ങളും നിർണായകമാണ്. സ്ഥിരതയും മാറ്റവും, സംയോജനവും വിയോജനവും, പ്രവചനവും പ്രവചനപിശകും, സ്മൃതിയും പുതുമയും, ശരീരവും മസ്തിഷ്കവും, വ്യക്തിയും സമൂഹവും എന്നീ വിരുദ്ധധ്രുവങ്ങൾ പരസ്പരം ഇല്ലാതാക്കാതെ പരസ്പരം രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ദ്വന്ദ്വാത്മക രൂപം ഒരു ലളിതമായ “വിരുദ്ധങ്ങളുടെ പോരാട്ടം” എന്നതിനേക്കാൾ വിരുദ്ധപ്രവണതകളുടെ പരസ്പരനിർണ്ണയവും അതിൽനിന്നുള്ള പുതിയ സംഘടനയുടെ ഉദ്ഭവവും ആണ്.

അവസാനം, ന്യൂറോകോഡിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ വികസിത കാഴ്ചപ്പാട് നമ്മെ ഒരു നിർണായക നിഗമനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു: മനുഷ്യന്റെ മസ്തിഷ്കത്തിൽ വിവരം വെറും സംഭരിക്കപ്പെടുന്നില്ല; അത് നിരന്തരം നിർമ്മിക്കപ്പെടുകയും പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെടുകയും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും സംയോജിപ്പിക്കപ്പെടുകയും വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുകയും പ്രവർത്തനമായി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഓരോ പുതിയ അനുഭവവും നിലവിലുള്ള ന്യൂറോകോഡിനെ പരീക്ഷിക്കുന്നു; ഓരോ പ്രവചനപിശകും അതിനെ തിരുത്താനുള്ള അവസരം നൽകുന്നു; ഓരോ പഠനവും അതിന്റെ ബന്ധഘടനയെ മാറ്റുന്നു; ഓരോ സാമൂഹികാനുഭവവും അതിന്റെ പ്രതീകാത്മക ലോകത്തെ വികസിപ്പിക്കുന്നു; ഓരോ ഭാഷാപരമായ ഇടപെടലും പുതിയ neural representations സൃഷ്ടിക്കുന്നു; ഓരോ പ്രവർത്തനവും പരിസ്ഥിതിയെ മാറ്റുന്നു; ആ മാറ്റം വീണ്ടും പുതിയ വിവരമായി മസ്തിഷ്കത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ യഥാർത്ഥ ചലനസൂത്രം ഒരു നേരിട്ടുള്ള രേഖയല്ല, സ്വയംപരിഷ്കരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു വൃത്തീയവും സർപ്പിളാകൃതിയിലുള്ളതുമായ വികസനപ്രക്രിയയാണ്.

ഈ സർപ്പിളചലനത്തിൽ ഓരോ പുതിയ അവസ്ഥയും മുൻ അവസ്ഥയുടെ ആവർത്തനം മാത്രമല്ല; അതിൽ പുതിയ ബന്ധങ്ങളും പുതിയ സാധ്യതകളും പുതിയ പ്രവർത്തനഗുണങ്ങളും ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ന്യൂറോകോഡിനെ “ജീവന്റെ വിവരാത്മക ആത്മസംഘടന” എന്ന വിശാലമായ ആശയത്തിലേക്ക് വികസിപ്പിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. ജീവൻ പരിസ്ഥിതിയിൽനിന്ന് വിവരങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു, അവയെ തന്റെ ശരീരപരമായ ആവശ്യങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു, അവയെ neural representations ആയി ക്രമീകരിക്കുന്നു, അവയിൽനിന്ന് പ്രവർത്തനസാധ്യതകൾ നിർമ്മിക്കുന്നു, പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ പരിസ്ഥിതിയെ മാറ്റുന്നു, മാറിയ പരിസ്ഥിതിയിൽനിന്ന് വീണ്ടും പുതിയ വിവരങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു. ഈ നിരന്തരമായ ചക്രത്തിലാണ് ജീവൻ സ്വയം നിലനിർത്തുകയും, പഠിക്കുകയും, മാറുകയും, വികസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്. ന്യൂറോകോഡ് ഈ മഹത്തായ പ്രക്രിയയുടെ നാഡീവ്യൂഹപരമായ ഒരു പ്രധാന സംഘടനാതലമായി മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്.

ന്യൂറോകോഡിനെ ഈ സമഗ്രമായ ദിശയിൽ വികസിപ്പിക്കുമ്പോൾ ഇനി പരിഗണിക്കേണ്ട ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം നാഡീവ്യൂഹത്തിലെ വിവിധ തലങ്ങൾ തമ്മിൽ വിവരം എങ്ങനെ പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു എന്നതാണ്. തന്മാത്രാതലത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന ഒരു മാറ്റം അതേ രൂപത്തിൽ ഒരു നാഡീവലയത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നില്ല; ഓരോ തലത്തിലും അത് പുതിയ ബന്ധങ്ങളിലൂടെയും നിയന്ത്രണങ്ങളിലൂടെയും പുനഃസംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരു സ്വീകരകത്തിൽ (receptor) സംഭവിക്കുന്ന തന്മാത്രാതല വ്യതിയാനം അയോൺചാലകങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനത്തെ മാറ്റാം; അതിലൂടെ നാഡീകോശത്തിന്റെ വൈദ്യുതപ്രതികരണം മാറാം; അനേകം നാഡീകോശങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം മാറുമ്പോൾ നാഡീവലയത്തിന്റെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനമാതൃക മാറാം; അതുവഴി സംവേദനം, സ്മൃതി, വികാരം, തീരുമാനമെടുക്കൽ എന്നിവയിൽ മാറ്റം ഉണ്ടാകാം. എന്നാൽ ഈ കാരണബന്ധം താഴെനിന്ന് മുകളിലേക്ക് മാത്രം സഞ്ചരിക്കുന്നതല്ല. ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള നാഡീവലയപ്രവർത്തനം തിരിച്ചും താഴത്തെ തലങ്ങളിലെ പ്രവർത്തനത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. ഒരു പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ ബന്ധപ്പെട്ട sensory pathways-ന്റെ പ്രവർത്തനക്ഷമത മാറാം; ദീർഘകാല പഠനം സിനാപ്റ്റിക് ഘടനകളെ മാറ്റാം; ആവർത്തിച്ചുള്ള അനുഭവങ്ങൾ കോശതലത്തിലുള്ള ജീൻപ്രവർത്തനത്തെയും പ്രോട്ടീൻ നിർമ്മാണത്തെയും സ്വാധീനിക്കാം. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ യഥാർത്ഥ ചലനം താഴെനിന്നുള്ള ഉദ്ഭവവും മുകളിൽനിന്നുള്ള നിയന്ത്രണവും പരസ്പരം ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്ന ദ്വിദിശാ ചക്രമാണ്. ഇതിലാണ് ജീവശാസ്ത്രപരമായ കാരണതയുടെ സങ്കീർണ്ണത.

ഈ ബഹുതലബന്ധം മനസ്സിലാക്കാതെ ബോധത്തെ വിശദീകരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് പലപ്പോഴും രണ്ട് അതിരുകളിലേക്കാണ് പോകുന്നത്. ഒരു വശത്ത് എല്ലാം ന്യൂറോണുകളുടെ വൈദ്യുതപ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് ചുരുക്കുന്ന ലളിതീകരണമുണ്ട്; മറുവശത്ത് ബോധത്തെ ഭൗതികപ്രക്രിയകളിൽനിന്ന് പൂർണ്ണമായി വേർതിരിച്ച ഒരു സ്വതന്ത്ര സത്തയായി കാണുന്ന സമീപനമുണ്ട്. ന്യൂറോകോഡിന്റെ ദ്വന്ദ്വാത്മക സമീപനം ഈ രണ്ടിനും പകരം തലങ്ങളുടെ ഏകതയും ഗുണപരമായ വ്യത്യാസവും ഒരുമിച്ച് അംഗീകരിക്കുന്നു. ബോധം ന്യൂറോണുകൾക്കു പുറത്തുള്ള ഒരു അതിഭൗതിക വസ്തുവല്ല; എന്നാൽ ബോധാനുഭവത്തെ ഒരു ഒറ്റ ന്യൂറോണിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് ചുരുക്കാനും കഴിയില്ല. കോടിക്കണക്കിന് ന്യൂറോണുകളും അനവധി സിനാപ്റ്റിക് ബന്ധങ്ങളും ഒരു പ്രത്യേക രീതിയിൽ ഏകോപിക്കുമ്പോൾ പുതിയ പ്രവർത്തനഗുണങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. അതിനാൽ ബോധം ഭൗതിക അടിത്തറയില്ലാത്ത ഒന്നല്ല; അതേസമയം ഭൗതിക അടിത്തറയുടെ ലളിതമായ കൂട്ടിച്ചേർക്കലുമല്ല. ഭൗതികസംഘടനയുടെ ഒരു ഉയർന്നതല ഉദ്ഭവഗുണമാണ് ബോധം എന്ന സമീപനം ഇവിടെ കൂടുതൽ പ്രയോജനകരമാകുന്നു.

ഈ ഉദ്ഭവത്തെ “പുതിയ ഗുണം” എന്ന് പറയുമ്പോൾ അതിന്റെ ശാസ്ത്രീയ അർത്ഥം വ്യക്തമായിരിക്കണം. വെള്ളത്തിന്റെ ദ്രവത്വം ഒരു ഒറ്റ ജലതന്മാത്രയിൽ കാണുന്ന ഗുണമല്ല; അനവധി തന്മാത്രകളുടെ കൂട്ടായ ചലനത്തിൽനിന്നാണ് അത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. അതുപോലെ ഒരു നാഡീവലയത്തിന്റെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിൽനിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന ഗുണങ്ങൾ ഒരു ഒറ്റ ന്യൂറോണിൽ കണ്ടെത്താൻ കഴിയണമെന്നില്ല. എന്നാൽ വെള്ളത്തിന്റെ ദ്രവത്വം ജലതന്മാത്രകളുടെ ഭൗതികനിയമങ്ങളിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ച ഒന്നല്ലാത്തതുപോലെ, ബോധവും ന്യൂറോണുകളുടെയും സിനാപ്സുകളുടെയും ഭൗതികപ്രവർത്തനത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ച ഒന്നല്ല. താഴത്തെ തലത്തെ നിഷേധിക്കാതെ അതിനെ അതിജീവിക്കുന്ന പുതിയ സംഘടനയാണ് ഉദ്ഭവം. ദ്വന്ദ്വാത്മക ചിന്തയിൽ ഗുണപരമായ പരിവർത്തനം എന്ന ആശയത്തിന് ഇതുമായി ഒരു ആഴമുള്ള ഘടനാപരമായ സാമ്യമുണ്ട്.

ഇവിടെ അളവുമാറ്റവും ഗുണമാറ്റവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഒരു നാഡീവലയത്തിൽ ന്യൂറോണുകളുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ ചെറിയ ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾ തുടർച്ചയായി ശേഖരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഒരു പരിധി കഴിഞ്ഞ് network-ന്റെ പ്രവർത്തനരീതി ഗുണപരമായി മാറാം. ഒരു പഠനപ്രക്രിയയിൽ ചെറിയ സിനാപ്റ്റിക് മാറ്റങ്ങൾ ആവർത്തിച്ച് ശേഖരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ദീർഘകാല സ്മൃതിയുടെ കൂടുതൽ സ്ഥിരമായ രൂപം രൂപപ്പെടാം. ഒരു neural circuit-ന്റെ പ്രവർത്തനത്തിൽ ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾ ക്രമേണ വലിയ പെരുമാറ്റപരമായ വ്യത്യാസമായി പ്രകടമാകാം. ഇവിടെ അളവിലുള്ള മാറ്റങ്ങളുടെ ശേഖരണം ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഗുണപരമായ പുതിയ അവസ്ഥകളിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ ആശയം ന്യൂറോകോഡിൽ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ കൃത്യമായ പരീക്ഷണപരമായ അളവുകൾ ആവശ്യമാണ്. “ഒരു പരിധി കഴിഞ്ഞാൽ ബോധം പെട്ടെന്ന് ഉണ്ടാകുന്നു” എന്നതുപോലുള്ള ലളിതമായ വാദം തെളിവില്ലാതെ സ്വീകരിക്കാനാവില്ല. പകരം neural activity-യിലെ തുടർച്ചയായ മാറ്റങ്ങൾ എങ്ങനെ വ്യത്യസ്ത പ്രവർത്തനാവസ്ഥകളിലേക്ക് നയിക്കുന്നു എന്ന് അളക്കുകയാണ് ശാസ്ത്രീയമായി ശരിയായ മാർഗം.

ഇതോടൊപ്പം നാഡീവ്യൂഹത്തിലെ അതിരുകളും പരിവർത്തനങ്ങളും പഠിക്കേണ്ടിവരുന്നു. ഒരു നാഡീവലത്തെ മറ്റൊന്നിൽനിന്ന് പൂർണ്ണമായി വേർതിരിക്കാനാവില്ല. ദൃശ്യസംസ്കരണം, ശ്രവണസംസ്കരണം, ശരീരസംവേദനം, ചലനനിയന്ത്രണം, സ്മൃതി, വികാരം, ഭാഷ തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത മേഖലകൾക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ടെങ്കിലും അവ പരസ്പരം വ്യാപകമായി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഒരു അനുഭവത്തിൽ പല നാഡീവലയങ്ങളും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാം; എന്നാൽ അവയുടെ സംഭാവനകൾ ഒരുപോലെയല്ല. ഈ പ്രത്യേകതയും പരസ്പരബന്ധവും ഒരുമിച്ച് നിലനിൽക്കുന്നതാണ് മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ പ്രവർത്തനക്ഷമതയുടെ അടിത്തറ. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിനെ ഒരു കേന്ദ്രത്തിൽനിന്ന് പുറപ്പെടുന്ന ഏകദിശാ സന്ദേശവ്യവസ്ഥയായി കാണുന്നതിനേക്കാൾ വിതരണമാർന്നതും പരസ്പരം ബന്ധിച്ചതുമായ വിവരവ്യവസ്ഥയായി കാണുന്നതാണ് ഉചിതം.

ഈ വിതരണസ്വഭാവം സ്മൃതിയുടെ കാര്യത്തിൽ പ്രത്യേകമായി കാണാം. ഒരു അനുഭവത്തിന്റെ വിവിധ ഘടകങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത neural systems-ൽ പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടാം. ഒരു വ്യക്തിയെ ഓർക്കുമ്പോൾ അവന്റെ മുഖം, ശബ്ദം, പേര്, മുൻ അനുഭവം, അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വികാരം, നടന്ന സ്ഥലം തുടങ്ങിയവ ഒരേ neural സ്ഥലത്ത് സൂക്ഷിക്കപ്പെടണമെന്നില്ല. എന്നാൽ അനുയോജ്യമായ സാഹചര്യത്തിൽ ഈ വിതറിയ ഘടകങ്ങൾ വീണ്ടും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ ഒരു ഏകീകൃത ഓർമ്മാനുഭവം ഉണ്ടാകുന്നു. ഇതിൽനിന്ന് ന്യൂറോകോഡിലെ ഒരു പ്രധാന സവിശേഷത വ്യക്തമാകുന്നു: വിവരത്തിന്റെ സംഭരണം വിതരണാത്മകവും അതിന്റെ പുനഃസംഘടന സംയോജിതവുമാണ്. വിവരത്തിന്റെ ഒരു ഘടകം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ മുഴുവൻ ഓർമ്മയും ഇല്ലാതാകണമെന്നില്ല; ചില ഘടകങ്ങൾ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ ഓർമ്മയുടെ മറ്റൊരു രൂപം പുനർനിർമ്മിക്കാം. ഈ സവിശേഷതയാണ് മനുഷ്യസ്മൃതിയുടെ സൃഷ്ടിപരമായതും അതേസമയം പിശകുകൾക്ക് വിധേയമായതുമായ സ്വഭാവത്തിന്റെ ഒരു കാരണം.

ഇതിൽനിന്ന് സ്മൃതിയും സങ്കൽപ്പനയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വ്യക്തമാകുന്നു. മനുഷ്യൻ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് സങ്കൽപ്പിക്കുമ്പോൾ പലപ്പോഴും ഭൂതകാലാനുഭവങ്ങളിൽനിന്നുള്ള ഘടകങ്ങളെ പുതിയ രീതിയിൽ സംയോജിപ്പിക്കുന്നു. ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത ഒരു വീടിന്റെ രൂപം സങ്കൽപ്പിക്കുമ്പോഴും, ഒരു പുതിയ ശാസ്ത്രീയ സിദ്ധാന്തം ചിന്തിക്കുമ്പോഴും, ഒരു രാഷ്ട്രീയഭാവി ആസൂത്രണം ചെയ്യുമ്പോഴും, മസ്തിഷ്കം മുൻപരിചയങ്ങളിൽനിന്നുള്ള പ്രതിനിധാനങ്ങളെ പുതിയ ബന്ധങ്ങളിൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു. അതിനാൽ സ്മൃതിയും സങ്കൽപ്പനയും പൂർണ്ണമായി വേർതിരിച്ച പ്രവർത്തനങ്ങളല്ല; രണ്ടിലും neural representations-ന്റെ പുനഃസംഘടന നടക്കുന്നു. ഭൂതകാലം വെറും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നില്ല; ഭാവിയുടെ സാധ്യതകൾ നിർമ്മിക്കാൻ പുനരുപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതാണ് മനുഷ്യന്റെ സൃഷ്ടിപരമായ ശേഷിയുടെ ഒരു അടിസ്ഥാന നാഡീശാസ്ത്രപരമായ അടിത്തറ.

ഇവിടെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ സൃഷ്ടിപരമായ പരിവർത്തനശേഷി എന്ന ആശയം ഉയരുന്നു. സൃഷ്ടിപരത എന്നത് പൂർണ്ണമായും ശൂന്യത്തിൽനിന്ന് പുതിയ വിവരം സൃഷ്ടിക്കുന്നതല്ല. മുൻപ് നിലനിന്നിരുന്ന പ്രതിനിധാനങ്ങൾ, ബന്ധങ്ങൾ, അനുഭവങ്ങൾ, നിയമിതത്വങ്ങൾ എന്നിവയെ പുതിയ രീതിയിൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും പുതിയ ബന്ധങ്ങൾ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് സൃഷ്ടിപരമായ ചിന്തയുടെ ഒരു പ്രധാന ഘടകം. ഒരു ശാസ്ത്രീയ കണ്ടെത്തൽ പലപ്പോഴും മുമ്പ് വേർതിരിഞ്ഞിരുന്ന അറിവുകളെ ഒരു പുതിയ ബന്ധത്തിൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു. ഒരു സംഗീതസൃഷ്ടി പരിചിതമായ ശബ്ദഘടകങ്ങളെ പുതിയ ഘടനയിൽ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു സാഹിത്യസൃഷ്ടി ഭാഷയിലെ പരിചിതമായ പ്രതീകങ്ങളെ പുതിയ അർത്ഥബന്ധങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. അതിനാൽ സൃഷ്ടിപരതയെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ പുനഃസംഘടനാശേഷിയുടെ ഉയർന്നതല പ്രകടനം ആയി പഠിക്കാം.

ഈ പുനഃസംഘടനയ്ക്ക് ഒരു പരിധി വരെ സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്നത് മസ്തിഷ്കത്തിലെ അനാവശ്യമായ കൃത്യനിയന്ത്രണമില്ലായ്മയാണ്. എല്ലാ neural activity-യും ഒരേ കൃത്യതയോടെ മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെടാനുള്ള കഴിവ് കുറയുമായിരുന്നു. അതേസമയം അമിതമായ അനിയന്ത്രിതാവസ്ഥയും പ്രയോജനകരമല്ല. ജീവിക്ക് ആവശ്യമായത് ക്രമവും വ്യതിയാനവും തമ്മിലുള്ള നിയന്ത്രിതമായ സന്തുലനം ആണ്. neural networks-ൽ സ്ഥിരത നിലനിർത്തുന്ന ഘടകങ്ങളും പുതിയ പ്രവർത്തനമാതൃകകൾക്ക് അവസരം നൽകുന്ന വ്യതിയാനങ്ങളും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇതിനെ ദ്വന്ദ്വാത്മകമായി സ്ഥിരതയും മാറ്റവും തമ്മിലുള്ള സൃഷ്ടിപരമായ സംഘർഷം എന്ന് കാണാം. പഠനം നടക്കുന്നത് നിലവിലുള്ള neural organization പൂർണ്ണമായി തകർന്നതുകൊണ്ടല്ല; അതിനുള്ളിൽ പുതിയ ബന്ധങ്ങൾ രൂപപ്പെടുകയും പഴയ ബന്ധങ്ങൾ പുനഃക്രമീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നതിനാലാണ്.

ഇതേ തത്വം മനുഷ്യന്റെ പെരുമാറ്റപരമായ അനുയോജനത്തിലും കാണാം. ഒരു പുതിയ സാഹചര്യത്തിൽ പഴയ പെരുമാറ്റരീതി ഫലപ്രദമാകാതെ വന്നാൽ ജീവി പുതിയ പെരുമാറ്റരീതികൾ പരീക്ഷിക്കുന്നു. വിജയകരമായ പുതിയ പെരുമാറ്റം ആവർത്തിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട neural pathways ശക്തിപ്പെടാം. പരാജയപ്പെട്ട പെരുമാറ്റങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടാം. ഇങ്ങനെ പരിസ്ഥിതിയിലെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ neural adaptation-ന് കാരണമാകുന്നു. എന്നാൽ neural adaptation വീണ്ടും പരിസ്ഥിതിയുമായുള്ള ഇടപെടലിനെ മാറ്റുന്നു. അതിനാൽ ജീവിയും പരിസ്ഥിതിയും പരസ്പരം അനുയോജ്യമാകുന്ന ഒരു ദ്വന്ദ്വപ്രക്രിയയാണ് ഇവിടെ നടക്കുന്നത്. ജീവി പരിസ്ഥിതിക്ക് വെറും പ്രതികരണം നൽകുന്നില്ല; സ്വന്തം പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ പരിസ്ഥിതിയുടെ ഘടകങ്ങളെ മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.

മനുഷ്യനിൽ ഈ പ്രക്രിയ കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നത് തൊഴിലും ഉപകരണനിർമ്മാണവും വഴിയാണ്. മനുഷ്യൻ പ്രകൃതിയിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്ന വസ്തുക്കളെ വെറും ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽനിന്ന് മാറി അവയെ രൂപാന്തരപ്പെടുത്തി പുതിയ ഉപകരണങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നു. ഒരു ഉപകരണം നിർമ്മിക്കുമ്പോൾ പ്രകൃതിവസ്തുവിന്റെ ഭൗതികസവിശേഷതകൾ, മനുഷ്യന്റെ ശരീരചലനങ്ങൾ, ലക്ഷ്യം, മുൻപരിചയം, സാമൂഹികമായി കൈമാറപ്പെട്ട അറിവ് എന്നിവ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉപകരണം ഉപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ മനുഷ്യന്റെ പ്രവർത്തനപരിധി വിപുലമാകുന്നു; പുതിയ ഉപകരണങ്ങൾ വീണ്ടും പുതിയ neural skills ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഇതോടെ തൊഴിൽ → ഉപകരണം → പുതിയ പ്രവർത്തനം → പുതിയ neural organization → പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യ എന്ന വികസനചക്രം രൂപപ്പെടുന്നു. മനുഷ്യന്റെ മസ്തിഷ്കത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ തൊഴിലും സാങ്കേതികപരിസ്ഥിതിയും അതുകൊണ്ടുതന്നെ വെറും സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലമല്ല; neural development-ന്റെ ചരിത്രപരമായ ഘടകങ്ങളാണ്.

