സമകാലീന സാർവദേശീയ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ പരിസരത്തിൽ രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ പരമാധികാരം- ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണം

രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ പരമാധികാരം ആധുനിക രാഷ്ട്രീയചിന്തയിലെയും സാർവദേശീയ നിയമവ്യവസ്ഥയിലെയും ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായ ആശയങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന് സ്വന്തം ഭൂപ്രദേശം, ജനങ്ങൾ, ഭരണസംവിധാനം, നിയമവ്യവസ്ഥ, സാമ്പത്തികനയം, സുരക്ഷാനയം, വിദേശനയം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് പുറത്തുനിന്നുള്ള നിർബന്ധിത ഇടപെടലുകളില്ലാതെ തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള അധികാരത്തെയാണ് പൊതുവെ രാഷ്ട്രപരമാധികാരം എന്നു വിളിക്കുന്നത്. ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഭൂപ്രദേശത്തിനുള്ളിൽ പരമമായ നിയമാധികാരം അതിനുതന്നെയാണെന്നും മറ്റൊരു രാഷ്ട്രത്തിനോ ബാഹ്യശക്തിക്കോ അതിന്റെ ആഭ്യന്തര കാര്യങ്ങളിൽ ഏകപക്ഷീയമായി ഇടപെടാൻ അവകാശമില്ലെന്നും ഉള്ള ധാരണയാണ് ആധുനിക രാഷ്ട്രവ്യവസ്ഥയുടെ അടിസ്ഥാനശില. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു ശേഷം രൂപപ്പെട്ട സാർവദേശീയ നിയമവ്യവസ്ഥയിൽ എല്ലാ രാഷ്ട്രങ്ങളുടെയും പരമാധികാരസമത്വം ഒരു അടിസ്ഥാന തത്വമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.

എന്നാൽ ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സാർവദേശീയ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ യാഥാർഥ്യത്തിൽ രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തെ കേവലം ഭൂപ്രദേശത്തിന്മേലുള്ള നിയമപരമായ അധികാരമായി കാണുന്നത് അപര്യാപ്തമാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന് നിയമപരമായി പൂർണ്ണമായ പരമാധികാരം ഉണ്ടായിരിക്കാം. എന്നാൽ അതിന്റെ സാമ്പത്തികജീവിതം വിദേശ മൂലധനത്തെ അമിതമായി ആശ്രയിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, ഊർജാവശ്യങ്ങൾ വിദേശ വിതരണത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ വിദേശവിപണികളെ ആശ്രയിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, നിർണായക സാങ്കേതികവിദ്യകൾ മറ്റുരാഷ്ട്രങ്ങളിൽനിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്യേണ്ടിവരുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, വിദേശകടവും ധനകാര്യ സംവിധാനങ്ങളും അതിന്റെ നയങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, വാർത്താവിനിമയവും വിവരവിനിമയവും വിദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണെങ്കിൽ, നിയമപരമായി പരമാധികാരമുള്ള ആ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ യഥാർഥ സ്വയംനിർണയശേഷി പരിമിതപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ നിയമപരമായ പരമാധികാരവും യാഥാർഥ്യത്തിലുള്ള പരമാധികാരവും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുണ്ട്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നോക്കുമ്പോൾ ഈ വ്യത്യാസം കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയും. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് ഒരു വസ്തുവിനെയും ഒരു സംവിധാനത്തെയും മറ്റെല്ലാ വസ്തുക്കളിൽനിന്നും പൂർണ്ണമായി വേർതിരിച്ചുനിൽക്കുന്ന സ്വതന്ത്ര ഏകകമായി കാണുന്നില്ല. ഓരോ അസ്തിത്വവും അനവധി ബന്ധങ്ങളുടെയും പരസ്പരപ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും ശക്തികളുടെയും ചലനാത്മക സമതുലിതാവസ്ഥയാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു രാഷ്ട്രവും ലോകത്തിൽനിന്ന് പൂർണ്ണമായി വേർതിരിക്കപ്പെട്ട അടഞ്ഞ സംവിധാനമല്ല. അതിന്റെ അസ്തിത്വവും വികാസവും ആഭ്യന്തര സംയോജകബലങ്ങളുടെയും ബാഹ്യ വിയോജകബലങ്ങളുടെയും നിരന്തരമായ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെയാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്.

ഈ വീക്ഷണത്തിൽ പരമാധികാരം ഒരു രാഷ്ട്രത്തിനുള്ളിൽ ഒരിക്കൽ സ്ഥാപിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ എന്നെന്നേക്കുമായി നിലനിൽക്കുന്ന സ്ഥിരമായ സ്വത്തല്ല. മറിച്ച് അത് നിരന്തരം പുനഃസൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ചലനാത്മക ശക്തിസ്ഥിതിയാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പരമാധികാരം എത്രത്തോളം ശക്തമാണെന്ന് നിർണയിക്കുന്നത് അതിന്റെ ഭരണഘടനയും ഔപചാരിക നിയമാധികാരവും മാത്രം കൊണ്ടല്ല. സാമ്പത്തിക സ്വയംപര്യാപ്തത, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ, ഊർജസുരക്ഷ, ധനകാര്യ സ്വാതന്ത്ര്യം, ശാസ്ത്രസാങ്കേതിക ശേഷി, പ്രതിരോധശേഷി, വിവരവിനിമയ നിയന്ത്രണം, സൈബർസുരക്ഷ, സാമൂഹിക ഐക്യം, സാംസ്കാരിക ആത്മബോധം, ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ശക്തി എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ യഥാർഥ പരമാധികാരശേഷി രൂപപ്പെടുന്നത്.

അതിനാൽ രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തെ ഒരു ബഹുതല അസ്തിത്വം ആയി കാണാം. അതിന്റെ ആദ്യതലം ഭൗമപരമാധികാരമാണ്. സ്വന്തം ഭൂമി, അതിർത്തി, സമുദ്രപരിധി, വ്യോമപരിധി എന്നിവ സംരക്ഷിക്കാനും നിയന്ത്രിക്കാനും കഴിയുന്ന ശേഷിയാണത്. രണ്ടാമത്തെ തലം രാഷ്ട്രീയപരമാധികാരമാണ്. സ്വന്തം ഭരണക്രമവും രാഷ്ട്രീയദിശയും ജനങ്ങൾക്ക് സ്വയം നിർണയിക്കാനുള്ള ശേഷി. മൂന്നാമത്തെ തലം സാമ്പത്തികപരമാധികാരമാണ്. ഉൽപ്പാദനം, വിഭവങ്ങൾ, വ്യാപാരം, നാണയം, നിക്ഷേപം, തൊഴിൽ, ധനകാര്യ സംവിധാനം എന്നിവയിൽ നിർണായകമായ സ്വയംതീരുമാനശേഷി നിലനിർത്താനുള്ള കഴിവ്. നാലാമത്തെ തലം ശാസ്ത്രസാങ്കേതിക പരമാധികാരമാണ്. രാജ്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന വികസനത്തിനും സുരക്ഷയ്ക്കും ആവശ്യമായ നിർണായക സാങ്കേതികവിദ്യകൾ മറ്റുള്ളവരുടെ നിയന്ത്രണത്തിന് പൂർണ്ണമായി വിട്ടുകൊടുക്കാതെ സ്വയം വികസിപ്പിക്കാനും പ്രയോഗിക്കാനും കഴിയുന്ന ശേഷി. അഞ്ചാമത്തെ തലം വിവരപരമാധികാരമാണ്. ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ അറിവും വാർത്തയും ആശയവിനിമയവും ജനാഭിപ്രായ രൂപീകരണവും വിദേശ ശക്തികളുടെ ഏകപക്ഷീയ നിയന്ത്രണത്തിന് വിധേയമാകാതെ നിലനിർത്താനുള്ള കഴിവ്. ഇതിനു മുകളിൽ സാംസ്കാരികവും ആശയപരവുമായ പരമാധികാരവും നിലനിൽക്കുന്നു.

അതിനാൽ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ആ രാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാരം പൂർണ്ണമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നു പറയാനാവില്ല. ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണാധികാരികൾക്ക് നിയമപരമായി തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള അധികാരം ഉണ്ടായിരുന്നാലും അവരുടെ തീരുമാനങ്ങളെ വിദേശകടം, വ്യാപാരനിരോധനം, സാമ്പത്തിക ഉപരോധം, സാങ്കേതിക നിയന്ത്രണം, ഊർജവിതരണ ആശ്രിതത്വം, വിദേശനിക്ഷേപ സമ്മർദ്ദം, വിവരയുദ്ധം, സൈബർ ഇടപെടൽ തുടങ്ങിയ ശക്തികൾ നിർബന്ധിതമായി സ്വാധീനിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അതിന്റെ പ്രവർത്തനപരമായ പരമാധികാരം ദുർബലമായിരിക്കുന്നു.

ഇവിടെയാണ് ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിലെ സംയോജകബലം–വിയോജകബലം എന്ന അടിസ്ഥാന ആശയം പ്രസക്തമാകുന്നത്. ആധുനിക ലോകത്തിലെ രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരം, ശാസ്ത്രസാങ്കേതിക കൈമാറ്റം, ആശയവിനിമയം, ഗതാഗതം, നിക്ഷേപം, ഉൽപ്പാദനശൃംഖലകൾ, ജനങ്ങളുടെ സഞ്ചാരം എന്നിവ രാഷ്ട്രങ്ങളെ പരസ്പരം കൂടുതൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന സംയോജകബലങ്ങളാണ്. എന്നാൽ ഇതേ ബന്ധങ്ങൾ തന്നെ ഒരു ശക്തമായ രാഷ്ട്രത്തിന് മറ്റൊരു രാഷ്ട്രത്തിന്മേൽ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്താനുള്ള ഉപാധികളായി മാറുമ്പോൾ അവ വിയോജകബലങ്ങളായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അതായത് ഒരേ ബന്ധം തന്നെ സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് സംയോജകബലമായും വിയോജകബലമായും പ്രവർത്തിക്കാം.

ഇതാണ് ഇന്നത്തെ ആഗോളവൽക്കരണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന വൈരുദ്ധ്യങ്ങളിലൊന്ന്. ലോകവ്യാപാരവും സാങ്കേതികവിദ്യയും രാജ്യങ്ങളെ പരസ്പരം കൂടുതൽ ആശ്രിതരാക്കി. ഈ പരസ്പരാശ്രിതത്വം മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ ഉൽപ്പാദനശേഷി വർധിപ്പിക്കുകയും രാജ്യങ്ങൾക്ക് പരസ്പരം പ്രയോജനപ്പെടുന്ന ബന്ധങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ അതേ ആശ്രിതത്വം അസമമായിരിക്കുമ്പോൾ അത് രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദത്തിനുള്ള ആയുധമായി മാറുന്നു. ഒരു രാജ്യത്തിന് മറ്റൊരു രാജ്യത്തിൽനിന്ന് നിർണായകമായ ഊർജം, ഭക്ഷണം, ധാതുക്കൾ, സാങ്കേതികവിദ്യ, മരുന്നുകൾ, യന്ത്രങ്ങൾ, ധനസഹായം എന്നിവ അനിവാര്യമായി ലഭിക്കേണ്ടിവരുമ്പോൾ ആ ബന്ധം ഏകപക്ഷീയമായ സമ്മർദ്ദത്തിന്റെ രൂപം സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയും.

അതിനാൽ പരസ്പരാശ്രിതത്വം സ്വതവേ പരമാധികാരത്തിന്റെ ശത്രുവല്ല; അസമമായ പരസ്പരാശ്രിതത്വമാണ് പരമാധികാരത്തിന് ഭീഷണി. എല്ലാ രാജ്യങ്ങളും പരസ്പരം ആശ്രയിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ആ ആശ്രിതത്വം പരസ്പരവും സമതുലിതവുമാണെങ്കിൽ അത് സംയോജകബലമായി പ്രവർത്തിക്കും. എന്നാൽ ഒരു രാജ്യം മറ്റൊരു രാജ്യത്തെ നിർണായകമായി ആശ്രയിക്കുകയും തിരിച്ചുള്ള ആശ്രിതത്വം വളരെ കുറവായിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ ശക്തിസമതുലിതാവസ്ഥ തകരുന്നു. അപ്പോൾ സാമ്പത്തികബന്ധം തന്നെ രാഷ്ട്രീയ നിയന്ത്രണത്തിന്റെ ഉപാധിയായി മാറുന്നു.

