കമ്യൂണിസ്റ്റ് കാഡർമാരിലെ അഴിമതിയും സ്വജനപക്ഷപാതവും- ഒരു സംഘടനാപരമായ വിശകലനം

കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ പ്രത്യേകത അതിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിലോ ഭരണാധികാരത്തിലോ മാത്രം നിലനിന്നിരുന്നില്ല; അതിന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരവും കാഡർ ധാർമികതയും രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിലായിരുന്നു. സ്വകാര്യ താൽപര്യങ്ങളെക്കാൾ സാമൂഹിക താൽപര്യങ്ങൾക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുക, വ്യക്തിപരമായ നേട്ടങ്ങളെക്കാൾ വർഗതാൽപര്യത്തെയും പൊതുതാൽപര്യത്തെയും മുൻനിർത്തുക, അധികാരത്തെ പ്രത്യേകാവകാശമായി കാണാതെ ജനങ്ങളെ സേവിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തമായി കാണുക, പൊതുസമ്പത്തിനെ സ്വകാര്യ സ്വത്തായി പരിഗണിക്കാതിരിക്കുക, സംഘടനാപരമായ അച്ചടക്കവും കൂട്ടായ തീരുമാനവും അംഗീകരിക്കുക, ജനങ്ങളോട് ഉത്തരവാദിത്തബോധത്തോടെ പെരുമാറുക എന്നിവയായിരുന്നു ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് കാഡറുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഘടകങ്ങൾ. എന്നാൽ സമൂഹത്തിന്റെ വർഗഘടനയിലും ജീവിതരീതികളിലും സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളിലും രാഷ്ട്രീയ അധികാരത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിലും ഉണ്ടായ വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്കൊപ്പം കാഡർ സംസ്കാരത്തിനകത്തും പുതിയ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. വിവിധ തലങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ചില കാഡർമാരിൽ വ്യക്തിപരമായ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾ, അധികാരത്തിന്റെ സ്വകാര്യ ഉപയോഗം, സ്വജനപക്ഷപാതം, ബന്ധുപക്ഷപാതം, രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം ഉപയോഗിച്ചുള്ള അനൗചിത്യമായ ഇടപെടലുകൾ, സ്ഥാനവും ബന്ധങ്ങളും വ്യക്തിപരമായ സാമൂഹിക–സാമ്പത്തിക നേട്ടങ്ങളാക്കി മാറ്റാനുള്ള പ്രവണത എന്നിവ വളരുന്നതായി അനുഭവപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ, അതിനെ ഏതാനും വ്യക്തികളുടെ വ്യക്തിപരമായ ധാർമിക വീഴ്ചയായി മാത്രം കാണുന്നത് പ്രശ്നത്തിന്റെ ആഴം മനസ്സിലാക്കുന്നതിന് മതിയാകില്ല. അത് ഒരു സംഘടന ദീർഘകാലം അധികാരത്തിലും ഭരണസംവിധാനങ്ങളുമായുള്ള അടുത്ത ബന്ധത്തിലും പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ രൂപപ്പെടാവുന്ന ഘടനാപരമായ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെ പ്രകടനമായും പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് കാഡർ എന്ന ആശയം അടിസ്ഥാനപരമായി ഒരു രാഷ്ട്രീയ ധാർമികതയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. പാർട്ടിയുടെ ഒരു പദവി വഹിക്കുന്ന വ്യക്തി എന്നതിലുപരി, പാർട്ടിയുടെ ആശയങ്ങളെയും മൂല്യങ്ങളെയും സ്വന്തം ജീവിതത്തിലൂടെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കേണ്ട സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനാണ് കാഡർ. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് കാഡർ തന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം വ്യക്തിപരമായ സാമ്പത്തിക നേട്ടത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന പ്രശ്നം സാധാരണ അഴിമതിയുടെ പ്രശ്നത്തിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. അവിടെ വ്യക്തിയുടെ പെരുമാറ്റവും സംഘടനയുടെ പ്രഖ്യാപിത രാഷ്ട്രീയ മൂല്യങ്ങളും തമ്മിൽ ഒരു അടിസ്ഥാന വൈരുദ്ധ്യം രൂപപ്പെടുന്നു. പൊതുതാൽപര്യത്തിനുവേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കേണ്ട വ്യക്തി തന്റെ സ്ഥാനത്തെ കുടുംബത്തിന്റെയോ സുഹൃത്തുക്കളുടെയോ വ്യക്തിപരമായ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളുടെയോ സേവനത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നിടത്ത്, രാഷ്ട്രീയ അധികാരത്തിന്റെ സാമൂഹിക സ്വഭാവം തന്നെ മാറുന്നു. ജനങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന അധികാരം ക്രമേണ വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യ സ്വാധീനത്തിന്റെ ഉപാധിയായി മാറുന്നു. ഈ പരിവർത്തനം പെട്ടെന്ന് സംഭവിക്കുന്ന ഒന്നല്ല. ചെറിയ ഇളവുകളിൽനിന്നും വ്യക്തിപരമായ ശുപാർശകളിൽനിന്നും ബന്ധുക്കൾക്ക് നൽകുന്ന പ്രത്യേക പരിഗണനയിൽനിന്നും ആരംഭിച്ച്, പിന്നീട് അത് സ്ഥാപനപരമായ തീരുമാനങ്ങളെയും സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളെയും ബാധിക്കുന്ന രീതിയിലേക്ക് വികസിക്കാം.

ദീർഘകാലം ഭരണത്തിൽ പങ്കാളികളാകുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഈ പ്രശ്നം കൂടുതൽ സങ്കീർണമാകുന്നു. പ്രതിപക്ഷത്തിലുള്ള ഒരു കാഡറുടെ പ്രധാന പ്രവർത്തനമേഖല ജനസംഘടന, രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണം, സമരം, സാമൂഹിക ഇടപെടൽ എന്നിവയാണെങ്കിൽ, ഭരണത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കാഡറുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഉദ്യോഗസ്ഥ സംവിധാനം, വികസനപദ്ധതികൾ, കരാറുകൾ, നിയമനങ്ങൾ, അനുമതികൾ, സാമ്പത്തിക സ്ഥാപനങ്ങൾ, പ്രാദേശിക ഭരണസംവിധാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ കടന്നുവരുന്നു. ഇതോടെ രാഷ്ട്രീയ അധികാരവും ഭരണപരമായ അധികാരവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ അടുത്തതാകുന്നു. ഈ ബന്ധം പൊതുതാൽപര്യത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ അത് ജനാധിപത്യ ഭരണത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ അതേ അധികാരം വ്യക്തിപരമായോ കുടുംബപരമായോ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അധികാരത്തിന്റെ സ്വകാര്യവൽക്കരണത്തിനുള്ള സാധ്യത ഉയരുന്നു. ഒരു തീരുമാനത്തിൽ നിന്ന് നേരിട്ടോ പരോക്ഷമായോ ഒരു കാഡറിനോ അയാളുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ളവർക്കോ നേട്ടമുണ്ടാകുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ താൽപര്യസംഘർഷം രൂപപ്പെടുന്നു. ഈ താൽപര്യസംഘർഷം നിയന്ത്രിക്കുന്ന സ്ഥാപനപരമായ സംവിധാനങ്ങൾ ദുർബലമാണെങ്കിൽ വ്യക്തിപരമായ ധാർമികതയ്ക്കാണ് മുഴുവൻ ഭാരവും വരുന്നത്. വ്യക്തിയുടെ ധാർമികബോധം എത്ര ശക്തമായാലും അധികാരവും വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യവും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം നിയന്ത്രിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇല്ലെങ്കിൽ അപകടസാധ്യത നിലനിൽക്കും.

സ്വജനപക്ഷപാതത്തിന്റെ സ്വഭാവവും ഇവിടെ പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. സ്വജനപക്ഷപാതം എല്ലായ്പ്പോഴും വലിയ അഴിമതിയുടെ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടണമെന്നില്ല. പലപ്പോഴും അത് “നമ്മുടെ ആളെ ഒന്ന് സഹായിക്കുന്നതിൽ എന്താണ് തെറ്റ്?” എന്ന വളരെ ചെറിയ ന്യായീകരണത്തിൽ നിന്നാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്. ബന്ധുവിന് ഒരു അവസരം നൽകുക, അടുത്ത സുഹൃത്തിന്റെ അപേക്ഷയ്ക്ക് പ്രത്യേക പരിഗണന നൽകുക, സംഘടനയുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള ഒരാളുടെ കാര്യത്തിൽ ഔപചാരിക നടപടിക്രമങ്ങളെ മറികടക്കുക, നിയമനത്തിലോ കരാറിലോ അനൗപചാരിക സ്വാധീനം ചെലുത്തുക തുടങ്ങിയ ചെറിയ നടപടികൾ ആവർത്തിക്കപ്പെടുമ്പോൾ യോഗ്യത, സുതാര്യത, പൊതുനീതി എന്നീ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ക്രമേണ ദുർബലമാകുന്നു. അപ്പോൾ സംഘടനയ്ക്കകത്ത് ഒരു പുതിയ മാനദണ്ഡം രൂപപ്പെടുന്നു: കഴിവിനും യോഗ്യതയ്ക്കും പകരം ബന്ധം; പൊതുതാൽപര്യത്തിന് പകരം സ്വന്തം ആളുകൾ; സ്ഥാപനപരമായ നടപടിക്രമങ്ങൾക്ക് പകരം വ്യക്തിപരമായ ശുപാർശ. ഇത് വളരെയധികം അപകടകരമാണ്, കാരണം ഇത്തരം പ്രവണതകൾ ആദ്യം ചെറിയതായി തോന്നിയാലും കാലക്രമത്തിൽ ഒരു സംഘടനാ സംസ്കാരമായി മാറാൻ കഴിയും.

ഈ പ്രക്രിയയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഇര സാധാരണ കാഡറാണ്. വർഷങ്ങളോളം സംഘടനയ്ക്കുവേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുകയും സമരങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ജനങ്ങളുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രവർത്തകന്, തനിക്ക് ലഭിക്കേണ്ട അവസരങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയബന്ധമുള്ള ചിലരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും അടുത്തവർക്കും ലഭിക്കുന്നുവെന്ന അനുഭവം ഉണ്ടായാൽ, അവന്റെ സംഘടനാപരമായ ആത്മബന്ധം ക്രമേണ ക്ഷയിക്കാം. “ത്യാഗത്തിന് വിലയില്ല, ബന്ധത്തിനാണ് വില” എന്ന ധാരണ രൂപപ്പെടുന്നത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയ്ക്ക് അതീവ അപകടകരമാണ്. കാരണം കാഡർ സംഘടനയുടെ യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക അടിത്തറയാണ്. താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകരുടെ വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ സംഘടനയുടെ ഔപചാരിക ഘടന നിലനിന്നാലും അതിന്റെ ജീവശക്തി കുറയുന്നു. പ്രവർത്തനോത്സാഹം കുറയുകയും സംഘടനയിൽനിന്നുള്ള അകലം വർധിക്കുകയും അവസരവാദപരമായ സമീപനം വളരുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ സ്വജനപക്ഷപാതം ബാധിക്കുന്നത് നിയമനീതിയെയോ ഭരണനടപടികളെയോ മാത്രം അല്ല; സംഘടനയുടെ ആന്തരിക ഐക്യത്തെയും രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യതയെയും കൂടിയാണ്.

ഇതിനോടൊപ്പം സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടായ മധ്യവർഗവൽക്കരണവും വ്യക്തിവാദത്തിന്റെ വളർച്ചയും പ്രത്യേകം പരിഗണിക്കേണ്ടതാണ്. കമ്യൂണിസ്റ്റ് കാഡർമാർ സമൂഹത്തിന് പുറത്തുനിന്നുള്ള മനുഷ്യരല്ല. അവർ ജീവിക്കുന്നത് അതേ സാമൂഹിക സാഹചര്യത്തിലാണ്. സാമ്പത്തിക സുരക്ഷ, കുടുംബത്തിന്റെ ഉയർച്ച, ഉപഭോഗശേഷി, സാമൂഹിക പദവി, കുട്ടികളുടെ ഭാവി, സ്വകാര്യ സ്വത്ത്, ജീവിതനിലവാരം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾക്ക് സമൂഹത്തിൽ വർധിച്ച പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ സ്വാധീനം രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരിലും ഉണ്ടാകാം. മുമ്പ് ഒരു കാഡറുടെ സാമൂഹിക ബഹുമതിയുടെ പ്രധാന അടിത്തറ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിബദ്ധതയും ത്യാഗവുമായിരുന്നു എങ്കിൽ, പുതിയ സാഹചര്യത്തിൽ സാമ്പത്തിക വിജയവും സാമൂഹിക സ്ഥാനവും വ്യക്തിപരമായ നേട്ടങ്ങളും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമുള്ളവയായി മാറാം. ഇതിന്റെ ഫലമായി ചിലരിൽ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതവും സ്വകാര്യ ജീവിതവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി മങ്ങാം. ആശയപരമായി സാമൂഹിക സമത്വത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന വ്യക്തി പ്രായോഗിക ജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ വ്യക്തിപരമായ സാമ്പത്തിക സുരക്ഷയും കുടുംബകേന്ദ്രിതമായ താൽപര്യങ്ങളും മുൻനിർത്തുന്ന ഇരട്ടസ്വഭാവം കൈവരിക്കാം. ഇതിനെ വ്യക്തിയുടെ മാത്രം കുറ്റമായി കാണുന്നതിനു പകരം സമൂഹത്തിലെ വർഗപരമായ മാറ്റങ്ങളുടെ പ്രതിഫലനമായി മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഇവിടെ മാർക്സിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ പ്രസക്തി വീണ്ടും ഉയരുന്നു. സിദ്ധാന്തപരമായ അറിവ് മാത്രം മതിയാകില്ല. വർഗബോധം വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തിലെ യഥാർത്ഥ തീരുമാനങ്ങളെയും സ്വാധീനിക്കണം. ഒരു കാഡർ വർഗസമരത്തെക്കുറിച്ചും ചൂഷണത്തെക്കുറിച്ചും പൊതുസമ്പത്തിനെക്കുറിച്ചും സാമൂഹിക നീതിയെക്കുറിച്ചും പ്രസംഗിക്കുകയും അതേസമയം തന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം കുടുംബത്തിന്റെ സ്വകാര്യ നേട്ടത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ, അവിടെ സിദ്ധാന്തവും പ്രയോഗവും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യം രൂപപ്പെടുന്നു. ഈ വൈരുദ്ധ്യം ദീർഘകാലം തുടരുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷയും വ്യക്തിജീവിതവും തമ്മിലുള്ള അകലം ജനങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നു. അപ്പോഴാണ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ധാർമിക വിശ്വാസ്യത ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്.

അഴിമതിയേക്കാൾ അപകടകരമായ മറ്റൊരു ഘട്ടമാണ് അഴിമതിയുടെ സാധാരണവൽക്കരണം. “എല്ലാവരും ചെയ്യുന്നതാണ്”, “ഇത് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഒഴിവാക്കാനാവില്ല”, “നമ്മുടെ ആളുകൾക്കും ചില സഹായങ്ങൾ വേണം”, “ചെറിയ കാര്യങ്ങളൊന്നും പ്രശ്നമാക്കേണ്ടതില്ല” തുടങ്ങിയ ന്യായീകരണങ്ങൾ സംഘടനയ്ക്കകത്ത് വ്യാപകമാകുമ്പോൾ അഴിമതി വ്യക്തിയുടെ കുറ്റത്തിൽ നിന്ന് സംഘടനയുടെ സംസ്കാരത്തിലേക്ക് മാറുന്നു. ആദ്യത്തെ അനൗചിത്യത്തിന് രണ്ടാമത്തെ അനൗചിത്യം ന്യായീകരണമാകുന്നു. പിന്നീട് തെറ്റ് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നവനാണ് പ്രശ്നക്കാരനായി മാറുന്നത്. തെറ്റ് ചെയ്ത വ്യക്തിയെക്കാൾ തെറ്റിനെ മറച്ചുവയ്ക്കുന്ന കൂട്ടായ മൗനം ശക്തമാകുന്ന അവസ്ഥയിലാണ് സംഘടനാപരമായ പ്രതിസന്ധി ഏറ്റവും ഗുരുതരമാകുന്നത്. അതുകൊണ്ട് അഴിമതിക്കെതിരായ പോരാട്ടം ശിക്ഷാനടപടികളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്. അഴിമതിയെ അംഗീകരിക്കാത്ത ഒരു സംഘടനാ സംസ്കാരം പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയാണ് അതിന്റെ അടിസ്ഥാന ലക്ഷ്യം.

