മലയാളത്തിലെ മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം

കേരളത്തിലെ സമകാലിക രാഷ്ട്രീയത്തെ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെയും മുന്നണികളുടെയും പ്രവർത്തനങ്ങളെ മാത്രം പരിശോധിച്ചാൽ ചിത്രം പൂർണമാകില്ല. ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുകയും രാഷ്ട്രീയ സംഭവങ്ങൾക്ക് അർത്ഥം നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന മറ്റൊരു ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ ഘടകം ഇന്ന് മാധ്യമങ്ങളാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് മലയാളത്തിലെ മുഖ്യധാരാ പത്രങ്ങളും വാർത്താചാനലുകളും കഴിഞ്ഞ ഏതാനും ദശകങ്ങളായി കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പൊതുമണ്ഡലത്തിൽ ഒരു സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയായി ഇടപെടുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് വളർന്നിരിക്കുന്നു. അവർ വാർത്ത റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല; ഏതു വിഷയമാണ് പ്രധാനമെന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നു, ഏതു വിഷയമാണ് പിന്നിലാക്കേണ്ടതെന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നു, ആരുടെ വാദമാണ് പൊതുജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ ഉയർത്തിക്കാണിക്കേണ്ടതെന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നു, ഏതു രാഷ്ട്രീയ നേതാവിന് വിശ്വാസ്യത നൽകണം, ആരെ സംശയത്തിന്റെ നിഴലിൽ നിർത്തണം എന്നതിലും അവർ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് മലയാള മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം എന്ന വിഷയത്തെ ഗൗരവമായി പരിശോധിക്കേണ്ടത്.

ഇവിടെ ‘ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം’ എന്നത് ഇടതുപക്ഷ സർക്കാരിനെയോ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടികളെയോ വിമർശിക്കുന്നതിനെ മാത്രം അർത്ഥമാക്കുന്നില്ല. ജനാധിപത്യത്തിൽ ഭരണകൂടത്തെ വിമർശിക്കുക മാധ്യമങ്ങളുടെ അനിവാര്യമായ ഉത്തരവാദിത്വമാണ്. ഒരു ഇടതുപക്ഷ സർക്കാർ തെറ്റ് ചെയ്താൽ അതിനെ വിമർശിക്കണം; അഴിമതി ഉണ്ടായാൽ പുറത്തുകൊണ്ടുവരണം; ഭരണപരാജയം ഉണ്ടായാൽ ചോദ്യം ചെയ്യണം. അതിൽ യാതൊരു പ്രശ്നവുമില്ല. എന്നാൽ വിമർശനം ഒരു രാഷ്ട്രീയ നിലപാടായി മാറുകയും, ആ നിലപാട് സ്ഥിരമായി ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യതയെ തകർക്കുന്ന രീതിയിൽ വാർത്താ നിർമ്മാണത്തിലും രാഷ്ട്രീയ വ്യാഖ്യാനത്തിലും ആവർത്തിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് അതിനെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കേണ്ടത്.

ഈ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷത അത് പലപ്പോഴും തുറന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രഖ്യാപനമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നില്ല എന്നതാണ്. ‘ഞങ്ങൾ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധരാണ്’ എന്ന് ഒരു മാധ്യമസ്ഥാപനം പ്രഖ്യാപിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല. അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാട് അതിന്റെ വാർത്താ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും വാർത്തയുടെ ക്രമീകരണത്തിലും ഭാഷയിലും തലക്കെട്ടുകളിലും ചർച്ചകളിലും എഡിറ്റോറിയലുകളിലും വിദഗ്ധരുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും ആവർത്തിച്ചു വരുന്ന രാഷ്ട്രീയ വ്യാഖ്യാനങ്ങളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടാം. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയെക്കുറിച്ച് എന്ത് പറയുന്നുവെന്നതിലുപരി, എന്താണ് നിരന്തരം പറയുന്നത്, എന്താണ് പറയാതിരിക്കുന്നത്, ഏതു വിഷയമാണ് വലുതാക്കുന്നത്, ഏതു വിഷയമാണ് ചെറുതാക്കുന്നത് എന്നതിലാണ് മാധ്യമത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി കാണപ്പെടുന്നത്.

മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള പ്രത്യാഘാതം പുറത്തുള്ള ജനങ്ങളിൽ മാത്രം ഉണ്ടാകുന്നതല്ല; അത് ക്രമേണ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ സ്വന്തം പ്രവർത്തകരുടെയും അനുഭാവികളുടെയും രാഷ്ട്രീയ മനഃശാസ്ത്രത്തിലും പ്രവേശിക്കുന്നു എന്നതാണ് കൂടുതൽ ഗൗരവമുള്ള പ്രശ്നം. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തെക്കുറിച്ച് നിരന്തരം പ്രതികൂലമായ വാർത്തകളും വിശകലനങ്ങളും ചർച്ചകളും അഭിപ്രായങ്ങളും പ്രചരിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ പ്രവർത്തകരും അനുഭാവികളും അതേ മാധ്യമപരിസരത്തിനുള്ളിലാണ് ജീവിക്കുന്നത്. അവർ പാർട്ടി പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ മാത്രം വായിക്കുന്നവരല്ല; അവർ ടെലിവിഷൻ കാണുന്നു, വാർത്താ പോർട്ടലുകൾ വായിക്കുന്നു, YouTube വീഡിയോകൾ കാണുന്നു, സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിലെ ചർച്ചകളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു, സുഹൃത്തുക്കളുടെയും ബന്ധുക്കളുടെയും അഭിപ്രായങ്ങൾ കേൾക്കുന്നു. അതിനാൽ മാധ്യമങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന ഒരു പ്രത്യേക political frame ക്രമേണ അവരുടെ സ്വന്തം ചിന്തയെയും സ്വാധീനിക്കാം. ഇവിടെ പ്രശ്നം മാധ്യമങ്ങൾ കള്ളം പറയുന്നതു മാത്രമല്ല; ഒരേ തരത്തിലുള്ള ഒരു വ്യാഖ്യാനം നിരന്തരം ആവർത്തിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അത് ഒടുവിൽ രാഷ്ട്രീയ യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക വിവരണമായി തോന്നിത്തുടങ്ങുന്നു എന്നതാണ്.

ഇതിനെ പ്രതീതി നിർമ്മാണത്തിന്റെ മനഃശാസ്ത്രം എന്ന നിലയിൽ മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു സംഭവത്തിന് പല വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ സാധ്യമാണ്. എന്നാൽ ഒരു പ്രത്യേക വ്യാഖ്യാനം നിരന്തരം കേൾക്കുമ്പോൾ അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട cognitive association ശക്തമാകുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു ഭരണപരമായ വീഴ്ചയെ തുടർച്ചയായി “അഹങ്കാരം”, “ധാർഷ്ട്യം”, “ജനവിരുദ്ധത”, “അധികാരദുർവിനിയോഗം” തുടങ്ങിയ പദങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചാൽ പിന്നീട് ആ സംഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തിയുടെ സ്വന്തം വിലയിരുത്തലും ആ frame-ന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ രൂപപ്പെടാം. അതുപോലെ പാർട്ടിയിലെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളെ തുടർച്ചയായി “പിളർപ്പ്”, “തകർച്ച”, “നേതൃത്വ പ്രതിസന്ധി” എന്ന ഭാഷയിൽ അവതരിപ്പിച്ചാൽ, സംഘടനയ്ക്കകത്തെ സാധാരണ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾ പോലും പ്രവർത്തകർക്ക് പ്രതിസന്ധിയുടെ ലക്ഷണങ്ങളായി തോന്നാം. ഇവിടെ മാധ്യമം ഒരു പുതിയ വസ്തുത സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല; നിലവിലുള്ള വസ്തുതകൾക്ക് പ്രത്യേക അർത്ഥം നൽകുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ആ അർത്ഥനിർമ്മാണം തന്നെയാണ് പ്രതീതി രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്രം.

ഇതിന്റെ ഫലമായി ചില ഇടതുപക്ഷ പ്രവർത്തകരിൽ ഒരു പ്രത്യേക മാനസികാവസ്ഥ രൂപപ്പെടാം: “നമ്മുടെ പാർട്ടിക്ക് എല്ലാം തെറ്റാണ്”, “ജനങ്ങൾ നമ്മെ വെറുക്കുന്നു”, “നമ്മുടെ കാലം കഴിഞ്ഞു”, “മാധ്യമങ്ങൾ പറയുന്നതെല്ലാം ജനങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്നു”, “ഇനി ഇടതുപക്ഷത്തിന് ഭാവിയില്ല” എന്നിങ്ങനെയുള്ള പൊതുനിഗമനങ്ങൾ. ഇവയിൽ ചിലത് യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളതായിരിക്കാം; എന്നാൽ ചിലപ്പോൾ നിരന്തരം ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്ന മാധ്യമ narrative-ന്റെ internalization കൂടിയായിരിക്കാം. സ്വന്തം സംഘടനയുടെ യാഥാർഥ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നേരിട്ടുള്ള അനുഭവവും മാധ്യമങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന പൊതുപ്രതീതിയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാതെ വരുമ്പോഴാണ് പ്രവർത്തകൻ മാധ്യമനിർമ്മിത യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ ഉപഭോക്താവായി മാറുന്നത്. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ സ്വന്തം കണ്ണുകൊണ്ട് കാണുന്ന സമൂഹത്തെക്കാൾ മാധ്യമം കാണിക്കുന്ന സമൂഹത്തെ കൂടുതൽ വിശ്വസിക്കാൻ തുടങ്ങുന്ന ഘട്ടം രാഷ്ട്രീയമായി അപകടകരമാണ്.

ഇവിടെ confirmation bias-നും വലിയ പങ്കുണ്ട്. ഇതിനകം തന്നെ പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ നിരാശയുള്ള ഒരാൾക്ക് മാധ്യമത്തിലെ നെഗറ്റീവ് വാർത്തകൾ കൂടുതൽ വിശ്വസനീയമായി തോന്നും. അതേസമയം പാർട്ടിയുടെ നേട്ടങ്ങളെയും ജനപിന്തുണയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ അവഗണിക്കപ്പെടാം. മറുവശത്ത്, പാർട്ടിയോടുള്ള അതിരൂക്ഷമായ അനുകൂല നിലപാടുള്ള ഒരാൾ വിമർശനാത്മകമായ എല്ലാ വാർത്തകളെയും “ശത്രുമാധ്യമങ്ങളുടെ ഗൂഢാലോചന”യായി തള്ളിക്കളയാം. ഈ രണ്ട് അറ്റങ്ങളും ഒരുപോലെ അപകടകരമാണ്. ഒന്നാമത്തേത് മാധ്യമനിർമ്മിത നിരാശയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു; രണ്ടാമത്തേത് യാഥാർഥ്യനിഷേധത്തിലേക്ക്. ആരോഗ്യകരമായ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയബോധം ഈ രണ്ടു ചതിക്കുഴികളെയും ഒഴിവാക്കണം. വിമർശനം കേൾക്കാനുള്ള ശേഷിയും വിമർശനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഉദ്ദേശ്യവും ഉള്ളടക്കവും തെളിവും പരിശോധിക്കാനുള്ള ശേഷിയും ഒരേസമയം ഉണ്ടായിരിക്കണം.

മാധ്യമ narrative-ന്റെ മറ്റൊരു ശക്തമായ ആയുധമാണ് repetition. ഒരു ആരോപണം ആദ്യമായി ഉയരുമ്പോൾ അത് ഒരു ആരോപണം മാത്രമാണ്. എന്നാൽ അതേ ആരോപണം ദിവസങ്ങളോളം headline-കളിലും ചർച്ചകളിലും social-media posts-ലും വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോൾ, അതിന്റെ സത്യാവസ്ഥയെക്കാൾ അതിന്റെ പരിചിതത്വം തന്നെ വിശ്വാസ്യത സൃഷ്ടിക്കാൻ തുടങ്ങാം. “ഇത് പലതവണ കേട്ടതല്ലേ?” എന്നത് അറിയാതെ തന്നെ “അപ്പോൾ ഇതിൽ എന്തെങ്കിലും സത്യമുണ്ടാകണം” എന്ന മനോഭാവത്തിലേക്ക് മാറാം. രാഷ്ട്രീയ ആശയവിനിമയത്തിൽ familiarity പലപ്പോഴും credibility ആയി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതാണ് repetition effect-ന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം. ഒരു ആരോപണം തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും അതിന്റെ നിരന്തരമായ ആവർത്തനം ഒരു വ്യക്തിയെയോ സ്ഥാപനത്തെയോ കുറിച്ചുള്ള സ്ഥിരമായ negative image സൃഷ്ടിച്ചേക്കാം.

ഇതിനൊപ്പം visual politics-നും പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവിന്റെ പ്രസംഗത്തിലെ ഒരു പ്രത്യേക facial expression, ഒരു പ്രതിഷേധത്തിന്റെ സംഘർഷഭരിതമായ ദൃശ്യം, നിയമസഭയിലെ ഒരു തർക്കത്തിന്റെ ഏതാനും സെക്കൻഡുകൾ, ഒരു പ്രവർത്തകന്റെ പ്രകോപിതമായ പ്രതികരണം എന്നിവ ആവർത്തിച്ച് പ്രചരിപ്പിക്കുമ്പോൾ അതിലൂടെ ഒരു emotional image നിർമ്മിക്കാം. ഒരു മണിക്കൂർ നീണ്ട പ്രസംഗത്തിലെ നൂറുകണക്കിന് ആശയങ്ങളിൽ നിന്ന് പത്ത് സെക്കൻഡ് ദൈർഘ്യമുള്ള ഒരു clip മാത്രം viral ആകുന്നു. പിന്നീട് ആ clip തന്നെയാണ് വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവത്തിന്റെ പ്രതീകമായി മാറുന്നത്. ഇതാണ് context collapse. സംഭവത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലം നഷ്ടപ്പെടുകയും ഒരു ചെറിയ ദൃശ്യം മുഴുവൻ സംഭവത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇടതുപക്ഷ പ്രവർത്തകർ പോലും ഈ clip repeatedly കാണുമ്പോൾ അതിന്റെ emotional framing അവരുടെ സ്വന്തം വിലയിരുത്തലിനെ സ്വാധീനിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

ഇവിടെയാണ് social-media algorithm-ുകളുടെ പ്രശ്നം കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാകുന്നത്. ഒരാൾ ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ വിമർശനം കാണുകയും അതിൽ കൂടുതൽ സമയം ചെലവഴിക്കുകയും ചെയ്താൽ സമാനമായ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ കൂടുതൽ ലഭിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. ക്രമേണ ഒരു വ്യക്തിയുടെ digital environment തന്നെ ഏകപക്ഷീയമാകാം. ആദ്യം “ഇടതുപക്ഷത്തിനെതിരായ ഒരു വീഡിയോ” ആയിരുന്നത് പിന്നീട് അതേ വിഷയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പത്ത് വീഡിയോകളായി മാറുന്നു; തുടർന്ന് അതേ narrative-ന്റെ memes, comments, reactions, short videos, debates എന്നിവ തുടർച്ചയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം ആ വ്യക്തിക്ക് “എല്ലാവരും ഇതുതന്നെയാണ് പറയുന്നത്” എന്ന പ്രതീതി ഉണ്ടാകാം. യഥാർത്ഥത്തിൽ അത് സമൂഹത്തിന്റെ മുഴുവൻ അഭിപ്രായമല്ല; algorithmically amplified ഒരു information environment മാത്രമായിരിക്കാം. ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തിലെ visibility-യെ social reality ആയി തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നതാണ് ഇവിടെ സംഭവിക്കുന്നത്.

ഇത് പ്രത്യേകിച്ച് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്ത് ശക്തമാകുന്നു. “ഇടതുപക്ഷം തോൽക്കും”, “ജനവികാരം പൂർണ്ണമായി മാറി”, “പാർട്ടി തകർന്നു”, “ഇന്നയാൾ ജയിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പ്” തുടങ്ങിയ narrative-കൾ നിരന്തരം പ്രചരിക്കുമ്പോൾ ചില പ്രവർത്തകരിൽ തന്നെ defeatism രൂപപ്പെടാം. അവർ വീടുകളിലേക്കും ബൂത്തുകളിലേക്കും ജനങ്ങളിലേക്കും പോകുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ “നമ്മൾ തോൽക്കുകയാണ്” എന്ന മനോഭാവത്തിലേക്ക് മാറുന്നു. രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിൽ morale അത്യന്തം പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകമാണ്. ഒരു പ്രവർത്തകൻ തന്റെ സംഘടനയ്ക്ക് ജനപിന്തുണയില്ലെന്ന് വിശ്വസിച്ചാൽ അവന്റെ പ്രവർത്തനശേഷിയും ജനങ്ങളോട് സംസാരിക്കാനുള്ള ആത്മവിശ്വാസവും കുറയാം. അങ്ങനെ ഒരു മാധ്യമ narrative ചിലപ്പോൾ self-fulfilling prophecy ആയി മാറാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. മാധ്യമം പറഞ്ഞതിനാൽ മാത്രം പരാജയം സംഭവിക്കുന്നില്ല; എന്നാൽ മാധ്യമനിർമ്മിത പരാജയബോധം പ്രവർത്തകരുടെ പെരുമാറ്റത്തെ സ്വാധീനിക്കുകയും യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ ശേഷിയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യാം.

ഇതിലും അപകടകരമായ മറ്റൊരു പ്രതിഭാസമാണ് സ്വന്തം പാർട്ടിക്കാരെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയം. “ആരാണ് മാധ്യമങ്ങൾക്ക് വിവരം നൽകുന്നത്?”, “ആരാണ് നേതൃത്വത്തെ എതിർക്കുന്നത്?”, “ആരാണ് പാർട്ടിക്കെതിരെ സംസാരിക്കുന്നത്?” എന്ന സംശയം വളരുമ്പോൾ സംഘടനയ്ക്കകത്തെ വിശ്വാസബന്ധങ്ങൾ ദുർബലമാകും. മാധ്യമങ്ങളിൽ വന്ന ഒരു വാർത്തയുടെ ഉറവിടം കണ്ടെത്താൻ കഴിയാത്തപ്പോൾ ചില പ്രവർത്തകർ സ്വന്തം സഹപ്രവർത്തകരെ തന്നെ സംശയിക്കാൻ തുടങ്ങാം. ഇതിലൂടെ സംഘടനയ്ക്കകത്ത് factionalism ശക്തിപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. മാധ്യമ narrative-നെ പ്രതിരോധിക്കേണ്ട പാർട്ടി സ്വന്തം ആഭ്യന്തര ഊർജ്ജം പരസ്പര സംശയത്തിലും കുറ്റാരോപണത്തിലും ചെലവഴിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഇത് മാധ്യമങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനത്തിന്റെ ഒരു പരോക്ഷ രൂപമാണ്: പുറത്തുനിന്നുള്ള negative narrative അകത്തുള്ള distrust ആയി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.

അതേസമയം ഇതിന്റെ മറുവശവും equally അപകടകരമാണ്. മാധ്യമവിമർശനം ഉണ്ടാകുമ്പോഴെല്ലാം അതിനെ “ശത്രുവിന്റെ ഗൂഢാലോചന” എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന സംസ്കാരം പ്രവർത്തകരിൽ വളർന്നാൽ യഥാർത്ഥ വിമർശനങ്ങൾ പോലും കേൾക്കാതെയാകും. ഒരു മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടിൽ വസ്തുതാപരമായ തെറ്റുണ്ടെങ്കിൽ അത് തെളിവോടെ തിരുത്തണം. എന്നാൽ അതേ റിപ്പോർട്ടിൽ ഉന്നയിച്ചിരിക്കുന്ന ചില ചോദ്യങ്ങൾ യാഥാർഥ്യമാണെങ്കിൽ അവയെ പരിശോധിക്കണം. ഒരു ഇടതുപക്ഷ സംഘടനയുടെ ജനാധിപത്യശേഷി അളക്കേണ്ടത് സ്വന്തം അനുകൂലികളെ മാത്രം കേൾക്കുന്നതിലൂടെ അല്ല; വിരുദ്ധരിൽ നിന്നുള്ള വിമർശനത്തിൽ പോലും പരിശോധിക്കേണ്ട സത്യം കണ്ടെത്താനുള്ള കഴിവിലൂടെയാണ്. വിമർശനാത്മകമായ ബോധമാണ് മാധ്യമവിരുദ്ധതയ്ക്കുള്ള ഏറ്റവും ശക്തമായ പ്രതിരോധം; blind loyalty അല്ല.

ഇതിനാൽ ഇടതുപക്ഷ പ്രവർത്തകരുടെ മാധ്യമ സാക്ഷരത (media literacy) ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാകണം. ഒരു വാർത്ത വായിച്ചാൽ ആദ്യം ചോദിക്കേണ്ടത് “ഇത് ആരാണ് പറഞ്ഞത്?” എന്നതുമാത്രമല്ല; “എന്താണ് യഥാർത്ഥ വസ്തുത?”, “എന്താണ് interpretation?”, “ആരാണ് source?”, “ആരുടെ version ആണ് ഇല്ലാത്തത്?”, “headline-നും മുഴുവൻ വാർത്തയ്ക്കും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുണ്ടോ?”, “ഇതേ സംഭവം മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയ കക്ഷിയെ സംബന്ധിച്ചായിരുന്നെങ്കിൽ ഭാഷ ഇതേപോലെയാകുമായിരുന്നോ?”, “ആരോപണം തെളിയിക്കപ്പെട്ടതാണോ?”, “ഇത് പഴയ വാർത്തയെ പുതിയതായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതാണോ?”, “ഈ വാർത്തയ്ക്ക് പിന്നിലെ primary document എന്താണ്?” എന്നിങ്ങനെ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനുള്ള ശീലം വളർത്തണം. ഇത് മാധ്യമങ്ങളെ അന്ധമായി വിശ്വസിക്കുന്നതിൽ നിന്നും അന്ധമായി അവിശ്വസിക്കുന്നതിൽ നിന്നും പ്രവർത്തകരെ സംരക്ഷിക്കും.

ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പാർട്ടി വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും പുതിയ ഉള്ളടക്കം ആവശ്യമാണ്. പരമ്പരാഗത രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ ചരിത്രം, മാർക്സിസം, സംഘടനാ തത്വങ്ങൾ, സമകാലീന രാഷ്ട്രീയം എന്നിവ പഠിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ media literacy, information verification, digital propaganda, algorithmic amplification, visual framing, misinformation, disinformation, source criticism എന്നിവയും പഠിപ്പിക്കേണ്ട കാലമാണിത്. ഒരു പ്രവർത്തകൻ ഒരു വൈറൽ വീഡിയോ കണ്ടാൽ അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉടൻ രാഷ്ട്രീയ നിഗമനത്തിലെത്താതെ അതിന്റെ ഉറവിടവും തീയതിയും പശ്ചാത്തലവും പരിശോധിക്കണം. ഒരു WhatsApp message ലഭിച്ചാൽ അത് മറ്റുള്ളവർക്ക് forward ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് പരിശോധിക്കണം. കാരണം ഇന്ന് ഓരോ പ്രവർത്തകനും ഒരേസമയം വാർത്തയുടെ ഉപഭോക്താവും പ്രചാരകനുമാണ്. തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ പാർട്ടിയുടെ സ്വന്തം ശൃംഖലയിലൂടെ പ്രചരിക്കുമ്പോൾ മാധ്യമങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച പ്രശ്നം കൂടുതൽ വലുതാകുന്നു.

ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ തത്വം സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്: മാധ്യമങ്ങൾ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധരായിരിക്കാം; പക്ഷേ ഇടതുപക്ഷ പ്രവർത്തകർ anti-evidence ആകരുത്. മാധ്യമം ഒരു വസ്തുത തെറ്റായി അവതരിപ്പിച്ചാൽ അതിനെ തിരുത്താനുള്ള ഏറ്റവും ശക്തമായ മാർഗം കൂടുതൽ വസ്തുതകളാണ്. മാധ്യമം ഒരു കണക്കിനെ വളച്ചൊടിച്ചാൽ ശരിയായ കണക്കാണ് മറുപടി. മാധ്യമം ഒരു പ്രസ്താവനയെ context-ൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചാൽ പൂർണ്ണ context പുറത്തുവിടണം. മാധ്യമം ഒരു ആരോപണം ഉന്നയിച്ചാൽ അതിന്റെ തെളിവ് ചോദിക്കണം. അതേ സമയം സ്വന്തം പക്ഷത്തിനെതിരായ തെളിവ് ലഭിച്ചാൽ അത് അംഗീകരിക്കാനുള്ള ബൗദ്ധിക സത്യസന്ധതയും വേണം. സത്യത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയാണ് പാർട്ടി പ്രതിബദ്ധതയുടെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന രൂപം.

ഇടതുപക്ഷ പ്രവർത്തകർക്ക് അതിനാൽ രണ്ട് തരത്തിലുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം ഒരേസമയം ആവശ്യമാണ്—മാധ്യമങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും സ്വന്തം സംഘടനയെ വിമർശിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും. ഒന്നാമത്തേത് ഇല്ലെങ്കിൽ അവർ മാധ്യമനിർമ്മിത perception-ന്റെ ഇരകളാകും; രണ്ടാമത്തേത് ഇല്ലെങ്കിൽ അവർ സംഘടനാപരമായ self-deception-ന്റെ ഇരകളാകും. ഈ രണ്ടു ചതിക്കുഴികളിൽ നിന്നും പുറത്തുവരുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ dialectical thinker. അവൻ ഒരു വാർത്തയെ സ്വീകരിക്കുകയോ തള്ളുകയോ ചെയ്യുന്നത് അത് “നമ്മുടെ പക്ഷം” അല്ലെങ്കിൽ “അവരുടെ പക്ഷം” എന്ന അടിസ്ഥാനത്തിൽ അല്ല; അതിന്റെ തെളിവ്, പശ്ചാത്തലം, സാമൂഹിക അർത്ഥം, രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യാഘാതം എന്നിവ പരിശോധിച്ചാണ്.

അതിനാൽ മാധ്യമങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ പ്രതീതിയുടെ ഏറ്റവും അപകടകരമായ വിജയം ഒരു ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധനെ സൃഷ്ടിക്കുന്നതല്ല; ഒരു ഇടതുപക്ഷ അനുഭാവിയെ സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ച് സംശയിക്കുന്ന വ്യക്തിയാക്കി മാറ്റുന്നതാണ്. “നമ്മൾ ശരിക്കും പരാജയപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണോ?”, “നമ്മുടെ രാഷ്ട്രീയം കാലഹരണപ്പെട്ടോ?”, “ജനങ്ങൾ നമ്മെ ഇനി സ്വീകരിക്കുന്നില്ലേ?”, “നമ്മുടെ പാർട്ടിയിൽ എല്ലാം തെറ്റാണോ?” എന്ന ചോദ്യങ്ങൾ സ്വയം ചോദിക്കുന്നത് തെറ്റല്ല. എന്നാൽ ആ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം സ്വന്തം നേരിട്ടുള്ള സാമൂഹിക അനുഭവത്തിലും തെളിവുകളിലും ചരിത്രപരമായ വിശകലനത്തിലും അന്വേഷിക്കാതെ മാധ്യമങ്ങളുടെ ആവർത്തിത narrative-ൽ മാത്രം അന്വേഷിക്കുമ്പോഴാണ് പ്രശ്നം. ഒരു പ്രവർത്തകന്റെ രാഷ്ട്രീയ ആത്മവിശ്വാസം യാഥാർഥ്യത്തിൽ നിന്നായിരിക്കണം വരേണ്ടത്; മാധ്യമങ്ങളുടെ പ്രശംസയിൽ നിന്നുമല്ല, മാധ്യമങ്ങളുടെ അപമാനത്തിൽ നിന്നുമല്ല.

ഇവിടെയാണ് ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ഒരു പുതിയ ലക്ഷ്യം നിർവചിക്കേണ്ടത്. പ്രവർത്തകരെ “മാധ്യമങ്ങളെ വിശ്വസിക്കരുത്” എന്ന് പഠിപ്പിക്കുന്നത് മതിയാകില്ല. പകരം “മാധ്യമങ്ങളെ എങ്ങനെ വായിക്കണം” എന്ന് പഠിപ്പിക്കണം. വാർത്തയും അഭിപ്രായവും വേർതിരിക്കാൻ, fact-ഉം interpretation-ഉം തിരിച്ചറിയാൻ, source പരിശോധിക്കാൻ, context പുനർനിർമ്മിക്കാൻ, താരതമ്യപരമായ framing കണ്ടെത്താൻ, സ്വന്തം confirmation bias തിരിച്ചറിയാൻ, emotional manipulation തിരിച്ചറിയാൻ, algorithmic echo chamber-ുകളിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരാൻ, സ്വന്തം പാർട്ടിയുടെ തെറ്റുകളെയും എതിരാളികളുടെ ശരിയായ വാദങ്ങളെയും അംഗീകരിക്കാൻ കഴിയുന്ന ബൗദ്ധിക ശീലം വളർത്തണം. അത്തരമൊരു പ്രവർത്തകനെ ഒരു മാധ്യമ narrative-ന് എളുപ്പത്തിൽ നിയന്ത്രിക്കാനാവില്ല.

അവസാനം, ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രതിരോധം ഒരു “ബദൽ പ്രചാരണയന്ത്രം” മാത്രം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലല്ല. അതിനേക്കാൾ പ്രധാനമാണ് വിമർശനാത്മക ബോധമുള്ള ഒരു പ്രവർത്തകസമൂഹം സൃഷ്ടിക്കുക. വാർത്തയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന, സ്വന്തം പാർട്ടിയെയും ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന, തെളിവ് ആവശ്യപ്പെടുന്ന, തെറ്റായ വിവരം പ്രചരിപ്പിക്കാത്ത, ജനങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ അനുഭവങ്ങളെ മുൻനിർത്തുന്ന, മാധ്യമങ്ങളുടെ framing-നും സ്വന്തം സംഘടനയുടെ propaganda-ക്കും ഒരുപോലെ വിമർശനാത്മകമായി സമീപിക്കുന്ന പ്രവർത്തകരാണ് ശക്തമായ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ അടിത്തറ. അത്തരമൊരു രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം വളർന്നാൽ മാധ്യമങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രതീതി നിർമ്മാണം ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ഉള്ളിലേക്ക് കടന്നാലും അതിനെ സ്ഥിരമായ രാഷ്ട്രീയബോധമായി മാറ്റാൻ കഴിയില്ല.

മാധ്യമങ്ങൾ ഒരു പ്രതീതി നിർമ്മിക്കാം; എന്നാൽ ആ പ്രതീതിയെ യാഥാർഥ്യമാക്കി മാറ്റണമോ അതിനെ വിമർശനാത്മകമായി പരിശോധിക്കണമോ എന്നത് രാഷ്ട്രീയബോധത്തിന്റെ പ്രശ്നമാണ്. അതുകൊണ്ട് ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ഇന്നത്തെ പ്രധാന ദൗത്യങ്ങളിൽ ഒന്ന് സ്വന്തം പ്രവർത്തകരെ മാധ്യമവിരോധികളാക്കുക എന്നതല്ല, മാധ്യമസാക്ഷരരും തെളിവ് അധിഷ്ഠിതമായി ചിന്തിക്കുന്നവരുമായ വിമർശനാത്മക രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരാക്കുക എന്നതാണ്. മാധ്യമങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രതീതിയെ മറികടക്കാൻ വേണ്ടത് മറ്റൊരു അന്ധപ്രതീതിയല്ല; യാഥാർഥ്യത്തെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള കൂടുതൽ ആഴമുള്ള ബോധമാണ്.

കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷം ചരിത്രപരമായി ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് യന്ത്രം മാത്രമല്ല. തൊഴിലാളി-കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, ഭൂസമരങ്ങൾ, സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം, പൊതുജനാരോഗ്യം, പൊതുവിതരണം, തൊഴിലാളി അവകാശങ്ങൾ, സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം, പ്രാദേശിക ജനാധിപത്യം, സാമൂഹ്യക്ഷേമം തുടങ്ങിയ നിരവധി സാമൂഹിക പ്രക്രിയകളുടെ രാഷ്ട്രീയ സങ്കലനമാണ് കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷം. അതുകൊണ്ട് ഇടതുപക്ഷത്തെ രാഷ്ട്രീയമായി ദുർബലപ്പെടുത്തുക എന്നത് ഒരു പാർട്ടിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സാധ്യതയെ മാത്രം ബാധിക്കുന്ന കാര്യമല്ല; കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക വികസനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ വ്യാഖ്യാനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും മറ്റൊരു വ്യാഖ്യാനത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്.

മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം അതുകൊണ്ട് ആദ്യം ആശയപരമായ തലത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. സമൂഹത്തെക്കുറിച്ച് ഏതു ചോദ്യങ്ങളാണ് പ്രധാനമെന്ന് നിർണ്ണയിക്കുന്നതിലൂടെയാണ് അത് ആരംഭിക്കുന്നത്. തൊഴിലാളിയും മൂലധനവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം, സമ്പത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണം, സാമൂഹിക അസമത്വം, പൊതുമേഖലയുടെ സംരക്ഷണം, ക്ഷേമരാഷ്ട്രത്തിന്റെ ആവശ്യകത, തൊഴിലാളി അവകാശങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് മാറ്റി ‘വികസനം’, ‘കാര്യക്ഷമത’, ‘നിക്ഷേപം’, ‘വിപണി’, ‘നികുതിദായകന്റെ താൽപര്യം’, ‘ഭരണപരിഷ്കാരം’ തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങളെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ചട്ടക്കൂട് തന്നെ മാറുന്നു. അപ്പോൾ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ആശയങ്ങൾ ‘പഴയത്’, ‘അപ്രായോഗികം’, ‘വികസനവിരുദ്ധം’, ‘സാമ്പത്തികമായി യാഥാർഥ്യബോധമില്ലാത്തത്’ എന്നിങ്ങനെ ചിത്രീകരിക്കപ്പെടാനുള്ള സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു.

ഇതോടൊപ്പം മധ്യവർഗ്ഗത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയബോധം മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തിന് ഒരു പ്രധാന സാമൂഹിക അടിത്തറയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ വിദ്യാഭ്യാസവും ഉപഭോഗശേഷിയും വിവരസാങ്കേതികവിദ്യയുമായുള്ള ബന്ധവും വളർന്നതോടെ മധ്യവർഗ്ഗത്തിന്റെ സാമൂഹിക സ്വാധീനം വൻതോതിൽ വർധിച്ചു. മാധ്യമങ്ങളുടെ പ്രധാന ഉപഭോക്താക്കളിൽ വലിയൊരു വിഭാഗവും ഈ മധ്യവർഗ്ഗമാണ്. അതിനാൽ രാഷ്ട്രീയ വാർത്തകളുടെ ഭാഷ പലപ്പോഴും മധ്യവർഗ്ഗത്തിന്റെ താൽപര്യങ്ങളെയും ആശങ്കകളെയും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. നികുതി, വിലക്കയറ്റം, സർക്കാർ സേവനങ്ങളുടെ കാര്യക്ഷമത, റോഡുകൾ, ഗതാഗതം, തൊഴിൽ, നിക്ഷേപം, ഉപഭോഗം തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായും പ്രധാനമാകുന്നു. എന്നാൽ അതോടൊപ്പം തൊഴിലാളി വർഗ്ഗത്തിന്റെയും കർഷകരുടെയും അസംഘടിത തൊഴിലാളികളുടെയും സാമൂഹികമായി ദുർബലരായ വിഭാഗങ്ങളുടെയും പ്രശ്നങ്ങൾ വർഗ്ഗബന്ധങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടാതെ പോകുമ്പോൾ മാധ്യമങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ ദൃഷ്ടികോണം സ്വാഭാവികമായി മധ്യവർഗ്ഗപരമാകുന്നു.

ഇവിടെയാണ് ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മറ്റൊരു രൂപം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്: വർഗ്ഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അദൃശ്യവൽക്കരണം. തൊഴിലാളി സമരം നടക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ പിന്നിലെ തൊഴിൽ-മൂലധന ബന്ധത്തെക്കാൾ സമരം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ഗതാഗതതടസ്സമാണ് വാർത്തയാകുന്നത്. പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയിൽ സാമൂഹിക ഉടമസ്ഥതയുടെ പ്രാധാന്യത്തേക്കാൾ അതിന്റെ സാമ്പത്തിക ലാഭനഷ്ടമാണ് പ്രധാനമാകുന്നത്. ക്ഷേമപദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യുമ്പോൾ സാമൂഹിക പുനർവിതരണത്തിന്റെ ആവശ്യകതയെക്കാൾ സർക്കാരിന്റെ ചെലവാണ് കേന്ദ്രമാകുന്നത്. അങ്ങനെ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ ചോദ്യങ്ങൾ തന്നെ പൊതുചർച്ചയുടെ പരിധിയിൽ നിന്ന് പതുക്കെ പുറത്താക്കപ്പെടുന്നു.

മറ്റൊരു പ്രധാന ഘടകം രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വ്യക്തിവൽക്കരണമാണ്. മാർക്സിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം സാമൂഹിക ശക്തികളെയും വർഗ്ഗബന്ധങ്ങളെയും ചരിത്രപരമായ പ്രക്രിയകളെയും മുൻനിർത്തുമ്പോൾ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയം പലപ്പോഴും രാഷ്ട്രീയത്തെ വ്യക്തികളുടെ സ്വഭാവവും പെരുമാറ്റവും തമ്മിലുള്ള മത്സരമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു മന്ത്രിയുടെ പ്രസ്താവന ഒരു നയത്തേക്കാൾ പ്രധാനമാകുന്നു. ഒരു നേതാവിന്റെ വ്യക്തിപരമായ പെരുമാറ്റം ഒരു പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടിനേക്കാൾ വാർത്താപ്രാധാന്യം നേടുന്നു. പാർട്ടിക്കുള്ളിലെ വ്യക്തികളുടെ സംഘർഷം സംഘടനയുടെ സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളേക്കാൾ പ്രധാനമാകുന്നു. ഇതോടെ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയം ഒരു സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനമെന്ന നിലയിൽ നിന്ന് വ്യക്തികളുടെ അധികാരമത്സരമായി ചുരുക്കപ്പെടുന്നു.

ഇതിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ രൂപം രാഷ്ട്രീയ പ്രതിച്ഛായയുടെ നിർമ്മാണത്തിലാണ്. ഒരേ രാഷ്ട്രീയ സംഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകൾ നിരന്തരം ഒരു പ്രത്യേക വികാരം സൃഷ്ടിക്കുന്ന രീതിയിൽ അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ, വസ്തുതകളെക്കാൾ പ്രതിച്ഛായയാണ് ജനബോധത്തിൽ സ്ഥിരപ്പെടുന്നത്. ‘അഹങ്കാരം’, ‘ധാർഷ്ട്യം’, ‘അധികാരകേന്ദ്രീകരണം’, ‘അഴിമതി’, ‘വിഭാഗീയത’, ‘പരാജയം’ തുടങ്ങിയ വിശേഷണങ്ങൾ ആവർത്തിച്ച് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അവ രാഷ്ട്രീയ വാർത്തയുടെ ഭാഗമെന്നതിലുപരി രാഷ്ട്രീയ കഥാപാത്രനിർമ്മാണത്തിന്റെ ഉപാധികളായി മാറുന്നു. ഇതിന്റെ മറുവശത്ത് മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയെ ‘മാറ്റം’, ‘വികസനം’, ‘പുതുമ’, ‘കാര്യക്ഷമത’ തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുമ്പോൾ താരതമ്യ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിച്ഛായ സ്വാഭാവികമായി രൂപപ്പെടുന്നു.

മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മറ്റൊരു നിർണായക ഘടകം അജണ്ടാ നിയന്ത്രണമാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിക്ക് തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ പ്രധാന വിഷയം എന്താകണമെന്ന് തീരുമാനിക്കാനാവില്ല; അതിൽ മാധ്യമങ്ങൾക്ക് വലിയ സ്വാധീനമുണ്ട്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വികസനത്തെക്കുറിച്ചുള്ളതാണോ, ഭരണപരാജയത്തെക്കുറിച്ചുള്ളതാണോ, അഴിമതിയെക്കുറിച്ചുള്ളതാണോ, നേതൃമാറ്റത്തെക്കുറിച്ചുള്ളതാണോ, മത-സാമുദായിക ധ്രുവീകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ളതാണോ എന്നത് വലിയ രാഷ്ട്രീയ ഫലങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇടതുപക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്ന വിഷയങ്ങൾക്കുപകരം അതിന്റെ ദൗർബല്യങ്ങളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള വിഷയങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചർച്ചയുടെ കേന്ദ്രമാകുമ്പോൾ, മാധ്യമം ഒരു രാഷ്ട്രീയ actor ആയി മാറുന്നു.

ഇവിടെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായത് മാധ്യമങ്ങളുടെ ആവർത്തനശക്തിയാണ്. ഒരു ആരോപണം ഒരിക്കൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നത് ഒരു കാര്യം; അതേ ആരോപണം ദിവസങ്ങളോളം വ്യത്യസ്ത തലക്കെട്ടുകളിലും ചർച്ചകളിലും വിദഗ്ധാഭിപ്രായങ്ങളിലും സാമൂഹ്യമാധ്യമ ക്ലിപ്പുകളിലും ആവർത്തിക്കുന്നത് മറ്റൊരു കാര്യമാണ്. ആവർത്തനം ഒരു വാർത്തയെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ധാരണയായി മാറ്റുന്നു. പിന്നീട് യഥാർത്ഥ സംഭവത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ ഓർമ്മയിൽ നിന്ന് മങ്ങിപ്പോകുമ്പോഴും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ പ്രതിച്ഛായ നിലനിൽക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ട് മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം മനസ്സിലാക്കാൻ വ്യാജവാർത്തകൾ മാത്രം അന്വേഷിച്ചാൽ പോരാ. കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായ ചോദ്യം ഇതാണ്: സത്യമായവിവരങ്ങൾതന്നെഎങ്ങനെഒരുപ്രത്യേകരാഷ്ട്രീയഫലത്തിലേക്ക്നയിക്കുന്നരീതിയിൽതിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയുംക്രമീകരിക്കപ്പെടുകയുംആവർത്തിക്കപ്പെടുകയുംചെയ്യുന്നു? ഒരു വാർത്ത പൂർണമായും സത്യമായിരിക്കാം; പക്ഷേ അതിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പും framing-ഉം അതിനെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ആയുധമാക്കി മാറ്റാൻ കഴിയും. ഇതാണ് ആധുനിക മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ രൂപം.

കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഈ പ്രശ്നം കൂടുതൽ ഗുരുതരമാകുന്നത് ഇടതുപക്ഷം തന്നെ ദീർഘകാലമായി ജനാധിപത്യ മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ പിന്തുണച്ച രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനമായതിനാലാണ്. മാധ്യമങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതോ വിമർശനം നിരോധിക്കുന്നതോ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ജനാധിപത്യ പാരമ്പര്യവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. എന്നാൽ മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം എന്നത് മാധ്യമസ്ഥാപനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്വത്തിൽ നിന്ന് അവരെ വിമുക്തരാക്കുന്ന അവകാശമല്ല. മാധ്യമങ്ങൾക്ക് ഭരണകൂടത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള അവകാശമുണ്ടെങ്കിൽ, അവയുടെ സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകളെയും സമൂഹം വിമർശിക്കാനുള്ള അവകാശമുണ്ട്.

