തെറ്റുകൾ തിരുത്താനുള്ള വഴി നേതാക്കളെ വ്യക്തിപരമായി അധിക്ഷേപിക്കലല്ല, വിഷയാധിഷ്‌ഠിതമായ വിമർശന-സ്വയംവിമർശനങ്ങൾ ആണ്

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയത്തെ തുടർന്ന് സി പി എം നേതാക്കളെ വ്യക്തിപരമായി പേരെടുത്തു പറഞ്ഞ് അധിക്ഷേപിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള അനേകം പോസ്റ്റുകൾ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് ഇപ്പോഴത്തെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിൽ സ്വാഭാവികമായൊരു പ്രതിഭാസമാണ്. രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളും പാർട്ടിവിരുദ്ധ ശക്തികളും ഇത്തരം അവസരങ്ങൾ പരമാവധി ഉപയോഗിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. അത് രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ പാർട്ടിയെ സ്നേഹിക്കുന്നവരും അതിന്റെ ചരിത്രപരമായ പങ്കിനെയും സാമൂഹിക പ്രസക്തിയെയും വിലമതിക്കുന്നവരും അതേ രീതിയിലേക്ക് വഴുതിപ്പോകരുത്.

ഒരു വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ശക്തി അതിന്റെ വിമർശന ശേഷിയിലാണ്; പക്ഷേ അതേ സമയം അതിന്റെ ആത്മസംയമനത്തിലും രാഷ്ട്രീയ പക്വതയിലുമാണ്. വികാരാഭിഷ്ടമായ പ്രതികരണങ്ങളും വ്യക്തിപരമായ അധിക്ഷേപങ്ങളും താൽക്കാലിക മാനസിക സംതൃപ്തി നൽകാമെങ്കിലും, അവ സംഘടനാപരമായ ആത്മപരിശോധനയെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നില്ല. മറിച്ച്, രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയെ വ്യക്തിപരമായ വൈരാഗ്യത്തിന്റെ തലത്തിലേക്ക് താഴ്ത്തുകയും ശത്രുപക്ഷത്തിന് പ്രചാരണ ആയുധങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.

വിമർശനം അനിവാര്യമാണ്. ഒരു ജനാധിപത്യ-വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനം ജീവനോടെ തുടരണമെങ്കിൽ അതിന് സത്യസന്ധമായ ആത്മവിമർശന ശേഷി ഉണ്ടായിരിക്കണം. തെറ്റായ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകൾ, ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകലം സൃഷ്ടിച്ച ഭരണരീതികൾ, സംഘടനാ ജീർണത, പാർലമെന്ററി വ്യാമോഹം, അധികാര കേന്ദ്രീകരണം, യുവജന-ന്യൂനപക്ഷ അകൽച്ച, നേതൃശൈലികളിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം തുറന്നും ഗൗരവമായും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടണം. പക്ഷേ ആ വിമർശനം വിഷയാധിഷ്ഠിതമായിരിക്കണം; വ്യക്തിയുടെ ശരീരത്തെയും കുടുംബത്തെയും സ്വകാര്യ ജീവിതത്തെയും അപമാനിക്കുന്ന തരത്തിലാകരുത്.

രാഷ്ട്രീയ വിമർശനവും വ്യക്തിപരമായ അധിക്ഷേപവും തമ്മിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ആദ്യത്തേത് പ്രസ്ഥാനത്തെ തിരുത്താൻ സഹായിക്കുന്നു; രണ്ടാമത്തേത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നൈതിക നിലപാടിനെ തന്നെ ദുർബലമാക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ കാലത്ത്, ഒരു പ്രവർത്തകന്റെ വികാരാധീനമായ ഒരു പോസ്റ്റ് പോലും പാർട്ടി വിരുദ്ധ പ്രചാരണ യന്ത്രങ്ങളുടെ ഭാഗമാക്കി മാറ്റപ്പെടാം. അതിനാൽ രാഷ്ട്രീയ ബോധവും ആശയപരമായ ശാസനയും ഇന്നത്തെ കാലത്ത് കൂടുതൽ ആവശ്യമാണ്.

പാർട്ടിയെ സ്നേഹിക്കുന്നവർ ഓർക്കേണ്ട മറ്റൊരു കാര്യം ഇതാണ്: ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പ് തോൽവി കൊണ്ട് ഒരു ചരിത്ര പ്രസ്ഥാനം അവസാനിക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ തെറ്റായ പ്രതികരണരീതികൾ കൊണ്ട് അതിന്റെ സാംസ്കാരിക-നൈതിക പ്രതിച്ഛായ തകരാം. അതുകൊണ്ട് ആവശ്യമായത് അന്ധമായ നേതൃപൂജയോ അന്ധമായ നേതൃവിരോധമോ അല്ല; മറിച്ച് ഡയലക്ടിക്കൽ ആയ ഒരു സമീപനമാണ് — നേട്ടങ്ങളെയും പരാജയങ്ങളെയും ഒരുപോലെ വിശകലനം ചെയ്ത്, വൈരുധ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, തിരുത്തലിന്റെയും നവീകരണത്തിന്റെയും വഴി തേടുന്ന സമീപനം.