ഇവിടെ സംഘടനാ അച്ചടക്കത്തിന്റെ സ്വഭാവവും പുനഃപരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അച്ചടക്കം ഒരു വിപ്ലവ സംഘടനയ്ക്ക് അനിവാര്യമാണ്. എന്നാൽ അച്ചടക്കം വിമർശനത്തെ അടിച്ചമർത്താനുള്ള ഉപാധിയായി മാറുന്നുവെങ്കിൽ അത് സ്വയംതിരുത്താനുള്ള സംഘടനയുടെ കഴിവിനെ ദുർബലപ്പെടുത്തും. ഒരു കാഡറുടെ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളെക്കുറിച്ചോ അധികാരദുരുപയോഗത്തെക്കുറിച്ചോ സ്വജനപക്ഷപാതത്തെക്കുറിച്ചോ ചോദ്യം ഉയർത്തുന്ന പ്രവർത്തകനെ “പാർട്ടിവിരുദ്ധൻ” എന്ന് മുദ്രകുത്തുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുന്നുവെങ്കിൽ, സംഘടനയ്ക്കകത്തെ വിമർശനത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക സംവിധാനം തകരും. ആരോഗ്യകരമായ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയിൽ വിമർശനവും സ്വയംവിമർശനവും സംഘടനാ ദൗർബല്യത്തിന്റെ അടയാളമല്ല; മറിച്ച് സംഘടനയുടെ സ്വയംതിരുത്തൽ ശേഷിയുടെ അടയാളമാണ്. തെറ്റ് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന പ്രവർത്തകനെ സംരക്ഷിക്കുകയും ആരോപണം വസ്തുതാപരമായി പരിശോധിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് സംഘടനാ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

താഴെത്തട്ടിലുള്ള കാഡർമാരുടെ അനുഭവങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി സംഘടനയെ വിലയിരുത്തുന്ന ഒരു പുതിയ രീതിയും ആവശ്യമാണ്. മുകളിൽനിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ പലപ്പോഴും സംഘടനയുടെ യഥാർത്ഥ അവസ്ഥ പൂർണമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കണമെന്നില്ല. താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകർ ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ട് ഇടപെടുന്നതിനാൽ സംഘടനയെക്കുറിച്ചുള്ള യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക പ്രതികരണം ഏറ്റവും കൂടുതൽ അറിയുന്നത് അവർക്കാണ്. ഒരു കാഡറുടെ തെറ്റിനെക്കുറിച്ച് ജനങ്ങൾ പറയുന്നത് എന്താണ്, ഒരു പ്രാദേശിക നേതാവിന്റെ പെരുമാറ്റത്തെക്കുറിച്ച് സാധാരണ പ്രവർത്തകർ എന്താണ് ചിന്തിക്കുന്നത്, നിയമനം–കരാർ–ആനുകൂല്യം എന്നിവയിൽ നീതി പാലിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ, പാർട്ടി ബന്ധമില്ലാത്ത സാധാരണ ജനങ്ങൾക്ക് സംഘടനയുടെ സ്ഥാപനങ്ങളോട് വിശ്വാസമുണ്ടോ തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ സംഘടനയുടെ ആഭ്യന്തര വിലയിരുത്തലിന്റെ ഭാഗമാകണം. താഴെത്തട്ടിൽ നിന്നുള്ള യാഥാർത്ഥ്യാനുഭവങ്ങൾ മുകളിലെത്താത്ത ഒരു സംഘടനയ്ക്ക് സ്വന്തം ദൗർബല്യങ്ങളെ സമയത്ത് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ല.

ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ മൂലധനം സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങളല്ല, ജനവിശ്വാസമാണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ പരാജയം രാഷ്ട്രീയമായി തിരുത്താൻ കഴിയും. എന്നാൽ ഒരു സംഘടനയുടെ ധാർമിക വിശ്വാസ്യത നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ അത് പുനഃസ്ഥാപിക്കുക വളരെ ദുഷ്കരമാണ്. ഒരു സാധാരണ പൗരന് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകനെക്കുറിച്ച് “ഇയാൾക്ക് അധികാരം ലഭിച്ചാലും പൊതുതാൽപര്യത്തിന് മുൻഗണന നൽകും” എന്ന വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ, സംഘടനയുടെ ആശയപരമായ പ്രത്യേകത തന്നെ ദുർബലമാകുന്നു. അപ്പോൾ കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം മറ്റേതൊരു അധികാരരാഷ്ട്രീയത്തോടും സാമ്യമുള്ളതായി ജനങ്ങൾക്ക് തോന്നാനുള്ള സാധ്യത ഉയരും. ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയ്ക്ക് സംഭവിക്കാവുന്ന ഏറ്റവും ഗുരുതരമായ രാഷ്ട്രീയ നഷ്ടം ഇതാണ്: അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളോട് ആശയപരമായി വ്യത്യസ്തമാണെന്ന ജനങ്ങളുടെ ബോധം ക്ഷയിക്കുക.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ അഴിമതിക്കെതിരായ പോരാട്ടം ചില വ്യക്തികളെ ശിക്ഷിക്കുന്ന നടപടിയായി മാത്രം കാണാൻ കഴിയില്ല. വ്യക്തിപരമായ സദാചാരത്തോടൊപ്പം ശക്തമായ സ്ഥാപനപരമായ സുതാര്യതയും ആവശ്യമാണ്. പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥാനങ്ങളിലുള്ള കാഡർമാരുടെ താൽപര്യസംഘർഷം വ്യക്തമായി നിർവചിക്കണം. സ്വന്തം കുടുംബാംഗങ്ങൾക്കോ അടുത്ത ബന്ധുക്കൾക്കോ നേരിട്ട് പ്രയോജനം ലഭിക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങളിൽ ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തിയുടെ ഇടപെടലിന് നിയന്ത്രണം വേണം. പ്രധാനപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ രേഖാമൂലം സുതാര്യമാക്കണം. അധികാരസ്ഥാനങ്ങളിൽ ദീർഘകാലം തുടരുന്നതിലൂടെ ഉണ്ടാകാവുന്ന അധികാരകേന്ദ്രീകരണത്തെ നിയന്ത്രിക്കാൻ സ്ഥാനമാറ്റവും കാലാവധി നിയന്ത്രണവും പരിഗണിക്കണം. സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ പരിശോധിക്കുന്ന ആഭ്യന്തര സംവിധാനങ്ങൾ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കണം. ആരോപണങ്ങൾ ഉയർന്നാൽ അവയെ രാഷ്ട്രീയബന്ധം നോക്കാതെ വസ്തുതകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കാനുള്ള സംവിധാനം വേണം. കുറ്റം തെളിഞ്ഞാൽ നടപടി വേണം; കുറ്റം തെളിയാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ വ്യക്തിയുടെ മാന്യത സംരക്ഷിക്കുന്ന നീതിപൂർവമായ നടപടിക്രമവും വേണം. ഇതുവഴി ആരോപണവും കുറ്റവും തമ്മിലുള്ള അടിസ്ഥാന വ്യത്യാസം നിലനിർത്താനും സംഘടനയുടെ നീതിബോധം സംരക്ഷിക്കാനും കഴിയും.

സ്വജനപക്ഷപാതം തടയുന്നതിനും സമാനമായ സുതാര്യമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. ഒരു വ്യക്തി ഒരു കാഡറുടെ ബന്ധുവാണെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം അയാൾക്ക് ഒരു അവസരം നിഷേധിക്കേണ്ടതില്ല. യഥാർത്ഥ പ്രശ്നം യോഗ്യതയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന അവസരവും രാഷ്ട്രീയബന്ധത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന അനൗചിത്യമായ മുൻഗണനയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസമാണ്. അതിനാൽ നിയമനം, കരാർ, സ്ഥാപനപരമായ അവസരം, സംഘടനാ പദവി തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. തീരുമാനപ്രക്രിയ രേഖപ്പെടുത്തണം. താൽപര്യസംഘർഷമുള്ള വ്യക്തി ബന്ധപ്പെട്ട തീരുമാനത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറേണ്ട സാഹചര്യം ഉറപ്പാക്കണം. ഇതുവഴി വ്യക്തിയുടെ സത്യസന്ധതയെ മാത്രം ആശ്രയിക്കാതെ സ്ഥാപനപരമായ നീതി ഉറപ്പാക്കാൻ കഴിയും.

ഇതോടൊപ്പം കാഡർ വിദ്യാഭ്യാസവും അടിസ്ഥാനപരമായി പുനഃസംഘടിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. മാർക്സിസ്റ്റ് സിദ്ധാന്തം, വർഗസമരം, രാഷ്ട്രീയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, ചരിത്രം തുടങ്ങിയ പരമ്പരാഗത വിഷയങ്ങളോടൊപ്പം അധികാരത്തിന്റെ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രം, അഴിമതിയുടെ ഘടനാപരമായ കാരണങ്ങൾ, താൽപര്യസംഘർഷം, പൊതുസമ്പത്തിന്റെ ധാർമികത, സ്വജനപക്ഷപാതത്തിന്റെ സാമൂഹിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ, ഭരണത്തിലെ സുതാര്യത, രാഷ്ട്രീയ അധികാരത്തിന്റെ സ്വകാര്യവൽക്കരണം, സംഘടനാ ജനാധിപത്യം, വിമർശനവും സ്വയംവിമർശനവും തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും കാഡർ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കണം. ഒരു കാഡർ എന്താണ് വിശ്വസിക്കേണ്ടത് എന്നതിലുപരി, അധികാരം കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ എങ്ങനെ പെരുമാറണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചും വ്യക്തമായ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം നൽകണം. “അധികാരം ജനങ്ങളെ സേവിക്കാനുള്ള ഉപാധിയാണ്” എന്ന ആശയം മുദ്രാവാക്യമായി മാത്രം നിലനിൽക്കാതെ അധികാരസ്ഥാനത്ത് എത്തുന്ന ഓരോ കാഡറുടെയും പ്രവർത്തനച്ചട്ടമായി മാറണം.

കാഡർ സംസ്കാരത്തിന്റെ പുനർനിർമ്മാണത്തിൽ ജീവിതശൈലിക്കും ഒരു സ്ഥാനമുണ്ട്. എന്നാൽ അതിന്റെ അർത്ഥം കാഡർമാരുടെ സ്വകാര്യ ജീവിതത്തിൽ അനാവശ്യമായ ഇടപെടലല്ല. മറിച്ച് പൊതുപദവിയും വ്യക്തിപരമായ സാമ്പത്തിക നേട്ടവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി സംരക്ഷിക്കുകയാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്. ഒരു കാഡറുടെ സ്വകാര്യ ജീവിതം സംഘടനയുടെ നിയന്ത്രണവിഷയമാകേണ്ടതില്ല; എന്നാൽ പൊതുസമ്പത്തുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങളിൽ വ്യക്തിപരമായ നേട്ടം ഉണ്ടാകുന്നുണ്ടോ, അധികാരസ്ഥാനം കുടുംബസമ്പത്ത് വർധിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടോ, രാഷ്ട്രീയബന്ധം സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളെ സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ടോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ തീർച്ചയായും പൊതുഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരണം. രാഷ്ട്രീയ ധാർമികത എന്നത് വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യ ജീവിതത്തെ നിയന്ത്രിക്കുക എന്നതല്ല; പൊതുഅധികാരത്തിന്റെ ഉപയോഗത്തിൽ വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യത്തിന് നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തുക എന്നതാണ്.

ഡിജിറ്റൽ കാലഘട്ടം ഈ പ്രശ്നത്തെ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഒരു കാഡറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചെറിയ ആരോപണം പോലും സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ വളരെ വേഗത്തിൽ വ്യാപിക്കുകയും, വ്യക്തിയെ മറികടന്ന് മുഴുവൻ സംഘടനയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പൊതുനറേറ്റീവായി മാറുകയും ചെയ്യാം. അതിനാൽ അഴിമതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആരോപണങ്ങളെ മറച്ചുവയ്ക്കുന്നതോ വിമർശകരെ മാത്രം ആക്രമിക്കുന്നതോ ദീർഘകാല പരിഹാരമല്ല. വസ്തുതകൾ പരിശോധിക്കുക, തെറ്റുണ്ടെങ്കിൽ അത് അംഗീകരിക്കുകയും തിരുത്തുകയും ചെയ്യുക, തെറ്റില്ലെങ്കിൽ തെളിവുകളോടെ വിശദീകരിക്കുക, അന്വേഷണം പൂർത്തിയാകുന്നതിന് മുമ്പ് വിധിന്യായം നടത്താതിരിക്കുക എന്നിവയാണ് കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള സമീപനം. സുതാര്യത ഒരു സംഘടനയുടെ ദൗർബല്യത്തിന്റെ അടയാളമല്ല; മറിച്ച് ജനവിശ്വാസം സംരക്ഷിക്കുന്ന ശക്തിയാണ്.

അവസാനം, കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിലെ അഴിമതിയും സ്വജനപക്ഷപാതവും നേരിടുന്നതിനുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മാറ്റം വ്യക്തിപരമായ സദാചാരത്തിൽ നിന്ന് സ്ഥാപനപരമായ ധാർമികതയിലേക്കുള്ള മാറ്റമാണ്. നല്ല കാഡർമാർ അനിവാര്യമാണ്; എന്നാൽ ഒരു വലിയ രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയെ നല്ല വ്യക്തികളുടെ സത്യസന്ധതയിൽ മാത്രം ആശ്രയിച്ച് മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാനാവില്ല. വ്യക്തികളുടെ ദൗർബല്യങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. അധികാരത്തെ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന പ്രവണതയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന സംവിധാനങ്ങൾ വേണം. സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ പരിശോധിക്കാനുള്ള സംവിധാനം വേണം. ബന്ധുപക്ഷപാതം തടയാനുള്ള മാനദണ്ഡങ്ങൾ വേണം. താഴെത്തട്ടിലുള്ള കാഡർമാർക്ക് ചോദ്യം ചെയ്യാനും പരാതി നൽകാനും കഴിയണം. ജനങ്ങൾക്ക് സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്താനും വിശദീകരണം ആവശ്യപ്പെടാനും കഴിയണം. തെറ്റ് ചെയ്താൽ സ്ഥാനമോ ബന്ധമോ നോക്കാതെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കേണ്ട സാഹചര്യം വേണം. അതോടൊപ്പം തെളിവില്ലാത്ത ആരോപണങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യക്തികളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന നീതിപൂർവമായ നടപടിക്രമവും വേണം.

ഇങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ കാഡർ സംസ്കാരത്തിലെ അഴിമതിയും സ്വജനപക്ഷപാതവും ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട ധാർമിക പ്രശ്നമല്ല; അത് രാഷ്ട്രീയ അധികാരം, വർഗപരമായ പരിവർത്തനം, മധ്യവർഗവൽക്കരണം, കുടുംബതാൽപര്യങ്ങൾ, ഭരണസംവിധാനം, സംഘടനാ ജനാധിപത്യം, സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെ സങ്കീർണമായ പ്രകടനമാണ്. അതിനാൽ പരിഹാരവും ബഹുതലത്തിലുള്ളതായിരിക്കണം. വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ബോധം ശക്തിപ്പെടുത്തണം; സംഘടനയുടെ ജനാധിപത്യ നിയന്ത്രണം ശക്തിപ്പെടുത്തണം; സാമ്പത്തിക സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കണം; സ്വജനപക്ഷപാതത്തിനെതിരെ വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ കൊണ്ടുവരണം; ജനങ്ങളുടെ സാമൂഹിക നിയന്ത്രണം പുനഃസ്ഥാപിക്കണം. ഈ ഘടകങ്ങൾ പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുമ്പോഴാണ് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയ്ക്ക് അധികാരത്തിന്റെ അഴിമതിപരമായ സ്വഭാവത്തെ ചെറുക്കാൻ കഴിയുക.

