QUANTUM DIALECTIC PHILOSOPHY

PHILOSPHICAL DISCOURSES BY CHANDRAN KC

കുട്ടികളിൽ യുക്തിബോധവും ശാസ്ത്രീയമനോഭാവവും വളർത്തിയെടുക്കുക- ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഒരു സമഗ്ര വിദ്യാഭ്യാസ സമീപനം

ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഭാവി നിർണയിക്കുന്നതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളിലൊന്ന് ആ സമൂഹത്തിലെ പുതിയ തലമുറയുടെ ചിന്താശേഷിയും യുക്തിബോധവും ശാസ്ത്രീയമനോഭാവവുമാണ്. കുട്ടികൾക്ക് അറിവ് പകർന്നുകൊടുക്കുക എന്നത് മാത്രമല്ല വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. ലഭിക്കുന്ന അറിവിനെ വിമർശനാത്മകമായി പരിശോധിക്കാനും അതിന്റെ യാഥാർഥ്യം വിലയിരുത്താനും പുതിയ അറിവുകൾ സ്വയം കണ്ടെത്താനും നിലവിലുള്ള ധാരണകളിൽ തെറ്റുകൾ കണ്ടെത്തിയാൽ അവ തിരുത്താനും കഴിയുന്ന സ്വതന്ത്ര ചിന്താശേഷി വളർത്തിയെടുക്കുക എന്നതാണ് യഥാർഥ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ലക്ഷ്യം. എന്തു ചിന്തിക്കണം എന്ന് കുട്ടികളെ പഠിപ്പിക്കുന്നതിനേക്കാൾ എങ്ങനെ ചിന്തിക്കണം, എങ്ങനെ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കണം, എങ്ങനെ തെളിവുകൾ പരിശോധിക്കണം, എങ്ങനെ യുക്തിപൂർവം നിഗമനങ്ങളിൽ എത്തിച്ചേരണം എന്നതിലാണ് വിദ്യാഭ്യാസം കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കേണ്ടത്.

ശാസ്ത്രീയമനോഭാവം എന്നത് ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളിലുള്ള അറിവോ സാങ്കേതികവിദ്യകളോടുള്ള താൽപര്യമോ മാത്രമല്ല. പ്രകൃതിയെയും സമൂഹത്തെയും മനുഷ്യജീവിതത്തെയും സംബന്ധിക്കുന്ന എല്ലാ കാര്യങ്ങളെയും നിരീക്ഷണത്തിന്റെയും തെളിവുകളുടെയും യുക്തിയുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള സമീപനമാണത്. അന്ധമായ വിശ്വാസങ്ങൾക്കു പകരം തെളിവുകളെ ആശ്രയിക്കുക, അധികാരത്തെയോ പാരമ്പര്യത്തെയോ ചോദ്യം ചെയ്യാനാവാത്ത സത്യത്തിന്റെ മാനദണ്ഡങ്ങളായി കാണാതിരിക്കുക, വ്യത്യസ്തമായ വിശദീകരണങ്ങൾ പരിശോധിക്കുക, സ്വന്തം ധാരണകളിലെ തെറ്റുകൾ അംഗീകരിക്കുക, പുതിയ അറിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിലപാടുകൾ തിരുത്തുക എന്നിവയെല്ലാം ശാസ്ത്രീയമനോഭാവത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഈ കഴിവുകൾ കുട്ടികളിൽ വളർത്തിയെടുക്കുന്നത് ഒരു വിദ്യാഭ്യാസപ്രശ്നം മാത്രമല്ല, സാമൂഹികവും സാംസ്കാരികവും ദാർശനികവുമായ വലിയ ഉത്തരവാദിത്വം കൂടിയാണ്.

കുട്ടികളുടെ യുക്തിബോധത്തിന്റെയും ശാസ്ത്രീയമനോഭാവത്തിന്റെയും വികാസത്തെ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ രീതിശാസ്ത്രവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ അതിന് കൂടുതൽ വിശാലമായ ഒരു ദാർശനിക അടിത്തറ ലഭിക്കുന്നു. ഭൗതികവും ജൈവികവും സാമൂഹികവുമായ പരസ്പരപ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ ബോധവും അറിവും വികസിക്കുന്നു എന്ന ഭൗതികവാദപരമായ കാഴ്ചപ്പാടിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, കുട്ടിയുടെ ബൗദ്ധികവികാസത്തെ ഒരു നിരന്തരമായ പരിവർത്തനപ്രക്രിയയായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയും. കുട്ടി ജന്മനാ കൈവരിക്കുന്ന ജൈവികശേഷികളും വളർന്നുവരുന്ന ഭൗതികസാഹചര്യങ്ങളും കുടുംബബന്ധങ്ങളും സാമൂഹികാനുഭവങ്ങളും ഭാഷയും വിദ്യാഭ്യാസവും തമ്മിലുള്ള പരസ്പരപ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയാണ് ചിന്താശേഷി രൂപപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ യുക്തിബോധമുള്ള ഒരു തലമുറയെ സൃഷ്ടിക്കാൻ കുട്ടികളുടെ വ്യക്തിപരമായ കഴിവുകൾ മാത്രം വികസിപ്പിച്ചാൽ പോരാ; അവരുടെ ചുറ്റുപാടുകളെയും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളെയും വിദ്യാഭ്യാസരീതികളെയും ചിന്താപരമായ അന്തരീക്ഷത്തെയും കൂടി പരിവർത്തിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

കുട്ടികളുടെ ബൗദ്ധികവികാസത്തിന്റെ ഭൗതികവും ജൈവികവുമായ അടിത്തറ

മനുഷ്യന്റെ ചിന്താശേഷി പ്രകൃതിയിൽനിന്ന് വേർപെട്ടുനിൽക്കുന്ന ഒന്നല്ല. മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ ജൈവികവികാസവും നാഡീവ്യൂഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഇന്ദ്രിയാനുഭവങ്ങളും ഓർമയും ഭാഷയും വികാരങ്ങളും സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളും തമ്മിലുള്ള സങ്കീർണമായ പരസ്പരബന്ധങ്ങളിലൂടെയാണ് മനുഷ്യബോധം വികസിക്കുന്നത്. കുട്ടികളുടെ മസ്തിഷ്കം ജനനശേഷം ദീർഘകാലം വളർച്ചയും പുനഃസംഘടനയും നടത്തുന്ന ഒന്നാണ്. അനുഭവങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് നാഡീബന്ധങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുകയും ദുർബലപ്പെടുകയും പുതിയ പ്രവർത്തനബന്ധങ്ങൾ രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ന്യൂറോപ്ലാസ്റ്റിസിറ്റി എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ കഴിവ് പഠനത്തിന്റെയും അനുഭവങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ പ്രവർത്തനസംവിധാനങ്ങളിൽ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

ശ്രദ്ധ, ഓർമ, ഭാഷ, തീരുമാനമെടുക്കൽ, വികാരനിയന്ത്രണം, കാരണബന്ധങ്ങൾ തിരിച്ചറിയൽ, വിവിധ വിവരങ്ങളെ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുത്തി വിലയിരുത്തൽ തുടങ്ങിയ കഴിവുകൾ കുട്ടികളിൽ ഒരേസമയം പൂർണമായി വികസിക്കുന്നില്ല. അവ ക്രമേണ രൂപപ്പെടുകയും പരസ്പരം സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഫംഗ്ഷൻസ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ആസൂത്രണം, സ്വയംനിയന്ത്രണം, പ്രവർത്തനഓർമ, ശ്രദ്ധ നിയന്ത്രിക്കൽ, തീരുമാനങ്ങളുടെ ഫലങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി വിലയിരുത്തൽ തുടങ്ങിയ കഴിവുകൾ യുക്തിപൂർവമായ ചിന്തയുടെ അടിസ്ഥാന ഘടകങ്ങളാണ്. ഇവയുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ പഠനാനുഭവങ്ങളും സുരക്ഷിതമായ സാമൂഹികാന്തരീക്ഷവും ആവശ്യമാണ്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ കുട്ടിയുടെ ബൗദ്ധികവികാസത്തെ ഒറ്റപ്പെട്ട കഴിവുകളുടെ കൂട്ടമായി കാണുന്നതിനു പകരം പരസ്പരം സ്വാധീനിക്കുന്ന നിരവധി ഘടകങ്ങളുടെ ചലനാത്മകമായ സംയോജനമായി കാണണം. ജൈവികശേഷികൾ അനുഭവങ്ങളിലൂടെ വികസിക്കുന്നു; അനുഭവങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കാനുള്ള കഴിവ് പുതിയ അറിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാറുന്നു; പുതിയ അറിവ് വീണ്ടും കൂടുതൽ സങ്കീർണമായ അനുഭവങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ശേഷി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ജൈവികവും മാനസികവും സാമൂഹികവുമായ ഘടകങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള നിരന്തരമായ പരസ്പരപ്രവർത്തനമാണ് ബൗദ്ധികവികാസത്തെ മുന്നോട്ടു നയിക്കുന്നത്.

ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന കാര്യം മനസ്സിലാക്കണം. കുട്ടികൾ മുതിർന്നവരെപ്പോലെ ചിന്തിക്കണമെന്നു പ്രതീക്ഷിക്കരുത്. അവരുടെ ചിന്തകൾ പലപ്പോഴും അപൂർണവും സങ്കൽപ്പാത്മകവും പരിമിതമായ അനുഭവങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ളതുമായിരിക്കും. എന്നാൽ അതിനെ പരിഹസിക്കുകയോ അടിച്ചമർത്തുകയോ ചെയ്യാതെ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെട്ട വിശദീകരണങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. തെറ്റായ ഉത്തരങ്ങൾ പോലും ശരിയായ ചോദ്യങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടങ്ങളാകാം. കുട്ടികളുടെ തെറ്റായ ധാരണകളെ തിരുത്താനുള്ള ഏറ്റവും നല്ല മാർഗം അവരെ നിശ്ശബ്ദരാക്കുകയല്ല, മറിച്ച് അവരുടെ ചിന്തയുടെ അടിസ്ഥാനം പരിശോധിക്കാൻ സഹായിക്കുകയാണ്.

കുടുംബം: യുക്തിബോധത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ സാമൂഹിക വിദ്യാലയം

കുട്ടികളുടെ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെയും ചിന്താശേഷിയുടെയും രൂപീകരണത്തിൽ കുടുംബത്തിന് നിർണായകമായ സ്ഥാനമുണ്ട്. കുട്ടികൾ മാതാപിതാക്കൾ പറയുന്ന കാര്യങ്ങളിൽനിന്ന് മാത്രമല്ല, അവർ പെരുമാറുന്ന രീതികളിൽനിന്നും അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രീതികളിൽനിന്നും തെറ്റുകളോട് പ്രതികരിക്കുന്ന രീതികളിൽനിന്നും അറിവിനെ സമീപിക്കുന്ന രീതികളിൽനിന്നും പഠിക്കുന്നു. അതിനാൽ യുക്തിബോധമുള്ള കുട്ടികളെ വളർത്തിയെടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മാതാപിതാക്കൾ ആദ്യം സ്വന്തം ചിന്താരീതികളിലും പെരുമാറ്റങ്ങളിലും യുക്തിബോധം പ്രകടിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

കുട്ടികൾക്ക് ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യമുള്ള കുടുംബാന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കണം. പ്രകൃതിയെക്കുറിച്ചും മതത്തെക്കുറിച്ചും പാരമ്പര്യത്തെക്കുറിച്ചും രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചും സാമൂഹികവ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ചും മാതാപിതാക്കളുടെ അഭിപ്രായങ്ങളെക്കുറിച്ചുപോലും കുട്ടികൾക്ക് സംശയങ്ങൾ ചോദിക്കാൻ കഴിയണം. മുതിർന്നവർ പറയുന്നതെല്ലാം ശരിയാണെന്ന ധാരണ കുട്ടികളിൽ വളർത്തുന്നത് അവരുടെ സ്വതന്ത്രചിന്താശേഷിയെ ദുർബലപ്പെടുത്തും. അതുപോലെ, പാരമ്പര്യമായി നിലനിൽക്കുന്നതുകൊണ്ടോ ഭൂരിപക്ഷം അംഗീകരിക്കുന്നതുകൊണ്ടോ ഒരു ആശയം സത്യമാണെന്ന് കരുതരുതെന്ന ബോധവും വളർത്തണം.

മാതാപിതാക്കൾ സ്വന്തം തെറ്റുകൾ കുട്ടികളുടെ മുന്നിൽ അംഗീകരിക്കുന്നതും വളരെ പ്രധാനമാണ്. ഒരിക്കൽ നൽകിയ വിശദീകരണം തെറ്റാണെന്ന് പിന്നീട് മനസ്സിലായാൽ അത് തിരുത്താൻ മാതാപിതാക്കൾ തയ്യാറാകണം. ഇതിലൂടെ തെറ്റുകൾ അംഗീകരിക്കുകയും പുതിയ തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിലപാടുകൾ മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നത് ബൗദ്ധികമായ ദൗർബല്യമല്ലെന്നും മറിച്ച് അറിവിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് ആവശ്യമായ ഗുണമാണെന്നും കുട്ടികൾ മനസ്സിലാക്കും. കുട്ടികളോട് അനുസരണവും അച്ചടക്കവും ആവശ്യപ്പെടാം. എന്നാൽ അത് യുക്തിസഹമായ വിശദീകരണങ്ങളോടെയും പരസ്പരബഹുമാനത്തോടെയും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കണം. സുരക്ഷ, ഉത്തരവാദിത്വം, നീതി, മറ്റുള്ളവരുടെ അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിയമങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുമ്പോഴാണ് കുട്ടികൾക്ക് അച്ചടക്കത്തിന്റെ സാമൂഹികപ്രാധാന്യം മനസ്സിലാകുന്നത്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ രീതിശാസ്ത്രത്തിൽ കുടുംബത്തെ കുട്ടിയുടെ ബൗദ്ധികവികാസത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന അടിസ്ഥാനപരമായ ഭൗതിക-സാമൂഹിക അന്തരീക്ഷമായി കാണാം. കുടുംബത്തിന്റെ ചിന്താരീതികൾ കുട്ടിയിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു. അതേസമയം കുട്ടികളുടെ ചോദ്യങ്ങളും പുതിയ അറിവുകളും കുടുംബത്തിന്റെ ചിന്തകളെയും മാറ്റാൻ കഴിയും. അതിനാൽ കുടുംബം ഏകദിശയിൽ അറിവ് പകരുന്ന സംവിധാനമല്ല; പരസ്പരപ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ ചിന്തയും അറിവും വികസിക്കുന്ന ഒരു സാമൂഹിക ഘടകമാണ്.

സ്വാഭാവികമായ കൗതുകത്തെ ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണമായി വികസിപ്പിക്കുക

കുട്ടികൾക്ക് സ്വാഭാവികമായും ചുറ്റുപാടുകളെക്കുറിച്ച് അറിയാനുള്ള കൗതുകമുണ്ട്. എന്തുകൊണ്ട് ആകാശം നീലയാണ്, മഴ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു, ചെടികൾ എങ്ങനെ വളരുന്നു, ഉറുമ്പുകൾ കൂട്ടമായി സഞ്ചരിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്, മനുഷ്യർക്ക് രോഗങ്ങൾ വരുന്നത് എങ്ങനെയാണ് തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ കുട്ടികളുടെ സ്വാഭാവികമായ അന്വേഷണബോധത്തിന്റെ പ്രകടനങ്ങളാണ്. ഈ കൗതുകത്തെ സംരക്ഷിക്കുകയും ശാസ്ത്രീയമായ അന്വേഷണരീതിയിലേക്ക് വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് മാതാപിതാക്കളുടെയും അധ്യാപകരുടെയും പ്രധാന ഉത്തരവാദിത്വം.

ശാസ്ത്രം പാഠപുസ്തകങ്ങളിൽനിന്ന് മാത്രം പഠിക്കേണ്ട ഒന്നല്ലെന്ന് കുട്ടികൾക്ക് അനുഭവത്തിലൂടെ ബോധ്യപ്പെടുത്തണം. ചെടികൾ നട്ടുവളർത്തുക, ഇലകളുടെ ഘടന നിരീക്ഷിക്കുക, കീടങ്ങളുടെ ജീവിതരീതി പഠിക്കുക, പക്ഷികളുടെ പെരുമാറ്റം ശ്രദ്ധിക്കുക, മേഘങ്ങളുടെ രൂപമാറ്റങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുക, വെള്ളത്തിന്റെ ബാഷ്പീകരണം പരിശോധിക്കുക, പ്രകാശവും നിഴലും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മനസ്സിലാക്കുക തുടങ്ങിയ ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ശാസ്ത്രീയബോധം വളർത്താനുള്ള മികച്ച അവസരങ്ങളാണ്.