അതിനാൽ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം വിമർശിക്കുന്നത് മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനെതിരായ നിലപാടല്ല. മറിച്ച് മാധ്യമങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ അധികാരത്തെ ജനാധിപത്യപരമായി പരിശോധിക്കണമെന്ന ആവശ്യം മാത്രമാണ്. രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളെ വിമർശിക്കുന്നതുപോലെ മാധ്യമങ്ങളെയും വിമർശിക്കേണ്ടത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ഭാഗമാണ്.

കേരളത്തിലെ ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിൽ ഈ വിഷയം കൂടുതൽ പ്രസക്തമാകുന്നത് ഇടതുപക്ഷം ദീർഘകാലമായി നിലനിന്നിരുന്ന ദ്വിമുന്നണി രാഷ്ട്രീയ ഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ വെല്ലുവിളികളെ നേരിടുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ്. ഇടതുപക്ഷവും യുഡിഎഫും തമ്മിലുള്ള പരമ്പരാഗത മത്സരത്തിനൊപ്പം ബിജെപിയുടെ വളർച്ചയും ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സ്വാധീനവും ശക്തമാകുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ മാധ്യമങ്ങൾ നിർമിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ അജണ്ടയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുന്നു. ഒരു രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയുടെ പരാജയവും മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയുടെ വളർച്ചയും സ്വാഭാവികമായ സാമൂഹിക പ്രക്രിയകൾ മാത്രമല്ല; അവയെ ജനങ്ങൾ എങ്ങനെ കാണുന്നു എന്നതും അത്ര തന്നെ പ്രധാനമാണ്.

അതുകൊണ്ട് കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയെ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടപെടലിനെ ഒരു സ്വതന്ത്ര കാരകമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതേസമയം എല്ലാ ഇടതുപക്ഷ പരാജയങ്ങളുടെയും ഉത്തരവാദിത്വം മാധ്യമങ്ങളിൽ ചുമത്തുന്നത് ശാസ്ത്രീയമല്ല. യഥാർത്ഥ സംഘടനാപരമായ ദൗർബല്യങ്ങൾ, ജനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അകലം, ഭരണപരമായ വീഴ്ചകൾ, രാഷ്ട്രീയ തെറ്റുകൾ, നേതൃത്വപ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടെങ്കിൽ അവയ്ക്ക് സ്വന്തം കാരണങ്ങളുണ്ട്. എന്നാൽ മാധ്യമങ്ങൾ ആ ദൗർബല്യങ്ങളെ എങ്ങനെ പെരുപ്പിക്കുന്നു, ഏതു രീതിയിൽ പൊതുബോധത്തിലേക്ക് മാറ്റുന്നു, എങ്ങനെ ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ narrative ആയി അവയെ സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നത് വേറിട്ട ഒരു അന്വേഷണവിഷയമാണ്.

അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ മാധ്യമങ്ങളും രാഷ്ട്രീയവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഏകദിശയിലുള്ളതല്ല. രാഷ്ട്രീയം മാധ്യമങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്നു; മാധ്യമങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. പാർട്ടികൾ വാർത്ത സൃഷ്ടിക്കുന്നു; മാധ്യമങ്ങൾ ആ വാർത്തയ്ക്ക് അർത്ഥം നൽകുന്നു; ജനങ്ങൾ അത് സ്വീകരിക്കുകയും നിരസിക്കുകയും പുനർവ്യാഖ്യാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങൾ വീണ്ടും അതിനെ മാറ്റിമറിക്കുന്നു. ഈ പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിലാണ് രാഷ്ട്രീയ പൊതുബോധം രൂപപ്പെടുന്നത്.

ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ മലയാള മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം പഠിക്കേണ്ടത് ഒരു ‘മാധ്യമവിമർശനം’ എന്ന പരിമിതിയിൽ അല്ല. അത് കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ അധികാരത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേക രൂപത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനമാണ്. തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ജനപ്രതിനിധികൾക്ക് മാത്രമല്ല, ജനങ്ങൾ എന്താണ് ചിന്തിക്കേണ്ടത്, എന്താണ് പ്രധാനമെന്ന് കരുതേണ്ടത്, ആരെ വിശ്വസിക്കണം, ആരെ സംശയിക്കണം എന്നതിലും സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്ന മാധ്യമസ്ഥാപനങ്ങൾക്കും രാഷ്ട്രീയ അധികാരമുണ്ട്.

ഈ അധികാരം കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാകുന്നത് അത് പലപ്പോഴും ‘നിഷ്പക്ഷ വാർത്ത’ എന്ന രൂപത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത് എന്നതാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസംഗം വ്യക്തമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്താവനയായി തിരിച്ചറിയാം; എന്നാൽ വാർത്തയുടെ രൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പ്രത്യേക തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, ഒരു പ്രത്യേക തലക്കെട്ട്, ഒരു പ്രത്യേക വിദഗ്ധന്റെ അഭിപ്രായം, ഒരു പ്രത്യേക സംഭവത്തിന്റെ ആവർത്തനം എന്നിവ രാഷ്ട്രീയമായി തിരിച്ചറിയപ്പെടാതെ തന്നെ ജനബോധത്തെ സ്വാധീനിക്കാം. അതാണ് മാധ്യമങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയുടെ ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മവും അതേസമയം ഏറ്റവും ഫലപ്രദവുമായ രൂപം.

കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തെ അതിനാൽ വെറും വ്യക്തിപരമായ മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ പക്ഷപാതമായി കാണുന്നത് പോരാ. അത് മാധ്യമസ്ഥാപനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, അവരുടെ സാമൂഹിക വർഗ്ഗബന്ധങ്ങൾ, മധ്യവർഗ്ഗ പൊതുബോധം, വിപണി താൽപര്യങ്ങൾ, ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സ്വാധീനം, ഉടമസ്ഥതാ ഘടന, വാർത്താ ഉൽപ്പാദനരീതി എന്നിവയുടെ സങ്കലനമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്.

അപ്പോഴാണ് ഒരു നിർണായക ചോദ്യം ഉയരുന്നത്: കേരളത്തിലെ മാധ്യമങ്ങൾ ഇടതുപക്ഷത്തെ വിമർശിക്കുന്നുവോ എന്നതല്ല; കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ യാഥാർഥ്യത്തെ തന്നെ ഏതു രാഷ്ട്രീയ ദൃഷ്ടികോണത്തിലൂടെയാണ് അവർ നിർവചിക്കുന്നത്? ആ ദൃഷ്ടികോണം ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ വർഗ്ഗരാഷ്ട്രീയത്തെ എത്രമാത്രം അംഗീകരിക്കുന്നു, എത്രമാത്രം നിരസിക്കുന്നു, എത്രമാത്രം വികലമാക്കുന്നു എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ അന്വേഷണവിഷയം.

കേരളത്തിലെ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം സമീപകാലത്ത് പെട്ടെന്ന് രൂപപ്പെട്ട ഒരു പ്രതിഭാസമല്ല. അതിന്റെ വേരുകൾ കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വളർച്ചയോടും അതിനെതിരായി രൂപപ്പെട്ട സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ ശക്തികളോടും ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. കേരളത്തിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ശക്തിപ്പെട്ടത് വെറും ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി വളർന്നതുകൊണ്ടല്ല; നിലവിലുള്ള ഭൂബന്ധങ്ങളെയും ജാതിവ്യവസ്ഥയെയും സാമൂഹിക അധികാരഘടനകളെയും തൊഴിലാളി-മുതലാളി ബന്ധങ്ങളെയും ചോദ്യം ചെയ്തുകൊണ്ടായിരുന്നു. അതിനാൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വളർച്ച സ്വാഭാവികമായും നിലവിലുള്ള അധികാരബന്ധങ്ങൾക്ക് ഒരു വെല്ലുവിളിയായി മാറി. ആ വെല്ലുവിളിയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഫലനം രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ മാത്രമല്ല, പൊതുജനാഭിപ്രായം രൂപപ്പെടുത്തുന്ന മാധ്യമരംഗത്തും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആദ്യകാല വളർച്ചയിൽ തന്നെ പത്രപ്രവർത്തനവും പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളും ആശയസമരത്തിന്റെ പ്രധാന ആയുധങ്ങളായിരുന്നു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാർക്ക് സ്വന്തം പത്രങ്ങളും മാസികകളും ലഘുലേഖകളും ഉണ്ടായിരുന്നതുപോലെ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തെ എതിർത്തുകൊണ്ടുള്ള ശക്തമായ മാധ്യമപ്രവർത്തനവും നിലനിന്നിരുന്നു. അതിനാൽ കേരളത്തിലെ മാധ്യമചരിത്രത്തെ രാഷ്ട്രീയനിരപേക്ഷമായ ഒരു വാർത്താചരിത്രമായി മാത്രം കാണാനാവില്ല. മാധ്യമം തുടക്കം മുതൽ തന്നെ കേരളത്തിലെ ആശയസമരത്തിന്റെ ഒരു മേഖലയായിരുന്നു.

ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വ്യക്തമായ ചരിത്രപരമായ ഉദാഹരണമാണ് 1957-ലെ ആദ്യ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മന്ത്രിസഭയും അതിനെ തുടർന്ന് നടന്ന വിമോചനസമരവും. ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സർക്കാർ ഭൂനിയമം, വിദ്യാഭ്യാസപരിഷ്കാരം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ അതിനെതിരെ വിവിധ രാഷ്ട്രീയ, മത, സാമുദായിക, സാമൂഹിക ശക്തികൾ ഒന്നിച്ചുചേർന്നു. 1959-ലെ വിമോചനസമരം ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രക്ഷോഭം മാത്രമായിരുന്നില്ല; കേരളത്തിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഭരണത്തിനെതിരായ ശക്തമായ പൊതുബോധ നിർമ്മാണത്തിന്റെ കാലഘട്ടം കൂടിയായിരുന്നു. മാധ്യമങ്ങൾ ആ പൊതുബോധ നിർമ്മാണത്തിൽ വഹിച്ച പങ്ക് കേരളത്തിലെ മാധ്യമ-രാഷ്ട്രീയ ബന്ധത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ പഠനത്തിൽ അവഗണിക്കാനാവാത്തതാണ്.

വിമോചനസമരത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ തന്നെ ഇന്നും രാഷ്ട്രീയമായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ആ കാലഘട്ടത്തെ ഒരു ഏകപക്ഷീയമായ മാധ്യമ ഗൂഢാലോചനയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതും ചരിത്രത്തെ ലളിതവൽക്കരിക്കും. എന്നാൽ അതോടൊപ്പം ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ്: കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിനെതിരായ സംഘടിത രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണത്തിൽ മാധ്യമങ്ങൾ ഒരു പ്രധാന ആശയവിനിമയ വേദിയായി പ്രവർത്തിച്ചു. പിന്നീട് രൂപപ്പെട്ട മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ തുടർച്ച മനസ്സിലാക്കാൻ ഈ പശ്ചാത്തലം പ്രധാനമാണ്.

കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം വളർന്ന കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ പുതിയ മധ്യവർഗ്ഗവും വികസിച്ചുവരികയായിരുന്നു. അധ്യാപകർ, സർക്കാർ ജീവനക്കാർ, പ്രൊഫഷണലുകൾ, ചെറുകിട വ്യാപാരികൾ, ഉദ്യോഗസ്ഥർ, വിദ്യാസമ്പന്നരായ യുവാക്കൾ എന്നിവരടങ്ങുന്ന പുതിയ സാമൂഹിക വിഭാഗം കേരളത്തിന്റെ പൊതുജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ സ്വാധീനം നേടുകയായിരുന്നു. ഈ മധ്യവർഗ്ഗം ഇടതുപക്ഷത്തോട് പൂർണ്ണമായും വിരുദ്ധമായിരുന്നില്ല. മറിച്ച് കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ മധ്യവർഗ്ഗത്തിലെ വലിയൊരു വിഭാഗം നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുകയും ചെയ്തു.

എന്നാൽ മധ്യവർഗ്ഗത്തിന്റെ സാമൂഹിക സ്ഥാനം അടിസ്ഥാനപരമായി വൈരുധ്യപൂർണമാണ്. അത് തൊഴിലാളി വർഗ്ഗത്തോടും സാധാരണ ജനങ്ങളോടും അടുത്തുനിൽക്കുന്ന ഒരു സാമൂഹിക വിഭാഗമാണ്; അതേസമയം സ്വത്ത്, വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, ഉപഭോഗം, സാമൂഹിക പദവി എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉയർന്നുവരാനുള്ള ആഗ്രഹവും അതിനുണ്ട്. ഈ വൈരുധ്യം അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിലും പ്രതിഫലിക്കുന്നു. സാമൂഹിക നീതിയെയും ക്ഷേമരാഷ്ട്രത്തെയും അത് പിന്തുണയ്ക്കാം; അതേസമയം സമരങ്ങൾ, പണിമുടക്കുകൾ, നികുതി, സർക്കാർ നിയന്ത്രണം, പൊതുമേഖല, വർഗ്ഗസംഘർഷം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ അതിന്റെ നിലപാട് കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാകാം.

മലയാള മാധ്യമങ്ങളുടെ വളർച്ചയും ഈ മധ്യവർഗ്ഗ സമൂഹത്തിന്റെ വളർച്ചയുമായി അടുത്ത് ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. അതിനാൽ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഭാഷയിൽ മധ്യവർഗ്ഗത്തിന്റെ ആശങ്കകളും പ്രതീക്ഷകളും പ്രതിഫലിക്കുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. എന്നാൽ ഒരു ഘട്ടത്തിൽ അത് മധ്യവർഗ്ഗബോധത്തെ പൊതുബോധമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതിലേക്ക് മാറുന്നു. അപ്പോൾ ഒരു പ്രത്യേക സാമൂഹിക വിഭാഗത്തിന്റെ താൽപര്യങ്ങൾ സമൂഹത്തിന്റെ പൊതുതാൽപര്യമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ഇതാണ് ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന സാമൂഹിക അടിത്തറ.

1991-നുശേഷം ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക നയത്തിൽ ഉണ്ടായ ഉദാരവൽക്കരണം, സ്വകാര്യവൽക്കരണം, ആഗോളവൽക്കരണം എന്നിവ മാധ്യമരംഗത്തും വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. മാധ്യമം ക്രമേണ ഒരു രാഷ്ട്രീയ-സാംസ്കാരിക സ്ഥാപനമെന്നതിൽ നിന്ന് വലിയൊരു വാണിജ്യ വ്യവസായം എന്ന സ്വഭാവത്തിലേക്ക് മാറി. സ്വകാര്യ ടെലിവിഷൻ ചാനലുകളുടെ വ്യാപനം, പരസ്യവിപണിയുടെ വളർച്ച, കോർപ്പറേറ്റ് നിക്ഷേപം, 24 മണിക്കൂർ വാർത്താ സംപ്രേഷണം, പിന്നീട് ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളുടെ വളർച്ച എന്നിവ വാർത്തയുടെ സ്വഭാവം തന്നെ മാറ്റി.

ഈ മാറ്റത്തോടൊപ്പം രാഷ്ട്രീയ ഭാഷയിലും വലിയ പരിവർത്തനം സംഭവിച്ചു. ‘സാമൂഹിക നീതി’, ‘വർഗ്ഗസമരം’, ‘പൊതുമേഖല’, ‘തൊഴിലാളി അവകാശം’, ‘സാമൂഹിക ഉടമസ്ഥത’ തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങൾക്ക് പകരം ‘വികസനം’, ‘നിക്ഷേപം’, ‘വിപണി’, ‘മത്സരക്ഷമത’, ‘കാര്യക്ഷമത’, ‘നിക്ഷേപ സൗഹൃദം’, ‘സംരംഭകത്വം’ തുടങ്ങിയ പദങ്ങൾ മാധ്യമഭാഷയിൽ കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നേടി. ഇത് വെറും ഭാഷാമാറ്റമല്ല. സമൂഹത്തെ കാണുന്ന ആശയപരമായ ചട്ടക്കൂടിന്റെ മാറ്റമാണ്.

ഒരു പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനത്തെ തൊഴിലാളികൾക്കും ഉപഭോക്താക്കൾക്കും സമൂഹത്തിനും നൽകുന്ന സേവനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിലയിരുത്തുന്നതിനു പകരം ലാഭ-നഷ്ട കണക്കിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം വിലയിരുത്തുമ്പോൾ, മാധ്യമം അറിയാതെ തന്നെ ഒരു പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക സിദ്ധാന്തത്തെ സ്വീകരിക്കുന്നു. അതുപോലെ ഒരു തൊഴിലാളി സമരത്തെ അതിന്റെ ആവശ്യങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കാണാതെ ‘ജനജീവിതത്തെ ബാധിക്കുന്ന സമരം’ എന്ന ഫ്രെയിമിൽ മാത്രം അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ, സമരത്തിന്റെ വർഗ്ഗപരമായ ഉള്ളടക്കം മറഞ്ഞുപോകുന്നു.

കേരളത്തിലെ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം പഠിക്കുമ്പോൾ ‘വികസനം’ എന്ന ആശയത്തെ പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. കാരണം കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയിൽ ‘വികസനം’ എന്ന വാക്ക് ഏതാണ്ട് മൂല്യനിരപേക്ഷമായ ഒരു പദമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ വികസനം ആർക്കുവേണ്ടി? ആരുടെ വിഭവം ഉപയോഗിച്ച്? ആരുടെ ചെലവിൽ? ആരുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ? ആരുടെ ഉടമസ്ഥതയിൽ? എന്ന ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുമ്പോഴാണ് അതിന്റെ വർഗ്ഗപരമായ ഉള്ളടക്കം വ്യക്തമാകുന്നത്.

ഒരു വലിയ അടിസ്ഥാനസൗകര്യ പദ്ധതി വന്നാൽ അതിനെ വികസനമായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് എളുപ്പമാണ്. എന്നാൽ അതിന്റെ സാമ്പത്തിക ഗുണം ആരിലേക്കാണ് പോകുന്നത്, അതിന്റെ ചെലവ് ആരാണ് വഹിക്കുന്നത്, ഭൂമി നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ആരാണ്, തൊഴിൽ ലഭിക്കുന്നത് ആരാണ്, പൊതുവിഭവങ്ങളുടെ സ്വകാര്യവൽക്കരണം ഉണ്ടാകുന്നുണ്ടോ തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാണ്.

മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഒരു രൂപം ഇവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു: വികസനത്തെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക തിരഞ്ഞെടുപ്പായി കാണാതെ ഒരു സാങ്കേതിക അനിവാര്യതയായി അവതരിപ്പിക്കുക. അപ്പോൾ വികസനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നവർ ‘വികസനവിരുദ്ധർ’ ആയി മാറുന്നു; എന്നാൽ വികസനത്തിന്റെ സ്വഭാവം ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന കാര്യം പിന്നിലേക്ക് പോകുന്നു.

ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഏറ്റവും വ്യക്തമായ ഉദാഹരണങ്ങൾ തൊഴിലാളി സമരങ്ങളുടെ വാർത്താവതരണത്തിൽ കാണാനാകും. ഒരു പണിമുടക്ക് നടക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ, തൊഴിൽനിബന്ധനകൾ, വേതനം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, തൊഴിൽനിയമങ്ങൾ, തൊഴിലാളിയുടെ ജീവിതാവസ്ഥ എന്നിവ വിശദമായി പരിശോധിക്കുന്നതിനുപകരം സാധാരണ ജനങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന ഗതാഗത തടസ്സം, വ്യാപാര നഷ്ടം, സ്കൂൾ അടച്ചിടൽ, പരീക്ഷാ തടസ്സം തുടങ്ങിയവ വാർത്തയുടെ പ്രധാന ഉള്ളടക്കമാകാം. ഇത് തെറ്റായ വാർത്തയല്ല. സമരത്തിന്റെ സാമൂഹിക പ്രത്യാഘാതം തീർച്ചയായും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ സമരത്തിന്റെ കാരണം അദൃശ്യവും സമരത്തിന്റെ അസൗകര്യം ദൃശ്യവുമാകുമ്പോൾ, വാർത്തയുടെ രാഷ്ട്രീയ തുലനം മാറുന്നു.

ഇതേ മാതൃക കർഷക സമരങ്ങളിലും പൊതുമേഖല സംരക്ഷണ സമരങ്ങളിലും കാണാം. സമരത്തിന്റെ പിന്നിലെ സാമ്പത്തിക ഘടനയെക്കാൾ അതുണ്ടാക്കുന്ന തൽക്ഷണ ബുദ്ധിമുട്ടാണ് പൊതുബോധത്തിൽ പതിയുന്നത്. അങ്ങനെ സമരം ഒരു ജനാധിപത്യാവകാശം എന്നതിൽ നിന്ന് ‘പ്രശ്നം സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രവർത്തനം’ എന്ന നിലയിലേക്ക് മാറ്റപ്പെടുന്നു.

പൊതുമേഖലയോടുള്ള സമീപനവും ഇതേ രീതിയിൽ പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. ഒരു പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനത്തിന് നഷ്ടമുണ്ടായാൽ ‘നികുതിപ്പണം ഉപയോഗിച്ച് നഷ്ടം നികത്തുന്നു’ എന്ന ഭാഷ ഉടൻ പ്രചാരത്തിലാകാം. എന്നാൽ ആ സ്ഥാപനത്തിന്റെ സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വം, തൊഴിലവസരം, പ്രാദേശിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, തന്ത്രപ്രധാനത, സ്വകാര്യ ഏകാധിപത്യത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന പങ്ക് എന്നിവയ്ക്ക് കുറച്ച് മാത്രം ശ്രദ്ധ ലഭിക്കാം.

മറുവശത്ത്, ഒരു സ്വകാര്യ സ്ഥാപനം സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിൽപ്പെടുമ്പോൾ അതിനെ വിപണി സാഹചര്യങ്ങളുടെ ഫലമായി കാണാനുള്ള പ്രവണത ഉണ്ടാകാം. ഇവിടെ പ്രശ്നം ഒരു മാധ്യമം മനഃപൂർവം കള്ളം പറയുന്നുവെന്നതല്ല. സാമ്പത്തിക സംഭവങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നതിനുള്ള അടിസ്ഥാന മാനദണ്ഡം തന്നെ വ്യത്യസ്തമാകുന്നു എന്നതാണ്. ഇതുതന്നെയാണ് മാധ്യമങ്ങളുടെ ആശയപരമായ രാഷ്ട്രീയത്തെ തിരിച്ചറിയേണ്ട സ്ഥലം.

ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മറ്റൊരു അടിസ്ഥാന മേഖലയാണ് ക്ഷേമരാഷ്ട്രം. പെൻഷൻ, പൊതുവിതരണം, സൗജന്യ വിദ്യാഭ്യാസം, പൊതുജനാരോഗ്യം, ഭവനപദ്ധതി, സാമൂഹിക സുരക്ഷ തുടങ്ങിയവയെ ഇടതുപക്ഷം സാമൂഹിക അവകാശങ്ങളുടെ ഭാഗമായി കാണുന്നു. എന്നാൽ neoliberal രാഷ്ട്രീയഭാഷയിൽ ഇവയെ ‘സർക്കാർ ചെലവ്’, ‘ധനഭാരം’, ‘സൗജന്യ രാഷ്ട്രീയം’, ‘ജനപ്രിയത’ തുടങ്ങിയ പദങ്ങളിലൂടെ കാണാനുള്ള പ്രവണതയുണ്ട്.

ഇവിടെ ഒരു അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ വ്യത്യാസം ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഒരു പെൻഷൻ ഒരു ‘സൗജന്യം’ ആണോ, അതോ സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് വിഭവങ്ങളുടെ പുനർവിതരണത്തിലൂടെ ഉറപ്പാക്കുന്ന ഒരു സാമൂഹിക അവകാശമാണോ? പൊതുജനാരോഗ്യത്തിനുള്ള സർക്കാർ ചെലവ് ‘ധനഭാരം’ ആണോ, അതോ മനുഷ്യ മൂലധനത്തിലെ സാമൂഹിക നിക്ഷേപമാണോ? പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം സർക്കാരിന്റെ ചെലവാണോ, അതോ ഒരു ജനാധിപത്യ സമൂഹത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന അവകാശമാണോ? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മാധ്യമം നൽകുന്ന ഭാഷ തന്നെ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാട് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

കേരളത്തിലെ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന സവിശേഷത ഇടതുപക്ഷത്തെ വ്യക്തികളുടെ ചുറ്റും കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതാണ്. ഒരു സർക്കാരിന്റെ നയങ്ങൾ, പാർട്ടിയുടെ ചരിത്രം, സംഘടനയുടെ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം എന്നിവയ്ക്കുപകരം മുഖ്യമന്ത്രി, മന്ത്രി, എം.എൽ.എ., പാർട്ടി സെക്രട്ടറി തുടങ്ങിയ വ്യക്തികളാണ് വാർത്തയുടെ കേന്ദ്രമാകുന്നത്.

ഇത് മാധ്യമങ്ങൾക്ക് വാർത്തയെ ദൃശ്യവൽക്കരിക്കാൻ എളുപ്പമാക്കുന്നു. എന്നാൽ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഫലം കൂടുതൽ ഗൗരവമുള്ളതാണ്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവം, പ്രസ്താവന, വസ്ത്രധാരണം, ശരീരഭാഷ, പ്രതികരണം എന്നിവ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രതീകങ്ങളായി മാറുന്നു. ഇതോടെ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയം ഒരു സാമൂഹിക-വർഗ്ഗ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് വ്യക്തികളുടെ ഭരണശൈലിയായി ചുരുങ്ങുന്നു.

ഒരു നയത്തിന്റെ പിന്നിലെ സാമൂഹിക ആവശ്യകത ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിന് പകരം ‘മുഖ്യമന്ത്രി എന്ത് പറഞ്ഞു?’ എന്നത് പ്രധാനമാകുന്നു. പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രമേയത്തെക്കാൾ ‘ആരാണ് ആരെ വിമർശിച്ചത്?’ എന്നത് പ്രധാനമാകുന്നു. ഈ വ്യക്തിവൽക്കരണം ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഉള്ളടക്കത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ശക്തിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

ആധുനിക വാർത്താമാധ്യമങ്ങളുടെ ഏറ്റവും അപകടകരമായ രാഷ്ട്രീയ ആയുധങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് മാധ്യമ വിചാരണ. അന്വേഷണം പൂർത്തിയാകുന്നതിനു മുമ്പ് തന്നെ ആരോപണം രാഷ്ട്രീയ വിധിയായി മാറുന്നു. ഒരു വ്യക്തിക്കെതിരായ സംശയം മുഴുവൻ രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനത്തിനെതിരായ കുറ്റാരോപണമായി വികസിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന് ദിവസങ്ങളോളം നടക്കുന്ന ചർച്ചകളും headline-കളും panel debates-ഉം ആ ആരോപണത്തിന് ഒരു സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം നൽകുന്നു.

ഇവിടെ നിയമപരമായ കുറ്റസ്ഥാപനവും രാഷ്ട്രീയ പ്രതിച്ഛായയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഇല്ലാതാകുന്നു. കോടതി പിന്നീട് മറ്റൊരു നിഗമനത്തിലെത്തിയാലും മാധ്യമത്തിലൂടെ രൂപപ്പെട്ട പ്രതിച്ഛായ അതേ വേഗത്തിൽ തിരുത്തപ്പെടണമെന്നില്ല.

ഇത് ഇടതുപക്ഷത്തിന് മാത്രമുള്ള പ്രശ്നമല്ല. എന്നാൽ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തെ നിരന്തരം സംശയത്തിന്റെ ചട്ടക്കൂടിൽ അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ സംഘടനാപരമായ വിശ്വാസ്യതയ്ക്ക് ദീർഘകാല പ്രത്യാഘാതം ഉണ്ടാകാം.

കേരളത്തിൽ മാധ്യമവും പ്രതിപക്ഷ രാഷ്ട്രീയവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. പ്രതിപക്ഷത്തിന് ജനങ്ങളിലെത്താൻ മാധ്യമം ആവശ്യമാണ്; മാധ്യമങ്ങൾക്ക് രാഷ്ട്രീയ വാർത്തയ്ക്കായി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ആരോപണങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. ഈ പരസ്പര ആശ്രിതത്വം സ്വാഭാവികമാണ്. എന്നാൽ അത് ഒരു ഘട്ടത്തിൽ രാഷ്ട്രീയ narrative-ന്റെ സഹനിർമ്മാണമായി മാറാം.

പ്രതിപക്ഷം ഒരു ആരോപണം ഉന്നയിക്കുന്നു. മാധ്യമം അത് വാർത്തയാക്കുന്നു. വാർത്തയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ചർച്ച നടക്കുന്നു. ചർച്ചയിൽ ഉയർന്ന വാദങ്ങൾ വീണ്ടും പുതിയ വാർത്തയാകുന്നു. പ്രതിപക്ഷം അതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി കൂടുതൽ ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ഒരു self-reinforcing cycle രൂപപ്പെടുന്നു. ഈ ചക്രത്തിൽ ആരോപണത്തിന്റെ സത്യാവസ്ഥയേക്കാൾ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രചരണശേഷി പ്രധാനമാകുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടാകാം.

ടെലിവിഷൻ കാലഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഡിജിറ്റൽ കാലഘട്ടത്തിലേക്ക് കടന്നതോടെ ഈ രാഷ്ട്രീയത്തിന് പുതിയ രൂപം ലഭിച്ചു. വാർത്തയുടെ ദൈർഘ്യം കുറഞ്ഞു; headline കൂടുതൽ ശക്തമായി; വീഡിയോ ക്ലിപ്പ് കൂടുതൽ പ്രധാനമായി; പശ്ചാത്തലം കുറയുകയും പ്രതികരണം വർധിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഒരു നേതാവിന്റെ പത്ത് മിനിറ്റ് പ്രസംഗത്തിൽ നിന്ന് പത്ത് സെക്കൻഡ് മാത്രം വരുന്ന ഒരു വാചകം മുറിച്ചെടുത്ത് വൈറൽ ചെയ്യാം. ആ വാചകത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പശ്ചാത്തലം ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ അതിന് പുതിയൊരു രാഷ്ട്രീയ അർത്ഥം ലഭിക്കും. algorithm-കൾ കൂടുതൽ പ്രതികരണം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഉള്ളടക്കത്തെ ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നതിനാൽ പ്രകോപനപരമായ രാഷ്ട്രീയ ഉള്ളടക്കത്തിന് സ്വാഭാവികമായ നേട്ടമുണ്ട്.

ഇങ്ങനെ വാർത്ത → ക്ലിപ്പ് → വൈറൽ പ്രതികരണം → പുതിയ വാർത്ത എന്ന പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ചക്രം രൂപപ്പെട്ടു.

ഇതിൽ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം മുമ്പത്തേക്കാൾ വേഗത്തിൽ വ്യാപിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. അതേസമയം ഇടതുപക്ഷത്തിനും സ്വന്തം ആശയങ്ങൾ നേരിട്ട് ജനങ്ങളിലെത്തിക്കാനുള്ള പുതിയ അവസരങ്ങൾ ഇതേ ഡിജിറ്റൽ ലോകം നൽകുന്നു. അതിനാൽ ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമം ഏകപക്ഷീയമായ ശക്തിയല്ല; അത് രാഷ്ട്രീയ സംഘർഷത്തിന്റെ പുതിയ മേഖലയാണ്.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്ത് മാധ്യമങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ദൃശ്യമാകുന്നു. ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വെറും വോട്ടർമാരുടെ മുൻഗണനകളുടെ സമാഹാരമല്ല; അതിനു മുമ്പ് ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് narrative നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ആരാണ് വിജയിക്കുന്നത്, ആരാണ് തോൽക്കുന്നത്, ആരാണ് മുന്നേറുന്നത്, ആരാണ് തകരുന്നത്, ആരാണ് ശക്തൻ, ആരാണ് ദുർബലൻ തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പേ തന്നെ മാധ്യമചർച്ചകളിൽ രൂപപ്പെടുന്നു.

ഇത് വോട്ടർമാരുടെ മനോഭാവത്തെ നേരിട്ട് നിർണ്ണയിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നത് അതിശയോക്തിയാകും. എന്നാൽ അത് പ്രതീക്ഷയുടെ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ‘ഈ സർക്കാർ പോകും’, ‘മാറ്റം അനിവാര്യമാണ്’, ‘ഇവരാണ് മുന്നിൽ’, ‘അവരുടെ അടിത്തറ തകർന്നു’ തുടങ്ങിയ ആവർത്തനങ്ങൾ ഒരു psychological momentum സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയും.

ഇവിടെ opinion poll-കൾ, exit poll-കൾ, election surveys, political debates എന്നിവയ്ക്കും വലിയ പങ്കുണ്ട്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം വരുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ കഥ രൂപപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് യഥാർത്ഥ ഫലവും ആ കഥയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു.

മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള രൂപം ഒരു പ്രത്യേക അഴിമതി ആരോപണമോ ഭരണപരാജയമോ അല്ല. അതിനേക്കാൾ ആഴത്തിൽ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ പ്രസക്തി തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഒരു പൊതുബോധം നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നതാണ്.

‘ലോകം മാറി’, ‘വർഗ്ഗരാഷ്ട്രീയം അവസാനിച്ചു’, ‘തൊഴിലാളി വർഗ്ഗം ഇല്ലാതായി’, ‘മുതലാളിത്തത്തിന് ബദലില്ല’, ‘സ്വകാര്യവൽക്കരണം അനിവാര്യമാണ്’, ‘സർക്കാർ പിന്നോട്ട് പോകണം’, ‘മാർക്സിസം പഴയ ആശയമാണ്’ തുടങ്ങിയ വാദങ്ങൾ പലപ്പോഴും രാഷ്ട്രീയ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ സമഗ്രമായ പരിശോധനയില്ലാതെ പൊതുസത്യങ്ങളായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

ഇവിടെ മാധ്യമം ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയെ മാത്രം എതിർക്കുന്നില്ല. ഒരു ബദൽ സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാനുള്ള ബൗദ്ധിക സാധ്യതയെ തന്നെ ചുരുക്കുന്നു. ഇതാണ് ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള ആശയപരമായ ഫലം.

ഇവിടെ വീണ്ടും ഒരു നിർണായക വ്യത്യാസം ആവശ്യമാണ്. മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ എല്ലാ പ്രതിസന്ധികളുടെയും കാരണമാണെന്ന് പറയുന്നത് വസ്തുതാപരമായും രാഷ്ട്രീയമായും തെറ്റാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ശക്തിയും ദൗർബല്യവും അതിന്റെ സംഘടന, നേതൃത്വം, നയങ്ങൾ, ജനബന്ധം, ഭരണപ്രകടനം, സാമൂഹിക അടിത്തറ, കാലത്തിന്റെ മാറ്റങ്ങളോടുള്ള പ്രതികരണം എന്നിവയാൽ നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നു.

എന്നാൽ അതുകൊണ്ട് മാധ്യമങ്ങളുടെ പങ്ക് അപ്രസക്തമാകുന്നില്ല. മാധ്യമം കാരണം അല്ലെങ്കിൽ multiplier ആകാം; അത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ ദൗർബല്യത്തെ വലുതാക്കുന്ന ശക്തിയാകാം. ഒരു യഥാർത്ഥ പ്രശ്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയാക്കി മാറ്റാനും, ചെറിയൊരു സംഭവത്തെ വലിയ പ്രതിച്ഛായാ പ്രശ്നമാക്കി ഉയർത്താനും, അതേസമയം ഒരു പ്രധാന നേട്ടത്തെ പൊതുബോധത്തിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമാക്കാനും മാധ്യമങ്ങൾക്ക് കഴിയും.

ഇവിടെയാണ് കേന്ദ്രപ്രശ്നം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി ഉയരുന്നത്. ജനാധിപത്യത്തിൽ വോട്ട് ചെയ്യുന്നത് ജനങ്ങളാണ്. എന്നാൽ വോട്ട് ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് അവർ ഒരു രാഷ്ട്രീയ യാഥാർഥ്യത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു ധാരണ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. ആ ധാരണ കുടുംബം, സമൂഹം, പാർട്ടി, മതം, ജാതി, വ്യക്തിപരമായ അനുഭവം, വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി തുടങ്ങിയ അനവധി ഘടകങ്ങളിലൂടെ രൂപപ്പെടുന്നു. അതിൽ മാധ്യമങ്ങൾ ഒരു ശക്തമായ ഇടനിലക്കാരനാണ്. മാധ്യമങ്ങൾ യാഥാർഥ്യത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല; എന്നാൽ യാഥാർഥ്യത്തിലെ ഏത് ഭാഗം ജനങ്ങളുടെ മുന്നിലെത്തണം എന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്നെ രാഷ്ട്രീയമാണ്.

മാധ്യമങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പൊതുബോധത്തിൽ ഏറ്റവും ശക്തമായി നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു ധാരണയാണ് വാർത്ത എന്നത് യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ നിഷ്പക്ഷമായ പ്രതിഫലനമാണെന്നത്. എന്നാൽ യാഥാർഥ്യത്തിൽ വാർത്ത ഒരിക്കലും യാന്ത്രികമായി സംഭവിക്കുന്നില്ല. സമൂഹത്തിൽ ഓരോ ദിവസവും അനന്തമായ സംഭവങ്ങൾ നടക്കുമ്പോൾ അവയിൽ വളരെ ചെറിയൊരു ഭാഗം മാത്രമാണ് വാർത്തയാകുന്നത്. ഏതു സംഭവം തിരഞ്ഞെടുക്കണം, ഏതു സംഭവം പ്രധാനമാക്കണം, ഏതു സംഭവം പിന്നിലേക്ക് മാറ്റണം, ഏതു സംഭവത്തിന് എത്ര സമയം നൽകണം, ആരുടെ വാദം ആദ്യം അവതരിപ്പിക്കണം, ആരുടെ പ്രതികരണം അവസാനമായി നൽകണം, ഏതു വാക്കുകളിലാണ് ഒരു സംഭവത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കേണ്ടത്, ഏതു ദൃശ്യങ്ങളാണ് ആവർത്തിച്ച് കാണിക്കേണ്ടത് എന്നിങ്ങനെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ നടക്കുന്നു. ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ പൂർണ്ണമായും മൂല്യനിരപേക്ഷമല്ല.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ മാധ്യമം യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ ഒരു കണ്ണാടി മാത്രമല്ല; യാഥാർഥ്യത്തെ ജനങ്ങൾ കാണുന്ന രീതിയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു സാമൂഹിക സ്ഥാപനമാണ്. ഈ അർത്ഥത്തിൽ മാധ്യമങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിക്ക് അനുകൂലമായോ പ്രതികൂലമായോ ഒരു അഭിപ്രായം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ജനങ്ങൾ ഏതു വിഷയത്തെക്കുറിച്ചാണ് ചിന്തിക്കേണ്ടത്, ഏതു പ്രശ്നമാണ് പ്രധാനമെന്ന് കരുതേണ്ടത്, ഏതു സാമൂഹിക വൈരുധ്യങ്ങളെയാണ് ഗൗരവമായി കാണേണ്ടത്, ഏതു പ്രശ്നങ്ങളെ വ്യക്തികളുടെ തെറ്റുകളായി മാത്രം കാണേണ്ടത് എന്നതിലും മാധ്യമങ്ങൾക്ക് നിർണായക പങ്കുണ്ട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മലയാള മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തെ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ തെറ്റായ വാർത്തകളോ തുറന്ന പക്ഷപാതപരമായ പ്രസ്താവനകളോ മാത്രം അന്വേഷിച്ചാൽ മതിയാകില്ല. വാർത്തയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, പ്രാധാന്യക്രമം, ഭാഷ, framing, ആവർത്തനം, ദൃശ്യവൽക്കരണം, വിദഗ്ധരുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, ചർച്ചകളുടെ ഘടന, രാഷ്ട്രീയ സംഭവങ്ങൾക്ക് നൽകുന്ന പശ്ചാത്തലം എന്നിവയെല്ലാം ഒരുമിച്ച് പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധത പലപ്പോഴും തുറന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രഖ്യാപനമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടാത്തതിന്റെ കാരണം ഇതാണ്. അത് ഒരു പ്രത്യേക വാർത്തയുടെ ഉള്ളടക്കത്തിൽക്കാൾ വാർത്തകൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിലും ആവർത്തിച്ച് നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന പൊതുബോധത്തിലും കണ്ടെത്തേണ്ടിവരും.

ഇതിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വശം framing ആണ്. ഒരേ രാഷ്ട്രീയ സംഭവത്തെ വ്യത്യസ്ത ആശയപരമായ ചട്ടക്കൂടുകളിൽ അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ അർത്ഥം തന്നെ മാറുന്നു. ഒരു സർക്കാർ തൊഴിലാളികൾക്ക് വേതനവർധന നൽകുമ്പോൾ അത് തൊഴിലാളികളുടെ ജീവിതനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു സാമൂഹിക ഇടപെടലായി അവതരിപ്പിക്കാം; അതേ സമയം അത് സർക്കാരിന്റെ അധിക സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയായി അവതരിപ്പിക്കാനും കഴിയും. ഒരു പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനത്തിൽ സർക്കാർ നിക്ഷേപം നടത്തുമ്പോൾ അത് പൊതുസമ്പത്തിന്റെ സംരക്ഷണമായി കാണാം; മറുവശത്ത് അതിനെ നികുതിദായകരുടെ പണം ഉപയോഗിച്ച് നഷ്ടം നികത്തുന്നതായി അവതരിപ്പിക്കാം. ഒരു തൊഴിലാളി പണിമുടക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ തൊഴിൽപരമായ ആവശ്യങ്ങൾ, വേതനനിലവാരം, തൊഴിൽസുരക്ഷ, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, തൊഴിൽനിയമങ്ങൾ എന്നിവ ചർച്ച ചെയ്യാം; എന്നാൽ അതേ പണിമുടക്കിനെ ഗതാഗതതടസ്സം, കടകൾ അടച്ചിടൽ, പരീക്ഷകൾ മാറ്റിവയ്ക്കൽ, പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന അസൗകര്യം എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം അവതരിപ്പിക്കാനും കഴിയും. രണ്ടാമത്തെ അവതരണത്തിൽ വാർത്തകൾ അസത്യമായിരിക്കണമെന്നില്ല. എന്നാൽ സമരത്തിന്റെ സാമൂഹിക കാരണങ്ങൾ അദൃശ്യവും അതിന്റെ തൽക്ഷണ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ദൃശ്യവുമാകുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ അർത്ഥം മാറുന്നു. ഇതാണ് മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തെ മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മേഖലകളിലൊന്ന്. ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ചോദ്യങ്ങൾ—വർഗ്ഗബന്ധം, ഉത്പാദനബന്ധം, തൊഴിൽ അവകാശം, സാമൂഹിക ഉടമസ്ഥത, സമ്പത്തിന്റെ പുനർവിതരണം, പൊതുമേഖല, ക്ഷേമരാഷ്ട്രം—വാർത്തയുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് മാറ്റിനിർത്തി ഭരണകാര്യക്ഷമത, സാമ്പത്തിക ചെലവ്, വിപണി, നിക്ഷേപം, ഉപഭോക്തൃ താൽപര്യം, വികസനത്തിന്റെ വേഗത എന്നിവയെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുമ്പോൾ, വാർത്തയുടെ ആശയപരമായ ചട്ടക്കൂട് തന്നെ മാറുന്നു. അതിനാൽ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയം പലപ്പോഴും “ഇടതുപക്ഷത്തിനെതിരെ” എന്തെങ്കിലും പറയുന്നതിലല്ല, ഇടതുപക്ഷം ഉന്നയിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ തന്നെ പ്രസക്തമല്ലാത്തവയാക്കി മാറ്റുന്നതിലാണ് കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

ഇവിടെ “ജനങ്ങൾ” എന്ന പദത്തിന്റെ മാധ്യമപ്രയോഗവും പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. വാർത്തകളിൽ “ജനങ്ങളെ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുന്ന സമരം”, “ജനങ്ങളുടെ പ്രതിഷേധം”, “ജനങ്ങളുടെ ആവശ്യം”, “നികുതിദായകരുടെ പണം”, “ഉപഭോക്താക്കളുടെ താൽപര്യം” തുടങ്ങിയ പ്രയോഗങ്ങൾ നിരന്തരം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ സമൂഹത്തിലെ ജനങ്ങൾ ഒരു ഏകീകൃത വർഗ്ഗമല്ല. തൊഴിലാളിയും വ്യവസായിയും, കർഷകനും ഭൂവുടമയും, വാടകക്കാരനും ഭൂവുടമയും, ഉപഭോക്താവും ഉത്പാദകനും, ചെറുകിട വ്യാപാരിയും വലിയ കോർപ്പറേറ്റും, സർക്കാർ ജീവനക്കാരനും സ്വകാര്യ തൊഴിലുടമയും ഒരേ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളുള്ളവരല്ല. ഒരു തൊഴിലാളി സമരം നടക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഫലമായി ഒരു സാധാരണ യാത്രക്കാരന് ഉണ്ടാകുന്ന അസൗകര്യം യഥാർത്ഥമാണ്; എന്നാൽ അതുകൊണ്ട് തൊഴിലാളിയുടെ തൊഴിൽ അവകാശവും യാത്രക്കാരന്റെ താൽക്കാലിക അസൗകര്യവും ഒരേ രാഷ്ട്രീയ പ്രശ്നങ്ങളായി മാറുന്നില്ല. അതുപോലെ “നികുതിദായകന്റെ പണം” എന്ന പ്രയോഗം കേൾക്കുമ്പോൾ നികുതി നൽകുന്ന എല്ലാ ആളുകളും ഒരേ സാമൂഹിക വിഭാഗമാണെന്ന ധാരണ ഉണ്ടാകുന്നു. എന്നാൽ ഒരു സാധാരണ തൊഴിലാളി നൽകുന്ന പരോക്ഷ നികുതിയും വലിയ മൂലധന ഉടമ നൽകുന്ന നികുതിയും അവരുടെ സാമ്പത്തിക ശേഷിയുടെയും സമ്പത്തിന്റെയും സാമൂഹിക സ്ഥാനത്തിന്റെയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഒരേ രാഷ്ട്രീയ അർത്ഥമുള്ളതല്ല. മാധ്യമഭാഷ ഈ വ്യത്യാസങ്ങളെ മറച്ചുവെച്ച് “ജനങ്ങൾ” എന്ന ഏകീകൃത വിഭാഗത്തെ നിർമ്മിക്കുമ്പോൾ, വർഗ്ഗവൈരുധ്യങ്ങൾ പൊതുബോധത്തിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. ഇതാണ് ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന് അടിസ്ഥാനപരമായി എതിരായ ഒരു ആശയപരമായ മാറ്റം. കാരണം മാർക്സിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം സമൂഹത്തെ അതിന്റെ വർഗ്ഗബന്ധങ്ങളിലൂടെയും ഉത്പാദനബന്ധങ്ങളിലൂടെയും അധികാരബന്ധങ്ങളിലൂടെയും മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, മധ്യവർഗ്ഗ-നവലിബറൽ മാധ്യമഭാഷ പലപ്പോഴും ഈ വൈരുധ്യങ്ങളെ ഒരു ഏകീകൃത “പൊതുതാൽപര്യം” എന്ന ആശയത്തിൽ ലയിപ്പിക്കുന്നു.