അവസാനമായി ഉയരുന്ന ചോദ്യം വളരെ അടിസ്ഥാനപരമാണ്: കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ കാഡർ ആരാണ്? ഒരു പാർട്ടി പദവി വഹിക്കുന്ന വ്യക്തിയോ, അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശനമുള്ള വ്യക്തിയോ, സംഘടനയുടെ പേരിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിയുന്ന വ്യക്തിയോ മാത്രമല്ല കാഡർ. സ്വന്തം സ്വകാര്യ താൽപര്യങ്ങളെക്കാൾ സാമൂഹിക താൽപര്യത്തിന് മുൻഗണന നൽകാനും, അധികാരത്തെ പ്രത്യേകാവകാശമല്ല ഉത്തരവാദിത്തമായി കാണാനും, പൊതുസമ്പത്തിനെ സംരക്ഷിക്കാനും, ബന്ധുപക്ഷപാതത്തെ നിരസിക്കാനും, തെറ്റിനെ ചോദ്യം ചെയ്യാനും, സ്വന്തം തെറ്റിനെ അംഗീകരിക്കാനും കഴിയുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനാണ് യഥാർത്ഥ കാഡർ. അതുകൊണ്ട് കാഡർ സംസ്കാരത്തിന്റെ പുനർനിർമ്മാണം ചില അഴിമതിക്കാരെ കണ്ടെത്തി ശിക്ഷിക്കുന്നതിൽ അവസാനിക്കേണ്ടതല്ല. അധികാരം വ്യക്തിയെ മാറ്റിമറിക്കാത്തതും വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യം സംഘടനാപരമായ തീരുമാനങ്ങളെ കീഴടക്കാത്തതും വിമർശനം സംഘടനയുടെ ശത്രുവല്ലാതെ സ്വയംതിരുത്തലിന്റെ ഉപാധിയാകുന്നതുമായ ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാവിയിലെ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യത അതിന്റെ മുദ്രാവാക്യങ്ങളുടെ ശക്തിയിൽ മാത്രം നിർണയിക്കപ്പെടുകയില്ല. അധികാരം കൈവശമുള്ളപ്പോൾ അതിനെ എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നതിലാണ് അതിന്റെ യഥാർത്ഥ പരീക്ഷണം. ജനങ്ങൾക്കുവേണ്ടി അധികാരം ഉപയോഗിക്കുന്ന കാഡറും സ്വന്തം താൽപര്യത്തിനായി അധികാരം ഉപയോഗിക്കുന്ന കാഡറും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം പ്രസംഗങ്ങളിൽ അല്ല, ജീവിതത്തിലും പ്രവർത്തനത്തിലും സ്ഥാപനപരമായ തീരുമാനങ്ങളിലുമാണ് തെളിയേണ്ടത്. അതിനാൽ അഴിമതിക്കും സ്വജനപക്ഷപാതത്തിനുമെതിരായ പോരാട്ടം ഒരു പ്രതിരോധ നടപടിയല്ല; കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ധാർമികതയും ജനവിശ്വാസവും സംഘടനാ ഭാവിയും പുനർനിർമ്മിക്കുന്ന ഒരു നവീകരണ പദ്ധതിയാണ്.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് കാഡർ സംസ്കാരത്തിലെ ഈ പരിവർത്തനത്തെ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, പ്രശ്നത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവം മാത്രമല്ല, അധികാരവും സാമൂഹിക സ്ഥാനവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിലെ മാറ്റം കൂടി കാണേണ്ടിവരും. ഒരു രാഷ്ട്രീയ സംഘടന സമൂഹത്തിൽ ശക്തമായ സ്വാധീനം നേടിയെടുക്കുമ്പോൾ, അതിന്റെ കാഡർമാർക്ക് ലഭിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ മൂലധനം ക്രമേണ സാമൂഹിക മൂലധനമായി മാറുകയും ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ സാമ്പത്തിക മൂലധനവുമായി ബന്ധപ്പെടുകയും ചെയ്യാം. സാധാരണ ഒരു പ്രവർത്തകന്റെ രാഷ്ട്രീയ ബന്ധം ജനങ്ങളെ സംഘടിപ്പിക്കാനും അവരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളിലെത്തിക്കാനും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അത് ജനാധിപത്യപരമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനമാണ്. എന്നാൽ അതേ ബന്ധം വ്യക്തിപരമായ സ്വാധീനം ഉറപ്പിക്കുന്നതിനും കുടുംബത്തിനോ അടുത്ത വലയത്തിനോ പ്രത്യേക അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അതിന്റെ സ്വഭാവം മാറുന്നു. ഇവിടെ രാഷ്ട്രീയ മൂലധനം സ്വകാര്യ മൂലധനമായി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്ന പ്രക്രിയയാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ മാത്രം പരിവർത്തനമല്ല; രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയുടെ സാമൂഹിക സ്വഭാവത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന മാറ്റത്തിന്റെ സൂചന കൂടിയാണ്.

ഈ പ്രക്രിയയുടെ അടുത്ത ഘട്ടം അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള വ്യക്തിപരമായ ബന്ധവലയം രൂപപ്പെടുന്നതാണ്. ഒരു നേതാവിനോ കാഡറിനോ ചുറ്റും രാഷ്ട്രീയമായി അടുത്തവരും കുടുംബബന്ധമുള്ളവരും സാമ്പത്തികമായി ബന്ധമുള്ളവരും വ്യക്തിപരമായ വിശ്വാസമുള്ളവരും ചേർന്ന ഒരു അനൗപചാരിക വലയം രൂപപ്പെടാം. ഔപചാരികമായി സംഘടനാ ഘടനയും ജനാധിപത്യപരമായ തീരുമാന സംവിധാനങ്ങളും നിലനിൽക്കുമ്പോഴും യഥാർത്ഥ സ്വാധീനം ചില അനൗപചാരിക ബന്ധങ്ങളിലേക്ക് മാറുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടാകാം. ഈ അവസ്ഥയിൽ സംഘടനയുടെ സ്ഥാപനപരമായ അധികാരവും വ്യക്തിയുടെ അനൗപചാരിക അധികാരവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി മങ്ങുന്നു. “ആരെയാണ് അറിയുന്നത്?” എന്ന ചോദ്യം “എന്താണ് നിയമം?” എന്ന ചോദ്യത്തെ മറികടക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ സംഘടനയുടെ ജനാധിപത്യ സ്വഭാവത്തിന് ഗുരുതരമായ ദൗർബല്യം സംഭവിക്കുന്നു. വ്യക്തിപരമായ ബന്ധങ്ങൾ സംഘടനാപരമായ തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്ന അളവനുസരിച്ച്, ഔപചാരിക ഘടനയുടെ പ്രാധാന്യം കുറയുകയും അനൗപചാരിക അധികാരബന്ധങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം വർധിക്കുകയും ചെയ്യും.

ഇവിടെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട സംഘടനാപരമായ വൈരുദ്ധ്യം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയുടെ ശക്തി സാധാരണയായി കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിലാണ്. എന്നാൽ വ്യക്തിപരമായ അധികാരവലയം വളരുമ്പോൾ കൂട്ടായ തീരുമാനത്തിന് പകരം വ്യക്തികേന്ദ്രിതമായ തീരുമാനസംസ്കാരം ശക്തിപ്പെടുന്നു. തീരുമാനങ്ങൾ ഔപചാരികമായി കൂട്ടായതാണെങ്കിലും യഥാർത്ഥത്തിൽ മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടതാകാം. ചർച്ചയുണ്ടെങ്കിലും നിർണായകമായ വിവരങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും ലഭ്യമാകണമെന്നില്ല. വിമർശനമുണ്ടെങ്കിലും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തീരുമാനങ്ങൾ മാറണമെന്നില്ല. ഈ അവസ്ഥ ദീർഘകാലം തുടരുമ്പോൾ കാഡർമാരിൽ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങൾ രൂപപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്: അധികാരകേന്ദ്രത്തോട് അടുത്തവർ, അതിൽ നിന്ന് അകന്നവർ. ഇതോടെ സംഘടനയ്ക്കകത്തെ രാഷ്ട്രീയ സമത്വം ദുർബലമാകുകയും അവസരവിതരണത്തിലെ അസമത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ബോധം ശക്തമാകുകയും ചെയ്യും.

അഴിമതി പലപ്പോഴും പണത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള കൈമാറ്റമായി മാത്രമേ കാണപ്പെടാറുള്ളൂ. എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകളിൽ അതിന് കൂടുതൽ സങ്കീർണമായ രൂപങ്ങളുണ്ട്. അധികാരത്തിന്റെ അനൗചിത്യമായ ഉപയോഗം, നിയമനങ്ങളിൽ അനധികൃത സ്വാധീനം, കരാറുകളിൽ താൽപര്യസംഘർഷം, സ്ഥാപനങ്ങളിലെ തീരുമാനങ്ങളിൽ വ്യക്തിപരമായ സമ്മർദ്ദം, ബന്ധുക്കൾക്ക് പ്രത്യേക പരിഗണന, രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം ഉപയോഗിച്ച് സ്വകാര്യ തർക്കങ്ങളിൽ ഇടപെടൽ, സംഘടനാപരമായ വിഭവങ്ങളെ വ്യക്തിപരമായ നെറ്റ്വർക്ക് ശക്തിപ്പെടുത്താൻ ഉപയോഗിക്കൽ എന്നിവയും അധികാരദുരുപയോഗത്തിന്റെ രൂപങ്ങളായി പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. അതിനാൽ അഴിമതിയെ “പണം വാങ്ങിയോ ഇല്ലയോ?” എന്ന ചോദ്യത്തിൽ മാത്രം ഒതുക്കുന്നത് മതിയാകില്ല. പൊതുഅധികാരം വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചോ എന്നതാണ് കൂടുതൽ അടിസ്ഥാനപരമായ ചോദ്യം.

ഇവിടെ കാഡർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ പ്രശ്നവും പ്രധാനമാകുന്നു. ഒരു രാഷ്ട്രീയ സംഘടന വളരുമ്പോൾ അതിന്റെ കാഡർമാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് പലപ്പോഴും രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനക്ഷമത, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം നേടാനുള്ള കഴിവ്, ജനങ്ങളിലെ സ്വാധീനം, സാമ്പത്തികമായി സംഘടനയെ സഹായിക്കാനുള്ള ശേഷി, വിവിധ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാനുള്ള കഴിവ് തുടങ്ങിയ മാനദണ്ഡങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കാം. എന്നാൽ ഇതോടൊപ്പം രാഷ്ട്രീയ ധാർമികത, സുതാര്യത, പൊതുസമ്പത്തിനോടുള്ള സമീപനം, വിമർശനം സ്വീകരിക്കുന്ന കഴിവ്, വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള ശേഷി എന്നിവയ്ക്കും തുല്യ പ്രാധാന്യം നൽകേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു വ്യക്തിക്ക് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വലിയ സ്വാധീനമുണ്ടെന്നത് മാത്രം അയാളെ പൊതുഅധികാരത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തസ്ഥാനത്തേക്ക് അനുയോജ്യനാക്കണമെന്നില്ല. ജനപ്രീതിയും രാഷ്ട്രീയ ധാർമികതയും ഒരേ കാര്യമല്ല. സംഘടനാപരമായ കഴിവും അധികാരനിയന്ത്രണ ശേഷിയും ഒരേ കാര്യമല്ല.

കാഡർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ രാഷ്ട്രീയ ധാർമികതയ്ക്ക് കുറഞ്ഞ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുകയും വ്യക്തിയുടെ അധികാരപ്രാപ്തിക്കും വിഭവസമാഹരണ ശേഷിക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ, സംഘടന അറിയാതെ തന്നെ ഒരു പ്രത്യേകതരം കാഡറെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങും. അധികാരത്തിനടുത്ത് നിൽക്കാൻ കഴിവുള്ളവരും ബന്ധങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിവുള്ളവരും വ്യക്തിപരമായ നെറ്റ്വർക്കുകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നവരും ഉയരുകയും, ആശയപരമായി ശക്തരായെങ്കിലും സ്വാധീനവലയങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാത്ത പ്രവർത്തകർ പിന്നിലാകുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥ രൂപപ്പെടാം. ഇതോടെ കാഡർ സംവിധാനത്തിന്റെ സാമൂഹിക ഘടന തന്നെ മാറാം. അധികാരത്തോട് അടുപ്പം ഒരു രാഷ്ട്രീയ യോഗ്യതയായി മാറുന്നിടത്ത്, രാഷ്ട്രീയ ധാർമികത പിന്നിലാകാനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കുന്നു.

ഇതിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യാഘാതം സംഘടനയ്ക്കകത്തെ യുവതലമുറയിലാകും പ്രകടമാകുക. ഒരു യുവ കാഡർ സംഘടനയിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ അവൻ കാണുന്നത് സിദ്ധാന്തവും പ്രവർത്തനവുമാണ്. പ്രസംഗങ്ങളിൽ സമത്വവും ത്യാഗവും പൊതുതാൽപര്യവും പറയുകയും പ്രായോഗിക ജീവിതത്തിൽ ബന്ധവും സ്വാധീനവും വ്യക്തിപരമായ നേട്ടവുമാണ് മുന്നിൽ കാണുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ, യുവ കാഡറുടെ രാഷ്ട്രീയ പഠനത്തിൽ ഒരു അപകടകരമായ ഇരട്ടസന്ദേശം രൂപപ്പെടും. ഔദ്യോഗിക രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം ഒരു കാര്യം പഠിപ്പിക്കും; സംഘടനാ ജീവിതത്തിലെ യഥാർത്ഥ പെരുമാറ്റം മറ്റൊരു കാര്യം പഠിപ്പിക്കും. പലപ്പോഴും രണ്ടാമത്തേതാണ് കൂടുതൽ ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസമായി മാറുന്നത്. അതിനാൽ പുതിയ തലമുറയിലെ കാഡർമാരെ സിദ്ധാന്തം പഠിപ്പിക്കുന്നതിനേക്കാൾ പ്രധാനമാണ് സംഘടനയുടെ യഥാർത്ഥ പ്രവർത്തനരീതിയിലൂടെ സിദ്ധാന്തത്തെ അനുഭവിപ്പിക്കുക എന്നത്.

അഴിമതിയുടെ പുനരുത്പാദനത്തിൽ ഇതാണ് നിർണായക ഘട്ടം. ഒരു തലമുറയിലെ അനൗചിത്യമായ പെരുമാറ്റം മറ്റൊരു തലമുറയ്ക്ക് മാതൃകയായി മാറുമ്പോൾ, അഴിമതി വ്യക്തിയിൽ നിന്ന് സംസ്കാരത്തിലേക്ക് മാറുന്നു. “അങ്ങനെ ചെയ്താൽ മാത്രമേ മുന്നോട്ട് പോകാനാകൂ” എന്ന ധാരണ യുവ കാഡർമാരിൽ വളർന്നാൽ സംഘടനയുടെ ഔപചാരിക ധാർമിക ചട്ടങ്ങൾ ക്രമേണ അർഥശൂന്യമാകും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അഴിമതിക്കെതിരായ പോരാട്ടം ശിക്ഷാനടപടിയിൽ ആരംഭിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് മാതൃകാപരമായ നേതൃത്വത്തിൽ ആരംഭിക്കണം. മുകളിലെ നേതൃത്വത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലും തീരുമാനങ്ങളിലും സുതാര്യത ഇല്ലെങ്കിൽ താഴെത്തട്ടിൽ നിന്ന് ധാർമികത ആവശ്യപ്പെടുന്നത് ഫലപ്രദമാകില്ല.