ഇവിടെ നിയമപരമായ സമത്വവും ഭൗതികശക്തിയിലെ അസമത്വവും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. സാർവദേശീയ നിയമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരു ചെറിയ രാജ്യത്തിനും ഒരു വൻ സൈനികശക്തിക്കും പരമാധികാര രാഷ്ട്രങ്ങളെന്ന നിലയിൽ തുല്യമായ നിയമപദവിയാണ്. എന്നാൽ അവയുടെ സാമ്പത്തികശേഷിയും സൈനികശേഷിയും സാങ്കേതികശേഷിയും ധനകാര്യശേഷിയും രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനവും ഒരുപോലെയല്ല. അതിനാൽ നിയമപരമായ sovereignty തുല്യമായിരിക്കുമ്പോഴും അതിനെ പ്രയോഗിക്കാനുള്ള ഭൗതികശേഷി തുല്യമായിരിക്കണമെന്നില്ല.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ഭാഷയിൽ ഇത് രൂപവും ഉള്ളടക്കവും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യമാണ്. പരമാധികാരത്തിന്റെ നിയമപരമായ രൂപം എല്ലാ രാഷ്ട്രങ്ങൾക്കും തുല്യമാണ്. എന്നാൽ അതിന്റെ ഭൗതിക ഉള്ളടക്കം രാഷ്ട്രങ്ങൾക്കിടയിൽ വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്. ഒരു വലിയ സാമ്പത്തികശക്തിക്ക് തന്റെ തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പാക്കാനുള്ള ശേഷി കൂടുതലായിരിക്കാം; ചെറിയ ഒരു രാജ്യത്തിന് അതേ നിയമപരമായ അവകാശം ഉണ്ടായിരുന്നാലും അതിനെ സംരക്ഷിക്കാൻ ആവശ്യമായ ഭൗതികശേഷി കുറവായിരിക്കാം. അതിനാൽ യഥാർഥ രാഷ്ട്രപരമാധികാരം നിയമപരമായ അവകാശവും അതിനെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഭൗതികശേഷിയും തമ്മിലുള്ള ചലനാത്മക ഐക്യത്തിലാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.

സാമ്പത്തിക പരമാധികാരത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഈ വൈരുദ്ധ്യം കൂടുതൽ വ്യക്തമാണ്. ഒരു രാജ്യത്തിന് സ്വന്തം നാണയവും കേന്ദ്രബാങ്കും ഉണ്ടായിരിക്കാം. എന്നാൽ അതിന്റെ വിദേശനാണയവരുമാനം ഏതാനും ചരക്കുകളുടെ കയറ്റുമതിയെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, നിർണായകമായ ഭക്ഷണവും ഇന്ധനവും വിദേശത്തുനിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്യേണ്ടിവരുന്നുവെങ്കിൽ, വിദേശകടം തിരിച്ചടയ്ക്കാൻ അതിന്റെ നയങ്ങൾ നിരന്തരം മാറ്റേണ്ടിവരുന്നുവെങ്കിൽ, ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ പ്രധാന മേഖലകൾ വിദേശമൂലധനത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണെങ്കിൽ, അതിന്റെ സാമ്പത്തിക പരമാധികാരം പരിമിതമായിരിക്കും. അതിനാൽ നാണയത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥത മാത്രം സാമ്പത്തിക പരമാധികാരത്തിന്റെ തെളിവല്ല. സാമ്പത്തിക തീരുമാനങ്ങളിൽ സ്വയംനിർണയശേഷിയാണ് അതിന്റെ യഥാർഥ അടിസ്ഥാനം.

ഇതേ കാര്യം ശാസ്ത്രസാങ്കേതിക മേഖലകളിലും ബാധകമാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രം നിർണായകമായ അർദ്ധചാലകങ്ങൾ, കൃത്രിമബുദ്ധി സംവിധാനങ്ങൾ, ഉപഗ്രഹസാങ്കേതികവിദ്യ, ആശയവിനിമയ ഉപകരണങ്ങൾ, ജനിതകസാങ്കേതികവിദ്യ, ഔഷധനിർമാണ സാങ്കേതികവിദ്യ, ഊർജസാങ്കേതികവിദ്യ, യന്ത്രനിർമാണ സാങ്കേതികവിദ്യ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ പൂർണ്ണമായി വിദേശസ്രോതസ്സുകളെ ആശ്രയിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും പരിധിയുണ്ടാകും. കാരണം സാങ്കേതികവിദ്യ ഇന്ന് ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ ഉപകരണം മാത്രമല്ല; അത് സാമ്പത്തികശക്തിയുടെയും സൈനികശക്തിയുടെയും രാഷ്ട്രീയശക്തിയുടെയും അടിസ്ഥാനഘടകമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

ഇതോടെ സാങ്കേതിക പരമാധികാരം രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തിന്റെ അനിവാര്യ ഘടകമായി മാറുന്നു. അറിവും സാങ്കേതികവിദ്യയും നിയന്ത്രിക്കുന്നവർക്ക് ഭാവിയിലെ ഉൽപ്പാദനശക്തികളെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള കൂടുതൽ കഴിവ് ലഭിക്കും. അതിനാൽ ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ശാസ്ത്രജ്ഞാനവും സാങ്കേതികവിദ്യയും മറ്റുള്ളവരിൽനിന്ന് പൂർണ്ണമായി വേർതിരിച്ചുനിർത്തുക എന്നതല്ല ലക്ഷ്യം; എന്നാൽ നിർണായകമായ അറിവിന്റെയും സാങ്കേതികവിദ്യയുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ സ്വയംപര്യാപ്തമായ സൃഷ്ടിശേഷി നിലനിർത്തുക എന്നതാണ് യഥാർഥ സാങ്കേതിക പരമാധികാരം.

അതുപോലെ തന്നെ വിവരപരമാധികാരവും പുതിയ കാലഘട്ടത്തിൽ നിർണായകമാണ്. മുമ്പ് ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ അതിർത്തിക്കുള്ളിലേക്ക് വിദേശശക്തികൾ കടന്നുവരാൻ സൈനികശക്തി ആവശ്യമായിരുന്നു. ഇന്ന് ആശയവിനിമയ ശൃംഖലകളിലൂടെയും സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളിലൂടെയും വിവരവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെയും മനുഷ്യരുടെ ബോധത്തെയും ജനാഭിപ്രായത്തെയും രാഷ്ട്രീയ പെരുമാറ്റത്തെയും സ്വാധീനിക്കാൻ കഴിയും. വിവരങ്ങളുടെ ഒഴുക്ക് ആരാണ് നിയന്ത്രിക്കുന്നത്, ഏത് വാർത്തയാണ് ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തുന്നത്, ഏത് ആശയങ്ങളാണ് വ്യാപകമാകുന്നത്, ഏതൊക്കെ ആശയങ്ങളാണ് അദൃശ്യമായി മാറ്റിനിർത്തപ്പെടുന്നത് തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ തന്നെ രാഷ്ട്രീയശക്തിയുടെ ഭാഗമായിത്തീർന്നിരിക്കുന്നു.

ഇവിടെ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിലെ ബോധം ഒരു ഉദ്ഭവഗുണമാണ് എന്ന ആശയം പ്രയോഗിക്കാം. വ്യക്തികളുടെ ബോധം ഒറ്റപ്പെട്ട നിലയിൽ രൂപപ്പെടുന്നില്ല. സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾ, ഉൽപ്പാദനബന്ധങ്ങൾ, ഭാഷ, സംസ്കാരം, വിദ്യാഭ്യാസം, മാധ്യമങ്ങൾ, വിവരവിനിമയം, ചരിത്രാനുഭവം എന്നിവയുടെ പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തിലൂടെയാണ് സാമൂഹികബോധം രൂപപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ കൂട്ടായ ബോധത്തെ പുറത്തുനിന്നുള്ള ശക്തികൾ സ്ഥിരമായി സ്വാധീനിക്കുന്നുവെങ്കിൽ രാഷ്ട്രീയപരമാധികാരത്തിന്റെ ആന്തരിക അടിത്തറയും ദുർബലപ്പെടാം.

ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ ആധുനിക ഭൗമരാഷ്ട്രീയത്തിൽ വിവരയുദ്ധം, മനഃശാസ്ത്രയുദ്ധം, കഥാഖ്യാനയുദ്ധം, ധാരണാരൂപീകരണം തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് വർധിച്ച പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുന്നു. ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഭൂമി പിടിച്ചടക്കാതെ തന്നെ അതിന്റെ ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയധാരണകളെയും സാമൂഹികവിശ്വാസങ്ങളെയും സ്വാധീനിക്കാനാകുമെങ്കിൽ അത് ഒരു പുതിയ തരത്തിലുള്ള വിയോജകപ്രവർത്തനമാണ്. ഭൗമപരിധി മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുമ്പോഴും ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ സ്വതന്ത്ര തീരുമാനശേഷിയിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ കഴിയുന്നു. അതിനാൽ ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പരമാധികാരം ഭൂപ്രദേശത്തിന്റെ സംരക്ഷണത്തോടൊപ്പം സാമൂഹികബോധത്തിന്റെ സ്വയംസംഘടനയും സംരക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

സൈനികപരമാധികാരത്തിനും ഇതേ തത്വം ബാധകമാണ്. ആധുനിക യുദ്ധത്തിൽ സൈനികർ മാത്രം നിർണായകമല്ല. ഉപഗ്രഹങ്ങൾ, ദൂരസംവേദനം, സ്വയംപ്രവർത്തിക്കുന്ന ആയുധവ്യവസ്ഥകൾ, ആളില്ലാ വിമാനങ്ങൾ, സൈബർശേഷി, കൃത്രിമബുദ്ധി, വാർത്താവിനിമയ ശൃംഖലകൾ, ഉപഗ്രഹസ്ഥാനനിർണ്ണയം, രഹസ്യവിവരശേഖരണം എന്നിവയെല്ലാം പ്രതിരോധശേഷിയുടെ ഭാഗങ്ങളാണ്. ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ സൈന്യം ശക്തമായിരുന്നാലും ഈ അടിസ്ഥാന സംവിധാനങ്ങൾ മറ്റുള്ളവരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണെങ്കിൽ അതിന്റെ സൈനിക പരമാധികാരം ഘടനാപരമായി ദുർബലമായിരിക്കും.

എന്നാൽ ഇതിന്റെ അർത്ഥം ഒരു രാഷ്ട്രം ലോകത്തിൽനിന്ന് പൂർണ്ണമായി വേർതിരിഞ്ഞ് സ്വയംപര്യാപ്തമായ അടച്ച സമൂഹമായി മാറണം എന്നല്ല. അത്തരമൊരു പൂർണ്ണമായ ഒറ്റപ്പെടൽ ആധുനിക ലോകത്തിൽ പ്രായോഗികമല്ല. മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ ഉൽപ്പാദനശേഷി തന്നെ ആഗോളതലത്തിലുള്ള സഹകരണത്തിലൂടെയാണ് വികസിക്കുന്നത്. ശാസ്ത്രജ്ഞാനം, ഔഷധം, ഊർജം, ഭക്ഷണം, യന്ത്രസാങ്കേതികവിദ്യ, ഗതാഗതം, വാർത്താവിനിമയം എന്നിവയിൽ രാജ്യങ്ങൾ പരസ്പരം ആശ്രയിക്കുന്നു. അതിനാൽ പരമാധികാരത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം ലോകത്തിൽനിന്നുള്ള വേർപാട് അല്ല; ലോകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു നിൽക്കുമ്പോഴും നിർണായക തീരുമാനങ്ങളിൽ സ്വയംനിർണയശേഷി നിലനിർത്തലാണ്.