ഉദാഹരണത്തിന്, വ്യത്യസ്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ വിത്തുകൾ നട്ടുവളർത്തി അവയുടെ വളർച്ച നിരീക്ഷിക്കാൻ കുട്ടികളെ പ്രേരിപ്പിക്കാം. ഒരു കൂട്ടം വിത്തുകൾക്ക് ആവശ്യമായ വെള്ളവും സൂര്യപ്രകാശവും നൽകുകയും മറ്റൊരു കൂട്ടത്തിന് വ്യത്യസ്ത അളവുകളിൽ വെള്ളമോ പ്രകാശമോ നൽകുകയും ചെയ്യാം. തുടർന്ന് വളർച്ചയിലെ വ്യത്യാസങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുകയും അവയുടെ കാരണങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യുകയും ചെയ്യാം. ഇതിലൂടെ നിരീക്ഷണം, അനുമാനം, പരീക്ഷണം, താരതമ്യം, കാരണബന്ധം കണ്ടെത്തൽ, നിഗമനത്തിലെത്തൽ തുടങ്ങിയ ശാസ്ത്രീയരീതികളുടെ അടിസ്ഥാനഘടകങ്ങൾ കുട്ടികൾക്ക് നേരിട്ട് അനുഭവിക്കാൻ കഴിയും.

ഇവിടെ പ്രധാനപ്പെട്ടത് പരീക്ഷണത്തിന്റെ ഫലം മുൻകൂട്ടി കുട്ടികൾക്ക് പറഞ്ഞുകൊടുക്കുകയല്ല, മറിച്ച് അവർക്ക് സ്വയം കണ്ടെത്താനുള്ള അവസരം നൽകുകയാണ്. ഒരു പരീക്ഷണത്തിന്റെ ഫലം പ്രതീക്ഷിച്ചതിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായാൽ അതിനെ പരാജയമായി കാണാതെ പുതിയ അറിവിലേക്കുള്ള അവസരമായി കാണണം. ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണത്തിൽ തെറ്റായ അനുമാനങ്ങളും അപ്രതീക്ഷിത ഫലങ്ങളും അറിവിന്റെ വികാസത്തിന് സംഭാവന നൽകുന്നവയാണ്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ പ്രക്രിയയെ അനുഭവവും അറിവും തമ്മിലുള്ള നിരന്തരമായ പരസ്പരപ്രവർത്തനമായി മനസ്സിലാക്കാം. കുട്ടി ആദ്യം ഒരു പ്രതിഭാസം നിരീക്ഷിക്കുന്നു. അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരു വിശദീകരണം രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. തുടർന്ന് പരീക്ഷണത്തിലൂടെ ആ വിശദീകരണം പരിശോധിക്കുന്നു. പരീക്ഷണഫലം നിലവിലുള്ള ധാരണയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുകയോ വൈരുധ്യം സൃഷ്ടിക്കുകയോ ചെയ്യാം. വൈരുധ്യം പുതിയ അന്വേഷണത്തിനും വിശദീകരണത്തിന്റെ പരിഷ്കരണത്തിനും വഴിയൊരുക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ അനുഭവം, ചിന്ത, പരീക്ഷണം, തിരുത്തൽ എന്നിവയുടെ ചാക്രികമായ പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിലൂടെയാണ് ശാസ്ത്രീയബോധം വികസിക്കുന്നത്.

ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള ശേഷിയും യുക്തിപരമായ ചിന്തയും

യുക്തിബോധത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് ശരിയായ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനുള്ള കഴിവ് അനിവാര്യമാണ്. ഒരു പ്രതിഭാസത്തെക്കുറിച്ച് എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത്, എന്തുകൊണ്ടാണ് സംഭവിക്കുന്നത്, അതിന് എന്ത് തെളിവുകളുണ്ട്, ഇതിന് മറ്റെന്തെങ്കിലും വിശദീകരണങ്ങളുണ്ടോ, ഏത് വിശദീകരണമാണ് കൂടുതൽ വിശ്വസനീയമെന്ന് എങ്ങനെ പരിശോധിക്കാം, പുതിയ തെളിവുകൾ ലഭിച്ചാൽ നമ്മുടെ നിഗമനം മാറ്റേണ്ടിവരുമോ തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ കുട്ടികളുടെ ചിന്തയിൽ സ്വാഭാവികമായി വളർത്തണം.

ഒരു പ്രത്യേക ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ ബുദ്ധിശക്തി വർധിക്കുമെന്നോ ഒരു പ്രത്യേക വസ്തുവിന് അമാനുഷികശക്തിയുണ്ടെന്നോ ഒരു പ്രത്യേക ആചാരം രോഗങ്ങൾ മാറ്റുമെന്നോ ആരെങ്കിലും അവകാശപ്പെട്ടാൽ അതിനെ ഉടൻ സ്വീകരിക്കുകയോ പരിഹസിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതിനു പകരം അതിന്റെ തെളിവുകൾ പരിശോധിക്കാൻ കുട്ടികളെ പ്രേരിപ്പിക്കണം. ഒരു അവകാശവാദം ആവർത്തിച്ച് പറയപ്പെടുന്നതുകൊണ്ടോ പ്രശസ്തനായ ഒരാൾ ഉന്നയിക്കുന്നതുകൊണ്ടോ അത് ശരിയാകുന്നില്ല. അതിന്റെ വിശ്വാസ്യത നിർണയിക്കുന്നത് തെളിവുകളുടെയും പരിശോധനയുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്.

കുട്ടികൾക്ക് യുക്തിയിലെ പൊതുവായ പിഴവുകൾ തിരിച്ചറിയാനും പരിശീലനം നൽകണം. കുറച്ച് ഉദാഹരണങ്ങളിൽനിന്ന് പൊതുവായ നിഗമനത്തിലെത്തുക, യാദൃച്ഛികമായി ഒരുമിച്ച് സംഭവിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളെ കാരണബന്ധമായി തെറ്റിദ്ധരിക്കുക, ഒരു വ്യക്തി പറഞ്ഞതുകൊണ്ട് മാത്രം അത് ശരിയാണെന്ന് കരുതുക, സ്വന്തം വിശ്വാസങ്ങൾക്ക് അനുകൂലമായ തെളിവുകൾ മാത്രം സ്വീകരിക്കുക, എതിർക്കുന്ന തെളിവുകളെ അവഗണിക്കുക തുടങ്ങിയവ ചിന്തയിലെ സാധാരണ പിഴവുകളാണ്. സ്വന്തം ചിന്തയിലും ഇത്തരം പക്ഷപാതങ്ങൾ ഉണ്ടാകാമെന്ന് കുട്ടികൾ മനസ്സിലാക്കണം.

യുക്തിചിന്തയുടെ ലക്ഷ്യം എല്ലാ കാര്യങ്ങളെയും സംശയിക്കുക എന്നതല്ല. മറിച്ച് ഓരോ അവകാശവാദത്തിന്റെയും സ്വഭാവത്തിന് അനുയോജ്യമായ തെളിവുകൾ പരിശോധിച്ച് അതിനനുസരിച്ച് വിശ്വാസത്തിന്റെ ഉറപ്പ് നിർണയിക്കുകയാണ്. ശക്തമായ തെളിവുകളാൽ പിന്തുണയ്ക്കപ്പെടുന്ന ശാസ്ത്രീയ നിഗമനങ്ങൾക്ക് ഉയർന്ന വിശ്വാസ്യത നൽകുകയും പുതിയ തെളിവുകൾ ലഭിക്കുമ്പോൾ അവയുടെ പരിധികളും വിശദീകരണങ്ങളും പുനഃപരിശോധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ശാസ്ത്രീയ സമീപനം.