1991-നുശേഷം ഇന്ത്യയിൽ ശക്തിപ്പെട്ട ഉദാരവൽക്കരണവും സ്വകാര്യവൽക്കരണവും ആഗോളവൽക്കരണവും മാധ്യമരംഗത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിലും വലിയ മാറ്റം സൃഷ്ടിച്ചു. സ്വകാര്യ ടെലിവിഷൻ ചാനലുകളുടെ വ്യാപനം, പരസ്യവിപണിയുടെ വളർച്ച, കോർപ്പറേറ്റ് നിക്ഷേപം, 24 മണിക്കൂർ വാർത്താസംപ്രേഷണം, പിന്നീട് ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളുടെയും സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളുടെയും വളർച്ച എന്നിവ വാർത്തയെ ഒരു സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വം മാത്രമല്ല, വലിയൊരു വാണിജ്യ ഉൽപ്പന്നവുമാക്കി മാറ്റി. ഈ മാറ്റത്തോടൊപ്പം മാധ്യമങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷയിലും നിർണായകമായ പരിവർത്തനം സംഭവിച്ചു. “തൊഴിലാളി അവകാശം”, “സാമൂഹിക നീതി”, “പൊതുമേഖല”, “സാമൂഹിക ഉടമസ്ഥത”, “വർഗ്ഗസമരം” തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങളോടൊപ്പം “വികസനം”, “നിക്ഷേപം”, “മത്സരക്ഷമത”, “കാര്യക്ഷമത”, “വിപണി”, “സംരംഭകത്വം”, “നിക്ഷേപ സൗഹൃദ അന്തരീക്ഷം” തുടങ്ങിയ പദങ്ങൾ കൂടുതൽ കേന്ദ്രസ്ഥാനത്തെത്തി. ഈ മാറ്റത്തെ വെറും ഭാഷാമാറ്റമായി കാണാൻ കഴിയില്ല. സമൂഹത്തെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന ആശയപരമായ ചട്ടക്കൂടിന്റെ മാറ്റമാണത്. ഒരു പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനത്തെ അതിന്റെ സാമൂഹിക സേവനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിലയിരുത്തുന്നതിനുപകരം ലാഭനഷ്ട കണക്കിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം വിലയിരുത്തുമ്പോൾ, ഒരു പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക തത്ത്വം മാധ്യമവ്യാഖ്യാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമായി മാറുന്നു. അതുപോലെ ഒരു ക്ഷേമപദ്ധതിയെ സാമൂഹിക അവകാശമായി കാണുന്നതിനുപകരം സർക്കാരിന്റെ ചെലവായി മാത്രം അവതരിപ്പിക്കുമ്പോഴും, ഒരു തൊഴിലാളി സമരത്തെ സാമൂഹിക സംഘർഷമായി കാണുന്നതിനുപകരം “വികസനത്തിന് തടസ്സം” എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോഴും, വാർത്ത സ്വാഭാവികമായി നവലിബറൽ സാമ്പത്തിക യുക്തിയുടെ ഭാഗമാകുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷ ക്രമേണ പ്രതിരോധത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നത്. കാരണം ഇടതുപക്ഷം സമൂഹത്തെക്കുറിച്ച് ഉന്നയിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന ചോദ്യങ്ങൾ മാധ്യമങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക യുക്തിയുടെ പരിധിക്കു പുറത്തുള്ളവയായി മാറുന്നു.

“വികസനം” എന്ന ആശയം ഈ പരിവർത്തനത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഉദാഹരണമാണ്. വികസനം എന്നത് സ്വതവേ ആരും എതിർക്കാത്ത ഒരു ആശയമാണ്. എന്നാൽ വികസനം ആർക്കുവേണ്ടി, എന്തിനുവേണ്ടി, ആരുടെ വിഭവം ഉപയോഗിച്ച്, ആരുടെ ഉടമസ്ഥതയിൽ, ആരുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ, ആരുടെ ചെലവിൽ എന്ന ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുമ്പോഴാണ് അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവം വ്യക്തമാകുന്നത്. ഒരു വലിയ അടിസ്ഥാനസൗകര്യ പദ്ധതി പ്രഖ്യാപിക്കുമ്പോൾ അതിനെ വികസനത്തിന്റെ പ്രതീകമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നത് എളുപ്പമാണ്. എന്നാൽ ആ പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് സാമ്പത്തിക നേട്ടം ലഭിക്കുന്നത് ആരാണ്, ഭൂമി നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ആരാണ്, പരിസ്ഥിതി ചെലവ് ആരാണ് വഹിക്കുന്നത്, പൊതുവിഭവങ്ങൾ സ്വകാര്യ മൂലധനത്തിന് കൈമാറപ്പെടുന്നുണ്ടോ, സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്ന തൊഴിൽ എങ്ങനെയുള്ളതാണ്, ദീർഘകാല സാമൂഹിക നേട്ടം എന്താണ് എന്നിങ്ങനെ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുമ്പോഴാണ് വികസനം ഒരു രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക തിരഞ്ഞെടുപ്പായി മാറുന്നത്. മാധ്യമങ്ങൾ വികസനത്തെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ തിരഞ്ഞെടുപ്പായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനു പകരം സാങ്കേതികമായും അനിവാര്യമായും അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ, വികസന മാതൃകയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നവർ തന്നെ വികസനവിരുദ്ധരായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെടാനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഫലം വളരെ ഗൗരവമുള്ളതാണ്. കാരണം ഇടതുപക്ഷം വികസനത്തെ എതിർക്കുന്ന ഒരു ശക്തിയായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇടതുപക്ഷം ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത് വികസനത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെയും ഉടമസ്ഥതയെയും സാമൂഹിക ഫലത്തെയും കുറിച്ചാണെന്ന കാര്യം പൊതുബോധത്തിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. അങ്ങനെ “വികസനം” എന്ന വാക്ക് തന്നെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ആയുധമായി മാറുന്നു.

തൊഴിലാളി സമരങ്ങളുടെ മാധ്യമപ്രതിനിധാനത്തിലും ഇതേ മാറ്റം കാണാം. പണിമുടക്ക്, ഹർത്താൽ, തൊഴിലാളി പ്രതിഷേധം, സർക്കാർ ജീവനക്കാരുടെ സമരം, കർഷക സമരം തുടങ്ങിയവയെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകളിൽ സമരത്തിന്റെ തൽക്ഷണ സാമൂഹിക അസൗകര്യം പലപ്പോഴും മുൻനിരയിൽ വരുന്നു. യാത്രക്കാർക്ക് ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാകുന്നു, വ്യാപാരം നഷ്ടപ്പെടുന്നു, റോഡുകൾ തടസ്സപ്പെടുന്നു, പരീക്ഷകൾ മാറ്റിവയ്ക്കുന്നു, സ്ഥാപനങ്ങൾ അടയുന്നു തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ തീർച്ചയായും വാർത്താപ്രാധാന്യമുള്ളവയാണ്. എന്നാൽ സമരത്തിന്റെ സാമൂഹിക കാരണം, തൊഴിലാളികളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ, വേതനബന്ധം, തൊഴിൽസുരക്ഷ, തൊഴിൽനിയമങ്ങളിലെ മാറ്റങ്ങൾ, സ്വകാര്യവൽക്കരണത്തിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് അതേ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കാതെ വരുമ്പോൾ വാർത്തയുടെ രാഷ്ട്രീയ തുലനം മാറുന്നു. അപ്പോൾ സമരം ഒരു ജനാധിപത്യാവകാശം എന്നതിൽ നിന്ന് “ജനജീവിതത്തെ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുന്ന നടപടി” എന്ന നിലയിലേക്ക് മാറുന്നു. അതേസമയം തൊഴിലാളി അവകാശങ്ങൾ നിയമപരമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും സമരത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ പങ്കും പൊതുചർച്ചയിൽ പിന്നിലാകുന്നു. ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയ ഫലം വർഗ്ഗസമരത്തിന്റെ നൈതികവും ചരിത്രപരവുമായ സാധുതയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയാണ്. തൊഴിലാളി സമരം ഇനി സമൂഹത്തിലെ ഉത്പാദനബന്ധങ്ങളിലെ വൈരുധ്യത്തിന്റെ പ്രകടനമല്ല; മറിച്ച് സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു പ്രശ്നമായി മാറുന്നു. ഈ മാറ്റം ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തോടുള്ള മാധ്യമങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനപരമായ അകലം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

പൊതുമേഖലയോടുള്ള സമീപനത്തിലും സമാനമായ ഒരു ആശയപരമായ ഇരട്ട മാനദണ്ഡം രൂപപ്പെടുന്നു. പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനത്തിന് നഷ്ടമുണ്ടാകുമ്പോൾ അത് സർക്കാരിന്റെ കാര്യക്ഷമതയില്ലായ്മയുടെ തെളിവായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടാം. എന്നാൽ പൊതുമേഖലയുടെ സാമൂഹിക ലക്ഷ്യം, തന്ത്രപ്രധാനത, തൊഴിലവസരം, പ്രാദേശിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലേക്കുള്ള സംഭാവന, സ്വകാര്യ ഏകാധിപത്യത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന പങ്ക്, പൊതുജനങ്ങൾക്ക് നൽകുന്ന സേവനം തുടങ്ങിയവ പലപ്പോഴും അതേ തീവ്രതയിൽ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നില്ല. സ്വകാര്യ സ്ഥാപനത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക നഷ്ടത്തെ വിപണി സാഹചര്യങ്ങളുടെ ഫലമായി വിശദീകരിക്കുമ്പോൾ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനത്തിന്റെ നഷ്ടത്തെ ഭരണപരാജയമായി മാത്രം അവതരിപ്പിക്കുന്ന പ്രവണത ഉണ്ടാകാം. ഇതിലൂടെ സ്വകാര്യ ഉടമസ്ഥത സ്വാഭാവികവും കാര്യക്ഷമവുമായതും പൊതുഉടമസ്ഥത അസാധാരണവും അപ്രാപ്തവുമായതുമാണെന്ന ഒരു പൊതുബോധം രൂപപ്പെടുന്നു. ഇത് ഒരു നിഷ്പക്ഷ സാമ്പത്തിക വിലയിരുത്തൽ മാത്രമല്ല; ഉടമസ്ഥതയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ ആശയത്തിന്റെ സാധാരണവൽക്കരണമാണ്. അതുപോലെ ക്ഷേമപദ്ധതികളെ “സൗജന്യ രാഷ്ട്രീയം”, “ജനപ്രിയ രാഷ്ട്രീയം”, “സർക്കാരിന്റെ അധിക ബാധ്യത” തുടങ്ങിയ ഭാഷയിൽ അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ, സാമൂഹിക സുരക്ഷ ഒരു അവകാശമാണെന്ന ഇടതുപക്ഷ ധാരണയ്ക്കു പകരം അത് സർക്കാരിന്റെ ദാനമായി കാണപ്പെടുന്നു. മറുവശത്ത് മൂലധനത്തിന് നൽകുന്ന നികുതി ഇളവുകളും നിക്ഷേപ പ്രോത്സാഹനങ്ങളും “വികസന നയം”, “മത്സരക്ഷമത വർധിപ്പിക്കൽ” തുടങ്ങിയ ഭാഷയിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടാം. ദരിദ്രന് ലഭിക്കുന്ന സാമൂഹിക സംരക്ഷണം “സൗജന്യം” ആകുമ്പോൾ മൂലധനത്തിന് ലഭിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക ഇളവ് “നിക്ഷേപ പ്രോത്സാഹനം” ആകുന്ന ഈ ഭാഷാപരമായ വ്യത്യാസം മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വർഗ്ഗസ്വഭാവം തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്ന പ്രധാന സൂചനയാണ്.

ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ മാധ്യമപ്രതിനിധാനത്തിൽ വ്യക്തിവൽക്കരണവും മറ്റൊരു നിർണായക ഘടകമാണ്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം അടിസ്ഥാനപരമായി സാമൂഹിക ശക്തികളെയും വർഗ്ഗബന്ധങ്ങളെയും ചരിത്രപരമായ പ്രക്രിയകളെയും സംഘടനകളെയും ആശയങ്ങളെയും മുൻനിർത്തുന്ന രാഷ്ട്രീയമാണ്. എന്നാൽ മാധ്യമങ്ങൾക്ക് വ്യക്തികളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയം കൂടുതൽ ദൃശ്യവൽക്കരിക്കാനും ലളിതവൽക്കരിക്കാനും എളുപ്പമാണ്. അതുകൊണ്ട് ഒരു നയത്തിന്റെ സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലത്തെക്കാൾ ഒരു മന്ത്രിയുടെ പ്രസ്താവനയും, ഒരു പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനത്തെക്കാൾ ഒരു നേതാവിന്റെ വ്യക്തിപരമായ പ്രതികരണവും, സംഘടനാപരമായ പ്രവർത്തനത്തെക്കാൾ നേതാക്കൾ തമ്മിലുള്ള സംഘർഷവും വാർത്തയുടെ കേന്ദ്രമാകുന്നു. ഇതോടെ ഇടതുപക്ഷം ഒരു സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനമെന്ന നിലയിൽ നിന്ന് വ്യക്തികളുടെ ഭരണശൈലിയായി ചുരുങ്ങുന്നു. ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവം, ശരീരഭാഷ, സംസാരരീതി, പ്രതികരണം, മാധ്യമങ്ങളോടുള്ള സമീപനം എന്നിവ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രതീകങ്ങളായി മാറുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി ഒരു സർക്കാരിന്റെ നയപരമായ നേട്ടങ്ങളും പരാജയങ്ങളും സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലത്തിൽ വിലയിരുത്തപ്പെടാതെ വ്യക്തികളുടെ “ഇമേജ്” അടിസ്ഥാനമാക്കി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. രാഷ്ട്രീയത്തെ വ്യക്തിവൽക്കരിക്കുന്ന ഈ പ്രവണത ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും നേതൃകേന്ദ്രീകൃത രാഷ്ട്രീയത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഇതോടൊപ്പം മാധ്യമ വിചാരണയുടെ പ്രശ്നവും കൂടുതൽ ഗുരുതരമായി ഉയർന്നുവരുന്നു. ഒരു ആരോപണം ഉന്നയിക്കപ്പെടുമ്പോൾ നിയമപരമായ അന്വേഷണം പൂർത്തിയാകുന്നതിനു മുമ്പ് തന്നെ അത് ദിവസങ്ങളോളം headline-കളിലും television debates-ലും സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിലും ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്നു. ആരോപണം, അന്വേഷണം, സംശയം, രാഷ്ട്രീയ ആരോപണം, മാധ്യമചർച്ച എന്നിവ തമ്മിലുള്ള അതിർത്തികൾ മങ്ങിപ്പോകുമ്പോൾ ഒരു വ്യക്തിക്കെതിരായ ആരോപണം ക്രമേണ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന narrative ആയി മാറുന്നു. കോടതിയുടെ അന്തിമവിധിയും മാധ്യമങ്ങളിൽ രൂപപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ പ്രതിച്ഛായയും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകാം. പിന്നീട് ആരോപണത്തിന്റെ നിയമപരമായ സ്ഥിതി മാറിയാലും ആദ്യഘട്ടത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പ്രതിച്ഛായ അതേ വേഗത്തിൽ തിരുത്തപ്പെടണമെന്നില്ല. മാധ്യമവിചാരണയുടെ ഈ സ്വഭാവം ഏതൊരു രാഷ്ട്രീയ ശക്തിക്കും അപകടകരമാണ്; എന്നാൽ ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിനെതിരെ ആരോപണങ്ങളും സംശയങ്ങളും നിരന്തരം ഒരേ ദിശയിൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെടുമ്പോൾ അതിന് ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യാഘാതമുണ്ടാകാം. ഇവിടെ വീണ്ടും പ്രശ്നം ഒരു വാർത്ത സത്യമായിരുന്നോ അസത്യമായിരുന്നോ എന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഒരു ആരോപണത്തിന് എത്ര ദൃശ്യത ലഭിച്ചു, എത്രകാലം അത് ആവർത്തിച്ചു, അതിന്റെ പശ്ചാത്തലം എത്രമാത്രം വിശദീകരിച്ചു, പിന്നീട് വന്ന വസ്തുതകൾക്ക് അതേ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചോ എന്നതാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം.

സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളുടെ വരവോടെ ഈ പ്രക്രിയ കൂടുതൽ വേഗത്തിലായി. ടെലിവിഷൻ കാലഘട്ടത്തിൽ ഒരു വാർത്തയുടെ പ്രധാന വാഹകൻ ചാനലായിരുന്നെങ്കിൽ ഇന്ന് ഒരു ചെറിയ വീഡിയോ ക്ലിപ്പിനും ഒരു headline-നും ഒരു സോഷ്യൽ മീഡിയ പോസ്റ്റിനും തന്നെ വലിയ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിയും. ഒരു നേതാവിന്റെ ദീർഘമായ പ്രസംഗത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏതാനും സെക്കൻഡ് മാത്രം വരുന്ന ഒരു വാചകം പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ച് പ്രചരിപ്പിക്കാം. അതിന് പ്രതികരണങ്ങൾ ഉണ്ടാകും; ആ പ്രതികരണങ്ങൾ വീണ്ടും പുതിയ വാർത്തയാകും; പിന്നീട് ആ വാർത്തയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾ നടക്കും. അങ്ങനെ വാർത്ത, പ്രതികരണം, സാമൂഹ്യമാധ്യമ പ്രചരണം, വീണ്ടും വാർത്ത എന്ന self-reinforcing cycle രൂപപ്പെടുന്നു. കൂടുതൽ പ്രതികരണം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഉള്ളടക്കങ്ങൾക്ക് ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ദൃശ്യത ലഭിക്കുന്നതിനാൽ പ്രകോപനപരമായ രാഷ്ട്രീയ ഉള്ളടക്കത്തിന് സ്വാഭാവികമായ ഒരു നേട്ടവും ലഭിക്കുന്നു. ഇതോടെ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയുടെ ആഴം കുറയുകയും പ്രതികരണത്തിന്റെ വേഗത വർധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ചരിത്രപരവും സൈദ്ധാന്തികവുമായ സങ്കീർണ്ണതകൾ ചെറിയ slogans-ലേക്കും വ്യക്തികേന്ദ്രിതമായ തർക്കങ്ങളിലേക്കും ചുരുങ്ങാനുള്ള സാധ്യത ഇതുവഴി വർധിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇതേ ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമം ഇടതുപക്ഷത്തിനും സ്വന്തം ആശയങ്ങൾ ഇടനിലക്കാരില്ലാതെ ജനങ്ങളിലെത്തിക്കാനുള്ള പുതിയ സാധ്യതകൾ തുറന്നുകൊടുക്കുന്നു. അതിനാൽ ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമത്തെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ ശക്തിയായി മാത്രം കാണുന്നത് ശരിയല്ല; അത് പുതിയ രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടഭൂമിയാണ്.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്ത് ഈ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയം കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നു. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ മാധ്യമങ്ങൾ ഒരു election narrative നിർമ്മിക്കുന്നു. ആരാണ് മുന്നിൽ, ആരാണ് പിന്നിൽ, ആരുടെ അടിത്തറ തകരുന്നു, ആരാണ് ശക്തമാകുന്നത്, ഏതു സർക്കാരിനെതിരെയാണ് ജനവികാരം, ഏതു നേതാവിനാണ് momentum തുടങ്ങിയ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തിന് മുമ്പേ തന്നെ പൊതുബോധത്തിന്റെ ഭാഗമാകുന്നു. Opinion poll-കളും survey-കളും television debates-കളും election specials-കളും ഈ narrative-ന്റെ ഭാഗമാകുന്നു. ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയുടെ പരാജയം മുൻകൂട്ടി പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ആവർത്തനങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ ഒരു psychological momentum സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയും. ഇത് വോട്ടർമാരെ യാന്ത്രികമായി സ്വാധീനിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നത് ശാസ്ത്രീയമല്ല; എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയ അന്തരീക്ഷം രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ അതിന് പങ്കുണ്ടാകാം. അതുകൊണ്ട് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്തെ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയം പഠിക്കുമ്പോൾ “ആരാണ് ജയിച്ചത്?” എന്ന ചോദ്യത്തോടൊപ്പം “തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് ജനങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ ഏതു രാഷ്ട്രീയ കഥയാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്?” എന്ന ചോദ്യവും ചോദിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഇവിടെ എത്തുമ്പോഴാണ് മലയാള മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം വെറും ചില മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ വ്യക്തിപരമായ രാഷ്ട്രീയ പക്ഷപാതമായി കാണുന്നത് അപര്യാപ്തമാണെന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത്. വ്യക്തിപരമായ പക്ഷപാതം തീർച്ചയായും ഉണ്ടാകാം; എന്നാൽ അതിനപ്പുറം മാധ്യമങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥതാ ഘടന, പരസ്യവിപണി, വാണിജ്യ താൽപര്യങ്ങൾ, സാമൂഹിക വർഗ്ഗബന്ധങ്ങൾ, മധ്യവർഗ്ഗ പൊതുബോധം, നവലിബറൽ സാമ്പത്തിക ആശയങ്ങളുടെ ആധിപത്യം, രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുമായുള്ള ബന്ധങ്ങൾ, വാർത്താ വ്യവസായത്തിന്റെ പ്രവർത്തനരീതി എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് ഒരു പ്രത്യേക ആശയപരമായ അന്തരീക്ഷം രൂപപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ ഒരു മാധ്യമസ്ഥാപനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാട് വിലയിരുത്തുമ്പോൾ അതിന്റെ ഉടമസ്ഥത ആരുടേതാണ് എന്ന ചോദ്യം മാത്രം മതിയാകില്ല; ഏതു സാമൂഹിക വിഭാഗത്തിന്റെ താൽപര്യങ്ങളാണ് അതിന്റെ വാർത്താഭാഷയിൽ സ്വാഭാവികമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്, ഏതു ആശയങ്ങളാണ് ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാതെ സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്നത്, ഏതു ആശയങ്ങളാണ് നിരന്തരം പ്രതിരോധിക്കേണ്ടി വരുന്നത് എന്നതും പരിശോധിക്കണം. മാധ്യമത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും അതിന്റെ വാർത്താഭാഷയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമാണ് ഇവിടെ നിർണായകം.

എന്നാൽ ഈ വിശകലനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ എല്ലാ രാഷ്ട്രീയ പരാജയങ്ങൾക്കും മാധ്യമങ്ങളെ ഉത്തരവാദികളാക്കുന്നത് അത്ര തന്നെ തെറ്റായിരിക്കും. ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ സംഘടനാപരമായ ദൗർബല്യങ്ങൾ, ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധത്തിലെ കുറവ്, ഭരണപരമായ വീഴ്ചകൾ, രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളിലെ പിഴവുകൾ, നേതൃത്വപരമായ പ്രശ്നങ്ങൾ, പുതിയ തലമുറയുടെ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക മാറ്റങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിലെ പരിമിതികൾ, സ്വന്തം ആശയങ്ങളെ പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിലെ അപര്യാപ്തത എന്നിവയെ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധത കൊണ്ട് മറച്ചുവയ്ക്കാനാവില്ല. മാധ്യമം പലപ്പോഴും ഒരു multiplier ആയി പ്രവർത്തിക്കാം; യഥാർത്ഥമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ദൗർബല്യത്തെ കൂടുതൽ വലുതാക്കി കാണിക്കാം; ഒരു ചെറിയ സംഭവത്തെ വലിയ പ്രതിച്ഛായാ പ്രതിസന്ധിയാക്കി മാറ്റാം; അതേസമയം ഒരു പ്രധാന നേട്ടത്തിന് കുറഞ്ഞ ദൃശ്യത നൽകുകയും ചെയ്യാം. എന്നാൽ multiplier പ്രവർത്തിക്കാൻ ആദ്യം ഒരു യാഥാർഥ്യ രാഷ്ട്രീയ പ്രശ്നം ഉണ്ടായിരിക്കണം. അതിനാൽ മാധ്യമവിമർശനത്തോടൊപ്പം ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ആത്മവിമർശനവും അനിവാര്യമാണ്. വിമർശനം ഒഴിവാക്കാനുള്ള കവചമായി “മാധ്യമ ഗൂഢാലോചന” എന്ന വാദം ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഇടതുപക്ഷത്തെ കൂടുതൽ ദുർബലപ്പെടുത്തും. ഒരു ആരോപണം തെറ്റാണെങ്കിൽ തെളിവോടെ മറുപടി നൽകണം; ഒരു വാർത്ത തെറ്റാണെങ്കിൽ തിരുത്തണം; ഭരണപരമായ വീഴ്ചയുണ്ടെങ്കിൽ അംഗീകരിക്കണം; അഴിമതി ഉണ്ടായാൽ രാഷ്ട്രീയ ബന്ധം നോക്കാതെ അന്വേഷിക്കണം. മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നതും മാധ്യമങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ പക്ഷപാതത്തെ വിമർശിക്കുന്നതും പരസ്പരവിരുദ്ധങ്ങളല്ല. മറിച്ച് യഥാർത്ഥ ജനാധിപത്യത്തിന് രണ്ടും ആവശ്യമാണ്.

അവസാനം പ്രശ്നം മാധ്യമങ്ങളെ എങ്ങനെ തോൽപ്പിക്കാം എന്നതല്ല; മാധ്യമങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ യാഥാർഥ്യത്തെക്കാൾ ശക്തമായ ഒരു ജനകീയ രാഷ്ട്രീയ യാഥാർഥ്യം എങ്ങനെ നിർമ്മിക്കാം എന്നതാണ്. ഇടതുപക്ഷം മാധ്യമങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതല്ല, സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയത്തെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങളുമായി വീണ്ടും ബന്ധിപ്പിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. സ്വന്തം നയങ്ങളുടെ സാമൂഹിക യുക്തി ജനങ്ങളോട് വിശദീകരിക്കാനും സ്വന്തം തെറ്റുകൾ തുറന്ന് സമ്മതിക്കാനും സ്വന്തം നേട്ടങ്ങളെ കണക്കുകളോടും അനുഭവങ്ങളോടും കൂടി അവതരിപ്പിക്കാനും കഴിയണം. തൊഴിലാളി, കർഷകൻ, സാധാരണ ജീവനക്കാരൻ, അസംഘടിത തൊഴിലാളി, യുവാവ്, സ്ത്രീ, വിദ്യാർത്ഥി, ചെറുകിട ഉത്പാദകൻ, മധ്യവർഗ്ഗ കുടുംബം തുടങ്ങിയ വിവിധ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളുടെ യാഥാർഥ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വിശദീകരിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷ ആവശ്യമാണ്. മാധ്യമങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന narrative-നെ പ്രതികരണങ്ങളിലൂടെ മാത്രം പിന്തുടരുന്ന രാഷ്ട്രീയം എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രതിരോധത്തിലായിരിക്കും. അതിന് പകരം സ്വന്തം agenda നിർണ്ണയിക്കുകയും സ്വന്തം ചോദ്യങ്ങൾ പൊതുചർച്ചയുടെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്യുന്ന രാഷ്ട്രീയമാണ് ആവശ്യമായത്.

അതിനാൽ മലയാള മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം എന്ന വിഷയം ഒടുവിൽ മാധ്യമങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ലേഖനം മാത്രമല്ല; കേരളത്തിലെ ആശയാധികാരത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു അന്വേഷണമാണ്. രാഷ്ട്രീയ അധികാരം തിരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെ മാറുന്നു; എന്നാൽ ആശയാധികാരം അത്ര എളുപ്പത്തിൽ മാറുന്നില്ല. ജനങ്ങൾ ഏതു ആശയങ്ങളെ “സ്വാഭാവികം” എന്ന് കരുതുന്നു, ഏതു നയങ്ങളെ “യാഥാർഥ്യബോധമുള്ളത്” എന്ന് കരുതുന്നു, ഏതു സാമൂഹിക ആവശ്യങ്ങളെ “അവകാശം” എന്നും ഏതു ആവശ്യങ്ങളെ “സൗജന്യം” എന്നും കാണുന്നു, ഏതു സമരത്തെ “ജനാധിപത്യാവകാശം” എന്നും ഏതു സമരത്തെ “ജനജീവിതത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന നടപടി” എന്നും കാണുന്നു—ഇവയെല്ലാം ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ആശയാധികാരത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഈ ആശയാധികാരത്തിൽ മാധ്യമങ്ങൾ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തെ മനസ്സിലാക്കുക എന്നത് ഇടതുപക്ഷത്തിനെതിരായ ചില വാർത്തകളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കുകയല്ല; കേരളീയ പൊതുബോധത്തിൽ ഏതു രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക ആശയങ്ങളാണ് ആധിപത്യം നേടുന്നത്, ആ ആധിപത്യം എങ്ങനെ പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു, അതിൽ മാധ്യമങ്ങൾ എങ്ങനെ ഇടനിലക്കാരും ചിലപ്പോൾ സജീവ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരുമായി മാറുന്നു എന്നത് തിരിച്ചറിയുകയാണ്.

ഈ അന്വേഷണത്തിന്റെ അടുത്ത സ്വാഭാവിക ഘട്ടം കേരളത്തിലെ നിർണായക രാഷ്ട്രീയ സംഭവങ്ങളെ കേസ് സ്റ്റഡികളായി പരിശോധിക്കുകയാണ്. ചരിത്രപരമായി 1959-ലെ വിമോചനസമരം മുതൽ ആരംഭിച്ച്, ഉദാരവൽക്കരണാനന്തര കാലഘട്ടത്തിലെ മാധ്യമഭാഷ, ഇടതുപക്ഷ സർക്കാരുകളുടെ ഭരണകാലത്തെ വാർത്താ framing, സ്വർണക്കടത്ത് വിവാദം, ലൈഫ് മിഷൻ വിവാദം, വിവിധ അന്വേഷണ ഏജൻസികളുടെ ഇടപെടലുകൾ, 2021 നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, 2024 ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, 2026 നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള തിരഞ്ഞെടുത്ത സംഭവങ്ങളെ പരിശോധിക്കുമ്പോഴാണ് പൊതുവായ ആരോപണം കൂടുതൽ കൃത്യമായ രാഷ്ട്രീയ വിശകലനമായി മാറുക. ഓരോ സംഭവത്തിലും എന്താണ് സംഭവിച്ചത്, മാധ്യമങ്ങൾ ആദ്യം എന്താണ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത്, ഏതു വാക്കുകളിലാണ് അത് അവതരിപ്പിച്ചത്, ഏതു വശത്തിനാണ് കൂടുതൽ ദൃശ്യത ലഭിച്ചത്, എന്താണ് ആവർത്തിക്കപ്പെട്ടത്, പിന്നീട് പുറത്തുവന്ന വസ്തുതകൾക്ക് എത്ര പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചു, ഒടുവിൽ ആ മാധ്യമ narrative കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിച്ചു എന്ന ക്രമത്തിൽ പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അപ്പോഴാണ് മലയാള മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം ഒരു പൊതുവായ ധാരണയല്ലെന്നും, പരിശോധിക്കാവുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ-മാധ്യമ പ്രതിഭാസമാണെന്നും കൂടുതൽ ശക്തമായി സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയുക.

കേരളത്തിലെ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തെ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കണമെങ്കിൽ പൊതുവായ സൈദ്ധാന്തിക നിരീക്ഷണങ്ങളിൽ നിന്ന് നിർദ്ദിഷ്ട രാഷ്ട്രീയ സംഭവങ്ങളിലേക്ക് നീങ്ങേണ്ടതുണ്ട്. കാരണം ഒരു മാധ്യമത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാട് അതിന്റെ പ്രഖ്യാപിത എഡിറ്റോറിയൽ നയത്തിൽ മാത്രം കാണണമെന്നില്ല; രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധികൾ ഉയരുമ്പോൾ അത് എങ്ങനെ വാർത്ത തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു, ഏതു ആരോപണത്തിന് എത്ര പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു, ഏതു രാഷ്ട്രീയ പ്രതികരണമാണ് headline ആക്കുന്നത്, ഒരു വിഷയത്തെ എത്രകാലം പൊതുചർച്ചയിൽ നിലനിർത്തുന്നു, അതിന്റെ നിയമപരവും വസ്തുതാപരവുമായ തുടർവികാസങ്ങൾക്ക് എത്ര സ്ഥലം നൽകുന്നു എന്നിവ പരിശോധിക്കുമ്പോഴാണ് അതിന്റെ പ്രവർത്തനരീതി കൂടുതൽ വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയുന്നത്. അതിനാൽ കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തെ തെളിയിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ചില രാഷ്ട്രീയ സംഭവങ്ങളെ ഏകപക്ഷീയമായ വിധിന്യായങ്ങളായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനു പകരം, അവയെ മാധ്യമ-രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകളുടെ case studies ആയി കാണുകയാണ് ഉചിതം. ഇതിലൂടെ ഒരു പ്രത്യേക മാധ്യമസ്ഥാപനത്തെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതിനേക്കാൾ, വ്യത്യസ്ത മാധ്യമങ്ങളിൽ ആവർത്തിച്ച് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന പൊതുവായ പ്രവണതകളെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും. അത്തരം ഒരു പഠനത്തിൽ ആദ്യമായി പരിശോധിക്കേണ്ട ചരിത്രസംഭവം 1959-ലെ വിമോചനസമരമാണ്. കാരണം കേരളത്തിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഭരണത്തിനെതിരായ സംഘടിത രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണവും പൊതുജനാഭിപ്രായ നിർമ്മാണവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രാരംഭവും നിർണായകവുമായ ഉദാഹരണങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് അത്. എന്നാൽ അതിനെ ഇന്നത്തെ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള മാതൃകയായി കാണാതെ, കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ മാധ്യമബന്ധത്തിന്റെ ഒരു ചരിത്രപരമായ അടിത്തറയായി കാണേണ്ടതാണ്.

1957-ൽ ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ജനാധിപത്യമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മന്ത്രിസഭ അധികാരത്തിലെത്തിയപ്പോൾ കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക ഘടനയിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാനുള്ള ശ്രമങ്ങളാണ് മുന്നോട്ടുവന്നത്. ഭൂബന്ധങ്ങളിൽ മാറ്റം വരുത്താനുള്ള ശ്രമവും വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലെ പരിഷ്കാരങ്ങളും ഭരണസംവിധാനത്തിലെ പുതിയ സമീപനങ്ങളും നിലവിലുള്ള സാമൂഹിക അധികാരബന്ധങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്തു. അതിനാൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സർക്കാരിനെതിരായ എതിർപ്പ് ഒരു സാധാരണ ഭരണവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയമായി മാത്രം കാണാനാവില്ല; വിവിധ സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, മത, സാമുദായിക, രാഷ്ട്രീയ താൽപര്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിന്റെ രൂപവും അതിലുണ്ടായിരുന്നു. വിമോചനസമരകാലത്തെ മാധ്യമപ്രവർത്തനത്തെ പഠിക്കുമ്പോൾ അതുകൊണ്ടുതന്നെ “മാധ്യമങ്ങൾ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സർക്കാരിനെതിരെ നിന്നു” എന്ന ലളിതമായ നിഗമനത്തിൽ നിൽക്കാതെ, അന്നത്തെ മാധ്യമ ഉടമസ്ഥത, സാമൂഹിക ശക്തികളുടെ വിന്യാസം, രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ ബന്ധങ്ങൾ, സമരത്തിന്റെ വാർത്താവതരണം, സർക്കാരിന്റെ നടപടികളെക്കുറിച്ചുള്ള പൊതുബോധം എന്നിവ പരിശോധിക്കണം. ഈ ചരിത്രഘട്ടം ഒരു പ്രധാന കാര്യം കാണിച്ചുതരുന്നു: കേരളത്തിൽ മാധ്യമം രാഷ്ട്രീയ അധികാരത്തിന്റെ പുറത്ത് നിൽക്കുന്ന ഒരു നിരീക്ഷകൻ മാത്രമായിരുന്നില്ല; രാഷ്ട്രീയ സംഘർഷത്തിൽ അർത്ഥം നിർമ്മിക്കുന്ന ഒരു പൊതുസ്ഥാപനമായിരുന്നു. പിന്നീട് മാറിയ സാങ്കേതികവിദ്യകളും മാധ്യമ ഉടമസ്ഥതയും വാർത്താ വ്യവസായത്തിന്റെ സ്വഭാവവും ഉണ്ടായിട്ടും ഈ അടിസ്ഥാന സ്വഭാവം പൂർണ്ണമായി അപ്രത്യക്ഷമായില്ല.

കാലക്രമേണ മാധ്യമരംഗം കൂടുതൽ വ്യാപിക്കുകയും പത്രപ്രവർത്തനം കൂടുതൽ പ്രൊഫഷണൽ സ്വഭാവം കൈവരിക്കുകയും ചെയ്തെങ്കിലും ഇടതുപക്ഷത്തോടുള്ള മാധ്യമങ്ങളുടെ സമീപനത്തിൽ ഒരു പുതിയ ഘട്ടം രൂപപ്പെട്ടത് 1990-കളിലെ സാമ്പത്തിക ഉദാരവൽക്കരണത്തോടെയാണ്. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ അടിസ്ഥാന നയങ്ങൾ മാറി; സ്വകാര്യ മൂലധനത്തിനും ആഗോള വിപണിക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചു; പൊതുമേഖലയുടെയും സംസ്ഥാന ഇടപെടലിന്റെയും പങ്കിനെക്കുറിച്ചുള്ള പഴയ ധാരണകൾ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടു. മാധ്യമരംഗവും ഈ സാമ്പത്തിക പരിവർത്തനത്തിൽ നിന്ന് വേറിട്ടുനിന്നില്ല. പരസ്യവരുമാനം, സ്വകാര്യ നിക്ഷേപം, ഉപഭോക്തൃ വിപണി, ടെലിവിഷൻ ചാനലുകളുടെ മത്സരം എന്നിവ വാർത്തയുടെ സ്വഭാവത്തെ മാറ്റി. ഇതോടൊപ്പം “വികസനം” എന്ന പദം കൂടുതൽ ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ അർത്ഥം നേടി. വലിയ നിക്ഷേപം, അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനം, സ്വകാര്യ സംരംഭം, വിപണി സൗഹൃദ അന്തരീക്ഷം എന്നിവ പുരോഗതിയുടെ പ്രധാന സൂചകങ്ങളായി മാറി. ഇതോടെ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത രാഷ്ട്രീയ ചോദ്യങ്ങൾ—ഭൂമി, തൊഴിൽ, പൊതുമേഖല, സാമൂഹിക ഉടമസ്ഥത, വർഗ്ഗ അസമത്വം—പുതിയ സാമ്പത്തിക ഭാഷയുമായി നിരന്തരം സംഘർഷത്തിലായി. ഈ മാറ്റം കേരളത്തിലെ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ നിർണായകമാണ്. കാരണം ഇടതുപക്ഷത്തെ എതിർക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയം ഇനി കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് വിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയ മുദ്രാവാക്യങ്ങളിലൂടെ മാത്രം പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതില്ലായിരുന്നു; വിപണി, വികസനം, കാര്യക്ഷമത, നിക്ഷേപം എന്നീ ആശയങ്ങളെ സ്വാഭാവികവും അനിവാര്യവുമായ സാമൂഹിക സത്യങ്ങളായി അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തെ പ്രതിരോധത്തിലാക്കാൻ കഴിയുന്ന അവസ്ഥ രൂപപ്പെട്ടു.