ഇവിടെയാണ് സഹകരണവും പരമാധികാരവും തമ്മിലുള്ള പ്രത്യക്ഷ വൈരുദ്ധ്യം പരിഹരിക്കപ്പെടുന്നത്. കാലാവസ്ഥാവ്യതിയാനം, മഹാമാരികൾ, ആഗോള സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികൾ, സമുദ്രസംരക്ഷണം, സൈബർസുരക്ഷ, അന്തരീക്ഷ ഉപയോഗം, കൃത്രിമബുദ്ധി, അന്താരാഷ്ട്ര കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഒരു രാഷ്ട്രത്തിനും ഒറ്റയ്ക്ക് പരിഹരിക്കാനാവില്ല. അതിനാൽ ചില മേഖലകളിൽ രാജ്യങ്ങൾ കൂട്ടായ സ്ഥാപനങ്ങളും കരാറുകളും സൃഷ്ടിക്കേണ്ടിവരുന്നു. സ്വമേധയാ, സമത്വത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, പരസ്പര സമ്മതത്തോടെ നടത്തുന്ന ഇത്തരം സഹകരണം പരമാധികാരം ഇല്ലാതാക്കുന്നതല്ല. മറിച്ച് ഓരോ രാജ്യത്തിനും ഒറ്റയ്ക്ക് നേടാനാകാത്ത ഒരു ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള കൂട്ടായ ശക്തി സൃഷ്ടിക്കാൻ അതിന് കഴിയും.

എന്നാൽ സമതുലിതമായ കൂട്ടായ സഹകരണവും ശക്തമായ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ നിർബന്ധിത നിയന്ത്രണവും തമ്മിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ വ്യത്യാസമുണ്ട്. പരസ്പര സമ്മതത്തിലും സമത്വത്തിലും അധിഷ്ഠിതമായ സഹകരണം സംയോജകബലമാണ്. മറ്റൊരു രാജ്യത്തിന്റെ ദൗർബല്യം ഉപയോഗപ്പെടുത്തി അതിന്റെ തീരുമാനശേഷിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് വിയോജകബലമാണ്. അതിനാൽ എല്ലാ അന്താരാഷ്ട്ര സ്ഥാപനങ്ങളെയും എല്ലാ അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളെയും ഒരേ രീതിയിൽ കാണാൻ കഴിയില്ല. ഒരു ബന്ധം ഏത് തരത്തിലുള്ള ശക്തിസമതുലിതാവസ്ഥയാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത് എന്നതാണ് നിർണായകം.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇന്നത്തെ ലോകത്തിലെ ബഹുകേന്ദ്രത്വത്തിന്റെ വളർച്ച ശ്രദ്ധേയമാണ്. ലോകശക്തി ഒരൊറ്റ കേന്ദ്രത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനു പകരം വിവിധ സാമ്പത്തിക, സൈനിക, സാങ്കേതിക, ധനകാര്യ, രാഷ്ട്രീയ ശക്തികേന്ദ്രങ്ങൾ ഉയർന്നുവരുന്നു. ഇത് ചെറുരാഷ്ട്രങ്ങൾക്കും ഇടത്തരം രാഷ്ട്രങ്ങൾക്കും കൂടുതൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയും. ഒരു ശക്തികേന്ദ്രത്തെ മാത്രം ആശ്രയിക്കേണ്ടിവരാത്ത സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ രാജ്യങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ സ്വതന്ത്രമായ വിദേശനയം സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയും. വിവിധ രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധങ്ങളെ സന്തുലിതമാക്കി സ്വന്തം താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്ന ശേഷി വർധിക്കും.

എന്നാൽ ബഹുകേന്ദ്രത്വം സ്വതവേ നീതിയുള്ള ലോകക്രമം സൃഷ്ടിക്കുകയില്ല. ഒരു ഏകാധിപത്യ ശക്തികേന്ദ്രത്തിന്റെ സ്ഥാനത്ത് നിരവധി ശക്തികേന്ദ്രങ്ങൾ വന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ചൂഷണവും ആധിപത്യവും അവസാനിക്കില്ല. ഒരു ശക്തികേന്ദ്രത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിന് പകരം മറ്റൊരു ശക്തികേന്ദ്രത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം വരാനും കഴിയും. അതിനാൽ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ലക്ഷ്യം ഒരു ആധിപത്യകേന്ദ്രത്തെ മറ്റൊരു ആധിപത്യകേന്ദ്രംകൊണ്ട് മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുക എന്നതല്ല. മറിച്ച് ആഗോള ശക്തിബന്ധങ്ങളിൽ കൂടുതൽ സമതുലിതാവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുകയും ഓരോ രാഷ്ട്രത്തിന്റെയും യഥാർഥ സ്വയംനിർണയശേഷി വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്.

ഇവിടെ രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തിന്റെ വൈരുദ്ധ്യാത്മക പരിവർത്തനം സംഭവിക്കുന്നു. പഴയകാലത്തെ പരമാധികാരധാരണ പ്രധാനമായും “എന്റെ ഭൂപ്രദേശത്തിനുള്ളിൽ എന്റെ നിയമം” എന്ന ആശയത്തിലായിരുന്നു കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നത്. ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ അത് കൂടുതൽ വിശാലമായ അർത്ഥം കൈവരിക്കുന്നു: “എന്റെ സമൂഹത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന വികസനപാതയും നിർണായക വിഭവങ്ങളും ഉൽപ്പാദനശേഷികളും സാങ്കേതികവിദ്യകളും രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളും മറ്റൊരു ശക്തിയുടെ നിർബന്ധിത നിയന്ത്രണത്തിന് വിധേയമാകാതെ സ്വയം നിർണയിക്കാനുള്ള ശേഷി.” അതിനാൽ പരമാധികാരം ഇനി അതിർത്തികളുടെ മാത്രം പ്രശ്നമല്ല; സ്വയംനിർണയശേഷിയുടെ സംരക്ഷണമാണ്.

ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തെ ഒരു ദ്വന്ദ്വാവസ്ഥയായി കാണാൻ കഴിയില്ല. ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന് പരമാധികാരം “ഉണ്ട്” അല്ലെങ്കിൽ “ഇല്ല” എന്ന ലളിതമായ രണ്ട് അവസ്ഥകളിൽ അത് ഒതുങ്ങുന്നില്ല. വിവിധ തലങ്ങളിൽ വിവിധ അളവുകളിൽ പരമാധികാരം നിലനിൽക്കാം. ഒരു രാജ്യത്തിന് ഭൗമപരമാധികാരം ശക്തമായിരിക്കാം, എന്നാൽ സാമ്പത്തികപരമാധികാരം ദുർബലമായിരിക്കാം. സാമ്പത്തികമായി ശക്തമായിരിക്കാം, എന്നാൽ സാങ്കേതികമായി ആശ്രിതമായിരിക്കാം. സൈനികമായി ശക്തമായിരിക്കാം, എന്നാൽ വിവരപരമായി ദുർബലമായിരിക്കാം. രാഷ്ട്രീയമായി സ്വതന്ത്രമായിരിക്കാം, എന്നാൽ നിർണായകമായ സാമ്പത്തിക തീരുമാനങ്ങളിൽ ബാഹ്യ സമ്മർദ്ദത്തിന് വിധേയമായിരിക്കാം.

അതുകൊണ്ട് ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ രാഷ്ട്രപരമാധികാരം വിവിധ തലങ്ങളിലെ സ്വയംസംഘടനാശേഷികളുടെ സമഗ്രമായ ചലനാത്മക സമതുലിതാവസ്ഥയാണ്. ഭൂപ്രദേശം, ജനസംഖ്യ, പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ, ഉൽപ്പാദനശേഷി, ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, ധനകാര്യം, പ്രതിരോധം, വിവരവിനിമയം, സാമൂഹിക ഐക്യം, സാംസ്കാരിക ആത്മബോധം എന്നിവയുടെ സംയോജിത ശക്തിയാണ് ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ യഥാർഥ പരമാധികാരം നിർണയിക്കുന്നത്.

ഇവിടെ സംയോജകബലവും വിയോജകബലവും തമ്മിലുള്ള ചലനാത്മക സമതുലിതാവസ്ഥ വീണ്ടും കേന്ദ്രപ്രാധാന്യം നേടുന്നു. ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര സംയോജകബലങ്ങൾ ശക്തമാണെങ്കിൽ — ജനങ്ങളുടെ സാമൂഹിക ഐക്യം, ഉൽപ്പാദനശേഷി, ശാസ്ത്രബോധം, ജനാധിപത്യ പങ്കാളിത്തം, സാംസ്കാരിക ആത്മവിശ്വാസം, സാമ്പത്തിക അടിത്തറ എന്നിവ ശക്തമാണെങ്കിൽ — ബാഹ്യ വിയോജകബലങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള കഴിവ് വർധിക്കും. മറിച്ച് ആഭ്യന്തര വിഭജനം, സാമ്പത്തിക ദൗർബല്യം, സാങ്കേതിക പിന്നാക്കാവസ്ഥ, സാമൂഹിക അസമത്വം, സ്ഥാപനങ്ങളുടെ തകർച്ച എന്നിവ വർധിക്കുമ്പോൾ ബാഹ്യ വിയോജകബലങ്ങൾക്ക് പ്രവേശിക്കാനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കും.

അതുകൊണ്ട് ദേശീയ പരമാധികാരത്തിന്റെ ആദ്യ പ്രതിരോധരേഖ അതിർത്തിയിൽ മാത്രമല്ല; സമൂഹത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര ഘടനയിലാണ്. ശക്തമായ സാമ്പത്തിക അടിത്തറയില്ലാത്ത രാഷ്ട്രത്തിന് ശക്തമായ സ്വതന്ത്ര വിദേശനയം ദീർഘകാലം നിലനിർത്താൻ പ്രയാസമാണ്. ശക്തമായ ശാസ്ത്രസാങ്കേതിക അടിത്തറയില്ലാത്ത രാഷ്ട്രത്തിന് സാങ്കേതിക പരമാധികാരം സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ല. സാമൂഹിക ഐക്യമില്ലാത്ത രാഷ്ട്രത്തിന് ബാഹ്യ ഇടപെടലുകളെ ഫലപ്രദമായി ചെറുക്കാൻ പ്രയാസമാകും. വിവരപരമായി ദുർബലമായ സമൂഹത്തിന് സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയബോധം സ്വയം സംരക്ഷിക്കാനും ബുദ്ധിമുട്ടാകും.

ഇതിൽനിന്ന് ഒരു പ്രധാന നിഗമനം ഉയരുന്നു: ദേശീയ പരമാധികാരവും ജനങ്ങളുടെ സാമൂഹിക വിമോചനവും പരസ്പരം വിരുദ്ധങ്ങളല്ല. ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പരമാധികാരം യഥാർഥമാകണമെങ്കിൽ അതിന്റെ വിഭവങ്ങളും ഉൽപ്പാദനശേഷികളും അറിവും സാങ്കേതികവിദ്യയും ധനകാര്യ സംവിധാനവും ജനങ്ങളുടെ പൊതുതാൽപര്യത്തിനനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള ശേഷി കൈവരിക്കണം. പുറംശക്തികളിൽനിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം മാത്രം മതിയല്ല; ആഭ്യന്തരമായി കുറച്ച് ശക്തികേന്ദ്രങ്ങൾ സമൂഹത്തിന്റെ നിർണായക വിഭവങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന അവസ്ഥയും പരമാധികാരത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തെ പരിമിതപ്പെടുത്താം.

അതിനാൽ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ദേശീയ പരമാധികാരം എന്നത് ഭരണകൂടത്തിന്റെ പരമാധികാരം മാത്രമല്ല; സമൂഹത്തിന്റെ സ്വയംനിർണയശേഷിയാണ്. ഭരണകൂടത്തിന് ബാഹ്യശക്തികളിൽനിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടെങ്കിലും ജനങ്ങൾക്ക് സ്വന്തം സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ ജീവിതത്തെ നിർണയിക്കാൻ യാതൊരു ശേഷിയും ഇല്ലെങ്കിൽ ആ പരമാധികാരം അപൂർണ്ണമാണ്. യഥാർഥ പരമാധികാരം രാഷ്ട്രത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയസ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും ജനങ്ങളുടെ സാമൂഹിക സ്വയംനിർണയത്തെയും ഒരുമിപ്പിക്കുന്നതായിരിക്കണം.

ഇങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ “രാഷ്ട്രപരമാധികാരം എതിർപ്പ് ആഗോളവൽക്കരണം” എന്ന പഴയ ദ്വന്ദ്വം അപര്യാപ്തമാണ്. യഥാർഥ വൈരുദ്ധ്യം സ്വയംനിർണയം എതിർപ്പ് നിർബന്ധിത ആശ്രിതത്വം എന്നതാണ്. രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വർധിക്കുന്നതിൽ പ്രശ്നമില്ല. പ്രശ്നം ആ ബന്ധങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്തിലാണ്. സമതുലിതവും പരസ്പരലാഭകരവുമായ ബന്ധങ്ങൾ സംയോജകബലങ്ങളായി പ്രവർത്തിക്കും. അസമവും നിർബന്ധിതവുമായ ബന്ധങ്ങൾ വിയോജകബലങ്ങളായി പ്രവർത്തിക്കും.

അതിനാൽ ഭാവിയിലെ രാഷ്ട്രപരമാധികാരം ഒറ്റപ്പെടലിലൂടെ അല്ല, ശക്തമായ പരസ്പരബന്ധങ്ങളിലൂടെയുള്ള സ്വയംനിർണയത്തിലൂടെയാണ് സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടത്. ലോകവുമായി വ്യാപാരം നടത്തുകയും ശാസ്ത്രസാങ്കേതികവിദ്യ പങ്കുവെക്കുകയും അന്താരാഷ്ട്ര സ്ഥാപനങ്ങളിൽ സഹകരിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോഴും ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന് തന്റെ അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ, സാമ്പത്തിക, സാംസ്കാരിക, സാങ്കേതിക തീരുമാനങ്ങൾ സ്വയം എടുക്കാൻ കഴിയണം. അതാണ് പരമാധികാരത്തിന്റെ ചലനാത്മക രൂപം.

അവസാനമായി, ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ രാഷ്ട്രപരമാധികാരം ലോകത്തിൽനിന്ന് സ്വയം വേർതിരിച്ചുനിർത്താനുള്ള അവകാശമല്ല; ലോകവുമായി നിരന്തരമായ ബന്ധത്തിലായിരിക്കുമ്പോഴും സ്വന്തം അസ്തിത്വത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ദിശ സ്വയം നിർണയിക്കാനുള്ള ഭൗതികവും സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ ശേഷിയാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ യഥാർഥ പരമാധികാരം അതിന്റെ അതിർത്തിയുടെ വലുപ്പത്തിലോ സൈനികശക്തിയുടെ അളവിലോ മാത്രം അളക്കാനാവില്ല. അതിന്റെ സാമ്പത്തിക സ്വയംനിർണയശേഷി, ശാസ്ത്രസാങ്കേതിക സൃഷ്ടിശേഷി, ഭക്ഷ്യ-ഊർജസുരക്ഷ, ധനകാര്യ സ്വാതന്ത്ര്യം, പ്രതിരോധശേഷി, വിവരപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യം, സാമൂഹിക ഐക്യം, സാംസ്കാരിക ആത്മബോധം എന്നിവയുടെ സമഗ്രമായ ശക്തിയാണ് അതിന്റെ യഥാർഥ പരമാധികാരത്തെ നിർണയിക്കുന്നത്.

അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ പരമാധികാരം ഒരു സ്ഥിരമായ അധികാരമല്ല; നിരന്തരമായി പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ചലനാത്മക അസ്തിത്വമാണ്. അതിനെ നിലനിർത്തുന്നത് ബാഹ്യശക്തികളിൽനിന്നുള്ള അകലം മാത്രമല്ല; ആഭ്യന്തര സംയോജകബലങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ബാഹ്യ വിയോജകബലങ്ങളെ സമതുലിതമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രം ലോകവുമായി കൂടുതൽ ബന്ധപ്പെടുമ്പോഴും അതിന്റെ സ്വയംനിർണയശേഷി കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ ആ ബന്ധം പുരോഗതിയുടെ സംയോജകബലമാണ്. ബന്ധങ്ങളുടെ വർധനയോടൊപ്പം അതിന്റെ നിർണായക തീരുമാനശേഷി മറ്റുള്ളവരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നുവെങ്കിൽ അതേ ബന്ധം പരമാധികാരത്തിന്റെ വിയോജകബലമായി മാറുന്നു.

അതുകൊണ്ട് ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സമകാലീന ലോകക്രമത്തിന്റെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയചോദ്യം “ഏത് രാഷ്ട്രമാണ് ഏറ്റവും ശക്തമായത്?” എന്നതല്ല. മറിച്ച് “ഏത് രാഷ്ട്രത്തിനാണ് പരസ്പരാശ്രിതമായ ലോകത്തിൽ സ്വന്തം അസ്തിത്വത്തിന്റെ ദിശ സ്വയം നിർണയിക്കാനുള്ള ഏറ്റവും ഉയർന്ന ശേഷിയുള്ളത്?” എന്നതാണ്. ഈ ചോദ്യത്തിന്റെ ഉത്തരം തന്നെയാണ് ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തിന്റെ യഥാർഥ ഭൗതിക ഉള്ളടക്കത്തെ നിർണയിക്കുന്നത്.

ഇതിലൂടെ രാഷ്ട്രപരമാധികാരം ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിൽ ഒരു ചലനാത്മക സമതുലിതാവസ്ഥയുടെ ഉദ്ഭവഗുണമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര സംയോജകബലങ്ങളും ബാഹ്യ വിയോജകബലങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നിരന്തരമായ ഏറ്റുമുട്ടലിൽനിന്ന്, സാമ്പത്തിക-രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക-സാങ്കേതിക തലങ്ങളിലെ പരസ്പരപ്രവർത്തനങ്ങളിൽനിന്ന്, സ്വയംസംഘടനയിലൂടെ ഉയർന്നുവരുന്ന ഒരു സമഗ്രശേഷിയാണത്. അതിനാൽ പരമാധികാരം സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് അതിർത്തികളിൽ മാത്രം അല്ല; സമൂഹത്തിന്റെ എല്ലാ ക്വാണ്ടം തലങ്ങളിലും സ്വയംനിർണയശേഷി വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ്.

അവസാനം, സാർവദേശീയ സമാധാനത്തിന്റെയും നീതിയുടെയും സ്ഥിരതയുടെയും അടിസ്ഥാനവും ഇതുതന്നെയാണ്. ഏതാനും ശക്തികേന്ദ്രങ്ങൾ ലോകത്തിന്റെ സാമ്പത്തികവും സാങ്കേതികവും സൈനികവും വിവരപരവുമായ വിഭവങ്ങളെ അമിതമായി നിയന്ത്രിക്കുന്നിടത്ത് രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ നിയമപരമായ സമത്വം യഥാർഥ സമത്വമായി മാറുകയില്ല. മറിച്ച് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ശക്തിവ്യത്യാസങ്ങൾ കുറയുകയും പരസ്പര ആശ്രിതത്വം കൂടുതൽ സമതുലിതമാകുകയും ഓരോ സമൂഹത്തിനും സ്വന്തം വികസനപാത സ്വയം നിർണയിക്കാനുള്ള ശേഷി ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നിടത്താണ് സാർവദേശീയ പരമാധികാരസമത്വം യാഥാർഥ്യമാകുന്നത്. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ഭാഷയിൽ അത് ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഒറ്റപ്പെട്ട വിജയമല്ല; പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ട രാഷ്ട്രസമൂഹത്തിന്റെ കൂടുതൽ ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള സംയോജക സമതുലിതാവസ്ഥയുടെ ഉദ്ഭവം തന്നെയാണ്.

രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ വിശകലനം കൂടുതൽ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ, ഇന്നത്തെ ലോകക്രമത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വൈരുദ്ധ്യങ്ങളിലൊന്ന് രാഷ്ട്രത്തിന്റെ സ്വയംനിർണയശേഷിയും സാർവദേശീയ പരസ്പരാശ്രിതത്വവും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യമാണ് എന്ന് കാണാം. വ്യവസായവിപ്ലവത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തികശക്തി പ്രധാനമായും അതിന്റെ സ്വന്തം ഭൂപ്രദേശത്തുള്ള പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ, തൊഴിൽശക്തി, ഉൽപ്പാദനോപകരണങ്ങൾ, ആഭ്യന്തര വിപണി എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ചായിരുന്നു. എന്നാൽ ആധുനിക ഉൽപ്പാദനശൃംഖലകൾ അതിർത്തികളെ മറികടന്ന് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ ഒരു ഭൂഖണ്ഡത്തിൽനിന്നും, അതിന്റെ രൂപകൽപ്പന മറ്റൊരിടത്തുനിന്നും, സാങ്കേതികവിദ്യ മറ്റൊരു രാജ്യത്തുനിന്നും, നിർമ്മാണം വേറൊരു രാജ്യത്തുനിന്നും, ധനസഹായം മറ്റൊരു കേന്ദ്രത്തിൽനിന്നും ലഭിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ് ഇന്ന് സാധാരണമായത്. അതിനാൽ ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഉൽപ്പാദനശേഷി തന്നെ സാർവദേശീയ ബന്ധങ്ങളുടെ ഒരു സങ്കീർണ്ണ ശൃംഖലയായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ ഇത് രാഷ്ട്രത്തിന്റെ അസ്തിത്വപരമായ അതിർത്തി വ്യാപിക്കുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഭൗമപരിധി സ്ഥിരമായിരിക്കുമ്പോഴും അതിന്റെ ഉൽപ്പാദനപരമായ അസ്തിത്വം അനവധി ബാഹ്യബന്ധങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നു. അതിനാൽ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഭൗമാതിർത്തിയും അതിന്റെ യഥാർഥ പ്രവർത്തനപരമായ അതിർത്തിയും ഒരേ കാര്യമല്ല. ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തികജീവിതം മറ്റുരാജ്യങ്ങളുമായി എത്രത്തോളം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു എന്നതനുസരിച്ച് അതിന്റെ പ്രവർത്തനപരമായ അതിർത്തി ലോകവ്യാപകമായിത്തീരുന്നു.

ഇത് പരമാധികാരത്തിന്റെ അന്ത്യം അല്ല; മറിച്ച് പരമാധികാരത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിലുള്ള പരിവർത്തനമാണ്. പഴയ കാലത്ത് പരമാധികാരം പ്രധാനമായും ഭൂമിയുടെ നിയന്ത്രണം എന്നതിനെ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, ഇന്നത് ബന്ധങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണവും നിർണായക ആശ്രിതത്വങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണവും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന് ഏത് മേഖലകളിലാണ് വിദേശ ആശ്രിതത്വം അനുവദിക്കാവുന്നത്, ഏത് മേഖലകളിൽ തന്ത്രപരമായ സ്വയംപര്യാപ്തത അനിവാര്യമാണ്, ഏത് മേഖലകളിലാണ് അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണം കൂടുതൽ പ്രയോജനകരം തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ പുതിയ പരമാധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രപ്രശ്നങ്ങളായി മാറുന്നു.

ഇവിടെ തന്ത്രപരമായ സ്വയംപര്യാപ്തത എന്ന ആശയം പ്രധാനമാകുന്നു. സ്വയംപര്യാപ്തത എന്നത് ലോകത്തിലെ എല്ലാ വസ്തുക്കളും സ്വന്തം രാജ്യത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുക എന്ന അർത്ഥത്തിൽ സ്വീകരിക്കേണ്ടതില്ല. അത്തരം പൂർണ്ണ സ്വയംപര്യാപ്തത ആധുനിക ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണതയോട് പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. പകരം, ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനും സുരക്ഷയ്ക്കും സാമൂഹികക്ഷേമത്തിനും നിർണായകമായ മേഖലകളിൽ വിദേശ നിയന്ത്രണം ഒഴിവാക്കാനുള്ള ശേഷിയാണ് തന്ത്രപരമായ സ്വയംപര്യാപ്തത.

ഭക്ഷണം, ഊർജം, ഔഷധങ്ങൾ, അടിസ്ഥാന സാങ്കേതികവിദ്യകൾ, വാർത്താവിനിമയം, പ്രതിരോധം, ധനകാര്യ അടിസ്ഥാനസൗകര്യം, നിർണായക ധാതുക്കൾ, ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഒരു രാഷ്ട്രം പൂർണ്ണമായി മറ്റുള്ളവരെ ആശ്രയിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനശേഷി ദുർബലമാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനാൽ പരമാധികാരത്തിന്റെ പുതിയ രൂപം എല്ലാ മേഖലകളിലും സ്വയംപര്യാപ്തതയല്ല; നിർണായക മേഖലകളിൽ സ്വയംനിർണയശേഷിയാണ്.