യഥാർത്ഥ പാർട്ടി സ്നേഹം എന്നത് നേതാക്കളെ വ്യക്തിപരമായി അപമാനിക്കുന്നതിലല്ല; പാർട്ടി ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകാൻ കാരണമായ ഘടകങ്ങളെ ശാസ്ത്രീയമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അത് തിരുത്താൻ സഹായിക്കുന്നതിലാണ്. വിമർശനം ക്രിയാത്മകമാകണം. രാഷ്ട്രീയപരമായി ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളതാകണം. വികാരാധീനമായ പ്രതികാരമല്ല, ഭാവി നിർമ്മാണത്തിനുള്ള ബൗദ്ധിക ഇടപെടലായിരിക്കണം.

പാർട്ടിയെ വഞ്ചിച്ച് ശത്രുപക്ഷത്ത് ചേർന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ച് വിജയിച്ച വ്യക്തികളെ “ധീര വിമതർ”, “യഥാർത്ഥ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകൾ”, അല്ലെങ്കിൽ “പാർട്ടിയെ തിരുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന നല്ല മനസ്സുള്ള നേതാക്കൾ” എന്ന രീതിയിൽ മഹത്വവൽക്കരിക്കുന്നത് ആരോഗ്യകരമായ രാഷ്ട്രീയ വിമർശന രീതിയല്ല. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര വൈരുധ്യങ്ങളെയും തെറ്റുകളെയും വിമർശിക്കുന്നത് ഒരു കാര്യം; എന്നാൽ സംഘടനാ അച്ചടക്കവും കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിബദ്ധതയും തകർത്തുകൊണ്ട് വ്യക്തിപരമായ അധികാരലാഭത്തിനായി ശത്രുപക്ഷത്തോട് കൈകോർക്കുന്ന പ്രവണതയെ പുരോഗമനപരമായ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടായി അവതരിപ്പിക്കുന്നത് മറ്റൊരു കാര്യമാണ്.

ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം വ്യക്തികളുടെ സ്വകാര്യ ആഗ്രഹങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയല്ല; അത് ഒരു കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയ-സൈദ്ധാന്തിക പ്രക്രിയയാണ്. അതിൽ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം, വിമർശനങ്ങളും ആഭ്യന്തര പോരാട്ടങ്ങളും ഉണ്ടാകാം. എന്നാൽ ആ വൈരുധ്യങ്ങളെ പരിഹരിക്കേണ്ടത് സംഘടനയ്ക്കുള്ളിലെ ജനാധിപത്യപരമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രക്രിയകളിലൂടെയാണ്; ശത്രുപക്ഷത്തോട് ചേർന്ന് വ്യക്തിപരമായ രാഷ്ട്രീയ കരിയർ നിർമ്മിക്കുന്ന വഴിയിലൂടെ അല്ല.

പ്രത്യേകിച്ച് തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സീറ്റ് ലഭിക്കാത്തത് പോലുള്ള കാരണങ്ങളാൽ പാർട്ടി വിട്ട് എതിരാളികളുടെ പിന്തുണയോടെ മത്സരിക്കുകയും പിന്നീട് അതിനെ “ആദർശ പോരാട്ടം” എന്ന രീതിയിൽ ചിത്രീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് പലപ്പോഴും വ്യക്തിപരമായ സ്ഥാനമോഹത്തെയും പാർലമെന്ററി വ്യാമോഹത്തെയും വെളിപ്പെടുത്തുന്നതാണ്. അതിനെ “പാർട്ടി തിരുത്താനുള്ള ധീര നീക്കം” എന്ന രീതിയിൽ മഹത്വവൽക്കരിക്കുന്നത് രാഷ്ട്രീയ ബോധക്കുറവിനെയും സംഘടനാ നൈതികതയോടുള്ള അനാസ്ഥയെയും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.

ഇത് പറയുന്നത് പാർട്ടി നേതൃത്വത്തിന്റെ എല്ലാ നിലപാടുകളും ശരിയാണ് എന്നർത്ഥത്തിലല്ല. വിമർശനം ആവശ്യമാണ്. ആത്മവിമർശനവും തിരുത്തലും അത്യാവശ്യമാണ്. എന്നാൽ വിമർശനത്തിന്റെ പേരിൽ രാഷ്ട്രീയ അവസരവാദത്തെയും പാർടിയോട് ചെയ്ത ദ്രോഹത്തെയും മഹത്വവൽക്കരിക്കുന്നത് ഒടുവിൽ പാർട്ടിവിരുദ്ധ ശക്തികൾക്ക് മാത്രമേ ഗുണം ചെയ്യൂ. കാരണം അത്തരം സമീപനം പ്രവർത്തകരിൽ ആശയപരമായ പ്രതിബദ്ധതയ്ക്കുപകരം വ്യക്തികേന്ദ്രിത രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം വളർത്തും.