ഭാഷയും ഇതേ രീതിയിൽ മനുഷ്യന്റെ ന്യൂറോകോഡിനെ വിപുലീകരിക്കുന്നു. ഒരു തലമുറയിൽ രൂപപ്പെട്ട അറിവ് അടുത്ത തലമുറയുടെ മസ്തിഷ്കത്തിലേക്ക് ജൈവമായി പാരമ്പര്യമായി കൈമാറണമെന്നില്ല; എന്നാൽ ഭാഷയിലൂടെ അത് സാമൂഹികമായി കൈമാറാം. കുട്ടി ഒരു ആശയം പഠിക്കുമ്പോൾ അവൻ തന്റെ മുമ്പത്തെ neural organization-നോട് പുതിയ പ്രതീകബന്ധങ്ങൾ ചേർക്കുന്നു. ഒരു തലമുറയുടെ ശാസ്ത്രീയ അറിവ് അടുത്ത തലമുറയുടെ neural representations-ന്റെ ഭാഗമാകുന്നു. ഇതുവഴി മനുഷ്യസംസ്കാരം ഒരു ബാഹ്യ കൂട്ടായ സ്മൃതി പോലെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പുസ്തകങ്ങൾ, ഭാഷ, ചിത്രങ്ങൾ, ഗണിതചിഹ്നങ്ങൾ, ശാസ്ത്രീയ രേഖകൾ, സാങ്കേതികവിദ്യ തുടങ്ങിയവ മനുഷ്യരുടെ വ്യക്തിഗത മസ്തിഷ്കങ്ങൾക്ക് പുറത്തും വിവരത്തെ നിലനിർത്തുന്നു. എന്നാൽ ആ ബാഹ്യവിവരം ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രവർത്തനപരമായ അറിവാകണമെങ്കിൽ അത് വീണ്ടും neural organization-ന്റെ ഭാഗമാകണം. അതിനാൽ സാമൂഹികവിവരവും വ്യക്തിഗത ന്യൂറോകോഡും തമ്മിൽ നിരന്തരമായ കൈമാറ്റം നടക്കുന്നു.

ഇവിടെ മനുഷ്യന്റെ അറിവിന്റെ ചരിത്രപരമായ സ്വഭാവം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി വരുന്നു. ഒരു വ്യക്തി ശാസ്ത്രം പഠിക്കുമ്പോൾ അവൻ വെറും വസ്തുതകൾ ശേഖരിക്കുന്നില്ല; മനുഷ്യരാശി വികസിപ്പിച്ച ആശയബന്ധങ്ങളുടെ ഒരു ഭാഗം സ്വന്തം neural organization-ലേക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. പിന്നീട് ആ അറിവ് പുതിയ അനുഭവങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുകയും തിരുത്തുകയും വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ മനുഷ്യജ്ഞാനം വ്യക്തിഗത മസ്തിഷ്കത്തിനുള്ളിൽ മാത്രം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നതല്ല; വ്യക്തിഗത അനുഭവവും സാമൂഹികമായി സംഭരിക്കപ്പെട്ട അറിവും തമ്മിലുള്ള പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിലാണ് അത് വികസിക്കുന്നത്. ഈ ബന്ധം ന്യൂറോകോഡിന്റെ സാമൂഹിക ദ്വന്ദ്വാത്മകതയുടെ അടിത്തറയാണ്.

ഈ ഘട്ടത്തിൽ ന്യൂറോകോഡും സാമൂഹിക അധികാരവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും പഠിക്കാവുന്നതാണ്. മനുഷ്യരുടെ ശ്രദ്ധ, വികാരം, ഓർമ്മ, ഭീഷണിയെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണ, പ്രതീക്ഷ തുടങ്ങിയവയെ സ്വാധീനിക്കാൻ ഭാഷയ്ക്കും പ്രതീകങ്ങൾക്കും കഴിയും. നിരന്തരം ആവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ആശയം പരിചിതമാകാം; ഒരു പ്രത്യേക പ്രതീകവുമായി ആവർത്തിച്ച് ഒരു വികാരം ബന്ധിപ്പിക്കാം; ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സ്ഥിരമായ സാമൂഹിക വിവരണങ്ങൾ വ്യക്തികളുടെ മുൻധാരണകളെ സ്വാധീനിക്കാം. എന്നാൽ ഇതിനെ “ഭാഷ നേരിട്ട് മസ്തിഷ്കത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു” എന്ന ലളിതമായ രൂപത്തിൽ കാണരുത്. വ്യക്തിയുടെ മുൻ അനുഭവം, വിദ്യാഭ്യാസം, സാമൂഹികസ്ഥാനം, വ്യക്തിത്വം, വിമർശനശേഷി, മറ്റ് വിവരസ്രോതസ്സുകൾ എന്നിവയെല്ലാം പ്രതികരണത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതിനാൽ സാമൂഹിക ആശയവിനിമയം ന്യൂറോകോഡിനെ സ്വാധീനിക്കുന്നുവെങ്കിലും അതിന്റെ ഫലം സന്ദർഭാധിഷ്ഠിതവും വ്യക്തിവ്യത്യാസമുള്ളതും പരസ്പരപ്രവർത്തനാത്മകവുമാണ്.

ഇവിടെയാണ് മനുഷ്യന്റെ വിമർശനശേഷിക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുന്നത്. ഒരു വ്യക്തി ലഭിക്കുന്ന വിവരത്തെ വെറും സ്വീകരിക്കുന്നില്ല; അതിനെ താരതമ്യം ചെയ്യാനും പരിശോധിക്കാനും നിരാകരിക്കാനും പുനർവ്യാഖ്യാനിക്കാനും കഴിയും. പുതിയ തെളിവുകൾ പഴയ വിശ്വാസവുമായി വൈരുദ്ധ്യപ്പെടുമ്പോൾ ചിലർ പഴയ വിശ്വാസം തിരുത്തുന്നു; ചിലപ്പോൾ പഴയ വിശ്വാസത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ പുതിയ വിവരത്തെ നിരസിക്കുകയും ചെയ്യാം. ഇതിൽ വികാരം, സാമൂഹികബന്ധം, വ്യക്തിത്വബോധം, കൂട്ടായ തിരിച്ചറിവ്, മുൻപരിചയം എന്നിവ പങ്കാളികളാകുന്നു. അതിനാൽ വിവരവും വിശ്വാസവും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യം മനുഷ്യ ന്യൂറോകോഡിൽ ഒരു പ്രധാന പഠനമേഖലയാണ്. ശാസ്ത്രീയ ചിന്തയുടെ പ്രത്യേകത ഈ വൈരുദ്ധ്യത്തെ ഒഴിവാക്കുന്നതിൽ അല്ല; തെളിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിലവിലുള്ള പ്രതിനിധാനത്തെ തിരുത്താനുള്ള ശേഷി വികസിപ്പിക്കുന്നതിലാണ്.

ഇതിലൂടെ ശാസ്ത്രീയബോധവും ന്യൂറോകോഡും തമ്മിൽ പ്രത്യേക ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാം. ശാസ്ത്രം യാഥാർഥ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തിഗത ധാരണകളെ കൂട്ടായ പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാക്കുന്ന ഒരു സാമൂഹികസംവിധാനമാണ്. വ്യക്തിയുടെ മസ്തിഷ്കം ഒരു നിരീക്ഷണം നടത്തുന്നു; ഭാഷയിലൂടെ അത് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു; മറ്റുള്ളവർ അത് പരിശോധിക്കുന്നു; പരീക്ഷണങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുന്നു; തെറ്റുകൾ തിരുത്തുന്നു; കൂടുതൽ പൊതുവായ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നു. ഈ സാമൂഹികപ്രക്രിയ വീണ്ടും വ്യക്തികളുടെ neural representations-നെ മാറ്റുന്നു. അതിനാൽ ശാസ്ത്രീയ അറിവിന്റെ വളർച്ചയെ വ്യക്തിഗത ന്യൂറോകോഡുകളും കൂട്ടായ പരിശോധനയും തമ്മിലുള്ള നിരന്തര പ്രതികരണചക്രം ആയി കാണാം. വ്യക്തിയുടെ മസ്തിഷ്കം സമൂഹത്തിൽനിന്ന് അറിവ് സ്വീകരിക്കുന്നു; സമൂഹം വ്യക്തിയുടെ കണ്ടെത്തലുകളിൽനിന്ന് പുതിയ അറിവ് നേടുന്നു.

ഈ ദിശയിൽ നോക്കുമ്പോൾ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷത അതിന്റെ സ്വയംപരിഷ്കരണശേഷി തന്നെയാണ്. ജീവൻ സ്വന്തം പരിസ്ഥിതിയിൽനിന്ന് വിവരങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു; അവയെ മുൻ അറിവുകളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുന്നു; പിശകുകൾ കണ്ടെത്തുന്നു; പുതിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കുന്നു; വിജയകരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു; പരാജയപ്പെട്ടവ മാറ്റുന്നു. മനുഷ്യനിൽ ഈ പ്രക്രിയ ഭാഷയും സാമൂഹികചിന്തയും ശാസ്ത്രവും ചേർന്നപ്പോൾ ഗുണപരമായി വികസിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ സ്വന്തം neural representations-നെക്കുറിച്ചുതന്നെ ചിന്തിക്കാൻ കഴിയുന്നു. അതായത് ന്യൂറോകോഡ് സ്വന്തം പ്രവർത്തനത്തെ ഒരു പരിധിവരെ സ്വയം പ്രതിനിധീകരിക്കുകയും സ്വയം പരിശോധിക്കുകയും സ്വയം മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതാണ് മനുഷ്യബോധത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകളിൽ ഒന്നായി കാണാവുന്നത്.

ഈ സ്വയംപരിഷ്കരണശേഷിയെ ഒരു യാന്ത്രിക “സ്വയംപ്രോഗ്രാമിംഗ്” ആയി കാണുന്നത് ശരിയല്ല. മസ്തിഷ്കം സ്വന്തം കോഡ് സ്വതന്ത്രമായി ഇഷ്ടാനുസരണം മാറ്റുന്നില്ല. ജൈവഘടന, ജനിതകപരമായ പരിധികൾ, വികസനചരിത്രം, ശരീരാവസ്ഥ, പരിസ്ഥിതി, സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾ, പഠനം, ലഭ്യമായ വിഭവങ്ങൾ എന്നിവ അതിന്റെ മാറ്റസാധ്യതകളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. അതിനാൽ സ്വാതന്ത്ര്യവും നിയന്ത്രണവും, സാധ്യതയും പരിധിയും, വ്യക്തിപരമായ പ്രവർത്തനവും സാമൂഹികനിർണ്ണയവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമാണ് ഇവിടെ പ്രധാനമാകുന്നത്. മനുഷ്യന് തന്റെ neural organization മാറ്റാനുള്ള കഴിവുണ്ട്, എന്നാൽ ആ കഴിവ് ചരിത്രപരവും സാമൂഹികവും ജൈവികവുമായ സാഹചര്യങ്ങളാൽ രൂപപ്പെട്ടതാണ്. അതിനാൽ മനുഷ്യസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ പൂർണ്ണമായ കാരണമുക്തി എന്നതിലല്ല, നിലവിലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽനിന്ന് പുതിയ സാധ്യതകൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും സ്വന്തം പ്രവർത്തനത്തിന്റെ കാരണങ്ങളെ ഭാഗികമായി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്ന ശേഷി എന്ന നിലയിലാണ് കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുക.

ഇവിടെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ മുഴുവൻ ദ്വന്ദ്വാത്മക ഘടന വീണ്ടും ഒരൊറ്റ പ്രവാഹമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ഭൗതികപരിസ്ഥിതി ജീവിയെ സ്വാധീനിക്കുന്നു; ജീവി പരിസ്ഥിതിയെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. ശരീരം മസ്തിഷ്കത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു; മസ്തിഷ്കം ശരീരത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. അനുഭവം ന്യൂറോകോഡിനെ മാറ്റുന്നു; ന്യൂറോകോഡ് പുതിയ അനുഭവത്തെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു. സ്മൃതി ഭാവിയെ പ്രവചിക്കുന്നു; പ്രവചനപിശക് സ്മൃതിയെ മാറ്റുന്നു. വികാരം വിവരത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം മാറ്റുന്നു; വിവരം വികാരത്തെ മാറ്റുന്നു. ഭാഷ ചിന്തയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു; ചിന്ത ഭാഷയെ വികസിപ്പിക്കുന്നു. സമൂഹം വ്യക്തിയുടെ neural organization-നെ സ്വാധീനിക്കുന്നു; വ്യക്തിയുടെ പ്രവർത്തനം സമൂഹത്തെ മാറ്റുന്നു. സ്ഥിരത മാറ്റത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു; മാറ്റം പുതിയ സ്ഥിരത സൃഷ്ടിക്കുന്നു. സംയോജകബലം ഏകീകരണം സൃഷ്ടിക്കുന്നു; വിയോജകബലം വ്യത്യാസം സംരക്ഷിക്കുന്നു. ഈ വിരുദ്ധപ്രവണതകളുടെ നിരന്തര പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിലാണ് ന്യൂറോകോഡിന്റെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന സംഘടന രൂപപ്പെടുന്നത്.

അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിനെ ഇനി ഒരു സാധാരണ “നാഡീവിവരകോഡ്” എന്ന ചുരുങ്ങിയ അർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നത് മതിയാകില്ല. അത് ദ്രവ്യത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഊർജത്തിന്റെ പ്രത്യേക സംഘടനയിൽനിന്ന് വിവരത്തിന്റെ ഉദ്ഭവം, വിവരത്തിന്റെ നാഡീവ്യൂഹപരമായ പ്രതിനിധാനം, നാഡീരസതന്ത്രപരമായ പരിഷ്കരണം, നാഡീവലയങ്ങളുടെ ചലനാത്മകസംഘടന, സ്മൃതിയുടെ രൂപീകരണം, ഭാവിപ്രവചനത്തിന്റെ നിർമ്മാണം, ബോധത്തിന്റെ ഉദ്ഭവം, ആത്മപ്രതിനിധാനത്തിന്റെ രൂപീകരണം, ഭാഷയുടെ പ്രതീകാത്മക വികസനം, സാമൂഹികജ്ഞാനത്തിന്റെ കൈമാറ്റം, മനുഷ്യപ്രവർത്തനത്തിലൂടെ പരിസ്ഥിതിയുടെ പരിവർത്തനം, അതിലൂടെ വീണ്ടും ന്യൂറോകോഡിന്റെ പുനഃസംഘടന എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു മഹത്തായ പരസ്പരപ്രവർത്തന ചക്രമായി മനസ്സിലാക്കാം. ഈ ചക്രത്തിന് ഒരു അന്തിമബിന്ദുവില്ല. ഓരോ പുതിയ അവസ്ഥയും അടുത്ത മാറ്റത്തിന്റെ ആരംഭമാണ്. അതുകൊണ്ട് ന്യൂറോകോഡിന്റെ അടിസ്ഥാനരൂപം ഒരു അടഞ്ഞ വൃത്തമല്ല; തുടർച്ചയായി വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു സർപ്പിളചലനമാണ്.

ഈ സർപ്പിളചലനത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നതാണ് ന്യൂറോകോഡിനെ ആധുനിക നാഡീശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേക ഗവേഷണവിഷയത്തിൽനിന്ന് ദ്രവ്യം–ജീവൻ–വിവരം–ബോധം–സമൂഹം എന്ന ഏകീകൃത പരിവർത്തനത്തിന്റെ സിദ്ധാന്തപരമായ പാലമായി വികസിപ്പിക്കുന്ന അടുത്ത ഘട്ടം. അതിന്റെ ശാസ്ത്രീയ അടിത്തറ നാഡീകോശം, സിനാപ്സ്, നാഡീരസസന്ദേശവാഹകർ, സ്വീകരകങ്ങൾ, അയോൺചാലകങ്ങൾ, നാഡീവലയങ്ങൾ, വൈദ്യുതദോലനങ്ങൾ, പ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി, സ്മൃതി, പ്രവചനാത്മക സംസ്കരണം തുടങ്ങിയ തെളിയിക്കാവുന്ന പ്രക്രിയകളിലായിരിക്കണം; അതിന്റെ ദാർശനിക വിപുലീകരണം ബന്ധം, ചലനം, വൈരുദ്ധ്യം, ഉദ്ഭവം, സ്വയംസംഘടന, സാധ്യത, ഗുണപരമായ പരിവർത്തനം എന്നിവയിലൂടെ നടത്താം. ഇരുവിനെയും കൂട്ടിക്കുഴക്കാതെ, എന്നാൽ പരസ്പരം സംവദിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഒരു യഥാർത്ഥ “ന്യൂറോകോഡ് സിദ്ധാന്തം” രൂപപ്പെടേണ്ടത്.

ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഈ സമഗ്രമായ ആശയവികാസത്തിൽ നിന്ന് ഇനി കൂടുതൽ ആഴത്തിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ, നാഡീവിവരത്തിന്റെ അർത്ഥം എവിടെയാണ് രൂപപ്പെടുന്നത് എന്ന ചോദ്യത്തിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുന്നു. ഒരു നാഡീസിഗ്നൽ മസ്തിഷ്കത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്ന നിമിഷം മുതൽ അതിന് ഒരു പൂർണ്ണമായ അർത്ഥം ലഭിക്കുന്നില്ല. ഇന്ദ്രിയഗ്രാഹികളിൽ (sensory receptors) ആരംഭിക്കുന്ന ഭൗതികമാറ്റം വൈദ്യുത-രാസ സിഗ്നലുകളായി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു; അവ വിവിധ നാഡീപാതകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; വഴിമധ്യേ അവയുടെ ശക്തി, സമയക്രമം, പരസ്പരബന്ധം എന്നിവ മാറുന്നു; വിവിധ നാഡീവലയങ്ങൾ അവയെ മുൻ അനുഭവങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുന്നു; ശ്രദ്ധയും വികാരവും അവയുടെ പ്രാധാന്യത്തെ മാറ്റുന്നു; സ്മൃതി അവയ്ക്ക് പശ്ചാത്തലം നൽകുന്നു; പ്രവചനവ്യവസ്ഥ അവയുടെ സാധ്യതാപരമായ അർത്ഥം നിർണ്ണയിക്കുന്നു; ഒടുവിൽ അവ ഒരു അനുഭവപരമായ അവസ്ഥയിലോ പ്രവർത്തനപ്രേരണയിലോ ഉൾപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ “വിവരം” എന്നത് മസ്തിഷ്കത്തിലേക്ക് കടന്നുവരുന്ന ഒരു തയ്യാറായ വസ്തുവല്ല. വിവരം അർത്ഥവത്താകുന്നത് സംസ്കരണത്തിന്റെ പല ഘട്ടങ്ങളിലൂടെയുള്ള പരിവർത്തനത്തിലാണ്. ഈ പരിവർത്തനമാണ് ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഹൃദയഭാഗം.

ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ ന്യൂറോകോഡിനെ ഒരു ഭാഷയിലെ അക്ഷരങ്ങളോ കമ്പ്യൂട്ടറിലെ അക്കങ്ങളോ പോലെയുള്ള സ്ഥിരചിഹ്നങ്ങളുടെ കൂട്ടമായി കാണുന്നത് അപര്യാപ്തമാണ്. ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർകോഡിൽ ഒരു പ്രത്യേക ചിഹ്നത്തിന് നിർവചിക്കപ്പെട്ട ഒരു പ്രവർത്തനമുണ്ടാകാം; എന്നാൽ neural coding-ൽ ഒരേ പ്രവർത്തനസിഗ്നൽ വ്യത്യസ്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത പ്രവർത്തനപരമായ അർത്ഥങ്ങൾ കൈവരിച്ചേക്കാം. ഇതിന് കാരണം മസ്തിഷ്കത്തിലെ കോഡീകരണം സന്ദർഭനിർഭരമാണെന്നതാണ്. ഒരു നാഡീവലയത്തിന്റെ നിലവിലെ അവസ്ഥ, അതിലേക്ക് എത്തുന്ന മറ്റു സിഗ്നലുകൾ, മുൻകാല പ്രവർത്തനം, ശരീരാവസ്ഥ, ശ്രദ്ധ, വികാരം, പ്രതീക്ഷ എന്നിവയെല്ലാം ഒരു പുതിയ സിഗ്നലിന്റെ സ്വാധീനം മാറ്റുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ അടിസ്ഥാനഘടകം ഒരു സിഗ്നൽ മാത്രമല്ല; സിഗ്നലും അതിന്റെ സന്ദർഭവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമാണ്. ഇതാണ് ബന്ധാത്മക ന്യൂറോകോഡ് എന്ന ആശയത്തിന്റെ അടിത്തറ.

ഈ ബന്ധാത്മകതയെ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ “ഒരു നാഡീകോശം ഒരു വിവരം വഹിക്കുന്നു” എന്ന ലളിതമായ ധാരണയും പരിമിതമാണെന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു. ചില ന്യൂറോണുകൾ പ്രത്യേക ഉത്തേജനങ്ങളോട് കൂടുതൽ പ്രതികരിച്ചേക്കാം; എന്നാൽ അവരുടെ പ്രവർത്തനപരമായ അർത്ഥം പലപ്പോഴും മുഴുവൻ നാഡീവലയത്തിന്റെ പ്രവർത്തനക്രമത്തിലാണ് വ്യക്തമാകുന്നത്. ഒരു മുഖം തിരിച്ചറിയുന്നതിന് ഒരു ഒറ്റ ന്യൂറോണിന്റെ പ്രവർത്തനം മതിയാകില്ല; ദൃശ്യസവിശേഷതകൾ, രൂപം, സ്ഥാനം, ചലനം, മുൻ സ്മൃതി, വ്യക്തിയെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ്, വികാരപ്രാധാന്യം എന്നിവ പല തലങ്ങളിൽ സംസ്കരിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ വിവരത്തിന്റെ പ്രതിനിധാനം പലപ്പോഴും വിതരണാത്മകവും (distributed) കൂട്ടായതും (population-based) ആണ്. ഒരു പ്രത്യേക neural population-ന്റെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനരീതിയാണ് ഒരു വിവരത്തെ കൂടുതൽ കൃത്യമായി പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. ഇതിലൂടെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ സ്വഭാവം “ഒറ്റ ന്യൂറോൺ → ഒറ്റ വിവരം” എന്ന മാതൃകയിൽനിന്ന് “നാഡീവലത്തിലെ പ്രവർത്തനരീതി → വിവരപ്രതിനിധാനം” എന്ന കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ മാതൃകയിലേക്ക് മാറുന്നു.

ഈ മാറ്റം വളരെ പ്രധാനമാണ്, കാരണം മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത ഭാഗികമായി ഇതിൽനിന്നാണ് ലഭിക്കുന്നത്. ഒരു ഒറ്റ ന്യൂറോൺ പ്രവർത്തനരഹിതമായാലും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരം മുഴുവനായി ഇല്ലാതാകണമെന്നില്ല. വിവരത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ വിവിധ neural populations-ൽ വിതരണം ചെയ്തിരിക്കുന്നതിനാൽ ചില അളവിൽ പുനഃസംഘടന സാധ്യമാണ്. എന്നാൽ ഇതിന്റെ അർത്ഥം മസ്തിഷ്കം പൂർണ്ണമായും തകരാറുകളെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതാണെന്നല്ല. ചില neural circuits-ന്റെ പ്രത്യേക പ്രവർത്തനങ്ങൾ തകരുമ്പോൾ നിർണായകമായ കഴിവുകൾക്ക് ഗുരുതരമായ ബാധ്യത ഉണ്ടാകാം. അതിനാൽ വിതരണവും പ്രത്യേകതയും തമ്മിൽ ഒരു ചലനാത്മക സന്തുലനം നിലനിൽക്കുന്നു. വിവരം ഒരേസമയം പല സ്ഥലങ്ങളിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുകയും ചില പ്രത്യേക നാഡീവലയങ്ങളിൽ പ്രത്യേകമായി ആശ്രയിച്ചിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സംയോജകബലവും വിയോജകബലവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഇവിടെ വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.

ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഈ വിതരണസ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ വിവരസംയോജനം എന്ന പ്രശ്നവും ഉയരുന്നു. ഒരു വ്യക്തി ഒരു പഴം കാണുമ്പോൾ നിറം, ആകൃതി, ഗന്ധം, സ്പർശം, രുചി, പേര്, മുൻ അനുഭവം എന്നിവ വ്യത്യസ്ത നാഡീപാതകളിൽ സംസ്കരിക്കപ്പെടാം. എന്നാൽ അനുഭവത്തിൽ നമുക്ക് ലഭിക്കുന്നത് ഈ ഘടകങ്ങളുടെ വേർതിരിച്ച പട്ടികയല്ല; “ഒരു പഴം” എന്ന ഏകീകൃത അനുഭവമാണ്. ഈ വിവിധ ഘടകങ്ങൾ എങ്ങനെ ഒരൊറ്റ അനുഭവപരമായ ഘടനയിൽ ചേരുന്നു എന്നത് ബോധശാസ്ത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രശ്നങ്ങളിലൊന്നാണ്. ന്യൂറോകോഡിന്റെ ദൃഷ്ടിയിൽ ഇത് വിയോജിത വിവരങ്ങളുടെ സംയോജിത പ്രതിനിധാനം എന്ന പ്രശ്നമാണ്. വ്യത്യസ്ത neural systems പ്രത്യേകത സംരക്ഷിക്കുന്നു; അവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഏകീകൃത അനുഭവം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അതിനാൽ ബോധത്തിന്റെ സംഘടനയെ മനസ്സിലാക്കാൻ സംയോജനവും വേർതിരിവും ഒരുമിച്ച് പഠിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ മസ്തിഷ്കത്തിലെ പുനരാവർത്തനബന്ധങ്ങൾ (recurrent connections) പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. നാഡീവ്യൂഹത്തിൽ വിവരം ഒരു ദിശയിൽ മാത്രം ഒഴുകുന്നില്ല. ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള neural systems താഴത്തെ തലങ്ങളിലേക്ക് തിരിച്ചും സ്വാധീനം നൽകുന്നു. നാം ഒരു വസ്തുവിനെ കാണുമ്പോൾ അതിന്റെ sensory features മാത്രമല്ല, മുൻ അറിവും പ്രതീക്ഷയും തിരിച്ചും താഴത്തെ sensory processing-നെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ perception ഒരു ശുദ്ധമായ താഴെനിന്നുള്ള പ്രക്രിയയല്ലെന്നും താഴെനിന്നുള്ള സംവേദനവും മുകളിൽനിന്നുള്ള പ്രവചനവും തമ്മിലുള്ള നിരന്തര സംവാദമാണെന്നും വ്യക്തമാകുന്നു. ഒരു ശബ്ദം വ്യക്തമായി കേൾക്കാനാകാത്തപ്പോൾ സന്ദർഭം ഉപയോഗിച്ച് നാം അതിന്റെ അർത്ഥം ഊഹിക്കുന്നതും ഇതിന്റെ ലളിതമായ ഉദാഹരണമാണ്. മസ്തിഷ്കം ലഭിച്ച വിവരത്തെ മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല; ലഭിക്കാത്ത ഭാഗങ്ങളെ മുൻപരിചയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പൂരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ മനുഷ്യന്റെ perception യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ യാന്ത്രിക പകർപ്പല്ല. എന്നാൽ അതിനെ പൂർണ്ണമായ ഭ്രമമായി കാണുന്നതും തെറ്റാണ്. മസ്തിഷ്കം നിർമ്മിക്കുന്ന മാതൃകകൾ യാഥാർഥ്യത്തിലെ സ്ഥിരതകളുമായി നിരന്തരം പരിശോധിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രവചനങ്ങൾ യാഥാർഥ്യവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുമ്പോൾ അവ നിലനിൽക്കും; പൊരുത്തപ്പെടാത്തപ്പോൾ അവ തിരുത്തപ്പെടും. അതിനാൽ മനുഷ്യന്റെ അനുഭവലോകം ബാഹ്യ യാഥാർഥ്യവും ആന്തരിക neural model-ഉം തമ്മിലുള്ള നിരന്തര ഇടപെടലിന്റെ ഫലമാണ്. ഇതിൽനിന്ന് ശാസ്ത്രീയ യാഥാർഥ്യവാദത്തിനും ദ്വന്ദ്വാത്മക ചിന്തയ്ക്കും ന്യൂറോകോഡിനും ഇടയിൽ ഒരു സാർഥകമായ സംഭാഷണം സാധ്യമാകുന്നു. മനുഷ്യന്റെ അറിവ് യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ പൂർണ്ണ പകർപ്പല്ല; എന്നാൽ അത് യാഥാർഥ്യത്തിൽനിന്ന് പൂർണ്ണമായി വേർതിരിച്ച സൃഷ്ടിയും അല്ല. അത് യാഥാർഥ്യവുമായുള്ള പ്രവർത്തനപരമായ ഇടപെടലിലൂടെ നിരന്തരം തിരുത്തപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രതിനിധാനമാണ്.

ഈ പ്രക്രിയയിൽ പിശക് ഒരു അടിസ്ഥാന ഘടകമായി മാറുന്നു. sensory input-നും neural prediction-നും ഇടയിലെ വ്യത്യാസം പുതിയ വിവരത്തിന്റെ ഉറവിടമാകുന്നു. ഒരു കുട്ടി ഒരു വസ്തുവിനെ തെറ്റായി തിരിച്ചറിഞ്ഞാൽ പുതിയ അനുഭവം അവന്റെ neural model-നെ തിരുത്തുന്നു. ഒരു വ്യക്തി ഒരു വഴിയെക്കുറിച്ച് തെറ്റായ പ്രതീക്ഷ പുലർത്തിയാൽ യഥാർത്ഥ അനുഭവം ആ പ്രതീക്ഷയെ മാറ്റുന്നു. ശാസ്ത്രത്തിൽ ഒരു പരീക്ഷണം സിദ്ധാന്തവുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്തപ്പോൾ സിദ്ധാന്തത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തേണ്ടിവരുന്നു. ഈ എല്ലാ തലങ്ങളിലും വൈരുദ്ധ്യം → പരിശോധന → പരിഷ്കരണം → പുതിയ സംഘടന എന്ന ഒരു ഘടന കാണാം. ന്യൂറോകോഡിന്റെ ദ്വന്ദ്വാത്മക വ്യാഖ്യാനത്തിൽ ഇത് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചലനങ്ങളിലൊന്നാണ്. നിലവിലുള്ള സംഘടന സ്വന്തം പരിധികളെ വെളിപ്പെടുത്തുമ്പോഴാണ് പുതിയ സംഘടനയ്ക്ക് ഇടം തുറക്കുന്നത്.

എന്നാൽ എല്ലാ പിശകുകളും ഒരേ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല. ഒരു ജീവിക്ക് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട വിവരവും വളരെ ചെറിയ അപ്രധാന വ്യത്യാസവും ഒരേ neural weight-ോടെ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. അതിനാൽ മസ്തിഷ്കം പ്രവചനപിശകുകൾക്കും ഒരു പ്രാധാന്യനില നൽകുന്നു. ശ്രദ്ധ, വികാരം, പ്രേരണ, സന്ദർഭം എന്നിവ ഈ പ്രാധാന്യത്തെ മാറ്റുന്നു. ഒരു വലിയ ശബ്ദം അപകടസൂചനയായി തോന്നുമ്പോൾ അതിന്റെ വ്യതിയാനം വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതായി മാറുന്നു; എന്നാൽ പശ്ചാത്തലത്തിലെ ചെറിയ ശബ്ദവ്യത്യാസം അവഗണിക്കപ്പെടാം. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡ് വെറും “പിശക് കണ്ടെത്തുന്ന” സംവിധാനം അല്ല; ഏത് പിശകാണ് പഠനത്തിനും പ്രവർത്തനത്തിനും പ്രധാനപ്പെട്ടത് എന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന സംവിധാനവുമാണ്.

ഇതോടെ വിവരവും മൂല്യവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ജീവശാസ്ത്രപരമായ വിവരസംസ്കരണത്തിൽ എല്ലാ വിവരങ്ങൾക്കും ഒരേ പ്രാധാന്യമില്ല. ജീവിയുടെ നിലനിൽപ്പിനും ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കും പ്രസക്തമായ വിവരങ്ങൾ കൂടുതൽ ശക്തമായി സംസ്കരിക്കപ്പെടാം. ഈ പ്രക്രിയയിൽ ഡോപ്പമിൻ, സെറോട്ടോണിൻ, നോർഅഡ്രിനലിൻ, അസിറ്റൈൽകൊളിൻ തുടങ്ങിയ നാഡീരസസന്ദേശവാഹകങ്ങൾ വിവിധ രീതിയിൽ പങ്കാളികളാകുന്നു. ഇവയെ “സന്തോഷരസങ്ങൾ” അല്ലെങ്കിൽ “ദുഃഖരസങ്ങൾ” എന്ന ലളിതമായ ഭാഷയിൽ മാത്രം വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് ശാസ്ത്രീയമായി തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നതാണ്. ഓരോന്നിനും നിരവധി നാഡീവലയങ്ങളിലും വിവിധ സാഹചര്യങ്ങളിലും വ്യത്യസ്ത പ്രവർത്തനങ്ങളുണ്ട്. പഠനം, ശ്രദ്ധ, പ്രേരണ, ജാഗ്രത, പ്രതിഫലപ്രതീക്ഷ, സമ്മർദ്ദപ്രതികരണം തുടങ്ങിയ പല പ്രക്രിയകളിലും അവയുടെ പങ്ക് വ്യത്യസ്തമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ നാഡീരസതന്ത്രം ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഒരു നിയന്ത്രണപാളിയായി കാണാം; അത് neural signals-ന്റെ അർത്ഥത്തെ നേരിട്ട് നിർവചിക്കുന്നതിനു പകരം അവയുടെ പ്രാധാന്യവും ശക്തിയും പഠനസാധ്യതയും മാറ്റുന്നു.

ഇവിടെ നാഡീരസതന്ത്രവും നാഡീവൈദ്യുതപ്രവർത്തനവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വളരെ പ്രധാനമാണ്. വൈദ്യുതപ്രവർത്തനം രാസപരിസ്ഥിതിയിൽനിന്ന് വേർതിരിക്കാനാവില്ല; രാസപ്രവർത്തനം വൈദ്യുതപ്രവർത്തനത്തിൽനിന്നും വേർതിരിക്കാനാവില്ല. ഒരു പ്രവർത്തനസാധ്യത നാഡീസന്ധിയിലെത്തുമ്പോൾ വിവിധ രാസപ്രക്രിയകൾ ആരംഭിക്കുന്നു; അവ സ്വീകരകങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനത്തെ മാറ്റുന്നു; സ്വീകരകങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം അടുത്ത ന്യൂറോണിന്റെ വൈദ്യുതപ്രതികരണത്തെ മാറ്റുന്നു. ദീർഘകാലത്തിൽ ഈ പ്രവർത്തനം ജീൻപ്രവർത്തനത്തെയും പ്രോട്ടീൻ നിർമ്മാണത്തെയും സിനാപ്റ്റിക് ഘടനയെയും മാറ്റാം. അങ്ങനെ വൈദ്യുതം → രാസം → ഘടന → വീണ്ടും വൈദ്യുതം എന്ന ചക്രം നിലനിൽക്കുന്നു. ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഭൗതിക അടിത്തറ മനസ്സിലാക്കുന്നതിന് ഈ പരസ്പരപരിവർത്തനം നിർണായകമാണ്.

ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ന്യൂറോകോഡിനെ “വൈദ്യുത കോഡ്” എന്ന് വിളിക്കുന്നതും പരിമിതമാണ്. അത് വൈദ്യുത-രാസ-ഘടനാപരമായ കോഡ് ആണ്. നാഡീവ്യൂഹത്തിലെ വിവരം പ്രവർത്തനസാധ്യതകളിലും സിനാപ്റ്റിക് ശക്തികളിലും സ്വീകരകങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനത്തിലും കോശാന്തര രാസസന്ദേശവിനിമയത്തിലും ജീൻപ്രവർത്തനത്തിലും നാഡീവലയങ്ങളുടെ ഘടനയിലും വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ പ്രകടമാകുന്നു. ഒരു അനുഭവം ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ അടയാളം താൽക്കാലിക വൈദ്യുതപ്രവർത്തനത്തിൽ മാത്രം അല്ല; നാഡീസന്ധികളുടെ ഘടനയിലും പ്രവർത്തനത്തിലും മാറ്റങ്ങളായി പതിയാം. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡ് ക്ഷണികവും ദീർഘകാലികവുമായ വിവരസംഘടനകളുടെ ഏകതയാണ്.

ഈ ഘട്ടത്തിൽ എപ്പിജനറ്റിക് നിയന്ത്രണവും പരിഗണിക്കേണ്ടിവരുന്നു. അനുഭവങ്ങൾ ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ ജീൻപ്രവർത്തനത്തിന്റെ നിയന്ത്രണരീതികളെ സ്വാധീനിക്കാം. ഇതിന്റെ അർത്ഥം അനുഭവങ്ങൾ നേരിട്ട് ജനിതകവിവരത്തിന്റെ അക്ഷരമാല മാറ്റുന്നു എന്നല്ല; മറിച്ച് നിലവിലുള്ള ജനിതകവിവരത്തിൽ ഏത് ജീനുകൾ എപ്പോൾ എത്രത്തോളം പ്രവർത്തിക്കണം എന്ന നിയന്ത്രണത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. പഠനം, സമ്മർദ്ദം, പരിസ്ഥിതി, വികസനം തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ ചില ജീൻനിയന്ത്രണ പ്രക്രിയകളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നതായി ഗവേഷണം കാണിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ ജീവിയുടെ അനുഭവചരിത്രവും അതിന്റെ കോശതല പ്രവർത്തനവും തമ്മിൽ ഒരു പാലം രൂപപ്പെടുന്നു. ന്യൂറോകോഡിന്റെ ചരിത്രപരമായ സ്വഭാവം ഇതുവഴി കൂടുതൽ ആഴപ്പെടുന്നു: അനുഭവം neural activity-യെ മാത്രമല്ല, ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ neural organization നിലനിർത്തുന്ന തന്മാത്രാതല നിയന്ത്രണങ്ങളെയും സ്വാധീനിക്കുന്നു.

എന്നാൽ ഈ ബന്ധത്തെയും അതിരുകടന്ന് വ്യാഖ്യാനിക്കരുത്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ എല്ലാ ചിന്തകളും നേരിട്ട് ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക ജീൻപ്രവർത്തനമായി വായിക്കാനാവില്ല; അതുപോലെ ഒരു അനുഭവം നേരിട്ട് തലമുറകളിലേക്ക് അതേ രീതിയിൽ പാരമ്പര്യമായി കൈമാറുന്നു എന്നും പറയാനാവില്ല. ജനിതക ഘടകങ്ങൾ, വികസനപരിസ്ഥിതി, ശരീരാവസ്ഥ, സാമൂഹികാനുഭവം, പഠനം, neural plasticity എന്നിവ തമ്മിലുള്ള സങ്കീർണ്ണ ഇടപെടലാണ് വ്യക്തിയുടെ neural phenotype രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിനെ ജനിതക നിർണ്ണയവാദത്തിലും പൂർണ്ണമായ പരിസ്ഥിതി നിർണ്ണയവാദത്തിലും ഒതുക്കാൻ കഴിയില്ല. ജീവശാസ്ത്രപരമായ സാധ്യതകളും അനുഭവപരമായ രൂപീകരണവും തമ്മിലുള്ള പരസ്പരബന്ധമാണ് യഥാർത്ഥ ഘടന.

ഈ ബന്ധാത്മക കാഴ്ചപ്പാട് രോഗാവസ്ഥകളെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനും പ്രയോജനകരമാണ്. ഒരു മാനസികമോ നാഡീവ്യൂഹപരമോ ആയ വ്യതിയാനത്തെ ഒരൊറ്റ തന്മാത്രയുടെ കുറവായോ ഒരൊറ്റ ന്യൂറോട്രാൻസ്മിറ്ററിന്റെ അസന്തുലനമായോ കാണുന്നത് പലപ്പോഴും അമിതലളിതീകരണമാണ്. ഒരു രോഗാവസ്ഥയിൽ neural network dynamics, synaptic plasticity, neurotransmitter regulation, ഹോർമോൺ വ്യതിയാനങ്ങൾ, പ്രതിരോധവ്യവസ്ഥ, ഉപാപചയം, ഉറക്കം, പരിസ്ഥിതി, പഠനം, സാമൂഹിക സമ്മർദ്ദം തുടങ്ങിയ അനവധി ഘടകങ്ങൾ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടാം. അതിനാൽ ഭാവിയിലെ നാഡീശാസ്ത്രം കൂടുതൽ കൂടുതൽ വ്യവസ്ഥാതല രോഗശാസ്ത്രത്തിലേക്ക് (systems-level pathology) നീങ്ങേണ്ടിവരും. രോഗത്തിന്റെ കാരണം ഒരു ഒറ്റ ഘടകത്തിൽ അന്വേഷിക്കുന്നതിനേക്കാൾ, വ്യത്യസ്ത തലങ്ങളിലെ വ്യതിയാനങ്ങൾ എങ്ങനെ പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു എന്ന് അന്വേഷിക്കേണ്ടിവരും.

ഇവിടെ ചികിത്സയെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തയിലും മാറ്റം ആവശ്യമാണ്. ഒരു neural system-നെ മാറ്റുന്ന ഇടപെടൽ അതിന്റെ ഒരു ഭാഗത്തെ മാത്രം ബാധിക്കണമെന്നില്ല; network-level പ്രവർത്തനത്തിലും പെരുമാറ്റത്തിലും അനുഭവത്തിലും മാറ്റം ഉണ്ടാക്കാം. അതുപോലെ പെരുമാറ്റപരമായ പരിശീലനം, പഠനം, പരിസ്ഥിതിമാറ്റം എന്നിവയും neural organization-നെ മാറ്റാം. അതിനാൽ മനുഷ്യന്റെ നാഡീവ്യൂഹത്തെ മാറ്റാനുള്ള മാർഗങ്ങൾ ഔഷധപരമായ ഇടപെടലുകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. പഠനം, പെരുമാറ്റപരിഷ്കാരം, ശാരീരികപ്രവർത്തനം, ഉറക്കം, സാമൂഹികബന്ധം, പരിസ്ഥിതി, വിദ്യാഭ്യാസം, പുനരധിവാസം എന്നിവയ്ക്കും neural plasticity-യിൽ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഇതിന്റെ അർത്ഥം എല്ലാ രോഗങ്ങളും സ്വയംപരിശീലനത്തിലൂടെ മാറും എന്നല്ല; വിവിധ രോഗങ്ങളിൽ ഇടപെടലുകളുടെ ഫലപ്രാപ്തി വ്യത്യസ്തമാണ്. എന്നാൽ neural system-ന്റെ പ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി ചികിത്സാശാസ്ത്രത്തിൽ ഒരു അടിസ്ഥാന സിദ്ധാന്തമായി പരിഗണിക്കേണ്ടതാണ്.

ഇവിടെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഒരു പ്രധാന സവിശേഷതയായ കാലപരമായ പലതരം അളവുകൾ വീണ്ടും മുന്നിലെത്തുന്നു. ഒരു പ്രവർത്തനസാധ്യത ഏതാനും മില്ലിസെക്കൻഡുകളിൽ സംഭവിക്കുന്നു; സിനാപ്റ്റിക് മാറ്റങ്ങൾ സെക്കൻഡുകളിൽനിന്ന് മണിക്കൂറുകളിലേക്കും ദിവസങ്ങളിലേക്കും നീളാം; ജീൻപ്രവർത്തനത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ കൂടുതൽ ദൈർഘ്യമുള്ളതാകാം; പഠനവും വ്യക്തിത്വവികസനവും വർഷങ്ങളെടുക്കാം; സാംസ്കാരികമാറ്റങ്ങൾ തലമുറകളിലൂടെയാണ് നടക്കുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും ഈ സമയപരിധികൾ പരസ്പരം വേർതിരിച്ച ലോകങ്ങളല്ല. വേഗത്തിലുള്ള വൈദ്യുതപ്രവർത്തനങ്ങൾ മന്ദഗതിയിലുള്ള പ്ലാസ്റ്റിസിറ്റിയെ സ്വാധീനിക്കുന്നു; മന്ദഗതിയിലുള്ള ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങൾ ഭാവിയിലെ വേഗത്തിലുള്ള neural processing-നെ മാറ്റുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡ് ക്ഷണികവും ദീർഘകാലികവുമായ പ്രക്രിയകളുടെ പരസ്പരബന്ധിതമായ സമയവ്യവസ്ഥയാണ്.

ഈ ബഹുസമയസ്വഭാവം ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഒരു പ്രധാന ദാർശനിക സൂചന നൽകുന്നു. പ്രകൃതിയിലെ യാഥാർഥ്യത്തെ ഒരു നിശ്ചല നിമിഷത്തിന്റെ ചിത്രംകൊണ്ട് പൂർണ്ണമായി നിർവചിക്കാനാവില്ല. ഒരു അവസ്ഥയെ മനസ്സിലാക്കാൻ അതിന്റെ മാറ്റചരിത്രം അറിയണം. ന്യൂറോകോഡിൽ ഇത് വളരെ വ്യക്തമാണ്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ ഇന്നത്തെ neural response അവന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ ഉത്തേജനത്തിന്റെ മാത്രം ഫലമല്ല; മുൻ അനുഭവങ്ങളുടെ ദീർഘകാല ചരിത്രവും അതിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അതിനാൽ വർത്തമാനാവസ്ഥയിൽ ഭൂതകാലത്തിന്റെ അടയാളവും ഭാവിയുടെ സാധ്യതയും ഒരേസമയം നിലനിൽക്കുന്നു. ഈ ആശയം ദ്വന്ദ്വാത്മക പ്രകൃതിദർശനവുമായി ശക്തമായി ബന്ധപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ അതിനെ ക്വാണ്ടം യാന്ത്രികതയിലെ പ്രത്യേക സിദ്ധാന്തങ്ങളുമായി നേരിട്ട് തുല്യമാക്കേണ്ടതില്ല.

ഇതോടെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഒരു കൂടുതൽ വികസിത നിർവചനം രൂപപ്പെടുന്നു. ന്യൂറോകോഡ് എന്നത് ഒരു neural signal-ന്റെ രൂപമോ ആവൃത്തിയോ മാത്രം അല്ല; സമയം, സ്ഥലം, ബന്ധം, രാസപരിസ്ഥിതി, വൈദ്യുതപ്രവർത്തനം, സിനാപ്റ്റിക് ശക്തി, ശരീരാവസ്ഥ, സ്മൃതി, പ്രവചനം, ശ്രദ്ധ, വികാരം, പ്രവർത്തനലക്ഷ്യം എന്നിവയുടെ പരസ്പരസംഘടനയിൽ വിവരത്തിന് ലഭിക്കുന്ന പ്രവർത്തനപരമായ രൂപമാണ്. ഈ രൂപം സ്ഥിരമല്ല; ഓരോ പുതിയ അനുഭവവും അതിനെ മാറ്റുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനഘടകം “കോഡ്” എന്നതിനേക്കാൾ “കോഡീകരണപ്രക്രിയ”യാണ്. കൂടുതൽ കൃത്യമായി പറഞ്ഞാൽ, ന്യൂറോകോഡ് ഒരു വസ്തുവല്ല; നിരന്തരം നടക്കുന്ന കോഡീകരണവും വ്യാഖ്യാനവും പുനഃസംഘടനയും അടങ്ങിയ പ്രക്രിയയാണ്.

ഇവിടെനിന്ന് ഒരു നിർണായക സൈദ്ധാന്തിക നിഗമനം ഉയരുന്നു: മസ്തിഷ്കം വിവരത്തെ വെറും സ്വീകരിക്കുന്നില്ല; വിവരത്തിന്റെ ഭാവി രൂപം നിർണ്ണയിക്കുന്ന ഒരു സജീവ വ്യവസ്ഥയാണ്. ഒരു sensory signal എത്തുമ്പോൾ അതിനെ എങ്ങനെ സംസ്കരിക്കണമെന്ന് neural system-ന്റെ നിലവിലെ അവസ്ഥ തന്നെ നിർണ്ണയിക്കുന്നു. നിലവിലെ neural state മുൻ അനുഭവത്തിന്റെ ഫലമാണ്; അതിനാൽ മുൻ അനുഭവം ഭാവിയിലെ വിവരത്തിന്റെ അർത്ഥത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ ചരിത്രം ഒരു പുറംപശ്ചാത്തലമല്ല; neural coding-ന്റെ ഘടകമാണ്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ neural organization-നെ അവന്റെ അനുഭവചരിത്രത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ചാൽ അതിന്റെ പ്രവർത്തനപരമായ അർത്ഥത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം നഷ്ടപ്പെടും.