ഈ മാറ്റം കേരളത്തിലെ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളെയും ക്ഷേമരാഷ്ട്രീയത്തെയും കുറിച്ചുള്ള വാർത്താവതരണത്തിൽ പ്രത്യേകമായി കാണാം. ഒരു പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക നഷ്ടം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുമ്പോൾ നഷ്ടത്തിന്റെ കണക്കുകൾ പ്രധാനമാകുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. എന്നാൽ അതേ സമയം ആ സ്ഥാപനത്തിന്റെ സാമൂഹിക ലക്ഷ്യം, അത് നൽകുന്ന സേവനം, തൊഴിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പങ്ക്, പ്രാദേശിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലെ സ്ഥാനം, സ്വകാര്യ ഏകാധിപത്യത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന പ്രാധാന്യം എന്നിവയും പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. അതുപോലെ ഒരു ക്ഷേമപദ്ധതിയെ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ അതിന്റെ സാമ്പത്തിക ചെലവിനൊപ്പം അത് പരിഹരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന സാമൂഹിക പ്രശ്നവും പരിശോധിക്കണം. ഒരു പെൻഷൻ നൽകുന്നതിനെ വെറും സർക്കാർ ചെലവായി കാണുന്നത് ഒരു സാമ്പത്തിക വിവരണം മാത്രമാണ്; അത് സാമൂഹിക സുരക്ഷയുടെ അവകാശമായി കാണുന്നത് മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയ വ്യാഖ്യാനമാണ്. മാധ്യമങ്ങൾ ഏതു വ്യാഖ്യാനത്തെയാണ് സ്വാഭാവികമാക്കുന്നത് എന്നതാണ് ഇവിടെ പ്രധാനപ്പെട്ടത്. “സർക്കാരിന്റെ ധനഭാരം” എന്ന ഭാഷ നിരന്തരം ആവർത്തിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ക്ഷേമരാഷ്ട്രത്തിന്റെ സാമൂഹിക ലക്ഷ്യം പിന്നിലാകുന്നു. അതേസമയം വലിയ നിക്ഷേപ പദ്ധതികൾക്ക് നൽകുന്ന സാമ്പത്തിക ഇളവുകളെ “വികസനത്തിനുള്ള അനിവാര്യ നിക്ഷേപം” എന്ന ഭാഷയിൽ അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിഭവവിതരണത്തിലെ വർഗ്ഗപരമായ ചോദ്യങ്ങൾ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. ഇതിലൂടെ മാധ്യമങ്ങൾ ബോധപൂർവം ഇടതുപക്ഷത്തെ എതിർക്കുന്നു എന്ന് ഓരോ സന്ദർഭത്തിലും തെളിയിക്കേണ്ടതില്ല; മറിച്ച് മാധ്യമവ്യവഹാരത്തിന്റെ പൊതുവായ സാമ്പത്തിക യുക്തി ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക യുക്തിയുമായി എങ്ങനെ സംഘർഷിക്കുന്നു എന്നതാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടത്.

ഇതിന്റെ മറ്റൊരു വ്യക്തമായ മേഖല തൊഴിലാളി സമരങ്ങളാണ്. കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ പണിമുടക്കും തൊഴിലാളി സംഘടനയും ഹർത്താലും വർഗ്ഗസമരത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഉപാധികളാണ്. എന്നാൽ വാർത്താമാധ്യമങ്ങളുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ സമരത്തിന്റെ സാമൂഹിക കാരണം പലപ്പോഴും അതിന്റെ തൽക്ഷണ പ്രത്യാഘാതങ്ങളേക്കാൾ പിന്നിലാകുന്നു. ഒരു പണിമുടക്കിന്റെ ദിവസം റോഡിൽ കുടുങ്ങിയ യാത്രക്കാരന്റെ അനുഭവം വളരെ ദൃശ്യമായ വാർത്തയാണ്; എന്നാൽ ആ സമരത്തിന് കാരണമായ തൊഴിൽനിബന്ധനകളെക്കുറിച്ചുള്ള തൊഴിലാളിയുടെ അനുഭവം അതേ ദൃശ്യത നേടണമെന്നില്ല. ഒരു ഹർത്താൽ വ്യാപാരികളെ ബാധിക്കുന്നതിന്റെ ദൃശ്യങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ വാർത്തയാകുന്നു; എന്നാൽ അതിനു പിന്നിലെ രാഷ്ട്രീയ ആവശ്യങ്ങൾ പലപ്പോഴും ചെറിയൊരു ഭാഗത്തേക്ക് ചുരുങ്ങുന്നു. ഇതിലൂടെ സമരത്തിന്റെ നൈതികവും ചരിത്രപരവുമായ സാധുതയെക്കാൾ അതിന്റെ സാമൂഹിക അസൗകര്യം ജനങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ പതിയുന്നു. ഈ framing തുടർച്ചയായി ആവർത്തിക്കപ്പെടുമ്പോൾ “സമരം = അസൗകര്യം” എന്ന ഒരു പൊതുബോധം രൂപപ്പെടാം. അപ്പോൾ തൊഴിലാളിയുടെ അവകാശവും പൊതുജനത്തിന്റെ താൽക്കാലിക ബുദ്ധിമുട്ടും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം മങ്ങുന്നു. ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഉപാധി തന്നെയാണ് ഇതുവഴി പൊതുബോധത്തിൽ സംശയത്തിന് വിധേയമാകുന്നത്.

കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയം മനസ്സിലാക്കാൻ മറ്റൊരു പ്രധാന മേഖല ഇടതുപക്ഷ സർക്കാരുകളുടെ ഭരണകാലത്തെ വാർത്താവതരണമാണ്. ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന methodological principle ആവശ്യമാണ്: ഒരു സർക്കാരിനെക്കുറിച്ച് എത്ര നെഗറ്റീവ് വാർത്തകളാണ് വന്നത് എന്നത് മാത്രം നോക്കുന്നത് മതിയാകില്ല. ഭരണത്തിന്റെ വിവിധ മേഖലകളിൽ ഉണ്ടായ നേട്ടങ്ങൾക്കും പരാജയങ്ങൾക്കും നൽകിയ മാധ്യമപ്രാധാന്യം തമ്മിൽ താരതമ്യം ചെയ്യണം. ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു ഭരണപരമായ വിവാദം ദിവസങ്ങളോളം തുടർച്ചയായ headline-ുകളും prime-time ചർച്ചകളും നേടുമ്പോൾ, അതേ കാലയളവിൽ നടപ്പാക്കിയ ഒരു വലിയ സാമൂഹിക പദ്ധതിക്ക് വളരെ കുറഞ്ഞ ദൃശ്യത ലഭിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കാം. ഒരു ആരോപണം ആവർത്തിച്ച് വാർത്തയാകുമ്പോൾ അതിന്റെ മറുപടി എത്രമാത്രം പ്രാധാന്യത്തോടെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു എന്നും പരിശോധിക്കണം. പിന്നീട് അന്വേഷണം മറ്റൊരു ദിശയിലേക്ക് നീങ്ങിയാൽ ആദ്യഘട്ടത്തിലെ വാർത്തയുടെ prominence-നോട് താരതമ്യപ്പെടുത്തി പിന്നീട് വന്ന വസ്തുതകൾക്ക് എത്ര prominence ലഭിച്ചു എന്നും പരിശോധിക്കണം. ഇത്തരത്തിലുള്ള comparative content analysis ഇല്ലാതെ മാധ്യമങ്ങൾ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധരാണ് എന്ന് പറയുന്നത് രാഷ്ട്രീയ ആരോപണമായി മാത്രം അവശേഷിക്കും. എന്നാൽ ഇത്തരം മാതൃകകൾ ആവർത്തിച്ച് കണ്ടെത്താനാകുന്നുവെങ്കിൽ അത് ഒരു ഘടനാപരമായ മാധ്യമ പ്രവണതയുടെ ശക്തമായ സൂചനയായിരിക്കും.

2016-നുശേഷമുള്ള കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഈ പ്രതിഭാസം കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായി. ടെലിവിഷൻ വാർത്താചാനലുകളുടെ മത്സരം, breaking news സംസ്കാരം, സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ വ്യാപനം, YouTube അധിഷ്ഠിത രാഷ്ട്രീയ ഉള്ളടക്കം, anchor-centred debates എന്നിവ രാഷ്ട്രീയ വാർത്തയുടെ സ്വഭാവത്തെ തന്നെ മാറ്റി. ഒരു രാഷ്ട്രീയ വിവാദം ഇനി ഒരു ദിവസത്തെ വാർത്തയായി അവസാനിക്കുന്നില്ല. അത് തുടർച്ചയായ television narrative ആകുന്നു; തുടർന്ന് സോഷ്യൽ മീഡിയയിലേക്ക് പോകുന്നു; അവിടെ നിന്ന് രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പ്രതികരണങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങിവരുന്നു; വീണ്ടും മാധ്യമചർച്ചയിലേക്ക് എത്തുന്നു. ഇതോടെ മാധ്യമവും രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ പരസ്പരാശ്രിതമാകുന്നു. പ്രതിപക്ഷത്തിന് മാധ്യമം ആവശ്യമാണ്; മാധ്യമത്തിന് രാഷ്ട്രീയ ആരോപണം ആവശ്യമാണ്. ഒരു ആരോപണം വാർത്തയാകുന്നു; വാർത്തയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ചർച്ച നടക്കുന്നു; ചർച്ചയിൽ ഉയർന്ന വാദങ്ങൾ വീണ്ടും പുതിയ വാർത്തയാകുന്നു; അതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി രാഷ്ട്രീയ ആരോപണം കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നു. ഇങ്ങനെ വാർത്തയും രാഷ്ട്രീയവും പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു feedback loop രൂപപ്പെടുന്നു. ഈ ചക്രത്തിൽ ആരോപണത്തിന്റെ നിയമപരമായ അന്തിമസ്ഥിതിയെക്കാൾ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രചരണശേഷി പ്രധാനമാകാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ ആധുനിക രൂപങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഇതിനെ കാണാം.

സ്വർണക്കടത്ത് വിവാദം പോലുള്ള സംഭവങ്ങൾ ഈ മാധ്യമ-രാഷ്ട്രീയ ബന്ധത്തെ പഠിക്കാൻ പ്രത്യേകമായി ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഒരു case study ആണ്. ഇവിടെ പ്രധാന ചോദ്യം ആരാണ് കുറ്റക്കാരൻ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയ വിധി പ്രഖ്യാപിക്കുക എന്നതല്ല. മറിച്ച് ഒരു വലിയ രാഷ്ട്രീയ വിവാദം രൂപപ്പെട്ടപ്പോൾ വാർത്തയുടെ കേന്ദ്രം എങ്ങനെ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു, ആരോപണത്തിന്റെ ഏതു ഭാഗങ്ങൾ ആവർത്തിക്കപ്പെട്ടു, ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തികളുടെയും സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും പേരുകൾ എത്രമാത്രം headline-കളിൽ നിലനിന്നു, രാഷ്ട്രീയ ആരോപണങ്ങൾക്ക് എത്ര ദൃശ്യത ലഭിച്ചു, പിന്നീട് അന്വേഷണത്തിന്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിൽ വന്ന വസ്തുതകൾക്ക് എത്ര ദൃശ്യത ലഭിച്ചു, ആരോപണവും നിയമപരമായ കുറ്റസ്ഥാപനവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം എത്രമാത്രം വ്യക്തമായി ജനങ്ങളോട് വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടു എന്നതാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടത്. ഇതേ രീതിയിൽ ലൈഫ് മിഷൻ വിവാദവും പരിശോധിക്കാം. ഒരു സർക്കാർ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആരോപണം ഉയർന്നപ്പോൾ പദ്ധതിയുടെ സാമൂഹിക ലക്ഷ്യം, അതിന്റെ ഗുണഭോക്താക്കൾ, ആരോപണങ്ങളുടെ നിയമപരമായ സ്വഭാവം, വ്യക്തിഗത അഴിമതി ആരോപണങ്ങളും സർക്കാരിന്റെ നയവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം എന്നിവ എങ്ങനെ വാർത്തയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു എന്നത് പഠിക്കേണ്ടതാണ്. ഒരു പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരാളുടെ ആരോപണത്തെ മുഴുവൻ പദ്ധതിയുടെ സാമൂഹിക പരാജയമായി പൊതുബോധത്തിൽ മാറ്റുന്ന framing ഉണ്ടോ എന്നതും പരിശോധിക്കാവുന്നതാണ്. ഇവിടെ ലക്ഷ്യം ഒരു രാഷ്ട്രീയ പക്ഷത്തെ നിരപരാധിയാക്കുക അല്ല; ഒരു ആരോപണത്തിൽ നിന്ന് ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രതിച്ഛായ എങ്ങനെ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന് പഠിക്കുകയാണ്.

അന്വേഷണ ഏജൻസികളുടെ ഇടപെടലുകൾ ഉൾപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ വിവാദങ്ങളിലും ഇതേ analytical framework ഉപയോഗിക്കണം. ഒരു കേന്ദ്ര അന്വേഷണ ഏജൻസി അന്വേഷണം ആരംഭിക്കുന്നത് സ്വതവേ വാർത്താപ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്. എന്നാൽ അന്വേഷണം ആരംഭിച്ചു എന്നത് കുറ്റം തെളിഞ്ഞു എന്നതല്ല. മാധ്യമ വാർത്തകളിൽ ഈ വ്യത്യാസം എത്രമാത്രം സൂക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു എന്നത് പ്രധാനമാണ്. ചോദ്യം ചെയ്യൽ, അറസ്റ്റ്, റിമാൻഡ്, ആരോപണം, കുറ്റപത്രം, വിചാരണ, കോടതി നിരീക്ഷണം, അന്തിമ വിധി എന്നിവ ഓരോന്നും വ്യത്യസ്ത നിയമഘട്ടങ്ങളാണ്. എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയമായി charged ആയ അന്തരീക്ഷത്തിൽ ഇവയെല്ലാം ഒരൊറ്റ തുടർച്ചയായ “കുറ്റാരോപണ narrative” ആയി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഒരു രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിക്കെതിരായ അന്വേഷണം വാർത്തയിൽ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, പിന്നീട് അന്വേഷണത്തിന്റെ ഗതി മാറുകയോ ആരോപണത്തിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ ദുർബലമാകുകയോ ചെയ്താൽ അതിന് സമാനമായ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടത്. ഈ അസമത്വമാണ് മാധ്യമവിചാരണയുടെ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ ശക്തി. ഒരു ആരോപണത്തിന് ലഭിക്കുന്ന headline-നും അതിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്ന വസ്തുതയ്ക്ക് ലഭിക്കുന്ന ചെറിയ വാർത്തയ്ക്കും ഒരേ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം ഉണ്ടാകില്ല.

2021-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കേരളത്തിലെ മാധ്യമ-രാഷ്ട്രീയ ബന്ധത്തെ പഠിക്കാൻ മറ്റൊരു പ്രധാന അവസരമാണ്. ദീർഘകാലമായി കേരളത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന മുന്നണി മാറിമാറി അധികാരത്തിലെത്തുന്ന രാഷ്ട്രീയ മാതൃകയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഒരു സർക്കാർ തുടർച്ചയായി അധികാരത്തിൽ വരുമോ എന്ന ചോദ്യം തന്നെ ഒരു പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ narrative ആയിരുന്നു. തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് മാധ്യമങ്ങളിൽ നടന്ന ചർച്ചകളിൽ ഭരണവിരുദ്ധ വികാരം, ഭരണത്തിന്റെ പ്രകടനം, വിവിധ വിവാദങ്ങൾ, ക്ഷേമപദ്ധതികൾ, നേതൃത്വത്തിന്റെ പ്രതിച്ഛായ, കോവിഡ് കാലത്തെ ഭരണനടപടികൾ തുടങ്ങിയവ എങ്ങനെ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു എന്നത് പരിശോധിക്കാം. ഫലം പുറത്തുവന്നശേഷം ആ ഫലത്തെ മാധ്യമങ്ങൾ എങ്ങനെ വ്യാഖ്യാനിച്ചു എന്നതും അത്ര തന്നെ പ്രധാനമാണ്. ജനങ്ങളുടെ വിധിയെ ഒരു പ്രത്യേക narrative-ന്റെ സ്ഥിരീകരണമായി അവതരിപ്പിച്ചോ, അല്ലെങ്കിൽ അതിന് പിന്നിലെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ ഘടകങ്ങളെ വിശകലനം ചെയ്തോ എന്നത് പഠിക്കേണ്ടതാണ്. അതുപോലെ 2024-ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പും ഒരു പ്രത്യേക comparative case ആയി ഉപയോഗിക്കാം. കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം, ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സ്വാധീനം, പ്രതിപക്ഷ മുന്നണികളുടെ രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രം, ബിജെപിയുടെ വളർച്ച, മാധ്യമങ്ങളുടെ election framing എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ മാധ്യമങ്ങളുടെ പങ്ക് കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായി മനസ്സിലാക്കാനാകും.

2026-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഈ പഠനത്തിന് ഏറ്റവും പുതിയ പരീക്ഷണശാലയായിരിക്കും. എന്നാൽ അതിനെക്കുറിച്ച് മുൻകൂട്ടി ഒരു രാഷ്ട്രീയ വിധി പറയുന്നതിന് പകരം, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയ പൂർത്തിയായശേഷം മാധ്യമ narrative-ന്റെ മുഴുവൻ ഘടനയും പരിശോധിക്കുകയാണ് ശാസ്ത്രീയമായ സമീപനം. തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പുള്ള അഭിപ്രായ സർവേകൾ, രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾ, പ്രധാന വിഷയങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, നേതാക്കളുടെ പ്രതിച്ഛായ നിർമ്മാണം, സോഷ്യൽ മീഡിയ amplification, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ദിന coverage, exit poll-കൾ, അന്തിമ ഫലം, ഫലാനന്തര വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ഒരൊറ്റ തുടർച്ചയായി പഠിക്കേണ്ടതാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് “ജനവികാരം” എന്ന പേരിൽ അവതരിപ്പിച്ച narrative-ഉം യഥാർത്ഥ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പരിശോധിക്കുന്നത് മാധ്യമങ്ങളുടെ പ്രവചനശേഷിയെയും അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ framing-നെയും വിലയിരുത്താൻ സഹായിക്കും.

ഇവിടെ ഒരു താരതമ്യപരമായ പരിശോധന കൂടി അനിവാര്യമാണ്. ഇടതുപക്ഷത്തിനെതിരായ വാർത്തകൾ മാത്രം ശേഖരിച്ചാൽ മുൻവിധിയുള്ള ഒരു dataset രൂപപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനാൽ സമാന സ്വഭാവമുള്ള സംഭവങ്ങളിൽ ഇടതുപക്ഷം, കോൺഗ്രസ്/യുഡിഎഫ്, ബിജെപി/എൻഡിഎ എന്നീ വ്യത്യസ്ത രാഷ്ട്രീയ ശക്തികൾ മാധ്യമങ്ങളിൽ എങ്ങനെ പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന് താരതമ്യം ചെയ്യണം. ഒരു നേതാവിന്റെ വിവാദ പ്രസ്താവനയ്ക്ക് എത്ര headline ലഭിച്ചു, ഒരു ഭരണപരമായ വീഴ്ചയ്ക്ക് എത്ര coverage ലഭിച്ചു, ഒരു അഴിമതി ആരോപണം എത്രകാലം തുടർന്നു, അന്വേഷണത്തിന്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങൾ എങ്ങനെ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു, വ്യക്തിപരമായ ആരോപണങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള പ്രതിച്ഛായയുമായി എങ്ങനെ ബന്ധിപ്പിച്ചു തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ താരതമ്യം നടത്തുമ്പോഴാണ് മാധ്യമങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ framing കൂടുതൽ വ്യക്തമായി തെളിയിക്കാൻ കഴിയുക. അതോടൊപ്പം ഇടതുപക്ഷത്തിനെതിരായ negative coverage മാത്രമല്ല, ഇടതുപക്ഷ സർക്കാരിന്റെ അനുകൂലമായ വാർത്തകൾക്കും എത്ര ദൃശ്യത ലഭിച്ചു എന്നതും പരിശോധിക്കണം. അപ്പോഴാണ് ഒരു യഥാർത്ഥ imbalance ഉണ്ടോ, അതോ വിമർശനാത്മക മാധ്യമപ്രവർത്തനം മാത്രമാണോ എന്ന് കൂടുതൽ കൃത്യമായി വേർതിരിക്കാനാകുക.

ഇതിലൂടെ ലേഖനം ഒരു പ്രധാന സൈദ്ധാന്തിക നിഗമനത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു. മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരു ബോധപൂർവമായ ഗൂഢാലോചനയായിരിക്കണമെന്നില്ല. ചിലപ്പോൾ അത് വ്യക്തിപരമായ രാഷ്ട്രീയ പക്ഷപാതമായിരിക്കാം; ചിലപ്പോൾ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതാ താൽപര്യങ്ങളുടെ ഫലമായിരിക്കാം; ചിലപ്പോൾ വാർത്താ വ്യവസായത്തിന്റെ വാണിജ്യ യുക്തിയുടെ ഫലമായിരിക്കാം; ചിലപ്പോൾ മധ്യവർഗ്ഗ പൊതുബോധത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക പ്രതിഫലനമായിരിക്കാം; മറ്റുചിലപ്പോൾ നവലിബറൽ ആശയങ്ങളുടെ സാമൂഹിക ആധിപത്യത്തിന്റെ ഫലമായിരിക്കാം. എന്നാൽ കാരണമെന്തായാലും, ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ ആശയത്തിന്റെ തുടർച്ചയായ marginalisation പൊതുബോധത്തിൽ രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യാഘാതം സൃഷ്ടിക്കും. അതിനാൽ “മാധ്യമങ്ങൾ മനഃപൂർവം ഇടതുപക്ഷത്തെ തോൽപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു” എന്ന ലളിതമായ ആരോപണത്തേക്കാൾ ശക്തമായ വാദം ഇതാണ്: മലയാള മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളുടെ വാർത്താ ഉൽപ്പാദനരീതി, സാമ്പത്തിക-സാമൂഹിക ഘടന, നവലിബറൽ പൊതുബോധം, രാഷ്ട്രീയ framing എന്നിവയുടെ സംയോജനം പലപ്പോഴും ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ വർഗ്ഗ-സാമൂഹിക രാഷ്ട്രീയത്തെ പ്രതിരോധത്തിലാക്കുന്ന ഒരു ഘടനാപരമായ പ്രവണത സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

ഈ ഘടനാപരമായ പ്രവണതയെ തിരിച്ചറിയുന്നതോടൊപ്പം ഇടതുപക്ഷം സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ ദൗർബല്യങ്ങളെയും നേരിടേണ്ടതുണ്ട്. മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധതയെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധത്തിലെ കുറവിനെയും സംഘടനാപരമായ ജഡതയെയും ഭരണപരമായ പിഴവുകളെയും ആശയപരമായ പിന്നാക്കാവസ്ഥയെയും മറയ്ക്കാനുള്ള ഉപാധിയായി മാറരുത്. മറിച്ച് മാധ്യമങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ യാഥാർഥ്യത്തെ എങ്ങനെ frame ചെയ്യുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നതിനൊപ്പം, ജനങ്ങൾ ആ framing-നെ എന്തുകൊണ്ട് സ്വീകരിക്കുന്നു എന്നും ചോദിക്കണം. ജനങ്ങൾക്ക് സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ ഒരു ഭരണനടപടിയുടെ ഗുണവും ദോഷവും അനുഭവപ്പെടുന്നു. മാധ്യമങ്ങൾ അതിന് ഒരു വ്യാഖ്യാനം നൽകുന്നു. എന്നാൽ ആ വ്യാഖ്യാനം സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്നത് ജനങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ അനുഭവവുമായി ഏതെങ്കിലും തരത്തിൽ ബന്ധപ്പെടുമ്പോഴാണ്. അതിനാൽ ഇടതുപക്ഷത്തിന് ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി മാധ്യമങ്ങളെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതല്ല; ജനങ്ങളുടെ അനുഭവവും സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ വിശദീകരണവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ്. സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സാമൂഹിക യുക്തി ജനങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലാകുന്നില്ലെങ്കിൽ മാധ്യമങ്ങളുടെ negative framing-ന് കൂടുതൽ ഇടം ലഭിക്കും. സ്വന്തം തെറ്റുകൾ മറച്ചുവയ്ക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയത്തിന് മാധ്യമവിരുദ്ധ വാദം വിശ്വാസ്യത നൽകുകയുമില്ല.

അവസാനം, അതുകൊണ്ടുതന്നെ മലയാള മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം എന്ന വിഷയം ഒരു മാധ്യമവിമർശനത്തിൽ അവസാനിക്കേണ്ടതില്ല. അത് കേരളത്തിലെ ആശയാധികാരത്തിന്റെ ഘടനയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനമായി മാറണം. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അധികാരം ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിക്ക് ലഭിക്കുകയും നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യാം; എന്നാൽ ഒരു സമൂഹത്തിൽ ഏതു ആശയങ്ങളാണ് സ്വാഭാവികമായി അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നത് എന്നത് കൂടുതൽ ദീർഘകാലികമായ ഒരു അധികാരപ്രശ്നമാണ്. “വികസനം” എന്നത് എന്താണ്, “കാര്യക്ഷമത” ആരുടെ മാനദണ്ഡത്തിലാണ്, “ജനങ്ങൾ” ആരാണ്, “നികുതിദായകൻ” ആരാണ്, “സൗജന്യം” എന്നും “അവകാശം” എന്നും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം എന്താണ്, “സമരം” ജനാധിപത്യാവകാശമാണോ അസൗകര്യമാണോ, “പൊതുമേഖല” സാമൂഹിക ഉടമസ്ഥതയാണോ സാമ്പത്തിക ഭാരമാണോ എന്നിങ്ങനെ തോന്നിക്കുന്ന ലളിതമായ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ ആഴത്തിലുള്ള വർഗ്ഗ-രാഷ്ട്രീയ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ പൊതുബോധത്തിൽ നിരന്തരം ആവർത്തിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അവ പിന്നീട് രാഷ്ട്രീയ “സത്യങ്ങൾ” ആയി മാറുന്നു. അതിനാൽ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള പ്രവർത്തനം ഇടതുപക്ഷത്തെക്കുറിച്ച് മോശം വാർത്തകൾ നൽകുന്നതിൽ മാത്രം അല്ല; ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരുന്ന സാമൂഹിക-ആശയപരമായ മണ്ണിനെ തന്നെ ക്രമേണ മാറ്റുന്നതിലാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ വിഷയത്തെ പഠിക്കുന്നത് കേരളത്തിലെ മാധ്യമങ്ങളുടെ പെരുമാറ്റത്തെ വിലയിരുത്തുന്നതിലുപരി, കേരള സമൂഹത്തിൽ ആശയാധികാരം ആരാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്, ഏതു താൽപര്യങ്ങളാണ് അതിലൂടെ സാധാരണവൽക്കരിക്കപ്പെടുന്നത്, ഒരു ബദൽ സാമൂഹിക കാഴ്ചപ്പാടിന് പൊതുമണ്ഡലത്തിൽ എത്ര സ്ഥലം ലഭിക്കുന്നു എന്ന അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ ചോദ്യങ്ങളിലേക്കുള്ള അന്വേഷണമായി മാറുന്നു.

ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന സവിശേഷത, രാഷ്ട്രീയത്തെ ആശയങ്ങളിൽനിന്നും സാമൂഹിക വർഗ്ഗബന്ധങ്ങളിൽനിന്നും വേർപെടുത്തി വ്യക്തികളുടെ പെരുമാറ്റത്തിലേക്കും വിവാദങ്ങളിലേക്കും ചുരുക്കുന്നതാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി എന്ത് സാമ്പത്തിക നയമാണ് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്, അതിന്റെ നയങ്ങൾ ഏതു സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങൾക്ക് ഗുണം ചെയ്യുന്നു, ഏതു വിഭാഗങ്ങളുടെ താൽപര്യങ്ങളെയാണ് അവ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്, സമൂഹത്തിലെ അസമത്വങ്ങളെ അത് എങ്ങനെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ ദീർഘമായ രാഷ്ട്രീയ വിശകലനം ആവശ്യപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഒരു നേതാവ് എന്തു പറഞ്ഞു, ആരെ വിമർശിച്ചു, ആരുമായി തർക്കിച്ചു, ആരെ കണ്ടു, ആരെ കാണാതെ പോയി എന്നതൊക്കെ അതിവേഗം വാർത്തയാക്കാം. ഇതോടെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഘടനാപരമായ ഉള്ളടക്കം പിന്നിലേക്കും രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ നാടകീയമായ പുറംരൂപം മുൻനിരയിലേക്കും നീങ്ങുന്നു. ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇതിന് പ്രത്യേക പ്രത്യാഘാതമുണ്ട്. കാരണം ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ശക്തി അതിന്റെ വ്യക്തികളിൽ മാത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതല്ല; തൊഴിലാളി സംഘടനകളിലും കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലും ജനകീയ സംഘടനകളിലും വർഗ്ഗരാഷ്ട്രീയത്തിലും സാമൂഹിക അവകാശങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയത്തിലും ദീർഘകാലം വളർന്ന കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിലാണ്. എന്നാൽ ഈ കൂട്ടായ സ്വഭാവത്തെ വാർത്തയുടെ വ്യക്തികേന്ദ്രിതമായ ഘടനയിൽ പകർത്തുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. അതിനാൽ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ സംഘടനാപരമായ രാഷ്ട്രീയത്തെ വ്യക്തികളുടെ നേതൃത്വശൈലിയായി ചുരുക്കുന്ന പ്രവണത ശക്തമാകുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി ഒരു പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനത്തെക്കാൾ ഒരു നേതാവിന്റെ പ്രസ്താവനയും, ഒരു സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആവശ്യത്തെക്കാൾ അതിന്റെ നേതാവിന്റെ പ്രതികരണവും, ഒരു നയത്തിന്റെ ദീർഘകാല ഫലത്തെക്കാൾ അതിനെക്കുറിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയ വിവാദവുമാണ് കൂടുതൽ ദൃശ്യത നേടുന്നത്. ഇതുവഴി ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തെ അതിന്റെ ആശയപരമായ അടിത്തറയിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ച് വ്യക്തികളുടെ വിജയപരാജയങ്ങളുടെ കഥയായി അവതരിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്നു.

ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു പ്രവണതയാണ് “രാഷ്ട്രീയ drama”യുടെ നിരന്തര നിർമ്മാണം. വാർത്താമാധ്യമങ്ങൾക്ക് സംഘർഷം വാർത്തയാണ്; അഭിപ്രായവ്യത്യാസം വാർത്തയാണ്; ആരോപണം വാർത്തയാണ്; പ്രത്യാരോപണം വാർത്തയാണ്. എന്നാൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമില്ലാത്ത ഭരണപ്രവർത്തനം, ശാന്തമായി നടപ്പാക്കപ്പെടുന്ന സാമൂഹിക പദ്ധതി, ഒരു സർക്കാർ സംവിധാനത്തിന്റെ ദൈനംദിന പ്രവർത്തനം, ദീർഘകാല വികസനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് അതേ വാർത്താമൂല്യം ലഭിക്കാറില്ല. ഇതിന്റെ ഫലമായി രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അസാധാരണ സംഭവങ്ങൾ സാധാരണ ഭരണത്തിന്റെ പ്രതിനിധികളായി മാറുന്നു. ഒരു സർക്കാർ അഞ്ചുവർഷം കൊണ്ട് നടപ്പാക്കിയ നൂറുകണക്കിന് പദ്ധതികളിൽ ചില വിവാദങ്ങൾ മാത്രം ദിവസങ്ങളോളം മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടുമ്പോൾ, പൊതുബോധത്തിൽ ആ സർക്കാരിന്റെ പ്രതിച്ഛായ ആ വിവാദങ്ങളാൽ നിർണ്ണയിക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇതിനെ agenda-setting എന്ന ആശയത്തിലൂടെ മനസ്സിലാക്കാം. മാധ്യമങ്ങൾ ജനങ്ങളോട് നിർബന്ധമായും എന്ത് അഭിപ്രായം രൂപപ്പെടുത്തണമെന്ന് പറയണമെന്നില്ല; എന്നാൽ എന്തിനെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ചിന്തിക്കണമെന്ന് നിർണ്ണയിക്കാൻ അവയ്ക്ക് കഴിയും. ഒരു വിഷയത്തെ നിരന്തരം മുന്നിലെത്തിക്കുകയും മറ്റൊന്നിനെ പിന്നിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെ രാഷ്ട്രീയ മുൻഗണനകളെ സ്വാധീനിക്കാം. ഇടതുപക്ഷ സർക്കാരുകളുടെ കാര്യത്തിൽ ഈ പ്രക്രിയയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം വളരെ വലുതാണ്. കാരണം ഭരണത്തിന്റെ സാമൂഹിക ഫലങ്ങളെക്കാൾ ഭരണത്തിലെ വിവാദങ്ങൾ സ്ഥിരമായി കേന്ദ്രസ്ഥാനത്ത് വരുമ്പോൾ, ഭരണത്തിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള വിലയിരുത്തൽ തന്നെ മാറാം.

ഇവിടെ “negative news bias” എന്ന പൊതുവായ മാധ്യമപ്രവണതയും പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്. മോശം വാർത്ത നല്ല വാർത്തയെക്കാൾ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റുന്നു എന്നത് മാധ്യമപഠനത്തിൽ വ്യാപകമായി ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഒരു പ്രതിഭാസമാണ്. ഒരു റോഡ് തകർന്നത് വാർത്തയാകും; ആയിരക്കണക്കിന് കിലോമീറ്റർ റോഡ് നന്നായി പരിപാലിക്കപ്പെട്ടത് വാർത്തയാകണമെന്നില്ല. ഒരു ആശുപത്രിയിലെ ഒരു വീഴ്ച headline ആകാം; ആയിരക്കണക്കിന് രോഗികൾക്ക് ലഭിച്ച സാധാരണ ചികിത്സ headline ആകണമെന്നില്ല. ഈ സ്വഭാവം എല്ലാ രാഷ്ട്രീയ ശക്തികൾക്കും ബാധകമാണ്. എന്നാൽ ഒരു സർക്കാരിനെക്കുറിച്ച് ഇതിനകം തന്നെ നെഗറ്റീവ് narrative ശക്തമായി നിലനിൽക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ negative news bias അതിനെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്താം. ഒരു പുതിയ വീഴ്ച പഴയ ആരോപണങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുകയും, പഴയ ആരോപണങ്ങൾ പുതിയ സംഭവത്തിന് പശ്ചാത്തലമാകുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ ഒരു cumulative negative image രൂപപ്പെടുന്നു. മറുവശത്ത് ഒരു നേട്ടം ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവമായി മാത്രം അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അതിന് സമാനമായ cumulative effect ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധത പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ഓരോ വാർത്തയും വേർതിരിച്ച് വിലയിരുത്തുന്നതിനു പകരം, ദീർഘകാലത്ത് രൂപപ്പെടുന്ന cumulative political image പഠിക്കേണ്ടതാണ്.

മാധ്യമങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനത്തെ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ ടെലിവിഷൻ ചർച്ചകളുടെ ഘടനയും പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണം. ഒരു രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം, അവർക്ക് ലഭിക്കുന്ന സംസാരസമയം, anchor ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങളുടെ സ്വഭാവം, ചർച്ചയുടെ തുടക്കത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന headline, ചർച്ച അവസാനിപ്പിക്കുന്ന രീതികൾ എന്നിവയെല്ലാം രാഷ്ട്രീയ framing-ന്റെ ഭാഗമാണ്. “ഇത് സർക്കാരിന്റെ വൻ പരാജയമാണോ?”, “ജനങ്ങൾ സർക്കാരിനെതിരെ തിരിഞ്ഞോ?”, “മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് മറുപടി പറയാനുണ്ടോ?” എന്ന രീതിയിലുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ ചർച്ചയുടെ സാധ്യതാപരിധി മുൻകൂട്ടി നിർണ്ണയിക്കുന്നു. അപ്പോൾ ചർച്ചയുടെ അടിസ്ഥാന premise തന്നെ ഒരു ആരോപണമാകുന്നു. മറുപടി പറയുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധി സ്വയം പ്രതിരോധിക്കുന്ന സ്ഥാനത്തേക്ക് മാറുന്നു. ഈ രീതിയിൽ മാധ്യമ ചർച്ച ഒരു സമതുലിതമായ debate എന്നതിലുപരി ഒരു political trial ആയി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് anchor തന്നെ ചർച്ചയുടെ കേന്ദ്ര രാഷ്ട്രീയ ശബ്ദമായി മാറുമ്പോൾ മാധ്യമവും രാഷ്ട്രീയവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി കൂടുതൽ മങ്ങുന്നു. “ചോദ്യം ചോദിക്കുന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകൻ” എന്ന സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് “രാഷ്ട്രീയ വിധി നിർണ്ണയിക്കുന്ന moderator” എന്ന സ്ഥാനത്തേക്കുള്ള ഈ മാറ്റം ജനാധിപത്യ മാധ്യമപ്രവർത്തനത്തെ സംബന്ധിച്ച ഗൗരവമായ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നു.

ഇതിനോടൊപ്പം അഭിപ്രായവും വാർത്തയും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി മങ്ങുന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഒരു വാർത്താ റിപ്പോർട്ടിൽ സംഭവത്തിന്റെ വസ്തുതകൾ അവതരിപ്പിക്കേണ്ടതാണ്; എന്നാൽ headline, caption, visual selection, opening sentence, closing sentence എന്നിവയിലൂടെ തന്നെ ഒരു വ്യാഖ്യാനം നൽകാൻ കഴിയും. തുടർന്ന് അതേ വാർത്തയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ editorial opinion, panel discussion, social media post എന്നിവ വരുന്നു. ഒടുവിൽ വാർത്തയും അഭിപ്രായവും പരസ്പരം സ്ഥിരീകരിക്കുന്ന ഒരു അന്തരീക്ഷം രൂപപ്പെടുന്നു. ഒരു ആരോപണം ആദ്യം വാർത്തയായി വരുന്നു; തുടർന്ന് ഒരു രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകൻ അതിനെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു; ആ അഭിപ്രായം വീണ്ടും വാർത്തയാകുന്നു; പിന്നീട് “വാർത്തയെക്കുറിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രതികരണം” എന്ന പേരിൽ മറ്റൊരു വാർത്ത വരുന്നു. ഇങ്ങനെ യഥാർത്ഥ സംഭവത്തേക്കാൾ അതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള മാധ്യമസംഭാഷണമാണ് വലുതാകുന്നത്. ഈ ഘട്ടത്തിൽ മാധ്യമം സംഭവത്തെ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് സംഭവത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ അർത്ഥം നിർമ്മിക്കുന്ന ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഇത് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്, കാരണം ഒരിക്കൽ ഒരു negative frame സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടാൽ അതിനുശേഷം വരുന്ന പുതിയ സംഭവങ്ങൾ അതേ frame-ന്റെ ഭാഗമാക്കി വായിക്കപ്പെടാനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കുന്നു.

ഇതോടൊപ്പം കേരളത്തിലെ മധ്യവർഗ്ഗ പൊതുബോധത്തിന്റെ വളർച്ചയും മാധ്യമങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയഭാഷയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക വികസനം വിദ്യാഭ്യാസം, നഗരവൽക്കരണം, ഗൾഫ് കുടിയേറ്റം, ഉപഭോഗശേഷി, സ്വകാര്യ വിദ്യാഭ്യാസം, സ്വകാര്യ ആരോഗ്യസംരക്ഷണം, റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ്, സേവനമേഖല എന്നിവയുടെ വളർച്ചയിലൂടെ ഒരു ശക്തമായ മധ്യവർഗ്ഗ സാമൂഹിക വിഭാഗത്തെ രൂപപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ വിഭാഗത്തിന്റെ താൽപര്യങ്ങൾ പരമ്പരാഗത തൊഴിലാളിവർഗ്ഗ രാഷ്ട്രീയവുമായി എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരേപോലെയായിരിക്കണമെന്നില്ല. സമരം മൂലമുള്ള ഗതാഗത തടസ്സം, സർക്കാർ ഓഫീസുകളിലെ പണിമുടക്ക്, നികുതി, വൈദ്യുതി നിരക്ക്, ഇന്ധനവില, സ്വകാര്യ നിക്ഷേപം, വിദ്യാഭ്യാസത്തിലെ മത്സരക്ഷമത, തൊഴിൽ അവസരങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളെ മധ്യവർഗ്ഗം പലപ്പോഴും സ്വന്തം ദൈനംദിന അനുഭവത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് വിലയിരുത്തുന്നത്. മാധ്യമങ്ങൾ ഈ വിഭാഗത്തിന്റെ ഭാഷയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുകയും അതോടൊപ്പം അതിനെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് “സാധാരണക്കാരന്റെ ബുദ്ധിമുട്ട്” എന്ന വാക്ക് പലപ്പോഴും രാഷ്ട്രീയമായി ശക്തമായ framing ആയി മാറുന്നത്. എന്നാൽ “സാധാരണക്കാരൻ” എന്നത് വർഗ്ഗപരമായി നിർവചിക്കാത്ത പദമാണ്. അതിനുള്ളിൽ തൊഴിലാളിയും ചെറുകിട വ്യാപാരിയും ശമ്പളജീവിയും സ്വയംതൊഴിൽ ചെയ്യുന്നവനും ചെറിയ മൂലധന ഉടമയും ഉൾപ്പെടുന്നു. അവരുടെ താൽപര്യങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരുപോലെയല്ല. ഈ വ്യത്യാസങ്ങളെ മറച്ചുവെക്കുന്ന “സാധാരണക്കാരൻ” എന്ന പൊതുപദം പലപ്പോഴും നിലവിലുള്ള സാമൂഹിക ശക്തിസംബന്ധങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യാതിരിക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ ഭാഷയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മറ്റൊരു മുഖം ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള selective memory ആണ്. കേരളത്തിലെ ഭൂസമരങ്ങൾ, തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, കർഷക സംഘടനകൾ, വിദ്യാഭ്യാസ-ആരോഗ്യ മേഖലകളിലെ പൊതുനിക്ഷേപം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, ജനകീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ എന്നിവ കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക പരിവർത്തനത്തിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ദൈനംദിന രാഷ്ട്രീയ വാർത്തകളിൽ ഈ ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലം പലപ്പോഴും അപ്രത്യക്ഷമാണ്. ഒരു പുതിയ വിവാദത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തയിൽ ആ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ദശാബ്ദങ്ങളായുള്ള സാമൂഹിക സംഭാവനയ്ക്ക് ഇടമില്ല. ഇതിന്റെ ഫലമായി പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനം അതിന്റെ ചരിത്രപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ച് ഇപ്പോഴത്തെ വിവാദങ്ങളിലൂടെ മാത്രം പരിചയപ്പെടാനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കുന്നു. ചരിത്രത്തെ മറക്കുന്നത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവൃത്തിയാണ്. കാരണം ചരിത്രപരമായ സംഭാവനകളെ പൊതുസ്മൃതിയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുമ്പോൾ നിലവിലെ രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയുടെ സാമൂഹിക നിയമസാധുതയും ദുർബലമാകുന്നു. അതിനാൽ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിൽ വാർത്തകളിലെ ചരിത്രസന്ദർഭത്തിന്റെ അഭാവവും ഒരു പ്രധാന ഗവേഷണവിഷയമാക്കേണ്ടതാണ്.

എന്നാൽ ഇതിന്റെ മറുവശവും അത്ര തന്നെ പ്രധാനമാണ്. ഇടതുപക്ഷം സ്വന്തം ചരിത്രത്തെ മാത്രം ആശ്രയിച്ച് മുന്നോട്ടുപോകാൻ കഴിയില്ല. ഒരു കാലത്ത് നേടിയ സാമൂഹിക നേട്ടങ്ങൾ ഇന്നത്തെ തലമുറയ്ക്ക് സ്വാഭാവികമായ അവകാശങ്ങളായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. പുതിയ തലമുറയുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമാണ്. തൊഴിൽരഹിതത്വം, gig economy, സ്വകാര്യവൽക്കരണം, കൃത്രിമബുദ്ധി, automation, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, ഡിജിറ്റൽ നിരീക്ഷണം, പുതിയ തൊഴിൽരീതികൾ, ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ വാണിജ്യവൽക്കരണം, ആരോഗ്യച്ചെലവ്, ഭവനപ്രശ്നം എന്നിവയെ പഴയ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷയിൽ മാത്രം വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല. മാധ്യമങ്ങൾ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധമായ ഒരു narrative നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അതിനെ നേരിടാനുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗം പഴയ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുക എന്നതല്ല; പുതിയ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമായ ഒരു പുതിയ ഇടതുപക്ഷ വിശദീകരണം ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുകയാണ്. മാധ്യമങ്ങളുടെ framing-നെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതിനൊപ്പം സ്വന്തം framing ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും വേണം.