ഇവിടെ നേതൃത്വത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം നിർണായകമാണ്. ഒരു നേതാവിന്റെ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ ധാർമികത പ്രസംഗങ്ങളിലൂടെ മാത്രമല്ല, സ്വന്തം ചുറ്റുപാടിൽ എന്തുതരം ആളുകളെയാണ് അദ്ദേഹം വളർത്തുന്നത് എന്നതിലൂടെയാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. വ്യക്തിപരമായി സത്യസന്ധനായ ഒരാൾ പോലും തന്റെ ചുറ്റും അനൗപചാരിക അധികാരവലയങ്ങൾ രൂപപ്പെടാൻ അനുവദിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, സംഘടനാപരമായ പ്രശ്നം തുടരും. അതിനാൽ നേതൃത്വത്തിന്റെ സത്യസന്ധത വ്യക്തിപരമായ ഗുണമെന്നതിലുപരി സ്ഥാപനപരമായ സുതാര്യത സൃഷ്ടിക്കുന്ന കഴിവായി പരിഗണിക്കണം.

അതുപോലെ തന്നെ, ആരോപണം ഉയർന്നാൽ ഉടൻ കുറ്റക്കാരനായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതും ശരിയല്ല. രാഷ്ട്രീയ എതിരാളിത്തം നിലനിൽക്കുന്ന സമൂഹത്തിൽ ഏതു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനുമെതിരെ ആരോപണങ്ങൾ ഉയരാം. അതിനാൽ ആരോപണവും തെളിയിച്ച തെറ്റും തമ്മിൽ വ്യക്തമായ വ്യത്യാസം വേണം. എന്നാൽ മറുവശത്ത്, “ആരോപണം രാഷ്ട്രീയ ഗൂഢാലോചനയാണ്” എന്ന് പറഞ്ഞ് എല്ലാ ആരോപണങ്ങളും തള്ളിക്കളയുന്നതും അപകടകരമാണ്. യുക്തിസഹമായ മാർഗം വസ്തുതാപരമായ പരിശോധനയാണ്. ആരോപണം ഉണ്ടാകുന്നു; തെളിവുകൾ പരിശോധിക്കുന്നു; ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തിക്ക് വിശദീകരണാവകാശം നൽകുന്നു; സ്വതന്ത്രമായ ആഭ്യന്തര പരിശോധന നടക്കുന്നു; വസ്തുതയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തീരുമാനം എടുക്കുന്നു — ഇത്തരമൊരു നടപടിക്രമമാണ് സംഘടനാ വിശ്വാസ്യതയ്ക്ക് ആവശ്യമായത്.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ സാമ്പത്തിക സുതാര്യതയ്ക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. പൊതുഅധികാരവുമായി അടുത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന കാഡർമാരുടെ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് അടിസ്ഥാനപരമായ സുതാര്യത ഉണ്ടാകുന്നത് താൽപര്യസംഘർഷങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കും. എന്നാൽ ഇത് ശിക്ഷാപരമായ നിരീക്ഷണമാകാതെ ഉത്തരവാദിത്തപരമായ സ്ഥാപനക്രമമായിരിക്കണം. സംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാനവും പൊതുപദവിയും ഉപയോഗിച്ച് വ്യക്തിപരമായ സമ്പത്ത് സമാഹരിക്കുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടോ എന്നത് പരിശോധിക്കാനുള്ള സംവിധാനം വേണം. സാമ്പത്തിക സുതാര്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ സമീപനം ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യതയെ ഇല്ലാതാക്കുന്നതിനല്ല; പൊതു അധികാരവും സ്വകാര്യ സാമ്പത്തിക താൽപര്യവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി സംരക്ഷിക്കുന്നതിനാണ്.

സംഘടനയ്ക്കകത്തെ അധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണവും ഈ പ്രശ്നവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ഒരേ വ്യക്തി ദീർഘകാലം ഒരേ അധികാരസ്ഥാനത്ത് തുടരുമ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് ചുറ്റും സ്ഥിരമായ വ്യക്തിപരമായ ബന്ധവലയം രൂപപ്പെടാനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കുന്നു. സ്ഥാനമാറ്റം ഇല്ലാത്ത അധികാരം സ്ഥാപനത്തേക്കാൾ വ്യക്തിയെ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങാം. അതിനാൽ സംഘടനയുടെ വിവിധ തലങ്ങളിൽ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളുടെ കാലാനുസൃതമായ പുനർവിതരണം, സ്ഥാനമാറ്റം, കൂട്ടായ നേതൃത്വം, അധികാരങ്ങളുടെ പരസ്പര നിയന്ത്രണം എന്നിവ പരിഗണിക്കേണ്ടതാണ്. അധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണം ഒഴിവാക്കുന്നത് വ്യക്തിയോടുള്ള അവിശ്വാസത്തിന്റെ പ്രകടനം അല്ല; ഏതു വ്യക്തിയുടെയും അധികാരദുരുപയോഗ സാധ്യതയെ ഘടനാപരമായി നിയന്ത്രിക്കുന്ന ജനാധിപത്യ തത്വമാണ്.

ഇതിനൊപ്പം സംഘടനയ്ക്കകത്ത് “നമ്മുടെ ആളുകൾ” എന്ന മനോഭാവത്തെ രാഷ്ട്രീയമായി തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയുടെ ലക്ഷ്യം സ്വന്തം ആളുകൾക്ക് മാത്രം നീതി ഉറപ്പാക്കുക എന്നതല്ല; എല്ലാവർക്കും ഒരേ നീതി ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ്. “നമ്മുടെ കാഡർ ആയതിനാൽ അവനെ സംരക്ഷിക്കണം” എന്ന സമീപനം ദീർഘകാലത്തിൽ സംഘടനയ്ക്ക് തന്നെ തിരിച്ചടിയാകും. ഒരു കാഡർ തെറ്റ് ചെയ്താൽ സംഘടനയുടെ വിശ്വാസ്യത സംരക്ഷിക്കുന്ന ഏറ്റവും നല്ല മാർഗം തെറ്റ് മറയ്ക്കുക അല്ല, മറിച്ച് വസ്തുതാപരമായി പരിശോധിച്ച് ആവശ്യമായ തിരുത്തൽ നടത്തുക എന്നതാണ്. സംഘടനയുടെ സംരക്ഷണം വ്യക്തിയുടെ സംരക്ഷണവുമായി തുല്യമല്ല. പലപ്പോഴും വ്യക്തിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിലൂടെ സംഘടനയെ തന്നെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയാണ് സംഭവിക്കുന്നത്.

അതുപോലെ തന്നെ, ഒരു വ്യക്തിക്കെതിരെ നടപടി സ്വീകരിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം പ്രശ്നം അവസാനിക്കുന്നില്ല. അതേ സാഹചര്യം വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടത്. ഒരു അഴിമതിക്കാരനെ പുറത്താക്കിയ ശേഷം അതേ അധികാരഘടന, അതേ താൽപര്യസംഘർഷം, അതേ അനൗപചാരിക ബന്ധവലയം, അതേ സുതാര്യതക്കുറവ് എന്നിവ തുടരുകയാണെങ്കിൽ മറ്റൊരു വ്യക്തിയിൽ അതേ പ്രവണത വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടാം. അതിനാൽ വ്യക്തിയെ മാറ്റുന്നതോടൊപ്പം അഴിമതി സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഘടന മാറ്റുകയാണ് യഥാർത്ഥ പരിഷ്കാരം.

ഇവിടെയാണ് സംഘടനയുടെ സ്വയംവിമർശനത്തിന് പുതിയ അർത്ഥം ലഭിക്കുന്നത്. സ്വയംവിമർശനം ഒരു വ്യക്തിയുടെ തെറ്റ് സമ്മതിക്കുന്ന ചടങ്ങായി മാത്രം ചുരുങ്ങരുത്. ഒരു തെറ്റ് സംഭവിച്ചപ്പോൾ “ഈ വ്യക്തി എന്തുകൊണ്ട് തെറ്റ് ചെയ്തു?” എന്നതോടൊപ്പം “ഈ തെറ്റ് ചെയ്യാൻ സംഘടനയുടെ ഏത് സാഹചര്യമാണ് അവസരം സൃഷ്ടിച്ചത്?” എന്നും ചോദിക്കണം. “ഇത് മുമ്പ് ആരെങ്കിലും ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിരുന്നോ?”, “ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചെങ്കിൽ എന്തുകൊണ്ട് നടപടി ഉണ്ടായില്ല?”, “പരിശോധനാ സംവിധാനം എവിടെയാണ് പരാജയപ്പെട്ടത്?”, “താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകർക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രതികരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല?” തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരണം. അപ്പോഴാണ് സ്വയംവിമർശനം യഥാർത്ഥത്തിൽ സംഘടനാ പഠനമായി മാറുന്നത്.

അതിനാൽ ഭാവിയിലെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനാ നവീകരണത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന തത്വം ഇങ്ങനെ രൂപപ്പെടുത്താം: വ്യക്തിയുടെ തെറ്റിനെ ശിക്ഷിക്കുക മാത്രമല്ല, തെറ്റ് പുനരുത്പാദിപ്പിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തെ ഇല്ലാതാക്കുക. ഈ സമീപനം സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ അഴിമതിക്കെതിരായ പോരാട്ടം വ്യക്തിവിരുദ്ധ നടപടിയായി മാറാതെ സംഘടനാ പരിഷ്കാരമായി മാറുന്നു. അതോടൊപ്പം സ്വജനപക്ഷപാതത്തെയും ബന്ധുപക്ഷപാതത്തെയും “ചെറിയ തെറ്റ്” എന്ന നിലയിൽ കാണാതെ, പൊതുനീതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തെ ബാധിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനപരമായ പ്രശ്നമായി കാണാനും കഴിയും.

ഇതിന്റെ അന്തിമ ലക്ഷ്യം ഒരു ഭയാധിഷ്ഠിത സംഘടന സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതല്ല. കാഡർമാർ ശിക്ഷിക്കപ്പെടുമെന്ന ഭയത്താൽ മാത്രം സത്യസന്ധരാകുന്ന സംഘടനയ്ക്ക് ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ ശക്തി ഉണ്ടാകില്ല. ലക്ഷ്യം സ്വയംനിയന്ത്രണം, രാഷ്ട്രീയ ബോധം, കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്തം, സുതാര്യത, ജനങ്ങളോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം എന്നിവയിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സംഘടനാ സംസ്കാരം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ്. നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും ആവശ്യമാണ്; എന്നാൽ അതിനേക്കാൾ ശക്തമായത് സംഘടനയ്ക്കകത്ത് രൂപപ്പെടുന്ന രാഷ്ട്രീയ ധാർമികതയാണ്. സ്ഥാപനങ്ങൾ വ്യക്തികളെ നിയന്ത്രിക്കണം; അതോടൊപ്പം രാഷ്ട്രീയ ബോധമുള്ള വ്യക്തികൾ സ്ഥാപനങ്ങളെ ജനാധിപത്യപരമായി സംരക്ഷിക്കുകയും വേണം.

ഇങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ കമ്യൂണിസ്റ്റ് കാഡർമാരിലെ അഴിമതിയും സ്വജനപക്ഷപാതവും ഒരു “ധാർമിക തകർച്ച” എന്ന ഒറ്റവാക്കിൽ വിശദീകരിക്കാനാവില്ല. അത് രാഷ്ട്രീയ അധികാരത്തിന്റെ സ്വഭാവമാറ്റം, സാമൂഹിക വർഗഘടനയിലെ മാറ്റം, മധ്യവർഗവൽക്കരണം, കുടുംബകേന്ദ്രിതമായ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളുടെ വളർച്ച, രാഷ്ട്രീയ ബന്ധങ്ങളുടെ സാമൂഹിക മൂലധനവൽക്കരണം, സംഘടനയ്ക്കകത്തെ അധികാരകേന്ദ്രീകരണം, വിമർശനസംവിധാനങ്ങളുടെ ദൗർബല്യം, കാഡർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ മാനദണ്ഡങ്ങളുടെ മാറ്റം എന്നിവയുടെ പരസ്പരബന്ധത്തിൽ രൂപപ്പെടുന്ന സങ്കീർണമായ പ്രതിഭാസമാണ്. അതിനാൽ അതിനെ മറികടക്കാനുള്ള ശ്രമവും അത്ര തന്നെ സമഗ്രമായിരിക്കണം.

അവസാനം, കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് മുന്നിലുള്ള യഥാർത്ഥ വെല്ലുവിളി അധികാരം ഉപേക്ഷിക്കുക എന്നതല്ല; അധികാരം കൈവശമുണ്ടായിരിക്കുമ്പോഴും അതിന്റെ അഴിമതിപരമായ സ്വഭാവത്തിന് കീഴടങ്ങാതിരിക്കുക എന്നതാണ്. രാഷ്ട്രീയ അധികാരം ഒരു കാഡറുടെ വ്യക്തിപരമായ ശക്തിയല്ലെന്നും അത് ജനങ്ങളിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്ന സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തമാണെന്നും സംഘടനാ സംസ്കാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കേണ്ടതുണ്ട്. പാർട്ടി ബന്ധം വ്യക്തിപരമായ ആനുകൂല്യത്തിനുള്ള അവകാശമല്ലെന്നും, പൊതുസമ്പത്ത് സ്വകാര്യ വിഭവമല്ലെന്നും, ബന്ധുതാൽപര്യം പൊതുതാൽപര്യത്തെ മറികടക്കരുതെന്നും, വിമർശനം ശത്രുതയല്ലെന്നും, തെറ്റ് മറയ്ക്കുന്നത്n സംഘടനയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതല്ലെന്നും വ്യക്തമായ രാഷ്ട്രീയ ബോധമായി മാറണം. അപ്പോഴാണ് കാഡർ സംസ്കാരം വീണ്ടും ഒരു അധികാരസംസ്കാരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ജനകീയ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിലേക്ക് മാറുന്നത്.

ഈ പുനർനിർമ്മാണത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ ഒടുവിൽ ഒരു അടിസ്ഥാന ചോദ്യം മാത്രമാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്: ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് കാഡറുടെ രാഷ്ട്രീയ വിജയത്തിന്റെ മാനദണ്ഡം അയാൾ എത്ര അധികാരം നേടി എന്നതാണോ, അതോ ലഭിച്ച അധികാരം എത്രത്തോളം പൊതുതാൽപര്യത്തിന് കീഴ്പ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞു എന്നതാണോ? രണ്ടാമത്തെ മാനദണ്ഡമാണ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയ ധാർമികതയുടെ അടിസ്ഥാനവുമായി കൂടുതൽ പൊരുത്തപ്പെടുന്നത്. അധികാരം വ്യക്തിയെ ഉയർത്തുന്നതിനുപകരം ജനങ്ങളുടെ സാമൂഹിക ശക്തിയെ ഉയർത്തുന്ന രീതിയിലാണ് ഉപയോഗിക്കപ്പെടേണ്ടത്. അതിനായി വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ബോധവും സംഘടനയുടെ സ്ഥാപനപരമായ നിയന്ത്രണവും ജനങ്ങളുടെ സാമൂഹിക നിരീക്ഷണവും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കണം. അപ്പോഴേ അഴിമതിക്കെതിരായ പോരാട്ടം വ്യക്തികളെ മാറ്റുന്ന നടപടിയിൽ നിന്ന് സംഘടനയെ തന്നെ നവീകരിക്കുന്ന ചരിത്രപരമായ പ്രക്രിയയായി മാറുകയുള്ളൂ.

മുൻ ഭാഗത്തെ തുടർന്നുകൊണ്ട്, സ്വജനപക്ഷപാതത്തെയും അഴിമതിയെയും ഇനിയും ആഴത്തിൽ വേർതിരിച്ച്, അവയുടെ മനഃശാസ്ത്രപരവും സാമൂഹ്യശാസ്ത്രപരവും സംഘടനാപരവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പുനരുത്പാദന പ്രക്രിയ പരിശോധിക്കാം.