ഈ ചരിത്രപരമായ ന്യൂറോകോഡ് മനുഷ്യന്റെ സാമൂഹികജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാകുന്നു. മനുഷ്യർ തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയം ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും neural representations-നെ മാറ്റുന്നു. ഒരു വാക്ക്, ഒരു ചിത്രം, ഒരു ശാസ്ത്രീയ ആശയം, ഒരു സംഗീതം, ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രഭാഷണം, ഒരു സാമൂഹികാനുഭവം എന്നിവ ഒരാളുടെ മസ്തിഷ്കത്തിൽ പുതിയ ബന്ധങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാം. ആ വ്യക്തിയുടെ പ്രതികരണം മറ്റൊരാളുടെ neural organization-നെ സ്വാധീനിക്കാം. ഇതിലൂടെ വ്യക്തിഗത മസ്തിഷ്കങ്ങൾ തമ്മിൽ പ്രതീകാത്മകമായ വിവരവിനിമയ ശൃംഖല രൂപപ്പെടുന്നു. മനുഷ്യസമൂഹത്തെ ഒരു വലിയ neural network-നോട് നേരിട്ട് തുല്യമാക്കുന്നത് ശാസ്ത്രീയമായി ശരിയല്ലെങ്കിലും, വ്യക്തിഗത neural systems-നെ ഭാഷയും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളും വഴി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സാമൂഹിക വിവരവ്യവസ്ഥ നിലനിൽക്കുന്നു എന്നത് നിഷേധിക്കാനാവില്ല.

ഈ സാമൂഹിക വിവരവ്യവസ്ഥയിൽ സംസ്കാരം ഒരു കൂട്ടായ സ്മൃതിപോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഭാഷ, എഴുത്ത്, പുസ്തകങ്ങൾ, ശാസ്ത്രീയരേഖകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, സംഗീതം, നിയമങ്ങൾ, സ്ഥാപനങ്ങൾ, സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എന്നിവ സമൂഹത്തിന്റെ അറിവിനെ വ്യക്തിഗത മസ്തിഷ്കത്തിന് പുറത്തും നിലനിർത്തുന്നു. എന്നാൽ ഈ അറിവ് ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന അറിവാകുന്നത് വ്യക്തികൾ അത് പഠിക്കുകയും neural representations ആയി ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ്. അതിനാൽ സംസ്കാരവും മസ്തിഷ്കവും തമ്മിൽ ഒരു നിരന്തരമായ കൈമാറ്റമുണ്ട്. സാമൂഹിക സ്മൃതി വ്യക്തിഗത സ്മൃതിയായി മാറുന്നു; വ്യക്തിഗത പുതുമ വീണ്ടും സാമൂഹിക സ്മൃതിയുടെ ഭാഗമാകുന്നു. മനുഷ്യന്റെ അറിവിന്റെ ചരിത്രം ഈ ഇരുവഴിയുള്ള പ്രവാഹത്തിലാണ് വളരുന്നത്.

ഇവിടെ ന്യൂറോകോഡും മനുഷ്യ വിമോചനത്തിന്റെ ആശയവും തമ്മിലും ഒരു ദാർശനിക ബന്ധം കണ്ടെത്താനാകും. മനുഷ്യന്റെ neural organization പൂർണ്ണമായും മാറ്റമില്ലാത്ത വിധിയായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിൽ പഠനം, വിദ്യാഭ്യാസം, വിമർശനചിന്ത, സാമൂഹികമാറ്റം എന്നിവയുടെ പ്രാധാന്യം വളരെ പരിമിതമായേനേ. എന്നാൽ neural plasticity മനുഷ്യന് മാറ്റത്തിനുള്ള ഒരു ജൈവിക സാധ്യത നൽകുന്നു. അതേസമയം ആ മാറ്റം വ്യക്തിഗത ഇച്ഛയുടെ മാത്രം ഫലമല്ല; സാമൂഹികപരിസ്ഥിതി, വിദ്യാഭ്യാസാവസരം, സാമ്പത്തികസ്ഥിതി, ഭാഷ, സംസ്കാരം, തൊഴിൽ, ബന്ധങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ neural development-നെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതിനാൽ മനുഷ്യന്റെ വിമോചനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തയിൽ വ്യക്തിയുടെ മസ്തിഷ്കവും സാമൂഹികഘടനയും തമ്മിലുള്ള പരസ്പരബന്ധം ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടിവരും. വ്യക്തിയെ മാറ്റാൻ സമൂഹത്തെ മാറ്റേണ്ടിവരാം; സമൂഹത്തെ മാറ്റാൻ വ്യക്തികളുടെ ചിന്തയും പ്രവർത്തനവും മാറ്റേണ്ടിവരും. ഇതൊരു പരസ്പരനിർമ്മാണ പ്രക്രിയയാണ്.

ഇതോടെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ദ്വന്ദ്വാത്മക സാരം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി ചുരുക്കാം. ന്യൂറോകോഡ് സ്ഥിരമായ അടയാളങ്ങളുടെ ശേഖരം അല്ല; ബന്ധങ്ങളുടെ ചലനാത്മക സംഘടനയാണ്. അത് വൈദ്യുതമാത്രമല്ല; വൈദ്യുതവും രാസപരവും ഘടനാപരവുമാണ്. അത് വ്യക്തിപരമാത്രമല്ല; ശരീരപരവും പരിസ്ഥിതിപരവും സാമൂഹികവുമാണ്. അത് ഭൂതകാലത്തിന്റെ രേഖ മാത്രമല്ല; ഭാവിയുടെ പ്രവചനഘടന കൂടിയാണ്. അത് വിവരത്തെ സ്വീകരിക്കുന്നില്ല മാത്രം; വിവരത്തിന് അർത്ഥം നൽകുകയും അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അത് മാറ്റം മാത്രം സ്വീകരിക്കുന്നില്ല; സ്വന്തം ഘടനയെ മാറ്റിക്കൊണ്ട് പുതിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് സാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അതിന്റെ ക്രമം സ്ഥിരതയിൽനിന്നും മാത്രം ഉണ്ടാകുന്നില്ല; സ്ഥിരതയും വ്യതിയാനവും, സംയോജനവും വിയോജനവും, ഉത്തേജനവും തടയലും, പ്രവചനവും പിശകും, സ്മൃതിയും പുതുമയും തമ്മിലുള്ള പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിൽനിന്നാണ് അത് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.

ഇതുതന്നെയാണ് ന്യൂറോകോഡിനെ ആധുനിക നാഡീശാസ്ത്രത്തിലെ neural coding എന്ന പരിമിത ഗവേഷണവിഷയത്തിൽനിന്ന് കൂടുതൽ വിശാലമായ ഒരു സൈദ്ധാന്തിക ചട്ടക്കൂടിലേക്ക് ഉയർത്താനുള്ള സാധ്യത. എന്നാൽ ഈ വികസനം യഥാർത്ഥ ശാസ്ത്രീയ സിദ്ധാന്തമായി മാറണമെങ്കിൽ ഓരോ ദാർശനിക ആശയത്തിനും പരീക്ഷിക്കാവുന്ന നാഡീശാസ്ത്രപരമായ രൂപം കണ്ടെത്തണം. “സംയോജകബലം” എന്നത് ഏത് അളക്കാവുന്ന network property-കളിലൂടെ പ്രകടമാകുന്നു? “വിയോജകബലം” neural specialization-ൽ എങ്ങനെ അളക്കാം? പ്രവചനവും പ്രവചനപിശകും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഏത് neural signatures വഴി തിരിച്ചറിയാം? സിനാപ്റ്റിക് പ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി ദീർഘകാല ന്യൂറോകോഡ് മാറ്റത്തെ എങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു? ഭാഷാപരമായ പ്രതീകങ്ങൾ എങ്ങനെ neural representations-നെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്നു? വ്യക്തിഗത neural organization-ഉം സാമൂഹികവിവരവ്യവസ്ഥയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം എങ്ങനെ അളക്കാം? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് പരീക്ഷണപരമായ ഉത്തരങ്ങൾ ലഭിക്കുമ്പോഴാണ് ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയിൽനിന്ന് പ്രചോദനം നേടിയ ന്യൂറോകോഡ് സിദ്ധാന്തം ഒരു ദാർശനിക നിർദ്ദേശത്തിൽനിന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി പരിശോധിക്കാവുന്ന ഗവേഷണപരിപാടിയായി മാറുക.

അതിനാൽ മുന്നോട്ടുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘട്ടം ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഈ സൈദ്ധാന്തിക രൂപരേഖയെ പരീക്ഷിക്കാവുന്ന അടിസ്ഥാനനിയമങ്ങളായും അളക്കാവുന്ന ചരങ്ങളായും ഗവേഷണസിദ്ധാന്തങ്ങളായും പരിവർത്തനം ചെയ്യുക എന്നതാണ്. അവിടെനിന്ന് ന്യൂറോകോഡ് വെറും മസ്തിഷ്കം വിവരത്തെ എങ്ങനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു എന്ന ചോദ്യത്തിൽ ഒതുങ്ങാതെ, വിവരം എങ്ങനെ ജീവിക്കുന്ന ദ്രവ്യത്തിൽ സംഘടന നേടുന്നു, ആ സംഘടന എങ്ങനെ ബോധമായി ഉദ്ഭവിക്കുന്നു, ബോധം എങ്ങനെ ഭാഷയിലും പ്രവർത്തനത്തിലും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളിലും പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു, ആ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വീണ്ടും neural organization-നെ എങ്ങനെ മാറ്റുന്നു എന്ന അതിവിശാലമായ ചോദ്യത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കും. അപ്പോഴാണ് ന്യൂറോകോഡ്, നാഡീരസതന്ത്രം, ബോധശാസ്ത്രം, വ്യവസ്ഥാശാസ്ത്രം, വിവരശാസ്ത്രം, പരിണാമശാസ്ത്രം, ഭാഷാശാസ്ത്രം, സാമൂഹികശാസ്ത്രം എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു യഥാർത്ഥ അന്തർവിഷയ ശാസ്ത്രീയ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ രൂപം കൈവരിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നത്.

ഇവിടെനിന്ന് ന്യൂറോകോഡിനെ കൂടുതൽ കൃത്യമായ ശാസ്ത്രീയ സിദ്ധാന്തമായി വികസിപ്പിക്കണമെങ്കിൽ, “വിവരം” എന്ന പദത്തിന് തന്നെ കൂടുതൽ കർശനമായ നിർവചനം ആവശ്യമാണ്. ഒരു നാഡീസിഗ്നൽ ഒരു ഭൗതികസംഭവമാണ്; എന്നാൽ എല്ലാ ഭൗതികസംഭവങ്ങളും വിവരമായി കണക്കാക്കാനാവില്ല. ഒരു നാഡീകോശത്തിന്റെ വൈദ്യുതസാധ്യത മാറുന്നത് ഒരു ഭൗതികസംഭവമാണ്, പക്ഷേ അതിന്റെ പ്രവർത്തനപരമായ വിവരമൂല്യം നിർണ്ണയിക്കുന്നത് ആ മാറ്റം മറ്റെന്തിനെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ഏത് neural circuit-ലാണ് അത് സംഭവിക്കുന്നത്, അതിന്റെ സമയക്രമം എന്താണ്, മറ്റുള്ള നാഡീകോശങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനവുമായി അതിന്റെ ബന്ധം എങ്ങനെയാണ്, അതിനുശേഷം ഏത് പ്രവർത്തനമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത് തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളാണ്. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിൽ വിവരത്തിന്റെ അർത്ഥം സിഗ്നലിന്റെ ഭൗതികരൂപത്തിൽ മാത്രം അടങ്ങിയിട്ടില്ല; ഒരു ഭൗതികാവസ്ഥ മറ്റൊരു അവസ്ഥയുമായി സൃഷ്ടിക്കുന്ന കാരണബന്ധത്തിലും പ്രവർത്തനബന്ധത്തിലും ആണ് അതിന്റെ വിവരമൂല്യം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ പഠനത്തിൽ “എന്താണ് കോഡ് ചെയ്യപ്പെടുന്നത്?” എന്ന ചോദ്യത്തോടൊപ്പം “ആ കോഡ് ആരെക്കുറിച്ചാണ് വിവരം നൽകുന്നത്?”, “ആ വിവരം എന്തിനുവേണ്ടിയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്?”, “അത് ഏത് പ്രവർത്തനസാഹചര്യത്തിലാണ് അർത്ഥവത്താകുന്നത്?” എന്നീ ചോദ്യങ്ങളും അനിവാര്യമാണ്.

ഇതിലൂടെ വിവരത്തിന്റെ പ്രാതിനിധിക അർത്ഥവും പ്രവർത്തനപരമായ അർത്ഥവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം വ്യക്തമാകുന്നു. ഒരു neural pattern ഒരു വസ്തുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കാം; എന്നാൽ അതേ സമയം ആ വസ്തുവിനെ സമീപിക്കണോ ഒഴിവാക്കണോ പരിശോധിക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രവർത്തനസാധ്യതയും സൃഷ്ടിക്കാം. ജീവശാസ്ത്രത്തിൽ വിവരം നിലനിൽപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതിനാൽ അതിന് പ്രവർത്തനപരമായ പ്രസക്തി സ്വാഭാവികമായി ലഭിക്കുന്നു. ഒരു വിഷവസ്തുവിന്റെ ഗന്ധം വെറും രാസവിവരമല്ല; അതിൽനിന്ന് മാറിനിൽക്കാനുള്ള പ്രവർത്തനസാധ്യതയുമായി ബന്ധിച്ച വിവരമാണ്. ഭക്ഷണത്തിന്റെ ഗന്ധം വെറും സംവേദനമല്ല; അതുമായി ഭക്ഷണം തേടൽ, സമീപിക്കൽ, സ്വീകരിക്കൽ തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ബന്ധപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡ് ഒരു ലോകത്തിന്റെ പ്രതിനിധാനം മാത്രമല്ല; ലോകത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ ജീവിയെ തയ്യാറാക്കുന്ന പ്രവർത്തനമാതൃക കൂടിയാണ്. ഈ നിലയിൽ സംവേദനവും പ്രവർത്തനവും തമ്മിലുള്ള വേർതിരിവ് കുറയുകയും അവ ഒരു തുടർച്ചയായ ചക്രത്തിന്റെ രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഈ ചക്രം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി കാണുന്നത് പ്രവചനാത്മക മസ്തിഷ്കം എന്ന ആശയത്തിലൂടെയാണ്. മസ്തിഷ്കം പുറംലോകത്തിൽനിന്നുള്ള വിവരങ്ങളെ നിർജ്ജീവമായി സ്വീകരിച്ച് അതിനുശേഷം പ്രതികരിക്കുന്നില്ല; മുൻ അനുഭവങ്ങളിൽനിന്ന് രൂപപ്പെട്ട മാതൃകകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അടുത്ത നിമിഷത്തിൽ എന്ത് സംഭവിക്കാനാണ് സാധ്യതയെന്ന് നിരന്തരം കണക്കാക്കുന്നു. ഈ പ്രവചനങ്ങൾ സംവേദനവിവരവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. വ്യത്യാസം കൂടുതലാണെങ്കിൽ neural organization-ൽ മാറ്റം വരുത്തേണ്ട ആവശ്യം ഉയരുന്നു. വ്യത്യാസം കുറവാണെങ്കിൽ നിലവിലുള്ള മാതൃക ശക്തിപ്പെടാം. എന്നാൽ ഇവിടെ “മസ്തിഷ്കം ആദ്യം ഒരു പ്രവചനം ഉണ്ടാക്കുന്നു, പിന്നെ ഇന്ദ്രിയവിവരം പരിശോധിക്കുന്നു” എന്നത് അത്യന്തം ലളിതമായ ഒരു മാതൃക മാത്രമാണെന്ന് ഓർക്കണം. യഥാർത്ഥ മസ്തിഷ്കപ്രവർത്തനം വിവിധ തലങ്ങളിലുള്ള മുന്നോട്ടും പിന്നോട്ടുമുള്ള ബന്ധങ്ങൾ, സമയപരമായ പല അളവുകൾ, ശരീരാവസ്ഥ, ശ്രദ്ധ, വികാരം, പഠനം എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു പരസ്പരപ്രവർത്തനമാണ്. എന്നിരുന്നാലും അടിസ്ഥാന ആശയം വളരെ പ്രധാനമാണ്: നാം അനുഭവിക്കുന്ന ലോകം വെറും പുറത്തുനിന്ന് ലഭിക്കുന്ന വിവരത്തിന്റെ ഫലമല്ല; പുറംവിവരവും മുൻനാഡീമാതൃകകളും തമ്മിലുള്ള നിരന്തര ഇടപെടലിന്റെ ഫലമാണ്.

ഇതോടെ “യാഥാർഥ്യം” എന്ന ആശയത്തെക്കുറിച്ചും കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായ നിലപാട് ആവശ്യമായി വരുന്നു. മനുഷ്യന്റെ അനുഭവം യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ പൂർണ്ണ പകർപ്പല്ല; കാരണം നമ്മുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ലോകത്തിലെ എല്ലാ വിവരങ്ങളും സ്വീകരിക്കുന്നില്ല. നാം കാണുന്ന പ്രകാശപരിധി വൈദ്യുതകാന്തിക തരംഗങ്ങളുടെ വളരെ ചെറിയ ഭാഗം മാത്രമാണ്; കേൾക്കുന്ന ശബ്ദപരിധിയും പരിമിതമാണ്; ശരീരത്തിലെ അനവധി രാസ-ഭൗതിക മാറ്റങ്ങളെ നാം നേരിട്ട് അനുഭവിക്കുന്നില്ല. എന്നിരുന്നാലും ഇതിൽനിന്ന് മനുഷ്യന്റെ അനുഭവലോകം “വെറും ഭ്രമം” ആണെന്ന് നിഗമനം ചെയ്യാനാവില്ല. നമ്മുടെ neural models പരിസ്ഥിതിയിലെ സ്ഥിരതകളുമായി നിരന്തരം പരിശോധിക്കപ്പെടുന്നു. വിജയകരമായ പ്രതിനിധാനങ്ങൾ പ്രവചനത്തിലും പ്രവർത്തനത്തിലും ഫലപ്രദമാകുന്നു; പരാജയപ്പെടുന്നവ തിരുത്തപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ദൃഷ്ടിയിൽ അറിവ് യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ യാന്ത്രിക പകർപ്പല്ല, യാഥാർഥ്യവുമായി പ്രവർത്തനപരമായി ഇടപെട്ട് നിരന്തരം തിരുത്തപ്പെടുന്ന പ്രതിനിധാനമാണ്. ഇത് ശാസ്ത്രീയ യാഥാർഥ്യവാദത്തെയും ദ്വന്ദ്വാത്മക ചിന്തയെയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പ്രധാന മേഖലയാണ്.

ഇവിടെനിന്ന് ശരീരബോധം എന്ന പ്രശ്നത്തിലേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ, മനുഷ്യൻ പുറംലോകത്തെ മാത്രമല്ല, സ്വന്തം ശരീരത്തെയും നിരന്തരം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതായി കാണാം. ഹൃദയമിടിപ്പ്, ശ്വാസം, ആന്തരിക സമ്മർദ്ദം, വിശപ്പ്, ദാഹം, താപനില, ശരീരത്തിന്റെ സ്ഥാനം, പേശികളുടെ നീളം, സന്ധികളുടെ സ്ഥാനം തുടങ്ങിയ അനവധി വിവരങ്ങൾ മസ്തിഷ്കത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു. ഈ വിവരങ്ങൾ ശരീരത്തിന്റെ നിലവിലെ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് ഒരു ആന്തരിക മാതൃക നിർമ്മിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. എന്നാൽ ശരീരബോധം വെറും ശരീരത്തിൽനിന്നുള്ള സിഗ്നലുകളുടെ കൂട്ടായ്മയല്ല; മുൻ അനുഭവം, വികാരം, ശ്രദ്ധ, സന്ദർഭം എന്നിവ അതിനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. ഒരു വ്യക്തി ഭയപ്പെടുമ്പോൾ ഹൃദയമിടിപ്പ് കൂടുന്നത് മാത്രമല്ല സംഭവിക്കുന്നത്; ആ ഹൃദയമിടിപ്പിന്റെ neural interpretation-ഉം ഭയാനുഭവത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്താം. മറുവശത്ത് ശാന്തമായ സാഹചര്യത്തിൽ അതേ ഹൃദയമിടിപ്പ് മറ്റൊരു അർത്ഥം നേടാം. ഇതിലൂടെ ശരീരാവസ്ഥയും അതിന്റെ neural വ്യാഖ്യാനവും തമ്മിലുള്ള പരസ്പരപ്രവർത്തനം ന്യൂറോകോഡിന്റെ പ്രധാന ഘടകമാകുന്നു.

ഇത് മനുഷ്യബോധത്തെ വെറും തലച്ചോറിനകത്തെ സംഭവമായി കാണുന്നതിന്റെ പരിമിതിയും വ്യക്തമാക്കുന്നു. ബോധത്തിന്റെ ഭൗതിക അടിത്തറ മസ്തിഷ്കത്തിലെ neural processes ആണെങ്കിലും, അവയുടെ പ്രവർത്തനം ശരീരത്തിന്റെ അവസ്ഥയിൽനിന്ന് വേർതിരിക്കാനാവില്ല. ശരീരവും മസ്തിഷ്കവും തമ്മിലുള്ള നിരന്തരമായ വിവരപ്രവാഹം ബോധത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തെയും വികാരത്തെയും തീരുമാനങ്ങളെയും സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതിനാൽ മനുഷ്യനെ ഒരു “തലച്ചോർ ഉള്ള ശരീരം” എന്നതിനേക്കാൾ മസ്തിഷ്കം–ശരീരം–പരിസ്ഥിതി എന്ന ഏകീകൃത ജീവവ്യവസ്ഥയായി കാണുന്നതാണ് കൂടുതൽ അനുയോജ്യം. ഈ സമീപനം ചിലപ്പോൾ ശരീരം–മനസ്സ് ദ്വൈതത്തെ മറികടന്ന് ജീവശാസ്ത്രപരമായ ഏകതയെ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി കാണാൻ സഹായിക്കുന്നു.

ഈ ഏകതയുടെ മറ്റൊരു പ്രധാന ഘടകം ചലനം ആണ്. മസ്തിഷ്കം സംവേദനവിവരം സ്വീകരിച്ച് അതിനെ സംസ്കരിച്ചശേഷം പ്രവർത്തനം സൃഷ്ടിക്കുന്നു എന്ന ലളിതമായ രേഖീയ മാതൃക യഥാർത്ഥത്തിൽ അപൂർണ്ണമാണ്. പ്രവർത്തനത്തിനിടയിലും പുതിയ sensory feedback നിരന്തരം ലഭിക്കുന്നു. നടക്കുമ്പോൾ ശരീരത്തിന്റെ ഓരോ ചെറിയ ചലനവും പുതിയ സംവേദനവിവരം സൃഷ്ടിക്കുന്നു; ആ വിവരം അടുത്ത ചലനത്തെ തിരുത്തുന്നു; അടുത്ത ചലനം വീണ്ടും പുതിയ വിവരം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഒരു വസ്തു പിടിക്കുമ്പോൾ കണ്ണിന്റെയും കൈയുടെയും പേശികളുടെയും സന്ധികളുടെയും വിവരങ്ങൾ പരസ്പരം സംയോജിക്കുന്നു. അതിനാൽ സംവേദനം → പ്രവർത്തനം → പുതിയ സംവേദനം → പ്രവർത്തനപരിഷ്കരണം എന്ന ചക്രമാണ് ജീവിയുടെ പെരുമാറ്റത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനരൂപം. ന്യൂറോകോഡ് ഈ ചക്രത്തിൽ സിഗ്നലുകളെ മാത്രം കോഡ് ചെയ്യുന്നില്ല; പ്രവർത്തനത്തിനുള്ള സാധ്യതകളെയും പ്രവർത്തനത്തിൽനിന്നുള്ള പ്രതികരണങ്ങളെയും നിരന്തരം പുതുക്കുന്നു.