ഇവിടെയാണ് ഇടതുപക്ഷത്തിന് സ്വതന്ത്രമായ ആശയവിനിമയ സംവിധാനത്തിന്റെ ആവശ്യകത ഉയരുന്നത്. പാർട്ടി പത്രങ്ങളും ഔദ്യോഗിക പ്രസ്താവനകളും മാത്രം മതിയാകില്ല. ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ടുള്ള ആശയവിനിമയത്തിന്റെ പുതിയ രൂപങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമം, podcast, വീഡിയോ, documentary, data journalism, സോഷ്യൽ മീഡിയ, പ്രാദേശിക ജനകീയ മാധ്യമങ്ങൾ, വായനശാലകൾ, സാംസ്കാരിക സംഘടനകൾ, പഠനകേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ഒരു പുതിയ ജനകീയ ആശയവിനിമയ ശൃംഖലയുടെ ഭാഗമാക്കണം. എന്നാൽ അതിന്റെ ലക്ഷ്യം സ്വന്തം പാർട്ടിയുടെ പ്രചാരണം മാത്രം ആയിരിക്കരുത്. വിശ്വാസ്യതയുള്ള വിവരങ്ങൾ, കണക്കുകൾ, രേഖകൾ, നയവിശകലനം, ചരിത്രപഠനം, ജനങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങൾ, ഭരണത്തിന്റെ വിമർശനം എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു alternative public sphere നിർമ്മിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. മാധ്യമങ്ങളെ വിമർശിക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനം തന്നെ വിശ്വസനീയമായ വിവരങ്ങളുടെ ഉറവിടമായി മാറിയില്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ വിമർശനം ജനങ്ങളിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തുകയില്ല.

ഇതിന്റെ ഭാഗമായി മാധ്യമ സാക്ഷരതയും രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസവും ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രവർത്തനമേഖലയാകണം. ഒരു വാർത്ത വായിക്കുമ്പോൾ അതിൽ എന്താണ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത് എന്നതുമാത്രമല്ല, എന്താണ് പറയാത്തത് എന്നും ചോദിക്കാൻ ജനങ്ങളെ പ്രാപ്തരാക്കണം. ഒരു headline-നും വാർത്തയുടെ മുഴുവൻ ഉള്ളടക്കത്തിനും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുണ്ടോ, ഒരു ആരോപണം തെളിയിക്കപ്പെട്ടതാണോ അതോ അന്വേഷണഘട്ടത്തിലാണോ, ഒരു കണക്കിന്റെ അടിസ്ഥാനമെന്താണ്, താരതമ്യത്തിനായി ഉപയോഗിച്ച കാലയളവ് ശരിയാണോ, മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയുടെ സമാന സംഭവങ്ങളെ മാധ്യമങ്ങൾ എങ്ങനെ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു, ഒരു വിദഗ്ധൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഏതു മേഖലയിൽ വിദഗ്ധനാണ്, ഒരു അഭിപ്രായത്തെ വസ്തുതയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നിങ്ങനെ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു വിമർശനാത്മക പൊതുബോധം വളർത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് മാധ്യമവിരുദ്ധതയല്ല. മറിച്ച് യഥാർത്ഥ മാധ്യമസാക്ഷരതയാണ്. ജനാധിപത്യ സമൂഹത്തിൽ മാധ്യമങ്ങളെ അന്ധമായി വിശ്വസിക്കുന്നതും എല്ലാ മാധ്യമങ്ങളെയും ഗൂഢാലോചനയായി കാണുന്നതും ഒരുപോലെ അപകടകരമാണ്. സത്യാന്വേഷണത്തിനുള്ള വിമർശനാത്മക ബോധമാണ് ആവശ്യമായത്.

അതിനാൽ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ മാധ്യമനയം “മാധ്യമങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്കെതിരെ” എന്ന പരാതിയിൽ അവസാനിക്കരുത്. അതിന് മൂന്ന് തലങ്ങളുണ്ടാകണം. ഒന്നാമത്, മാധ്യമങ്ങളുടെ തെറ്റായ വാർത്തകൾക്കും പക്ഷപാതപരമായ framing-നും വസ്തുതാപരമായും നിയമപരമായും ജനാധിപത്യപരമായും മറുപടി നൽകാനുള്ള സംവിധാനം. രണ്ടാമത്, സ്വന്തം നയങ്ങളും നേട്ടങ്ങളും പരാജയങ്ങളും വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയുന്ന ശക്തമായ സ്വതന്ത്ര ആശയവിനിമയ സംവിധാനം. മൂന്നാമത്, ജനങ്ങളെ മാധ്യമങ്ങളുടെ passive consumers ആയി കാണാതെ വിമർശനാത്മകമായി വാർത്ത വായിക്കുകയും പരിശോധിക്കുകയും ചോദ്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന സജീവ പൗരന്മാരായി വളർത്തുന്ന രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം. ഈ മൂന്ന് ഘടകങ്ങളും കൂടിച്ചേരുമ്പോഴാണ് മാധ്യമങ്ങളുടെ ആശയാധികാരത്തെ ജനാധിപത്യപരമായി പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിയുക. മാധ്യമങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുകയല്ല ലക്ഷ്യം; മാധ്യമങ്ങളുടെ ഏകാധിപത്യപരമായ narrative നിർമ്മാണശേഷിക്ക് മുന്നിൽ ഒരു ശക്തമായ ജനകീയ പൊതുമണ്ഡലം നിർമ്മിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.

ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മലയാള മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം സംബന്ധിച്ച പഠനം കൂടുതൽ ശാസ്ത്രീയമാക്കാൻ empirical research അനിവാര്യമാണ്. ഒരു നിശ്ചിത കാലയളവിലെ പ്രധാന മലയാള ദിനപത്രങ്ങളുടെയും ടെലിവിഷൻ വാർത്താചാനലുകളുടെയും വാർത്തകൾ ശേഖരിച്ച് quantitative content analysis നടത്താം. ഇടതുപക്ഷവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട negative, neutral, positive വാർത്തകളുടെ അനുപാതം, headline-കളിലെ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷ, വാർത്തയ്ക്ക് നൽകിയ സ്ഥലം, prime-time duration, ആരോപണങ്ങളുടെ ആവർത്തനസംഖ്യ, പിന്നീട് വന്ന തിരുത്തലുകൾക്ക് നൽകിയ സ്ഥാനം, വിവിധ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ സമാന സംഭവങ്ങൾക്ക് നൽകിയ coverage എന്നിവ കണക്കാക്കാം. അതിനൊപ്പം qualitative discourse analysis ഉപയോഗിച്ച് “വികസനം”, “ജനങ്ങൾ”, “സൗജന്യം”, “നികുതിദായകൻ”, “സമരം”, “കാര്യക്ഷമത”, “അഴിമതി”, “ജനവിരുദ്ധം”, “ജനപ്രിയം”, “വികസനവിരുദ്ധം” തുടങ്ങിയ പദങ്ങൾ എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു എന്നും പരിശോധിക്കാം. ഇത്തരത്തിലുള്ള പഠനമാണ് ഒരു രാഷ്ട്രീയ ആരോപണത്തെ തെളിവ് അധിഷ്ഠിതമായ മാധ്യമപഠനമാക്കി മാറ്റുക. അപ്പോൾ ഈ ലേഖനം “മാധ്യമങ്ങൾ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധരാണ്” എന്ന പൊതുവായ പ്രസ്താവനയിൽ നിന്ന് മുന്നേറി, ഏതു സാഹചര്യങ്ങളിൽ, ഏതു വിഷയങ്ങളിൽ, ഏതു ഭാഷയിൽ, ഏതു രീതിയിലാണ് ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ framing ആവർത്തിച്ച് നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത് എന്ന കൂടുതൽ കൃത്യമായ ചോദ്യത്തിലേക്ക് എത്തും.

അവസാനമായി, കേരളത്തിലെ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ഗൗരവമായ ഇടതുപക്ഷ വിശകലനം മാധ്യമങ്ങളെ ശത്രുവായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിൽ അവസാനിക്കരുത്. ജനാധിപത്യത്തിൽ സ്വതന്ത്ര മാധ്യമങ്ങൾ അനിവാര്യമാണ്. അധികാരത്തിലുള്ള ഇടതുപക്ഷ സർക്കാരുകളെ വിമർശിക്കാനുള്ള മാധ്യമങ്ങളുടെ അവകാശവും അനിവാര്യമാണ്. എന്നാൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട ഒന്നല്ല. മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിക്കെതിരായ ആരോപണങ്ങൾ നിരന്തരം ആവർത്തിക്കാനുള്ള അവകാശം മാത്രമല്ല; അധികാരത്തിന്റെ എല്ലാ കേന്ദ്രങ്ങളെയും ഒരേ വിമർശനാത്മക മാനദണ്ഡത്തിൽ പരിശോധിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തവുമാണ്. അതുകൊണ്ട് യഥാർത്ഥ പ്രശ്നം മാധ്യമങ്ങൾ ഇടതുപക്ഷത്തെ വിമർശിക്കരുത് എന്നതല്ല. ഇടതുപക്ഷത്തെയും വലതുപക്ഷത്തെയും ഒരേ മാനദണ്ഡത്തിൽ പരിശോധിക്കുന്നുണ്ടോ, ആരോപണത്തിനും തെളിവിനും ഒരേ ബന്ധമാണോ നൽകുന്നത്, സാമൂഹിക വർഗ്ഗബന്ധങ്ങളെ ദൃശ്യവൽക്കരിക്കുന്നുണ്ടോ, അതോ അവയെ മറച്ചുവെക്കുന്നുണ്ടോ, ജനാധിപത്യാവകാശങ്ങളെയും സാമൂഹിക അവകാശങ്ങളെയും ഒരേ ഗൗരവത്തോടെ കാണുന്നുണ്ടോ, വാർത്തയും അഭിപ്രായവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി സംരക്ഷിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ചോദ്യം. ഈ മാനദണ്ഡത്തിലാണ് മലയാള മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തെ വിമർശനാത്മകമായി വിലയിരുത്തേണ്ടത്. അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ മാധ്യമം വെറും വാർത്ത കൈമാറുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമല്ലെന്നും, സമൂഹത്തിലെ ആശയാധികാരത്തിനായുള്ള പോരാട്ടത്തിലെ ഒരു പ്രധാന വേദിയാണെന്നും വ്യക്തമാകും. കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ഭാവി രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വേദികളിൽ മാത്രം നടക്കുന്നതല്ല; ജനങ്ങളുടെ ബോധത്തിൽ ഏതു യാഥാർഥ്യമാണ് ആധിപത്യം നേടുന്നത് എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള പോരാട്ടവും അതിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ്.

മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തെ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കണമെങ്കിൽ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഉള്ളടക്കം മാത്രം പരിശോധിച്ചാൽ പോരാ; ആ ഉള്ളടക്കം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക ഘടനയും പരിശോധിക്കണം. ഒരു വാർത്താ സ്ഥാപനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവം അതിന്റെ റിപ്പോർട്ടർമാരുടെ വ്യക്തിപരമായ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസങ്ങളാൽ മാത്രം നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നില്ല. സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥത, മൂലധന ഘടന, വരുമാനത്തിന്റെ പ്രധാന ഉറവിടങ്ങൾ, പരസ്യദാതാക്കളുമായുള്ള ബന്ധം, വിപണി മത്സരം, വായനക്കാരുടെയും പ്രേക്ഷകരുടെയും സാമൂഹിക ഘടന, രാഷ്ട്രീയ-വാണിജ്യ ശക്തികളുമായുള്ള ബന്ധം എന്നിവയും അതിനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. മാധ്യമം ഒരു വ്യവസായമായി മാറുമ്പോൾ വാർത്ത ഒരു പൊതുസേവനം മാത്രമല്ല, വിൽക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ഉൽപ്പന്നവുമാകുന്നു. വായനക്കാരന്റെ ശ്രദ്ധയും പ്രേക്ഷകന്റെ സമയവും പരസ്യവിപണിയിൽ സാമ്പത്തിക മൂല്യമുള്ള വസ്തുക്കളായി മാറുന്നു. ഇതോടെ “വാർത്തയുടെ സത്യസന്ധത”യോടൊപ്പം “വാർത്തയുടെ വിൽപ്പനശേഷി”യും സ്ഥാപനപരമായ തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. വിവാദം, സംഘർഷം, ആരോപണം, ഞെട്ടൽ, വ്യക്തികേന്ദ്രിത drama എന്നിവ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നേടുമ്പോൾ ദീർഘകാല സാമൂഹിക പ്രക്രിയകളെ വിശദീകരിക്കുന്ന വാർത്തകൾ പിന്നിലാകാം. ഇതിനെ നേരിട്ട് ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ ഗൂഢാലോചനയായി വിശേഷിപ്പിക്കേണ്ടതില്ല. എന്നാൽ മൂലധനാധിഷ്ഠിത മാധ്യമവ്യവസ്ഥയുടെ ഈ വാണിജ്യ യുക്തി സ്വാഭാവികമായി സംഘർഷത്തിന്റെ സാമൂഹിക കാരണങ്ങളെക്കാൾ അതിന്റെ ദൃശ്യമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്നു. വർഗ്ഗബന്ധങ്ങളെ വിശകലനം ചെയ്യുന്നതിനേക്കാൾ വ്യക്തികളുടെ ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നത് എളുപ്പമാണ്; സാമ്പത്തിക ഘടന വിശദീകരിക്കുന്നതിനേക്കാൾ ഒരു രാഷ്ട്രീയ വിവാദം അവതരിപ്പിക്കുന്നത് കൂടുതൽ ആകർഷകമാണ്; ദീർഘകാല സാമൂഹിക പരിവർത്തനത്തെക്കാൾ “breaking news” കൂടുതൽ വിൽക്കപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ട് മാധ്യമത്തിന്റെ വാണിജ്യ സ്വഭാവവും ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഘടനാപരമായ വിമർശനവും തമ്മിൽ ഒരു അടിസ്ഥാന വൈരുധ്യം നിലനിൽക്കുന്നു.

മാർക്സിസ്റ്റ് മാധ്യമവിശകലനത്തിന്റെ പ്രസക്തി ഇവിടെ ഉയരുന്നു. മാധ്യമങ്ങൾ സമൂഹത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറയിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി സ്വതന്ത്രമായ ഒരു ആശയലോകമല്ല. എന്നാൽ അവയെ മൂലധനത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള “വായ്പ്പാളി”യായി മാത്രം കാണുന്നതും യാഥാർഥ്യത്തെ ലളിതവൽക്കരിക്കും. മാധ്യമസ്ഥാപനങ്ങൾക്കുള്ളിൽ പ്രൊഫഷണൽ മൂല്യങ്ങളും പത്രപ്രവർത്തന നൈതികതയും വ്യക്തിപരമായ സത്യാന്വേഷണവും അന്വേഷണാത്മക മാധ്യമപ്രവർത്തനവും അധികാരവിരുദ്ധ നിലപാടുകളും യഥാർത്ഥത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മാധ്യമങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ ഒരു കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ dialectical സമീപനം ആവശ്യമാണ്. ഒരു മാധ്യമപ്രവർത്തകൻ വ്യക്തിപരമായി ഇടതുപക്ഷ സഹാനുഭൂതിയുള്ളവനായിരിക്കാം; എന്നാൽ അയാൾ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്ഥാപനത്തിന്റെ വാർത്താ ഘടന ഒരു പ്രത്യേക തരത്തിലുള്ള framing നിർബന്ധിതമാക്കാം. മറുവശത്ത്, ഒരു മാധ്യമസ്ഥാപനം പൊതുവിൽ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ നിലപാട് സ്വീകരിച്ചാലും അതിലെ ഒരു അന്വേഷണാത്മക റിപ്പോർട്ടർ അധികാരത്തിന്റെ അഴിമതി പുറത്തുകൊണ്ടുവരാൻ കഴിയും. അതിനാൽ “മാധ്യമം” എന്ന ഏകവചനത്തെ ഒരു ഏകീകൃത രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിയായി കാണുന്നത് ശാസ്ത്രീയമല്ല. സ്ഥാപനവും വ്യക്തിയും, ഉടമസ്ഥതയും പ്രൊഫഷണൽ സ്വാതന്ത്ര്യവും, വാണിജ്യവും പൊതുതാൽപര്യവും, വാർത്തയും അഭിപ്രായവും തമ്മിലുള്ള വൈരുധ്യങ്ങളിലൂടെയാണ് മാധ്യമത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവം രൂപപ്പെടുന്നത്. ഇടതുപക്ഷ മാധ്യമവിമർശനവും ഈ സങ്കീർണ്ണത ഉൾക്കൊള്ളേണ്ടതാണ്.

മാധ്യമങ്ങളുടെ “നിഷ്പക്ഷത” എന്ന അവകാശവാദം ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ പ്രത്യേകമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. ഒരു മാധ്യമസ്ഥാപനം “ഞങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയമായി നിഷ്പക്ഷരാണ്” എന്ന് പറയുമ്പോൾ അതിന്റെ അർത്ഥം പലപ്പോഴും തങ്ങൾ ഏതെങ്കിലും ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെ ഔദ്യോഗിക പക്ഷത്ത് നിൽക്കുന്നില്ല എന്നതാണ്. എന്നാൽ പാർട്ടി പക്ഷപാതമില്ലാത്തത് ആശയപരമായ നിഷ്പക്ഷതയാണെന്ന് അർത്ഥമില്ല. ഉദാഹരണത്തിന് സ്വകാര്യ ഉടമസ്ഥത, വിപണി മത്സരം, വിദേശ നിക്ഷേപം, കോർപ്പറേറ്റ് നിക്ഷേപം, സ്വകാര്യ വിദ്യാഭ്യാസം, സ്വകാര്യ ആരോഗ്യസംരക്ഷണം തുടങ്ങിയവയെ പൊതുവെ അനുകൂലമായി കാണുന്ന ഒരു മാധ്യമം ഒരു പ്രത്യേക പാർട്ടിയുടെ ഔദ്യോഗിക വക്താവല്ലെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക ആശയധാരയുടെ പക്ഷത്ത് നിൽക്കുന്നു. അതുപോലെ പൊതുമേഖല, തൊഴിലാളി അവകാശം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, സമ്പത്തിന്റെ പുനർവിതരണം തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങളെ നിരന്തരം “പഴയകാല ചിന്ത”യായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന ഒരു മാധ്യമം തുറന്നുപറഞ്ഞ് ഒരു പാർട്ടിക്കെതിരെ നിലകൊള്ളാതെ തന്നെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ ആശയപരമായ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കാം. അതിനാൽ മാധ്യമ നിഷ്പക്ഷത പരിശോധിക്കേണ്ടത് അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി ബന്ധങ്ങൾ മാത്രം നോക്കിയല്ല; സമൂഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അടിസ്ഥാന assumptions എന്തൊക്കെയാണ്, ഏതു സാമ്പത്തിക ആശയങ്ങളാണ് ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാതെ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നത്, ഏതു ആശയങ്ങളാണ് നിരന്തരം വിശദീകരിക്കേണ്ടിവരുന്നത് എന്നതും പരിശോധിച്ചാണ്.

ഇവിടെ “common sense” എന്ന ആശയത്തിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഒരു സമൂഹത്തിൽ ചില ആശയങ്ങൾ പിന്നീട് ആരും ചോദ്യം ചെയ്യാത്ത സാധാരണബോധമായി മാറുന്നു. സ്വകാര്യവൽക്കരണം കാര്യക്ഷമതയുടെ പര്യായമാണ്, സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി അപ്രാപ്തമാണ്, വിപണി സ്വാഭാവികമായി കാര്യക്ഷമമായ വിഭവവിതരണ സംവിധാനം ആണ്, നികുതി കുറയ്ക്കുന്നത് വളർച്ചയ്ക്ക് അനിവാര്യമാണ്, തൊഴിലാളി സമരം വികസനത്തിന് തടസ്സമാണ്, ക്ഷേമപദ്ധതികൾ ധനഭാരമാണ്, വലിയ നിക്ഷേപം വന്നാൽ സ്വാഭാവികമായി എല്ലാവർക്കും ഗുണം ലഭിക്കും തുടങ്ങിയ ധാരണകൾ ഇത്തരത്തിലുള്ള common sense-ന്റെ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ഇവയിൽ ചിലത് ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ ശരിയായിരിക്കാം; പ്രശ്നം അവയെ ചരിത്രപരമായും സാമൂഹികമായും ചോദ്യം ചെയ്യാനാവാത്ത സത്യങ്ങളായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതിലാണ്. മാധ്യമങ്ങൾ ഈ ധാരണകളെ നിരന്തരം ആവർത്തിക്കുമ്പോൾ അവയ്ക്ക് ideological legitimacy ലഭിക്കുന്നു. അപ്പോൾ ഇടതുപക്ഷം ഒരു വ്യത്യസ്ത സാമ്പത്തിക മാതൃകയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ അത് “യാഥാർഥ്യബോധമില്ലാത്തത്” എന്ന നിലയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാം. ഇതാണ് ആശയാധികാരത്തിന്റെ ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായ രൂപം. ജനങ്ങളെ നേരിട്ട് ഒരു രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനം എടുക്കാൻ നിർബന്ധിക്കുന്നതല്ല; മറിച്ച് ചില തീരുമാനങ്ങൾ മാത്രമാണ് യാഥാർഥ്യബോധമുള്ളത് എന്ന ധാരണ സൃഷ്ടിക്കുകയാണ്.

ഇത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ ഇടതുപക്ഷത്തിന് ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ ഭാഷയുടെ നവീകരണമാണ്. “മൂലധനശക്തികൾക്കെതിരെ പോരാടുക”, “തൊഴിലാളിവർഗ്ഗത്തിന്റെ ഐക്യം”, “സ്വകാര്യവൽക്കരണത്തിനെതിരെ” തുടങ്ങിയ പരമ്പരാഗത മുദ്രാവാക്യങ്ങൾക്ക് ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. എന്നാൽ പുതിയ തലമുറയുടെ അനുഭവങ്ങളുമായി അവയെ ബന്ധിപ്പിക്കാതെ ആവർത്തിച്ചാൽ അവയ്ക്ക് രാഷ്ട്രീയ പ്രചോദനശേഷി കുറയാം. ഒരു gig worker-നോട് തൊഴിൽസുരക്ഷയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ പഴയ ഫാക്ടറി തൊഴിലാളിയുടെ ഭാഷ മാത്രം ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഒരു software ജീവനക്കാരനോട് തൊഴിൽ ചൂഷണത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ factory discipline-ന്റെ ഉദാഹരണം മാത്രം മതിയാകില്ല. automation, algorithmic management, platform capitalism, data ownership, digital surveillance, precarious employment തുടങ്ങിയ പുതിയ രൂപങ്ങളിൽ മൂലധന-തൊഴിൽ ബന്ധം എങ്ങനെ പുനഃസംഘടിതമാകുന്നു എന്ന് വിശദീകരിക്കണം. ഈ പുതിയ യാഥാർഥ്യങ്ങളെ ഇടതുപക്ഷം ശാസ്ത്രീയമായി വിശദീകരിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോഴാണ് മാധ്യമങ്ങളുടെ പഴയ framing-നെ മറികടക്കുന്ന ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷ രൂപപ്പെടുക.

മാധ്യമങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധത്തിലും ഇടതുപക്ഷം പുതിയ സമീപനം സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. മാധ്യമങ്ങളെ മുഴുവനായി ശത്രുവായി കാണുന്നത് രാഷ്ട്രീയമായി ഫലപ്രദമല്ല. അതുപോലെ മാധ്യമങ്ങൾ പറയുന്നതെല്ലാം പ്രതിരോധമില്ലാതെ സ്വീകരിക്കുന്നതും അപകടകരമാണ്. ആവശ്യമായത് critical engagement ആണ്. തെറ്റായ വാർത്ത വന്നാൽ ഉടൻ വസ്തുതകളോടെ പ്രതികരിക്കുക; തെറ്റായ കണക്കുകൾ വന്നാൽ ഔദ്യോഗിക രേഖകളോടെ തിരുത്തുക; ഒരു ആരോപണം ഉയർന്നാൽ നിയമപരമായ സ്ഥിതി വ്യക്തമാക്കുക; ഒരു പദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് തെറ്റായ ധാരണ ഉണ്ടെങ്കിൽ അതിന്റെ സാമൂഹിക ഫലങ്ങൾ കണക്കുകളോടെ അവതരിപ്പിക്കുക; മാധ്യമപ്രവർത്തകരുമായി വ്യക്തിപരമായ ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ ഒഴിവാക്കി വിഷയത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് മറുപടി നൽകുക. അതോടൊപ്പം മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ തൊഴിൽസ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും സംരക്ഷിക്കണം. മാധ്യമത്തെ വിമർശിക്കുന്നതിന്റെ പേരിൽ മാധ്യമപ്രവർത്തകരെ വ്യക്തിപരമായി ആക്രമിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ജനാധിപത്യ വിശ്വാസ്യതയെ ദുർബലപ്പെടുത്തും. മാധ്യമവിമർശനം വ്യക്തിവിരോധമല്ല; സ്ഥാപനപരവും ആശയപരവുമായ വിമർശനമായിരിക്കണം.

ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ട്: മാധ്യമവിരുദ്ധതയും മാധ്യമവിമർശനവും ഒരുപോലെയല്ല. മാധ്യമവിരുദ്ധത എല്ലാ മാധ്യമങ്ങളെയും വിശ്വസിക്കാനാകാത്തവരായി ചിത്രീകരിക്കുകയും മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ തന്നെ സംശയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മാധ്യമവിമർശനം മറിച്ച് മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ട് അതിന്റെ പ്രവർത്തനരീതിയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. ഏതു വാർത്തയാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്, ഏതു വസ്തുത ഒഴിവാക്കി, headline എങ്ങനെ നിർമ്മിച്ചു, ആരോപണത്തിന് തെളിവുണ്ടോ, മറുപടിക്ക് തുല്യമായ സ്ഥലം നൽകിയോ, സമാന സംഭവങ്ങളിൽ സമാന മാനദണ്ഡം പാലിച്ചോ എന്നിങ്ങനെ ചോദിക്കുന്നത് ജനാധിപത്യ മാധ്യമവിമർശനമാണ്. ഇടതുപക്ഷം ഈ രണ്ടിനുമിടയിലെ വ്യത്യാസം വ്യക്തമായി നിലനിർത്തണം. കാരണം മാധ്യമങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ പക്ഷപാതത്തെ വിമർശിക്കാനുള്ള ഏറ്റവും ശക്തമായ മാർഗം മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ തന്നെ നിഷേധിക്കുകയല്ല; മറിച്ച് കൂടുതൽ സ്വതന്ത്രവും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളതുമായ മാധ്യമപ്രവർത്തനത്തിനായി വാദിക്കുകയാണ്.

ഇതോടൊപ്പം മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലവും പരിഗണിക്കേണ്ടതാണ്. ഒരു മാധ്യമസ്ഥാപനത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം പ്രവർത്തകരും ഒരേ സാമൂഹിക വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്നുള്ളവരാണെന്ന് ലളിതമായി പറയുന്നത് ശരിയല്ല. എന്നിരുന്നാലും വിദ്യാഭ്യാസം, നഗരജീവിതം, മധ്യവർഗ്ഗ ജീവിതാനുഭവം, ഉപഭോഗസംസ്കാരം, തൊഴിൽമേഖലയിലെ മത്സരപരമായ അന്തരീക്ഷം എന്നിവ മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ worldview-നെ സ്വാധീനിക്കാം. ഒരു തൊഴിലാളിയുടെ സമരം പുറത്തുനിന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകനും ആ സമരത്തിൽ നേരിട്ട് പങ്കെടുക്കുന്ന തൊഴിലാളിയും ഒരേ അനുഭവലോകത്തിൽ നിന്നല്ല സംസാരിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ഒരു വാർത്തയിൽ “ജനങ്ങളുടെ ബുദ്ധിമുട്ട്” എന്നത് സ്വാഭാവികമായി ദൃശ്യമായേക്കാം; തൊഴിലാളിയുടെ ദീർഘകാല സാമ്പത്തിക അസുരക്ഷ അത്ര ദൃശ്യമായേക്കില്ല. ഈ പ്രശ്നം വ്യക്തിപരമായ സത്യസന്ധതയുടെ അഭാവമായി മാത്രം കാണുന്നത് തെറ്റാണ്. അത് സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങളുടെ വ്യത്യാസമാണ്. അതിനാൽ മാധ്യമങ്ങളിൽ കൂടുതൽ വൈവിധ്യമാർന്ന സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ശബ്ദങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നത് വാർത്തയുടെ ഗുണനിലവാരത്തിനും ജനാധിപത്യത്തിനും അനിവാര്യമാണ്.

കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തെ മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരു പ്രധാന വശം “മാധ്യമ-രാഷ്ട്രീയ-മൂലധന ത്രികോണം” ആണ്. രാഷ്ട്രീയ അധികാരവും സാമ്പത്തിക ശക്തിയും മാധ്യമശക്തിയും പരസ്പരം പൂർണ്ണമായി വേർതിരിച്ചുനിൽക്കുന്ന മേഖലകളല്ല. ഒരു വലിയ വ്യവസായ ഗ്രൂപ്പിന് മാധ്യമത്തിൽ താൽപര്യമുണ്ടാകാം; രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്ക് മാധ്യമങ്ങളുടെ പിന്തുണ ആവശ്യമായി വരാം; മാധ്യമങ്ങൾക്ക് രാഷ്ട്രീയ ബന്ധങ്ങളും പരസ്യവിപണിയും ആവശ്യമായി വരാം. ഈ ബന്ധങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും നേരിട്ടുള്ള ഇടപാടുകളായിരിക്കണമെന്നില്ല. പരസ്പര ആശ്രിതത്വത്തിന്റെ ഒരു ശൃംഖല രൂപപ്പെടുന്നതു തന്നെ മതിയാകും. എന്നാൽ ഈ ത്രികോണത്തെ തെളിയിക്കാൻ അനുമാനങ്ങൾ മാത്രം പോരാ. ഉടമസ്ഥതാ രേഖകൾ, കമ്പനികളുടെ സാമ്പത്തിക റിപ്പോർട്ടുകൾ, പരസ്യബന്ധങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളുമായുള്ള സ്ഥാപനപരമായ ബന്ധങ്ങൾ, മാധ്യമങ്ങളുടെ editorial patterns എന്നിവ തെളിവുകളോടെ പരിശോധിക്കണം. അപ്പോഴേ മാധ്യമങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം വിശ്വാസ്യത നേടുകയുള്ളൂ.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ കേരളത്തിലെ പൊതുമണ്ഡലത്തിൽ ഒരു പ്രധാന വൈരുധ്യം നിലനിൽക്കുന്നു. കേരളം ദീർഘകാലമായി ശക്തമായ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരമുള്ള സംസ്ഥാനമാണ്. തൊഴിലാളി സംഘടനകളും കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങളും വായനശാലകളും പുരോഗമന സാംസ്കാരിക പ്രസ്ഥാനങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസവും പൊതുചർച്ചയുടെ ശക്തമായ പാരമ്പര്യവും ഇവിടെ നിലനിന്നിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ അതേ സമയം ഉപഭോഗസംസ്കാരവും സ്വകാര്യവൽക്കരണവും കോർപ്പറേറ്റ് മാധ്യമങ്ങളും ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളും ശക്തിപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം ഒരേയൊരു ആശയധാരയുടെ ആധിപത്യത്തിൽ കഴിയുന്നില്ല. പഴയ ഇടതുപക്ഷ സാമൂഹിക ബോധവും പുതിയ മധ്യവർഗ്ഗ-നവലിബറൽ പൊതുബോധവും തമ്മിലുള്ള നിരന്തര സംഘർഷമാണ് ഇവിടെ നടക്കുന്നത്. മാധ്യമങ്ങൾ ഈ സംഘർഷത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന വേദിയാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മാധ്യമങ്ങളിലെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധതയെ കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പുറത്തെ ഒരു ആക്രമണമായി മാത്രം കാണുന്നത് അപര്യാപ്തമാണ്. അത് കേരളീയ സമൂഹത്തിനകത്ത് നടക്കുന്ന സാമൂഹിക-ആശയപരമായ പരിവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

ഈ പരിവർത്തനത്തിൽ ഏറ്റവും നിർണായകമായ പോരാട്ടം യുവതലമുറയുടെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തെക്കുറിച്ചാണ്. പഴയ തലമുറ ഇടതുപക്ഷത്തെ ഭൂസമരങ്ങളുടെയും തൊഴിലാളി സമരങ്ങളുടെയും പൊതുവിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും സാമൂഹിക ക്ഷേമത്തിന്റെയും ചരിത്രത്തിലൂടെ തിരിച്ചറിയുന്നു. പുതിയ തലമുറയിൽ വലിയൊരു വിഭാഗം ഇടതുപക്ഷത്തെ അധികാരത്തിലുള്ള ഒരു ഭരണകൂടമായാണ് ആദ്യം കാണുന്നത്. ഈ മാറ്റം നിർണായകമാണ്. ഭരണത്തിലുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയുടെ തെറ്റുകൾ അതിന്റെ ചരിത്രപരമായ സംഭാവനകളെക്കാൾ കൂടുതൽ ദൃശ്യമായേക്കാം. അതിനാൽ ഇടതുപക്ഷം “ഞങ്ങൾ ഇത്രയും ചെയ്തു” എന്ന ചരിത്രപരമായ അവകാശവാദത്തിൽ മാത്രം നിൽക്കാതെ “ഇന്നത്തെ സമൂഹത്തിന്റെ പുതിയ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ഞങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ പരിഹാരം എന്താണ്?” എന്ന ചോദ്യത്തിന് വ്യക്തമായ മറുപടി നൽകണം. മാധ്യമങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന negative image-നെ മറികടക്കാനുള്ള ഏറ്റവും ശക്തമായ മാർഗം positive propaganda അല്ല; ജനങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ ജീവിതപ്രശ്നങ്ങൾക്ക് വിശ്വസനീയമായ രാഷ്ട്രീയ പരിഹാരം നൽകുകയാണ്.

ഇവിടെനിന്നാണ് ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ഭാവി മാധ്യമരാഷ്ട്രീയം ഒരു പുതിയ ഘട്ടത്തിലേക്ക് നീങ്ങേണ്ടത്. സ്വന്തം മാധ്യമങ്ങൾ ഉണ്ടാകണം എന്നത് മാത്രം പോരാ; സ്വന്തം അറിവ് ഉൽപ്പാദനശേഷി വളർത്തണം. സാമ്പത്തിക നയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണം, തൊഴിൽ വിപണിയുടെ പഠനം, കാർഷിക പ്രതിസന്ധിയുടെ ഡാറ്റ, പൊതുആരോഗ്യത്തിന്റെ കണക്കുകൾ, വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലെ മാറ്റങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങൾ, പ്രാദേശിക ഭരണത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം, സാമൂഹിക അസമത്വം, സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽപങ്കാളിത്തം, യുവജനങ്ങളുടെ തൊഴിൽരഹിതത്വം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വിശ്വാസ്യതയുള്ള data-based research തയ്യാറാക്കണം. മാധ്യമങ്ങൾ ഒരു വിഷയത്തെ ഏകപക്ഷീയമായി അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ അതിന് മറുപടി നൽകാൻ രാഷ്ട്രീയ മുദ്രാവാക്യം മാത്രം മതിയാകില്ല; രേഖകളും കണക്കുകളും താരതമ്യങ്ങളും വേണം. ഇന്നത്തെ വിവരയുഗത്തിൽ ആശയപരമായ പോരാട്ടം പലപ്പോഴും data-യുടെ പോരാട്ടം കൂടിയാണ്. ആരാണ് കണക്കുകൾ നൽകുന്നത്, ആരാണ് അവയെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത്, ഏതു കണക്കാണ് headline ആകുന്നത് എന്നതും രാഷ്ട്രീയമാണ്.

അതിനാൽ മലയാള മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ഗൗരവമായ ലേഖനം ഒടുവിൽ മാധ്യമങ്ങളെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു polemic ആയി അവസാനിക്കരുത്. അത് കേരളത്തിലെ ആശയാധികാരത്തിന്റെ പുനഃസംഘടനയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു വിമർശനാത്മക പഠനമായി മാറണം. മാധ്യമങ്ങളുടെ വാണിജ്യവൽക്കരണം, നവലിബറൽ ആശയങ്ങളുടെ സാധാരണവൽക്കരണം, മധ്യവർഗ്ഗ പൊതുബോധത്തിന്റെ വളർച്ച, രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വ്യക്തിവൽക്കരണം, negative news-ന്റെ വ്യാപനം, television debate സംസ്കാരം, digital algorithmic amplification, രാഷ്ട്രീയ-മൂലധന ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ചാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടത്. അപ്പോഴാണ് ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയം വ്യക്തികളുടെ ദുരുദ്ദേശങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങാത്ത ഒരു ഘടനാപരമായ പ്രതിഭാസമാണെന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത്. അതേസമയം ഈ ഘടനാപരമായ സമ്മർദ്ദങ്ങളെ മറികടക്കാൻ കഴിയാത്ത ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ സ്വന്തം ദൗർബല്യങ്ങളും ഒരുപോലെ വിമർശിക്കണം. മാധ്യമങ്ങളെ മാറ്റിനിർത്തി ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പുനരുജ്ജീവനം സാധ്യമല്ല; എന്നാൽ മാധ്യമങ്ങളെ കുറ്റപ്പെടുത്തി മാത്രം അത് സാധ്യമാകുന്നതുമല്ല. ജനങ്ങളുടെ യാഥാർഥ്യജീവിതവുമായി വീണ്ടും ആഴത്തിൽ ബന്ധപ്പെടുകയും പുതിയ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ശാസ്ത്രീയമായ ഇടതുപക്ഷ പരിഹാരങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുകയും വിശ്വാസ്യതയുള്ള സ്വന്തം അറിവും ആശയവിനിമയ സംവിധാനവും വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെയാണ് മാധ്യമങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന ഏകപക്ഷീയമായ രാഷ്ട്രീയ narrative-ന് ഒരു ജനകീയ ബദൽ സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയുക. അതാണ് കേരളത്തിലെ അടുത്ത ഘട്ട ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രധാന ആശയപരമായ വെല്ലുവിളികളിലൊന്ന്.

മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തെ ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ അച്ചടി പത്രങ്ങളും ടെലിവിഷൻ ചാനലുകളും മാത്രം പരിഗണിച്ചാൽ ചിത്രം അപൂർണ്ണമായിരിക്കും. വാർത്തയുടെ ഉൽപ്പാദനവും പ്രചരണവും സ്വീകരണവും ഇന്ന് ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുമായി ആഴത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഒരു പത്രത്തിൽ വന്ന വാർത്ത അതേ രൂപത്തിൽ വായനക്കാരിൽ എത്തുന്നതിനു പകരം അതിന്റെ headline, വീഡിയോ ക്ലിപ്പ്, ചെറിയ quote, social-media post, YouTube thumbnail, short video, WhatsApp message തുടങ്ങിയ അനവധി രൂപങ്ങളിലൂടെ പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതോടെ വാർത്ത ഒരു ഏകകൃത ഉള്ളടക്കമല്ലാതായി, പലതവണ പുനർസംസ്കരിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശമായി മാറുന്നു. ഒരു വാർത്തയുടെ മുഴുവൻ ഉള്ളടക്കം വായിക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം കുറയുകയും headline അല്ലെങ്കിൽ ചെറിയ വീഡിയോ ക്ലിപ്പിലൂടെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ സംഭവത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം വർധിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ framing-ന്റെ പ്രാധാന്യം പലമടങ്ങ് ഉയരുന്നു. ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവിന്റെ ദീർഘമായ പ്രസംഗത്തിൽ നിന്ന് ഒരു വാചകം മാത്രം മുറിച്ചെടുത്ത് പ്രചരിപ്പിക്കാം; ഒരു മണിക്കൂർ നീണ്ട അഭിമുഖത്തിൽ നിന്ന് പത്ത് സെക്കൻഡ് ദൈർഘ്യമുള്ള ഒരു ഭാഗം മാത്രം വൈറലാകാം; ഒരു അന്വേഷണത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണമായ നിയമപരമായ പശ്ചാത്തലം ഒഴിവാക്കി “വൻ വെളിപ്പെടുത്തൽ” എന്ന തലക്കെട്ട് മാത്രം ജനങ്ങളിലെത്താം. ഇത്തരത്തിൽ മാധ്യമത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം വാർത്ത എഴുതുന്നതിൽ മാത്രമല്ല, വാർത്തയെ ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് ഏതു രൂപത്തിൽ പുനർനിർമ്മിക്കുന്നു എന്നതിലും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളുടെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകതയാണ് algorithmic amplification. സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ ഉപയോക്താക്കളുടെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റുന്ന ഉള്ളടക്കങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രചരണം നൽകുന്ന രീതിയിലാണ് സാധാരണയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ശാന്തമായ വിശദീകരണത്തേക്കാൾ പ്രകോപനപരമായ പ്രസ്താവനയും, ദീർഘമായ വസ്തുതാപരമായ വിശകലനത്തേക്കാൾ ഞെട്ടിക്കുന്ന ആരോപണവും, നയപരമായ ചർച്ചയേക്കാൾ വ്യക്തിപരമായ സംഘർഷവും കൂടുതൽ പ്രചരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇതിന് രാഷ്ട്രീയമായി വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. കാരണം ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയം അടിസ്ഥാനപരമായി സാമൂഹിക ഘടനകളെയും ദീർഘകാല സാമ്പത്തിക പ്രക്രിയകളെയും വർഗ്ഗബന്ധങ്ങളെയും വിശദീകരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയമാണ്. അതേസമയം ഡിജിറ്റൽ attention economy തൽക്ഷണ പ്രതികരണത്തിനും വ്യക്തികേന്ദ്രിത drama-യ്ക്കും മുൻഗണന നൽകുന്നു. അതിനാൽ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണമായ രാഷ്ട്രീയ വിശദീകരണങ്ങൾ പലപ്പോഴും algorithmically disadvantaged ആകാം. മറുവശത്ത്, ഇടതുപക്ഷത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു വിവാദ പ്രസ്താവനയോ നേതാവിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ഒരു controversy-യോ വളരെ വേഗത്തിൽ പ്രചരിക്കാം. ഇതോടെ രാഷ്ട്രീയ ആശയത്തിന്റെ ആഴം കുറഞ്ഞ് രാഷ്ട്രീയ പ്രതിച്ഛായയുടെ വേഗത ഉയരുന്നു.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധതയെ ഒരു “മാധ്യമ ഉടമസ്ഥതയുടെ ഗൂഢാലോചന” എന്ന ഒറ്റ വ്യാഖ്യാനത്തിൽ ഒതുക്കുന്നത് കൂടുതൽ അപര്യാപ്തമാകുന്നു. ഇപ്പോൾ ഒരു വാർത്തയുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം നിർണ്ണയിക്കുന്നത് newsroom മാത്രം അല്ല. newsroom-ൽ തയ്യാറാക്കിയ ഉള്ളടക്കം social-media editor തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു; platform algorithm അതിന്റെ പ്രചരണം നിർണ്ണയിക്കുന്നു; രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകർ അത് സ്വന്തം network-ുകളിൽ പുനർപ്രചരിപ്പിക്കുന്നു; YouTube channels അതിന് പുതിയ വ്യാഖ്യാനം നൽകുന്നു; WhatsApp groups അത് വീണ്ടും ചുരുക്കി പ്രചരിപ്പിക്കുന്നു. ഒടുവിൽ യഥാർത്ഥ വാർത്തയും അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പുനർനിർമ്മിതിയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഇല്ലാതാകുന്നു. അതിനാൽ ഇന്നത്തെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയം ഒരു single-source phenomenon അല്ല; അത് multi-layered information ecosystem-ന്റെ ഫലമാണ്.