സ്വജനപക്ഷപാതത്തെയും അഴിമതിയെയും വേർതിരിച്ച് മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ ആദ്യം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത് അവയുടെ പ്രേരകശക്തികളിലെ വ്യത്യാസമാണ്. സ്വജനപക്ഷപാതത്തിന്റെ പിന്നിൽ പലപ്പോഴും കുടുംബബോധം, ബന്ധുതാൽപര്യം, വ്യക്തിപരമായ വിശ്വാസം, സാമൂഹിക അടുപ്പം, പരസ്പര സഹായത്തിന്റെ സംസ്കാരം തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അഴിമതിയുടെ പിന്നിൽ പ്രധാനമായും അധികാരത്തെ വ്യക്തിപരമായ സാമ്പത്തികമോ മറ്റ് സ്വകാര്യ നേട്ടങ്ങളിലേക്കോ പരിവർത്തനം ചെയ്യാനുള്ള താൽപര്യമാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് സ്വജനപക്ഷപാതത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കുന്ന വ്യക്തിയുടെ മനസ്സിൽ “എന്റെ ആളെ സഹായിക്കണം” എന്ന ചിന്ത പ്രധാനമാകുമ്പോൾ അഴിമതിയിൽ “എന്റെ സ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് എനിക്ക് എന്ത് നേട്ടം നേടാം” എന്ന ചിന്തയാണ് പ്രധാനമാകുന്നത്. രണ്ടും പൊതുനീതിക്ക് വിരുദ്ധമാകാം; രണ്ടും സംഘടനാ ധാർമികതയെ ദുർബലപ്പെടുത്താം; രണ്ടും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുകയും ചെയ്യാം. എന്നാൽ അവയുടെ സാമൂഹിക ഉത്ഭവവും സംഘടനയ്ക്കകത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന രീതിയും വ്യത്യസ്തമായതിനാൽ അവയ്ക്കെതിരായ പ്രതിരോധവും ഒരേ രീതിയിലാകാൻ പാടില്ല.

സ്വജനപക്ഷപാതത്തിന്റെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായ രൂപം കുടുംബബന്ധത്തെ പൊതുതീരുമാനത്തിന് മുകളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നതാണ്. മനുഷ്യസമൂഹത്തിൽ കുടുംബബന്ധം സ്വാഭാവികമായ സാമൂഹികബന്ധമാണ്. സ്വന്തം കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്നത് തെറ്റല്ല. എന്നാൽ പൊതുപദവിയിലിരിക്കുന്ന ഒരു വ്യക്തി തന്റെ ഔദ്യോഗിക സ്വാധീനം ഉപയോഗിച്ച് കുടുംബാംഗത്തിന് മറ്റുള്ളവരെക്കാൾ അനൗചിത്യമായ മുൻഗണന നൽകുമ്പോഴാണ് വ്യക്തിപരമായ ബന്ധവും പൊതുതാൽപര്യവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി ലംഘിക്കപ്പെടുന്നത്. ഒരു ബന്ധുവിന് യോഗ്യതയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരു ജോലി ലഭിക്കുന്നത് സ്വജനപക്ഷപാതമല്ല; എന്നാൽ അതേ അവസരത്തിന് കൂടുതൽ യോഗ്യതയുള്ള മറ്റൊരാളെ മറികടന്ന് ബന്ധത്തിന്റെ പേരിൽ അവസരം ലഭിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അത് സ്വജനപക്ഷപാതത്തിന്റെ പ്രശ്നമാണ്. അതിനാൽ ബന്ധം തന്നെ പ്രശ്നമല്ല; ബന്ധം തീരുമാനത്തിന്റെ നിഷ്പക്ഷതയെ സ്വാധീനിക്കുന്നതാണോ എന്നതാണ് അടിസ്ഥാന ചോദ്യം.

ഇതിന്റെ കൂടുതൽ സങ്കീർണമായ രൂപം കുടുംബബന്ധത്തിൽ നിന്ന് രാഷ്ട്രീയബന്ധത്തിലേക്കുള്ള വ്യാപനമാണ്. “സ്വന്തം ആളുകൾ” എന്ന ആശയം കുടുംബത്തെ മറികടന്ന് ഒരേ ഗ്രൂപ്പിലുള്ളവർ, ഒരേ പ്രാദേശിക അധികാരവലയത്തിലുള്ളവർ, നേതാവിനോട് അടുത്ത് നിൽക്കുന്നവർ, ദീർഘകാല വ്യക്തിബന്ധമുള്ളവർ തുടങ്ങിയവരിലേക്ക് വ്യാപിക്കുമ്പോൾ ഒരു രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയ്ക്കകത്ത് അനൗപചാരിക സംരക്ഷണവലയങ്ങൾ രൂപപ്പെടാം. ഇവിടെ രക്തബന്ധമില്ലെങ്കിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ബന്ധുത്വത്തിന് സമാനമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ മനഃശാസ്ത്രമാണ്. “ഇയാൾ നമ്മുടെ ആളാണ്; അതുകൊണ്ട് ഇയാളെ സംരക്ഷിക്കണം” എന്ന ചിന്ത സംഘടനാപരമായ നീതിയെ മറികടക്കുമ്പോൾ, സ്വജനപക്ഷപാതം ഒരു കുടുംബപരമായ പ്രവണതയിൽ നിന്ന് ഗ്രൂപ്പ് പക്ഷപാതമായി വികസിക്കുന്നു. അതാണ് പിന്നീട് സംഘടനയ്ക്കകത്തെ വിഭാഗീയതയ്ക്കും അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിനും വഴിയൊരുക്കുന്നത്.

സ്വജനപക്ഷപാതത്തിന്റെ ഏറ്റവും ദോഷകരമായ ഫലം ചില വ്യക്തികൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന നേട്ടം മാത്രമല്ല; യോഗ്യതയും നീതിയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള അവസരവിതരണത്തിൽ പ്രവർത്തകരുടെ വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടുന്നതാണ്. ഒരു സംഘടനയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവർക്ക് സ്ഥാനങ്ങൾ, ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ, നിയമനങ്ങൾ, അവസരങ്ങൾ എന്നിവ ലഭിക്കുന്നത് കഴിവിന്റെയും പ്രവർത്തനത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിലാണെന്ന് ബോധ്യമുണ്ടെങ്കിൽ സംഘടനാപരമായ പ്രതിബദ്ധത വളരും. എന്നാൽ വ്യക്തിബന്ധമാണ് മുന്നേറ്റത്തിന്റെ പ്രധാന ഉപാധിയെന്ന് തോന്നിത്തുടങ്ങിയാൽ പ്രവർത്തകരുടെ പെരുമാറ്റത്തിലും മാറ്റമുണ്ടാകും. അവർ ആശയപരമായും സംഘടനാപരമായും മികച്ച പ്രവർത്തനം നടത്തുന്നതിന് പകരം ശരിയായ വ്യക്തികളുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ചേക്കാം. അപ്പോൾ കാഡർ സംസ്കാരത്തിന്റെ അടിത്തറ തന്നെ മാറുന്നു. രാഷ്ട്രീയ പ്രതിബദ്ധതയ്ക്ക് പകരം ബന്ധപരമായ മൂലധനം മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഉപാധിയായി മാറുന്ന അവസ്ഥയാണത്.

അഴിമതിയുടെ സ്വഭാവം ഇതിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. ഇവിടെ ബന്ധം ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. ഒരു വ്യക്തി തനിക്ക് ഏൽപ്പിക്കപ്പെട്ട അധികാരം ഉപയോഗിച്ച് പണം, സ്വത്ത്, കരാർ, കമ്മീഷൻ, അനധികൃത ആനുകൂല്യം, സ്വകാര്യ സൗകര്യം തുടങ്ങിയവ നേടുകയാണെങ്കിൽ, അവിടെ അഴിമതിയുടെ അടിസ്ഥാന ഘടകം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. അഴിമതിയുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ പൊതു അധികാരത്തിന്റെ സ്വകാര്യവൽക്കരണം എന്ന പ്രക്രിയയാണ്. ഒരു പദവി സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി ഉപയോഗിക്കേണ്ട ഉപാധിയിൽ നിന്ന് വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യ സാമ്പത്തിക ശേഷി വർധിപ്പിക്കുന്ന ഉപാധിയായി മാറുമ്പോൾ, അധികാരത്തിന്റെ സാമൂഹിക സ്വഭാവം തന്നെ മാറുന്നു. ഈ മാറ്റമാണ് അഴിമതിയുടെ രാഷ്ട്രീയമായി ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വശം.

അഴിമതിയുടെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത അതിന്റെ രഹസ്യസ്വഭാവമാണ്. സ്വജനപക്ഷപാതം ചിലപ്പോൾ തുറന്നുതന്നെ കാണാവുന്നതാണ്. ഒരു ബന്ധുവിന് അനൗചിത്യമായ മുൻഗണന നൽകിയതായി വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയാം. എന്നാൽ അഴിമതി പലപ്പോഴും ഇടനിലക്കാരും കരാറുകളും സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളും മറുവഴികളും ഉപയോഗിച്ച് നടക്കുന്നതിനാൽ അതിന്റെ തെളിവുകൾ കണ്ടെത്തുന്നത് കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടായിരിക്കും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അഴിമതിയെ തടയുന്നതിന് വ്യക്തിയുടെ സത്യസന്ധതയിൽ മാത്രം ആശ്രയിക്കാൻ കഴിയില്ല. രേഖപ്പെടുത്തൽ, പരിശോധന, ഓഡിറ്റ്, താൽപര്യസംഘർഷ നിയന്ത്രണം, അധികാരങ്ങളുടെ വിഭജനം, തീരുമാനങ്ങളുടെ സുതാര്യത തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനപരമായ സംവിധാനങ്ങൾ അനിവാര്യമാണ്.

അഴിമതിയുടെ മറ്റൊരു പ്രധാന ഘട്ടമാണ് അതിന്റെ സംഘടനാപരമായ പുനരുത്പാദനം. ഒരു വ്യക്തി അഴിമതി നടത്തി വ്യക്തിപരമായ നേട്ടം നേടുകയും അതിലൂടെ കൂടുതൽ സ്വാധീനം നേടുകയും ചെയ്താൽ, ആ സ്വാധീനം ഉപയോഗിച്ച് തന്റെ ചുറ്റും സംരക്ഷണവലയം സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയും. ആ സംരക്ഷണവലയത്തിലുള്ള മറ്റുള്ളവർക്കും പിന്നീട് അനൗചിത്യമായ നേട്ടങ്ങൾ ലഭിക്കാം. അതുവഴി അഴിമതി ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ നിന്ന് ഒരു പരസ്പരാശ്രിത ശൃംഖലയായി മാറുന്നു. ഒരാൾ മറ്റൊരാളെ സംരക്ഷിക്കുകയും മറ്റൊരാൾ തിരിച്ചും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയിൽ സത്യസന്ധനായ വ്യക്തിക്ക് സംഘടനയ്ക്കകത്ത് നിലനിൽക്കുന്നത് പോലും ബുദ്ധിമുട്ടാകാം. അതിനാൽ അഴിമതിയുടെ ഏറ്റവും അപകടകരമായ രൂപം വ്യക്തിപരമായ അഴിമതിയിൽ നിന്ന് കൂട്ടായ സംരക്ഷണസംവിധാനമായി മാറുന്നതാണ്.

സ്വജനപക്ഷപാതത്തിലും സമാനമായ പുനരുത്പാദനം ഉണ്ടാകാം. ഒരു നേതാവ് തന്റെ അടുത്തവർക്കു അവസരം നൽകുന്നു; അവർ പിന്നീട് മറ്റുള്ളവരെ അതേ ബന്ധവലയത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നു; അധികാരസ്ഥാനങ്ങൾ ഒരേ സാമൂഹിക വലയത്തിനകത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നു; പുതിയ കാഡർമാരുടെ വളർച്ച പോലും ആ വലയത്തിന്റെ അംഗീകാരത്തെ ആശ്രയിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഇതോടെ സംഘടനയുടെ ഔപചാരിക ഘടനയ്ക്കകത്ത് ഒരു അനൗപചാരിക സാമൂഹിക പിരമിഡ് രൂപപ്പെടുന്നു. മുകളിൽ കുറച്ച് അധികാരകേന്ദ്രങ്ങൾ, അതിന് ചുറ്റും അടുത്ത ബന്ധമുള്ളവർ, താഴെ അവസരത്തിനായി കാത്തിരിക്കുന്ന സാധാരണ പ്രവർത്തകർ എന്ന ഘടന വളർന്നാൽ, അത് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയുടെ കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിന് വിരുദ്ധമായ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കും.

ഇവിടെ സ്വജനപക്ഷപാതവും അഴിമതിയും ചില ഘട്ടങ്ങളിൽ പരസ്പരം കൂടിച്ചേരുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു വ്യക്തി തന്റെ ബന്ധുവിന് അനൗചിത്യമായ നിയമനം ലഭ്യമാക്കുന്നത് സ്വജനപക്ഷപാതമാണ്. എന്നാൽ ആ നിയമനത്തിന് പകരമായി സാമ്പത്തിക നേട്ടം നേടുകയാണെങ്കിൽ അഴിമതിയും അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ ഒരു കരാർ ഒരു ബന്ധുവിന് നൽകുന്നത് സ്വജനപക്ഷപാതമായിരിക്കാം; അതിന് പകരമായി കമ്മീഷൻ സ്വീകരിച്ചാൽ അത് അഴിമതിയുമാകും. എന്നാൽ എല്ലാ സ്വജനപക്ഷപാതവും അഴിമതിയല്ല; എല്ലാ അഴിമതിയും സ്വജനപക്ഷപാതവുമല്ല. ഈ വ്യത്യാസം നിലനിർത്തുന്നത് ആരോപണങ്ങളെ കൃത്യമായി വിശകലനം ചെയ്യുന്നതിനും നീതിപൂർവമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിനും അനിവാര്യമാണ്.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയുടെ പ്രത്യേകത കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരു പ്രധാന ചോദ്യം ഉയരുന്നു: എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇത്തരത്തിലുള്ള പ്രവണതകൾ ഒരു വിപ്ലവ രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയിലും വളരാൻ സാധ്യതയുള്ളത്? അതിന് ഒരു ഉത്തരം മനുഷ്യർ സമൂഹത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിക്കപ്പെട്ടവരല്ല എന്നതാണ്. കാഡർമാരും അതേ വർഗബന്ധങ്ങളുടെയും കുടുംബബന്ധങ്ങളുടെയും സാമൂഹിക മത്സരങ്ങളുടെയും ഉപഭോക്തൃസംസ്കാരത്തിന്റെയും സാമ്പത്തിക ആഗ്രഹങ്ങളുടെയും സ്വാധീനത്തിലാണ് ജീവിക്കുന്നത്. ഒരു കാഡർ സംഘടനയ്ക്കകത്ത് പ്രവേശിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം സമൂഹത്തിലെ എല്ലാ വ്യക്തിവാദപരമായ പ്രവണതകളിൽനിന്നും വിമുക്തനാകുന്നില്ല. അതിനാൽ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം നിരന്തരമായിരിക്കണം. എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം മാത്രം മതിയാകില്ല; അതിനൊപ്പം സ്ഥാപനപരമായ നിയന്ത്രണവും ആവശ്യമാണ്.