മതം, അന്ധവിശ്വാസം, പാരമ്പര്യം: വിമർശനാത്മകമായ സമീപനം

കുട്ടികളിൽ യുക്തിബോധം വളർത്തുന്നതിൽ ഏറ്റവും സങ്കീർണമായ വിഷയങ്ങളിലൊന്ന് മതവിശ്വാസങ്ങളെയും അന്ധവിശ്വാസങ്ങളെയും പാരമ്പര്യങ്ങളെയും എങ്ങനെ സമീപിക്കണം എന്നതാണ്. കുട്ടികൾ വളരെ ചെറുപ്പത്തിൽത്തന്നെ മതപരമായ കഥകളോടും ആചാരങ്ങളോടും അമാനുഷിക വിശദീകരണങ്ങളോടും പരിചയപ്പെടുന്നു. ഇവയെല്ലാം ചോദ്യം ചെയ്യാനാവാത്ത യാഥാർഥ്യങ്ങളായി അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ കുട്ടികളുടെ പ്രകൃതിയെക്കുറിച്ചും മനുഷ്യജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുമുള്ള ധാരണകൾ ശാസ്ത്രീയമായ അന്വേഷണത്തിന് വിധേയമാകാതെ പോകാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.

ഇവിടെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തെയും സാഹിത്യത്തെയും ചരിത്രത്തെയും പുരാണങ്ങളെയും ദാർശനികചിന്തകളെയും ശാസ്ത്രീയമായി പരിശോധിക്കാവുന്ന പ്രകൃതിപ്രതിഭാസങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അവകാശവാദങ്ങളെയും വേർതിരിച്ചറിയാൻ കുട്ടികളെ സഹായിക്കണം. ഒരു പുരാണകഥയെ സാഹിത്യമായോ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമായോ മനുഷ്യന്റെ സങ്കൽപ്പശേഷിയുടെ പ്രകടനമായോ പഠിക്കാം. എന്നാൽ അതിൽ വിവരിക്കുന്ന എല്ലാ അമാനുഷിക സംഭവങ്ങളെയും ശാസ്ത്രീയമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ട വസ്തുതകളായി സ്വീകരിക്കേണ്ടതില്ല. അതുപോലെ, തലമുറകളായി നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു ചികിത്സാരീതിയോ ആചാരമോ അതിന്റെ പഴക്കത്തിന്റെ പേരിൽ മാത്രം ശാസ്ത്രീയമായി ഫലപ്രദമാണെന്ന് കരുതരുത്.

യുക്തിബോധം വളർത്തുക എന്നത് ഒരു വിശ്വാസത്തെ മറ്റൊരു വിശ്വാസംകൊണ്ട് മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്നതല്ല. എല്ലാ അവകാശവാദങ്ങളെയും അവയുടെ സ്വഭാവത്തിനനുസരിച്ചുള്ള തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കാനുള്ള പൊതുവായ മാനദണ്ഡം വികസിപ്പിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. വിശ്വാസങ്ങളോട് വിയോജിക്കുമ്പോഴും വിശ്വാസം പുലർത്തുന്ന മനുഷ്യരോട് ബഹുമാനവും സഹിഷ്ണുതയും പുലർത്താൻ കുട്ടികളെ പഠിപ്പിക്കണം. ശാസ്ത്രീയമനോഭാവം മനുഷ്യരോടുള്ള വെറുപ്പല്ല; ആശയങ്ങളെയും അവകാശവാദങ്ങളെയും വിമർശനാത്മകമായി പരിശോധിക്കാനുള്ള കഴിവാണ്.

ശാസ്ത്രീയബോധവും മാനവികതയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം

ശാസ്ത്രീയമായ അറിവ് മാത്രം ഒരാളെ മാനവികനാക്കുമെന്ന് കരുതാനാവില്ല. ഉയർന്ന ശാസ്ത്രീയവിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ വ്യക്തികൾക്കുപോലും സാമൂഹികമായ മുൻവിധികളും സ്വാർത്ഥതയും വിവേചനബോധവും നിലനിൽക്കാം. അതിനാൽ യുക്തിബോധത്തിന്റെയും ശാസ്ത്രീയമനോഭാവത്തിന്റെയും വളർച്ചയോടൊപ്പം മാനവികതയും സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വവും വളർത്തേണ്ടതുണ്ട്.

ജാതി, മതം, വർഗം, ലിംഗം, ഭാഷ, ദേശം തുടങ്ങിയ വ്യത്യാസങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മനുഷ്യരെ ഉയർന്നവരായും താഴ്ന്നവരായും വേർതിരിക്കുന്നത് യുക്തിസഹമല്ലെന്ന് കുട്ടികൾക്ക് മനസ്സിലാക്കിക്കൊടുക്കണം. മറ്റുള്ളവരുടെ അനുഭവങ്ങളും പ്രയാസങ്ങളും മനസ്സിലാക്കാനുള്ള സഹാനുഭൂതി, സഹകരണം, നീതിബോധം, സമത്വബോധം, സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വം എന്നിവ വളർത്തണം. സത്യസന്ധതയുടെ പ്രാധാന്യം ദൈവികമായ ശിക്ഷയുടെയും പ്രതിഫലത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രമല്ല, മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെയും സാമൂഹികവിശ്വാസത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിശദീകരിക്കണം. മറ്റൊരാളെ സഹായിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട് മൂല്യവത്താണ്, ചൂഷണം എന്തുകൊണ്ട് തെറ്റാണ്, വിവേചനം സമൂഹത്തിന് എന്തുകൊണ്ട് ദോഷകരമാണ് തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ കുട്ടികൾക്ക് യുക്തിപൂർവം മനസ്സിലാകണം.

പ്രകൃതിയോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്വവും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. മറ്റു ജീവജാലങ്ങൾക്കും പ്രകൃതിവ്യവസ്ഥകൾക്കും മനുഷ്യജീവിതവുമായി അഭേദ്യമായ ബന്ധമുണ്ടെന്ന് കുട്ടികൾ ശാസ്ത്രീയമായി മനസ്സിലാക്കണം. ജൈവവൈവിധ്യം, പരിസ്ഥിതിസന്തുലനം, കാലാവസ്ഥാവ്യതിയാനം, പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ പരിമിതികൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് പ്രകൃതിയോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്വബോധം വളർത്തും.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ സാമൂഹികവീക്ഷണത്തിൽ മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഒറ്റപ്പെട്ടതല്ല. ജീവജാലങ്ങൾ അവരുടെ പരിസ്ഥിതിയുമായി നിരന്തരമായ പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിലാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. അതുപോലെ മനുഷ്യന്റെ വ്യക്തിത്വവും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളും പരസ്പരം രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. അതിനാൽ യുക്തിബോധമുള്ള കുട്ടികളെ വളർത്തുക എന്നത് വ്യക്തിപരമായ ബൗദ്ധികവികാസം മാത്രമല്ല, കൂടുതൽ നീതിയുക്തവും സഹകരണപരവുമായ സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രക്രിയ കൂടിയാണ്.

കുട്ടികളുടെ പ്രായത്തിനനുസരിച്ചുള്ള ബൗദ്ധികവികാസം

കുട്ടികളുടെ ചിന്താശേഷി പ്രായത്തിനനുസരിച്ച് വ്യത്യസ്ത ഘട്ടങ്ങളിലൂടെ വികസിക്കുന്നതിനാൽ വിദ്യാഭ്യാസരീതികളും അതിനനുസരിച്ച് മാറണം. ജനനം മുതൽ ആറു വയസ്സുവരെയുള്ള ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ഇന്ദ്രിയാനുഭവങ്ങളും കളികളും നിരീക്ഷണങ്ങളും ഭാഷാവികാസവുമാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ കുട്ടികൾക്ക് പ്രകൃതിയെ നേരിട്ട് പരിചയപ്പെടാനും വസ്തുക്കൾ സ്പർശിക്കാനും അവയുടെ വ്യത്യാസങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനും ലളിതമായ കാരണബന്ധങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും അവസരം നൽകണം. കഥകൾ, കളിപ്പാട്ടങ്ങൾ, ചിത്രങ്ങൾ, ലളിതമായ പരീക്ഷണങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ കൗതുകം വളർത്തണം. സാധാരണ പ്രകൃതിപ്രതിഭാസങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഭയം സൃഷ്ടിക്കുന്ന അമാനുഷിക വിശദീകരണങ്ങൾ നൽകുന്നത് ഒഴിവാക്കണം.