ഇതോടെ ന്യൂറോകോഡിനെ പ്രവർത്തന-പ്രതികരണ കോഡ് എന്ന നിലയിൽ കാണാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. ഒരു neural representation ഒരു വസ്തുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരം നൽകുന്നതിനൊപ്പം ആ വസ്തുവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാധ്യതാപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളെ neural system-ൽ സജ്ജമാക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് കൈകൊണ്ട് പിടിക്കാവുന്ന ഒരു വസ്തുവിനെ കാണുമ്പോൾ അതിന്റെ വലുപ്പം, ആകൃതി, സ്ഥാനം തുടങ്ങിയ ദൃശ്യവിവരങ്ങൾ മാത്രമല്ല, അതിനെ എങ്ങനെ പിടിക്കാം എന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചലനസാധ്യതകളും സജീവമാകാം. അതിനാൽ perception-നും action-നും ഇടയിൽ ഒരു ആഴത്തിലുള്ള ബന്ധമുണ്ട്. ലോകത്തെ തിരിച്ചറിയുന്നത് പലപ്പോഴും അതിൽ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കാം എന്നതിന്റെ ഭാഗികമായ തിരിച്ചറിവുമാണ്.

ഈ പ്രവർത്തനപരമായ സ്വഭാവം പഠനത്തിലൂടെ കൂടുതൽ വികസിക്കുന്നു. ഒരു സംഗീതജ്ഞൻ ഒരു ശബ്ദം കേൾക്കുമ്പോൾ സാധാരണ വ്യക്തിയേക്കാൾ സൂക്ഷ്മമായ വ്യത്യാസങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും; ഒരു പരിചയസമ്പന്നനായ ശസ്ത്രക്രിയവിദഗ്ധൻ ശരീരഘടനകളെ വ്യത്യസ്തമായി തിരിച്ചറിയുകയും അതനുസരിച്ച് ചലനങ്ങൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുകയും ചെയ്യും; ഒരു കായികതാരം മറ്റുള്ളവർ ശ്രദ്ധിക്കാത്ത ചെറിയ ചലനസൂചനകളിൽനിന്ന് അടുത്ത പ്രവർത്തനം പ്രവചിക്കാം. ഇത് വെറും “കൂടുതൽ വിവരം” ലഭിക്കുന്നതിന്റെ ഫലമല്ല. ദീർഘകാല പരിശീലനം neural representations-ന്റെ സംഘടനയെ മാറ്റുകയും sensory discrimination, motor planning, prediction എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ വിദഗ്ധത എന്നത് ലോകത്തെ കൂടുതൽ അറിയുന്നതിൽ മാത്രം അല്ല; ലോകത്തെ വ്യത്യസ്തമായ neural organization-ലൂടെ അനുഭവിക്കുന്നതിലും ആണ്.

ഈ ആശയം മനുഷ്യന്റെ പഠനശേഷിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പ്രധാന സത്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. പഠനം പുതിയ വസ്തുതകൾ സംഭരിക്കുന്നത് മാത്രമല്ല; ലോകത്തെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള രീതിയെ തന്നെ മാറ്റുന്നു. ഒരു തുടക്കക്കാരൻ ഒരു സങ്കീർണ്ണ സംഗീതരചനയിൽ അനവധി വേർതിരിച്ച ശബ്ദങ്ങൾ കേൾക്കുമ്പോൾ പരിചയസമ്പന്നനായ സംഗീതജ്ഞൻ അതിൽ ഘടനകളും താളബന്ധങ്ങളും പ്രതീക്ഷകളും തിരിച്ചറിയുന്നു. ഒരു ശാസ്ത്രവിദ്യാർത്ഥി ആദ്യം പല വേർതിരിച്ച വസ്തുതകളായി കാണുന്ന കാര്യങ്ങളെ പിന്നീട് ഒരു സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ ഭാഗമായി കാണുന്നു. അതായത് പഠനം neural representations-നെ മാത്രമല്ല, അവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങളെയും പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്നു. ഇതാണ് അറിവിന്റെ ഗുണപരമായ വളർച്ച.

ഈ വളർച്ചയിൽ ശ്രദ്ധ, സ്മൃതി, വികാരം, ആവർത്തനം എന്നിവ തമ്മിൽ വേർതിരിക്കാനാവാത്ത ബന്ധമുണ്ട്. ശ്രദ്ധയില്ലാതെ പല വിവരങ്ങളും ദീർഘകാല പഠനത്തിലേക്ക് കടക്കാതെ പോകാം; വികാരപരമായി പ്രാധാന്യമുള്ള അനുഭവങ്ങൾ ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ശക്തമായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടാം; ആവർത്തനം neural pathways-ന്റെ സ്ഥിരത വർധിപ്പിക്കാം; ഉറക്കം പഠിച്ച വിവരങ്ങളുടെ ദീർഘകാല ഏകീകരണത്തിൽ പങ്കാളിയാകുന്നു. ഇതിലൂടെ പഠനം ഒരു ഒറ്റ നിമിഷത്തെ സംഭവം അല്ലെന്നും സമയം നീളുന്ന ബഹുതല പുനഃസംഘടനയാണെന്നും വ്യക്തമാകുന്നു. ന്യൂറോകോഡിന്റെ ചരിത്രം അതിനാൽ നിമിഷിക neural activity-യുടെ ചരിത്രം മാത്രമല്ല; ദീർഘകാല plasticity-യുടെ ചരിത്രവുമാണ്.

ഉറക്കത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ഇവിടെ പ്രത്യേകമായി ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. ജാഗ്രതാവസ്ഥയിൽ ലഭിച്ച വിവരങ്ങൾ ഉറക്കത്തിനിടയിൽ വിവിധ രീതിയിൽ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചില സ്മൃതികൾ കൂടുതൽ സ്ഥിരത നേടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഉറക്കത്തിന്റെ എല്ലാ neural mechanisms-ഉം പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലായിട്ടില്ലെങ്കിലും, സ്മൃതിയുടെ ഏകീകരണത്തിലും neural network regulation-ലും ഉറക്കത്തിന് പ്രധാന പങ്കുണ്ടെന്ന് ഗവേഷണം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇതോടെ പഠനം വെറും “കൂടുതൽ input” സ്വീകരിക്കുന്ന പ്രക്രിയയല്ലെന്നും വിവരത്തെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്ന ജൈവപ്രക്രിയയാണെന്നും വീണ്ടും വ്യക്തമാകുന്നു.

ഇതുപോലെതന്നെ മറക്കലും ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. എല്ലാ വിവരങ്ങളും ഒരേ ശക്തിയിൽ നിലനിർത്തിയാൽ മസ്തിഷ്കത്തിന് പുതിയ വിവരങ്ങളെ കാര്യക്ഷമമായി കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാകാം. അതിനാൽ ഉപയോഗപ്രാധാന്യമില്ലാത്ത ചില ബന്ധങ്ങൾ ദുർബലപ്പെടുന്നതും വിവരത്തിന്റെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട നഷ്ടവും neural organization-ന്റെ സ്വാഭാവിക ഭാഗമായിരിക്കാം. മറക്കൽ വെറും പരാജയം മാത്രമല്ല; ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ അത് വിവരസംഘടനയുടെ ശുദ്ധീകരണപ്രക്രിയ കൂടിയാണ്. എന്നാൽ അമിതമായ മറക്കലും രോഗപരമായ സ്മൃതിനഷ്ടവും സ്വാഭാവിക മറക്കലിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. അതിനാൽ “നഷ്ടം” പോലും സിസ്റ്റത്തിന്റെ സംഘടനയിൽ ഒരു പ്രവർത്തനപരമായ പങ്ക് വഹിക്കാം എന്ന പൊതുവായ ദ്വന്ദ്വാത്മക ആശയം ഇവിടെ സൂക്ഷ്മമായി ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.

ഇതോടെ ന്യൂറോകോഡിൽ സംഭരണവും ഇല്ലാതാക്കലും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വ്യക്തമാകുന്നു. പഠനം neural connections ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു; എന്നാൽ neural system ഒരേസമയം അനാവശ്യമായ ചില ബന്ധങ്ങളെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. പുതിയ അറിവ് രൂപപ്പെടുന്നതിന് പഴയ അറിവിന്റെ എല്ലാ ഘടകങ്ങളും ഒരേ ശക്തിയിൽ നിലനിൽക്കേണ്ടതില്ല. ഇതാണ് ന്യൂറൽ പ്ലാസ്റ്റിസിറ്റിയുടെ ഒരു പ്രധാന സവിശേഷത. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡ് ഒരു വളർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന രേഖപുസ്തകം പോലെയല്ല; അതിൽ ചേർക്കലും നീക്കംചെയ്യലും പുനഃക്രമീകരണവും നിരന്തരം നടക്കുന്നു.

ഇതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ന്യൂറോകോഡും കാലവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി കാണാം. ഒരു neural state-നെ അതിന്റെ ചരിത്രത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ചാൽ അതിന്റെ പ്രവർത്തനപരമായ അർത്ഥം അപൂർണ്ണമാകും. ഒരു ന്യൂറോൺ ഇപ്പോൾ പ്രതികരിക്കുന്നതിന്റെ അർത്ഥം അതിന് മുൻപ് എന്തുതരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കാം. സിനാപ്റ്റിക് ശക്തി മുൻ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഫലമാണ്; നിലവിലെ പ്രവർത്തനം ഭാവിയിലെ സിനാപ്റ്റിക് മാറ്റങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കും. അതിനാൽ neural system-ന് ചരിത്രപരമായ സ്മരണം ഉണ്ട്. അതിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ അവസ്ഥയിൽ മുൻകാല പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ അടയാളങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു. ഈ ചരിത്രപരതയാണ് ജീവിക്കുന്ന വ്യവസ്ഥയെ ഒരു നിശ്ചല യന്ത്രത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിക്കുന്നത്.

ഇവിടെ ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയുടെ പ്രയോഗം കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായി രൂപപ്പെടുത്താം. ഒരു വസ്തുവിനെ ഒരു നിശ്ചിത അവസ്ഥയിൽ മാത്രം നിർവചിക്കുന്നതിനു പകരം അതിന്റെ സാധ്യതാപരമായ അവസ്ഥകളും പരസ്പരബന്ധങ്ങളും മാറ്റസാഹചര്യങ്ങളും പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട് എന്ന പൊതുവായ ആശയം ന്യൂറോകോഡിന്റെ ചലനാത്മകതയെ ചിന്തിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. എന്നാൽ neural dynamics-നെ നേരിട്ട് ക്വാണ്ടം അവസ്ഥകളായി വിശേഷിപ്പിക്കേണ്ടതില്ല. മസ്തിഷ്കത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം വിവരസംസ്കരണത്തിനും നിലവിൽ ശക്തമായ വിശദീകരണങ്ങൾ വൈദ്യുത-രാസ നാഡീപ്രവർത്തനം, സിനാപ്റ്റിക് പ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി, network dynamics, ശരീരപരമായ നിയന്ത്രണം എന്നിവയിലാണ്. ക്വാണ്ടം ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ഇവിടെ പ്രധാനമായും ഭൗതിക യാഥാർഥ്യത്തെ ബന്ധങ്ങളുടെയും സാധ്യതകളുടെയും പരിവർത്തനങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ ചിന്തിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ആഴത്തിലുള്ള പ്രകൃതിദർശനപരമായ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്.

അതുകൊണ്ട് “ക്വാണ്ടം ന്യൂറോകോഡ്” എന്നതുപോലുള്ള പദം ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ പോലും വലിയ ജാഗ്രത ആവശ്യമാണ്. അത് മസ്തിഷ്കത്തിൽ പ്രത്യേക ക്വാണ്ടം കോഡ് കണ്ടെത്തിയെന്ന അവകാശവാദമായി മാറരുത്. പകരം ക്വാണ്ടം ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിൽനിന്നുള്ള ലോകദർശനപരമായ പ്രചോദനവും ആധുനിക നാഡീശാസ്ത്രത്തിൽനിന്നുള്ള പരീക്ഷണാത്മക അറിവും തമ്മിലുള്ള സൈദ്ധാന്തിക സംവാദം എന്ന രീതിയിലാണ് അതിനെ സമീപിക്കേണ്ടത്. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ അനാവശ്യമായ ശാസ്ത്രീയ അതിശയോക്തി ഒഴിവാക്കിക്കൊണ്ട് ദ്വന്ദ്വാത്മക ചിന്തയ്ക്ക് ആധുനിക ഭൗതികശാസ്ത്രവുമായി ഒരു യുക്തിസഹമായ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാം.

ഇതേ ശാസ്ത്രീയ ജാഗ്രത ബോധത്തിന്റെ പ്രശ്നത്തിലും പാലിക്കണം. ബോധം neural activity-യിൽനിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്ന ഒരു ഉയർന്നതല ഗുണമാണെന്ന ആശയം ശക്തമായ ഗവേഷണചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുന്നു; എന്നാൽ ബോധത്തിന്റെ പൂർണ്ണമായ നാഡീശാസ്ത്രപരമായ വിശദീകരണം ഇപ്പോഴും തുറന്ന പ്രശ്നമാണ്. ഏത് neural organization ആണ് ബോധാനുഭവത്തിന് അനിവാര്യം, ഏത് പ്രവർത്തനങ്ങൾ ബോധവുമായി ശക്തമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയാണ്, ബോധത്തിന്റെ വിവിധ ഘടകങ്ങൾ — സംവേദനം, ശ്രദ്ധ, ആത്മബോധം, വികാരം, സമയബോധം — എങ്ങനെ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുന്നു എന്നതിൽ ഇപ്പോഴും ഗവേഷണം തുടരുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡ് സിദ്ധാന്തം ബോധത്തിന്റെ അന്തിമ ഉത്തരമെന്ന് അവകാശപ്പെടാതെ ബോധത്തെ neural representation, integration, prediction, self-modeling, recurrent processing എന്നിവയുടെ ചലനാത്മക സംഘടനയായി അന്വേഷിക്കുന്ന ഒരു ഗവേഷണചട്ടക്കൂട് ആയി നിലകൊള്ളണം.

ഇവിടെ ആത്മബോധം വീണ്ടും കേന്ദ്രപ്രശ്നമാകുന്നു. മസ്തിഷ്കം പുറംലോകത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതോടൊപ്പം സ്വന്തം ശരീരത്തെയും പ്രവർത്തനങ്ങളെയും സ്മൃതികളെയും വികാരങ്ങളെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഈ വിവിധ പ്രതിനിധാനങ്ങൾ തമ്മിൽ ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ ഒരു തുടർച്ചയായ “ഞാൻ” എന്ന അനുഭവം രൂപപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഈ “ഞാൻ” ഒരു നിശ്ചല വസ്തുവല്ല. അത് ശരീരാവസ്ഥ, സ്മൃതി, സാമൂഹികബന്ധം, ഭാഷ, ലക്ഷ്യങ്ങൾ, ഭാവിപ്രതീക്ഷ എന്നിവയനുസരിച്ച് മാറുന്നു. അതിനാൽ ആത്മബോധത്തെ നിരന്തരമായി പുതുക്കപ്പെടുന്ന സ്വയംമാതൃക (self-model) ആയി പഠിക്കാം. ഈ മാതൃക തന്നെ വീണ്ടും തീരുമാനങ്ങളെയും പെരുമാറ്റത്തെയും സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതിനാൽ ആത്മബോധം ഒരു അന്തിമ ഉൽപ്പന്നമല്ല; neural system-ന്റെ തുടർച്ചയായ സ്വയംപ്രതിനിധാനപ്രക്രിയയാണ്.

ഇവിടെ ഭാഷയുടെ പങ്ക് നിർണായകമായി ഉയരുന്നു. മനുഷ്യൻ സ്വന്തം അനുഭവങ്ങളെ വാക്കുകളിലൂടെ വർഗ്ഗീകരിക്കുകയും മറ്റുള്ളവരുമായി പങ്കുവെക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. “എനിക്ക് ഭയമുണ്ട്”, “എനിക്ക് ഓർമ്മയുണ്ട്”, “ഞാൻ തെറ്റിച്ചു”, “ഞാൻ മാറണം” എന്നിങ്ങനെ പറയുമ്പോൾ വ്യക്തി തന്റെ സ്വന്തം neural states-നെ പ്രതീകാത്മകമായി പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ ഭാഷ വെറും ബാഹ്യലോകത്തെ വിവരിക്കുന്ന ഉപകരണമല്ല; ആന്തരിക ലോകത്തെ സാമൂഹികമായി പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഉപകരണവുമാണ്. മനുഷ്യന്റെ സ്വയംപരിശോധനയും ആത്മബോധവികാസവും ഭാഷയിലൂടെ ഗുണപരമായി വികസിക്കുന്നു.

ഭാഷയുടെ ഈ ശേഷി സാമൂഹികതലത്തിൽ വീണ്ടും വിപുലീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരാളുടെ അനുഭവം മറ്റൊരാളുടെ neural organization-ന്റെ ഭാഗമാകുന്നത് ഭാഷയിലൂടെയാണ്. ഒരു വ്യക്തി തന്റെ കണ്ടെത്തൽ വാക്കുകളാക്കി രേഖപ്പെടുത്തുമ്പോൾ അത് മറ്റുള്ളവരുടെ മസ്തിഷ്കങ്ങളിൽ പുതിയ neural representations സൃഷ്ടിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവരുടെ വിമർശനം വീണ്ടും ആദ്യ വ്യക്തിയുടെ ചിന്തയെ മാറ്റുന്നു. ഇങ്ങനെ വ്യക്തിഗത ന്യൂറോകോഡുകൾ തമ്മിൽ ഒരു സാമൂഹിക പ്രതികരണചക്രം രൂപപ്പെടുന്നു. മനുഷ്യസമൂഹത്തിലെ അറിവിന്റെ വളർച്ച ഈ ചക്രത്തിന്റെ വേഗതയും വ്യാപ്തിയും വർധിപ്പിക്കുന്നു. എഴുത്ത്, അച്ചടി, പുസ്തകം, വിദ്യാഭ്യാസം, ശാസ്ത്രീയസ്ഥാപനങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ ആശയവിനിമയം തുടങ്ങിയവ ഈ സാമൂഹിക ന്യൂറോകോഡ് വിനിമയത്തിന്റെ പരിധി വൻതോതിൽ വിപുലീകരിച്ചു.

ഇതോടെ മനുഷ്യസംസ്കാരത്തെ ഒരു ബാഹ്യ വിവരസംഘടനാ വ്യവസ്ഥയായി കാണാം. വ്യക്തിയുടെ മസ്തിഷ്കത്തിന് പുറത്തുള്ള പുസ്തകങ്ങൾ, രേഖകൾ, ഭാഷകൾ, കലാസൃഷ്ടികൾ, ശാസ്ത്രീയ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ, സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എന്നിവയിൽ മനുഷ്യജ്ഞാനം സംഭരിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഈ ബാഹ്യവിവരത്തിന് പ്രവർത്തനപരമായ അർത്ഥം ലഭിക്കുന്നത് അത് വീണ്ടും മനുഷ്യരുടെ neural systems-ൽ ഉൾക്കൊള്ളുമ്പോഴാണ്. അതിനാൽ വ്യക്തിഗത ന്യൂറോകോഡും സാമൂഹികവിവരവ്യവസ്ഥയും തമ്മിൽ നിരന്തരമായ കൈമാറ്റമുണ്ട്. സമൂഹം വ്യക്തിയുടെ മസ്തിഷ്കത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു; വ്യക്തി സമൂഹത്തിന്റെ അറിവിനെ മാറ്റുന്നു. ഈ ബന്ധം തന്നെയാണ് മനുഷ്യന്റെ ജ്ഞാനപരിണാമത്തെ മറ്റു ജീവജാലങ്ങളിൽനിന്ന് ഗുണപരമായി വേർതിരിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലൊന്ന്.

ഇതിൽനിന്ന് ന്യൂറോകോഡിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു കൂടുതൽ സമഗ്രമായ സിദ്ധാന്തം രൂപപ്പെടുന്നു. ന്യൂറോകോഡ് ഒരു neural signal-ന്റെ കോഡ് മാത്രമല്ല; ഒരു ജീവി ലോകവുമായി ബന്ധപ്പെടുന്ന രീതിയുടെ ചലനാത്മക കോഡീകരണമാണ്. അതിൽ പുറംലോകത്തിന്റെ സംവേദനവിവരവും ശരീരത്തിന്റെ ആന്തരികാവസ്ഥയും മുൻ അനുഭവങ്ങളും സ്മൃതികളും ഭാവിപ്രതീക്ഷകളും പ്രേരണകളും വികാരങ്ങളും ഭാഷയും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളും പ്രവർത്തനങ്ങളും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുന്നു. ഈ ഘടകങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും ഒന്നിനെ പൂർണ്ണമായി വേർതിരിച്ചെടുത്താൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ സമഗ്രമായ പ്രവർത്തനരീതി മനസ്സിലാക്കാനാവില്ല.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഭാവിയിലെ ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണം ഒറ്റ ന്യൂറോണിൽനിന്ന് മുഴുവൻ ജീവിയിലേക്കുള്ള തുടർച്ചയായ പലതല പഠനം ആയിരിക്കണം. സൂക്ഷ്മദർശനവും വൈദ്യുത രേഖപ്പെടുത്തലും നാഡീരസതന്ത്രപരമായ അളവുകളും സിനാപ്റ്റിക് ഘടനാപഠനവും നാഡീവലയ ചിത്രീകരണവും പെരുമാറ്റപരമായ അളവുകളും ഭാഷാപരമായ വിശകലനവും ഗണിതീയ മാതൃകകളും കൃത്രിമ ബുദ്ധിയാധിഷ്ഠിത വിവരവിശകലനവും ഒരുമിച്ച് ഉപയോഗിക്കേണ്ടിവരും. ഒരു പ്രത്യേക neural pattern കണ്ടെത്തുന്നത് മാത്രം മതിയാകില്ല; അത് ഏത് സാഹചര്യത്തിലാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്, എങ്ങനെ മാറുന്നു, എന്ത് പ്രവചിക്കുന്നു, ഏത് പെരുമാറ്റവുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നു, പഠനത്തിലൂടെ എങ്ങനെ പരിഷ്കരിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതും കണ്ടെത്തണം. അപ്പോഴാണ് neural coding-നെ യഥാർത്ഥത്തിൽ ചലനാത്മക വിവരശാസ്ത്രമായി വികസിപ്പിക്കാൻ കഴിയുക.

അവസാനമായി, ഈ മുഴുവൻ പ്രവാഹത്തെ ഒരൊറ്റ സമഗ്രചലനമായി കാണുമ്പോൾ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ആന്തരിക ഘടന ഇങ്ങനെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു: ലോകത്തിലെ ഭൗതികമാറ്റം സംവേദനമായി പ്രവേശിക്കുന്നു; സംവേദനം വൈദ്യുത-രാസ പ്രവർത്തനമായി മാറുന്നു; പ്രവർത്തനം നാഡീവലയങ്ങളിൽ സംഘടിതമാകുന്നു; നാഡീവലങ്ങൾ മുൻ അനുഭവവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുന്നു; പ്രവചനവും ലഭിച്ച വിവരവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം പുതിയ മാറ്റത്തിന് പ്രേരകമാകുന്നു; പുതിയ മാറ്റം സ്മൃതിയെയും സിനാപ്റ്റിക് ബന്ധങ്ങളെയും പരിഷ്കരിക്കുന്നു; പരിഷ്കരിച്ച neural organization ഭാവിയിലെ അനുഭവത്തെ മാറ്റുന്നു; അനുഭവം ശരീരാവസ്ഥയെയും വികാരത്തെയും പ്രവർത്തനത്തെയും സ്വാധീനിക്കുന്നു; പ്രവർത്തനം പരിസ്ഥിതിയെ മാറ്റുന്നു; മാറിയ പരിസ്ഥിതി വീണ്ടും പുതിയ വിവരമായി മസ്തിഷ്കത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു. മനുഷ്യനിൽ ഇതിന് മുകളിൽ ഭാഷയും സാമൂഹികസ്മൃതിയും ശാസ്ത്രീയജ്ഞാനവും സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യവും ചേർന്ന് ഒരു പുതിയ തല സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ നിരന്തര പരിവർത്തനത്തിലാണ് ന്യൂറോകോഡ് ജീവിക്കുന്നതും മാറുന്നതും വികസിക്കുന്നതും.

അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള ആശയം “മസ്തിഷ്കം വിവരം എങ്ങനെ കോഡ് ചെയ്യുന്നു?” എന്നതിൽ അവസാനിക്കുന്നില്ല. അതിനേക്കാൾ അടിസ്ഥാനപരമായ ചോദ്യം “ജീവിക്കുന്ന ദ്രവ്യം എങ്ങനെ ലോകവുമായി ഇടപെടുന്നതിനിടയിൽ വിവരത്തിന് രൂപവും അർത്ഥവും നൽകുന്നു, ആ വിവരത്തെ സ്വന്തം സംഘടനയെ മാറ്റാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു, ആ മാറ്റം വീണ്ടും പുതിയ വിവരസംസ്കരണത്തിന് കാരണമാകുന്നു?” എന്നതാണ്. ഈ ചോദ്യം നാഡീശാസ്ത്രത്തിന്റെ പരിധി കടന്ന് ജീവശാസ്ത്രം, വിവരശാസ്ത്രം, ബോധശാസ്ത്രം, ഭാഷാശാസ്ത്രം, വ്യവസ്ഥാശാസ്ത്രം, പരിണാമശാസ്ത്രം, സാമൂഹികശാസ്ത്രം എന്നിവയിലേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നു. ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയുടെ സംഭാവന ഇവിടെ ഒരു അത്ഭുതകരമായ “ക്വാണ്ടം ബോധം” നിർദ്ദേശിക്കുന്നതിലല്ല; പ്രകൃതിയെ സ്ഥിരവസ്തുക്കളുടെ കൂട്ടമെന്നതിനുപകരം പരസ്പരബന്ധിതമായ അവസ്ഥകളുടെയും സാധ്യതകളുടെയും പരിവർത്തനങ്ങളുടെയും സജീവ ഏകതയായി കാണാനുള്ള ചിന്താപരമായ ചട്ടക്കൂട് നൽകുന്നതിലാണ്. ആ ചട്ടക്കൂടിനെ കർശനമായ നാഡീശാസ്ത്രപരമായ തെളിവുകളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്നുവെങ്കിൽ, ന്യൂറോകോഡ് മനുഷ്യ മസ്തിഷ്കത്തിലെ വിവരപ്രതിനിധാനത്തെ വിശദീകരിക്കുന്ന ഒരു സിദ്ധാന്തം മാത്രമല്ലാതെ, ജീവൻ എങ്ങനെ വിവരത്തെ സൃഷ്ടിക്കുകയും ഉപയോഗിക്കുകയും അതിലൂടെ സ്വയം മാറുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു സമഗ്ര ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണത്തിന്റെ കേന്ദ്ര ആശയമായി വികസിക്കാൻ കഴിയും.

ഇവിടെനിന്ന് ന്യൂറോകോഡിന്റെ ആശയത്തെ കൂടുതൽ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ, വിവരം എങ്ങനെ നാഡീവ്യൂഹത്തിൽ ഒരു പ്രവർത്തനശേഷിയായി മാറുന്നു എന്ന പ്രശ്നം കൂടുതൽ നിർണായകമാകുന്നു. മസ്തിഷ്കത്തിലേക്ക് ഒരു വിവരം എത്തുന്നതും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരു ജീവി പ്രവർത്തിക്കുന്നതും തമ്മിൽ നേരിട്ടുള്ള ഏകപദവി ബന്ധമില്ല. ഒരു സംവേദനസിഗ്നൽ പല സാധ്യതകളുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കാം; ഏത് പ്രവർത്തനമാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നത് എന്നത് ജീവിയുടെ നിലവിലെ ശരീരാവസ്ഥ, മുൻ അനുഭവം, ലക്ഷ്യം, പ്രേരണ, സാമൂഹികസന്ദർഭം, ഭാവിപ്രതീക്ഷ എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിൽ വിവരത്തിന്റെ അന്തിമ മൂല്യം അതിന്റെ പ്രതിനിധാനത്തിൽ മാത്രം അല്ല, അത് സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രവർത്തനസാധ്യതകളുടെ മേഖലയിലാണ്. ഒരു വസ്തുവിനെ കാണുമ്പോൾ അതിന്റെ നിറവും രൂപവും മാത്രം തിരിച്ചറിയുന്നതല്ല സംഭവിക്കുന്നത്; അതിനെ സമീപിക്കാമോ, സ്പർശിക്കാമോ, ഒഴിവാക്കണമോ, ഉപയോഗിക്കാമോ, മറ്റൊരാളുമായി പങ്കിടാമോ എന്നിങ്ങനെ അനവധി സാധ്യതകൾ neural system-ൽ തുറക്കപ്പെടുന്നു. ജീവിയുടെ പ്രവർത്തനം ഈ സാധ്യതകളിൽ ചിലത് തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും യാഥാർഥ്യമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡ് ഒരു നിശ്ചല പ്രതിനിധാനവ്യവസ്ഥയല്ല; സാധ്യതകളെ പ്രവർത്തനങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്ന ചലനാത്മക സംവിധാനമാണ്.

ഈ പ്രവർത്തനസാധ്യതകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് തീരുമാനമെടുക്കൽ മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്. ഒരു തീരുമാനം വെറും വിവരങ്ങളുടെ കൂട്ടിച്ചേർക്കലല്ല. വിവിധ വിവരങ്ങൾക്ക് വ്യത്യസ്ത പ്രാധാന്യം നൽകുകയും അവയെ മുൻ അനുഭവങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുകയും സാധ്യതയുള്ള ഫലങ്ങളെ കണക്കാക്കുകയും പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ചെലവും പ്രയോജനവും വിലയിരുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന സങ്കീർണ്ണമായ neural process ആണ് തീരുമാനം. ഒരേ ബാഹ്യവിവരം രണ്ട് വ്യക്തികളിൽ വ്യത്യസ്ത തീരുമാനങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുന്നത് ഇതുകൊണ്ടാണ്. വിവരത്തിന്റെ neural representation മാത്രമല്ല, ആ വ്യക്തിയുടെ മുൻ അനുഭവങ്ങളും പ്രതീക്ഷകളും ലക്ഷ്യങ്ങളും തീരുമാനത്തിന്റെ മൂല്യനിർണ്ണയവും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. അതിനാൽ മനുഷ്യന്റെ തീരുമാനമെടുക്കലിൽ വിവരം → വ്യാഖ്യാനം → മൂല്യനിർണ്ണയം → സാധ്യതാനിർണ്ണയം → പ്രവർത്തനം എന്ന നിരന്തര പരിവർത്തനം നടക്കുന്നു. ഓരോ ഘട്ടവും അടുത്ത ഘട്ടത്തെ സ്വാധീനിക്കുകയും അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽനിന്നുള്ള ഫലങ്ങൾ മുൻഘട്ടങ്ങളെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഇതിൽനിന്ന് അനിശ്ചിതത്വം ന്യൂറോകോഡിന്റെ അടിസ്ഥാന സ്വഭാവങ്ങളിലൊന്നാണെന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു. ജീവി സാധാരണയായി പൂർണ്ണവിവരമുള്ള ലോകത്തല്ല പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഭാവിയിൽ എന്ത് സംഭവിക്കും എന്ന് ഉറപ്പായി അറിയാനാവില്ല; sensory information അപൂർണ്ണമായിരിക്കും; മറ്റുള്ള ജീവികളുടെ പെരുമാറ്റം മുൻകൂട്ടി അറിയാനാവില്ല; സ്വന്തം ശരീരത്തിന്റെ ഭാവി അവസ്ഥ പോലും പൂർണ്ണമായി പ്രവചിക്കാനാവില്ല. അതിനാൽ neural system സാധ്യതകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കേണ്ടിവരുന്നു. ഒരു തീരുമാനം പലപ്പോഴും “ഇതാണ് ഉറപ്പായ ഫലം” എന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലല്ല, “ഇതാണ് ലഭ്യമായ വിവരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഏറ്റവും സാധ്യതയുള്ളതോ പ്രയോജനകരമായതോ ആയ ഫലം” എന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്. ഇവിടെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ സ്വഭാവം നിർണ്ണയവാദപരമായ യാന്ത്രിക കോഡിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാകുന്നു. സാധ്യതയും നിർണ്ണയവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ജീവശാസ്ത്രപരമായ വിവരസംസ്കരണത്തിന്റെ കേന്ദ്രസ്വഭാവമാണ്.

എന്നാൽ സാധ്യത എന്നത് ക്രമരഹിതത്വം എന്നർത്ഥമല്ല. ഒരു ജീവിയുടെ neural system പൂർണ്ണമായും അനിശ്ചിതമായിരുന്നെങ്കിൽ അത് സ്ഥിരമായ പെരുമാറ്റം നിലനിർത്താൻ കഴിയില്ല. മുൻ അനുഭവങ്ങൾ, ശരീരഘടന, പരിസ്ഥിതിയിലെ നിയമിതത്വങ്ങൾ, ജനിതകപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവ ഭാവിയിലെ neural states-ന്റെ സാധ്യതകളെ പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു. അതിനാൽ ജീവൻ സാധ്യതകളുടെ നിയന്ത്രിത മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സ്ഥിരതയും വ്യതിയാനവും ഇവിടെ പരസ്പരം ആവശ്യമാണ്. സ്ഥിരത ജീവിക്ക് പഠിച്ച മാതൃകകൾ ഉപയോഗിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു; വ്യതിയാനം പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളിൽ പുതിയ പ്രതികരണങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കാൻ അവസരം നൽകുന്നു. സ്ഥിരത മാത്രം ഉണ്ടെങ്കിൽ പൊരുത്തപ്പെടൽ കുറയും; വ്യതിയാനം മാത്രം ഉണ്ടെങ്കിൽ സംഘടന തകരും. ന്യൂറോകോഡിന്റെ ചലനാത്മകത ഈ രണ്ടിനും ഇടയിലുള്ള സജീവ സന്തുലനത്തിലാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.

ഇതേ തത്വം സ്വയംസംഘടന (self-organization) എന്ന ആശയത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. മസ്തിഷ്കത്തിലെ neural organization മുഴുവൻ പുറത്തുനിന്ന് ഒരു കേന്ദ്രനിയന്ത്രകൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നതല്ല. അനേകം പ്രാദേശിക ഇടപെടലുകളിൽനിന്നും feedback ബന്ധങ്ങളിൽനിന്നും സിനാപ്റ്റിക് മാറ്റങ്ങളിൽനിന്നും neural activity-യുടെ കൂട്ടായ മാതൃകകളിൽനിന്നും ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള ക്രമം രൂപപ്പെടുന്നു. ഒരു കേന്ദ്രം ഓരോ ന്യൂറോണിനും “ഇപ്പോൾ ഇങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുക” എന്ന് നിർദ്ദേശിക്കുന്നില്ല. എന്നിട്ടും വലിയ തോതിൽ ഏകോപിതമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു. ഈ ഏകോപനം പ്രാദേശിക ഇടപെടലുകളുടെ കൂട്ടായ ഫലമാണ്. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിലെ ക്രമം പുറത്തുനിന്ന് അടിച്ചേൽപ്പിച്ച ഒന്നല്ല; താഴത്തെ തലങ്ങളിലെ പരസ്പരപ്രവർത്തനങ്ങളിൽനിന്ന് ഉയർന്നുവരുന്ന സംഘടന കൂടിയാണ്.

എന്നാൽ സ്വയംസംഘടനയെ പൂർണ്ണമായ സ്വാതന്ത്ര്യമായി കാണാനും കഴിയില്ല. ന്യൂറോണുകളുടെ പ്രവർത്തനം അയോൺ സാന്ദ്രത, കോശഭിത്തിയുടെ ഗുണങ്ങൾ, സിനാപ്റ്റിക് ബന്ധങ്ങൾ, രാസനിയന്ത്രണം, ശരീരാവസ്ഥ, ഹോർമോൺ നില, ഇന്ദ്രിയവിവരം തുടങ്ങിയ നിരവധി ഘടകങ്ങളാൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിലെ സ്വയംസംഘടന നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത സ്വാതന്ത്ര്യമല്ല; നിയന്ത്രിതമായ സാധ്യതകളിൽനിന്ന് ഉയരുന്ന സംഘടനയാണ്. ഇതാണ് സ്വാതന്ത്ര്യവും നിയന്ത്രണവും തമ്മിലുള്ള ദ്വന്ദ്വത്തെ ശാസ്ത്രീയമായി കൂടുതൽ കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കാനുള്ള വഴി.

ഇവിടെ ഊർജവും വിവരവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം നിർണായകമാകുന്നു. നാഡീവ്യൂഹത്തിലെ വിവരസംസ്കരണം ഊർജരഹിതമായ ഒരു അമൂർത്തപ്രക്രിയയല്ല. അയോൺ സാന്ദ്രതാ വ്യത്യാസങ്ങൾ നിലനിർത്തുന്നതിനും വൈദ്യുതസിഗ്നലുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും നാഡീസന്ധികളിൽ രാസസന്ദേശവിനിമയം നടത്തുന്നതിനും പ്രോട്ടീനുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനും സിനാപ്റ്റിക് ഘടനകൾ പരിപാലിക്കുന്നതിനും ഗണ്യമായ ഊർജം ആവശ്യമാണ്. മസ്തിഷ്കം ശരീരത്തിന്റെ ആകെ ഭാരത്തിൽ ചെറിയൊരു ഭാഗം മാത്രമായിരുന്നിട്ടും വിശ്രമാവസ്ഥയിലും ഗണ്യമായ ഉപാപചയ ഊർജം ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇതിൽനിന്ന് ഒരു അടിസ്ഥാനതത്വം വ്യക്തമാകുന്നു: വിവരസംഘടനയ്ക്ക് ഭൗതിക ഊർജവ്യയം ആവശ്യമാണ്. വിവരവും ഊർജവും പരസ്പരം ഒരേ കാര്യമല്ലെങ്കിലും ജീവിക്കുന്ന വ്യവസ്ഥയിൽ അവയുടെ ബന്ധം വേർതിരിക്കാനാവാത്തതാണ്.

ഇത് ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്. ഭൗതികലോകത്തിൽ വിവരം സ്വതന്ത്രമായി നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു അതിഭൗതിക വസ്തുവല്ല; അത് ഒരു ഭൗതികാവസ്ഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഒരു നാഡീവലയത്തിന്റെ പ്രവർത്തനസ്ഥിതി, ഒരു സിനാപ്റ്റിക് ബന്ധത്തിന്റെ ശക്തി, ഒരു തന്മാത്രയുടെ ഘടന, ഒരു കോശത്തിന്റെ വൈദ്യുതസാധ്യത എന്നിവ ഓരോന്നും ഭൗതികാവസ്ഥകളാണ്; അവ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങളും ബന്ധങ്ങളും വിവരമൂല്യം നേടുന്നു. അതിനാൽ വിവരം ദ്രവ്യത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ച ഒരു സ്വതന്ത്ര സത്തയല്ല; ദ്രവ്യത്തിന്റെ സംഘടനയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ഒരു ബന്ധഗുണമാണ് എന്ന ആശയം ന്യൂറോകോഡിന്റെ ദാർശനിക അടിത്തറയ്ക്ക് കൂടുതൽ ശക്തി നൽകുന്നു. ഇവിടെ “വിവരം ദ്രവ്യം തന്നെയാണ്” എന്ന ലളിതവാദവും “വിവരം ദ്രവ്യത്തിൽനിന്ന് സ്വതന്ത്രമാണ്” എന്ന ആശയവാദവും രണ്ടും ഒഴിവാക്കി, ദ്രവ്യത്തിന്റെ പ്രത്യേക സംഘടനയിൽ വിവരം ഉദ്ഭവിക്കുന്നുവെന്ന നിലപാടാണ് കൂടുതൽ യുക്തിസഹം.

എന്നാൽ വിവരത്തിന്റെ ഉദ്ഭവത്തെ വെറും ഭൗതികവ്യത്യാസമായി ചുരുക്കാനും കഴിയില്ല. ഒരു neural state മറ്റൊന്നിൽനിന്ന് ഭൗതികമായി വ്യത്യസ്തമായിരിക്കാം; എന്നാൽ അത് ഒരു ജീവിയുടെ പ്രവർത്തനപരമായ സന്ദർഭത്തിൽ ഉൾപ്പെടുമ്പോഴാണ് അതിന് പ്രത്യേക വിവരമൂല്യം ലഭിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഭൗതികവ്യത്യാസം → പ്രവർത്തനവ്യത്യാസം → വിവരവ്യത്യാസം എന്ന പരിവർത്തനം നടക്കുന്നു. ഒരു പ്രത്യേക neural pattern ഒരു sensory event-നെ പ്രതിനിധീകരിക്കാം; മറ്റൊരു സാഹചര്യത്തിൽ അതേ pattern ഒരു ഓർമ്മയുമായി ബന്ധപ്പെടാം. അതിനാൽ വിവരത്തിന്റെ അർത്ഥം സിഗ്നലിന്റെ രൂപത്തേക്കാൾ അതിന്റെ ബന്ധവ്യവസ്ഥയിൽ കൂടുതലായി അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ ബന്ധാത്മകതയാണ് ന്യൂറോകോഡിനെ ഒരു ലളിതമായ “സന്ദേശവിനിമയകോഡ്” എന്ന ആശയത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിക്കുന്നത്.

ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നാഡീവ്യൂഹത്തിലെ അതിരുകൾ എന്ന ആശയവും പുനർവിചിന്തിക്കേണ്ടിവരും. മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ ഭൗതിക അതിർത്തി വ്യക്തമാണ്; എന്നാൽ വിവരസംസ്കരണത്തിന്റെ പ്രവർത്തനപരമായ അതിർത്തി അത്ര വ്യക്തമായിരിക്കണമെന്നില്ല. കണ്ണിൽനിന്നുള്ള വിവരം, ചെവിയിൽനിന്നുള്ള വിവരം, ശരീരത്തിൽനിന്നുള്ള വിവരം, ആന്തരിക അവയവങ്ങളിൽനിന്നുള്ള വിവരം, പരിസ്ഥിതിയിൽനിന്നുള്ള വിവരം എന്നിവ neural system-ൽ സംയോജിക്കുന്നു. ഒരു വ്യക്തി ഒരു വസ്തുവിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ പേര്, രൂപം, ഉപയോഗം, മുൻ അനുഭവം, സാമൂഹിക അർത്ഥം തുടങ്ങിയവ പല neural systems-ൽനിന്നും വരുന്നു. അതിനാൽ ഒരു “വിവരഘടകം” എവിടെ അവസാനിക്കുന്നു, മറ്റൊന്ന് എവിടെ ആരംഭിക്കുന്നു എന്ന് എല്ലായ്പ്പോഴും വ്യക്തമായി നിർണ്ണയിക്കാനാവില്ല. ന്യൂറോകോഡിന്റെ അതിർത്തികൾ ഭൗതികമായതിനെക്കാൾ പ്രവർത്തനപരമാണ്.

ഇതിൽനിന്ന് മസ്തിഷ്കം–ശരീരം–പരിസ്ഥിതി തുടർച്ച എന്ന ആശയം കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നു. ശരീരത്തിൽനിന്നുള്ള വിവരമില്ലാതെ മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലാക്കാനാവില്ല; പരിസ്ഥിതിയുമായുള്ള ഇടപെടലില്ലാതെ ശരീരത്തിന്റെ neural organization-ന്റെ പല ഘടകങ്ങളും മനസ്സിലാക്കാനാവില്ല. ഒരു ജീവി തന്റെ പരിസ്ഥിതിയിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ച ഒരു സ്വതന്ത്ര ഘടകമല്ല; അത് നിരന്തരം പദാർത്ഥവും ഊർജവും വിവരവും കൈമാറുന്ന ഒരു തുറന്ന വ്യവസ്ഥയാണ്. അതിനാൽ ജീവിയുടെ “അകത്ത്” എന്നും “പുറത്ത്” എന്നും ഉള്ള വ്യത്യാസം പ്രവർത്തനപരമായ അതിർത്തികളാൽ നിർവചിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ തുറന്ന സ്വഭാവം ജീവന്റെ നിലനിൽപ്പിന്റെ അടിസ്ഥാനമാണ്.

ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സമതുലിതാവസ്ഥയും അസമതുലിതാവസ്ഥയും പ്രധാനമാകുന്നു. ജീവൻ പൂർണ്ണമായ സ്ഥിരതയിൽ നിലനിൽക്കുന്നില്ല. ശരീരത്തിലെ താപനില, രക്തത്തിലെ രാസഘടന, അയോൺസാന്ദ്രത, ഊർജവിനിമയം തുടങ്ങിയവ നിയന്ത്രിതമായ പരിധികളിൽ തുടർച്ചയായി മാറുന്നു. മസ്തിഷ്കത്തിലെ neural activity-യും പൂർണ്ണനിശ്ചലമല്ല. ജീവൻ എന്നത് ഒരു ചലനാത്മക സമതുലിതാവസ്ഥയാണ്. പുറംലോകത്തിൽനിന്നുള്ള വ്യതിയാനങ്ങൾ ജീവിയുടെ ആന്തരികാവസ്ഥയെ മാറ്റുന്നു; നിയന്ത്രണസംവിധാനങ്ങൾ വീണ്ടും അതിനെ ഒരു പ്രവർത്തനപരമായ പരിധിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നു. എന്നാൽ ഓരോ പുനഃസ്ഥാപനവും മുൻ അവസ്ഥയുടെ കൃത്യമായ പകർപ്പായിരിക്കണമെന്നില്ല. അതിനാൽ സമതുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ടുതന്നെ വ്യവസ്ഥ മാറുന്നു. ജീവശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥിരതയുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം ഇതാണ്.

ഇതിൽനിന്ന് വ്യവസ്ഥയുടെ പ്രതിരോധശേഷി എന്ന ആശയവും ഉയരുന്നു. ചില ബാഹ്യപ്രതിസന്ധികൾ ഉണ്ടായാലും neural system അതിന്റെ പ്രവർത്തനം നിലനിർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ചില ബന്ധങ്ങൾ തകരുമ്പോൾ മറ്റു വഴികൾ ഭാഗികമായി പ്രവർത്തനം ഏറ്റെടുക്കാം; പഠനവും പുനരധിവാസവും ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ നഷ്ടപ്പെട്ട കഴിവുകളുടെ ഭാഗിക പുനഃസ്ഥാപനത്തിന് സഹായിക്കാം. എന്നാൽ ഈ പ്രതിരോധശേഷിക്ക് പരിധികളുണ്ട്. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിൽ സ്ഥിരത നിലനിർത്താനുള്ള പ്രവണതയും ഘടനാപരമായ മാറ്റത്തിനുള്ള കഴിവും ഒരുമിച്ച് നിലനിൽക്കുന്നു. ഇതാണ് ഒരു ജീവവ്യവസ്ഥയുടെ ദീർഘകാല നിലനിൽപ്പിന് ആവശ്യമായ അടിസ്ഥാനദ്വന്ദ്വം.

ഈ നിലയിൽ ന്യൂറോകോഡും ഓർമ്മയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വീണ്ടും കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. സ്മൃതി എന്നത് ഭൂതകാലത്തിലെ ഒരു സംഭവത്തിന്റെ പൂർണ്ണ പകർപ്പ് അല്ല; നിലവിലെ neural system-ൽ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഒരു പ്രതിനിധാനമാണ്. ഒരു ഓർമ്മ വീണ്ടും സജീവമാകുമ്പോൾ അതിന്റെ ഘടകങ്ങൾ നിലവിലെ അനുഭവവുമായി സംയോജിക്കാം. അതിനാൽ ഓരോ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലും ഓർമ്മയുടെ ഒരു പുനഃസംഘടനയായിരിക്കാം. ഇതിന്റെ അർത്ഥം മനുഷ്യസ്മൃതി “വിശ്വസിക്കാനാവാത്തത്” എന്നല്ല; മറിച്ച് അതിന്റെ പ്രവർത്തനരീതി നിശ്ചല സംഭരണത്തേക്കാൾ സജീവ പുനർനിർമ്മാണമാണ് എന്നതാണ്. ജീവിക്ക് പഴയ അനുഭവങ്ങളെ പുതിയ സാഹചര്യത്തിൽ ഉപയോഗിക്കണമെങ്കിൽ ഇത്തരമൊരു പുനഃസംഘടന അനിവാര്യമാണ്.