ഇവിടെ ഒരു അടിസ്ഥാന സംഘടനാ തത്വം രൂപപ്പെടുന്നു: നല്ല കാഡർ ആവശ്യമാണ്; പക്ഷേ നല്ല സ്ഥാപനങ്ങൾ അതിലും ആവശ്യമാണ്. ഒരു വ്യക്തി സത്യസന്ധനായിരിക്കാം. എന്നാൽ അധികാരങ്ങൾ അമിതമായി കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും തീരുമാനങ്ങൾ സുതാര്യമല്ലാതിരിക്കുകയും പരിശോധനാ സംവിധാനം ദുർബലമാവുകയും ചെയ്താൽ, വ്യക്തിപരമായ സത്യസന്ധതയ്ക്ക് മേൽ അമിതമായ സമ്മർദ്ദം ഉണ്ടാകും. മറുവശത്ത്, വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ബോധം ദുർബലമാണെങ്കിൽ ഏറ്റവും നല്ല നിയമങ്ങൾ പോലും മറികടക്കാൻ ശ്രമങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. അതിനാൽ കാഡർ ധാർമികതയും സ്ഥാപനപരമായ നിയന്ത്രണവും പരസ്പരം പൂരകങ്ങളായിരിക്കണം.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ സംഘടനയുടെ സ്വയംവിമർശനത്തിനും പുതിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. സ്വയംവിമർശനം ഒരു തെറ്റ് ചെയ്ത വ്യക്തിയോട് മാത്രം “തെറ്റ് സമ്മതിക്കുക” എന്ന് പറയുന്ന പ്രക്രിയയായി ചുരുങ്ങരുത്. ഒരു സ്വജനപക്ഷപാതം കണ്ടെത്തിയാൽ “ആ വ്യക്തി എന്തുകൊണ്ട് ബന്ധുവിനെ സഹായിച്ചു?” എന്നതോടൊപ്പം “അത്തരമൊരു തീരുമാനം എടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് എന്തുകൊണ്ട് അവസരം ലഭിച്ചു?”, “ആ തീരുമാനത്തെ പരിശോധിക്കാൻ സംവിധാനം ഉണ്ടായിരുന്നോ?”, “മറ്റു കാഡർമാർക്ക് അത് ചോദ്യം ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നോ?” എന്നും അന്വേഷിക്കണം. അഴിമതി കണ്ടെത്തിയാൽ “ആരാണ് പണം വാങ്ങിയത്?” എന്നതോടൊപ്പം “ആ ഇടപാട് നടക്കാൻ ഏത് സ്ഥാപനപരമായ ദൗർബല്യമാണ് അവസരം നൽകിയത്?” എന്നും ചോദിക്കണം. അപ്പോഴാണ് വ്യക്തിപരമായ കുറ്റവും സംഘടനാപരമായ കാരണവും വേർതിരിച്ച് മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുക.

ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സ്വജനപക്ഷപാതത്തിനെതിരായ പോരാട്ടം പ്രധാനമായും അവസരസമത്വത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയമായി വികസിപ്പിക്കണം. ആരുടെയും കുടുംബബന്ധം അദ്ദേഹത്തിന് പ്രത്യേക അവകാശം നൽകുന്നില്ലെന്നും, എന്നാൽ ഒരു ബന്ധുവിന് യോഗ്യതയുണ്ടെങ്കിൽ സുതാര്യമായ നടപടിക്രമത്തിലൂടെ അവസരം ലഭിക്കാമെന്നും വ്യക്തമാക്കണം. നിയമനം, സ്ഥാനനിർണ്ണയം, സ്ഥാപനങ്ങളിലെ അവസരങ്ങൾ, കരാറുകൾ എന്നിവയിൽ വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ വേണം. തീരുമാനമെടുക്കുന്ന വ്യക്തിക്ക് ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തിയുമായുള്ള കുടുംബബന്ധമോ സാമ്പത്തികബന്ധമോ ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് പ്രഖ്യാപിക്കേണ്ട സാഹചര്യം വേണം. ആവശ്യമായിടത്ത് തീരുമാനത്തിൽനിന്ന് പിന്മാറാനുള്ള സംവിധാനം വേണം. ഇതുവഴി വ്യക്തിയെ സംശയിക്കുന്നതിനേക്കാൾ തീരുമാനപ്രക്രിയയെ സുതാര്യമാക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

അഴിമതിക്കെതിരായ പോരാട്ടം അതേസമയം പൊതു അധികാരത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്ത രാഷ്ട്രീയമായി വികസിപ്പിക്കണം. അധികാരസ്ഥാനത്തിരിക്കുന്നവരുടെ തീരുമാനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടണം. സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ പരിശോധിക്കപ്പെടണം. പൊതുസമ്പത്തിന്റെ ഉപയോഗത്തിൽ കൃത്യമായ ഉത്തരവാദിത്തം വേണം. അധികാരങ്ങളുടെ അമിത കേന്ദ്രീകരണം ഒഴിവാക്കണം. താൽപര്യസംഘർഷം പ്രഖ്യാപിക്കണം. ആരോപണം ഉയർന്നാൽ അതിനെ തെളിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കണം. തെറ്റ് തെളിഞ്ഞാൽ നടപടി വേണം. തെറ്റ് തെളിയാത്തപ്പോൾ വ്യക്തിയുടെ അവകാശവും മാന്യതയും സംരക്ഷിക്കണം. ഈ രണ്ട് വശങ്ങളും ഒരുപോലെ പ്രധാനമാണ്. അഴിമതിക്കെതിരായ പോരാട്ടം തന്നെ അന്യായമായ രാഷ്ട്രീയ ശിക്ഷയുടെ ഉപാധിയായി മാറാതിരിക്കണം.

ഇവിടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മാറ്റം “നമ്മുടെ ആളെ സംരക്ഷിക്കുക” എന്ന രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിൽ നിന്ന് “നീതിയെ സംരക്ഷിക്കുക” എന്ന രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റമാണ്. ഒരു വ്യക്തി സംഘടനയോട് അടുത്തയാളായതുകൊണ്ട് മാത്രം അയാളുടെ തെറ്റിനെ സംരക്ഷിക്കേണ്ട ബാധ്യത സംഘടനയ്ക്കില്ല. മറിച്ച് സംഘടനയുടെ മൂല്യങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കണമെങ്കിൽ വ്യക്തിയുടെ തെറ്റ് വസ്തുതാപരമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതേസമയം സംഘടനയുടെ എതിരാളികൾ ഉന്നയിക്കുന്ന എല്ലാ ആരോപണങ്ങളും സത്യമായി സ്വീകരിക്കേണ്ടതുമില്ല. നീതിപൂർവമായ അന്വേഷണം, തെളിവ്, വിശദീകരണാവകാശം, ഉത്തരവാദിത്തം എന്നിവയാണ് രണ്ട് അതിരുകൾക്കുമിടയിലെ ശരിയായ വഴി.

അവസാനം സ്വജനപക്ഷപാതവും അഴിമതിയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം സംഘടനയുടെ ഭാവി പരിഷ്കാരത്തിന് നിർണായകമായ ഒരു ബോധമായി മാറണം. സ്വജനപക്ഷപാതം ബന്ധത്തെ അധികാരത്തിന്റെ മാനദണ്ഡമാക്കുന്നു; അഴിമതി സ്വകാര്യ നേട്ടത്തെ അധികാരത്തിന്റെ ലക്ഷ്യമാക്കുന്നു. സ്വജനപക്ഷപാതം അവസരങ്ങളുടെ നീതിപൂർവമായ വിതരണം തകർക്കുന്നു; അഴിമതി പൊതുസമ്പത്തിന്റെയും പൊതുഅധികാരത്തിന്റെയും സാമൂഹിക ലക്ഷ്യം തകർക്കുന്നു. സ്വജനപക്ഷപാതത്തിന്റെ പ്രതിരോധത്തിന് സുതാര്യമായ അവസരവിതരണവും താൽപര്യസംഘർഷ നിയന്ത്രണവും ആവശ്യമാണ്; അഴിമതിയുടെ പ്രതിരോധത്തിന് സാമ്പത്തിക പരിശോധനയും അധികാരനിയന്ത്രണവും ഉത്തരവാദിത്ത സംവിധാനവും ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ രണ്ടിന്റെയും പൊതുവായ അടിത്തറ ഒന്നാണ്: സ്വകാര്യബന്ധവും സ്വകാര്യതാൽപര്യവും പൊതുതാൽപര്യത്തിന് മുകളിൽ വരാൻ പാടില്ല.

അതിനാൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് കാഡർ സംസ്കാരത്തിന്റെ പുനർനിർമ്മാണം ഒരു ശിക്ഷാനടപടി മാത്രമാകരുത്. അത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ–ധാർമിക പുനർനിർമ്മാണമായിരിക്കണം. കുടുംബത്തെ സ്നേഹിക്കാം, പക്ഷേ പൊതുഅധികാരം കുടുംബത്തിനായി ഉപയോഗിക്കരുത്. രാഷ്ട്രീയ സുഹൃത്തുക്കളെ വിശ്വസിക്കാം, പക്ഷേ സ്ഥാപനനിയമങ്ങളെ മറികടന്ന് അവർക്ക് പ്രത്യേകാവകാശം നൽകരുത്. അധികാരം കൈവശം വയ്ക്കാം, പക്ഷേ അതിനെ സ്വകാര്യ സ്വത്തായി കാണരുത്. സംഘടനയെ സംരക്ഷിക്കാം, പക്ഷേ വ്യക്തിയുടെ തെറ്റിനെ മറച്ചുവച്ച് സംഘടനയെ സംരക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കരുത്. വിമർശനത്തെ നേരിടാം, പക്ഷേ വിമർശനം ഉന്നയിക്കുന്നവരെ ശത്രുവായി കാണരുത്.

അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നവീകരണത്തിൽ സ്വജനപക്ഷപാതത്തിനെതിരായ പോരാട്ടം സമത്വത്തിന്റെയും അവസരനീതിയുടെയും പുനഃസ്ഥാപനമാണ്; അഴിമതിക്കെതിരായ പോരാട്ടം പൊതു അധികാരത്തിന്റെ സാമൂഹികവൽക്കരണവും ഉത്തരവാദിത്തവും പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ്. ഇവ രണ്ടും വിജയിക്കുമ്പോഴാണ് കാഡർ സംസ്കാരം അധികാരബന്ധങ്ങളുടെ സ്വകാര്യ ശൃംഖലയിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടന്ന് വീണ്ടും ജനകീയ രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ സംസ്കാരമായി മാറുന്നത്. അതാണ് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയുടെ ആശയപരമായ വിശ്വാസ്യതയെ പ്രായോഗിക ജീവിതത്തിൽ തെളിയിക്കുന്ന യഥാർത്ഥ പരീക്ഷണം.

ഇതിലേക്ക് പ്രായോഗിക കർമ്മപരിപാടി ചേർക്കുമ്പോൾ, അത് പൊതുവായ “അഴിമതിക്കെതിരെ പോരാടണം” എന്ന ആഹ്വാനമായി നിൽക്കാതെ സംഘടനയുടെ ദൈനംദിന പ്രവർത്തനരീതിയിൽ നടപ്പാക്കാവുന്ന, അളക്കാവുന്ന, ഉത്തരവാദിത്തം നിർണയിക്കുന്ന സംവിധാനമായി രൂപപ്പെടുത്തുന്നതാണ് കൂടുതൽ ഫലപ്രദം.

ഈ വിശകലനത്തിൽ നിന്ന് മുന്നോട്ടുപോകുമ്പോൾ അടുത്ത ചോദ്യം സ്വാഭാവികമായി ഉയരുന്നു: ഈ പ്രവണതകളെക്കുറിച്ച് തിരിച്ചറിവ് നേടിയശേഷം സംഘടന പ്രായോഗികമായി എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്? അഴിമതിയും സ്വജനപക്ഷപാതവും ഇല്ലാതാക്കണമെന്ന പൊതുവായ ആഹ്വാനം മാത്രം മതിയാകില്ല. അവയെ തടയുന്നതിനും നേരത്തെ കണ്ടെത്തുന്നതിനും പരിശോധിക്കുന്നതിനും തിരുത്തുന്നതിനും വീണ്ടും ആവർത്തിക്കാതിരിക്കുന്നതിനുമായി വ്യക്തമായ സംഘടനാപരമായ സംവിധാനങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തണം. അതിന്റെ ആദ്യപടി തന്നെ പ്രശ്നത്തെ നിഷേധിക്കാതിരിക്കുക എന്നതാണ്. “നമ്മുടെ സംഘടനയിൽ ഇത്തരം കാര്യങ്ങൾ ഉണ്ടാകില്ല” എന്ന മുൻവിധി യഥാർത്ഥ അവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കുന്നതിന് തടസ്സമാണ്. അതുപോലെ തന്നെ ഓരോ ആരോപണവും സത്യമാണെന്ന് മുൻകൂട്ടി കരുതുന്നതും ശരിയല്ല. അതിനാൽ സംഘടനയുടെ വിവിധ തലങ്ങളിൽ അഴിമതി, സ്വജനപക്ഷപാതം, അധികാരദുരുപയോഗം, താൽപര്യസംഘർഷം എന്നിവ സംബന്ധിച്ച് സ്ഥിരമായ സംഘടനാപരമായ അവലോകനം നടത്തണം. ജില്ല, ഏരിയ, ലോക്കൽ, ബ്രാഞ്ച് തുടങ്ങിയ ഓരോ തലത്തിലും സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തനരീതിയെക്കുറിച്ചുള്ള രഹസ്യവും സുരക്ഷിതവുമായ അഭിപ്രായശേഖരണം നടത്തുകയും, സാധാരണ കാഡർമാർക്കും അംഗങ്ങൾക്കും അവരുടെ അനുഭവങ്ങൾ ഭയമില്ലാതെ രേഖപ്പെടുത്താനുള്ള അവസരം നൽകുകയും വേണം. ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം കുറ്റക്കാരെ കണ്ടെത്തുക മാത്രമല്ല; സംഘടനയിൽ ഏതു മേഖലകളിലാണ് നിയന്ത്രണം ദുർബലമായിരിക്കുന്നതെന്ന് കണ്ടെത്തുകയാണ്.

ഇതിന്റെ ഭാഗമായി താൽപര്യസംഘർഷ പ്രഖ്യാപനം ഒരു സ്ഥിരമായ സംഘടനാ രീതിയാക്കാവുന്നതാണ്. പൊതുപദവിയിലോ പ്രധാനപ്പെട്ട സംഘടനാ ഉത്തരവാദിത്തത്തിലോ ഇരിക്കുന്ന ഒരു കാഡർ തീരുമാനമെടുക്കുന്ന വിഷയവുമായി തനിക്ക് കുടുംബപരമായോ സാമ്പത്തികമായോ നേരിട്ടുള്ള ബന്ധമുണ്ടെങ്കിൽ അത് മുൻകൂട്ടി പ്രഖ്യാപിക്കണം. ബന്ധപ്പെട്ട തീരുമാനത്തിൽ നിന്ന് ആവശ്യമെങ്കിൽ അദ്ദേഹം മാറിനിൽക്കുകയും വേണം. ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു സ്ഥാപനത്തിലെ നിയമനം, കരാർ, സാമ്പത്തിക സഹായം, ഭൂമി സംബന്ധമായ തീരുമാനം, ലൈസൻസ്, അനുമതി, വികസനപദ്ധതി തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ തീരുമാനമെടുക്കുന്ന വ്യക്തിയുടെ അടുത്ത ബന്ധുവിനോ സാമ്പത്തിക പങ്കാളിക്കോ നേരിട്ട് പ്രയോജനം ലഭിക്കുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടെങ്കിൽ, ആ ബന്ധം രേഖപ്പെടുത്താതെ തീരുമാനം എടുക്കുന്നത് അനുവദിക്കരുത്. ഇത് വ്യക്തിയെ സംശയിക്കുന്നതിനുള്ള സംവിധാനം അല്ല; വ്യക്തിയുടെ സത്യസന്ധതയെക്കാൾ ശക്തമായ ഒരു സ്ഥാപനപരമായ സുരക്ഷാസംവിധാനം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടിയാണ്.

സ്വജനപക്ഷപാതത്തെ നേരിടുന്നതിനായി നിയമനം, സ്ഥാനനിർണ്ണയം, സംഘടനാ ചുമതലകൾ, വിവിധ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ പ്രതിനിധാനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ നിർവചിക്കണം. “നമ്മുടെ ആളാണ്” എന്നത് ഒരു യോഗ്യതയായി അംഗീകരിക്കരുത്. അതുപോലെ “അവൻ ഒരു നേതാവിന്റെ ബന്ധുവാണ്” എന്നത് മാത്രം കാരണം അയാളെ അയോഗ്യനാക്കുകയും ചെയ്യരുത്. യോഗ്യത, പ്രവർത്തനപരിചയം, രാഷ്ട്രീയ പ്രതിബദ്ധത, ബന്ധപ്പെട്ട ചുമതല നിർവഹിക്കാനുള്ള കഴിവ് തുടങ്ങിയ മാനദണ്ഡങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി വ്യക്തമാക്കുകയും, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നശേഷം അതിന്റെ അടിസ്ഥാനമെന്തെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തുകയും വേണം. കുടുംബബന്ധമുള്ള ഒരാൾ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടാൽ പോലും അത് സുതാര്യമായ മാനദണ്ഡത്തിലൂടെയാണെന്ന് തെളിയിക്കാൻ കഴിയണം. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ സ്വജനപക്ഷപാതത്തിന്റെ ആരോപണങ്ങൾക്കും യഥാർത്ഥ സ്വജനപക്ഷപാതത്തിനും ഒരുപോലെ നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്താം.