ആറു മുതൽ പന്ത്രണ്ടു വയസ്സുവരെയുള്ള ഘട്ടത്തിൽ താരതമ്യം ചെയ്യാനും വർഗീകരിക്കാനും ക്രമീകരിക്കാനും കാരണബന്ധങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനും കുട്ടികൾ കൂടുതൽ കഴിവ് നേടുന്നു. ഈ ഘട്ടത്തിൽ ലളിതമായ ശാസ്ത്രീയ പരീക്ഷണങ്ങൾ, ഗണിതപ്രശ്നങ്ങൾ, പ്രകൃതിനിരീക്ഷണം, വായന, അനുഭവക്കുറിപ്പുകൾ, ശാസ്ത്രീയ ചർച്ചകൾ എന്നിവയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകണം. വസ്തുതയും അഭിപ്രായവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയാനും ഒരു അവകാശവാദത്തിന് തെളിവ് ആവശ്യപ്പെടാനും പരിശീലിപ്പിക്കണം.

പന്ത്രണ്ടു മുതൽ പതിനെട്ടു വയസ്സുവരെയുള്ള കൗമാരഘട്ടത്തിൽ കൂടുതൽ സങ്കീർണമായ ആശയങ്ങൾ പരിശോധിക്കാനും സങ്കൽപ്പാത്മകമായി ചിന്തിക്കാനും വ്യത്യസ്ത വിശദീകരണങ്ങൾ താരതമ്യം ചെയ്യാനും കഴിവ് വികസിക്കുന്നു. ഈ ഘട്ടത്തിൽ പരിണാമസിദ്ധാന്തം, ജനിതകശാസ്ത്രം, പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രം, നാഡീശാസ്ത്രം, ഭൗതികശാസ്ത്രം, സാമൂഹികശാസ്ത്രം, സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം, തത്ത്വചിന്ത എന്നിവയെ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുത്തി പഠിപ്പിക്കണം. മതം, രാഷ്ട്രീയം, സാമൂഹികവിവേചനം, മാധ്യമങ്ങളുടെ സ്വാധീനം, സാമ്പത്തിക അസമത്വം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളെ തെളിവുകളുടെയും യുക്തിയുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകണം. ഈ ഘട്ടത്തിൽ മാതാപിതാക്കൾ അധികാരപരമായ അധ്യാപകരാകുന്നതിനു പകരം ബൗദ്ധിക സഹയാത്രികരായി മാറണം.

ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിലെ മാധ്യമബോധവും വിമർശനാത്മക ചിന്തയും

ഇന്നത്തെ കുട്ടികൾ വളരുന്നത് വിവരസാങ്കേതികവിദ്യയുടെ അതിവേഗ വളർച്ചയുള്ള ലോകത്തിലാണ്. സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങൾ, ഓൺലൈൻ വീഡിയോകൾ, കൃത്രിമബുദ്ധി, ഡിജിറ്റൽ പരസ്യങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ അവർക്ക് വൻതോതിൽ വിവരങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു. എന്നാൽ ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ വിവരങ്ങളും സത്യസന്ധമോ ശാസ്ത്രീയമായി പരിശോധിക്കപ്പെട്ടതോ ആയിരിക്കണമെന്നില്ല. തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ, ബോധപൂർവം പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന വ്യാജവിവരങ്ങൾ, കൃത്രിമമായി സൃഷ്ടിച്ച ചിത്രങ്ങൾ, വീഡിയോകൾ, രാഷ്ട്രീയപ്രചാരണങ്ങൾ, വാണിജ്യപരമായ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കലുകൾ എന്നിവ കുട്ടികളുടെ ചിന്തയെ സ്വാധീനിക്കാം.

അതിനാൽ ശാസ്ത്രീയമനോഭാവത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാധ്യമസാക്ഷരതയും ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരതയും വളർത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു വിവരം ആരാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്, അതിന്റെ യഥാർഥ ഉറവിടം എന്താണ്, അതിന് വിശ്വസനീയമായ തെളിവുകളുണ്ടോ, മറ്റ് സ്വതന്ത്ര ഉറവിടങ്ങൾ അത് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നുണ്ടോ, അതിന്റെ പിന്നിൽ സാമ്പത്തികമോ രാഷ്ട്രീയമോ ആയ താൽപര്യങ്ങളുണ്ടോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കാൻ കുട്ടികളെ പരിശീലിപ്പിക്കണം.

സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളിൽ പ്രചരിക്കുന്ന ഒരു അവകാശവാദം കുടുംബാംഗങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് പരിശോധിക്കുന്നതുപോലുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ പ്രയോജനകരമാണ്. ഒരു വാർത്തയുടെ യഥാർഥ ഉറവിടം കണ്ടെത്തുക, ശാസ്ത്രീയ പ്രബന്ധങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുക, വ്യത്യസ്ത മാധ്യമങ്ങളുടെ റിപ്പോർട്ടുകൾ പരിശോധിക്കുക, ചിത്രങ്ങളുടെയും വീഡിയോകളുടെയും ആധികാരികത വിലയിരുത്തുക തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ വിവരങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യത പരിശോധിക്കാനുള്ള കഴിവ് വളർത്താം. കൃത്രിമബുദ്ധി നൽകുന്ന ഉത്തരങ്ങൾ പോലും തെറ്റായിരിക്കാമെന്നും അവയുടെ സത്യാവസ്ഥ സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും കുട്ടികൾ മനസ്സിലാക്കണം.

വിദ്യാലയങ്ങളും അധ്യാപകരും വഹിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്വം

കുട്ടികളുടെ ശാസ്ത്രീയമനോഭാവം വളർത്തുന്നതിൽ വിദ്യാലയങ്ങൾക്ക് നിർണായകമായ പങ്കുണ്ട്. എന്നാൽ പരീക്ഷകൾക്കും മാർക്കുകൾക്കും ഓർമശക്തിക്കും അമിതപ്രാധാന്യം നൽകുന്ന വിദ്യാഭ്യാസരീതി സ്വതന്ത്രചിന്തയെ പരിമിതപ്പെടുത്താൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഉയർന്ന മാർക്ക് നേടുന്ന കുട്ടിക്ക് എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും ആഴത്തിലുള്ള അറിവോ വിമർശനാത്മകമായി ചിന്തിക്കാനുള്ള കഴിവോ ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്നില്ല. അതിനാൽ വിദ്യാഭ്യാസം വിവരങ്ങൾ കൈമാറുന്ന പ്രക്രിയയിൽനിന്ന് അന്വേഷണവും അനുഭവവും ചിന്തയും സംയോജിപ്പിക്കുന്ന പ്രക്രിയയിലേക്ക് മാറണം.

അധ്യാപകർ കുട്ടികൾക്ക് തയ്യാറായ ഉത്തരങ്ങൾ നൽകുന്നതിനു പകരം ചോദ്യങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്താനും അനുമാനങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കാനും പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്താനും വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കാനും അവ വിശകലനം ചെയ്യാനും വ്യത്യസ്ത നിഗമനങ്ങൾ താരതമ്യം ചെയ്യാനും അവസരം നൽകണം. ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങൾ മാത്രമല്ല, ചരിത്രം, സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം, സാമൂഹികശാസ്ത്രം, സാഹിത്യം എന്നിവയും വിമർശനാത്മകമായ സമീപനത്തിലൂടെ പഠിപ്പിക്കണം. ചരിത്രസംഭവങ്ങളെ രേഖകളുടെയും പുരാവസ്തുതെളിവുകളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കാനും സാമ്പത്തികപ്രശ്നങ്ങളെ കണക്കുകളുടെയും സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിലയിരുത്താനും കുട്ടികളെ പരിശീലിപ്പിക്കണം.

വിദ്യാഭ്യാസം കുട്ടികളിൽ അറിവ് സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള കഴിവാണ് വളർത്തേണ്ടത്. അധ്യാപകൻ അറിവിന്റെ ഏക അധികാരകേന്ദ്രമല്ല; അന്വേഷണത്തിന് വഴികാട്ടുന്ന വ്യക്തിയാണ്. വിദ്യാർത്ഥിയും അധ്യാപകനും തമ്മിലുള്ള പരസ്പരസംവാദത്തിലൂടെ അറിവ് വികസിക്കുന്ന പഠനാന്തരീക്ഷമാണ് യുക്തിബോധത്തിന് ഏറ്റവും അനുയോജ്യം.