ഇവിടെ “echo chamber” എന്ന പ്രതിഭാസവും നിർണായകമാണ്. ഒരേ രാഷ്ട്രീയ കാഴ്ചപ്പാടുള്ള ആളുകൾ ഒരേ തരത്തിലുള്ള വാർത്തകൾ മാത്രം സ്വീകരിക്കുകയും പരസ്പരം സ്ഥിരീകരിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ ഒരു self-reinforcing information environment രൂപപ്പെടുന്നു. ഒരു രാഷ്ട്രീയ ആരോപണം ആദ്യം ഒരു മാധ്യമത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. അതിനെ മറ്റൊരു മാധ്യമം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. തുടർന്ന് രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികൾ അതിനെ ആവർത്തിക്കുന്നു. സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോക്താക്കൾ അത് പങ്കിടുന്നു. പിന്നെ “ഈ ആരോപണം പല മാധ്യമങ്ങളും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്” എന്നത് തന്നെ അതിന്റെ വിശ്വാസ്യതയ്ക്കുള്ള തെളിവായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഇവിടെ ഒരു അടിസ്ഥാന പ്രശ്നമുണ്ട്: പല മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരു ആരോപണം സത്യമാകുന്നില്ല. പലപ്പോഴും അവയെല്ലാം ഒരേ പ്രാഥമിക ഉറവിടത്തിൽ നിന്നാണ് വിവരമെടുത്തിരിക്കുന്നത്. ഇങ്ങനെ source multiplication എന്ന പ്രതിഭാസം സംഭവിക്കാം. ഒരേ ആരോപണം പത്ത് മാധ്യമങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടാൽ പൊതുജനത്തിന് അത് പത്ത് സ്വതന്ത്ര തെളിവുകളായി തോന്നാം; യഥാർത്ഥത്തിൽ അത് ഒരേയൊരു അവകാശവാദത്തിന്റെ പത്ത് ആവർത്തനങ്ങളായിരിക്കാം. ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയ narrative നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ ഇത്തരം repetition effect-ന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

ആവർത്തനത്തിന്റെ മനഃശാസ്ത്രപരമായ സ്വാധീനവും ഇവിടെ പ്രസക്തമാണ്. ഒരേ വാദം പലതവണ കേൾക്കുമ്പോൾ അത് സത്യസന്ധമായി പരിശോധിക്കാതെയും പരിചിതമായ ഒരു വസ്തുതയായി തോന്നാൻ തുടങ്ങാം. പ്രത്യേകിച്ച് ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവിനെയോ സർക്കാരിനെയോ കുറിച്ചുള്ള നെഗറ്റീവ് വിശേഷണം നിരന്തരം ആവർത്തിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ പിന്നിലെ തെളിവുകളേക്കാൾ വിശേഷണമാണ് പൊതുബോധത്തിൽ സ്ഥിരപ്പെടുന്നത്. “അഴിമതി”, “ജനവിരുദ്ധം”, “പരാജയം”, “വിവാദം”, “അധികാരദുർവിനിയോഗം” തുടങ്ങിയ പദങ്ങൾ ഒരു രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ സ്ഥിരമായ identity markers ആയി മാറാം. പിന്നീട് ആ വ്യക്തിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുതിയ സംഭവങ്ങളും അതേ മുൻധാരണയിലൂടെ വായിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിനെ ഒരു തരത്തിലുള്ള political priming ആയി കാണാം. ഒരു വാർത്തയുടെ ഫലമെന്നതിലുപരി, ഭാവിയിലെ വാർത്തകളെ വ്യാഖ്യാനിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു മാനസിക frame സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് ഇവിടെ സംഭവിക്കുന്നത്.

കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന് ഇതിന്റെ പ്രത്യേക വെല്ലുവിളി അതിന്റെ സംഘടനാപരമായ സ്വഭാവത്തിലാണ്. ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ശക്തി പരമ്പരാഗതമായി പാർട്ടി, വർഗ്ഗസംഘടനകൾ, തൊഴിലാളി സംഘടനകൾ, കർഷക സംഘടനകൾ, യുവജന-വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനകൾ, സ്ത്രീ സംഘടനകൾ, സാംസ്കാരിക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, വായനശാലകൾ തുടങ്ങിയ ദീർഘകാല സംഘടനാ ഘടനകളിലാണ്. എന്നാൽ ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വ്യക്തിയുടെ visibility സംഘടനയെക്കാൾ പ്രധാനമാകുന്നു. ഒരു നേതാവിന്റെ social-media presence പലപ്പോഴും ഒരു മുഴുവൻ സംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയ ആശയവിനിമയത്തെക്കാൾ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നേടുന്നു. ഇതോടെ collective politics-ന് പകരം personality politics ശക്തിപ്പെടുന്നു. ഇത് ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിന് വെല്ലുവിളിയാണ്. കാരണം വർഗ്ഗസംഘടനയും കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനവും ഒരു വ്യക്തിയുടെ image management-നേക്കാൾ വ്യത്യസ്തമായ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരമാണ്.

ഇവിടെയാണ് ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ സ്വന്തം മാധ്യമപരമായ പരിമിതികളും തുറന്നുപറയേണ്ടത്. മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങൾ ഇടതുപക്ഷത്തെ അന്യായമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു എന്ന പരാതി ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ ശരിയായിരിക്കാം. എന്നാൽ അതുകൊണ്ട് മാത്രം ജനങ്ങളിലേക്ക് സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശം എത്തിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽ നിന്ന് ഇടതുപക്ഷത്തിന് ഒഴിഞ്ഞുമാറാനാവില്ല. പലപ്പോഴും ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ആശയവിനിമയം പ്രതിരോധാത്മകമാണ്. ഒരു ആരോപണം വന്നശേഷം അതിന് മറുപടി നൽകുകയാണ് പ്രധാന പ്രവർത്തനം. എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയ ആശയവിനിമയം പ്രതികരണത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുമ്പോൾ agenda മറ്റൊരാൾ നിർണ്ണയിക്കുന്നു. മാധ്യമം ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നു; ഇടതുപക്ഷം മറുപടി നൽകുന്നു. മാധ്യമം ആരോപണം ഉന്നയിക്കുന്നു; ഇടതുപക്ഷം നിഷേധിക്കുന്നു. മാധ്യമം ഒരു controversy സൃഷ്ടിക്കുന്നു; ഇടതുപക്ഷം അതിന്റെ വിശദീകരണം നൽകുന്നു. ഇങ്ങനെ ഇടതുപക്ഷം നിരന്തരം മറ്റൊരാൾ നിർണ്ണയിച്ച രാഷ്ട്രീയ agenda-യിൽ കളിക്കുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് തള്ളപ്പെടുന്നു. ഈ defensive communication model മാറ്റേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്.

അതിനു പകരം ഇടതുപക്ഷം proactive political communication വികസിപ്പിക്കണം. എന്താണ് സർക്കാർ ചെയ്തത് എന്നതിനെക്കാൾ എന്തിനാണ് ചെയ്തത് എന്നതും വിശദീകരിക്കണം. ഒരു നയത്തിന്റെ സാമൂഹിക ലക്ഷ്യം, അതിന്റെ സാമ്പത്തിക യുക്തി, അതിന്റെ ഗുണഭോക്താക്കൾ, അതിന്റെ പരിമിതികൾ, അതിനെതിരെ ഉയരുന്ന വിമർശനങ്ങളുടെ സാധുത, വിമർശനങ്ങൾക്ക് നൽകുന്ന മറുപടി എന്നിവ മുൻകൂട്ടി ജനങ്ങളോട് വിശദീകരിക്കുന്ന സംസ്കാരം ആവശ്യമാണ്. ഒരു പദ്ധതി പ്രഖ്യാപിച്ചശേഷം അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യാഘാതത്തെക്കുറിച്ച് മാധ്യമങ്ങൾ narrative നിർമ്മിക്കുന്നതുവരെ കാത്തിരിക്കാതെ, അതിന്റെ data, background, expected outcomes എന്നിവ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമാക്കണം. ഇതുവഴി വാർത്തയുടെ agenda നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ ഇടതുപക്ഷത്തിനും സജീവ പങ്കാളിത്തം നേടാം. രാഷ്ട്രീയ ആശയവിനിമയം “പ്രതികരണത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം” എന്നതിൽ നിന്ന് “വിശദീകരണത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം” എന്നതിലേക്ക് മാറണം.

ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഇടതുപക്ഷം സ്വന്തം ഭാഷയെയും പുനർവിചിന്തനം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്താവനയിൽ പാർട്ടി ഭാഷയും ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ഭാഷയും തമ്മിൽ വലിയ അകലം ഉണ്ടെങ്കിൽ മാധ്യമങ്ങൾക്ക് അതിനെ ലളിതവൽക്കരിക്കാനും വളച്ചൊടിക്കാനും കൂടുതൽ അവസരം ലഭിക്കും. ഉദാഹരണത്തിന് സാമ്പത്തിക നയത്തെക്കുറിച്ച് സങ്കീർണ്ണമായ സാങ്കേതിക ഭാഷയിൽ സംസാരിച്ചാൽ അതിന്റെ അർത്ഥം മറ്റൊരാൾ നിർവചിക്കും. എന്നാൽ അതേ നയം ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ ജീവിതച്ചെലവുമായും ഒരു തൊഴിലാളിയുടെ തൊഴിൽസുരക്ഷയുമായും ഒരു കർഷകന്റെ വരുമാനവുമായും ഒരു വിദ്യാർത്ഥിയുടെ വിദ്യാഭ്യാസച്ചെലവുമായും ബന്ധിപ്പിച്ച് വിശദീകരിച്ചാൽ അത് ജനങ്ങളുടെ അനുഭവവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെടും. അതുകൊണ്ട് ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷ ഒരേസമയം ശാസ്ത്രീയവും ലളിതവുമായിരിക്കണം. ലളിതമാക്കുക എന്നത് ആശയം ദുർബലപ്പെടുത്തുക എന്നല്ല; സങ്കീർണ്ണമായ ആശയത്തെ ജനങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലാകുന്ന രൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുക എന്നതാണ്.

ഇതോടൊപ്പം മാധ്യമങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന എല്ലാ വിമർശനങ്ങളെയും “ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധം” എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന പ്രവണതയും ഒഴിവാക്കണം. അത് രാഷ്ട്രീയമായി തിരിച്ചടിയാകാം. യഥാർത്ഥ അഴിമതി ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് അംഗീകരിക്കണം; ഭരണപരമായ വീഴ്ചയുണ്ടെങ്കിൽ തിരുത്തണം; ജനങ്ങൾക്ക് യഥാർത്ഥ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അതിനെ രാഷ്ട്രീയമായി പ്രതിരോധിക്കാതെ പരിഹരിക്കണം. മാധ്യമങ്ങളുടെ പക്ഷപാതത്തെ വിമർശിക്കുന്നതിനൊപ്പം സ്വന്തം തെറ്റുകൾ തുറന്നുപറയാനുള്ള രാഷ്ട്രീയ ധൈര്യം ഇടതുപക്ഷത്തിന് ഉണ്ടായിരിക്കണം. സ്വയംവിമർശനശേഷിയുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തെയാണ് മാധ്യമവിമർശനത്തിനും കൂടുതൽ വിശ്വാസ്യതയോടെ നിലകൊള്ളാൻ കഴിയുക. മാധ്യമങ്ങൾ തെറ്റായ വാർത്ത നൽകിയപ്പോൾ അതിനെ തെളിവോടെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയും, മാധ്യമങ്ങൾ ശരിയായ വിമർശനം ഉന്നയിച്ചപ്പോൾ അത് അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സമീപനമാണ് ദീർഘകാലത്ത് ജനവിശ്വാസം സൃഷ്ടിക്കുക.

ഇവിടെ വീണ്ടും മാർക്സിസ്റ്റ് വിമർശനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലേക്ക് മടങ്ങേണ്ടിവരും. മാധ്യമങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ ideology എന്നത് വെറും കള്ളപ്രചാരണമല്ല. ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ യാഥാർഥ്യത്തെ പ്രത്യേക രീതിയിൽ കാണുകയും അതിലെ ചില ബന്ധങ്ങളെ സ്വാഭാവികമാക്കുകയും മറ്റുചില ബന്ധങ്ങളെ അപ്രധാനമാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ബോധഘടനയാണ് ideology. അതുകൊണ്ട് ഒരു മാധ്യമം ഇടതുപക്ഷത്തിനെതിരെ ഒരു തെറ്റായ വാർത്ത പ്രസിദ്ധീകരിക്കുമ്പോൾ മാത്രമല്ല ideology പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. “വിപണി”യെ സ്വാഭാവികമായ സാമൂഹിക ക്രമമായി കാണുന്നതിലും, “മത്സരം”യെ മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വമായി കാണുന്നതിലും, സ്വകാര്യ ഉടമസ്ഥതയെ ചോദ്യം ചെയ്യേണ്ടതില്ലാത്ത അവകാശമായി കാണുന്നതിലും, തൊഴിലാളിയുടെ കൂട്ടായ അവകാശത്തെ വ്യക്തിയുടെ തൊഴിൽസ്വാതന്ത്ര്യമായി ചുരുക്കുന്നതിലും ideology പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഈ തലത്തിലാണ് മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം ഏറ്റവും ശക്തമാകുന്നത്. കാരണം അവിടെ ഇടതുപക്ഷത്തിനെതിരായ ഒരു തുറന്ന പ്രസ്താവന ആവശ്യമില്ല; ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ചോദ്യങ്ങൾ തന്നെ “അപ്രായോഗികം”, “കാലഹരണപ്പെട്ടത്”, “വികസനവിരുദ്ധം” എന്ന പൊതുബോധത്തിലേക്ക് മാറ്റപ്പെടുന്നു.

അതിനാൽ മാധ്യമരംഗത്തെ ഇടതുപക്ഷ പോരാട്ടം രണ്ട് തലങ്ങളിൽ നടക്കണം. ഒന്നാമത്തേത്, തെറ്റായ വാർത്ത, ഏകപക്ഷീയമായ റിപ്പോർട്ടിംഗ്, രാഷ്ട്രീയ double standards, sensationalism എന്നിവയ്‌ക്കെതിരായ തൽക്ഷണ പ്രതിരോധം. രണ്ടാമത്തേത്, സമൂഹത്തിൽ ആധിപത്യം നേടുന്ന ആശയങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ദീർഘകാല ideological struggle. ആദ്യത്തേതിന് വേഗത്തിലുള്ള പ്രതികരണം ആവശ്യമാണ്; രണ്ടാമത്തേതിന് ദീർഘകാല സംഘടനയും പഠനവും സാംസ്കാരിക ഇടപെടലും ആവശ്യമാണ്. ആദ്യത്തേതിന് press statement മതിയാകാം; രണ്ടാമത്തേതിന് പുസ്തകങ്ങളും പഠനകേന്ദ്രങ്ങളും documentary-കളും podcast-ുകളും പൊതുചർച്ചകളും ജനകീയ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളും ആവശ്യമാണ്. ആദ്യത്തേതിൽ മാധ്യമത്തോട് സംസാരിക്കുന്നു; രണ്ടാമത്തേതിൽ സമൂഹത്തോട് സംസാരിക്കുന്നു. ഈ വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കാതെ ഇടതുപക്ഷം മാധ്യമപ്രശ്നത്തെ കൈകാര്യം ചെയ്താൽ അത് നിരന്തരം defensive position-ൽ തുടരും.

അവസാനം, ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തെ നേരിടാനുള്ള ഏറ്റവും ശക്തമായ മാർഗം മാധ്യമങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുകയോ മാധ്യമങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം ചുരുക്കുകയോ അല്ല. മറിച്ച് വിവരത്തിന്റെ ജനാധിപത്യവൽക്കരണം ആണ്. വിവരത്തിന്റെ ഉറവിടങ്ങൾ കൂടുതൽ വൈവിധ്യമാർന്നതാകണം; സർക്കാർ രേഖകൾ ജനങ്ങൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാകണം; രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ അവരുടെ നയങ്ങളുടെ ഡാറ്റ പുറത്തുവിടണം; സ്വതന്ത്ര ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടണം; മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്ക് കൂടുതൽ തൊഴിൽസുരക്ഷയും സ്ഥാപനസ്വാതന്ത്ര്യവും ലഭിക്കണം; ജനങ്ങൾക്ക് media literacy ലഭിക്കണം; ഡിജിറ്റൽ misinformation-നെ വിമർശനാത്മകമായി തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവ് വളർത്തണം. ഇതിലൂടെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിക്ക് അനുകൂലമായ മറ്റൊരു propaganda machine സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനു പകരം, വിവിധ ആശയങ്ങൾ തമ്മിൽ മത്സരിക്കുന്ന ഒരു ശക്തമായ ജനാധിപത്യ പൊതുമണ്ഡലം സൃഷ്ടിക്കാനാകും. അത്തരമൊരു പൊതുമണ്ഡലത്തിലാണ് ഇടതുപക്ഷത്തിനും വലതുപക്ഷത്തിനും മറ്റു രാഷ്ട്രീയ പ്രവാഹങ്ങൾക്കും അവരുടെ ആശയങ്ങൾ ജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കാനും ജനങ്ങൾക്ക് അവയെ താരതമ്യം ചെയ്ത് തീരുമാനിക്കാനും കഴിയുക. മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധതയെ വിമർശിക്കുന്നതിന്റെ അന്തിമ ലക്ഷ്യം അതിനാൽ “ഇടതുപക്ഷ അനുകൂല മാധ്യമം” സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതല്ല; വർഗ്ഗതാൽപര്യങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ ആശയങ്ങളും സാമ്പത്തിക നയങ്ങളും തുറന്നും തെളിവോടെയും ഏറ്റുമുട്ടാൻ കഴിയുന്ന ഒരു കൂടുതൽ ജനാധിപത്യപരമായ പൊതുമണ്ഡലം സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ്.

മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയിൽ ഏറ്റവും ആദ്യം ഒഴിവാക്കേണ്ടത് “എല്ലാ മാധ്യമങ്ങളും ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധരാണ്” എന്ന പൊതുവൽക്കരണമാണ്. അത്തരമൊരു പ്രസ്താവന യാഥാർഥ്യത്തെ ലളിതമാക്കുകയും വിമർശനത്തിന്റെ ശാസ്ത്രീയ അടിത്തറ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യും. വ്യത്യസ്ത മാധ്യമസ്ഥാപനങ്ങൾക്കും വ്യത്യസ്ത എഡിറ്റോറിയൽ നയങ്ങളുണ്ട്; ഒരേ സ്ഥാപനത്തിനകത്തുപോലും വ്യത്യസ്ത മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ രാഷ്ട്രീയ സമീപനങ്ങളിൽ വ്യത്യാസമുണ്ടാകാം. ചില വിഷയങ്ങളിൽ ഒരു മാധ്യമം ഇടതുപക്ഷത്തെ വിമർശിക്കുകയും മറ്റൊരു വിഷയത്തിൽ അതിന്റെ നിലപാടിനെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്യാം. അതുകൊണ്ട് ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധതയെ ഒരു സ്ഥിരമായ പാർട്ടി പക്ഷപാതമായി മാത്രം നിർവചിക്കുന്നത് പര്യാപ്തമല്ല. കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായി നോക്കുമ്പോൾ, ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധത ഒരു narrative pattern ആയി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് ചോദ്യം. ഒരു രാഷ്ട്രീയ സംഭവത്തെ വിശദീകരിക്കാൻ സ്ഥിരമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഭാഷ എന്താണ്, ഏതു സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലമാണ് ഒഴിവാക്കപ്പെടുന്നത്, ഏതു രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയുടെ വാദമാണ് “സ്വാഭാവിക”മായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്, ആരാണ് നിരന്തരം പ്രതിരോധിക്കേണ്ടി വരുന്ന സ്ഥാനത്ത് നിൽക്കുന്നത്, ആരുടെ ആരോപണമാണ് ആദ്യം വിശ്വസനീയമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്, ഏതു വിഷയങ്ങളാണ് ദീർഘകാലം വാർത്തയായി നിലനിർത്തപ്പെടുന്നത് എന്നീ കാര്യങ്ങളിലാണ് ഈ pattern കണ്ടെത്തേണ്ടത്.

ഒരു narrative ഒരൊറ്റ വാർത്തയിലൂടെ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നില്ല. നിരവധി വാർത്തകൾ, headlines, editorial comments, television debates, expert opinions, political reactions, social-media posts എന്നിവ ചേർന്നാണ് അത് രൂപപ്പെടുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു സർക്കാരിനെക്കുറിച്ച് “അധികാരകേന്ദ്രീകരണം” എന്ന narrative രൂപപ്പെടണമെങ്കിൽ ഓരോ വാർത്തയിലും അതേ വാക്ക് ഉപയോഗിക്കേണ്ടതില്ല. ചില വാർത്തകൾ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ വ്യക്തിപരമായ ഇടപെടലുകളെക്കുറിച്ചായിരിക്കും; മറ്റൊന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചായിരിക്കും; മറ്റൊന്ന് പാർട്ടിയുടെ ആഭ്യന്തര തീരുമാനത്തെക്കുറിച്ചായിരിക്കും. ഇവയെല്ലാം ഒരേ frame-ൽ നിരന്തരം അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോൾ വിവിധ സംഭവങ്ങൾ തമ്മിൽ നേരിട്ടുള്ള ബന്ധമില്ലെങ്കിലും അവ പൊതുബോധത്തിൽ ഒരേ രാഷ്ട്രീയ കഥയുടെ ഭാഗങ്ങളായി മാറുന്നു. ഇതാണ് narrative construction. അതുകൊണ്ട് മാധ്യമവിമർശനം ഓരോ വാർത്തയുടെ സത്യാസത്യ പരിശോധനയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്; വാർത്തകളുടെ കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയ അർത്ഥം കൂടി പരിശോധിക്കണം.

ഇവിടെ “framing” എന്ന ആശയം കേന്ദ്രസ്ഥാനത്ത് വരുന്നു. ഒരേ സംഭവത്തെ വ്യത്യസ്ത frames ഉപയോഗിച്ച് അവതരിപ്പിക്കാം. ഒരു സർക്കാർ ജീവനക്കാരുടെ സമരത്തെ “തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശസമരം” എന്ന frame-ൽ അവതരിപ്പിക്കാം; അതേ സംഭവത്തെ “ജനങ്ങളെ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുന്ന സർക്കാർ ജീവനക്കാരുടെ സമരം” എന്ന frame-ലും അവതരിപ്പിക്കാം. ഒരു പുതിയ സർക്കാർ പദ്ധതി “സാമൂഹിക സുരക്ഷാ ഇടപെടൽ” എന്ന നിലയിൽ കാണാം; അതേ പദ്ധതിയെ “സർക്കാരിന്റെ സാമ്പത്തിക ബാധ്യത” എന്നും കാണാം. ഒരു പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം “ജനങ്ങളുടെ സമ്പത്ത്” എന്ന നിലയിൽ കാണാം; അല്ലെങ്കിൽ “നഷ്ടമുണ്ടാക്കുന്ന സർക്കാർ സ്ഥാപനം” എന്ന നിലയിൽ കാണാം. ഇവയിൽ ഒന്നും വെറും ഭാഷാപരമായ വ്യത്യാസമല്ല. ഓരോ frame-ഉം ഒരു പ്രത്യേക സാമൂഹിക മൂല്യനിർണ്ണയം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ നിൽക്കുന്ന സാമൂഹിക അവകാശം, വർഗ്ഗബന്ധം, പുനർവിതരണം, പൊതുമേഖല, സാമൂഹിക ഉടമസ്ഥത തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങൾ വാർത്തയുടെ frame-ൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചോദ്യങ്ങൾ തന്നെ അദൃശ്യമായി മാറുന്നു. ഇതാണ് ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കൂടുതൽ ആഴത്തിലുള്ള രൂപം.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ “ആരാണ് വാർത്തയിൽ?” എന്ന ചോദ്യത്തോടൊപ്പം “ആരാണ് വാർത്തയിൽ ഇല്ലാത്തത്?” എന്ന ചോദ്യവും ചോദിക്കണം. ഒരു വലിയ രാഷ്ട്രീയ വിവാദത്തിൽ മന്ത്രിമാരും പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളും അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥരും അഭിഭാഷകരും മാധ്യമപ്രവർത്തകരും സ്ഥിരമായി സംസാരിക്കുമ്പോൾ സാധാരണ ജനങ്ങൾ എവിടെയാണ്? ഒരു സാമ്പത്തിക നയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയിൽ വ്യവസായികളും സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധരും സംസാരിക്കുമ്പോൾ തൊഴിലാളികൾ എവിടെയാണ്? ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ പരിഷ്കാരത്തെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യുമ്പോൾ അധ്യാപകരും വിദ്യാർത്ഥികളും എവിടെയാണ്? ഒരു ഭൂമിപദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യുമ്പോൾ ഭൂമിയില്ലാത്തവരുടെ ശബ്ദം എവിടെയാണ്? മാധ്യമത്തിലെ ശബ്ദങ്ങളുടെ ഈ distribution തന്നെ രാഷ്ട്രീയമാണ്. ഒരു വിഭാഗത്തിന് നിരന്തരം സംസാരിക്കാനുള്ള അവകാശം ലഭിക്കുകയും മറ്റൊരു വിഭാഗം കണക്കുകളിലോ പശ്ചാത്തലവിവരങ്ങളിലോ മാത്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ പൊതുമണ്ഡലത്തിലെ അധികാരബന്ധം അതിലൂടെ പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.

ഇതോടൊപ്പം “expert” എന്ന വിഭാഗത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയവും പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. മാധ്യമ ചർച്ചകളിൽ വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. അത് സ്വാഭാവികവുമാണ്. എന്നാൽ ആരെയാണ് വിദഗ്ധനായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് എന്നത് നിഷ്പക്ഷമായ തീരുമാനമല്ല. ഒരു സാമ്പത്തിക വിഷയത്തിൽ കോർപ്പറേറ്റ് മേഖലയുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധനെ നിരന്തരം വിളിക്കുകയും തൊഴിലാളി സാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടുകളെ അപൂർവ്വമായി മാത്രം ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്താൽ ചർച്ചയുടെ പരിധി സ്വാഭാവികമായി ചുരുങ്ങും. അതുപോലെ വികസനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയിൽ വലിയ നിക്ഷേപത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന വിദഗ്ധരും പരിസ്ഥിതി-സാമൂഹിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന വിദഗ്ധരും തമ്മിൽ എത്രമാത്രം സമതുലിതമായ സ്ഥാനം ലഭിക്കുന്നു എന്നതും നിർണായകമാണ്. വിദഗ്ധത സ്വയം ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രശ്നമല്ലെങ്കിലും വിദഗ്ധരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന സ്ഥാപനപരമായ അധികാരം രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്. ഇടതുപക്ഷ ആശയങ്ങളെ “രാഷ്ട്രീയ പ്രസംഗം” എന്ന നിലയിൽ കാണുകയും വിപണി അനുകൂലമായ വാദങ്ങളെ “വിദഗ്ധ അഭിപ്രായം” എന്ന നിലയിൽ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രവണത ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് പൊതുചർച്ചയിലെ epistemic imbalance സൃഷ്ടിക്കും.

മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ “മധ്യപാത” എന്ന ആശയത്തിനും പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. രണ്ട് രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകൾക്കിടയിൽ നിൽക്കുന്നതാണ് നിഷ്പക്ഷത എന്ന ധാരണ വ്യാപകമാണ്. എന്നാൽ രണ്ട് നിലപാടുകൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം എല്ലായ്പ്പോഴും തുല്യമായ രാഷ്ട്രീയ മൂല്യമുള്ളതല്ല. ഉദാഹരണത്തിന് തൊഴിലാളിയുടെ വേതനം വർധിപ്പിക്കണമോ വേണ്ടയോ എന്ന ചർച്ചയിൽ തൊഴിലാളി സംഘടനയും തൊഴിലുടമയും രണ്ട് പക്ഷങ്ങളാണ്. എന്നാൽ മാധ്യമം “രണ്ടുപക്ഷത്തിനും തുല്യമായി സമയം നൽകി” എന്ന് പറഞ്ഞാൽ മാത്രം സാമൂഹിക നിഷ്പക്ഷത ഉറപ്പാകുന്നില്ല. ആരുടെ സാമൂഹിക ശക്തിയാണ് കൂടുതൽ, ആരുടെ ജീവിതോപാധിയാണ് അപകടത്തിൽ, ആരുടെ അവകാശമാണ് നിയമപരമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടത് തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങളും പരിഗണിക്കണം. അതുകൊണ്ട് “balanced reporting” എന്നത് രണ്ടു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്താവനകൾക്ക് തുല്യമായ സ്ഥലം നൽകുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. തെളിവുകൾക്കും സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലത്തിനും തുല്യമായ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ balance.

ഇവിടെ ഒരു വലിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രശ്നം ഉയരുന്നു. മാധ്യമങ്ങൾ ഇടതുപക്ഷത്തെ വിമർശിക്കുമ്പോൾ അത് പലപ്പോഴും “അധികാരവിരുദ്ധ മാധ്യമപ്രവർത്തനം” എന്ന നിലയിലാണ് അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. തീർച്ചയായും അധികാരത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുക മാധ്യമങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. എന്നാൽ അധികാരവിരുദ്ധതയും ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധതയും ഒരേ കാര്യമല്ല. ഒരു മാധ്യമം എല്ലാ സർക്കാരുകളെയും ഒരേ മാനദണ്ഡത്തിൽ വിമർശിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അത് ജനാധിപത്യ മാധ്യമപ്രവർത്തനമാണ്. എന്നാൽ ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ ആശയധാര അധികാരത്തിൽ വരുമ്പോൾ മാത്രം അതിന്റെ ഓരോ തീരുമാനത്തെയും പ്രത്യേകമായ സംശയത്തിന്റെ frame-ൽ അവതരിപ്പിക്കുകയും മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയുടെ സമാന പ്രവൃത്തികളെ വ്യത്യസ്ത ഭാഷയിൽ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്താൽ അവിടെ double standard ഉണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കേണ്ടിവരും. ഈ double standard തെളിയിക്കുകയാണ് ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഗൗരവമായ പഠനത്തിന്റെ പ്രധാന ദൗത്യം.

കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഈ double standard പരിശോധിക്കാനുള്ള നിരവധി സാധ്യതകളുണ്ട്. ഒരേ സ്വഭാവമുള്ള അഴിമതി ആരോപണം വ്യത്യസ്ത രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടപ്പോൾ headline-ന്റെ ഭാഷ മാറുന്നുണ്ടോ? ഒരു നേതാവിന്റെ വ്യക്തിപരമായ ആരോപണം പാർട്ടിയുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള പ്രതിച്ഛായയിലേക്ക് എത്ര വേഗത്തിൽ വ്യാപിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു? ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവിന്റെ വിവാദ പ്രസ്താവനയെ “രാഷ്ട്രീയ അസഭ്യത”യായി വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരാളുടേത് “തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രം” എന്ന നിലയിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ? ഒരു സമരം നടക്കുമ്പോൾ ഇടതുപക്ഷ സംഘടനകൾ പങ്കെടുക്കുമ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഭാഷയും മറ്റു സംഘടനകൾ പങ്കെടുക്കുമ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഭാഷയും ഒരുപോലെയാണോ? ഒരു സർക്കാർ പദ്ധതി പരാജയപ്പെട്ടാൽ അതിനെ “ഭരണപരാജയം” എന്ന് വിളിക്കുന്ന മാധ്യമം മറ്റൊരു സർക്കാരിന്റെ സമാന പരാജയത്തെ “സാഹചര്യങ്ങളുടെ ഫലം” എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോ? ഇത്തരം comparative questions ആണ് രാഷ്ട്രീയ മാധ്യമപഠനത്തെ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുന്നത്.

ഇതോടൊപ്പം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്തെ opinion poll സംസ്കാരവും പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. അഭിപ്രായ സർവേകൾ സ്വതവേ തെറ്റായ ഒന്നല്ല. അവ ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ മനോഭാവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു സൂചന നൽകാം. എന്നാൽ സർവേ ഫലങ്ങൾ വാർത്തയാകുന്ന രീതി രാഷ്ട്രീയമായി സ്വാധീനം ചെലുത്താം. ഒരു മുന്നണി മുന്നിലെന്ന് പറയുമ്പോൾ അതിന് “തിരമാല” എന്ന ഭാഷ നൽകുകയും മറ്റൊരു മുന്നണി മുന്നിലെന്ന് പറയുമ്പോൾ “അപ്രതീക്ഷിത മുന്നേറ്റം” എന്ന ഭാഷ നൽകുകയും ചെയ്താൽ സർവേ തന്നെ ഒരു political narrative-ന്റെ ഭാഗമാകുന്നു. തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പുള്ള poll-based expectation പിന്നീട് യഥാർത്ഥ ഫലത്തെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നതിനും ഉപയോഗിക്കാം. ഒരു മുന്നണി പ്രതീക്ഷിച്ചതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ സീറ്റുകൾ നേടിയാൽ “polls തെറ്റി” എന്ന വാർത്ത വരാം; മറ്റൊരു മുന്നണി പ്രതീക്ഷിച്ചതിനേക്കാൾ കുറച്ച് സീറ്റുകൾ നേടിയാൽ “ജനവികാരം തള്ളിക്കളഞ്ഞു” എന്ന narrative ഉണ്ടാകാം. അതിനാൽ സർവേയുടെ കൃത്യത മാത്രമല്ല, സർവേയെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന രാഷ്ട്രീയ മനഃശാസ്ത്രവും പഠിക്കണം.

മാധ്യമങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തിൽ നേരിട്ട് എത്രത്തോളം ഉണ്ടെന്ന് കൃത്യമായി അളക്കുക ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. ജനങ്ങൾ ഒരു പാർട്ടിക്ക് വോട്ട് ചെയ്യുന്നത് മാധ്യമവാർത്തകൾ മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കിയല്ല. കുടുംബം, വർഗ്ഗം, ജാതി, മതം, പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയം, സ്ഥാനാർത്ഥി, ഭരണപരിചയം, സാമ്പത്തിക താൽപര്യം, ദേശീയ രാഷ്ട്രീയം, വ്യക്തിപരമായ അനുഭവം തുടങ്ങിയ നിരവധി ഘടകങ്ങൾ വോട്ടിനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതിനാൽ മാധ്യമങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയപരാജയത്തിന്റെ ഏക കാരണമായി കാണുന്നത് ശാസ്ത്രീയമല്ല. എന്നാൽ മാധ്യമങ്ങൾ political salience നിർണ്ണയിക്കുന്നതിലും രാഷ്ട്രീയ സംഭവങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നതിലും നേതാക്കളുടെ പ്രതിച്ഛായ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിലും പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു. അതിന്റെ സ്വാധീനം പലപ്പോഴും നേരിട്ടുള്ള “വോട്ട് മാറ്റം” എന്നതിലല്ല; ജനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്ന രീതിയിലെ ചെറിയ മാറ്റങ്ങളുടെ കൂട്ടിച്ചേർക്കലിലാണ്. ഈ subtle influence തന്നെയാണ് മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തെ ഗൗരവത്തോടെ പഠിക്കേണ്ടതിന്റെ കാരണം.

ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഈ subtle influence വളരെ പ്രധാനമാണ്. ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഒരു മാധ്യമവാർത്ത വായിച്ച ഉടൻ ആരും വോട്ട് മാറ്റണമെന്നില്ല. എന്നാൽ വർഷങ്ങളോളം ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയെ “അഴിമതി”, “അധികാരകേന്ദ്രീകരണം”, “വികസനവിരുദ്ധത”, “പഴയ രാഷ്ട്രീയം”, “പ്രശ്നങ്ങളുള്ള നേതൃത്വം” തുടങ്ങിയ frames-ൽ കാണുന്ന ഒരാൾക്ക് പുതിയ സംഭവങ്ങളെ അതേ മുൻധാരണയിലൂടെ വിലയിരുത്താനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കും. മറുവശത്ത് മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയെ “വികസനം”, “മാറ്റം”, “പുതിയ നേതൃത്വം”, “കാര്യക്ഷമത” തുടങ്ങിയ frames-ൽ നിരന്തരം അവതരിപ്പിക്കുകയാണെങ്കിൽ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിച്ഛായ ക്രമേണ ശക്തിപ്പെടാം. ഈ process-ന് ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പിനേക്കാൾ ദൈർഘ്യമേറിയ കാലപരിധിയുണ്ട്. അതിനാൽ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വാധീനം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തിൽ മാത്രം അളക്കാനാവില്ല; ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ imagination-ലാണ് അതിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള സ്വാധീനം കാണേണ്ടത്.

ഇതോടെ ഒരു നിർണായക ചോദ്യം ഉയരുന്നു: ഈ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തെ ഇടതുപക്ഷം എങ്ങനെ നേരിടണം? അതിന്റെ ഉത്തരം മറ്റൊരു propaganda machine നിർമ്മിക്കുക എന്നതിൽ ഒതുങ്ങരുത്. കാരണം ജനങ്ങൾ ഔദ്യോഗിക പാർട്ടി പ്രചാരണത്തെയും സ്വതന്ത്ര വാർത്തയെയും വേർതിരിച്ചറിയുന്നു. വിശ്വാസ്യത നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ സ്വന്തം മാധ്യമശൃംഖലയും ഫലപ്രദമാകില്ല. അതിനാൽ ഇടതുപക്ഷത്തിന് ആവശ്യമായത് വിശ്വാസ്യതയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള alternative public sphere ആണ്. സർക്കാർ രേഖകൾ, ബജറ്റ് കണക്കുകൾ, നയരേഖകൾ, ഗവേഷണങ്ങൾ, സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ, ജനങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങൾ, വിദഗ്ധ വിശകലനങ്ങൾ എന്നിവ തുറന്നുവെക്കുന്ന ഒരു പൊതുമണ്ഡലം. അവിടെ സർക്കാരിനെ പ്രശംസിക്കുന്നതിനൊപ്പം സർക്കാരിന്റെ തെറ്റുകളും ചർച്ച ചെയ്യണം. പാർട്ടിയുടെ സ്വന്തം നിലപാടിനോട് വിയോജിക്കുന്ന ശബ്ദങ്ങൾക്കും ഇടം നൽകണം. അപ്പോഴേ അത് propaganda-യിൽ നിന്ന് public knowledge-ലേക്ക് മാറുകയുള്ളൂ.

ഇത്തരം ഒരു ബദൽ പൊതുമണ്ഡലം നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ കേരളത്തിന്റെ പഴയ വായനശാലാ-സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യത്തിന് പുതിയ ഡിജിറ്റൽ രൂപം നൽകാം. വായനശാലകൾ വെറും പുസ്തകവായനാ കേന്ദ്രങ്ങളായി മാത്രം നിൽക്കാതെ പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക ചർച്ചകളുടെ കേന്ദ്രങ്ങളാകാം. തൊഴിലാളി സംഘടനകൾ സ്വന്തം മേഖലകളിലെ തൊഴിൽപ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഡാറ്റ ശേഖരിക്കാം. കർഷക സംഘടനകൾ കാർഷിക ഉൽപ്പാദനച്ചെലവും വിപണിവിലയും രേഖപ്പെടുത്താം. വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനകൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ വാണിജ്യവൽക്കരണത്തെക്കുറിച്ച് ഗവേഷണം നടത്താം. യുവജന സംഘടനകൾ gig economy-യിലെ തൊഴിൽരീതികളെ പഠിക്കാം. സ്ത്രീ സംഘടനകൾ unpaid care work-ന്റെ സാമ്പത്തിക മൂല്യം സംബന്ധിച്ച ചർച്ചകൾ ഉയർത്താം. ഇങ്ങനെ സമൂഹത്തിന്റെ വിവിധ മേഖലകളിൽ നിന്ന് അറിവ് ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുമ്പോൾ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഏകപക്ഷീയമായ knowledge monopoly-യെ ജനകീയമായി ചോദ്യം ചെയ്യാൻ കഴിയും.

അവസാനം, ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തെ ചെറുക്കാനുള്ള ഏറ്റവും ശക്തമായ ആയുധം മാധ്യമങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള കോപമല്ല; ജനങ്ങളുടെ വിമർശനാത്മക ബോധമാണ്. ഒരു വാർത്ത വന്നാൽ അതിനെ അന്ധമായി വിശ്വസിക്കാത്ത, അതുപോലെ അന്ധമായി തള്ളിക്കളയാത്ത, തെളിവ് ചോദിക്കുന്ന, ഉറവിടം പരിശോധിക്കുന്ന, വിവിധ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ താരതമ്യം ചെയ്യുന്ന, ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലം അന്വേഷിക്കുന്ന ഒരു പൗരബോധം വളർന്നാൽ മാധ്യമങ്ങളുടെ framing power സ്വാഭാവികമായി കുറയും. ഇതൊരു ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ മാത്രം ആവശ്യകതയല്ല; ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ആവശ്യകതയാണ്. എന്നാൽ വർഗ്ഗവ്യത്യാസങ്ങളെയും സാമൂഹിക അസമത്വങ്ങളെയും രാഷ്ട്രീയ അധികാരബന്ധങ്ങളെയും വിശകലനം ചെയ്യുന്നതാണ് ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ പ്രത്യേക ബൗദ്ധിക സംഭാവന എന്നതിനാൽ ഈ media literacy-യെ ഒരു വിശാലമായ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കാൻ ഇടതുപക്ഷത്തിന് പ്രത്യേക ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്. അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം എന്ന വിഷയത്തിന്റെ അന്തിമ പ്രശ്നം മാധ്യമങ്ങൾ ഇടതുപക്ഷത്തെ എത്രമാത്രം വിമർശിക്കുന്നു എന്നതല്ല; കേരളീയ സമൂഹത്തിൽ യാഥാർഥ്യത്തെ നിർവചിക്കാനുള്ള അധികാരം ആർക്കാണ്, ആ യാഥാർഥ്യത്തിൽ ആരുടെ ശബ്ദമാണ് കേൾക്കപ്പെടുന്നത്, ആരുടെ അനുഭവമാണ് പൊതുസത്യമായി മാറുന്നത് എന്നതാണ്.

മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയിൽ നിർണായകമായ ഒരു തലമാണ് മാധ്യമങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ. ഒരു വാർത്ത എന്തുകൊണ്ട് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന ചോദ്യത്തോടൊപ്പം, ആരാണ് ആ വാർത്താ സ്ഥാപനത്തെ സാമ്പത്തികമായി നിലനിർത്തുന്നത് എന്ന ചോദ്യവും ചോദിക്കേണ്ടതുണ്ട്. പത്രം വായനക്കാരനിൽ നിന്ന് വില ഈടാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അതിന്റെ മുഴുവൻ സാമ്പത്തിക നിലനിൽപ്പ് വായനക്കാരന്റെ പണമുപയോഗിച്ചല്ല നടക്കുന്നത്. പരസ്യവരുമാനം, നിക്ഷേപം, സ്പോൺസർഷിപ്പ്, വിവിധ വ്യാപാരബന്ധങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ വരുമാനമാർഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ മാധ്യമസ്ഥാപനങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക ഘടനയെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതിനാൽ മാധ്യമം ഒരു സാമൂഹിക സ്ഥാപനമെന്ന നിലയിലും ഒരു വ്യവസായമെന്ന നിലയിലും ഒരേസമയം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഈ ഇരട്ട സ്വഭാവമാണ് അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത്. പൊതുജനങ്ങൾക്ക് സത്യം അറിയിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തവും സ്ഥാപനത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക നിലനിൽപ്പിനുള്ള ആവശ്യകതയും തമ്മിലുള്ള വൈരുധ്യം നിരന്തരം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഈ വൈരുധ്യം എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും വാർത്തയുടെ ഉള്ളടക്കത്തെ നിർണ്ണയിക്കണമെന്നില്ലെങ്കിലും, ഏതു തരത്തിലുള്ള വാർത്തകൾക്ക് മുൻഗണന ലഭിക്കുന്നു എന്നതിൽ അതിന്റെ സ്വാധീനം നിഷേധിക്കാനാവില്ല.