ഇതേ പ്രക്രിയ മനുഷ്യന്റെ ചരിത്രബോധത്തിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. വ്യക്തി തന്റെ ഭൂതകാലത്തെ ഓർക്കുന്നത് മാത്രമല്ല; ആ ഭൂതകാലത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു വ്യാഖ്യാനവും നിർമ്മിക്കുന്നു. അതിൽ വ്യക്തിയുടെ ഇപ്പോഴത്തെ നിലപാടുകളും ഭാവിപ്രതീക്ഷകളും സ്വാധീനം ചെലുത്താം. ഒരു വ്യക്തി പത്ത് വർഷം മുമ്പുണ്ടായ സംഭവത്തെ ഇന്ന് വ്യത്യസ്തമായി വ്യാഖ്യാനിക്കാം, കാരണം അവന്റെ അറിവും ജീവിതാനുഭവവും മാറിയിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ വ്യക്തിപരമായ ചരിത്രബോധവും ഒരു ചലനാത്മക neural construction ആണ്. ഇതിലൂടെ ഭൂതകാലം വർത്തമാനത്തെ നിർണ്ണയിക്കുകയും വർത്തമാനം ഭൂതകാലത്തിന്റെ പ്രതിനിധാനത്തെ പുനർനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു പരസ്പരപ്രവർത്തനം കാണാം.

ഇവിടെനിന്ന് ഭാഷാപരമായ ന്യൂറോകോഡ് കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ പഠിക്കാം. ഒരു വാക്ക് കേൾക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ശബ്ദരൂപം മാത്രം സജീവമാകുന്നില്ല. അതിന്റെ അർത്ഥം, വ്യാകരണബന്ധം, മുൻ ഉപയോഗങ്ങൾ, വ്യക്തിപരമായ അനുഭവങ്ങൾ, വികാരബന്ധങ്ങൾ, സാമൂഹികസന്ദർഭം എന്നിവ neural systems-ൽ വിവിധ രീതിയിൽ സജീവമാകാം. ഒരേ വാക്ക് വ്യത്യസ്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത അർത്ഥഭാരം നേടുന്നു. “വീട്” എന്ന വാക്ക് ഒരു വ്യക്തിക്ക് സുരക്ഷയുടെ അനുഭവം നൽകാം; മറ്റൊരാൾക്ക് ബാല്യസ്മൃതി; മറ്റൊരാൾക്ക് നഷ്ടബോധം. വാക്കിന്റെ നിഘണ്ടുവ്യാഖ്യാനം ഒരേയായാലും അതിന്റെ neural representation വ്യക്തിവ്യക്തിയായി വ്യത്യസ്തമാകാം. ഇതോടെ ഭാഷയുടെ അർത്ഥം ഒരു സ്ഥിരമായ ചിഹ്നബന്ധമല്ല; വാക്ക്–അനുഭവം–സ്മൃതി–സന്ദർഭം–വികാരം എന്നിവയുടെ ബന്ധത്തിൽനിന്ന് രൂപപ്പെടുന്ന ഒരു ചലനാത്മക സംഘടനയാണ്.

ഇതുതന്നെയാണ് ന്യൂറോകോഡും അർത്ഥനിർമ്മാണവും തമ്മിലുള്ള ആഴത്തിലുള്ള ബന്ധം. മനുഷ്യൻ ലോകത്തെ വെറും തിരിച്ചറിയുന്നില്ല; അതിന് അർത്ഥം നൽകുന്നു. ഒരു വസ്തുവിന് ഭൗതികഗുണങ്ങളുണ്ട്; എന്നാൽ മനുഷ്യസമൂഹത്തിൽ അതിന് സാമൂഹികവും സാംസ്കാരികവുമായ അർത്ഥങ്ങളും ലഭിക്കുന്നു. ഒരു പതാക ഒരു തുണിത്തരമാത്രമല്ല; അത് ഒരു കൂട്ടായ തിരിച്ചറിവിന്റെ പ്രതീകമാകാം. ഒരു ശാസ്ത്രീയ ചിഹ്നം വെറും രേഖകളുടെ കൂട്ടമല്ല; അതിന് പിന്നിൽ ഒരു വലിയ ആശയവ്യവസ്ഥയുണ്ട്. ഈ അർത്ഥങ്ങൾ വ്യക്തിഗത മസ്തിഷ്കങ്ങളിൽ neural representations ആയി ഉൾക്കൊള്ളപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ അവ വ്യക്തിഗതമായി സൃഷ്ടിച്ചതല്ല; സാമൂഹികമായി രൂപപ്പെട്ടവയാണ്. അതിനാൽ അർത്ഥം വ്യക്തിഗത neural processing-ന്റെയും സാമൂഹിക പ്രതീകവ്യവസ്ഥയുടെയും സംഗമത്തിൽ രൂപപ്പെടുന്നു.

ഇതിൽനിന്ന് മനുഷ്യന്റെ ചിന്തയുടെ സാമൂഹിക സ്വഭാവം കൂടുതൽ വ്യക്തമാകുന്നു. മനുഷ്യൻ സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കുന്നുവെങ്കിലും അവൻ ചിന്തിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഭാഷയും ആശയങ്ങളും വർഗ്ഗീകരണങ്ങളും പലതും സാമൂഹികചരിത്രത്തിൽനിന്നാണ് ലഭിക്കുന്നത്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ മസ്തിഷ്കത്തിൽ “ശാസ്ത്രം”, “നീതി”, “സമൂഹം”, “സ്വാതന്ത്ര്യം”, “രാജ്യം” തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങൾ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ അവയ്ക്ക് പിന്നിൽ തലമുറകളുടെ കൂട്ടായ അനുഭവങ്ങളും ഭാഷാപരമായ വികസനവും ചരിത്രപരമായ സംഘർഷങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ വ്യക്തിഗത neural coding-നെ സാമൂഹികചരിത്രത്തിൽനിന്ന് പൂർണ്ണമായി വേർതിരിച്ചാൽ മനുഷ്യചിന്തയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം വിശദീകരിക്കാനാവില്ല. മനുഷ്യന്റെ മസ്തിഷ്കം വ്യക്തിഗത അനുഭവങ്ങളുടെ മാത്രമല്ല, സാമൂഹികചരിത്രത്തിന്റെ ജൈവിക സംഭരണസ്ഥലവുമാണ്.

ഈ സാമൂഹികചരിത്രം വീണ്ടും സാങ്കേതികവിദ്യയിലൂടെ neural organization-നെ മാറ്റുന്നു. എഴുത്ത് മനുഷ്യന്റെ സ്മൃതിയെ ശരീരത്തിന് പുറത്തേക്ക് വ്യാപിപ്പിച്ചു; അച്ചടി അറിവിന്റെ വ്യാപനം വേഗത്തിലാക്കി; ദൂരസമ്പർക്കം മനുഷ്യരുടെ ആശയവിനിമയപരിധി വർധിപ്പിച്ചു; ഡിജിറ്റൽ ഉപകരണങ്ങൾ ശ്രദ്ധ, സ്മൃതി, വിവരതിരച്ചിൽ, സാമൂഹികബന്ധം എന്നിവയുടെ രീതികളെ മാറ്റുന്നു. ഈ മാറ്റങ്ങളെ “സാങ്കേതികവിദ്യ മസ്തിഷ്കത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നു” അല്ലെങ്കിൽ “സാങ്കേതികവിദ്യ മസ്തിഷ്കത്തെ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു” എന്ന ഏകവാക്യങ്ങളിലൂടെ വിശദീകരിക്കാനാവില്ല. വ്യത്യസ്ത സാങ്കേതികപരിസ്ഥിതികൾ വ്യത്യസ്ത neural skills-നെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചില കഴിവുകളുടെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യാം. പ്രധാനപ്പെട്ടത് മനുഷ്യന്റെ neural organization-നും അവൻ നിർമ്മിക്കുന്ന സാങ്കേതികപരിസ്ഥിതിക്കും ഇടയിലെ പരസ്പരപരിണാമം ആണ്.

ഇതോടെ കൃത്രിമ ബുദ്ധിയും ന്യൂറോകോഡും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സ്വാഭാവികമായി മുന്നിലെത്തുന്നു. മനുഷ്യന്റെ neural coding-നെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് കൃത്രിമ നാഡീവലയ മാതൃകകൾക്ക് പ്രചോദനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്; മറുവശത്ത് കൃത്രിമ മാതൃകകളുടെ പഠനം മനുഷ്യ neural coding-നെക്കുറിച്ചുള്ള പുതിയ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നു. എന്നാൽ കൃത്രിമ നാഡീവലവും മനുഷ്യ മസ്തിഷ്കവും ഒരേ കാര്യമല്ല. കൃത്രിമ മാതൃകകൾ മനുഷ്യ neural system-ന്റെ ചില ഗണിതീയ സവിശേഷതകൾ അനുകരിച്ചേക്കാം; എന്നാൽ ജീവശാസ്ത്രപരമായ ശരീരം, ഉപാപചയം, വികാരം, ഹോർമോൺനിയന്ത്രണം, വികസനം, പരിണാമചരിത്രം, സാമൂഹികബന്ധം എന്നിവ മനുഷ്യ മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകളാണ്. അതിനാൽ കൃത്രിമ ബുദ്ധിയെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ പൂർണ്ണ മാതൃകയായി കാണുന്നത് തെറ്റാണ്. എന്നാൽ വിവരപ്രതിനിധാനം, പഠനം, മാതൃക തിരിച്ചറിയൽ, പ്രവചനം, പുനഃസംഘടന തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഇരുവരുടെയും താരതമ്യപഠനം വളരെ ഫലപ്രദമായേക്കാം.

ഇവിടെ ഒരു പുതിയ ഗവേഷണസാധ്യത തുറക്കുന്നു: മനുഷ്യ ന്യൂറോകോഡിനെ മനസ്സിലാക്കാൻ കൃത്രിമ മാതൃകകൾ ഉപയോഗിക്കുകയും കൃത്രിമ മാതൃകകളുടെ പരിമിതികൾ മനസ്സിലാക്കാൻ ജീവശാസ്ത്രപരമായ ന്യൂറോകോഡിനെ ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുക. എന്നാൽ ഈ താരതമ്യം നടത്തുമ്പോൾ സാമ്യം രൂപപരമാണോ, പ്രവർത്തനപരമാണോ, കാരണപരമാണോ എന്നത് പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കണം. ഒരു കൃത്രിമ മാതൃക ഒരു neural phenomenon-നെ പ്രവചിക്കുന്നു എന്നതുകൊണ്ട് അതിന്റെ മസ്തിഷ്കത്തിലെ യഥാർത്ഥ കാരണം അതേ algorithm ആണെന്ന് പറയാനാവില്ല. പ്രവചനസാമ്യം കാരണസാമ്യമല്ല. ഈ വ്യത്യാസം ഭാവിയിലെ ന്യൂറോകോഡ് ഗവേഷണത്തിൽ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്.

ഇതെല്ലാം ചേർത്തുനോക്കുമ്പോൾ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സൈദ്ധാന്തിക മാറ്റം “കോഡ്” എന്നതിൽനിന്ന് “കോഡീകരണചക്രം” എന്ന ആശയത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റമാണ്. ലോകം neural system-നെ സ്വാധീനിക്കുന്നു; neural system ലോകത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു; പ്രതിനിധാനം പ്രവർത്തനസാധ്യതകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; പ്രവർത്തനം ലോകത്തെ മാറ്റുന്നു; മാറിയ ലോകം പുതിയ neural input സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ ചക്രത്തിനകത്ത് ശരീരവും സ്മൃതിയും വികാരവും ഭാഷയും സാമൂഹികബന്ധവും സാങ്കേതികവിദ്യയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഓരോ ഘട്ടവും മുൻഘട്ടത്തിന്റെ ഫലവും അടുത്ത ഘട്ടത്തിന്റെ കാരണവുമാണ്. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ യഥാർത്ഥ യൂണിറ്റ് ഒരു സിഗ്നൽ അല്ല, ഒരു ബന്ധിത പരിവർത്തനചക്രം ആണ്.

ഈ ചക്രത്തിന്റെ ദ്വന്ദ്വാത്മക ഘടന കൂടുതൽ കൃത്യമായി പറഞ്ഞാൽ, വേർതിരിവും ഏകീകരണവും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംവിധാനമാണ് ന്യൂറോകോഡ്. sensory systems വ്യത്യസ്ത വിവരങ്ങളെ വേർതിരിക്കുന്നു; association systems അവയെ സംയോജിപ്പിക്കുന്നു. neural circuits ചില പ്രവർത്തനങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു; മറ്റു ചിലത് തടയുന്നു. സ്മൃതി മുൻ അനുഭവത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു; പ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി അതിനെ മാറ്റുന്നു. പ്രവചനവ്യവസ്ഥ സ്ഥിരമായ മാതൃകകൾ നിലനിർത്തുന്നു; പ്രവചനപിശക് അവയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. ശരീരം മസ്തിഷ്കത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു; മസ്തിഷ്കം ശരീരത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. വ്യക്തി സമൂഹത്തിൽനിന്ന് രൂപപ്പെടുന്നു; വ്യക്തിയുടെ പ്രവർത്തനം സമൂഹത്തെ മാറ്റുന്നു. സ്ഥിരത മാറ്റത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു; മാറ്റം പുതിയ സ്ഥിരത സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ വിരുദ്ധപ്രവണതകൾ തമ്മിലുള്ള പരസ്പരനിർണ്ണയമാണ് ന്യൂറോകോഡിന്റെ ചലനാത്മക ക്രമം.

അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ കൂടുതൽ പൂർണ്ണമായ ശാസ്ത്രീയ നിർവചനം ഇങ്ങനെ രൂപപ്പെടുത്താം: ജീവിക്കുന്ന നാഡീവ്യൂഹത്തിൽ ഭൗതികവും രാസപരവും വൈദ്യുതപരവും ഘടനാപരവും വിവരാത്മകവുമായ അവസ്ഥകൾ പരസ്പരം സ്വാധീനിച്ചുകൊണ്ട് സംവേദനം, സ്മൃതി, പ്രവചനം, വികാരം, പ്രവർത്തനം, ഭാഷ, ആത്മപ്രതിനിധാനം എന്നിവയെ രൂപപ്പെടുത്തുകയും, അവയുടെ ഫലമായി നാഡീവ്യൂഹം വീണ്ടും സ്വയം പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ബഹുതല ചലനാത്മക പ്രക്രിയയാണ് ന്യൂറോകോഡ്. ഈ നിർവചനത്തിൽ “കോഡ്” ഒരു സ്ഥിരമായ ചിഹ്നസംവിധാനം അല്ല; നിരന്തരമായ പരിവർത്തനത്തിന്റെ സംഘടനയാണ്. അതിന്റെ ഭൗതിക അടിത്തറ നാഡീരസതന്ത്രത്തിലും വൈദ്യുതപ്രവർത്തനത്തിലും സിനാപ്റ്റിക് ഘടനയിലും നാഡീവലയചലനത്തിലും നിലനിൽക്കുന്നു; അതിന്റെ ഉയർന്നതല പ്രകടനം ബോധത്തിലും ഭാഷയിലും പെരുമാറ്റത്തിലും സാമൂഹികപ്രവർത്തനത്തിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.

ഇതോടെ ന്യൂറോകോഡും ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സാധ്യതയും കൂടുതൽ വ്യക്തമായി വരുന്നു. ക്വാണ്ടം ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിൽനിന്ന് നേരിട്ട് “ബോധത്തിന്റെ ക്വാണ്ടം കോഡ്” കണ്ടെത്തുക എന്നതല്ല ലക്ഷ്യം. പകരം പ്രകൃതിയിലെ അവസ്ഥകൾ സ്വതന്ത്രവും നിശ്ചലവുമായ വസ്തുക്കളല്ലെന്നും അവ ബന്ധങ്ങളുടെയും ഇടപെടലുകളുടെയും പരിവർത്തനങ്ങളുടെയും ഭാഗങ്ങളാണെന്നും കാണുന്ന ഒരു വിശാലമായ പ്രകൃതിദർശനത്തെ നാഡീശാസ്ത്രത്തിലെ തെളിയിക്കാവുന്ന അറിവുകളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. ന്യൂറോകോഡ് ഇതിനുള്ള ഒരു ശക്തമായ ഇടനില ആശയമാകാം, കാരണം അതിൽ ദ്രവ്യവും ഊർജവും വിവരവും ബന്ധവും ചരിത്രവും ഉദ്ഭവവും പ്രവർത്തനവും ഒരേ ചലനാത്മക വ്യവസ്ഥയിൽ ഒന്നിക്കുന്നു.

ഇവിടെനിന്ന് ഗവേഷണത്തിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടം കൂടുതൽ കർശനമായിരിക്കണം. “ന്യൂറോകോഡ്” എന്ന ആശയത്തെ അളക്കാവുന്ന ഘടകങ്ങളായി വിഭജിക്കണം. വിവരപ്രതിനിധാനത്തിന്റെ കൃത്യത എങ്ങനെ അളക്കാം? ഒരു neural population-ൽ വിവരത്തിന്റെ വിതരണം എങ്ങനെ നിർണ്ണയിക്കാം? വിവിധ neural populations തമ്മിലുള്ള വിവരബന്ധം എങ്ങനെ അളക്കാം? പ്രവചനപിശക് എങ്ങനെ തിരിച്ചറിയാം? പഠനത്തിനുശേഷം neural representations എങ്ങനെ മാറുന്നു? ദീർഘകാല സ്മൃതിയിൽ ഏത് സിനാപ്റ്റിക് മാറ്റങ്ങളാണ് നിർണായകം? ഭാഷാപരമായ പഠനം neural network-ന്റെ ബന്ധഘടനയെ എങ്ങനെ മാറ്റുന്നു? ശരീരാവസ്ഥയിലെ മാറ്റങ്ങൾ perception-നെയും തീരുമാനങ്ങളെയും എങ്ങനെ മാറ്റുന്നു? സാമൂഹികാനുഭവങ്ങൾ ദീർഘകാല neural organization-നെ എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള പരീക്ഷണാത്മക ഉത്തരങ്ങൾ ലഭിക്കുമ്പോഴാണ് ന്യൂറോകോഡ് ഒരു ദാർശനിക ആശയത്തിൽനിന്ന് പരിശോധിക്കാവുന്ന ശാസ്ത്രീയ സിദ്ധാന്തമായി മാറുന്നത്.

അവസാനം ഈ മുഴുവൻ ചർച്ചയുടെ കേന്ദ്രബിന്ദു ഒരു വാക്യത്തിൽ ചുരുക്കുകയാണെങ്കിൽ, മസ്തിഷ്കം ലോകത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന കണ്ണാടി അല്ല; ലോകവുമായി ഇടപെട്ടുകൊണ്ട് സ്വന്തം neural organization മാറ്റുകയും അതിലൂടെ ലോകത്തെ വീണ്ടും വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സജീവ ജീവവ്യവസ്ഥയാണ്. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡ് ലോകത്തിന്റെ പകർപ്പല്ല, ലോകവുമായി ജീവിയുടെ സജീവബന്ധത്തിന്റെ നാഡീവ്യൂഹപരമായ സംഘടനയാണ്. ഈ സംഘടനയിൽ ഭൂതകാലം സ്മൃതിയായി നിലനിൽക്കുന്നു, വർത്തമാനം സംവേദനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, ഭാവി പ്രവചനമായി രൂപപ്പെടുന്നു; ശരീരം ആന്തരികപരിസ്ഥിതിയായി ഇടപെടുന്നു, പുറംലോകം ബാഹ്യപരിസ്ഥിതിയായി വെല്ലുവിളിക്കുന്നു; ഭാഷ അനുഭവത്തെ പ്രതീകമാക്കുന്നു, സാമൂഹികബന്ധം ആ പ്രതീകങ്ങളെ കൂട്ടായ അർത്ഥങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്നു; പ്രവർത്തനം വീണ്ടും പരിസ്ഥിതിയെ മാറ്റുന്നു. ഈ നിരന്തര പരസ്പരപരിവർത്തനമാണ് ന്യൂറോകോഡിന്റെ ജീവൻ. ന്യൂറോകോഡ് എന്നത് ഒടുവിൽ ഒരു കോഡ് അല്ല; സ്വയം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ജീവിക്കുന്ന ബന്ധവ്യവസ്ഥയാണ്.

ന്യൂറോകോഡിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ സമഗ്രമായ അന്വേഷണത്തിൽനിന്ന് ഏറ്റവും പ്രധാനമായി വ്യക്തമാകുന്നത്, മനുഷ്യ മസ്തിഷ്കത്തെ വിവരങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുകയും സൂക്ഷിക്കുകയും പുറത്തുവിടുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ജൈവ കമ്പ്യൂട്ടറായി മാത്രം കാണുന്നത് മതിയാകില്ല എന്നതാണ്. മസ്തിഷ്കം ഒരു ജീവിക്കുന്ന, തുറന്ന, സ്വയംസംഘടിതവും സ്വയംപരിഷ്കരണശേഷിയുള്ളതുമായ ഭൗതികവ്യവസ്ഥയാണ്. അതിൽ വിവരം ഒരു തയ്യാറായ വസ്തുവായി പ്രവേശിക്കുന്നില്ല; ഭൗതികവും രാസപരവും വൈദ്യുതപരവും ഘടനാപരവുമായ പ്രക്രിയകളിലൂടെ അത് രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽനിന്നുള്ള ഉത്തേജനം നാഡീവൈദ്യുതപ്രവർത്തനമായി മാറുന്നു; നാഡീസന്ധികളിലെ രാസസന്ദേശവിനിമയം ആ പ്രവർത്തനത്തെ പരിഷ്കരിക്കുന്നു; നാഡീവലയങ്ങളുടെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം സംവേദനം, സ്മൃതി, വികാരം, ശ്രദ്ധ, പ്രവചനം, തീരുമാനം എന്നിവയ്ക്ക് അടിത്തറയാകുന്നു; ഇവയുടെ പരസ്പരസംഘടനയിൽ ബോധവും ആത്മബോധവും ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; ഭാഷയും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളും ഈ neural organization-നെ കൂടുതൽ ഉയർന്ന പ്രതീകാത്മക തലത്തിലേക്ക് വികസിപ്പിക്കുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡ് ഒരു നിശ്ചല ചിഹ്നസംവിധാനം അല്ല; ദ്രവ്യത്തിൽ വിവരത്തിന്റെ നിരന്തരമായ ഉദ്ഭവവും പരിവർത്തനവും പുനഃസംഘടനയും നടക്കുന്ന ചലനാത്മക പ്രക്രിയയാണ്.

ന്യൂറോകോഡിന്റെ അടിസ്ഥാനസ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കുന്നതിന് അതിനെ ഒറ്റ ന്യൂറോണിലോ ഒറ്റ നാഡീസന്ധിയിലോ ഒറ്റ രാസസന്ദേശവാഹകത്തിലോ ഒതുക്കാൻ കഴിയില്ല. ഒരു ന്യൂറോണിന്റെ പ്രവർത്തനം അതിന്റെ സിനാപ്റ്റിക് ബന്ധങ്ങളിൽനിന്നും രാസപരിസ്ഥിതിയിൽനിന്നും വേർതിരിക്കാനാവില്ല; ഒരു നാഡീവലയത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം അതിലെ വ്യക്തിഗത ന്യൂറോണുകളിൽനിന്നും വേർതിരിക്കാനാവില്ല; ബോധത്തെ നാഡീവലയങ്ങളിൽനിന്നും; മനുഷ്യന്റെ ചിന്തയെ ഭാഷയിൽനിന്നും സാമൂഹികചരിത്രത്തിൽനിന്നും; മനുഷ്യന്റെ neural organization-നെ ശരീരത്തിൽനിന്നും പരിസ്ഥിതിയിൽനിന്നും വേർതിരിക്കാനാവില്ല. ഓരോ തലവും താഴത്തെ തലങ്ങളിൽനിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്നുവെങ്കിലും അതിന്റെ സംഘടനയ്ക്ക് പുതിയ ഗുണങ്ങളുണ്ട്; അതേ സമയം ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള സംഘടന താഴത്തെ തലങ്ങളെയും തിരിച്ചും സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഘടന താഴെനിന്നുള്ള ഉദ്ഭവവും മുകളിൽനിന്നുള്ള നിയന്ത്രണവും തമ്മിലുള്ള പരസ്പരനിർണ്ണയമാണ്. ഈ ബഹുതല കാരണതയാണ് ജീവിക്കുന്ന മസ്തിഷ്കത്തെ ലളിതമായ രേഖീയ യന്ത്രത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിക്കുന്നത്.