ശാസ്ത്രചരിത്രവും ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ ജീവിതവും

ശാസ്ത്രീയമനോഭാവം വളർത്തുന്നതിന് ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ചരിത്രവും ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ ജീവിതവും കുട്ടികൾക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തണം. ചാൾസ് ഡാർവിൻ, മേരി ക്യൂറി, ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റൈൻ, സി.വി. രാമൻ, ജഗദീഷ് ചന്ദ്രബോസ്, ശ്രീനിവാസ രാമാനുജൻ, റോസലിൻഡ് ഫ്രാങ്ക്ലിൻ തുടങ്ങിയ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ സംഭാവനകൾ പരിചയപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെ ശാസ്ത്രീയാന്വേഷണത്തിന്റെ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയും.

എന്നാൽ അവരുടെ കണ്ടെത്തലുകൾ മാത്രം പഠിപ്പിച്ചാൽ പോരാ. അവർ ഉന്നയിച്ച ചോദ്യങ്ങൾ, നേരിട്ട ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ, നടത്തിയ പരീക്ഷണങ്ങൾ, തിരുത്തിയ ധാരണകൾ, ശാസ്ത്രീയ സമൂഹത്തിലെ ചർച്ചകൾ എന്നിവയും പരിചയപ്പെടുത്തണം. ശാസ്ത്രം ഏതാനും മഹാന്മാർ നൽകിയ അന്തിമ ഉത്തരങ്ങളുടെ ശേഖരമല്ലെന്നും മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ കൂട്ടായ അന്വേഷണത്തിലൂടെ വികസിക്കുന്ന അറിവിന്റെ പ്രക്രിയയാണെന്നും കുട്ടികൾ മനസ്സിലാക്കണം.

വായനാശീലവും ഇതിന് വലിയ സംഭാവന നൽകും. ശാസ്ത്രം, ജീവശാസ്ത്രം, ജ്യോതിശാസ്ത്രം, ചരിത്രം, ഗണിതശാസ്ത്രം, തത്ത്വചിന്ത, സാഹിത്യം, സാമൂഹികശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പുസ്തകങ്ങൾ കുട്ടികൾക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തണം. മാതൃഭാഷയിലുള്ള വായനയ്ക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നൽകണം. കേരളത്തിലെ കുട്ടികൾക്ക് മലയാളത്തിലൂടെ സങ്കീർണമായ ശാസ്ത്രീയ ആശയങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള അവസരം നൽകുകയും അതോടൊപ്പം ഇംഗ്ലീഷ് ശാസ്ത്രീയ പദാവലി പരിചയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നത് അറിവിന്റെ ആഴം വർധിപ്പിക്കും.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ രീതിശാസ്ത്രവും കുട്ടികളുടെ ബൗദ്ധികവികാസവും

കുട്ടികളിൽ യുക്തിബോധവും ശാസ്ത്രീയമനോഭാവവും വളർത്തുന്നതിനുള്ള വിദ്യാഭ്യാസരീതിയെ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കൂടുതൽ സമഗ്രമായി വ്യാഖ്യാനിക്കാം. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന അടിസ്ഥാനപരമായ ആശയങ്ങളിലൊന്ന് പ്രകൃതിയിലും സമൂഹത്തിലും നിലനിൽക്കുന്ന വിവിധ ഘടകങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പരസ്പരപ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയാണ് മാറ്റങ്ങളും പുതിയ ഗുണധർമങ്ങളും രൂപപ്പെടുന്നത് എന്നതാണ്. ഇവിടെ ഏകപക്ഷീയമായ കാരണബന്ധങ്ങൾക്കു പകരം പരസ്പരം സ്വാധീനിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളുടെ ചലനാത്മകമായ ബന്ധങ്ങൾക്കാണ് പ്രാധാന്യം.

കുട്ടിയുടെ ബോധവികാസവും ഇതേ രീതിയിൽ മനസ്സിലാക്കണം. കുട്ടിയുടെ ജന്മസിദ്ധമായ ജൈവികശേഷികൾ, കുടുംബാന്തരീക്ഷം, സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾ, ഭാഷ, വിദ്യാഭ്യാസം, സാംസ്കാരികപൈതൃകം, പ്രകൃതിയുമായുള്ള സമ്പർക്കം, സാങ്കേതികവിദ്യകളുമായുള്ള ഇടപെടൽ എന്നിവ പരസ്പരം സ്വാധീനിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്. ഇവയിൽ ഒന്നിനെ മാത്രം മാറ്റിയാൽ ബൗദ്ധികവികാസത്തിന്റെ എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങളും പരിഹരിക്കാനാവില്ല. ഓരോ ഘടകവും മറ്റുള്ളവയുമായി എങ്ങനെ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നതും അവയുടെ പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിലൂടെ എന്തെല്ലാം പുതിയ കഴിവുകൾ രൂപപ്പെടുന്നു എന്നതും പരിശോധിക്കണം.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിലെ cohesive, decohesive ശക്തികളുടെ പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തെ ഒരു ദാർശനിക ഉപമയായി ഉപയോഗിച്ചാൽ കുട്ടികളുടെ ബൗദ്ധികവികാസത്തിൽ ഏകീകരണത്തിന്റെയും വൈരുധ്യത്തിന്റെയും പങ്ക് വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയും. നിലവിലുള്ള അറിവും അനുഭവങ്ങളും കുട്ടിയുടെ ചിന്തയിൽ ഒരു ക്രമവും സ്ഥിരതയും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. എന്നാൽ പുതിയ അനുഭവങ്ങൾ, വ്യത്യസ്തമായ അഭിപ്രായങ്ങൾ, അപ്രതീക്ഷിതമായ പരീക്ഷണഫലങ്ങൾ എന്നിവ നിലവിലുള്ള ധാരണകളിൽ വൈരുധ്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ വൈരുധ്യങ്ങളെ അടിച്ചമർത്താതെ പരിശോധിക്കുമ്പോഴാണ് പഴയ ധാരണകളുടെ പുനഃസംഘടനയും പുതിയ അറിവിന്റെ രൂപീകരണവും സാധ്യമാകുന്നത്.

ഉദാഹരണത്തിന്, സൂര്യൻ ഭൂമിയെ ചുറ്റുന്നു എന്ന ധാരണയുള്ള ഒരു കുട്ടി പിന്നീട് ഭൂമിയാണ് സൂര്യനെ ചുറ്റുന്നതെന്ന് പഠിക്കുമ്പോൾ നിലവിലുള്ള ധാരണയും പുതിയ അറിവും തമ്മിൽ വൈരുധ്യം ഉണ്ടാകുന്നു. ഈ വൈരുധ്യത്തെ അധികാരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിഹരിക്കാതെ നിരീക്ഷണങ്ങളുടെയും മാതൃകകളുടെയും തെളിവുകളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിശദീകരിക്കുമ്പോഴാണ് കുട്ടിയുടെ ചിന്തയിൽ പുതിയ ധാരണ രൂപപ്പെടുന്നത്. പഴയ ചിന്താരീതി പൂർണമായും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുകയോ പരിഷ്കരിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്യാം. അതിലൂടെ കൂടുതൽ വികസിതമായ ഒരു ബൗദ്ധികഘടന രൂപപ്പെടുന്നു.