മൂലധനവുമായി മാധ്യമങ്ങളുടെ ബന്ധം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ഉടമസ്ഥതയുടെ ഘടനയാണ് ആദ്യം നോക്കേണ്ടത്. ഒരു മാധ്യമസ്ഥാപനം ആരുടേതാണ് എന്ന ചോദ്യം അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാട് നിർണ്ണയിക്കുന്ന ഏക മാനദണ്ഡമല്ലെങ്കിലും, അത് അവഗണിക്കാനാവാത്ത ഘടകമാണ്. ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സ്ഥാപനം, വലിയ കോർപ്പറേറ്റ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള സ്ഥാപനം, വിവിധ നിക്ഷേപകരുടെ പങ്കാളിത്തമുള്ള സ്ഥാപനം, രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക സംഘടനകളുമായി ചരിത്രപരമായ ബന്ധമുള്ള സ്ഥാപനം എന്നിവ ഒരേ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കണമെന്നില്ല. ഉടമസ്ഥതയ്ക്ക് പുറമെ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ബോർഡ് ഘടന, നിക്ഷേപബന്ധങ്ങൾ, അനുബന്ധ ബിസിനസുകൾ, സാമ്പത്തിക പങ്കാളിത്തങ്ങൾ എന്നിവയും പരിശോധിക്കണം. കാരണം മാധ്യമസ്ഥാപനം സ്വതന്ത്രമായ ഒരു ദ്വീപല്ല; അതിന്റെ ഉടമസ്ഥരുടെ വിശാലമായ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളുമായി അത് ചിലപ്പോൾ ബന്ധപ്പെട്ടു നിൽക്കാം. ഒരു മാധ്യമസ്ഥാപനം തന്നെ ഒരു വലിയ വ്യാപാരശൃംഖലയുടെ ഭാഗമാണെങ്കിൽ, അതിന്റെ വാർത്താ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ച് ചോദ്യം ഉയരുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. എന്നാൽ ഇവിടെ പോലും നിഗമനത്തിലെത്തുന്നതിന് മുമ്പ് തെളിവ് ആവശ്യമാണ്. ഉടമസ്ഥതയുണ്ടെന്ന alone കൊണ്ട് editorial interference തെളിയുന്നില്ല. അതിനാൽ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ശാസ്ത്രീയ പഠനം ownership data-യെയും editorial content analysis-നെയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കണം.

പരസ്യവിപണിയാണ് മറ്റൊരു നിർണായക ഘടകം. ഒരു മാധ്യമത്തിന്റെ പ്രധാന വരുമാനമാർഗം പരസ്യമാണെങ്കിൽ, പരസ്യദാതാക്കളുമായുള്ള ബന്ധം സ്ഥാപനത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക സുരക്ഷയ്ക്ക് പ്രധാനമാകും. വലിയ കമ്പനികൾ, ബാങ്കുകൾ, റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ആശുപത്രികൾ, വാഹനകമ്പനികൾ, ഉപഭോക്തൃ ബ്രാൻഡുകൾ തുടങ്ങിയവ മാധ്യമങ്ങളുടെ പ്രധാന പരസ്യദാതാക്കളാകാം. ഈ പരസ്യദാതാക്കൾ ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക വാർത്ത തടയണമെന്ന് നേരിട്ട് നിർദ്ദേശിക്കുന്നു എന്ന് പൊതുവായി പറയുന്നത് തെളിവില്ലാത്ത ആരോപണമാകും. എന്നാൽ ഒരു മാധ്യമത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഘടനയിൽ പരസ്യവിപണിക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ടെങ്കിൽ, കോർപ്പറേറ്റ് താൽപര്യങ്ങളെ ശക്തമായി ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന editorial line സ്ഥാപനത്തിനകത്ത് സമ്മർദ്ദങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള സാധ്യത ഉണ്ടെന്നത് രാഷ്ട്രീയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ അടിസ്ഥാനപരമായ ചോദ്യമാണ്. അതിനാൽ “ആരാണ് പരസ്യം നൽകുന്നത്?” എന്ന ചോദ്യം “ആരാണ് വാർത്ത എഴുതുന്നത്?” എന്ന ചോദ്യത്തിനൊപ്പം പരിശോധിക്കണം. മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം വ്യക്തിഗത എഡിറ്ററുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം മാത്രമല്ല; സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്ഥാപനത്തിന് എത്രത്തോളം സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയും എന്നതും അതിന്റെ ഭാഗമാണ്.

ഇതോടൊപ്പം സർക്കാർ പരസ്യത്തിന്റെ പ്രശ്നവും വരുന്നു. മാധ്യമസ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് സർക്കാർ പരസ്യം ഒരു പ്രധാന വരുമാനസ്രോതസ്സാകുമ്പോൾ ഭരണകൂടവും മാധ്യമങ്ങളും തമ്മിൽ സാമ്പത്തിക ആശ്രിതത്വം രൂപപ്പെടാം. ഇത് ഏതു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി അധികാരത്തിലാണെങ്കിലും ബാധകമായ പ്രശ്നമാണ്. സർക്കാർ പരസ്യം മാധ്യമത്തെ അനുകൂലമാക്കണമെന്നില്ല; അതുപോലെ സർക്കാർ പരസ്യം പിൻവലിച്ചാൽ മാധ്യമം നിർബന്ധമായും ഭരണവിരുദ്ധമാകണമെന്നുമില്ല. എന്നാൽ മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ സർക്കാർ പരസ്യത്തിന്റെ വലുപ്പം, വിതരണം, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് മാനദണ്ഡങ്ങൾ എന്നിവ പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. ഒരു മാധ്യമത്തെ അനുകൂലിക്കുകയും മറ്റൊന്നിനെ ശിക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയിൽ പരസ്യവിതരണം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അത് മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ബാധിക്കുന്ന പ്രശ്നമാണ്. അതിനാൽ ഇടതുപക്ഷം സ്വന്തം സർക്കാരുകളെ സംബന്ധിച്ചും ഈ മാനദണ്ഡം സ്വീകരിക്കണം. ഇടതുപക്ഷ സർക്കാർ അനുകൂലമായ മാധ്യമങ്ങൾക്ക് മാത്രം പരസ്യം നൽകുകയും വിമർശിക്കുന്ന മാധ്യമങ്ങളെ സാമ്പത്തികമായി ശിക്ഷിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അത് മാധ്യമവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയമായി മാറും. ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ജനാധിപത്യ വിശ്വാസ്യത സംരക്ഷിക്കണമെങ്കിൽ മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്ന മാനദണ്ഡം സ്വന്തം ഭരണത്തിലും പാലിക്കണം.

മാധ്യമവും മൂലധനവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ മറ്റൊരു രൂപം വികസനത്തിന്റെ നിർവചനത്തിലാണ്. ഒരു വലിയ വ്യവസായ പദ്ധതി പ്രഖ്യാപിക്കുമ്പോൾ വാർത്തയുടെ ഭാഷ പലപ്പോഴും “നിക്ഷേപം”, “തൊഴിൽ”, “വികസനം”, “വ്യവസായ സൗഹൃദ അന്തരീക്ഷം” എന്നീ പദങ്ങളിലായിരിക്കും. ഇവ യഥാർത്ഥ സാമ്പത്തിക നേട്ടങ്ങളായിരിക്കാം. എന്നാൽ അതേ പദ്ധതിയുടെ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ, പരിസ്ഥിതി പ്രത്യാഘാതം, പ്രാദേശിക ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം, തൊഴിലിന്റെ ഗുണനിലവാരം, പൊതുസമ്പത്തിന്റെ കൈമാറ്റം, നികുതി ഇളവുകൾ, ദീർഘകാല സാമൂഹിക ചെലവ് തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ രണ്ടാമനിരയിലേക്ക് പോകാം. ഇതിന്റെ മറുവശവും പരിശോധിക്കണം. എല്ലാ വലിയ പദ്ധതികളെയും “കോർപ്പറേറ്റ് കൊള്ള” എന്ന ഒറ്റ frame-ൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നതും ശാസ്ത്രീയമല്ല. ഒരു ഇടതുപക്ഷ മാധ്യമവിമർശനത്തിന് വികസനത്തിന്റെ സാമൂഹിക നേട്ടവും സാമൂഹിക ചെലവും ഒരുപോലെ അളക്കാനുള്ള കഴിവ് വേണം. യഥാർത്ഥ പ്രശ്നം വികസനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്നതോ എതിർക്കുന്നതോ അല്ല; വികസനം ആരുടെ താൽപര്യത്തിൽ, ആരുടെ ചെലവിൽ, ആരുടെ ഉടമസ്ഥതയിൽ, ആരുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ നടക്കുന്നു എന്ന ചോദ്യമാണ്.

ഇവിടെയാണ് ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനപരമായ വ്യത്യാസം വ്യക്തമാകുന്നത്. ഒരു നവലിബറൽ സമീപനം സാമ്പത്തിക വളർച്ചയെ പ്രധാനമായും GDP, നിക്ഷേപം, ഉൽപ്പാദനം, വിപണി വികസനം തുടങ്ങിയ സൂചികകളിലൂടെ വിലയിരുത്താം. ഇടതുപക്ഷ സമീപനം അതിനൊപ്പം വിതരണം, തൊഴിൽസുരക്ഷ, സാമൂഹിക സമത്വം, പൊതുസേവനങ്ങളുടെ ലഭ്യത, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, മനുഷ്യരുടെ ജീവിതനിലവാരം തുടങ്ങിയ സൂചികകളും പരിഗണിക്കുന്നു. മാധ്യമങ്ങളിൽ ആദ്യത്തെ സൂചികകൾ സ്ഥിരമായി headline ആകുകയും രണ്ടാമത്തെ സൂചികകൾ “വിരുദ്ധരുടെ വാദം” എന്ന നിലയിൽ മാത്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ അവിടെ ഒരു ideological asymmetry ഉണ്ടാകാം. ഇതാണ് ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധതയുടെ ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായ രൂപങ്ങളിൽ ഒന്ന്. ഒരു മാധ്യമം “ഞങ്ങൾ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധരാണ്” എന്ന് ഒരിക്കലും പറയേണ്ടതില്ല; വികസനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അതിന്റെ അടിസ്ഥാന നിർവചനം തന്നെ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചോദ്യങ്ങളെ marginalize ചെയ്യാൻ മതിയാകും.

അതുപോലെ തൊഴിലാളി സമരങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന രീതിയും പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. ഒരു സമരം നടക്കുമ്പോൾ സാധാരണ ജനങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന ബുദ്ധിമുട്ട് വാർത്തയാകുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. എന്നാൽ സമരത്തിലേക്ക് തൊഴിലാളികളെ നയിച്ച കാരണങ്ങൾ എന്താണ്, ആവശ്യങ്ങൾ എന്താണ്, തൊഴിലുടമയുടെ നിലപാട് എന്താണ്, മുമ്പുണ്ടായ ചർച്ചകൾ എന്തായിരുന്നു, നിയമപരമായ അവകാശങ്ങൾ എന്താണ്, വേതനത്തിന്റെ യാഥാർഥ്യസ്ഥിതി എന്താണ് തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ കൂടി പരിശോധിക്കുമ്പോഴാണ് സമരത്തിന്റെ സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലം വ്യക്തമാകുന്നത്. “ജനങ്ങളെ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുന്ന സമരം” എന്ന ഒറ്റ frame തൊഴിലാളി അവകാശത്തെ അദൃശ്യപ്പെടുത്താം. മറുവശത്ത് തൊഴിലാളി സംഘടനയുടെ എല്ലാ ആവശ്യങ്ങളും സ്വാഭാവികമായി ന്യായമാണെന്ന് കരുതുന്നതും ശരിയല്ല. മാധ്യമത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം സമരത്തെ romanticize ചെയ്യുകയോ demonize ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നത് അല്ല; സംഘർഷത്തിന്റെ സാമൂഹിക ഘടന ജനങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുകയാണ്. ഈ മാനദണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് മാറുമ്പോഴാണ് വാർത്ത രാഷ്ട്രീയമായി പക്ഷപാതപരമാകുന്നത്.

കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന രൂപം രാഷ്ട്രീയത്തെ വ്യക്തികളുടെ സ്വഭാവത്തിലേക്ക് ചുരുക്കുന്നതാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെ നയം, വർഗ്ഗപരമായ നിലപാട്, ചരിത്രപരമായ പങ്ക്, സംഘടനാ ഘടന, സാമൂഹിക അടിത്തറ എന്നിവയെക്കാൾ ഒരു നേതാവിന്റെ വ്യക്തിത്വം, വസ്ത്രധാരണം, സംസാരശൈലി, കുടുംബബന്ധങ്ങൾ, വ്യക്തിപരമായ വിവാദങ്ങൾ എന്നിവ വാർത്തയുടെ കേന്ദ്രമാകുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയം personality politics ആയി ചുരുങ്ങുന്നു. ഇത് എല്ലാ പാർട്ടികൾക്കും ബാധകമായ ഒരു മാധ്യമപ്രവണതയാണ്. എന്നാൽ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ collective character കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം കൂടുതൽ ഗൗരവമുള്ളതാണ്. കാരണം ഒരു വ്യക്തിയുടെ image-നെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഇടതുപക്ഷത്തെ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ അതിന്റെ സാമൂഹിക-ചരിത്രപരമായ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവം മറയുന്നു. പാർട്ടി ഒരു വ്യക്തിയല്ല; അത് ഒരു ചരിത്രപരമായ സംഘടനയും ആശയധാരയും വർഗ്ഗബന്ധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയശക്തിയുമാണ്. അതിനെ celebrity politics-ന്റെ ഭാഷയിൽ മാത്രം അവതരിപ്പിക്കുന്നത് ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഉള്ളടക്കത്തെ ചുരുക്കുന്നു.

ഇതിന് സമാന്തരമായി “leadership crisis” എന്ന narrative-ും രൂപപ്പെടാം. ഒരു പാർട്ടിക്കകത്തെ സ്വാഭാവികമായ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ, തലമുറമാറ്റം, സംഘടനാ ചർച്ചകൾ, നയപരമായ തർക്കങ്ങൾ എന്നിവ ജനാധിപത്യ സംഘടനാ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്. എന്നാൽ അവയെ നിരന്തരം “പാർട്ടി തകർച്ച”, “നേതൃത്വ പ്രതിസന്ധി”, “കലാപം”, “പിളർപ്പ്” തുടങ്ങിയ frames-ൽ അവതരിപ്പിച്ചാൽ സാധാരണ സംഘടനാ പ്രക്രിയയും existential crisis-ഉം തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം മാഞ്ഞുപോകുന്നു. ഒരു വലിയ സംഘടനയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുന്നത് തന്നെ അതിന്റെ തകർച്ചയുടെ തെളിവല്ല. അതുപോലെ യഥാർത്ഥ സംഘടനാപരമായ പ്രതിസന്ധിയെ “സ്വാഭാവിക ജനാധിപത്യ ചർച്ച” എന്ന പേരിൽ മറച്ചുവയ്ക്കുന്നതും ശരിയല്ല. അതിനാൽ വീണ്ടും തെളിവും താരതമ്യവും ആവശ്യമാണ്. മുൻകാലങ്ങളിൽ സമാനമായ സംഭവങ്ങൾ മറ്റു പാർട്ടികളിൽ ഉണ്ടായപ്പോൾ മാധ്യമഭാഷ എങ്ങനെയായിരുന്നു എന്നതും പരിശോധിക്കണം.

ഇതെല്ലാം ചേർന്നാണ് “agenda-setting power” രൂപപ്പെടുന്നത്. മാധ്യമങ്ങൾക്ക് ജനങ്ങൾ എന്ത് ചിന്തിക്കണം എന്ന് നിർബന്ധിക്കാൻ കഴിയില്ല; എന്നാൽ ജനങ്ങൾ എന്തിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കണം എന്നതിൽ അവയ്ക്ക് വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിയും. ഒരു സംസ്ഥാനത്ത് തൊഴിലില്ലായ്മ, വിലക്കയറ്റം, പൊതുആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, പരിസ്ഥിതി, കർഷകപ്രശ്നം തുടങ്ങിയവ യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളായിരിക്കുമ്പോഴും രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയുടെ ഭൂരിഭാഗം സമയം വ്യക്തിപരമായ ആരോപണങ്ങൾക്കും ചെറിയ വിവാദങ്ങൾക്കും നീക്കിവെച്ചാൽ പൊതുമണ്ഡലത്തിലെ മുൻഗണനകൾ മാറുന്നു. ഒരു പ്രശ്നം സമൂഹത്തെ ബാധിക്കുന്നതിനാൽ പ്രധാനമാകുന്നില്ല; അത് മാധ്യമങ്ങളിൽ എത്ര ദൃശ്യമാണ് എന്നതനുസരിച്ചും അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ പ്രധാന വെല്ലുവിളി ഓരോ വാർത്തയ്ക്കും മറുപടി നൽകുന്നതല്ല; ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലെ യഥാർത്ഥ അടിസ്ഥാന പ്രശ്നങ്ങളെ വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയ agenda-യുടെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരികയാണ്.

ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് “മാധ്യമങ്ങൾ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധരാണ്” എന്ന പരാതിയെക്കാൾ കൂടുതൽ ശക്തമായ ഒരു വിമർശനരീതി ആവശ്യമായി വരുന്നത്. ഏതു സാമൂഹിക താൽപര്യമാണ് വാർത്തയുടെ default point of view ആയി മാറുന്നത്? എന്നതാണ് ചോദ്യം. തൊഴിലുടമയുടെ നഷ്ടം സ്വാഭാവികമായി സാമ്പത്തിക നഷ്ടമായി കണക്കാക്കപ്പെടുമ്പോൾ തൊഴിലാളിയുടെ വരുമാനനഷ്ടം വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്നമായി മാത്രം കാണുന്നുണ്ടോ? വിപണി നിക്ഷേപം “വികസനം” എന്ന പൊതുപദത്തിൽ ഉൾപ്പെടുമ്പോൾ പൊതുമേഖലാ നിക്ഷേപം “സർക്കാർ ചെലവ്” എന്ന ചുരുങ്ങിയ പദത്തിൽ ഒതുങ്ങുന്നുണ്ടോ? സ്വകാര്യ സ്ഥാപനത്തിന്റെ കാര്യക്ഷമത സ്വാഭാവികമായി അംഗീകരിക്കുമ്പോൾ പൊതുസ്ഥാപനത്തിന്റെ സാമൂഹിക സേവന മൂല്യം കണക്കിലെടുക്കുന്നുണ്ടോ? ഈ asymmetries ആണ് മാധ്യമങ്ങളുടെ ആശയപരമായ സ്വഭാവത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്നത്.

അതുകൊണ്ട് മലയാള മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ഗൗരവമായ പഠനം മൂന്ന് തലങ്ങളിൽ ഒരേസമയം നടക്കണം. ഒന്നാമതായി, content analysis—വാർത്തകളുടെ ഭാഷ, headlines, sources, framing, prominence, repetition എന്നിവയുടെ പഠനം. രണ്ടാമതായി, political economy analysis—ഉടമസ്ഥത, നിക്ഷേപം, പരസ്യം, വരുമാനം, കോർപ്പറേറ്റ് ബന്ധങ്ങൾ, സ്ഥാപന ഘടന എന്നിവയുടെ പഠനം. മൂന്നാമതായി, audience analysis—ജനങ്ങൾ ഈ വാർത്തകൾ എങ്ങനെ സ്വീകരിക്കുന്നു, ഏതു frames ആണ് വിശ്വസിക്കുന്നത്, എന്തുകൊണ്ട് വിശ്വസിക്കുന്നു, സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ അവ എങ്ങനെ പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന പഠനം. ഈ മൂന്ന് തലങ്ങളും ഒന്നിച്ചുവരുമ്പോഴാണ് മാധ്യമങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനത്തെക്കുറിച്ച് സമഗ്രമായ ചിത്രം ലഭിക്കുക.

അവസാനം ഈ പഠനം ഒരു പ്രധാന നിഗമനത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു: മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം ഒരു മാധ്യമപ്രവർത്തകന്റെ വ്യക്തിപരമായ രാഷ്ട്രീയ വിരോധത്തിൽ മാത്രം അന്വേഷിക്കേണ്ടതല്ല. അത് ചിലപ്പോൾ വ്യക്തിപരമായ മുൻവിധികളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാം; ചിലപ്പോൾ സ്ഥാപനപരമായ editorial policy-യിൽ; ചിലപ്പോൾ ഉടമസ്ഥതയുടെയും മൂലധനത്തിന്റെയും താൽപര്യങ്ങളിൽ; ചിലപ്പോൾ പരസ്യവിപണിയുടെ സമ്മർദ്ദത്തിൽ; ചിലപ്പോൾ professional newsroom routines-ൽ; ചിലപ്പോൾ algorithmic amplification-ൽ; മറ്റുചിലപ്പോൾ സമൂഹത്തിലെ തന്നെ ആധിപത്യ ആശയങ്ങളെ മാധ്യമം ചോദ്യം ചെയ്യാതെ പുനരുത്പാദിപ്പിക്കുന്നതിൽ. അതിനാൽ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയം മനസ്സിലാക്കുക എന്നത് “ഏത് മാധ്യമമാണ് ഇടതുപക്ഷത്തെ അനുകൂലിക്കുന്നത്?” എന്ന ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം കണ്ടെത്തുക മാത്രമല്ല. കേരളീയ പൊതുമണ്ഡലത്തിൽ ഏതു ആശയങ്ങളാണ് സാധാരണബോധമായി സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നത്, ആ ആശയങ്ങൾ ആരുടെ സാമൂഹിക താൽപര്യങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നു, അവയെ പുനരുത്പാദിപ്പിക്കുന്ന സ്ഥാപനപരമായ സംവിധാനങ്ങൾ ഏതൊക്കെയാണ് എന്നതിനെ കണ്ടെത്തുകയാണ്. അതാണ് മാധ്യമവിമർശനത്തെ രാഷ്ട്രീയ മുദ്രാവാക്യത്തിൽ നിന്ന് ശാസ്ത്രീയമായ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക വിശകലനത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നത്.

കേരളത്തിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ മാധ്യമങ്ങളുടെ പങ്ക് പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ഏറ്റവും സൂക്ഷിക്കേണ്ട കാര്യം മാധ്യമപ്രചാരണവും ജനവിധിയും തമ്മിൽ നേരിട്ടുള്ള ഒരു യാന്ത്രിക ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാതിരിക്കുകയാണ്. ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതുപക്ഷം പരാജയപ്പെട്ടാൽ അതിന്റെ കാരണം മാധ്യമവിരോധം മാത്രമാണെന്ന് പറയുന്നത് രാഷ്ട്രീയമായി ആശ്വാസകരമായിരിക്കാം; എന്നാൽ അത് ശാസ്ത്രീയമായ വിശകലനമല്ല. അതുപോലെ ഇടതുപക്ഷം വിജയിച്ചാൽ മാധ്യമങ്ങളുടെ സ്വാധീനം ഇല്ലെന്ന് കരുതുന്നതും തെറ്റാണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം രൂപപ്പെടുന്നത് സാമൂഹിക വർഗ്ഗഘടന, സാമ്പത്തിക സാഹചര്യം, ഭരണപരിചയം, പ്രാദേശിക വിഷയങ്ങൾ, സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ സ്വീകാര്യത, സംഘടനാ പ്രവർത്തനം, പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ശക്തി, കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയബന്ധം, സാമൂഹിക കൂട്ടുകെട്ടുകൾ, വ്യക്തിപരമായ അനുഭവങ്ങൾ, മാധ്യമ narrative എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന നിരവധി ഘടകങ്ങളുടെ പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിലൂടെയാണ്. മാധ്യമം അതിൽ ഒരു നിർണായക ഘടകമായിരിക്കാം; പക്ഷേ ഏക ഘടകമല്ല. അതിനാൽ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ഓരോ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയത്തെയും മാധ്യമവിരോധത്തിന്റെ ഫലമായി മാത്രം വിശദീകരിക്കുന്നത് സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ ദൗർബല്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയുന്നതിൽ നിന്ന് പാർട്ടിയെ തടയും. എന്നാൽ അതുകൊണ്ട് മാധ്യമങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം നിഷേധിക്കാനും കഴിയില്ല. യഥാർത്ഥ സമീപനം ഇവ രണ്ടിനുമിടയിലെ dialectical ബന്ധം തിരിച്ചറിയുന്നതാണ്: മാധ്യമങ്ങൾ ജനാഭിപ്രായത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു; അതേസമയം ജനങ്ങളുടെ നിലവിലുള്ള അനുഭവങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ മുൻധാരണകളും മാധ്യമ narrative-ന്റെ സ്വീകാര്യതയെ നിർണ്ണയിക്കുന്നു.

ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്ത് മാധ്യമങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ യാഥാർഥ്യത്തെ മൂന്ന് പ്രധാന ഘട്ടങ്ങളിലൂടെ സ്വാധീനിക്കാം. ആദ്യഘട്ടം agenda-setting ആണ്—ഏതു വിഷയങ്ങളാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചർച്ചയുടെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നത്. രണ്ടാമത്തേത് framing ആണ്—തിരഞ്ഞെടുത്ത വിഷയത്തെ ഏതു രീതിയിൽ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു. മൂന്നാമത്തേത് evaluation ആണ്—ആ വിഷയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഏതു രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയാണ് ഉത്തരവാദിയെന്ന് ജനങ്ങൾ വിലയിരുത്തേണ്ട രീതിയിൽ narrative നിർമ്മിക്കുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന് വിലക്കയറ്റം ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിഷയമാകാം. എന്നാൽ വിലക്കയറ്റത്തിന്റെ കാരണമായി അന്താരാഷ്ട്ര വിപണി, കേന്ദ്രസർക്കാർ നയം, സംസ്ഥാന നികുതി, വിതരണശൃംഖല, കോർപ്പറേറ്റ് pricing തുടങ്ങിയവയിൽ ഏതാണ് പ്രധാനമെന്ന് framing നിർണ്ണയിക്കും. തുടർന്ന് അതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏതു സർക്കാരിനാണ് എന്ന് evaluation ഘട്ടം നിർണ്ണയിക്കും. അതുകൊണ്ട് ഒരു സാമ്പത്തിക പ്രശ്നം ജനങ്ങളുടെ അനുഭവത്തിൽ നിന്ന് രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്തത്തിലേക്ക് മാറുന്ന മുഴുവൻ പ്രക്രിയയിലും മാധ്യമ narrative ഇടപെടുന്നു.

ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വ്യക്തമായ ഉദാഹരണം ഭരണപരാജയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകളിലാണ്. ഒരു ഇടതുപക്ഷ സർക്കാർ അധികാരത്തിലിരിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഓരോ ഭരണപരമായ വീഴ്ചയും സർക്കാരിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവത്തിന്റെ തെളിവായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്നത് പരിശോധിക്കണം. ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ വീഴ്ച സർക്കാർ സംവിധാനത്തിന്റെ പരാജയമായി, ഒരു വകുപ്പിന്റെ പ്രശ്നം മന്ത്രിയുടെ വ്യക്തിപരമായ പരാജയമായി, ഒരു പ്രാദേശിക ഭരണപ്രശ്നം സംസ്ഥാന ഭരണത്തിന്റെ പരാജയമായി, ഒരു സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ട് സർക്കാരിന്റെ ധനകാര്യ അയോഗ്യതയായി frame ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ടോ? അതേസമയം മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയ ശക്തി അധികാരത്തിലിരിക്കുമ്പോൾ സമാനമായ വീഴ്ചകൾ “പ്രാദേശിക പ്രശ്നം”, “ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വീഴ്ച”, “സാഹചര്യപരമായ പരിമിതി” എന്നിങ്ങനെ വ്യക്തിഗതവൽക്കരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ? ഇത്തരം താരതമ്യങ്ങൾ മാത്രമാണ് double standard ഉണ്ടോ എന്ന് കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കുക. ഒറ്റപ്പെട്ട വാർത്തകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധത ആരോപിക്കുന്നതിനെക്കാൾ ദീർഘകാല content analysis കൂടുതൽ വിശ്വാസ്യത നൽകും.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്ത് “wave”, “mood”, “sentiment”, “anti-incumbency” തുടങ്ങിയ പദങ്ങൾ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവയിൽ ചിലത് രാഷ്ട്രീയ യാഥാർഥ്യങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നവയാണ്. എന്നാൽ അവയ്ക്ക് സ്വയം രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനവുമുണ്ട്. “ജനവികാരം മാറിക്കഴിഞ്ഞു” എന്ന് നിരന്തരം പറയുമ്പോൾ ഇപ്പോഴും തീരുമാനമെടുത്തിട്ടില്ലാത്ത വോട്ടർമാർക്ക് ഒരു prevailing mood ഉണ്ടെന്ന ധാരണ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടാം. മനുഷ്യർ സാമൂഹിക ജീവികളായതിനാൽ തങ്ങൾ ന്യൂനപക്ഷത്തിലാണെന്ന തോന്നൽ അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ പെരുമാറ്റത്തെ സ്വാധീനിക്കാം. അതിനാൽ election narrative ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തിന്റെ വിവരണം മാത്രമല്ല; ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ അത് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഒരു ഘടകവുമാകാം. ഇവിടെ മാധ്യമങ്ങളുടെ സ്വാധീനം നേരിട്ടുള്ള പ്രചാരണത്തിലല്ല; “ആരാണ് ജയിക്കാൻ പോകുന്നത്?”, “ആരാണ് തോൽക്കാൻ പോകുന്നത്?”, “ആർക്കാണ് momentum?” തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങളിലൂടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതീക്ഷകൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിലാണ്.

എന്നാൽ ഇവിടെ മറ്റൊരു പ്രധാന കാര്യം കൂടി കാണണം. മാധ്യമങ്ങൾ മാത്രം ഒരു “wave” സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല. സമൂഹത്തിൽ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റത്തിന്റെ സൂചനകൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ജനങ്ങളുടെ ഭരണവിരോധം, സാമ്പത്തിക അസന്തോഷം, സ്ഥാനാർത്ഥികളോടുള്ള അസംതൃപ്തി, സംഘടനാപരമായ ക്ഷീണം തുടങ്ങിയവ ഇല്ലാതെ മാധ്യമ narrative മാത്രം കൊണ്ട് ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ മാറ്റം സൃഷ്ടിക്കുക എളുപ്പമല്ല. അതുകൊണ്ട് മാധ്യമങ്ങളെ അമിതമായി ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന conspiracy explanation-നും മാധ്യമങ്ങളുടെ സ്വാധീനം പൂർണ്ണമായി നിഷേധിക്കുന്ന liberal explanation-നും ഇടയിൽ ഒരു dialectical explanation ആവശ്യമാണ്. മാധ്യമം രാഷ്ട്രീയ യാഥാർഥ്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല; നിലവിലുള്ള യാഥാർഥ്യത്തിലെ ചില ഘടകങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും അവയ്ക്ക് കൂടുതൽ ദൃശ്യതയും രാഷ്ട്രീയ അർത്ഥവും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ദീർഘകാലം ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്ന framing തന്നെ പിന്നീട് ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ യാഥാർഥ്യബോധത്തിന്റെ ഭാഗമാകുകയും ചെയ്യാം.

ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള മാധ്യമ narrative-ലും ഇതേ പ്രശ്നം കാണാം. ഇടതുപക്ഷം തോറ്റാൽ “ജനങ്ങൾ തള്ളിക്കളഞ്ഞു” എന്നത് സാധാരണ headline ആകാം. ഇത് ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തിന്റെ ലളിതമായ വിവരണം മാത്രമാണ്. എന്നാൽ അതിനുശേഷം “ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ കാലം കഴിഞ്ഞു”, “ജനങ്ങൾ പുതിയ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് മാറുന്നു”, “സംഘടന തകർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു” തുടങ്ങിയ വിശാലമായ നിഗമനങ്ങൾ അതേ ഫലത്തിൽ നിന്ന് നിർമ്മിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അവിടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലവും രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഇല്ലാതാകുന്നു. ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ പരാജയം ഒരു പ്രത്യേക കാലഘട്ടത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടിന്റെ സൂചനയാണ്; അത് ഒരു ആശയധാരയുടെ ചരിത്രപരമായ അന്ത്യം തെളിയിക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ തുടർച്ചയായ പരാജയങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ സംഘടനാപരവും ആശയപരവുമായ പ്രതിസന്ധി പരിശോധിക്കേണ്ടതുമാണ്. അതിനാൽ ഇടതുപക്ഷം മാധ്യമ narrative-നെ തള്ളുന്നതിന് മുമ്പ് യഥാർത്ഥ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഡാറ്റയും സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങളും പരിശോധിക്കണം.

ഇതിന്റെ മറുവശം ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ വിജയങ്ങളാണ്. ഇടതുപക്ഷം വിജയിക്കുമ്പോൾ ആ വിജയം “ക്ഷേമപദ്ധതികളുടെ ഫലം”, “പ്രാദേശിക സ്ഥാനാർത്ഥിയുടെ സ്വാധീനം”, “പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ പിഴവ്”, “സാഹചര്യങ്ങളുടെ നേട്ടം” തുടങ്ങിയവയായി ചുരുക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്നതും പരിശോധിക്കാം. മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയുടെ വിജയം “ജനവികാരം”, “ചരിത്രപരമായ മുന്നേറ്റം”, “പുതിയ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഉദയം” എന്നിങ്ങനെ വിശാലമായ രാഷ്ട്രീയ അർത്ഥങ്ങളിലേക്ക് വികസിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ framing asymmetry ഉണ്ടാകാം. എന്നാൽ ഇതും ഓരോ സംഭവത്തിലും മുൻകൂട്ടി നിഗമനം ചെയ്യരുത്. യഥാർത്ഥ വിശകലനം ഒരേ തരത്തിലുള്ള വിജയ-പരാജയ സംഭവങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ച ഭാഷയുടെ systematic comparison ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന മാധ്യമരീതിയാണ് personalization. രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ സാമൂഹിക കൂട്ടുകെട്ടുകളും സംഘടനാപരമായ ശക്തിയും നയപരമായ വ്യത്യാസങ്ങളും വിശദീകരിക്കുന്നതിനേക്കാൾ നേതാക്കളുടെ വ്യക്തിപരമായ image-നെ മുൻനിർത്തുന്നത് വാർത്തകൾക്ക് എളുപ്പമാണ്. ഒരു നേതാവ് “ജനകീയൻ”, മറ്റൊരാൾ “അഹങ്കാരി”, ഒരാൾ “കാര്യക്ഷമൻ”, മറ്റൊരാൾ “പഴയ തലമുറയുടെ പ്രതിനിധി” എന്നിങ്ങനെ image categories രൂപപ്പെടുന്നു. ഈ categorization ഒരിക്കൽ ശക്തമായാൽ പിന്നീട് നേതാവിന്റെ ഓരോ പ്രവൃത്തിയും അതേ frame-ൽ വായിക്കപ്പെടുന്നു. ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന് ഇത് പ്രത്യേക വെല്ലുവിളിയാണ്, കാരണം അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവം വ്യക്തികേന്ദ്രിതത്വത്തെക്കാൾ സംഘടനയിലും കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിലും അധിഷ്ഠിതമാണ്. ഒരു പാർട്ടിയുടെ നയപരമായ തീരുമാനത്തെ ഒരു നേതാവിന്റെ വ്യക്തിപരമായ ഇഷ്ടമായി ചുരുക്കുന്നത് അതിന്റെ സാമൂഹിക-സംഘടനാപരമായ പ്രക്രിയയെ അദൃശ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

അതേസമയം ഇടതുപക്ഷ നേതൃത്വത്തിനും ഇതിൽ ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്. മാധ്യമങ്ങളുടെ personalization ഒഴിവാക്കണമെന്ന് പറയുന്ന പാർട്ടി തന്നെ ചിലപ്പോൾ സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ ആശയവിനിമയം വ്യക്തികേന്ദ്രിതമാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ പ്രശ്നം കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാകും. ഒരു നേതാവിന്റെ social-media presence മുഴുവൻ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ആശയവിനിമയത്തെ മറികടക്കുകയോ, പാർട്ടിയുടെ നയരേഖകളേക്കാൾ നേതാവിന്റെ പ്രസ്താവനകൾക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുകയോ ചെയ്താൽ മാധ്യമങ്ങൾക്ക് personalization നടത്താൻ കൂടുതൽ അവസരം ലഭിക്കും. അതിനാൽ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഭാഗമായിരിക്കണം collective political communication. വ്യക്തികൾ സംസാരിക്കണം; എന്നാൽ ആശയങ്ങളും നയങ്ങളും സംഘടനകളും ജനപ്രസ്ഥാനങ്ങളും കൂടുതൽ ദൃശ്യമായിരിക്കണം.

കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ മറ്റൊരു പ്രധാന ഘടകം television debate culture ആണ്. ടെലിവിഷൻ ചർച്ചകൾ ജനാധിപത്യ സംവാദത്തിന്റെ വേദിയാകാനുള്ള സാധ്യതയുള്ളവയാണ്. എന്നാൽ സമയം പരിമിതമായതിനാൽ സങ്കീർണ്ണമായ നയചർച്ചകൾ പലപ്പോഴും വേഗത്തിലുള്ള verbal confrontation ആയി മാറുന്നു. അവതാരകന്റെ ഇടപെടലുകൾ, സംസാരിക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം, ഓരോരുത്തർക്കും ലഭിക്കുന്ന സമയം, headline questions, breaking-news format എന്നിവ ചർച്ചയുടെ സ്വഭാവത്തെ നിർണ്ണയിക്കുന്നു. ഒരു മണിക്കൂർ നീണ്ട സാമ്പത്തിക നയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയിൽ യഥാർത്ഥ സാമ്പത്തിക ഡാറ്റയ്ക്ക് ലഭിക്കുന്ന സമയം കുറവായിരിക്കാം; പരസ്പര ആരോപണങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന സമയം കൂടുതലായിരിക്കാം. ഇതോടെ “ആരാണ് ജയിച്ചത്?” എന്നത് “എന്താണ് ശരിയായ നയം?” എന്ന ചോദ്യത്തെ മറികടക്കുന്നു. രാഷ്ട്രീയ സംവാദം ഒരു spectacle ആയി മാറുമ്പോൾ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ഘടനാപരമായ രാഷ്ട്രീയ വിശദീകരണങ്ങൾക്ക് അനുകൂലമായ അന്തരീക്ഷം കുറയാം.

Television debate-ന്റെ മറ്റൊരു പ്രശ്നം false equivalence ആണ്. ഒരു വിഷയത്തിൽ തെളിവ് ശക്തമായി ഒരു വശത്താണെങ്കിൽ പോലും “രണ്ടുപക്ഷത്തിനും അഭിപ്രായമുണ്ട്” എന്ന പേരിൽ അവയെ തുല്യമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നത് സത്യാന്വേഷണത്തിന് പകരം spectacle സൃഷ്ടിക്കും. ശാസ്ത്രീയമായ വിഷയങ്ങളിലും സാമ്പത്തിക വിഷയങ്ങളിലും ചരിത്രപരമായ വിഷയങ്ങളിലും ഇത് സംഭവിക്കാം. തെളിവുള്ള ഒരു വാദവും തെളിവില്ലാത്ത ഒരു അവകാശവാദവും തുല്യമായ രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാനത്ത് നിർത്തുന്നത് നിഷ്പക്ഷതയല്ല. അതുപോലെ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ വാദം ശരിയാണെന്ന് മുൻകൂട്ടി കരുതി എതിർവാദങ്ങളെ ഒഴിവാക്കുന്നതും ശരിയല്ല. യഥാർത്ഥ മാധ്യമനിഷ്പക്ഷത തെളിവിനോടുള്ള നിഷ്പക്ഷത ആയിരിക്കണം; വെറും അഭിപ്രായങ്ങളുടെ എണ്ണത്തോടുള്ള നിഷ്പക്ഷതയല്ല.

ഇതോടെ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ച കൂടുതൽ ഗൗരവമുള്ള ഒരു നിഗമനത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു. ഇടതുപക്ഷത്തിനെതിരെ മാധ്യമങ്ങൾ നടത്തുന്ന ഓരോ വിമർശനവും ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധതയല്ല. വിമർശനം ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ വിമർശനത്തിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, ആവർത്തനം, ഭാഷ, framing, prominence, source selection, comparative standards എന്നിവയിൽ സ്ഥിരമായ ഒരു asymmetry ഉണ്ടെങ്കിൽ അതിനെ രാഷ്ട്രീയമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതുപോലെ മാധ്യമങ്ങളുടെ വിമർശനം യാഥാർഥ്യമായ ജനവിരോധത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അതിനെ “മാധ്യമ ഗൂഢാലോചന” എന്ന് തള്ളിക്കളയുന്നത് ഇടതുപക്ഷത്തിന് ആത്മവഞ്ചനയായിരിക്കും. മാധ്യമ narrative-നും ജനങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ അനുഭവത്തിനും ഇടയിൽ എവിടെയാണ് പൊരുത്തം, എവിടെയാണ് വ്യത്യാസം എന്നതാണ് ശാസ്ത്രീയമായ രാഷ്ട്രീയവിശകലനത്തിന്റെ കേന്ദ്രചോദ്യം.

ഈ തിരിച്ചറിവ് ഇടതുപക്ഷത്തിന് ഒരു പ്രധാന പാഠം നൽകുന്നു. മാധ്യമങ്ങൾ അനുകൂലമായാൽ മാത്രം ജനപിന്തുണ നിലനിൽക്കില്ല; മാധ്യമങ്ങൾ പ്രതികൂലമായാലും ശക്തമായ ജനബന്ധമുള്ള രാഷ്ട്രീയത്തെ എളുപ്പത്തിൽ ഇല്ലാതാക്കാനാവില്ല. എന്നാൽ ദീർഘകാലം മാധ്യമങ്ങളും ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളും ഒരു രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയെക്കുറിച്ച് ഏകപക്ഷീയമായ ധാരണകൾ സൃഷ്ടിച്ചാൽ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സാധ്യതകളെ ബാധിക്കാം. അതിനാൽ മാധ്യമരംഗത്തെ പോരാട്ടം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് മാത്രം നടത്തേണ്ടതല്ല. ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ തുടർച്ചയായി ഇടപെടുകയും, സ്വന്തം നയങ്ങളെ തെളിവുകളോടെ വിശദീകരിക്കുകയും, തെറ്റുകൾ തുറന്നുപറയുകയും, ജനങ്ങളുടെ വിമർശനം സ്വീകരിക്കുകയും, മാധ്യമങ്ങളുടെ തെറ്റായ framing-നെ വസ്തുതാപരമായി തിരുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു സ്ഥിരമായ രാഷ്ട്രീയ ആശയവിനിമയ സംസ്കാരം വളർത്തണം.