ഈ ആശയം ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിലെ ചലനാത്മക സമതുലിതാവസ്ഥ എന്ന തത്വവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെടുന്നു. പൂർണ്ണമായ വേർപാട് വിയോജകബലത്തെ പരമാവധി വർധിപ്പിക്കും; പൂർണ്ണമായ ആശ്രിതത്വം സംയോജകബലത്തെ അസമമായ നിയന്ത്രണമായി മാറ്റും. ഇവയ്ക്കിടയിൽ ഒരു രാഷ്ട്രം കണ്ടെത്തേണ്ടത് അതിന്റെ സ്വയംനിർണയശേഷി പരമാവധി നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ലോകവ്യാപകമായ സഹകരണത്തിന്റെ പ്രയോജനങ്ങൾ പരമാവധി ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ചലനാത്മക സമതുലിതാവസ്ഥയാണ്.

ഇതേ കാര്യം വിദേശനയത്തിലും ബാധകമാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രം ഒരു ശക്തികേന്ദ്രത്തോട് മാത്രം അമിതമായി ആശ്രിതമാകുമ്പോൾ അതിന്റെ വിദേശനയ സ്വാതന്ത്ര്യം കുറയുന്നു. എന്നാൽ വിവിധ രാജ്യങ്ങളുമായി തുലിതമായ ബന്ധങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയുന്ന രാഷ്ട്രത്തിന് കൂടുതൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ലഭിക്കുന്നു. അതിനാൽ വിദേശബന്ധങ്ങളുടെ വൈവിധ്യവൽക്കരണം തന്നെ ഒരു തരത്തിലുള്ള പരമാധികാരസംരക്ഷണമായി മാറുന്നു.

ഒരു രാജ്യത്തിന് ഒരേയൊരു ഊർജവിതരണ സ്രോതസ്സിനെ ആശ്രയിക്കേണ്ടിവരുന്നുവെങ്കിൽ അതിന്റെ ഊർജപരമാധികാരം ദുർബലമാണ്. ഒരേയൊരു സാങ്കേതിക ഉറവിടത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നുവെങ്കിൽ സാങ്കേതിക പരമാധികാരം ദുർബലമാണ്. ഒരേയൊരു ധനകാര്യകേന്ദ്രത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ധനകാര്യപരമാധികാരം ദുർബലമാണ്. ഒരേയൊരു വിപണിയെ ആശ്രയിക്കുന്നുവെങ്കിൽ വ്യാപാരപരമാധികാരം ദുർബലമാണ്. അതിനാൽ ആശ്രിതത്വത്തിന്റെ ഏകകേന്ദ്രത്വം തന്നെ പരമാധികാരത്തിന് ഒരു പ്രധാന അപകടഘടകമാണ്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ഭാഷയിൽ ഇതിനെ വിയോജകബലത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണം എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കാം. ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ നിർണായക ജീവിതപ്രക്രിയകൾ ഏതാനും ബാഹ്യകേന്ദ്രങ്ങളുമായി മാത്രം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടാൽ, ആ ബന്ധങ്ങളിലെ ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾ പോലും മുഴുവൻ രാഷ്ട്രവ്യവസ്ഥയിൽ വലിയ അസ്ഥിരത സൃഷ്ടിക്കും. മറിച്ച് ആശ്രിതത്വങ്ങൾ പല ദിശകളിലായി വിതരണം ചെയ്താൽ ഒരു ബന്ധത്തിലെ തടസ്സം മറ്റുബന്ധങ്ങളിലൂടെ ഭാഗികമായി പരിഹരിക്കാനാകും. ഇതാണ് ഒരു സങ്കീർണ്ണ സംവിധാനത്തിന്റെ പ്രതിരോധശേഷി വർധിപ്പിക്കുന്നത്.

അതിനാൽ പരമാധികാരവും പ്രതിരോധശേഷിയും തമ്മിൽ അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. ഒരു രാഷ്ട്രം പ്രതിസന്ധികളിൽ തകരാതെ സ്വന്തം അടിസ്ഥാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടരാൻ കഴിയുന്നുവെങ്കിൽ അതിന്റെ പരമാധികാരം കൂടുതൽ ശക്തമാണ്. യുദ്ധം മാത്രമല്ല പ്രതിസന്ധി. മഹാമാരി, ഭക്ഷ്യക്ഷാമം, ഊർജപ്രതിസന്ധി, സാമ്പത്തിക തകർച്ച, പ്രകൃതിദുരന്തം, സൈബർ ആക്രമണം, വിതരണശൃംഖലയുടെ തകർച്ച, ധനകാര്യ ഉപരോധം എന്നിവയും രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തെ പരീക്ഷിക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങളാണ്.

ഇവിടെ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിലെ ചലനാത്മക സമതുലിതാവസ്ഥ ഒരു പുതിയ അർത്ഥം നേടുന്നു. സമതുലിതാവസ്ഥ എന്നത് യാതൊരു മാറ്റവുമില്ലാത്ത നിശ്ചലാവസ്ഥയല്ല. മറിച്ച് നിരന്തരമായ മാറ്റങ്ങൾക്കിടയിലും സംവിധാനം തന്റെ അടിസ്ഥാന ഘടനയും പ്രവർത്തനശേഷിയും നിലനിർത്തുന്ന അവസ്ഥയാണ്. അതുകൊണ്ട് പരമാധികാരമുള്ള രാഷ്ട്രം മാറ്റങ്ങളെ ഒഴിവാക്കുന്ന രാഷ്ട്രമല്ല; മാറ്റങ്ങളോട് സ്വയം പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് സ്വന്തം അടിസ്ഥാന സ്വയംനിർണയശേഷി സംരക്ഷിക്കുന്ന രാഷ്ട്രമാണ്.

ഇത് സ്വയംസംഘടന എന്ന ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് ആശയത്തിലേക്ക് നമ്മെ നയിക്കുന്നു. ജീവവ്യവസ്ഥകളെപ്പോലെ രാഷ്ട്രങ്ങളും സമൂഹങ്ങളും പുറത്തുനിന്നുള്ള ആഘാതങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് തങ്ങളുടെ ആഭ്യന്തര ഘടനകളെ മാറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഒരു ശക്തമായ രാഷ്ട്രം പ്രതിസന്ധിയുണ്ടാകുമ്പോൾ പുതിയ ഉൽപ്പാദനരീതികൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും പുതിയ വ്യാപാരബന്ധങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുകയും പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിക്കുകയും പുതിയ രാഷ്ട്രീയസഖ്യങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിലൂടെ അതിന്റെ പരമാധികാരം ഒരു നിശ്ചിത ഘടനയിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതല്ല; മറിച്ച് പുനഃസംഘടനയിലൂടെ പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.

ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന വൈരുദ്ധ്യം ഉയരുന്നു: സ്ഥിരതയും മാറ്റവും. പരമാധികാരം നിലനിർത്താൻ രാഷ്ട്രത്തിന് സ്ഥിരത ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ മാറുന്ന ലോകത്തിൽ പഴയ ഘടനകളെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് മാത്രം സ്ഥിരത കൈവരിക്കാനാവില്ല. പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകളും പുതിയ സാമ്പത്തികബന്ധങ്ങളും പുതിയ സൈനികശേഷികളും പുതിയ ആശയവിനിമയരീതികളും ഉയർന്നുവരുമ്പോൾ രാഷ്ട്രം സ്വയം മാറേണ്ടിവരും. അതിനാൽ യഥാർഥ പരമാധികാരം മാറ്റത്തെ പ്രതിരോധിക്കുന്ന കഴിവല്ല; മാറ്റത്തെ സ്വയം നിയന്ത്രിച്ചുകൊണ്ട് അതിനുള്ളിൽ നിലനിൽക്കാനുള്ള കഴിവാണ്.

ഈ ആശയം പ്രത്യേകിച്ച് ചെറിയ രാജ്യങ്ങൾക്ക് പ്രധാനമാണ്. വലിയ സൈനികശക്തി ഇല്ലാത്ത ഒരു ചെറിയ രാജ്യത്തിനും സ്വന്തം സാമ്പത്തികവും ശാസ്ത്രസാങ്കേതികവുമായ കഴിവുകൾ വികസിപ്പിക്കുകയും വിവിധ രാജ്യങ്ങളുമായി സമതുലിതമായ ബന്ധങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുകയും അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തെ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്താൽ ഗണ്യമായ പരമാധികാരം സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയും. മറിച്ച് വലിയ സൈനികശക്തിയുള്ള ഒരു രാജ്യം പോലും സാമ്പത്തികമായി തകർന്നാൽ, സാങ്കേതികമായി പിന്നിലായാൽ, ആഭ്യന്തരമായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടാൽ, അതിന്റെ യഥാർഥ പരമാധികാരം ദുർബലപ്പെടാം.

അതുകൊണ്ട് രാഷ്ട്രത്തിന്റെ വലുപ്പവും പരമാധികാരത്തിന്റെ ആഴവും ഒരേ കാര്യമല്ല. പരമാധികാരം ഭൂപ്രദേശത്തിന്റെ വിസ്തീർണ്ണത്താലോ ജനസംഖ്യയുടെ വലുപ്പത്താലോ മാത്രം നിർണയിക്കപ്പെടുന്നില്ല. സമൂഹത്തിന്റെ ആന്തരിക സംയോജകശേഷിയും ഉൽപ്പാദനശേഷിയും അറിവിന്റെ നിലവാരവും സാങ്കേതിക സൃഷ്ടിശേഷിയും രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ കരുത്തും അന്താരാഷ്ട്രബന്ധങ്ങളുടെ വൈവിധ്യവും ചേർന്നാണ് അതിന്റെ യഥാർഥ ശക്തി രൂപപ്പെടുന്നത്.

ഇതോടെ ദേശീയ ഐക്യം പരമാധികാരത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമായി മാറുന്നു. എന്നാൽ ദേശീയ ഐക്യം എന്നത് എല്ലാ വ്യത്യാസങ്ങളും ഇല്ലാതാക്കുക എന്നതല്ല. വർഗം, ഭാഷ, പ്രദേശം, സംസ്കാരം, മതം, സാമൂഹികവിഭാഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വൈവിധ്യങ്ങൾ നിലനിൽക്കുമ്പോഴും പൊതുവായ സാമൂഹിക ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ അവയെ ബന്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന ശേഷിയാണ് യഥാർഥ സംയോജകബലം. ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെ ഉണ്ടാക്കുന്ന കൃത്രിമ ഏകത്വം ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കില്ല. ജനങ്ങളുടെ സജീവ പങ്കാളിത്തത്തിലൂടെയും സാമൂഹികനീതിയിലൂടെയും പൊതുതാൽപര്യത്തിലൂടെയും രൂപപ്പെടുന്ന ഐക്യമാണ് കൂടുതൽ ശക്തമായ സംയോജകബലം.

ഇവിടെ രാഷ്ട്രവും ജനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം നിർണായകമാണ്. രാഷ്ട്രം ജനങ്ങളിൽനിന്ന് വേർതിരിക്കപ്പെട്ട ഒരു അമൂർത്ത അധികാരസംവിധാനം മാത്രമല്ല. രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പരമാധികാരം യഥാർഥമാകുന്നത് ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം, തൊഴിൽ, ഉൽപ്പാദനം, സംസ്കാരം, അറിവ്, സാമൂഹികസുരക്ഷ എന്നിവയിൽ സ്വയംനിർണയശേഷി വികസിക്കുമ്പോഴാണ്. അതിനാൽ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരം തകർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും സാമൂഹിക അസമത്വം വർധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും രാഷ്ട്രം ബാഹ്യശക്തികളോട് സ്വതന്ത്രമാണെന്ന അവകാശവാദം മാത്രം പൂർണ്ണമായ പരമാധികാരത്തിന്റെ തെളിവായി കാണാനാവില്ല.