യഥാർത്ഥ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് വിമർശനം എന്നത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ലക്ഷ്യങ്ങളെയും ചരിത്രപരമായ ദൗത്യത്തെയും സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് അതിന്റെ തെറ്റുകളെ തിരുത്താനുള്ള ശ്രമമാണ്. വ്യക്തിപരമായ അധികാരലാഭത്തിനായി സംഘടനയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നത് അല്ല. ഒരു പ്രസ്ഥാനത്തെ മാറ്റേണ്ടത് അതിന്റെ കൂട്ടായ ബോധത്തെയും ജനബന്ധത്തെയും നവീകരിച്ചുകൊണ്ടാണ്; വ്യക്തിപരമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രതികാരങ്ങളിലൂടെയോ ശത്രുപക്ഷ സഹകരണത്തിലൂടെയോ അല്ല.

“പാർട്ടിയെ തിരുത്താൻ വേണ്ടിയാണ് ശത്രുപക്ഷത്ത് ചേർന്നത്” എന്ന വാദം അങ്ങേയറ്റം കാപട്യപരവും രാഷ്ട്രീയമായി അവിശ്വസനീയവുമായ ഒരു ന്യായീകരണമായി തോന്നുന്നു. കാരണം ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തെ ആത്മാർത്ഥമായി തിരുത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ സാധാരണയായി അതിന്റെ ആഭ്യന്തര ജനാധിപത്യ പ്രക്രിയകളിലൂടെയും ആശയപരമായ പോരാട്ടങ്ങളിലൂടെയും പ്രവർത്തകരുമായുള്ള ബന്ധത്തിലൂടെയും തിരുത്തലിനായി ശ്രമിക്കും; പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളുടെ പിന്തുണയോടെ അധികാര സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്ന വഴിയിലൂടെ അല്ല.

പ്രത്യേകിച്ച് പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ഒരു പാർട്ടിയുടെ ആശയങ്ങളും പോരാട്ട പാരമ്പര്യവും ഉപയോഗിച്ച് രാഷ്ട്രീയമായി വളർന്ന ഒരാൾ, സീറ്റ് നിഷേധിക്കപ്പെട്ടതോ വ്യക്തിപരമായ അസന്തോഷമോ ഉണ്ടായപ്പോൾ തന്നെ ശത്രുപക്ഷത്ത് ചേർന്ന് മത്സരിക്കുകയും പിന്നീട് അതിനെ “ആദർശപരമായ തിരുത്തൽ രാഷ്ട്രീയം” എന്ന് അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, അത് പലർക്കും രാഷ്ട്രീയ ധാർമ്മികതയുടെ പ്രശ്നമായി തോന്നുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. കാരണം അവിടെ ചോദ്യം ഉയരുന്നത് ഇതാണ്:
തിരുത്തലാണോ പ്രധാനം, അതോ വ്യക്തിപരമായ അധികാര നിലനിൽപ്പോ?

ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വിമർശനം എന്നത് അതിന്റെ വർഗ്ഗനിലപാടുകളെയും സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തെയും ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകുന്ന പ്രവണതകളെയും ശാസ്ത്രീയമായി വിലയിരുത്തുന്നതാണ്. എന്നാൽ ശത്രുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയ വേദിയിൽ നിന്ന് മുൻ പാർട്ടിയെ ആക്രമിക്കുകയും അതേ സമയം “ഞാനാണ് യഥാർത്ഥ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്” എന്ന് അവകാശപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നത് പലപ്പോഴും വൈരുധ്യപൂർണമായ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടായി മാറുന്നു.

അതേസമയം, വിമർശനത്തെ മുഴുവൻ “പാർട്ടി വിരുദ്ധം” എന്ന് മുദ്രകുത്തി തള്ളുന്നതും ശരിയല്ല. പാർട്ടിക്കുള്ളിലെ ജീർണത, അധികാര കേന്ദ്രീകരണം, ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകലം, പാർലമെന്ററി വ്യാമോഹം തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ യാഥാർത്ഥ്യമായിരിക്കാം; അവയെ തുറന്ന് ചർച്ച ചെയ്യുകയും തിരുത്തുകയും വേണം. പക്ഷേ ആ വിമർശനത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത നഷ്ടപ്പെടുന്നത് അത് വ്യക്തിപരമായ രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാനലാഭവുമായി ചേർന്നു നിൽക്കുമ്പോഴാണ്.

അതിനാൽ, “ശത്രുപക്ഷത്ത് ചേർന്നത് പാർട്ടിയെ രക്ഷിക്കാനാണ്” എന്ന വാദത്തെ യാതൊരു കാരണവശാലും അംഗീകരിക്കാനാവില്ല. ചരിത്രപരമായി നോക്കിയാലും, വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തിയത് ആശയപരമായ ഉൾപ്പോരാട്ടങ്ങളും ജനകീയ പുനർസംഘടനകളും ആയിരുന്നു; എതിരാളികളുടെ രാഷ്ട്രീയ താവളത്തിലേക്ക് ചേക്കേറൽ അല്ല.