അതിനപ്പുറം, ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ബദൽ മാധ്യമം ജനങ്ങളുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള ബന്ധം തന്നെയാണ്. ഒരു തൊഴിലാളിയുടെ ജീവിതത്തിൽ പാർട്ടി ഇടപെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു കർഷകന്റെ പ്രശ്നത്തിൽ സംഘടന കൂടെയുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു വിദ്യാർത്ഥിയുടെ വിദ്യാഭ്യാസപ്രശ്നത്തിൽ പ്രസ്ഥാനം ഇടപെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു സ്ത്രീയുടെ സാമൂഹിക സുരക്ഷാ പ്രശ്നത്തിൽ ഇടതുപക്ഷ സംഘടന പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, അവിടെ മാധ്യമ narrative-നെ മറികടക്കുന്ന ഒരു ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ അനുഭവം രൂപപ്പെടുന്നു. ജനങ്ങൾ സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ അനുഭവിച്ച യാഥാർഥ്യത്തെ പൂർണ്ണമായി ഒരു headline-ന് പകരം വയ്ക്കില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ദീർഘകാല മാധ്യമ പ്രതിരോധത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനശക്തി social media അല്ല, television debate അല്ല, party newspaper പോലും അല്ല; ജനജീവിതത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്ന യഥാർത്ഥ സാമൂഹികബന്ധമാണ്.

മാധ്യമങ്ങൾ ഇടതുപക്ഷത്തെ എങ്ങനെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു എന്നതിനു പുറമെ, ഇടതുപക്ഷം സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ പ്രതിച്ഛായയെ എങ്ങനെ നിർമ്മിക്കുന്നു? മാധ്യമങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന negative narrative-ന് ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ സ്വന്തം പ്രവർത്തനരീതികൾ എത്രത്തോളം സഹായം നൽകുന്നു? ഭരണത്തിലെ അഴിമതി, സംഘടനാപരമായ ജഡത, അധികാരകേന്ദ്രീകരണം, ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകലം, പുതിയ തലമുറയുമായി ആശയവിനിമയത്തിലെ പരാജയം, പഴയ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷയുടെ ആവർത്തനം എന്നിവ യഥാർത്ഥ പ്രശ്നങ്ങളാണെങ്കിൽ അവയെ മാധ്യമവിരോധത്തിന്റെ പേരിൽ മറച്ചുവയ്ക്കാമോ? ഈ ചോദ്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാതെ നേരിടുമ്പോഴാണ് മാധ്യമവിമർശനം ആത്മവിമർശനവുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നത്.

മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഗൗരവമായ വിശകലനം ഒടുവിൽ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനരീതികളിലേക്കും തിരിഞ്ഞുനോക്കേണ്ടിവരും. കാരണം മാധ്യമങ്ങൾ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയുടെ ദൗർബല്യങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവരല്ല; പലപ്പോഴും നിലവിലുള്ള ദൗർബല്യങ്ങളെ കൂടുതൽ ദൃശ്യവും രാഷ്ട്രീയമായി കൂടുതൽ പ്രഭാവശാലവുമാക്കുന്നവരാണ്. ഒരു പാർട്ടിക്കകത്ത് യഥാർത്ഥ സംഘടനാപരമായ പ്രതിസന്ധിയുണ്ടെങ്കിൽ മാധ്യമങ്ങൾക്ക് അതിനെ sensationalize ചെയ്യാൻ കഴിയും. ഭരണത്തിൽ യഥാർത്ഥ വീഴ്ചയുണ്ടെങ്കിൽ അതിനെ രാഷ്ട്രീയ narrative ആക്കി മാറ്റാൻ കഴിയും. ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരു രാഷ്ട്രീയ സംഘടന അകന്നുപോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ മാധ്യമങ്ങൾ അതിനെ “ജനവിരുദ്ധത” എന്ന frame-ൽ അവതരിപ്പിച്ചേക്കാം. അതിനാൽ മാധ്യമവിരുദ്ധതയെ ഒരു കവചമാക്കി സ്വന്തം തെറ്റുകൾ മറയ്ക്കുന്നത് ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ശക്തി വർധിപ്പിക്കുകയല്ല, കുറയ്ക്കുകയാണ് ചെയ്യുക. യഥാർത്ഥ ഇടതുപക്ഷ സമീപനം മാധ്യമങ്ങളുടെ പക്ഷപാതത്തെ തുറന്നുകാട്ടുന്നതിനൊപ്പം സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ പിഴവുകളെയും നിർഭയമായി പരിശോധിക്കണം. മാധ്യമങ്ങൾ കള്ളം പറയുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യവും, മാധ്യമങ്ങൾക്ക് കള്ളം പറയാൻ ഇട നൽകുന്ന യാഥാർഥ്യങ്ങൾ നമ്മുടെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഉണ്ടോ എന്ന ചോദ്യവും ഒരുമിച്ച് ചോദിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഇതിൽ ആദ്യം പരിശോധിക്കേണ്ടത് ജനങ്ങളുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ സ്വഭാവമാണ്. ഒരു കാലത്ത് ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ശക്തി അതിന്റെ സംഘടനാ ശൃംഖലയും ജനങ്ങളുമായുള്ള ദൈനംദിന ബന്ധവുമായിരുന്നു. തൊഴിലാളിയുടെ തൊഴിൽസ്ഥലത്ത്, കർഷകന്റെ വയലിൽ, വിദ്യാർത്ഥിയുടെ ക്യാമ്പസിൽ, സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹിക ജീവിതത്തിൽ, ഗ്രാമത്തിന്റെ വായനശാലയിൽ, നാട്ടിലെ സാംസ്കാരിക വേദികളിൽ, സഹകരണ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ തുടങ്ങി സമൂഹത്തിന്റെ അനവധി തലങ്ങളിൽ ഇടതുപക്ഷ സംഘടനകൾ സജീവമായിരുന്നു. അതിനാൽ ഒരു മാധ്യമം ഇടതുപക്ഷത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു നെഗറ്റീവ് narrative സൃഷ്ടിച്ചാലും അതിനെതിരെ ജനങ്ങളുടെ നേരിട്ടുള്ള അനുഭവം നിലകൊള്ളുമായിരുന്നു. എന്നാൽ സംഘടനകൾ ക്രമേണ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കേന്ദ്രീകൃതമാകുകയും, അധികാരസ്ഥാപനങ്ങളുമായി കൂടുതൽ അടുക്കുകയും, ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങളുമായി നേരിട്ടുള്ള ബന്ധം കുറയുകയും ചെയ്താൽ ഈ സാമൂഹിക പ്രതിരോധശേഷി ദുർബലമാകും. അപ്പോൾ മാധ്യമ narrative-ന് ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിൽ കൂടുതൽ ഇടം ലഭിക്കും. അതിനാൽ മാധ്യമങ്ങളുടെ സ്വാധീനം കുറയ്ക്കാനുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗം കൂടുതൽ ശക്തമായ പാർട്ടി പ്രചാരണമല്ല; കൂടുതൽ ശക്തമായ ജനബന്ധമാണ്.

ഇവിടെ അധികാരവും പ്രസ്ഥാനവും തമ്മിലുള്ള വൈരുധ്യം പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. ഇടതുപക്ഷം ഭരണത്തിൽ വരുമ്പോൾ അത് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഭാഗമാകുന്നു. എന്നാൽ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ സ്വഭാവം ഭരണകൂടത്തെ വിമർശിക്കുന്ന ജനപ്രസ്ഥാനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. ഈ രണ്ട് സ്ഥാനങ്ങൾ തമ്മിൽ സ്വാഭാവികമായ സംഘർഷമുണ്ട്. സർക്കാർ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കേണ്ടതുണ്ട്; സംഘടനകൾ ജനങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ ഉന്നയിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു ജനപ്രസ്ഥാനം സർക്കാരിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിന് പുറമെ സർക്കാരിനെ ചോദ്യം ചെയ്യാനും കഴിയണം. എന്നാൽ പാർട്ടിയും ഭരണകൂടവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി മങ്ങിപ്പോകുമ്പോൾ, ജനങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ പരാതികൾ പോലും “സർക്കാരിനെതിരായ രാഷ്ട്രീയ ആക്രമണം” എന്ന നിലയിൽ കാണപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. മാധ്യമങ്ങൾ ഈ വൈരുധ്യത്തെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുകയും “ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്ന ഇടതുപക്ഷം” എന്ന narrative നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്യാം. അതിനാൽ ഭരണത്തിലുള്ള ഇടതുപക്ഷത്തിന് സ്വയംവിമർശനത്തിനും സംഘടനാ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും ജനങ്ങളുടെ പരാതികൾ കേൾക്കുന്നതിനും കൂടുതൽ സ്ഥാപനപരമായ ഇടം സൃഷ്ടിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധതയ്ക്ക് അനുകൂല സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കുന്ന മറ്റൊരു ഘടകം രാഷ്ട്രീയ ഭാഷയുടെ ജഡതയാണ്. സമൂഹം അതിവേഗം മാറുമ്പോഴും പഴയ മുദ്രാവാക്യങ്ങളും പഴയ രാഷ്ട്രീയ പ്രയോഗങ്ങളും പഴയ സംഘടനാ രീതികളും ആവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നാൽ പുതിയ തലമുറയുമായി ആശയവിനിമയത്തിൽ വിടവ് ഉണ്ടാകും. യുവജനങ്ങളുടെ തൊഴിൽ അനുഭവം മാറിയിരിക്കുന്നു; gig economy, platform work, contract employment, migration, digital labour, automation, artificial intelligence തുടങ്ങിയ പുതിയ തൊഴിൽരൂപങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ വളരുന്നു. കുടുംബഘടന, സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽപങ്കാളിത്തം, ഉപഭോഗരീതി, വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ സ്വഭാവം, നഗരവൽക്കരണം, പരിസ്ഥിതി ബോധം എന്നിവയും മാറുന്നു. ഈ മാറ്റങ്ങളെ പഴയ വർഗ്ഗവിശകലനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനതത്വങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കാതെ പുതിയ ആശയങ്ങളിലൂടെ വിശദീകരിക്കാൻ ഇടതുപക്ഷത്തിന് കഴിയണം. അതിനു കഴിയാതെ വന്നാൽ “ഇടതുപക്ഷം പഴയ ലോകത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം” എന്ന മാധ്യമ narrative-ന് വിശ്വാസ്യത ലഭിക്കും. അതിനാൽ ആശയപരമായ നവീകരണം തന്നെ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തിനെതിരായ ഒരു പ്രതിരോധമാണ്.

ഇതോടൊപ്പം പുതിയ മധ്യവർഗ്ഗത്തിന്റെ സാമൂഹിക മനഃശാസ്ത്രവും മനസ്സിലാക്കണം. കേരളത്തിൽ വിദ്യാഭ്യാസവും തൊഴിൽമേഖലയും വികസിച്ചതോടെ വിവിധ രൂപത്തിലുള്ള മധ്യവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ ശക്തിപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇവരുടെ രാഷ്ട്രീയബോധം തൊഴിലാളിവർഗ്ഗത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. അവർക്ക് പൊതുസേവനങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്; അതേസമയം സ്വകാര്യ ഉപഭോഗത്തിനും വിപണി അവസരങ്ങൾക്കും വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. അവർ ക്ഷേമനയങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും അതേ സമയം നികുതി ഭാരത്തെ എതിർക്കുകയും ചെയ്യാം. പൊതുമേഖലയെ സംരക്ഷിക്കണമെന്ന് പറയുകയും സ്വകാര്യ നിക്ഷേപത്തെ അനുകൂലിക്കുകയും ചെയ്യാം. ഈ വൈരുധ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാതെ അവരെ “ബൂർഷ്വാസി” എന്ന ഒറ്റ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി രാഷ്ട്രീയമായി സമീപിക്കുന്നത് ഫലപ്രദമല്ല. മാധ്യമങ്ങൾ ഈ മധ്യവർഗ്ഗ മനോഭാവങ്ങളെ പലപ്പോഴും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുകയും ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ ഇടതുപക്ഷത്തിന് പുതിയ സാമൂഹിക വർഗ്ഗ-വിഭാഗങ്ങളുമായി സംവദിക്കാൻ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷ ആവശ്യമാണ്.

ഇവിടെയാണ് മാധ്യമങ്ങളുടെ framing-നും ജനങ്ങളുടെ lived experience-നും ഇടയിലെ ബന്ധം നിർണായകമാകുന്നത്. ഒരു മാധ്യമം ഒരു സർക്കാർ പദ്ധതിയെ വിമർശിക്കുമ്പോൾ ആ പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് പ്രയോജനം ലഭിച്ച ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ അനുഭവം അതിന് വിരുദ്ധമായിരിക്കാം. ഒരു സർക്കാർ ആശുപത്രിയുടെ പരിമിതികളെ മാധ്യമം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുമ്പോൾ അതേ ആശുപത്രി ഒരു ദരിദ്ര കുടുംബത്തിന് ജീവൻ രക്ഷിച്ച സ്ഥാപനമായിരിക്കാം. ഒരു പൊതുവിതരണ പദ്ധതിയുടെ സാമ്പത്തിക ചെലവ് മാധ്യമം ചർച്ച ചെയ്യുമ്പോൾ അതിന്റെ സാമൂഹിക സുരക്ഷാ മൂല്യം മറ്റൊരാൾക്ക് നിർണായകമായിരിക്കാം. അതുകൊണ്ട് മാധ്യമ narrative-നെ ചെറുക്കാനുള്ള മികച്ച മാർഗം വെറും counter-narrative അല്ല; യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങളെ രേഖപ്പെടുത്തുകയും പൊതുമണ്ഡലത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്. കണക്കുകളും മനുഷ്യാനുഭവങ്ങളും ഒരുമിച്ച് അവതരിപ്പിക്കുമ്പോഴാണ് രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണം സാമൂഹിക സത്യമായി മാറുന്നത്.

ഇതിനായി ഇടതുപക്ഷത്തിന് സ്വന്തം ഡാറ്റാ സംസ്കാരം വികസിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു സർക്കാർ പദ്ധതി വിജയിച്ചുവെന്ന് പറയുന്നത് മാത്രം മതിയാകില്ല. എത്ര പേർക്ക് പ്രയോജനം ലഭിച്ചു, ചെലവ് എത്രയായിരുന്നു, മുൻകാല സാഹചര്യവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ എന്ത് മാറ്റമുണ്ടായി, മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ സ്ഥിതി എന്താണ്, പദ്ധതിയുടെ പരിമിതികൾ എന്തൊക്കെയാണ് തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് കൃത്യമായ ഉത്തരങ്ങൾ നൽകണം. അതുപോലെ ഒരു മാധ്യമം തെറ്റായ ആരോപണം ഉന്നയിച്ചാൽ വികാരപരമായ പ്രതികരണത്തിന് പകരം രേഖകളും കണക്കുകളും chronology-യും പുറത്തുവിടണം. “മാധ്യമങ്ങൾ കള്ളം പറയുന്നു” എന്ന ആരോപണത്തേക്കാൾ ശക്തമാണ് “ഇതാണ് യഥാർത്ഥ രേഖ; ഇതാണ് തീയതി; ഇതാണ് കണക്ക്; ഇതാണ് ഔദ്യോഗിക തീരുമാനം” എന്ന മറുപടി. വിവരത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ credibility ആണ് ഏറ്റവും ശക്തമായ പ്രതിരോധം.

ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഇടതുപക്ഷ സംഘടനകൾക്ക് സ്വന്തം research capacity വളർത്തേണ്ടതുണ്ട്. തൊഴിൽ, കൃഷി, വ്യവസായം, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, പരിസ്ഥിതി, നഗരവൽക്കരണം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, സാങ്കേതികവിദ്യ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ സ്ഥിരമായ പഠനസംവിധാനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെ policy research വെറും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് manifesto തയ്യാറാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനമാകരുത്. സമൂഹത്തിൽ നടക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെ നിരന്തരം പഠിക്കുകയും അവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നയങ്ങൾ പുതുക്കുകയും വേണം. മാധ്യമങ്ങൾ ഒരു പുതിയ സാമ്പത്തിക പ്രശ്നത്തെക്കുറിച്ച് ചർച്ച തുടങ്ങുമ്പോൾ അതിന് മറുപടി പറയാൻ പാർട്ടിക്ക് വിദഗ്ധരെയും ഡാറ്റയെയും പഠനങ്ങളെയും ഉടൻ ലഭ്യമാകണം. അങ്ങനെ വരുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ ആശയവിനിമയം reaction-ൽ നിന്ന് knowledge production-ലേക്ക് മാറുന്നു.

ഇവിടെ സാംസ്കാരിക രാഷ്ട്രീയത്തിനും വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഇടതുപക്ഷം ഒരിക്കൽ സാഹിത്യം, നാടകം, സിനിമ, സംഗീതം, വായനശാലകൾ, കലാസംഘടനകൾ എന്നിവയിലൂടെ സമൂഹത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ബോധത്തെ സ്വാധീനിച്ച ശക്തമായ പ്രസ്ഥാനമായിരുന്നു. ഇന്ന് ഡിജിറ്റൽ സംസ്കാരമാണ് പൊതുബോധത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്. YouTube, podcasts, short-form video, online discussion, digital documentary, visual storytelling തുടങ്ങിയവ പുതിയ സാംസ്കാരിക ഇടങ്ങളാണ്. ഈ ഇടങ്ങളിൽ ഇടതുപക്ഷം പഴയ രാഷ്ട്രീയ പ്രസംഗത്തിന്റെ digital version മാത്രം അവതരിപ്പിച്ചാൽ പുതിയ തലമുറയിലേക്ക് എത്തുകയില്ല. ശാസ്ത്രീയവും ചരിത്രപരവുമായ ഉള്ളടക്കം കഥപറച്ചിലിന്റെ പുതിയ രൂപങ്ങളിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. തൊഴിലാളിയുടെ ജീവിതം, കർഷകന്റെ പ്രശ്നം, സ്ത്രീയുടെ അദൃശ്യ തൊഴിൽ, കുടിയേറ്റത്തിന്റെ സാമൂഹിക പ്രത്യാഘാതം, പരിസ്ഥിതി പ്രതിസന്ധി, AIയും തൊഴിലും തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളെ ജനകീയവും ബൗദ്ധികവുമായ രീതിയിൽ അവതരിപ്പിക്കാൻ കഴിയണം.

ഇതോടെ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മറ്റൊരു പ്രധാന തെറ്റിദ്ധാരണ തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ മാധ്യമങ്ങളെ നേരിടാൻ ഇടതുപക്ഷം സ്വന്തം “പ്രചാരണ മാധ്യമങ്ങൾ” മാത്രം വളർത്തിയാൽ മതിയാകില്ല. കാരണം propaganda-യും journalism-ഉം ഒരുപോലെയല്ല. സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ നിലപാട് വ്യക്തമാക്കുന്ന ഒരു പാർട്ടി മാധ്യമം ആവശ്യമാണ്; എന്നാൽ അത് മാത്രം മതിയാകില്ല. ജനങ്ങൾക്ക് വിശ്വാസമുള്ള സ്വതന്ത്ര മാധ്യമപ്രവർത്തനത്തിനും ഇടം വേണം. ഇടതുപക്ഷം സ്വതന്ത്ര മാധ്യമപ്രവർത്തകരെയും ഗവേഷകരെയും വിമർശകരെയും ശത്രുക്കളായി കാണാതെ സംവാദത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കണം. ഒരു മാധ്യമപ്രവർത്തകൻ ഇടതുപക്ഷ സർക്കാരിനെ വിമർശിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം അവനെ “ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധൻ” എന്ന് മുദ്രകുത്തുന്ന സംസ്കാരം അവസാനിക്കണം. അതുപോലെ തെളിവില്ലാത്ത രാഷ്ട്രീയ ആരോപണങ്ങൾ വന്നാൽ അവയെ വ്യക്തമായും ശക്തമായും ചോദ്യം ചെയ്യുകയും വേണം. വിമർശനത്തെ സഹിക്കുന്ന ശേഷിയും തെറ്റായ പ്രചാരണത്തെ ചെറുക്കുന്ന ശേഷിയും ഒരുമിച്ചാണ് ജനാധിപത്യ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ മാധ്യമനയം രൂപപ്പെടേണ്ടത്.

ഇതിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകം സ്വയംവിമർശനമാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനം സ്വന്തം തെറ്റുകളെക്കുറിച്ച് തുറന്ന ചർച്ച നടത്താൻ കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ മാധ്യമങ്ങൾ അതിന്റെ തെറ്റുകൾ പുറത്തുകൊണ്ടുവരുന്ന ഏക വേദിയായി മാറും. അപ്പോൾ ഓരോ വിമർശനവും ശത്രുതയായി തോന്നും. മറിച്ച് പാർട്ടി തന്നെ തന്റെ ഭരണപരവും സംഘടനാപരവുമായ വീഴ്ചകൾ പരിശോധിക്കുകയും അവയുടെ റിപ്പോർട്ടുകൾ അംഗീകരിക്കുകയും തിരുത്തൽ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്താൽ മാധ്യമവിമർശനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ശക്തി കുറയും. കാരണം ജനങ്ങൾക്ക് അറിയാം—ഈ പ്രസ്ഥാനം സ്വന്തം തെറ്റുകൾ മറച്ചുവയ്ക്കുന്നില്ല. വിമർശനം, സ്വയംവിമർശനം, തെറ്റുതിരുത്തൽ, സ്വയംനവീകരണം എന്നിവ ഒരു വിപ്ലവ രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയുടെ ആഭ്യന്തര പ്രക്രിയകൾ മാത്രമല്ല; മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തെ നേരിടാനുള്ള പൊതുരാഷ്ട്രീയ ശേഷിയുടെ അടിസ്ഥാനവുമാണ്.

അവസാനം, മലയാള മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം എന്ന വിഷയത്തെ ഒരു പരാതിയുടെ ഭാഷയിൽ നിന്ന് ഒരു ഗവേഷണത്തിന്റെ ഭാഷയിലേക്ക് മാറ്റേണ്ടതുണ്ട്. ഏത് മാധ്യമം എത്ര വാർത്തകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു എന്നതുമാത്രമല്ല; ഏതു വാർത്തകൾക്ക് prominence ലഭിച്ചു, ഏതു വാക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ചു, ആരെ source ആക്കി, ആരുടെ വാദം headline ആയി, ആരുടെ മറുപടി പിന്നീട് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു, എത്ര ദിവസം ഒരു വിഷയം തുടർന്നു, സമാന സംഭവങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത രാഷ്ട്രീയ കക്ഷികൾക്കായി വ്യത്യസ്ത ഭാഷ ഉപയോഗിച്ചോ, editorial-ഉം news report-ഉം തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി എത്രത്തോളം പാലിച്ചു, digital platforms-ൽ ഏതു narrative-കളാണ് കൂടുതൽ amplification നേടിയത് തുടങ്ങിയവ systematic ആയി പഠിക്കണം. ഇത്തരമൊരു പഠനം നടത്തിയാൽ മാത്രമേ “മാധ്യമങ്ങൾ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധരാണ്” എന്ന പൊതുവാദത്തെ തെളിവുകളാൽ ശക്തിപ്പെടുത്താനോ, ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ തിരുത്താനോ കഴിയൂ.

അതിനാൽ ഈ ലേഖനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന നിഗമനം ഒരു ലളിതമായ മാധ്യമവിരോധത്തിലേക്ക് ചുരുങ്ങാൻ പാടില്ല. മലയാള മാധ്യമരംഗത്ത് ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയ പ്രവണതകൾ ഉണ്ടോ എന്നത് തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കേണ്ട വിഷയമാണ്; എന്നാൽ അത്തരം പ്രവണതകൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ പോലും അവയെ മറികടക്കാനുള്ള ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ശക്തി മാധ്യമങ്ങളെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതിൽ അല്ല, സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യത പുനർനിർമ്മിക്കുന്നതിലാണ്. ജനങ്ങളുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള ബന്ധം, സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളിലുള്ള സജീവ ഇടപെടൽ, ശാസ്ത്രീയമായ നയവിശകലനം, തെളിവ് അധിഷ്ഠിതമായ ആശയവിനിമയം, സാംസ്കാരിക ഇടപെടൽ, ഡിജിറ്റൽ കാലത്തിനനുസരിച്ചുള്ള പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷ, സംഘടനാപരമായ ജനാധിപത്യം, സ്വയംവിമർശനം, തെറ്റുതിരുത്തൽ, ആശയപരമായ നവീകരണം എന്നിവ ചേർന്നാലേ ഇടതുപക്ഷത്തിന് മാധ്യമങ്ങളുടെ പ്രതികൂല narrative-നെ ദീർഘകാലമായി മറികടക്കാൻ കഴിയൂ.

കാരണം ഒടുവിൽ ഒരു മാധ്യമവും ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തെക്കാൾ ശക്തമല്ല. മാധ്യമം ഒരു യാഥാർഥ്യത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു narrative നിർമ്മിക്കാം; എന്നാൽ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതാനുഭവം അതിനോട് നിരന്തരം വിരുദ്ധമാണെങ്കിൽ ആ narrative-ന്റെ വിശ്വാസ്യത ക്രമേണ തകരും. അതുപോലെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ യഥാർത്ഥ അസംതൃപ്തി വളർന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ മാധ്യമങ്ങളെ കുറ്റപ്പെടുത്തി അതിനെ മറയ്ക്കാനും കഴിയില്ല. അതിനാൽ ഇടതുപക്ഷത്തിന് മുന്നിലുള്ള യഥാർത്ഥ ചരിത്രപരമായ ദൗത്യം മാധ്യമങ്ങളെ തോൽപ്പിക്കുക എന്നതല്ല; മാധ്യമങ്ങൾക്കും വിപണിക്കും രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികൾക്കും മുകളിൽ നിലകൊള്ളുന്ന തരത്തിൽ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതവുമായി ബന്ധമുള്ള ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യത സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ്. ആ വിശ്വാസ്യതയാണ് ഏറ്റവും ശക്തമായ alternative narrative. അത് ഒരു newsroom-ൽ എഴുതപ്പെടുന്നതല്ല; സമൂഹത്തിന്റെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നതാണ്.

മലയാള മുഖ്യധാരാ വാർത്താമാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ച ഒരു മാധ്യമവിരുദ്ധ പരാതിയിൽ അവസാനിക്കേണ്ടതല്ല. അത് കേരളീയ സമൂഹത്തിൽ അധികാരം എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, പൊതുബോധം എങ്ങനെ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു, ഏതു സാമൂഹിക താൽപര്യങ്ങളാണ് “സ്വാഭാവിക”വും “സാമാന്യബോധ”വുമായിത്തീരുന്നത്, ഏതു ശബ്ദങ്ങളാണ് പൊതുമണ്ഡലത്തിൽ കൂടുതൽ കേൾക്കപ്പെടുന്നത്, ഏതു ശബ്ദങ്ങളാണ് അപ്രധാനമാക്കപ്പെടുന്നത് എന്നീ അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക ചോദ്യങ്ങളിലേക്കാണ് നമ്മെ നയിക്കുന്നത്. മാധ്യമം സമൂഹത്തിന് പുറത്തുനിന്ന് യാഥാർഥ്യത്തെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന ഒരു നിഷ്പക്ഷ കണ്ണാടിയല്ല; സമൂഹത്തിനകത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ശക്തമായ സ്ഥാപനമാണ്. അതിന്റെ ഉടമസ്ഥത, സാമ്പത്തിക ഘടന, പരസ്യവിപണി, പ്രൊഫഷണൽ സംസ്കാരം, വാർത്താ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, എഡിറ്റോറിയൽ നയം, ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുമായുള്ള ബന്ധം, രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക അന്തരീക്ഷം എന്നിവയെല്ലാം അതിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മാധ്യമങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നത് ചില മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ വ്യക്തിപരമായ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകൾ പരിശോധിക്കുന്നതിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല; മാധ്യമം പ്രവർത്തിക്കുന്ന മുഴുവൻ സാമൂഹിക ഘടനയെയും പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തോടുള്ള മാധ്യമ സമീപനം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ വിമർശനവും നിഷ്പക്ഷമായ അന്വേഷണവും യഥാർത്ഥ മാധ്യമപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നും, മറ്റുചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ framing, selective emphasis, repetition, personalization, double standards, sensationalism എന്നിവയിലൂടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ narrative രൂപപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നും തിരിച്ചറിയണം. ഈ രണ്ടിനെയും തമ്മിൽ വേർതിരിക്കാനുള്ള കഴിവാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്. ഇടതുപക്ഷത്തെ വിമർശിക്കുന്ന ഓരോ വാർത്തയെയും ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധമെന്ന് വിളിക്കുന്നത് വിമർശനത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത ഇല്ലാതാക്കും. അതുപോലെ മാധ്യമങ്ങളുടെ സ്ഥിരമായ അസമത്വപരമായ സമീപനങ്ങളെ “അധികാരവിരുദ്ധ മാധ്യമപ്രവർത്തനം” എന്ന ഒറ്റവാക്കിൽ മറച്ചുവയ്ക്കുന്നതും ശാസ്ത്രീയമല്ല. അതിനാൽ ആരോപണങ്ങൾക്കു പകരം താരതമ്യപഠനവും ഉള്ളടക്കവിശകലനവും ഡാറ്റയും ആവശ്യമാണ്. ഏതു രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയെക്കുറിച്ച് എത്ര നെഗറ്റീവ് വാർത്തകൾ വന്നുവെന്നതിനെക്കാൾ പ്രധാനമാണ്, സമാന സംഭവങ്ങളെ വിവിധ രാഷ്ട്രീയ ശക്തികളുടെ കാര്യത്തിൽ എങ്ങനെ വ്യത്യസ്തമായി അവതരിപ്പിച്ചു എന്നത്.

മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധതയുടെ ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള രൂപം പലപ്പോഴും തുറന്ന രാഷ്ട്രീയ വിരോധത്തിൽ കാണണമെന്നില്ല. ഒരു സമൂഹത്തെ വിലയിരുത്താനുള്ള മാനദണ്ഡങ്ങളിൽ തന്നെയാണ് അത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. വിപണി, സ്വകാര്യ നിക്ഷേപം, ഉപഭോഗം, മത്സരം, വ്യക്തിഗത വിജയം എന്നിവ സ്വാഭാവികമായ വികസനത്തിന്റെ മാനദണ്ഡങ്ങളായി മാറുമ്പോൾ പൊതുമേഖല, പുനർവിതരണം, തൊഴിലാളി അവകാശം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, പൊതുസമ്പത്ത്, കൂട്ടായ ഉടമസ്ഥത തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ പിന്നിലാക്കപ്പെടാം. അപ്പോൾ ഇടതുപക്ഷത്തെ എതിർക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ മുദ്രാവാക്യം ആവശ്യമില്ല; ഇടതുപക്ഷം ഉയർത്തുന്ന അടിസ്ഥാന ചോദ്യങ്ങൾ തന്നെ “അപ്രായോഗികം”, “പഴഞ്ചൻ”, “വികസനവിരുദ്ധം” എന്ന പൊതുബോധത്തിലേക്ക് മാറ്റപ്പെടുന്നു. ഈ തലത്തിലാണ് മാധ്യമങ്ങളുടെ ideological power ഏറ്റവും ശക്തമാകുന്നത്. കാരണം അവിടെ ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയെ മാത്രം എതിർക്കുന്നില്ല; ഒരു വ്യത്യസ്ത സാമൂഹിക ദർശനത്തെ പൊതുചർച്ചയുടെ അതിരുകളിലേക്ക് തള്ളുകയാണ് സംഭവിക്കുന്നത്.

ഡിജിറ്റൽ കാലഘട്ടം ഈ പ്രശ്നത്തെ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കിയിരിക്കുന്നു. ഇന്ന് മാധ്യമവാർത്ത ഒരു പത്രത്തിന്റെ പേജിലോ ടെലിവിഷൻ സ്ക്രീനിലോ അവസാനിക്കുന്നില്ല. അത് headline, video clip, social-media post, YouTube discussion, podcast, short-form video, WhatsApp message തുടങ്ങിയ അനവധി രൂപങ്ങളിലൂടെ പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ വാർത്തയുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം അതിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തിൽ മാത്രമല്ല, അത് എങ്ങനെ circulate ചെയ്യപ്പെടുന്നു എന്നതിലും ആശ്രയിക്കുന്നു. attention economy പ്രകോപനപരമായ ഉള്ളടക്കത്തിന് മുൻഗണന നൽകുമ്പോൾ സങ്കീർണ്ണമായ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക വിശകലനങ്ങൾ പിന്നിലാകാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തിന് ഇത് പ്രത്യേക വെല്ലുവിളിയാണ്. കാരണം വർഗ്ഗബന്ധങ്ങളും സാമ്പത്തിക ഘടനകളും സാമൂഹിക അസമത്വങ്ങളും ദീർഘകാല നയങ്ങളും വിശദീകരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയത്തെ കുറച്ച് സെക്കൻഡുകളുടെ viral content ആയി ചുരുക്കുന്നത് എളുപ്പമല്ല. അതിനാൽ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയം അച്ചടി-ടെലിവിഷൻ മാധ്യമങ്ങളോടുള്ള പ്രതികരണത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ പുതിയ ഡിജിറ്റൽ പൊതുമണ്ഡലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സമഗ്രമായ ധാരണ വികസിപ്പിക്കണം.

എന്നാൽ ഇവിടെ ഏറ്റവും നിർണായകമായ ആത്മവിമർശനത്തിന്റെ ആവശ്യം ഉയരുന്നു. മാധ്യമങ്ങൾ ഇടതുപക്ഷത്തെ തെറ്റായി ചിത്രീകരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ പോലും, ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയവും സംഘടനയും ഭരണവും ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നുപോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ ആ അകലം മാധ്യമങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചതല്ല. ഒരു ഭരണപരാജയം യാഥാർഥ്യമാണെങ്കിൽ അതിനെ മാധ്യമഗൂഢാലോചനയായി വിശേഷിപ്പിച്ച് മറച്ചുവയ്ക്കാനാവില്ല. ഒരു സംഘടനയിൽ ജനാധിപത്യപരമായ ചർച്ചകൾ ക്ഷയിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അതിനെ മാധ്യമങ്ങളുടെ ദുഷ്പ്രചാരണം എന്ന് മാത്രം വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് പ്രശ്നപരിഹാരമല്ല. യുവതലമുറയുമായി രാഷ്ട്രീയ ആശയവിനിമയത്തിൽ ഇടതുപക്ഷം പരാജയപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം മാധ്യമങ്ങളിൽ മാത്രം ചുമത്താനാവില്ല. അതുകൊണ്ട് മാധ്യമവിമർശനം സ്വയംവിമർശനത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടതാകരുത്. മാധ്യമങ്ങളുടെ തെറ്റുകളെ തുറന്നുകാട്ടുന്നതിനൊപ്പം സ്വന്തം തെറ്റുകളെയും തുറന്നുപറയാനുള്ള രാഷ്ട്രീയ ധൈര്യമാണ് ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയുടെ അടിസ്ഥാനം.

യഥാർത്ഥത്തിൽ ശക്തമായ ഇടതുപക്ഷത്തിന് മാധ്യമങ്ങളുടെ അനുകൂലത ആവശ്യമില്ല; എന്നാൽ ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം അനിവാര്യമാണ്. ആ വിശ്വാസം headline-കളിലൂടെ നേടാനാവില്ല. ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ ഇടപെട്ടുകൊണ്ടും, അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം കണ്ടെത്തിക്കൊണ്ടും, തെറ്റുകൾ തിരുത്തിക്കൊണ്ടും, സ്വന്തം നയങ്ങളെ തെളിവുകളോടെ വിശദീകരിച്ചുകൊണ്ടും, ജനങ്ങളുടെ വിമർശനം കേട്ടുകൊണ്ടും മാത്രമേ അത് നിർമ്മിക്കാനാകൂ. ഒരു മാധ്യമം ഒരു സർക്കാരിനെക്കുറിച്ച് നെഗറ്റീവ് വാർത്ത പ്രസിദ്ധീകരിച്ചാലും ജനങ്ങൾക്ക് സ്വന്തം ജീവിതാനുഭവം അതിനോട് പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിൽ മാധ്യമ narrative-ന്റെ സ്വാധീനം പരിമിതമായിരിക്കും. മറിച്ച് ജനങ്ങളുടെ യാഥാർഥ്യജീവിതവും മാധ്യമ narrative-വും ഒരേ ദിശയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ മാധ്യമങ്ങളെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെ ജനവിധി മാറ്റാനാവില്ല. അതുകൊണ്ട് മാധ്യമവും ജനവിധിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയബോധം ഈ dialectical ബന്ധത്തെ അംഗീകരിക്കണം.

ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ മാധ്യമനയം ഒരു പ്രതിരോധനയം മാത്രമാകരുത്; അത് ഒരു പുതിയ ജനാധിപത്യ പൊതുമണ്ഡലം നിർമ്മിക്കുന്ന പദ്ധതിയായിരിക്കണം. ജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമായ വിവരങ്ങളുടെ വൈവിധ്യം വർധിപ്പിക്കുക, സ്വതന്ത്ര മാധ്യമപ്രവർത്തനത്തെ സംരക്ഷിക്കുക, ഗവേഷണാധിഷ്ഠിതമായ രാഷ്ട്രീയ ആശയവിനിമയം വികസിപ്പിക്കുക, സർക്കാർ രേഖകളും ഡാറ്റയും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാക്കുക, തെറ്റായ വാർത്തകളെ തെളിവുകളോടെ ചോദ്യം ചെയ്യുക, പാർട്ടി നിലപാടുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനങ്ങൾക്കും ഇടം നൽകുക, ജനങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങളെ രേഖപ്പെടുത്തുക, വായനശാലകൾക്കും സാംസ്കാരിക സംഘടനകൾക്കും പുതിയ ഡിജിറ്റൽ രൂപം നൽകുക, യുവതലമുറയുമായി പുതിയ ഭാഷയിൽ സംവദിക്കുക എന്നിവ അതിന്റെ ഭാഗമാകണം. സ്വന്തം പ്രചാരണം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കാൾ പ്രധാനമാണ് ജനങ്ങളുടെ വിമർശനാത്മക ചിന്താശേഷി ശക്തിപ്പെടുത്തുക. കാരണം വിമർശനാത്മക ബോധമുള്ള ഒരു സമൂഹത്തെ ഒരു മാധ്യമ narrative-നും എളുപ്പത്തിൽ നിയന്ത്രിക്കാനാവില്ല.

ഇതുതന്നെയാണ് ഈ ചർച്ചയെ ഒരു വിശാലമായ ജനാധിപത്യ പ്രശ്നമാക്കി മാറ്റുന്നത്. ഇടതുപക്ഷത്തിന് അനുകൂലമായ മാധ്യമം വേണമെന്ന ആവശ്യം മാത്രം ഉയർത്തുന്നത് മതിയാകില്ല. ഇടതുപക്ഷത്തിനും വലതുപക്ഷത്തിനും മധ്യപക്ഷത്തിനും വിവിധ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങൾക്കും തങ്ങളുടെ വാദങ്ങൾ തെളിവുകളോടെ അവതരിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന, അധികാരത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന, മാധ്യമങ്ങളെയും രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളെയും ഒരുപോലെ വിമർശിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പൊതുമണ്ഡലമാണ് ജനാധിപത്യത്തിന് ആവശ്യമായത്. മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം മാധ്യമങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തവും ഉറപ്പാക്കണം. മാധ്യമങ്ങളെ വിമർശിക്കുന്നത് മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യവിരുദ്ധതയല്ല; അതുപോലെ മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം എന്ന പേരിൽ തെളിവില്ലാത്ത പ്രചാരണം സംരക്ഷിക്കുന്നതും ശരിയല്ല. സ്വാതന്ത്ര്യവും ഉത്തരവാദിത്തവും തമ്മിലുള്ള ഈ dialectical balance ആണ് ആരോഗ്യകരമായ മാധ്യമ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം.

അവസാനമായി, മലയാള മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷത്തിന് മുന്നിലുള്ള ഒരു യഥാർത്ഥ വെല്ലുവിളിയായിരിക്കാം; എന്നാൽ അത് ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ പ്രതിസന്ധികളുടെ പകരക്കാരനല്ല. മാധ്യമങ്ങളെ തോൽപ്പിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം ഇടതുപക്ഷം ശക്തമാകില്ല. മാധ്യമങ്ങൾ അനുകൂലമായാലും ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് അകന്ന ഒരു ഇടതുപക്ഷത്തിന് നിലനിൽക്കാനാവില്ല. മറിച്ച് ശക്തമായ ജനബന്ധവും വ്യക്തമായ ആശയപരമായ ദിശയും ജനാധിപത്യ സംഘടനാ സംസ്കാരവും സാമൂഹിക ഇടപെടലും ശാസ്ത്രീയമായ നയരൂപീകരണവും സ്വയംവിമർശനവും ഉള്ള ഒരു ഇടതുപക്ഷത്തെ മാധ്യമങ്ങളുടെ പ്രതികൂല narrative-ന് ദീർഘകാലം തകർക്കാനാവില്ല. മാധ്യമങ്ങൾ യാഥാർഥ്യത്തെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു; എന്നാൽ യാഥാർഥ്യത്തെ മാറ്റിമറിക്കുന്ന ജനങ്ങളുടെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനമാണ് ഒടുവിൽ ചരിത്രത്തെ നിർണ്ണയിക്കുന്നത്.

അതുകൊണ്ട് കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ മുന്നിലുള്ള ചോദ്യം “മാധ്യമങ്ങൾ നമ്മെ എങ്ങനെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു?” എന്നതിൽ അവസാനിക്കുന്നില്ല. അതിനേക്കാൾ ആഴമുള്ള ചോദ്യം: “ജനങ്ങൾ നമ്മെ എന്തുകൊണ്ട് വിശ്വസിക്കണം?” എന്നതാണ്. ആ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം മാധ്യമപ്രവർത്തനത്തിലല്ല, രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിലാണ്; പരസ്യത്തിലല്ല, ജനബന്ധത്തിലാണ്; പ്രതിരോധ പ്രസ്താവനകളിലല്ല, ജീവിതത്തെ മാറ്റുന്ന ഇടപെടലുകളിലാണ്; മറ്റുള്ളവരുടെ narrative തകർക്കുന്നതിലല്ല, സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ സത്യസന്ധതയും വിശ്വാസ്യതയും നിരന്തരം പുനർനിർമ്മിക്കുന്നതിലാണ്. അതാണ് മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തെ മറികടക്കാനുള്ള ഏറ്റവും ദീർഘകാലവും ചരിത്രപരമായി പ്രസക്തവുമായ മാർഗം.

അതിനാൽ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ മാധ്യമരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അന്തിമ ലക്ഷ്യം “ഇടതുപക്ഷ അനുകൂല മാധ്യമം” സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതല്ല; സത്യത്തിനും തെളിവിനും ജനങ്ങളുടെ അനുഭവത്തിനും സാമൂഹിക നീതിക്കും വിവിധ രാഷ്ട്രീയ ആശയങ്ങളുടെ സ്വതന്ത്ര ഏറ്റുമുട്ടലിനും തുല്യമായ സ്ഥാനം ലഭിക്കുന്ന ഒരു ജനാധിപത്യ പൊതുമണ്ഡലം സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ്. അത്തരമൊരു പൊതുമണ്ഡലത്തിലാണ് ഇടതുപക്ഷത്തിന് തന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തെ മാധ്യമങ്ങളുടെ അനുമതിയില്ലാതെ, ജനങ്ങളുടെ മുന്നിൽ നേരിട്ട് അവതരിപ്പിക്കാനും അതിന്റെ പ്രസക്തി ചരിത്രത്തിന്റെ യാഥാർഥ്യത്തിൽ തെളിയിക്കാനും കഴിയുക.