ഇവിടെയാണ് രാഷ്ട്രീയ പരമാധികാരവും സാമൂഹിക പരമാധികാരവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. രാഷ്ട്രീയപരമായി ഒരു രാഷ്ട്രം സ്വതന്ത്രമായിരിക്കാം. എന്നാൽ അതിന്റെ ജനങ്ങൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യസംരക്ഷണം, തൊഴിൽ, ഭക്ഷണം, വാസസ്ഥലം, സാമൂഹികസുരക്ഷ എന്നിവ ഉറപ്പാക്കാനുള്ള വിഭവങ്ങളും തീരുമാനശേഷിയും ഇല്ലെങ്കിൽ ആ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ സാമൂഹിക ഉള്ളടക്കം അപൂർണ്ണമാണ്. അതിനാൽ ജനങ്ങളുടെ സാമൂഹിക വിമോചനവും രാഷ്ട്രത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യവും പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയിലാണ് പുതിയ പരമാധികാരധാരണ വികസിക്കേണ്ടത്.

ഇതിലൂടെ പരമാധികാരം ഒരു ബഹുതല സംയോജിത ഗുണം ആണെന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു. രാഷ്ട്രീയസ്വാതന്ത്ര്യം, സാമ്പത്തിക സ്വയംനിർണയം, സാങ്കേതിക സൃഷ്ടിശേഷി, ഭക്ഷ്യ-ഊർജസുരക്ഷ, പ്രതിരോധശേഷി, വിവരസ്വാതന്ത്ര്യം, സാമൂഹിക ഐക്യം, സാംസ്കാരിക ആത്മബോധം എന്നിവ പരസ്പരം വേർതിരിക്കപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളല്ല. അവ പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചിലപ്പോൾ പരസ്പരം ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ ഘടകങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങളിൽനിന്നാണ് രാഷ്ട്രത്തിന്റെ സമഗ്ര പരമാധികാരം ഉദ്ഭവഗുണമായി രൂപപ്പെടുന്നത്.

ഇതിൽനിന്ന് മറ്റൊരു പ്രധാന നിഗമനവും ഉയരുന്നു. പരമാധികാരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിന് സൈനികശക്തി മാത്രം വർധിപ്പിക്കുന്നത് മതിയാകില്ല. സാമ്പത്തിക അടിത്തറ ദുർബലമായാൽ സൈനികശക്തി ദീർഘകാലം നിലനിർത്താനാവില്ല. ശാസ്ത്രസാങ്കേതികശേഷി ദുർബലമായാൽ ആധുനിക പ്രതിരോധശേഷി നിലനിർത്താനാവില്ല. സാമൂഹിക ഐക്യം ദുർബലമായാൽ പ്രതിസന്ധിക്കാലത്ത് രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പ്രതിരോധശേഷി കുറയും. വിവരപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യം ഇല്ലെങ്കിൽ ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ ഇച്ഛാശക്തി ബാഹ്യ സ്വാധീനത്തിന് വിധേയമാകാം.

അതിനാൽ പരമാധികാരസംരക്ഷണം സമഗ്രമായ സാമൂഹിക പുനർനിർമാണ പദ്ധതിയാണ്. ഉൽപ്പാദനശേഷി വികസിപ്പിക്കൽ, ശാസ്ത്രഗവേഷണം ശക്തിപ്പെടുത്തൽ, വിദ്യാഭ്യാസം വ്യാപിപ്പിക്കൽ, പൊതുജനാരോഗ്യം സംരക്ഷിക്കൽ, ഭക്ഷ്യ-ഊർജസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കൽ, അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കൽ, സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ സ്വയംസൃഷ്ടിശേഷി വർധിപ്പിക്കൽ, സാമൂഹിക അസമത്വം കുറയ്ക്കൽ, ജനാധിപത്യ പങ്കാളിത്തം വർധിപ്പിക്കൽ എന്നിവയെല്ലാം ദേശീയ പരമാധികാരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന നിക്ഷേപങ്ങളാണ്.

ഇതോടൊപ്പം അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണത്തിന്റെ സ്വഭാവവും നിർണായകമാണ്. സമത്വം, പരസ്പര ബഹുമാനം, പരസ്പരലാഭം, ആഭ്യന്തര കാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെടാതിരിക്കൽ, പരസ്പര സുരക്ഷ, ശാസ്ത്രജ്ഞാനത്തിന്റെ പങ്കുവെപ്പ് എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സഹകരണം സംയോജകബലമാണ്. ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ വിഭവങ്ങളും വിപണിയും തൊഴിൽശക്തിയും രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനവും മറ്റൊരു ശക്തിയുടെ ഏകപക്ഷീയ താൽപര്യങ്ങൾക്ക് കീഴ്പ്പെടുത്തുന്ന ബന്ധം വിയോജകബലമാണ്.

അതിനാൽ ഭാവിയിലെ ലോകക്രമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനചോദ്യം “ആരാണ് ലോകത്തെ നിയന്ത്രിക്കുക?” എന്നതിൽനിന്ന് “എങ്ങനെ ആരും മറ്റൊരാളെ നിർബന്ധിതമായി നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരു സമതുലിത ലോകബന്ധം സൃഷ്ടിക്കാം?” എന്നതിലേക്ക് മാറണം. ഇതാണ് ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കുള്ള പ്രധാന സംഭാവനകളിലൊന്ന്.

ഈ വീക്ഷണത്തിൽ ബഹുധ്രുവ ലോകക്രമത്തിന്റെ അന്തിമലക്ഷ്യം പല ശക്തികേന്ദ്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള മത്സരമാത്രമല്ല. ഓരോ ശക്തികേന്ദ്രവും മറ്റുള്ളവരുമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോഴും മറ്റുള്ളവരുടെ സ്വയംനിർണയശേഷിയെ നിഷേധിക്കാത്ത ഒരു ബഹുകേന്ദ്ര സംയോജിത ലോകക്രമം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. അത്തരം ഒരു ലോകക്രമത്തിൽ ശക്തി ആധിപത്യത്തിനുള്ള ഉപാധിയല്ല; പരസ്പരസുരക്ഷയ്ക്കും വികസനത്തിനും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന വിഭവമായി മാറണം.

ഇവിടെയാണ് ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിലെ സാർവദേശീയ സംയോജകബലം എന്ന ആശയം വികസിപ്പിക്കാവുന്നത്. ലോകത്തിലെ രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങൾ മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ സമഗ്രമായ നിലനിൽപ്പിന് ആവശ്യമായ സംയോജകശക്തിയായി മാറണം. എന്നാൽ ഈ സംയോജനം ഏകതാനതയോ അധീനതയോ ആയിരിക്കരുത്. വ്യത്യസ്ത രാഷ്ട്രങ്ങളും സംസ്കാരങ്ങളും സാമൂഹികസംവിധാനങ്ങളും സ്വന്തം പ്രത്യേകത നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുന്ന ഒരു ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള ഐക്യമാണ് ആവശ്യമായത്.

ഇത് പ്രകൃതിയിലെ സങ്കീർണ്ണ സംവിധാനങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യാം. ഒരു ജീവി അനവധി കോശങ്ങളുടെ സംയോജനമാണ്. ഓരോ കോശത്തിനും സ്വന്തം പ്രവർത്തനമുണ്ടെങ്കിലും അവ പരസ്പരം പൂർണ്ണമായി വേർതിരിക്കപ്പെട്ടാൽ ജീവി നിലനിൽക്കില്ല. അതേസമയം ഒരു കോശം മറ്റെല്ലാ കോശങ്ങളെയും പൂർണ്ണമായി നിയന്ത്രിച്ചാൽ ജീവവ്യവസ്ഥയുടെ സമതുലിതാവസ്ഥ തകരും. ജീവന്റെ നിലനിൽപ്പ് വ്യത്യാസത്തിനുള്ളിലെ ഐക്യത്തിലും ഐക്യത്തിനുള്ളിലെ വ്യത്യാസത്തിലും ആണ്. അതുപോലെ ലോകസമൂഹത്തിനും വ്യത്യസ്ത രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ സ്വതന്ത്ര അസ്തിത്വവും പരസ്പര സഹകരണവും ഒരേസമയം ആവശ്യമാണ്.

അതിനാൽ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ രാഷ്ട്രപരമാധികാരവും സാർവദേശീയ ഐക്യവും പരസ്പരവിരുദ്ധങ്ങളല്ല. യഥാർഥ പരമാധികാരം ശക്തിപ്പെടുമ്പോഴാണ് സമതുലിതമായ അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണം സാധ്യമാകുന്നത്. അതുപോലെ നീതിയുക്തമായ അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുമ്പോഴാണ് ചെറിയ രാഷ്ട്രങ്ങൾക്കും തങ്ങളുടെ പരമാധികാരം സംരക്ഷിക്കാൻ കൂടുതൽ അവസരം ലഭിക്കുന്നത്. ഇത് പരസ്പരം നിഷേധിക്കുന്ന രണ്ട് ശക്തികളല്ല; ശരിയായ സമതുലിതാവസ്ഥയിൽ പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന രണ്ട് സംയോജകബലങ്ങളാണ്.

അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ ഭാവിയിലെ സാർവദേശീയ ലോകക്രമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനഘടകം ആധിപത്യമല്ല, പരസ്പര സ്വയംനിർണയത്തിന്റെ സഹവർത്തിത്വം ആയിരിക്കണം. ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ സുരക്ഷ മറ്റൊരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ അസുരക്ഷയെ ആശ്രയിക്കാത്ത അവസ്ഥ; ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ സമൃദ്ധി മറ്റൊരു രാജ്യത്തിന്റെ ദാരിദ്ര്യത്തിൽനിന്ന് നിർബന്ധിതമായി ഉത്ഭവിക്കാത്ത അവസ്ഥ; ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റം മറ്റൊരു രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥിരമായ സാങ്കേതിക അധീനത സൃഷ്ടിക്കാത്ത അവസ്ഥ; ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ വിവരശക്തി മറ്റൊരു സമൂഹത്തിന്റെ സ്വതന്ത്ര ബോധത്തെ നിയന്ത്രിക്കാത്ത അവസ്ഥ — ഇതാണ് കൂടുതൽ ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള സാർവദേശീയ സംയോജിത സമതുലിതാവസ്ഥ.

അവസാനം, ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ വികാസം ഒറ്റപ്പെട്ട രാഷ്ട്രത്തിൽനിന്ന് പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ട രാഷ്ട്രത്തിലേക്കും, അവിടെനിന്ന് പരസ്പര സ്വയംനിർണയത്തെ അംഗീകരിക്കുന്ന സാർവദേശീയ സമൂഹത്തിലേക്കുമുള്ള വൈരുദ്ധ്യാത്മക പരിവർത്തനമായി കാണാം. ഇവിടെ പരമാധികാരം ഇല്ലാതാകുന്നില്ല; അതിന്റെ ഉള്ളടക്കം വികസിക്കുന്നു. ഭൂപ്രദേശത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന അധികാരത്തിൽനിന്ന് സാമ്പത്തിക-സാങ്കേതിക-സാമൂഹിക-വിവരപരമായ സ്വയംനിർണയത്തിലേക്ക് അത് വികസിക്കുന്നു. ഒടുവിൽ, മറ്റുള്ളവരെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള കഴിവിൽനിന്നല്ല, മറ്റുള്ളവരുമായി തുല്യമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോഴും സ്വന്തം അസ്തിത്വത്തിന്റെ ദിശ സ്വയം നിർണയിക്കാനുള്ള കഴിവിൽനിന്നാണ് അതിന്റെ യഥാർഥ ശക്തി ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.

അതിനാൽ ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ യഥാർഥ രാഷ്ട്രപരമാധികാരം “ലോകത്തിൽനിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം” അല്ല; “ലോകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു നിൽക്കുമ്പോഴും സ്വയംനിർണയത്തിൽ സ്വാതന്ത്ര്യം” ആണ്. ഈ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ സാമ്പത്തികശേഷി, ശാസ്ത്രസാങ്കേതിക സൃഷ്ടിശേഷി, സാമൂഹിക ഐക്യം, ജനാധിപത്യ പങ്കാളിത്തം, വിവരസ്വാതന്ത്ര്യം, പ്രതിരോധശേഷി, തന്ത്രപരമായ സ്വയംപര്യാപ്തത എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിരന്തരം പുനർനിർമ്മിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതാണ് ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ സമകാലീന രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തിന്റെ കൂടുതൽ വികസിതമായ ധാരണ.

രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തിന്റെ പ്രശ്നത്തെ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ അതിനെ ആഗോള മൂലധനത്തിന്റെ വികാസത്തിൽനിന്നും സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന രൂപങ്ങളിൽനിന്നും വേർതിരിച്ചുനിർത്താനാവില്ല. ആധുനിക രാഷ്ട്രസംവിധാനം രൂപപ്പെട്ട കാലഘട്ടത്തിൽ രാഷ്ട്രീയ അധികാരവും സാമ്പത്തിക ശക്തിയും പ്രധാനമായും ദേശീയ അതിർത്തികൾക്കുള്ളിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ മൂലധനത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണവും കേന്ദ്രീഭവനവും ആഗോളതലത്തിലേക്ക് വികസിച്ചതോടെ സാമ്പത്തികശക്തിയുടെ ഒരു വലിയ ഭാഗം ദേശീയ ഭരണകൂടങ്ങളുടെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിന് പുറത്തേക്ക് നീങ്ങി. ഇതോടെ രാഷ്ട്രീയ പരമാധികാരവും സാമ്പത്തിക ശക്തിയും തമ്മിലുള്ള പഴയ ബന്ധത്തിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ മാറ്റം സംഭവിച്ചു.

ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന് സ്വന്തം നിയമസഭയും ഭരണകൂടവും കോടതികളും സൈന്യവും പോലീസും ഉണ്ടായിരിക്കാം. എന്നാൽ അതിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ നിർണായക മേഖലകൾ അതിർത്തിക്കപ്പുറത്തുള്ള വൻകിട മൂലധനശക്തികളുടെ തീരുമാനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, രാഷ്ട്രീയ പരമാധികാരത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം ക്രമേണ മാറുന്നു. ഇവിടെ ഒരു പുതിയ വൈരുദ്ധ്യം രൂപപ്പെടുന്നു: രാഷ്ട്രീയ അധികാരം ദേശീയമായിരിക്കുമ്പോൾ സാമ്പത്തിക ശക്തി സാർവദേശീയമായിത്തീരുന്നു. ഈ വൈരുദ്ധ്യമാണ് സമകാലീന രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടനാപരമായ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളിലൊന്ന്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നോക്കുമ്പോൾ മൂലധനം തന്നെ ഒരു ചലനാത്മക ശക്തിക്ഷേത്രമായി കാണാം. മൂലധനം ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തിക്കുള്ളിൽ നിശ്ചലമായി കിടക്കുന്ന വസ്തു മാത്രമല്ല. കൂടുതൽ ലാഭകരമായ ഇടങ്ങളിലേക്ക് അത് നിരന്തരം സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഉൽപ്പാദനം, നിക്ഷേപം, ധനവിനിമയം, സാങ്കേതികവിദ്യ, അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ, തൊഴിൽശക്തി, വിപണികൾ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങളിലൂടെ അത് പുതിയ ശക്തിബന്ധങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അതിനാൽ ആഗോള മൂലധനത്തിന്റെ ചലനം രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനശേഷിയെയും സ്വാധീനിക്കുന്നു.

ഇവിടെ മൂലധനത്തിന്റെ സംയോജകബലവും രാഷ്ട്രത്തിന്റെ സ്വയംനിർണയശേഷിയുടെ വിയോജകബലവും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യം പ്രത്യക്ഷപ്പെടാം. ആഗോള മൂലധനം രാജ്യങ്ങളെ ഉൽപ്പാദനത്തിലും വ്യാപാരത്തിലും നിക്ഷേപത്തിലും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. അതുവഴി സാമ്പത്തിക സംയോജനം വർധിക്കുന്നു. എന്നാൽ അതേ മൂലധനം ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര നയങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്ര ശക്തമാകുമ്പോൾ ദേശീയ സ്വയംനിർണയശേഷി ദുർബലപ്പെടുന്നു. അപ്പോൾ സാമ്പത്തിക സംയോജനം രാഷ്ട്രീയ അധീനതയുടെ രൂപം സ്വീകരിക്കാനുള്ള സാധ്യത ഉയരുന്നു.

ഇതിനെ സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ പുതിയ രൂപമായി മനസ്സിലാക്കാം. സാമ്രാജ്യത്വം ഇനി എല്ലായ്പ്പോഴും നേരിട്ടുള്ള ഭൂപ്രദേശ അധിനിവേശത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടണമെന്നില്ല. സൈനിക അധിനിവേശത്തിന് പകരം സാമ്പത്തിക ആശ്രിതത്വം, ധനകാര്യ നിയന്ത്രണം, സാങ്കേതിക ആശ്രിതത്വം, വ്യാപാരബന്ധങ്ങളുടെ അസമത്വം, വിഭവങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം, ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശം, വിവരവിനിമയ ശൃംഖലകൾ, ആഗോള ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയിലൂടെ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കപ്പെടാം.

അതുകൊണ്ട് സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ രൂപം മാറുമ്പോഴും അതിന്റെ അടിസ്ഥാന വൈരുദ്ധ്യം ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഉൽപ്പാദനശേഷിയെയും വിഭവങ്ങളെയും തീരുമാനശേഷിയെയും മറ്റൊരു ശക്തി സ്വന്തം താൽപര്യങ്ങൾക്ക് അനുസരിച്ച് നിയന്ത്രിക്കുന്ന ബന്ധമാണ് അതിന്റെ അടിസ്ഥാന സ്വഭാവം. പഴയ സാമ്രാജ്യത്വത്തിൽ സൈന്യം അതിർത്തി കടന്നെത്തിയിരുന്നു; പുതിയ രൂപങ്ങളിൽ മൂലധനം, ധനവിനിമയം, സാങ്കേതികവിദ്യ, വിവരങ്ങൾ, വിപണികൾ, കടബാധ്യതകൾ എന്നിവ അതിർത്തികൾ കടന്ന് പ്രവേശിക്കുന്നു.

ഇവിടെ ഭൗമപരമാധികാരവും പ്രവർത്തനപരമാധികാരവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി കാണാം. ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ഭൂപ്രദേശം അതിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ തന്നെ തുടരാം. അതിന്റെ പതാകയും ഭരണകൂടവും നിയമവ്യവസ്ഥയും നിലനിൽക്കും. എന്നാൽ സാമ്പത്തിക തീരുമാനങ്ങൾ, സാങ്കേതിക തീരുമാനങ്ങൾ, ധനകാര്യ തീരുമാനങ്ങൾ, വിഭവവിനിയോഗം എന്നിവയിൽ ബാഹ്യ ശക്തികളുടെ നിർബന്ധിത സ്വാധീനം വർധിക്കുമ്പോൾ പ്രവർത്തനപരമായ പരമാധികാരം കുറയുന്നു. അതിനാൽ ആധുനിക സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായ രൂപം ഭൂപ്രദേശം കൈവശപ്പെടുത്താതെ തീരുമാനശേഷിയെ നിയന്ത്രിക്കലാണ്.

ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കടബാധ്യതയും പരമാധികാരവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും പരിശോധിക്കണം. ഒരു രാഷ്ട്രം സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിൽപ്പെടുമ്പോൾ വിദേശധനസഹായം അതിന്റെ നിലനിൽപ്പിന് ആവശ്യമായി വരാം. എന്നാൽ ആ സഹായം കർശനമായ നയനിബന്ധനകളുമായി ബന്ധിക്കപ്പെടുകയും ആഭ്യന്തര സാമ്പത്തികനയത്തെ നിർബന്ധിതമായി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ, സാമ്പത്തിക സഹായം ഒരു രാഷ്ട്രീയ നിയന്ത്രണ ഉപാധിയായി മാറാം. ഇവിടെ സഹായവും നിയന്ത്രണവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി മങ്ങുന്നു.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ഭാഷയിൽ ഇത് ഒരു ബന്ധത്തിന്റെ ഗുണപരമായ പരിവർത്തനം ആണ്. തുടക്കത്തിൽ പരസ്പരപ്രയോജനകരമായ സാമ്പത്തികബന്ധമായിരുന്ന ഒരു ബന്ധം, ശക്തികളുടെ അസമതുലിതാവസ്ഥ വർധിക്കുമ്പോൾ ആശ്രിതബന്ധമായി മാറുന്നു. ആശ്രിതത്വം കൂടുതൽ ആഴപ്പെട്ടാൽ അതേ ബന്ധം നിയന്ത്രണബന്ധമായി മാറാം. അതായത് ഒരു ബന്ധത്തിന്റെ അളവിലുള്ള മാറ്റം ഒരു ഘട്ടത്തിൽ അതിന്റെ ഗുണത്തിൽ മാറ്റം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇതാണ് അളവുമാറ്റം ഗുണമാറ്റത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന വൈരുദ്ധ്യാത്മക ചലനം.

ഇതേ തത്വം സാങ്കേതികവിദ്യയിലും ബാധകമാണ്. ഒരു രാജ്യം വിദേശസാങ്കേതികവിദ്യ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നത് സ്വതവേ പരമാധികാരനഷ്ടമല്ല. അത് ഉൽപ്പാദനശേഷി വർധിപ്പിക്കാനും ആഭ്യന്തര ശാസ്ത്രശേഷി വികസിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കാം. എന്നാൽ നിർണായക സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ അടിസ്ഥാന ഘടകങ്ങൾ മുഴുവൻ വിദേശ നിയന്ത്രണത്തിലായിരിക്കുകയും അവയുടെ വിതരണം രാഷ്ട്രീയമായി തടയാവുന്നതുമായ സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ സാങ്കേതിക ആശ്രിതത്വം തന്ത്രപരമായ ദുർബലതയായി മാറുന്നു.

അതിനാൽ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ കൈമാറ്റവും സാങ്കേതിക പരമാധികാരവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വൈരുദ്ധ്യാത്മകമാണ്. അറിവിന്റെ കൈമാറ്റം സംയോജകബലമാണ്. അറിവിന്റെ ഏകാധിപത്യ നിയന്ത്രണം വിയോജകബലമാണ്. ഒരു രാജ്യത്തിന് മറ്റുള്ളവരിൽനിന്ന് അറിവ് സ്വീകരിക്കാനും അതിനെ സ്വന്തം സൃഷ്ടിശേഷിയുമായി സംയോജിപ്പിക്കാനും കഴിയുന്നുവെങ്കിൽ അത് പരമാധികാരത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തും. എന്നാൽ മറ്റുള്ളവരുടെ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപഭോഗിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങി സ്വന്തം ശാസ്ത്രസാങ്കേതിക ശേഷി വികസിപ്പിക്കാതിരുന്നാൽ ആശ്രിതത്വം വർധിക്കും.

ഇവിടെ അറിവിന്റെ പരമാധികാരം എന്ന ആശയം ഉയർന്നുവരുന്നു. ഭാവിയിലെ ലോകത്തിൽ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളെക്കാൾ കൂടുതൽ നിർണായകമാകുന്ന ഒരു വിഭവം അറിവായിരിക്കാം. ഒരു സമൂഹം അറിവ് സൃഷ്ടിക്കാനും പരിശോധിക്കാനും പ്രയോഗിക്കാനും പുനർസൃഷ്ടിക്കാനും കഴിയുന്നുവെങ്കിൽ അതിന്റെ സ്വയംനിർണയശേഷി ശക്തമാണ്. മറിച്ച് മറ്റുള്ളവർ സൃഷ്ടിക്കുന്ന അറിവ് ഉപഭോഗിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്ന സമൂഹത്തിന്റെ തീരുമാനശേഷി പരിമിതപ്പെടും.

അതുകൊണ്ട് വിദ്യാഭ്യാസം രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തിന്റെ ഒരു അടിസ്ഥാന ഘടകമാണ്. വിദ്യാഭ്യാസം തൊഴിൽ നേടാനുള്ള ഉപാധി മാത്രമല്ല; സമൂഹത്തിന്റെ സ്വയംചിന്താശേഷി സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ്. ശാസ്ത്രീയചിന്ത, വിമർശനാത്മകചിന്ത, ചരിത്രബോധം, സാമൂഹികബോധം, സാങ്കേതികപ്രാവീണ്യം എന്നിവ വളർത്തുന്ന വിദ്യാഭ്യാസവ്യവസ്ഥ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര സംയോജകബലം വർധിപ്പിക്കുന്നു. അറിവിന്റെ അഭാവം സമൂഹത്തെ ബാഹ്യ ആശയനിയന്ത്രണത്തിന് കൂടുതൽ വിധേയമാക്കുന്നു.