ഇവിടെ അറിവിന്റെ വികാസം പഴയ അറിവിന്റെ കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ മാത്രമല്ല. പുതിയ അനുഭവങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിലവിലുള്ള അറിവിന്റെ ബന്ധങ്ങളും അർത്ഥങ്ങളും പുനഃസംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരു കുട്ടി ആദ്യം സസ്യങ്ങളെ ജീവജാലങ്ങളായി തിരിച്ചറിയുന്നു. പിന്നീട് പ്രകാശസംശ്ലേഷണം പഠിക്കുന്നു. തുടർന്ന് സസ്യങ്ങളും അന്തരീക്ഷവും മണ്ണും സൂര്യപ്രകാശവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മനസ്സിലാക്കുന്നു. പിന്നീട് ആഗോള കാർബൺചക്രത്തിലും കാലാവസ്ഥാവ്യതിയാനത്തിലും സസ്യങ്ങളുടെ പങ്ക് തിരിച്ചറിയുന്നു. ഇങ്ങനെ അറിവിന്റെ ഓരോ പുതിയ ഘട്ടവും മുമ്പുള്ള അറിവിനെ കൂടുതൽ വിശാലമായ ബന്ധവ്യവസ്ഥയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന ആശയമായ emergent properties അഥവാ ഉദ്ഭവിക്കുന്ന പുതിയ ഗുണധർമങ്ങൾ എന്ന ആശയവും ഇവിടെ പ്രസക്തമാണ്. ജൈവികശേഷികൾ, ഭാഷ, ഓർമ, സാമൂഹികാനുഭവങ്ങൾ, പഠനം എന്നിവയുടെ പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിലൂടെ വ്യക്തിയിൽ ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള ചിന്താശേഷികൾ രൂപപ്പെടുന്നു. നിരീക്ഷണം, താരതമ്യം, വിശകലനം, സങ്കൽപ്പശേഷി, വിമർശനാത്മക ചിന്ത, സ്വയംവിലയിരുത്തൽ എന്നിവയെല്ലാം ഒറ്റപ്പെട്ട കഴിവുകളല്ല; അവയുടെ പരസ്പരബന്ധത്തിലൂടെ വികസിക്കുന്ന കൂടുതൽ സങ്കീർണമായ ബൗദ്ധികശേഷികളാണ്. ഈ വ്യാഖ്യാനം ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ഒരു ദാർശനിക പ്രയോഗമായി കാണണം; അതിനെ മസ്തിഷ്കത്തിലെ ക്വാണ്ടം പ്രതിഭാസങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സ്ഥാപിതമായ ശാസ്ത്രീയ നിഗമനമായി അവതരിപ്പിക്കേണ്ടതില്ല.

ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസം അറിവിന്റെ വിവിധ തലങ്ങളെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന രീതിയിലായിരിക്കണം. ഭൗതികശാസ്ത്രം, രസതന്ത്രം, ജീവശാസ്ത്രം, പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രം, സാമൂഹികശാസ്ത്രം, സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം, ചരിത്രം എന്നിവയെ പൂർണമായും വേർതിരിച്ച വിഷയങ്ങളായി പഠിപ്പിക്കുന്നതിനുപകരം അവയുടെ പരസ്പരബന്ധങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ കുട്ടികളെ സഹായിക്കണം. ഒരു നദിയുടെ മലിനീകരണം പഠിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ രാസഘടനയും ജൈവവൈവിധ്യവും മനുഷ്യന്റെ ആരോഗ്യവും വ്യവസായവികസനവും സാമ്പത്തികതാൽപര്യങ്ങളും ഭരണസംവിധാനവും ഒരുമിച്ച് പരിശോധിക്കാം. ഇതിലൂടെ അറിവിനെ സമഗ്രമായി മനസ്സിലാക്കാനുള്ള കഴിവ് വളരും.

കുട്ടികളുടെ ബൗദ്ധികവികാസം ഒരു നിശ്ചിത അന്തിമാവസ്ഥയിലേക്കുള്ള നേർരേഖാപരമായ പ്രക്രിയയല്ല. പുതിയ അനുഭവങ്ങളും സാഹചര്യങ്ങളും അനുസരിച്ച് ചിന്തയുടെ ഘടനയും അറിവിന്റെ പ്രയോഗവും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും. അതിനാൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം കുട്ടിയെ ഒരു നിശ്ചിത അറിവിന്റെ പരിധിക്കുള്ളിൽ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയല്ല; മാറുന്ന യാഥാർഥ്യങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാനും പുതിയ അറിവ് സ്വയം സൃഷ്ടിക്കാനും കഴിയുന്ന വ്യക്തിയായി വികസിപ്പിക്കുകയാണ്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ പ്രായോഗിക രീതി

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ രീതിശാസ്ത്രം പ്രയോഗിക്കുന്ന ഒരു കുടുംബവിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ ആഴ്ചതോറും ഒരു പ്രത്യേക ചോദ്യത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് പഠനപ്രവർത്തനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കാം. ആഴ്ചയുടെ തുടക്കത്തിൽ പ്രകൃതിയെയോ സമൂഹത്തെയോ സംബന്ധിച്ച ഒരു ചോദ്യം തിരഞ്ഞെടുക്കാം. തുടർന്ന് കുട്ടികൾ സ്വന്തം നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സാധ്യതയുള്ള വിശദീകരണങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കണം. അവയിൽനിന്ന് പരീക്ഷിക്കാവുന്ന അനുമാനങ്ങൾ കണ്ടെത്തി ലളിതമായ പരീക്ഷണങ്ങളോ വിവരശേഖരണമോ നടത്താം. ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ ആദ്യത്തെ ധാരണകളുമായി താരതമ്യം ചെയ്ത് വ്യത്യാസങ്ങൾ പരിശോധിക്കാം. തുടർന്ന് പുതിയ തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിശദീകരണം പരിഷ്കരിക്കാം.

ഈ പ്രക്രിയയിൽ കുട്ടികളുടെ വ്യക്തിപരമായ അനുഭവങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളിലെ അറിവും അധ്യാപകരുടെ വിശദീകരണങ്ങളും പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കണം. ഒരേ വിഷയത്തെ വ്യത്യസ്ത കാഴ്ചപ്പാടുകളിൽനിന്ന് പരിശോധിക്കാനും കുട്ടികളെ പ്രേരിപ്പിക്കണം. ആഴ്ചയുടെ അവസാനത്തിൽ എന്താണ് പഠിച്ചതെന്നും ആദ്യത്തെ ധാരണകളിൽ എന്തെല്ലാം മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചെന്നും എന്തൊക്കെ ചോദ്യങ്ങൾ ഇനിയും അവശേഷിക്കുന്നുവെന്നും ചർച്ച ചെയ്യാം. ഇതിലൂടെ അറിവിന്റെ വളർച്ച ഒരു തുടർച്ചയായ അന്വേഷണപ്രക്രിയയാണെന്ന് കുട്ടികൾ അനുഭവത്തിലൂടെ മനസ്സിലാക്കും.

ഈ രീതിയിൽ കുട്ടിയുടെ സ്വതന്ത്രമായ ചിന്തയും കൂട്ടായ അന്വേഷണവും ഒരുപോലെ പ്രധാനമാണ്. മറ്റുള്ളവരുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ കേൾക്കാനും സ്വന്തം അഭിപ്രായങ്ങൾ തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിശദീകരിക്കാനും തെറ്റായ നിഗമനങ്ങൾ തിരുത്താനും കുട്ടികൾ പഠിക്കണം. കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന അറിവ് വ്യക്തിഗതമായ ചിന്താശേഷിയെ വികസിപ്പിക്കുകയും വ്യക്തിഗതമായ അന്വേഷണങ്ങൾ കൂട്ടായ അറിവിനെ സമ്പുഷ്ടമാക്കുകയും ചെയ്യും.

കേരളീയ സാമൂഹിക സാഹചര്യവും ശാസ്ത്രീയമനോഭാവത്തിന്റെ വളർച്ചയും

കേരളത്തിൽ ഉയർന്ന സാക്ഷരതയും വിപുലമായ വിദ്യാഭ്യാസസൗകര്യങ്ങളും ഉണ്ടായിട്ടും അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും വ്യാജചികിത്സാ അവകാശവാദങ്ങളും ജ്യോതിഷപരമായ നിർണയങ്ങളും ശാസ്ത്രീയമായി പരിശോധിക്കാത്ത പല സാമൂഹികധാരണകളും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. അതിനാൽ സാക്ഷരതയും ശാസ്ത്രീയമനോഭാവവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ട്. വായിക്കാനും എഴുതാനും കഴിയുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരാൾ യുക്തിപൂർവം ചിന്തിക്കുന്നവനാകുന്നില്ല. ലഭിക്കുന്ന വിവരങ്ങളെ വിമർശനാത്മകമായി വിലയിരുത്താനുള്ള ശേഷിയും അതിനാവശ്യമാണ്.

കേരളത്തിലെ വായനശാലകൾ, ഗ്രന്ഥശാലകൾ, സ്കൂളുകൾ, സാംസ്കാരികസംഘടനകൾ, ശാസ്ത്രക്ലബ്ബുകൾ, യുവജനസംഘടനകൾ, കുടുംബശ്രീ പോലുള്ള സാമൂഹികസംഘടനകൾ എന്നിവ കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രീയമനോഭാവം വളർത്തുന്നതിൽ സജീവ പങ്കുവഹിക്കണം. ശാസ്ത്രപ്രദർശനങ്ങൾ, പ്രകൃതിനിരീക്ഷണ ക്യാമ്പുകൾ, ജ്യോതിശാസ്ത്രപരിപാടികൾ, ആരോഗ്യബോധവത്കരണ ക്ലാസുകൾ, ശാസ്ത്രീയചർച്ചകൾ, പുസ്തകവായനാ കൂട്ടായ്മകൾ എന്നിവ ഗ്രാമ-നഗര തലങ്ങളിൽ സംഘടിപ്പിക്കാം.

ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ 51A(h) അനുച്ഛേദം ശാസ്ത്രീയമനോഭാവം, മാനവികത, അന്വേഷണത്തിന്റെയും പരിഷ്കരണത്തിന്റെയും മനോഭാവം എന്നിവ വികസിപ്പിക്കുന്നത് ഓരോ പൗരന്റെയും മൗലികകടമയായി നിർദേശിക്കുന്നു. അതിനാൽ ശാസ്ത്രീയമനോഭാവം വളർത്തുക എന്നത് വ്യക്തിപരമായ വിദ്യാഭ്യാസലക്ഷ്യം മാത്രമല്ല, ജനാധിപത്യസമൂഹത്തിന്റെ ഭരണഘടനാപരമായ ഉത്തരവാദിത്വം കൂടിയാണ്.

ഇവിടെ രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹികവുമായ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും പ്രാധാന്യമുണ്ട്. കുട്ടികൾ സമൂഹത്തിലെ ദാരിദ്ര്യം, തൊഴിലില്ലായ്മ, സാമ്പത്തിക അസമത്വം, ജാതിവിവേചനം, ലിംഗവിവേചനം, പരിസ്ഥിതിനാശം തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളെ വ്യക്തികളുടെ സ്വഭാവദോഷങ്ങളായി മാത്രം കാണാതെ അവയുടെ ഭൗതികവും ചരിത്രപരവും സാമൂഹികവുമായ കാരണങ്ങൾ പരിശോധിക്കാൻ പഠിക്കണം. സാമൂഹികപ്രശ്നങ്ങളുടെ കാരണങ്ങളെ ശാസ്ത്രീയമായി മനസ്സിലാക്കാനുള്ള കഴിവ് വികസിക്കുമ്പോഴാണ് അവയെ മാറ്റാനുള്ള ബോധപൂർവമായ സാമൂഹിക ഇടപെടലിനും സാധ്യതയുണ്ടാകുന്നത്.

ചിന്തിക്കുന്നതും ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതും മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതുമായ തലമുറയെ വളർത്തി എടുക്കാം

കുട്ടികളിൽ യുക്തിബോധവും ശാസ്ത്രീയമനോഭാവവും വളർത്തിയെടുക്കുക എന്നത് ഒരു തലമുറയിൽനിന്ന് അടുത്ത തലമുറയിലേക്ക് അറിവ് കൈമാറുന്ന സാധാരണ വിദ്യാഭ്യാസപ്രവർത്തനമല്ല. അത് മനുഷ്യന്റെ ബൗദ്ധികവും സാമൂഹികവും സാംസ്കാരികവുമായ വികാസത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ദീർഘകാല പരിവർത്തനപ്രക്രിയയാണ്. അതിന് കുടുംബത്തിന്റെ ചിന്താരീതികളിലും സ്കൂളുകളുടെ അധ്യാപനരീതികളിലും സാമൂഹികസ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ സാംസ്കാരികാന്തരീക്ഷത്തിലും മാറ്റങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ പ്രക്രിയയെ ഭൗതികവും ജൈവികവും സാമൂഹികവുമായ ഘടകങ്ങളുടെ പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിലൂടെ ബോധം വികസിക്കുന്ന നിരന്തരമായ പരിവർത്തനമായി മനസ്സിലാക്കാം. അനുഭവവും അറിവും, ചോദ്യവും ഉത്തരവും, നിലവിലുള്ള ധാരണയും പുതിയ തെളിവും, വ്യക്തിഗത ചിന്തയും കൂട്ടായ അന്വേഷണവും തമ്മിലുള്ള പരസ്പരബന്ധങ്ങളിലൂടെയാണ് യുക്തിബോധം വികസിക്കുന്നത്. വൈരുധ്യങ്ങളെ അടിച്ചമർത്താതെ പരിശോധിക്കുകയും പുതിയ അറിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പഴയ ധാരണകളെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ഈ വിദ്യാഭ്യാസരീതിയുടെ കാതൽ.

മാതാപിതാക്കൾ കുട്ടികളെ അനുസരണയുള്ളവരാക്കുന്നതിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാതെ സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കാൻ കഴിവുള്ളവരാക്കണം. അധ്യാപകർ വിവരങ്ങൾ ഓർമിപ്പിക്കുന്നവരായി മാത്രം നിലനിൽക്കാതെ അന്വേഷണത്തിന് വഴികാട്ടികളാകണം. വിദ്യാലയങ്ങൾ പരീക്ഷാകേന്ദ്രങ്ങളെന്നതിലുപരി അറിവ് സൃഷ്ടിക്കുന്ന കേന്ദ്രങ്ങളായി മാറണം. സമൂഹം ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നവരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അഭിപ്രായങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന സംസ്കാരം വളർത്തുകയും വേണം.

കുട്ടികൾക്ക് മാതാപിതാക്കളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ പകർത്തിക്കൊടുക്കുകയല്ല വേണ്ടത്; അവ പരിശോധിക്കാനും ആവശ്യമായാൽ തിരുത്താനും കഴിയുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യമാണ് നൽകേണ്ടത്. പാരമ്പര്യമായി ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ ആശയങ്ങളെയും അന്ധമായി സ്വീകരിക്കാതെയും പുതിയതായി കേൾക്കുന്ന എല്ലാ ആശയങ്ങളെയും അന്ധമായി നിരസിക്കാതെയും അവയുടെ യാഥാർഥ്യം പരിശോധിക്കാനുള്ള കഴിവ് വളർത്തണം. ശാസ്ത്രീയമായ അറിവിനോടൊപ്പം മനുഷ്യസ്നേഹവും സമത്വബോധവും സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വവും വളർത്തിയെടുക്കണം.

ഒരു യഥാർഥ ശാസ്ത്രീയമനോഭാവമുള്ള മനുഷ്യൻ മറ്റുള്ളവരുടെ തെറ്റുകൾ മാത്രം കണ്ടെത്തുന്നവനല്ല; സ്വന്തം ചിന്തയിലെ തെറ്റുകളും തിരിച്ചറിയാൻ തയ്യാറുള്ളവനാണ്. സ്വന്തം അഭിപ്രായങ്ങളെ തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കുകയും കൂടുതൽ ശരിയായ വിശദീകരണങ്ങൾ ലഭിക്കുമ്പോൾ നിലപാടുകൾ മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നവനാണ്. അറിവിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് അന്തിമപരിധികളില്ലെന്നും ഓരോ പുതിയ കണ്ടെത്തലും കൂടുതൽ ആഴത്തിലുള്ള അന്വേഷണങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുമെന്നും അവൻ തിരിച്ചറിയുന്നു.

നമ്മുടെ ലക്ഷ്യം നമ്മൾ ചിന്തിക്കുന്നതുപോലെ മാത്രം ചിന്തിക്കുന്ന കുട്ടികളെ സൃഷ്ടിക്കലല്ല; നമ്മളേക്കാൾ കൂടുതൽ അറിവും യുക്തിബോധവും വിമർശനശേഷിയും സാമൂഹികബോധവുമുള്ള ഒരു പുതിയ തലമുറയെ സൃഷ്ടിക്കലായിരിക്കണം.

ലോകം എങ്ങനെയാണെന്ന് പഠിക്കുന്നതിൽ ഒതുങ്ങാതെ അത് എന്തുകൊണ്ട് അങ്ങനെയാണെന്ന് അന്വേഷിക്കുകയും, എന്തെല്ലാം മാറ്റേണ്ടതുണ്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുകയും, കൂടുതൽ നീതിയുക്തവും ശാസ്ത്രീയവും മാനവികവുമായ ഒരു ലോകം സൃഷ്ടിക്കാൻ പ്രാപ്തിയുള്ളവരായി വളരുകയും ചെയ്യുന്ന തലമുറയാണ് നമ്മുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും സാമൂഹികപ്രവർത്തനത്തിന്റെയും ആത്യന്തിക ലക്ഷ്യം.

Leave a Reply