അഴിമതിക്കെതിരായ പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക സുതാര്യതാ സംവിധാനം ഇതോടൊപ്പം സ്ഥാപിക്കേണ്ടതുണ്ട്. പ്രധാനപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക തീരുമാനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള കാഡർമാർ അവരുടെ പ്രസക്തമായ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന സംവിധാനം പരിഗണിക്കാം. സംഘടനാ ഫണ്ടുകൾ, പൊതുപദവിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഭവങ്ങൾ, സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ, കരാറുകൾ, സംഭാവനകൾ, ചെലവുകൾ തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് രേഖാമൂലമുള്ള നടപടിക്രമം വേണം. ഒരാൾക്ക് മാത്രം ഒരു സാമ്പത്തിക ഇടപാടിന്റെ തുടക്കം മുതൽ അംഗീകാരം വരെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാത്തവിധം ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ വിഭജിക്കണം. പണം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന വ്യക്തിയും അത് പരിശോധിക്കുന്ന വ്യക്തിയും ഒരാളാകരുത്. തീരുമാനമെടുക്കുന്ന വ്യക്തിയും അതിന്റെ സാമ്പത്തിക പരിശോധന നടത്തുന്ന വ്യക്തിയും തമ്മിൽ ആവശ്യമായ അകലം ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഇതുവഴി വ്യക്തിയുടെ സത്യസന്ധതയിൽ മാത്രം ആശ്രയിക്കാതെ അഴിമതിക്ക് അവസരം കുറയ്ക്കുന്ന സ്ഥാപനഘടന സൃഷ്ടിക്കാം.

ഇതോടൊപ്പം ഓരോ സംഘടനാ തലത്തിലും ഒരു സ്വതന്ത്ര ആഭ്യന്തര പരാതി–പരിശോധന സംവിധാനം വേണം. ഒരു കാഡറിനെതിരെ അഴിമതിയോ സ്വജനപക്ഷപാതമോ അധികാരദുരുപയോഗമോ സംബന്ധിച്ച പരാതി ഉയർന്നാൽ അത് അതേ വ്യക്തിയുടെ നേരിട്ടുള്ള അധികാരവലയത്തിനകത്ത് തന്നെ തീർപ്പാക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കണം. പരാതിക്ക് ഒരു രജിസ്ട്രേഷൻ നമ്പർ നൽകുകയും, പരാതിയുടെ സ്വഭാവമനുസരിച്ച് പ്രാഥമിക പരിശോധന നടത്തുകയും, ആവശ്യമായ രേഖകൾ ശേഖരിക്കുകയും, ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തിക്ക് വിശദീകരണാവകാശം നൽകുകയും വേണം. പരാതി ശരിയാണെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ നടപടി വേണം; തെളിവില്ലെങ്കിൽ ആരോപണം അവസാനിപ്പിക്കണം. അന്വേഷണത്തിന്റെ പേരിൽ വ്യക്തിയെ അനാവശ്യമായി അപമാനിക്കുകയോ, മറുവശത്ത് സംഘടനാ ബന്ധത്തിന്റെ പേരിൽ അന്വേഷണം തന്നെ തടയുകയോ ചെയ്യരുത്. നീതിപൂർവമായ നടപടിക്രമം തന്നെയാണ് സംഘടനയുടെ ധാർമിക വിശ്വാസ്യതയുടെ അടിത്തറ.

പരാതി നൽകുന്ന വ്യക്തിയെ സംരക്ഷിക്കുന്ന സംവിധാനവും അത്ര തന്നെ പ്രധാനമാണ്. സംഘടനയ്ക്കകത്ത് അഴിമതി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന വ്യക്തിക്ക് പിന്നീട് സ്ഥാനനഷ്ടമോ രാഷ്ട്രീയ ഒറ്റപ്പെടുത്തലോ വ്യക്തിപരമായ പ്രതികാരമോ ഉണ്ടാകുമെന്ന് ഭയമുണ്ടെങ്കിൽ ആരും പരാതി പറയുകയില്ല. അതിനാൽ നല്ല വിശ്വാസത്തോടെ പരാതി നൽകുന്നവർക്കെതിരെ പ്രതികാരനടപടി സ്വീകരിക്കരുതെന്ന വ്യക്തമായ സംഘടനാ മാനദണ്ഡം വേണം. അതേസമയം വ്യക്തിപരമായ വൈരാഗ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള വ്യാജപരാതികൾക്കും നിയന്ത്രണം ആവശ്യമാണ്. അതുകൊണ്ട് പരാതി നൽകാനുള്ള അവകാശവും തെളിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള പരിശോധനയും ഒരുമിച്ച് സംരക്ഷിക്കണം.

സ്ഥാനമാറ്റവും കാലാവധി നിയന്ത്രണവും അഴിമതി തടയുന്നതിനുള്ള മറ്റൊരു ഘടനാപരമായ ഉപാധിയായി പരിഗണിക്കാം. ഒരേ വ്യക്തി ദീർഘകാലം ഒരേ അധികാരസ്ഥാനത്ത് തുടരുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് ചുറ്റും വ്യക്തിപരമായ ബന്ധവലയം രൂപപ്പെടാനും സ്ഥാപനപരമായ അധികാരത്തേക്കാൾ അനൗപചാരിക സ്വാധീനം വർധിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്. സ്ഥാനമാറ്റം എന്നത് വ്യക്തിക്കെതിരായ ശിക്ഷയായി കാണേണ്ടതില്ല. മറിച്ച് അധികാരത്തിന്റെ അമിത കേന്ദ്രീകരണം തടയുന്ന സംഘടനാപരമായ രീതിയായി കാണണം. പ്രത്യേകിച്ച് സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങളുമായും നിയമനങ്ങളുമായും കരാറുകളുമായും നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാനങ്ങളിൽ കാലാനുസൃതമായ ഉത്തരവാദിത്തമാറ്റം കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു.

അതോടൊപ്പം ഒരാൾക്ക് ഒരേസമയം വഹിക്കാവുന്ന അധികാരങ്ങളുടെ പരിധി വ്യക്തമാക്കണം. സംഘടനാ പദവി, ഭരണപരമായ അധികാരം, സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണം, സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഭരണസമിതി, കരാർ തീരുമാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പല അധികാരങ്ങളും ഒരേ വ്യക്തിയുടെ കൈകളിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ താൽപര്യസംഘർഷത്തിന്റെയും അധികാരദുരുപയോഗത്തിന്റെയും സാധ്യത വർധിക്കും. അതിനാൽ അധികാരങ്ങളുടെ വിഭജനം, പരസ്പര പരിശോധന, കൂട്ടായ അംഗീകാരം എന്നിവ ശക്തിപ്പെടുത്തണം. “വിശ്വസ്തനായ വ്യക്തിയാണ്, അതിനാൽ എല്ലാം അദ്ദേഹത്തെ ഏൽപ്പിക്കാം” എന്ന സമീപനത്തിനു പകരം “ഒരു വ്യക്തിയിലും അമിതമായ അധികാരം കേന്ദ്രീകരിക്കരുത്” എന്ന സ്ഥാപനപരമായ തത്വമാണ് സ്വീകരിക്കേണ്ടത്.

കാഡർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ മാനദണ്ഡങ്ങളും പുനഃപരിശോധിക്കണം. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന വ്യക്തി, ജനങ്ങളിൽ സ്വാധീനമുള്ള വ്യക്തി, സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങൾ സമാഹരിക്കാൻ കഴിവുള്ള വ്യക്തി എന്നിവ മാത്രം മുന്നോട്ട് വരുന്നതിലൂടെ കാഡർ സംവിധാനത്തിന്റെ സ്വഭാവം മാറാം. അതിനാൽ സ്ഥാനത്തേക്ക് പരിഗണിക്കുന്ന വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ധാർമികത, പൊതുതാൽപര്യബോധം, വിമർശനം സ്വീകരിക്കുന്ന കഴിവ്, സുതാര്യത, താൽപര്യസംഘർഷം ഒഴിവാക്കാനുള്ള മനോഭാവം, സംഘടനാ അച്ചടക്കത്തോടൊപ്പം ജനാധിപത്യപരമായ പെരുമാറ്റം തുടങ്ങിയവയും വിലയിരുത്തണം. ഒരു കാഡറുടെ “വിജയം” അയാൾ എത്ര സ്വാധീനം നേടി എന്നതിൽ മാത്രം അളക്കാതെ, ലഭിച്ച സ്വാധീനം എങ്ങനെ ഉപയോഗിച്ചു എന്നതിലും അളക്കേണ്ടതാണ്.

ഇതിനൊപ്പം കാഡർ വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ രാഷ്ട്രീയ ധാർമികതയ്ക്ക് പ്രത്യേക സ്ഥാനം നൽകണം. മാർക്സിസം പഠിപ്പിക്കുന്നതോടൊപ്പം അധികാരത്തിന്റെ സ്വഭാവം, അഴിമതിയുടെ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രം, സ്വജനപക്ഷപാതം, പൊതുസമ്പത്തിന്റെ ധാർമികത, താൽപര്യസംഘർഷം, രാഷ്ട്രീയ അധികാരത്തിന്റെ സ്വകാര്യവൽക്കരണം, സംഘടനാ ജനാധിപത്യം, വിമർശനം–സ്വയംവിമർശനം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ തുടർച്ചയായ പരിശീലനം നൽകണം. എന്നാൽ പരിശീലനം പ്രസംഗപരമായി മാത്രം നിൽക്കരുത്. യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിലെ സങ്കീർണ സാഹചര്യങ്ങൾ മുന്നിൽവച്ച് കാഡർമാരോട് തീരുമാനമെടുക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്ന രീതിയിലുള്ള പഠനരീതി കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായിരിക്കും. “ബന്ധുവിന് യോഗ്യതയുണ്ട്; എന്നാൽ തീരുമാനം എടുക്കേണ്ടത് നിങ്ങളുടെ ചുമതലയാണ് — നിങ്ങൾ എന്ത് ചെയ്യും?”, “ഒരു കരാറുകാരൻ വ്യക്തിപരമായ സഹായം വാഗ്ദാനം ചെയ്താൽ?”, “നിങ്ങളുടെ അടുത്ത സഹപ്രവർത്തകനെതിരെ തെളിവുള്ള പരാതി ലഭിച്ചാൽ?” തുടങ്ങിയ സാഹചര്യങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള രാഷ്ട്രീയ–ധാർമിക പരിശീലനം കാഡർമാരുടെ തീരുമാനശേഷി വികസിപ്പിക്കും.

സംഘടനാ തലത്തിൽ വാർഷിക ധാർമിക–ഉത്തരവാദിത്ത അവലോകനം നടത്തുന്നതും പ്രയോജനകരമായിരിക്കും. സാധാരണ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ റിപ്പോർട്ടിനൊപ്പം അധികാരസ്ഥാനത്തിരിക്കുന്ന കാഡർമാരുടെ താൽപര്യസംഘർഷങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക സുതാര്യത, പരാതികൾ, തീരുമാനങ്ങളുടെ രേഖപ്പെടുത്തൽ, ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം, സംഘടനാ വിമർശനങ്ങൾക്ക് നൽകിയ പ്രതികരണം എന്നിവയും അവലോകനം ചെയ്യാം. ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം കുറ്റം കണ്ടെത്തുക മാത്രമല്ല; സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ദൗർബല്യം കണ്ടെത്തി തിരുത്തുക എന്നതായിരിക്കണം. ഒരു സംഘടനയ്ക്ക് സ്വന്തം പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് സ്വയം ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള ശേഷി ഇല്ലെങ്കിൽ പുറത്തുനിന്നുള്ള വിമർശനം വന്നശേഷം മാത്രം പ്രതികരിക്കേണ്ടിവരും.

ജനങ്ങളുടെ സാമൂഹിക നിയന്ത്രണം ഈ കർമ്മപരിപാടിയുടെ മറ്റൊരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയ ശക്തി ജനങ്ങളിൽ നിന്നാണ് വരുന്നതെങ്കിൽ, ജനങ്ങൾക്ക് സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായം പറയാനുള്ള അവകാശവും ഉണ്ടായിരിക്കണം. പ്രാദേശിക തലത്തിൽ പൊതുയോഗങ്ങൾ, ജനപ്രതിനിധികളുടെ പ്രവർത്തന റിപ്പോർട്ടുകൾ, പൊതുജനങ്ങളുടെ പരാതികൾ കേൾക്കുന്ന സംവിധാനങ്ങൾ, വികസനപദ്ധതികളുടെ സാമൂഹിക പരിശോധന തുടങ്ങിയ രീതികൾ വികസിപ്പിക്കാം. ജനങ്ങളുടെ പരാതികളെ ശത്രുപ്രചാരണമെന്ന നിലയിൽ തള്ളിക്കളയാതെ, അവയിൽ വസ്തുതയുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം വളർത്തണം. ജനങ്ങളുടെ വിമർശനം പലപ്പോഴും സംഘടനയുടെ സ്വന്തം ആഭ്യന്തര റിപ്പോർട്ടുകളിൽ കാണാത്ത യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ പുറത്തുകൊണ്ടുവരാൻ കഴിയും.

ഈ കർമ്മപരിപാടിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗം നടപടിയുടെ ഉറപ്പാണ്. ചട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി അവ നടപ്പാക്കാത്ത പക്ഷം അവയുടെ രാഷ്ട്രീയ മൂല്യം നഷ്ടപ്പെടും. അതിനാൽ തെറ്റ് തെളിഞ്ഞാൽ, വ്യക്തിയുടെ സ്ഥാനം, ജനപ്രീതി, സംഘടനയിലെ സ്വാധീനം, കുടുംബബന്ധം എന്നിവ പരിഗണിക്കാതെ ഒരേ മാനദണ്ഡം ബാധകമാകണം. അതേസമയം ആരോപണം മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി നടപടി സ്വീകരിക്കരുത്. തെളിവ്, അന്വേഷണം, വിശദീകരണാവകാശം, തീരുമാനത്തിന്റെ രേഖപ്പെടുത്തൽ എന്നിവ ഉറപ്പാക്കണം. ഇതുവഴി രണ്ട് അപകടങ്ങളും ഒഴിവാക്കാം: കുറ്റക്കാരെ സംരക്ഷിക്കുന്നതും നിരപരാധികളെ അന്യായമായി ശിക്ഷിക്കുന്നതും.

ഇവയെല്ലാം ചേർത്തുകൊണ്ട് ഒരു “കാഡർ രാഷ്ട്രീയ ധാർമികതാ ചട്ടക്കൂട്” രൂപപ്പെടുത്താം. അതിൽ സ്വജനപക്ഷപാതം, താൽപര്യസംഘർഷം, പൊതുസമ്പത്തിന്റെ ഉപയോഗം, സാമ്പത്തിക സുതാര്യത, അധികാരങ്ങളുടെ വിഭജനം, ബന്ധുക്കളുടെ കാര്യത്തിലുള്ള ഇടപെടൽ, സമ്മാനങ്ങളും ആനുകൂല്യങ്ങളും സ്വീകരിക്കൽ, ഔദ്യോഗിക സ്വാധീനം സ്വകാര്യ കാര്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കൽ, പരാതി നൽകുന്നവരുടെ സംരക്ഷണം, അന്വേഷണ നടപടിക്രമം, തെറ്റ് തെളിഞ്ഞാൽ സ്വീകരിക്കേണ്ട നടപടി എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തണം. ഈ ചട്ടക്കൂട് ഉന്നത നേതാക്കൾക്ക് മാത്രം ബാധകമാകാതെ ഏറ്റവും താഴത്തെ സംഘടനാ ഘടകം മുതൽ മുകളിലെ നേതൃത്വം വരെ ഒരുപോലെ ബാധകമായിരിക്കണം.