ഈ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ന്യൂറൽ കോഡീകരണം ഒരു സിഗ്നലിന്റെ ശക്തിയോ ആവൃത്തിയോ മാത്രം നിർണ്ണയിക്കുന്ന പ്രശ്നമല്ല. വിവരം എവിടെയാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടുന്നത്, ഏത് സമയക്രമത്തിലാണ് അത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്, മറ്റു സിഗ്നലുകളുമായി അതിന്റെ ബന്ധം എന്താണ്, നിലവിലുള്ള neural state അതിനെ എങ്ങനെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു, ശരീരാവസ്ഥ അതിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെ എങ്ങനെ മാറ്റുന്നു, മുൻ അനുഭവം അതിനെ എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു, പ്രവചനവും ലഭിച്ച വിവരവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം neural organization-നെ എങ്ങനെ പരിഷ്കരിക്കുന്നു തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങളുടെ സമഗ്രതയാണ് ന്യൂറോകോഡ്. അതുകൊണ്ട് സിഗ്നൽ മാത്രമല്ല, സിഗ്നലുകളുടെ ബന്ധവും അവയുടെ ചരിത്രവും സന്ദർഭവും പ്രവർത്തനപരമായ ഫലവും ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഭാഗമാണ്.

ഇതിൽ സ്മൃതിക്ക് ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. മസ്തിഷ്കം ഭൂതകാലത്തെ ഒരു നിശ്ചല സംഭരണശേഖരമായി സൂക്ഷിക്കുന്നില്ല; മുൻ അനുഭവങ്ങളുടെ neural അടയാളങ്ങളെ നിരന്തരം പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഭാവിയെ നേരിടുന്നത്. സ്മൃതി ഭാവിപ്രവചനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമാകുന്നു; പ്രവചനത്തിലെ പിശക് സ്മൃതിയെയും neural models-നെയും മാറ്റുന്നു; പുതിയ അനുഭവം പഴയ പ്രതിനിധാനങ്ങളുമായി സംയോജിക്കുന്നു; അതിലൂടെ പുതുക്കിയ neural organization രൂപപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഭൂതകാലം വർത്തമാനത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുകയും വർത്തമാനം ഭൂതകാലത്തിന്റെ neural പ്രതിനിധാനത്തെ പുനർനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ ചരിത്രപരമായ ചലനമാണ് പഠനത്തിന്റെയും അനുയോജനത്തിന്റെയും അടിത്തറ.

അതുപോലെ തന്നെ ന്യൂറോകോഡിൽ സ്ഥിരതയും മാറ്റവും പരസ്പരം വിരുദ്ധങ്ങളായിട്ടും പരസ്പരം ആവശ്യമായ ഘടകങ്ങളാണ്. ജീവിക്ക് മുമ്പ് പഠിച്ച മാതൃകകൾ നിലനിർത്തേണ്ടതുണ്ട്; അതേസമയം പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെടാൻ അവയെ മാറ്റാനും കഴിയണം. സിനാപ്റ്റിക് പ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി പഴയ ബന്ധങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും പുതിയ ബന്ധങ്ങൾക്ക് അവസരം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. ചില വിവരങ്ങൾ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്നു; ചിലത് ദുർബലപ്പെടുന്നു. ചില neural patterns സ്ഥിരത കൈവരിക്കുന്നു; ചിലത് പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളിൽ മാറുന്നു. അതിനാൽ മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ ക്രമം നിശ്ചലതയിൽനിന്നല്ല, നിയന്ത്രിതമായ മാറ്റത്തിനകത്തെ സ്ഥിരതയിൽനിന്നാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്. ജീവന്റെ സംഘടനയുടെ തന്നെ ഒരു അടിസ്ഥാന സ്വഭാവമാണിത്.

ഇതേ ദ്വന്ദ്വം സംയോജനവും വിയോജനവും തമ്മിലും കാണാം. വിവിധ ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽനിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ വേർതിരിച്ച പാതകളിലൂടെ സംസ്കരിക്കപ്പെടുന്നു; പിന്നീട് അവ ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള ഏകീകൃത അനുഭവത്തിലേക്ക് സംയോജിക്കപ്പെടുന്നു. neural circuits ചില പ്രവർത്തനങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുമ്പോൾ മറ്റു പ്രവർത്തനങ്ങളെ തടയുന്നു. മസ്തിഷ്കം ചില വിവരങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും മറ്റുള്ളവയെ പശ്ചാത്തലത്തിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ വേർതിരിവില്ലാതെ വ്യക്തത ഉണ്ടാകില്ല; സംയോജനമില്ലാതെ ഏകീകൃത അനുഭവവും ഉണ്ടാകില്ല. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ പ്രവർത്തനശേഷി വിയോജകബലവും സംയോജകബലവും തമ്മിലുള്ള ചലനാത്മക ഏകതയിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.

പ്രവചനവും പ്രവചനപിശകും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും ഇതേ ഘടന വ്യക്തമാക്കുന്നു. മസ്തിഷ്കം ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മുൻമാതൃകകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു; യാഥാർഥ്യവുമായി അവയെ നിരന്തരം താരതമ്യം ചെയ്യുന്നു; വൈരുദ്ധ്യം കണ്ടെത്തുമ്പോൾ അവയെ പരിഷ്കരിക്കുന്നു. ഇവിടെ പിശക് വെറും പരാജയമല്ല; പുതിയ അറിവിന്റെയും പുതിയ neural organization-ന്റെയും സാധ്യതയാണ്. നിലവിലുള്ള മാതൃകയും പുതിയ അനുഭവവും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യം പരിഹരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ മസ്തിഷ്കം അതേ പഴയ നിലയിലേക്ക് മടങ്ങുന്നില്ല; കൂടുതൽ അനുയോജ്യമായ ഒരു പുതിയ സംഘടന രൂപപ്പെടാം. ഈ പ്രക്രിയയെ ദ്വന്ദ്വാത്മകമായി വായിക്കുമ്പോൾ വൈരുദ്ധ്യം വികസനത്തിന്റെ ഒരു ചലനശക്തിയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പ്രവചനപിശകിനെയും ദ്വന്ദ്വാത്മക വൈരുദ്ധ്യത്തെയും ഒരേ ശാസ്ത്രീയ ആശയമായി തുല്യമാക്കരുത്; ഒന്നാമത്തേത് നാഡീശാസ്ത്രപരമായി അളക്കാവുന്ന പ്രക്രിയയും രണ്ടാമത്തേത് വിശാലമായ ദാർശനിക ആശയവുമാണ്. അവയ്ക്കിടയിലെ ബന്ധം ഘടനാപരമായ സാമ്യവും സൈദ്ധാന്തിക സംവാദവുമാണ്, നേരിട്ടുള്ള ശാസ്ത്രീയ സമതുല്യതയല്ല.

നാഡീരസതന്ത്രം ഈ മുഴുവൻ പ്രക്രിയയുടെ ഭൗതിക അടിത്തറയിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. വൈദ്യുതപ്രവർത്തനവും രാസപ്രവർത്തനവും പരസ്പരം വേർതിരിക്കാനാവാത്ത രീതിയിൽ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രവർത്തനസാധ്യത നാഡീസന്ധിയിലെത്തുമ്പോൾ രാസസന്ദേശവിനിമയം നടക്കുന്നു; അത് സ്വീകരകങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനത്തെ മാറ്റുന്നു; സ്വീകരകങ്ങളിലെ മാറ്റം അടുത്ത ന്യൂറോണിന്റെ വൈദ്യുതപ്രതികരണത്തെ മാറ്റുന്നു; ആവർത്തിച്ചുള്ള പ്രവർത്തനം സിനാപ്റ്റിക് ഘടനയെയും കോശതലത്തിലുള്ള ജീൻപ്രവർത്തനത്തെയും ബാധിക്കാം. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡ് വൈദ്യുതവും രാസപരവും ഘടനാപരവുമായ വിവരസംഘടനയുടെ ഏകതയാണ്. ഒരു “നാഡീവൈദ്യുത കോഡ്” എന്നതിലുപരി, അത് ഒരു നാഡീരസ-വൈദ്യുത-ഘടനാപരമായ കോഡ് ആണെന്ന് പറയുന്നതാണ് കൂടുതൽ കൃത്യം.

ഇവിടെ ഊർജത്തിനും അടിസ്ഥാന സ്ഥാനമുണ്ട്. വിവരസംസ്കരണം ഊർജരഹിതമായ അമൂർത്തപ്രവർത്തനമല്ല. അയോൺസാന്ദ്രതാ വ്യത്യാസങ്ങൾ നിലനിർത്താനും വൈദ്യുതസിഗ്നലുകൾ സൃഷ്ടിക്കാനും സിനാപ്റ്റിക് പ്രവർത്തനം നടത്താനും പ്രോട്ടീനുകൾ നിർമ്മിക്കാനും neural structure പരിപാലിക്കാനും ഊർജം ആവശ്യമാണ്. അതിനാൽ വിവരസംഘടനയ്ക്ക് ഭൗതിക അടിത്തറയും ഊർജവിനിമയവും അനിവാര്യമാണ്. വിവരത്തെ ദ്രവ്യത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ച ഒരു അതിഭൗതിക സത്തയായി കാണുന്നതും, വിവരത്തെ വെറും ദ്രവ്യത്തിന്റെ അളവായി ചുരുക്കുന്നതും ഒരുപോലെ അപര്യാപ്തമാണ്. ദ്രവ്യത്തിന്റെ പ്രത്യേക സംഘടനയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ബന്ധാത്മക ഗുണമായി വിവരത്തെ കാണുന്നതാണ് കൂടുതൽ ഫലപ്രദം.

ഇവിടെയാണ് ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയ്ക്ക് ഒരു സൈദ്ധാന്തിക സംഭാവന നൽകാൻ കഴിയുന്നത്. എന്നാൽ അതിന്റെ ഉപയോഗം വളരെ കൃത്യമായ പരിധിക്കുള്ളിലായിരിക്കണം. മനുഷ്യബോധം നേരിട്ട് ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക ക്വാണ്ടം അവസ്ഥയുടെ ഫലമാണെന്നതിന് നിലവിൽ മതിയായ തെളിവില്ല. മസ്തിഷ്കത്തിലെ എല്ലാ neural processing-നെയും ക്വാണ്ടം കമ്പ്യൂട്ടേഷനായി വിശേഷിപ്പിക്കാനും കഴിയില്ല. എന്നാൽ ക്വാണ്ടം ഭൗതികശാസ്ത്രം പ്രകൃതിയെ നിശ്ചലവും പരസ്പരം പൂർണ്ണമായി വേർതിരിച്ച വസ്തുക്കളുടെ കൂട്ടമെന്നതിലുപരി ബന്ധങ്ങൾ, സാധ്യതകൾ, അവസ്ഥകൾ, പരിവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മനസ്സിലാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ശക്തമായി പ്രകടമാക്കുന്നു. ഈ പ്രകൃതിദർശനപരമായ പാഠം ന്യൂറോകോഡിന്റെ ദ്വന്ദ്വാത്മക വ്യാഖ്യാനത്തിന് പ്രയോജനകരമാണ്. അതിനാൽ ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയുടെ യുക്തിസഹമായ ഉപയോഗം “ക്വാണ്ടം ബോധം” പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിലല്ല; ആധുനിക ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിന്റെ ബന്ധാത്മകവും സാധ്യതാപരവുമായ ലോകദർശനത്തെ നാഡീശാസ്ത്രത്തിലെ തെളിയിക്കാവുന്ന പ്രക്രിയകളുമായി സംവദിപ്പിക്കുന്നതിലാണ്.

മനുഷ്യന്റെ ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പ്രത്യേകത അതിന്റെ സാമൂഹികവും ഭാഷാപരവുമായ വിപുലീകരണത്തിലാണ്. മറ്റ് ജീവികളിലും സാമൂഹികവിവരവിനിമയം ഉണ്ടെങ്കിലും മനുഷ്യനിൽ ഭാഷ പ്രതീകങ്ങളെ തലമുറകളിലൂടെ കൈമാറാവുന്ന അറിവുസംവിധാനങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്നു. ഒരു വ്യക്തിയുടെ അനുഭവം മറ്റൊരാളുടെ neural organization-ന്റെ ഭാഗമാകുന്നു; ഒരു തലമുറയുടെ കണ്ടെത്തൽ അടുത്ത തലമുറയുടെ ചിന്തയുടെ അടിസ്ഥാനമാകുന്നു; ഒരു വ്യക്തിയുടെ പുതുമ സാമൂഹികസ്മൃതിയുടെ ഭാഗമാകുന്നു. ഇതിലൂടെ പുസ്തകങ്ങൾ, ഭാഷ, കല, ശാസ്ത്രം, ഗണിതം, സാങ്കേതികവിദ്യ, സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവ മനുഷ്യരുടെ ബാഹ്യ കൂട്ടായ സ്മൃതിവ്യവസ്ഥയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ ബാഹ്യവിവരം വീണ്ടും വ്യക്തിഗത മസ്തിഷ്കങ്ങളിൽ ഉൾക്കൊള്ളുമ്പോഴാണ് അത് ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന അറിവാകുന്നത്. അതിനാൽ വ്യക്തിഗത ന്യൂറോകോഡും സാമൂഹിക അറിവും തമ്മിൽ നിരന്തരമായ പരസ്പരപരിവർത്തനം നടക്കുന്നു.

ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ മനുഷ്യന്റെ മസ്തിഷ്കം ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട ജൈവവസ്തുവായി മനസ്സിലാക്കുന്നത് അപര്യാപ്തമാണ്. മനുഷ്യന്റെ neural organization-ൽ ജൈവപരിണാമത്തിന്റെ ചരിത്രവും വ്യക്തിജീവിതത്തിന്റെ അനുഭവചരിത്രവും സാമൂഹികചരിത്രവും ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ചരിത്രവും വിവിധ തലങ്ങളിൽ പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ തന്റെ പരിസ്ഥിതിയാൽ രൂപപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ സ്വന്തം പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ ആ പരിസ്ഥിതിയെ മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. ആ മാറ്റിയ പരിസ്ഥിതി വീണ്ടും അവന്റെ neural organization-നെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതിനാൽ ജീവിയും പരിസ്ഥിതിയും, വ്യക്തിയും സമൂഹവും, മസ്തിഷ്കവും ശരീരവും, അനുഭവവും neural structure-ഉം പരസ്പരം നിർമ്മിക്കുന്ന ഒരു ദ്വന്ദ്വാത്മക വ്യവസ്ഥയാണ് മനുഷ്യജീവിതം.

ഇവിടെനിന്ന് ന്യൂറോകോഡിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു നിർണായക സൈദ്ധാന്തിക നിഗമനം ലഭിക്കുന്നു: മനുഷ്യന്റെ മസ്തിഷ്കത്തിൽ വിവരം സംഭരിക്കപ്പെടുന്നതിനു മുമ്പ് തന്നെ അത് വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു; വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെട്ട വിവരം പ്രവർത്തനമായി മാറുന്നു; പ്രവർത്തനം വീണ്ടും പുതിയ വിവരത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡിന്റെ യഥാർത്ഥ ഘടകം ഒരു സിഗ്നൽ അല്ല, ഒരു പരിവർത്തനചക്രം ആണ്. പുറംലോകം → സംവേദനം → neural processing → പ്രതിനിധാനം → പ്രവചനം → പ്രവർത്തനം → പരിസ്ഥിതിമാറ്റം → പുതിയ സംവേദനം എന്ന ചക്രത്തിൽ ഓരോ ഘട്ടവും അടുത്ത ഘട്ടത്തിന്റെ കാരണവും മുൻഘട്ടത്തിന്റെ ഫലവുമാണ്. ശരീരാവസ്ഥ, വികാരം, സ്മൃതി, ഭാഷ, സാമൂഹികബന്ധം എന്നിവ ഈ ചക്രത്തിനകത്ത് പരസ്പരം ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ട് ന്യൂറോകോഡിന്റെ കൂടുതൽ സമഗ്രമായ നിർവചനം ഇങ്ങനെ നൽകാം: ജീവിക്കുന്ന നാഡീവ്യൂഹത്തിൽ ദ്രവ്യവും ഊർജവും രാസപ്രവർത്തനവും വൈദ്യുതപ്രവർത്തനവും നാഡീവലയസംഘടനയും വിവരപ്രതിനിധാനവും പരസ്പരം സ്വാധീനിച്ചുകൊണ്ട് സംവേദനം, സ്മൃതി, പ്രവചനം, വികാരം, പ്രവർത്തനം, ഭാഷ, ബോധം, ആത്മബോധം എന്നിവയെ രൂപപ്പെടുത്തുകയും, ഈ ഉയർന്നതല പ്രവർത്തനങ്ങൾ വീണ്ടും നാഡീവ്യൂഹത്തിന്റെ ഘടനയെയും പ്രവർത്തനത്തെയും മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്ന ബഹുതല സ്വയംപരിവർത്തന പ്രക്രിയയാണ് ന്യൂറോകോഡ്. ഈ നിർവചനത്തിൽ “കോഡ്” ഒരു മുൻകൂട്ടി എഴുതിവെച്ച സ്ഥിരസംഹിതയല്ല; ജീവിക്കുന്ന ദ്രവ്യത്തിന്റെ ചലനത്തിൽ നിരന്തരം പുതുക്കപ്പെടുന്ന സംഘടനയാണ്.

ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഭാവിയിലെ ന്യൂറോകോഡ് ഗവേഷണം ഒരു ഒറ്റ ശാഖയുടെ പരിധിയിൽ തുടരാൻ കഴിയില്ല. നാഡീരസതന്ത്രം തന്മാത്രാതലത്തിന്റെ ഭൗതിക അടിത്തറ വിശദീകരിക്കണം; കോശശാസ്ത്രം ന്യൂറോണിന്റെയും സിനാപ്സിന്റെയും പ്രവർത്തനം പഠിക്കണം; നാഡീവലശാസ്ത്രം കൂട്ടായ പ്രവർത്തനമാതൃകകൾ കണ്ടെത്തണം; ബോധശാസ്ത്രം അവയും അനുഭവവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം അന്വേഷിക്കണം; ഭാഷാശാസ്ത്രം പ്രതീകങ്ങളും neural representations-ഉം തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പഠിക്കണം; വ്യവസ്ഥാശാസ്ത്രം വിവിധ തലങ്ങളിലെ പരസ്പരപ്രവർത്തനം മാതൃകയാക്കണം; വിവരശാസ്ത്രം പ്രതിനിധാനത്തിന്റെ ഘടനയും വിവരപ്രവാഹവും അളക്കണം; പരിണാമശാസ്ത്രം ഈ കഴിവുകളുടെ ചരിത്രപരമായ ഉദ്ഭവം വിശദീകരിക്കണം; സാമൂഹികശാസ്ത്രം മനുഷ്യന്റെ neural organization-നെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന സാമൂഹികപരിസ്ഥിതിയെ പഠിക്കണം. ഈ മേഖലകൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധമാണ് ന്യൂറോകോഡിന്റെ സമഗ്രശാസ്ത്രത്തിന് അടിത്തറയാകുക.

അതേസമയം ഈ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ ശാസ്ത്രീയ വിശ്വാസ്യത നിലനിർത്താൻ ഒരു അടിസ്ഥാനനിയമം മറക്കരുത്: ദാർശനിക സാമ്യം ശാസ്ത്രീയ തെളിവിന് പകരമാകരുത്. ദ്വന്ദ്വാത്മകത ഒരു ആശയചട്ടക്കൂട് നൽകാം; ക്വാണ്ടം ഭൗതികശാസ്ത്രം പ്രകൃതിയുടെ ആഴത്തിലുള്ള ചില ബന്ധാത്മക സവിശേഷതകളെ വെളിപ്പെടുത്താം; എന്നാൽ ന്യൂറോകോഡിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഓരോ ശാസ്ത്രീയ അവകാശവാദവും പരീക്ഷണത്തിലൂടെയും അളക്കലിലൂടെയും ആവർത്തനത്തിലൂടെയും പ്രവചനശേഷിയിലൂടെയും പരിശോധിക്കപ്പെടണം. “വൈരുദ്ധ്യം”, “ഉദ്ഭവം”, “സ്വയംസംഘടന”, “വിവരം”, “സാധ്യത” തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങൾ ശാസ്ത്രീയമായി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ അവയ്ക്ക് വ്യക്തമായ പ്രവർത്തനപരമായ നിർവചനങ്ങൾ നൽകണം. അപ്പോഴാണ് ദ്വന്ദ്വാത്മക പ്രകൃതിദർശനം ആധുനിക നാഡീശാസ്ത്രവുമായി യഥാർത്ഥ ശാസ്ത്രീയ സംവാദത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്.

അവസാനമായി, ന്യൂറോകോഡിന്റെ ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള സന്ദേശം ഇതാണ്: മസ്തിഷ്കം ലോകത്തിന്റെ നിശ്ചലമായ ചിത്രം സൂക്ഷിക്കുന്ന ഒരു പാത്രമല്ല; ലോകവുമായി ഇടപെടുന്നതിനിടയിൽ സ്വന്തം സംഘടനയെ നിരന്തരം മാറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സജീവ ഭൗതികവ്യവസ്ഥയാണ്. അതിൽ ഭൂതകാലം സ്മൃതിയായി നിലനിൽക്കുന്നു, വർത്തമാനം സംവേദനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, ഭാവി പ്രവചനമായി രൂപപ്പെടുന്നു. ശരീരം മസ്തിഷ്കത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു; മസ്തിഷ്കം ശരീരത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. പരിസ്ഥിതി neural organization-നെ മാറ്റുന്നു; neural organization പരിസ്ഥിതിയോടുള്ള പ്രവർത്തനത്തെ മാറ്റുന്നു. വ്യക്തി സമൂഹത്തിൽനിന്ന് രൂപപ്പെടുന്നു; വ്യക്തിയുടെ പ്രവർത്തനം സമൂഹത്തെ മാറ്റുന്നു. ഭാഷ അനുഭവത്തെ പ്രതീകമാക്കുന്നു; പ്രതീകങ്ങൾ വീണ്ടും അനുഭവത്തെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്നു. സ്ഥിരത മാറ്റത്തിന് അടിത്തറയാകുന്നു; മാറ്റം പുതിയ സ്ഥിരത സൃഷ്ടിക്കുന്നു. വിയോജനം വ്യത്യാസത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു; സംയോജനം ഏകീകരണം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. പ്രവചനപിശക് നിലവിലുള്ള അറിവിന്റെ പരിധി വെളിപ്പെടുത്തുന്നു; അതിന്റെ പരിഹാരം പുതിയ അറിവിന് വഴിയൊരുക്കുന്നു.

അതിനാൽ ന്യൂറോകോഡ് ഒടുവിൽ ഒരു കോഡ് അല്ല, കോഡീകരിക്കുന്ന ജീവൻ തന്നെയാണ്; ഒരു സംഭരണശേഖരം അല്ല, നിരന്തരം പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന ചരിത്രമാണ്; ഒരു നിശ്ചല neural pattern അല്ല, ദ്രവ്യവും ഊർജവും വിവരവും തമ്മിലുള്ള ചലനാത്മക പരിവർത്തനമാണ്. ക്വാണ്ടം ദ്വന്ദ്വാത്മകതയുടെ വെളിച്ചത്തിൽ അതിനെ കാണുമ്പോൾ അതിന്റെ അന്തർസാരം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു: പ്രകൃതിയിൽ ഒന്നും പൂർണ്ണമായും ഒറ്റപ്പെട്ടതല്ല, ഒന്നും പൂർണ്ണമായി നിശ്ചലമല്ല, ഒരു അവസ്ഥയും അതിന്റെ ബന്ധങ്ങളിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ച് പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലാക്കാനാവില്ല. ജീവന്റെ ഉയർന്ന രൂപമായ മനുഷ്യബോധത്തിലും ഇതേ നിയമം കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ തലത്തിൽ പ്രകടമാകുന്നു. ദ്രവ്യം വിവരത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; വിവരം ജീവിയുടെ പ്രവർത്തനത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു; പ്രവർത്തനം ദ്രവ്യത്തിന്റെ സംഘടനയെ മാറ്റുന്നു; ആ മാറ്റം വീണ്ടും പുതിയ വിവരത്തിനും പുതിയ ബോധത്തിനും പുതിയ പ്രവർത്തനത്തിനും സാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ നിരന്തരമായ പരസ്പരപരിവർത്തനത്തിന്റെ നാഡീവ്യൂഹപരമായ രൂപമാണ് ന്യൂറോകോഡ്.