എന്നാൽ ഒരു കാര്യം പ്രത്യേകം ഓർക്കണം: നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും മാത്രം ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം സൃഷ്ടിക്കില്ല. അവയ്ക്ക് പിന്നിൽ രാഷ്ട്രീയ ബോധവും സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തവും ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഭയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സത്യസന്ധത സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയില്ല. “പിടിക്കപ്പെട്ടാൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെടും” എന്ന ബോധം അഴിമതിയെ ചിലപ്പോൾ കൂടുതൽ രഹസ്യപരമാക്കുക മാത്രമേ ചെയ്യൂ. “അധികാരം വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തിനുള്ളതല്ല; അത് ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസമായി ഏൽപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്” എന്ന രാഷ്ട്രീയ ബോധമാണ് ദീർഘകാല പ്രതിരോധത്തിന്റെ അടിത്തറ. അതിനാൽ സംഘടനാ നിയന്ത്രണവും കാഡർ ധാർമികതയും ഒരേസമയം വളർത്തണം.

ഈ കർമ്മപരിപാടിയുടെ വിജയം അളക്കുന്നതിനും ചില മാനദണ്ഡങ്ങൾ വേണം. എത്ര പരാതികൾ ലഭിച്ചു എന്നത് മാത്രം വിജയത്തിന്റെ മാനദണ്ഡമാകരുത്. പരാതികൾ പരിശോധിക്കാൻ എത്ര സമയം എടുത്തു, എത്ര കേസുകൾക്ക് തെളിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തീരുമാനമെടുത്തു, താൽപര്യസംഘർഷങ്ങൾ എത്രത്തോളം പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു, സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളിൽ പരിശോധന എത്രത്തോളം നടന്നു, തീരുമാനപ്രക്രിയ എത്രത്തോളം സുതാര്യമായി, താഴെത്തട്ടിലുള്ള കാഡർമാരുടെ വിശ്വാസം വർധിച്ചോ, ജനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പരാതികളുടെ സ്വഭാവം മാറിയോ തുടങ്ങിയ ഗുണപരവും അളവുകൂട്ടാവുന്നതുമായ സൂചകങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം. ഇതിലൂടെ പരിഷ്കാരം ഒരു മുദ്രാവാക്യമായി നിൽക്കാതെ തുടർച്ചയായി വിലയിരുത്താവുന്ന സംഘടനാപരമായ പ്രക്രിയയായി മാറും.

അവസാനം, ഈ കർമ്മപരിപാടിയുടെ ലക്ഷ്യം ഒരു “ശുദ്ധീകരണയജ്ഞം” നടത്തുകയല്ല. അത്തരം സമീപനം പലപ്പോഴും വ്യക്തികളെ കുറ്റക്കാരാക്കി പ്രശ്നത്തിന്റെ ഘടനാപരമായ വേരുകൾ മറയ്ക്കാൻ ഇടയാക്കും. ലക്ഷ്യം അതിനേക്കാൾ ആഴത്തിലുള്ളതാണ്: അഴിമതിക്ക് അവസരം കുറയ്ക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ, സ്വജനപക്ഷപാതത്തിന് ഇടം നൽകാത്ത നടപടിക്രമങ്ങൾ, വിമർശനത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്ന സംഘടനാ ജനാധിപത്യം, സാമ്പത്തിക സുതാര്യത, അധികാരത്തിന്റെ വിഭജനം, ജനങ്ങളുടെ സാമൂഹിക നിയന്ത്രണം, രാഷ്ട്രീയ ധാർമികതയുള്ള കാഡർ വളർത്തൽ എന്നിവയെ ഒരുമിച്ച് സ്ഥാപിക്കുക. ഒരു വ്യക്തിയുടെ സത്യസന്ധതയെ ആശ്രയിക്കേണ്ട സാഹചര്യം കുറയുകയും, സംഘടനയുടെ ഘടന തന്നെ സത്യസന്ധമായ പെരുമാറ്റത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും അനൗചിത്യത്തെ തടയുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയാണ് ലക്ഷ്യമാക്കേണ്ടത്.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് കാഡർ സംസ്കാരത്തിൽ അഴിമതിയും സ്വജനപക്ഷപാതവും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നിടത്ത് അതിനെ കേവലം ചില വ്യക്തികളുടെ ധാർമിക വീഴ്ചയായി മാത്രം കാണുന്നത് പ്രശ്നത്തിന്റെ ആഴം മനസ്സിലാക്കുന്നതിന് തടസ്സമാകും. അഴിമതി എന്നത് പൊതുസമ്പത്ത്, പൊതുപദവി, സംഘടനാപരമായ അധികാരം എന്നിവ വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തിനായി ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്ന പ്രവണതയാണ്; സ്വജനപക്ഷപാതം അതേസമയം ബന്ധം, കുടുംബം, സൗഹൃദം, വിഭാഗീയ അടുപ്പം, വ്യക്തിപരമായ വിശ്വാസബന്ധം തുടങ്ങിയവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യോഗ്യതയ്ക്കും സുതാര്യമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും പകരം അന്യായമായ മുൻഗണന നൽകുന്ന പ്രവണതയാണ്. രണ്ടും തമ്മിൽ ബന്ധപ്പെടാമെങ്കിലും അവ ഒരേ പ്രതിഭാസങ്ങളല്ല. ഒന്നിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ അധികാരത്തിന്റെയും വിഭവങ്ങളുടെയും സ്വകാര്യവൽക്കരണമാണെങ്കിൽ മറ്റൊന്നിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ അവസരങ്ങളുടെയും അംഗീകാരത്തിന്റെയും സംഘടനാപരമായ സ്ഥാനങ്ങളുടെയും പക്ഷപാതപരമായ വിതരണം നിലകൊള്ളുന്നു. അതിനാൽ അവയെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് പ്രത്യേകം പ്രതിരോധിക്കുകയും, ഒരേ സമയം അവയെ വളർത്തുന്ന സംഘടനാപരമായ സാഹചര്യങ്ങളെ മാറ്റുകയും വേണം.

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയുടെ ശക്തി അതിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയത്തിലോ ഭരണാധികാരത്തിലോ മാത്രം അളക്കാനാവില്ല. അധികാരം കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോഴും അധികാരത്തിന്റെ സ്വഭാവത്താൽ തന്നെ രൂപാന്തരപ്പെടാതെ നിൽക്കാനുള്ള സംഘടനയുടെ ശേഷിയാണ് അതിന്റെ അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ മൂലധനം. വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തിനായി പാർട്ടി ബന്ധം ഉപയോഗിക്കുക, ബന്ധുക്കൾക്ക് അനർഹമായ അവസരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുക, പൊതുപദവിയെ സ്വകാര്യ സ്വാധീനത്തിന്റെ ഉപാധിയാക്കുക, സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളും സംഘടനാപരമായ തീരുമാനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി ഇല്ലാതാക്കുക തുടങ്ങിയ പ്രവണതകൾ വ്യാപകമാകുന്നുവെങ്കിൽ അതിന്റെ ആഘാതം ഒരു വ്യക്തിയിലോ ഒരു സംഭവത്തിലോ അവസാനിക്കുന്നില്ല. അത് സംഘടനയ്ക്കുള്ളിലെ വിശ്വാസത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും, ആത്മാർത്ഥമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന കാഡർമാരിൽ നിരാശ സൃഷ്ടിക്കുകയും, യോഗ്യതയേക്കാൾ ബന്ധത്തിന് പ്രാധാന്യമുണ്ടെന്ന ധാരണ വളർത്തുകയും, ഒടുവിൽ സംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യതയെ ബാധിക്കുകയും ചെയ്യും.

ഇവിടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തിരുത്തൽ സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ ഒരു പുതിയ ഭയസംസ്കാരം സൃഷ്ടിക്കുന്നതല്ല; മറിച്ച് ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ പുതിയ സംസ്കാരം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ്. അഴിമതി ആരോപണം ഉയർന്നാൽ അത് രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗീയതയുടെ ആയുധമാകാതെയും, അതേസമയം സ്ഥാനമോ ബന്ധമോ കാരണം ആരും പരിശോധനയ്ക്ക് അതീതരാകാതെയും ഉള്ള ഒരു സംവിധാനം ആവശ്യമാണ്. പരാതിക്ക് തെളിവ് ആവശ്യമാണ്; അന്വേഷണത്തിന് നിഷ്പക്ഷത ആവശ്യമാണ്; ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന വ്യക്തിക്ക് ന്യായമായ വിശദീകരണത്തിനുള്ള അവസരം ആവശ്യമാണ്; തെറ്റ് തെളിഞ്ഞാൽ സ്ഥാനമോ ബന്ധമോ നോക്കാതെ സംഘടനാപരമായ നടപടി ആവശ്യമാണ്. ഇതോടൊപ്പം നല്ല വിശ്വാസത്തോടെ പരാതി ഉന്നയിക്കുന്നവരെ പ്രതികാരനടപടികളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുകയും വേണം. അങ്ങനെ മാത്രമേ അഴിമതി വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനം വ്യക്തിവിരുദ്ധ വേട്ടയാടലായി മാറാതെ സ്ഥാപനപരമായ പരിഷ്കാരമായി നിലനിൽക്കൂ.

സ്വജനപക്ഷപാതത്തെ ചെറുക്കുന്നതിന് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആയുധം സുതാര്യമായ മാനദണ്ഡങ്ങളാണ്. പാർട്ടി പദവികൾ, സ്ഥാപനങ്ങളിലെ നിയമനങ്ങൾ, സംഘടനാപരമായ ചുമതലകൾ, അവസരങ്ങൾ, ശുപാർശകൾ, വിഭവങ്ങളുടെ വിതരണം എന്നിവയിൽ വ്യക്തമായ യോഗ്യതാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. തീരുമാനമെടുക്കുന്ന വ്യക്തിക്ക് ബന്ധമുള്ള ഒരാൾ തീരുമാനത്തിന്റെ ഗുണഭോക്താവാകുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ താൽപര്യസംഘർഷം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും തീരുമാനത്തിൽ നിന്ന് സ്വയം വിട്ടുനിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സംസ്കാരം വളർത്തണം. അതുപോലെ അഴിമതിയെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിന് സാമ്പത്തിക സുതാര്യത, രേഖാമൂലമുള്ള നടപടിക്രമങ്ങൾ, കൃത്യമായ അക്കൗണ്ടിംഗ്, ആന്തരിക ഓഡിറ്റ്, അധികാരവികേന്ദ്രീകരണം, ഉത്തരവാദിത്ത വിഭജനം എന്നിവ ശക്തിപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്. വ്യക്തികളുടെ സദാചാരത്തെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്ന സംവിധാനത്തേക്കാൾ തെറ്റായ പ്രവൃത്തിക്ക് അവസരം കുറയ്ക്കുന്ന സ്ഥാപനസംവിധാനമാണ് ദീർഘകാലത്തിൽ കൂടുതൽ ഫലപ്രദം.

ഇതിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ കാഡർ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ പുനഃസംഘടനയും വേണം. മാർക്സിസ്റ്റ് സിദ്ധാന്തവും സംഘടനാ ചരിത്രവും പഠിപ്പിക്കുന്നതിനൊപ്പം അധികാരവും വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം, താൽപര്യസംഘർഷം, പൊതുസമ്പത്തിന്റെ സംരക്ഷണം, രാഷ്ട്രീയ ധാർമികത, ഭരണഘടനാപരമായ ഉത്തരവാദിത്തം, ജനങ്ങളോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം, സംഘടനയ്ക്കുള്ളിലെ വിമർശനത്തിന്റെയും ആത്മവിമർശനത്തിന്റെയും പ്രാധാന്യം എന്നിവയും കാഡർ പരിശീലനത്തിന്റെ സ്ഥിരം ഘടകങ്ങളാകണം. പ്രത്യേകിച്ച് പുതിയ തലമുറയിലെ കാഡർമാർക്ക് രാഷ്ട്രീയം ഒരു വ്യക്തിഗത ഉയർച്ചയുടെ പടവല്ലെന്നും, പൊതുതാൽപര്യത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തമാണെന്നും അനുഭവത്തിലൂടെ ബോധ്യപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്. രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം ജീവിതശൈലിയുമായും സംഘടനാപരമായ പെരുമാറ്റവുമായും ബന്ധിപ്പിക്കാത്തിടത്ത് സിദ്ധാന്തവും പ്രയോഗവും തമ്മിലുള്ള വിടവ് വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടും.

അതോടൊപ്പം അധികാരത്തിന്റെ ദീർഘകാല കേന്ദ്രീകരണത്തെയും സംഘടന ഗൗരവമായി പരിശോധിക്കണം. ഒരേ വ്യക്തിയിലോ ചെറിയൊരു കൂട്ടത്തിലോ രാഷ്ട്രീയവും ഭരണപരവും സാമ്പത്തികവുമായ സ്വാധീനം ദീർഘകാലം കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ അനൗപചാരിക അധികാരശൃംഖലകൾ രൂപപ്പെടാനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കും. ചുമതലകളുടെ പരിവർത്തനം, കാലാവധി നിയന്ത്രണം, കൂട്ടായ തീരുമാനമെടുക്കൽ, വിവിധ തലങ്ങളിലുള്ള സ്വതന്ത്ര പരിശോധന, താഴെത്തട്ടിൽ നിന്നുള്ള പ്രതികരണ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ ഇത്തരം കേന്ദ്രീകരണത്തെ നിയന്ത്രിക്കാൻ സഹായിക്കും. എന്നാൽ ഇതെല്ലാം വിഭാഗീയ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഉപാധികളാകാതിരിക്കാൻ നടപടിക്രമങ്ങൾ വ്യക്തവും എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെ ബാധകവുമായിരിക്കണം. അഴിമതി വിരുദ്ധ സംവിധാനം തന്നെ ഒരു വിഭാഗത്തെ മറ്റൊരു വിഭാഗത്തിനെതിരെ ഉപയോഗിക്കുന്ന ആയുധമായി മാറിയാൽ പരിഷ്കാരത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം തന്നെ പരാജയപ്പെടും.

അവസാനം, ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയ്ക്ക് ആവശ്യമുള്ളത് പഴയ കാഡർ ധാർമികതയെ വെറും ഓർമ്മയായി സംരക്ഷിക്കുന്നതല്ല; അതിനെ ആധുനിക ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും സുതാര്യതയുടെയും ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെയും പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച് പുനർനിർമ്മിക്കുകയാണ്. ജനങ്ങളോട് ത്യാഗം ആവശ്യപ്പെടുന്ന രാഷ്ട്രീയത്തിന് സ്വന്തം പ്രവർത്തകരുടെ ജീവിതത്തിലും സംഘടനാപരമായ പെരുമാറ്റത്തിലും പൊതുതാൽപര്യത്തിന് മുൻഗണന നൽകാനുള്ള ശേഷി തെളിയിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അഴിമതിയെ വ്യക്തിപരമായ കുറ്റമായി മാത്രം കാണാതെ അതിന് അവസരം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഘടനകളെ തിരുത്തുകയും, സ്വജനപക്ഷപാതത്തെ വ്യക്തിപരമായ ബന്ധങ്ങളുടെ പ്രശ്നമായി മാത്രം കാണാതെ സംഘടനയിലെ നീതിയുടെയും സമത്വത്തിന്റെയും പ്രശ്നമായി സമീപിക്കുകയും വേണം. അതിനാൽ ഈ മുഴുവൻ പഠനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സന്ദേശം ഇതാണ്: ബന്ധത്തിന് മുകളിൽ യോഗ്യത; വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യത്തിന് മുകളിൽ പൊതുതാൽപര്യം; വ്യക്തിക്ക് മുകളിൽ സ്ഥാപനം; രഹസ്യത്തിന് മുകളിൽ സുതാര്യത; സംരക്ഷണത്തിന് മുകളിൽ നീതി; അധികാരത്തിന് മുകളിൽ ഉത്തരവാദിത്തം. ഈ മൂല്യങ്ങൾ സംഘടനയുടെ നിയമങ്ങളിലും നടപടിക്രമങ്ങളിലും മാത്രമല്ല, ദൈനംദിന കാഡർ സംസ്കാരത്തിലും പ്രാവർത്തികമാകുമ്പോഴാണ് അഴിമതിയെയും സ്വജനപക്ഷപാതത്തെയും ഫലപ്രദമായി നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ-സംഘടനാ സംസ്കാരം രൂപപ്പെടുക.