ഇതിൽനിന്ന് സാംസ്കാരിക പരമാധികാരം എന്ന ആശയവും വികസിക്കുന്നു. സാംസ്കാരിക സ്വാതന്ത്ര്യം ലോകത്തിലെ മറ്റുസംസ്കാരങ്ങളിൽനിന്ന് സ്വയം അടച്ചുപൂട്ടുക എന്നതല്ല. മറിച്ച് സ്വന്തം ചരിത്രവും ഭാഷയും കലയും സാമൂഹികസ്മൃതിയും മൂല്യങ്ങളും സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് മറ്റുസംസ്കാരങ്ങളുമായി തുല്യമായി ഇടപെടാനുള്ള ശേഷിയാണ്. ഒരു സമൂഹം സ്വന്തം സാംസ്കാരിക ആത്മബോധം നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വയംനിർണയശേഷിയും ദുർബലപ്പെടാം.

എന്നാൽ ഇവിടെ വീണ്ടും ഒരു പ്രധാന വൈരുദ്ധ്യമുണ്ട്. സാംസ്കാരിക സംരക്ഷണവും സാംസ്കാരിക അടച്ചുപൂട്ടലും ഒരുപോലെയല്ല. സ്വന്തം സംസ്കാരം സംരക്ഷിക്കുന്നതിന്റെ പേരിൽ മറ്റുസംസ്കാരങ്ങളെ ശത്രുക്കളായി കാണുന്നത് വിയോജകബലത്തെ വർധിപ്പിക്കും. മറിച്ച് സ്വന്തം സാംസ്കാരിക വ്യക്തിത്വം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് മറ്റുസംസ്കാരങ്ങളിൽനിന്ന് പഠിക്കുകയും അവയുമായി സംവദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് സംയോജകബലത്തെ വർധിപ്പിക്കും. അതിനാൽ യഥാർഥ സാംസ്കാരിക പരമാധികാരം സ്വയംസംരക്ഷണവും തുറന്ന ഇടപെടലും തമ്മിലുള്ള ചലനാത്മക സമതുലിതാവസ്ഥയാണ്.

ഇതേ തത്വം ദേശീയതയ്ക്കും ബാധകമാണ്. ദേശീയത ഒരു സമൂഹത്തെ ഏകീകരിക്കുന്ന ശക്തിയായി പ്രവർത്തിക്കാം. എന്നാൽ ദേശീയത മറ്റുരാഷ്ട്രങ്ങളോടുള്ള വൈരാഗ്യത്തിലും മേൽക്കോയ്മാഭാവത്തിലും അധിഷ്ഠിതമാകുമ്പോൾ അത് വിയോജകബലമായി മാറുന്നു. അതിനാൽ ജനാധിപത്യപരവും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുമായ ദേശീയബോധം സംയോജകബലമായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ ആക്രമണാത്മകവും മേൽക്കോയ്മാവാദപരവുമായ ദേശീയത വിയോജകബലമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

ഇതോടെ രാഷ്ട്രപരമാധികാരവും ജനാധിപത്യവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വ്യക്തമാകുന്നു. ഒരു രാഷ്ട്രം ബാഹ്യശക്തികളിൽനിന്ന് സ്വതന്ത്രമാണെങ്കിലും അതിന്റെ ആഭ്യന്തര തീരുമാനപ്രക്രിയ ജനങ്ങളിൽനിന്ന് വേർതിരിക്കപ്പെട്ടതാണെങ്കിൽ പരമാധികാരത്തിന്റെ ജനാധിപത്യ ഉള്ളടക്കം ദുർബലമാണ്. ജനങ്ങൾക്ക് സ്വന്തം ഭരണക്രമത്തെ സ്വാധീനിക്കാനും നയങ്ങൾ നിർണയിക്കാനും ഭരണാധികാരികളെ ഉത്തരവാദികളാക്കാനും കഴിയുമ്പോഴാണ് ദേശീയ പരമാധികാരം സാമൂഹികമായി ആഴം നേടുന്നത്.

അതിനാൽ പരമാധികാരത്തിന്റെ യഥാർഥ വിഷയം ഭരണകൂടം മാത്രമല്ല; ജനസമൂഹമാണ്. രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഭരണകൂടം തന്നെ ജനങ്ങളുടെ സ്വയംനിർണയശേഷിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഉപാധിയായി മാറിയാൽ, ബാഹ്യാധിപത്യത്തിൽനിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം മാത്രം മതിയാകില്ല. പരമാധികാരം ജനാധിപത്യപരമായി പുനർനിർവചിക്കപ്പെടണം.

ഇവിടെ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിലെ താഴത്തെ തലത്തിൽനിന്ന് ഉയർന്നതലത്തിലേക്ക് ഉദ്ഭവിക്കുന്ന ഗുണം എന്ന ആശയം പ്രയോഗിക്കാം. വ്യക്തികൾ, കുടുംബങ്ങൾ, തൊഴിലാളികൾ, കർഷകർ, ശാസ്ത്രജ്ഞർ, അധ്യാപകർ, വിവിധ സാമൂഹികവിഭാഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയുടെ സ്വതന്ത്ര പ്രവർത്തനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങളിൽനിന്നാണ് സമൂഹത്തിന്റെ കൂട്ടായ ശക്തി ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. ഈ കൂട്ടായ ശക്തിയാണ് ഒടുവിൽ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പരമാധികാരശേഷിയുടെ അടിത്തറയാകുന്നത്. അതിനാൽ ജനങ്ങളുടെ ശേഷി വികസിപ്പിക്കാതെ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പരമാധികാരം ശക്തിപ്പെടുത്താനാവില്ല.

ഇതിന്റെ സാമ്പത്തികരൂപം ഉൽപ്പാദനപരമാധികാരം എന്ന ആശയത്തിലാണ് കാണുന്നത്. ഒരു രാജ്യത്തിന് സ്വന്തം പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കാം. എന്നാൽ അവയെ സംസ്കരിക്കാനും മൂല്യവർധിത ഉൽപ്പന്നങ്ങളാക്കി മാറ്റാനും ആവശ്യമായ സാങ്കേതികവിദ്യയും യന്ത്രങ്ങളും അറിവും ഇല്ലെങ്കിൽ ആ വിഭവങ്ങളുടെ യഥാർഥ സാമ്പത്തിക ശക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ കൈകളിലേക്ക് പോകും. അതിനാൽ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥത മാത്രം മതിയല്ല; അവയെ സാമൂഹിക സമ്പത്താക്കി പരിവർത്തനം ചെയ്യാനുള്ള ഉൽപ്പാദനശേഷിയും ആവശ്യമാണ്.

ഇവിടെ വിഭവപരമാധികാരവും ഉൽപ്പാദനപരമാധികാരവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കണം. എണ്ണയോ വാതകമോ ഇരുമ്പോ അപൂർവ ധാതുക്കളോ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ഭൂപ്രദേശത്തിനുള്ളിൽ ഉണ്ടെന്നത് വിഭവപരമാധികാരമാണ്. എന്നാൽ അവയെ കണ്ടെത്താനും ഖനനം ചെയ്യാനും ശുദ്ധീകരിക്കാനും സാങ്കേതികമായി ഉപയോഗിക്കാനും കഴിയുന്ന ശേഷി ഇല്ലെങ്കിൽ വിഭവപരമാധികാരം മാത്രം യഥാർഥ സാമ്പത്തിക ശക്തിയായി മാറുകയില്ല. അതിനാൽ വിഭവങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥതയും അവയുടെ സാമൂഹിക ഉപയോഗശേഷിയും തമ്മിലുള്ള ഐക്യമാണ് സമഗ്രമായ സാമ്പത്തിക പരമാധികാരം.

ഇതേ തത്വം ഊർജപരമാധികാരത്തിനും ബാധകമാണ്. ഒരു രാജ്യം ഊർജത്തിന്റെ പല സ്രോതസ്സുകളും വികസിപ്പിക്കുകയും ഊർജസംഭരണശേഷി വർധിപ്പിക്കുകയും ആഭ്യന്തര ഊർജസാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിക്കുകയും വിവിധ രാജ്യങ്ങളുമായി സമതുലിതമായ ഊർജബന്ധങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്താൽ അതിന്റെ ഊർജപരമാധികാരം ശക്തമാകും. ഒരേയൊരു ബാഹ്യ വിതരണത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന സാഹചര്യം അതിന്റെ വിയോജക ദുർബലത വർധിപ്പിക്കും.

ഭക്ഷ്യപരമാധികാരവും ഇതേ രീതിയിൽ മനസ്സിലാക്കാം. ഭക്ഷ്യ ഇറക്കുമതി സ്വതവേ തെറ്റല്ല. രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഭക്ഷ്യവ്യാപാരം മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ സംയോജകബലത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ പൂർണ്ണമായി വിദേശവിപണിയുടെ സ്ഥിരതയെ ആശ്രയിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അത് തന്ത്രപരമായ ദുർബലതയായി മാറുന്നു. അതിനാൽ ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനശേഷിയും അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരവും തമ്മിലുള്ള സമതുലിതാവസ്ഥ ഭക്ഷ്യപരമാധികാരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം.

ഇതോടെ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിലെ അസ്തിത്വത്തിന്റെ സ്വയംസംരക്ഷണ പ്രവണത എന്ന ആശയവുമായി രാഷ്ട്രപരമാധികാരം ബന്ധപ്പെടുന്നു. ഓരോ സങ്കീർണ്ണ സംവിധാനവും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനഘടന നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് പരിസ്ഥിതിയിലെ മാറ്റങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഒരു രാഷ്ട്രവും ഇതിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമല്ല. അതിന്റെ നിലനിൽപ്പിന് ആവശ്യമായ ഊർജം, ഭക്ഷണം, അറിവ്, ഉൽപ്പാദനം, സാമൂഹിക ഐക്യം, സുരക്ഷ എന്നിവ ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ശ്രമം രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഒരു തരത്തിലുള്ള സ്വയംസംഘടനാ പ്രവർത്തനമാണ്.

എന്നാൽ സ്വയംസംരക്ഷണം സ്വയംവികസനത്തിലേക്ക് ഉയരേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു രാഷ്ട്രം പ്രതിസന്ധികളെ മാത്രം അതിജീവിക്കുന്നതിൽ ഒതുങ്ങിയാൽ അതിന്റെ പരമാധികാരം പ്രതിരോധാത്മകമായിരിക്കും. പ്രതിസന്ധികളിൽനിന്ന് പുതിയ ഉൽപ്പാദനശേഷികളും പുതിയ അറിവുകളും പുതിയ സാമൂഹികസംവിധാനങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയുമ്പോഴാണ് അതിന്റെ പരമാധികാരം സൃഷ്ടിപരമായ ശക്തിയായി മാറുന്നത്. ഇതാണ് വൈരുദ്ധ്യത്തിന്റെ ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള പരിഹാരം.

അതിനാൽ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിൽ രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തിന്റെ വികാസം മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളിലൂടെ ചിന്തിക്കാം: സംരക്ഷണം, സ്വയംസംഘടന, പരിവർത്തനം. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ രാഷ്ട്രം സ്വന്തം ഭൗമ-രാഷ്ട്രീയ അസ്തിത്വത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. രണ്ടാംഘട്ടത്തിൽ ബാഹ്യ സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് സ്വന്തം ആഭ്യന്തര ഘടനകളെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്നു. മൂന്നാംഘട്ടത്തിൽ പ്രതിസന്ധികളെയും വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെയും പുതിയ ശേഷികളാക്കി മാറ്റുന്നു. ഈ മൂന്നാമത്തെ ഘട്ടത്തിലാണ് പരമാധികാരം ഒരു പ്രതിരോധാവകാശത്തിൽനിന്ന് സൃഷ്ടിപരമായ ചരിത്രശക്തിയായി ഉയരുന്നത്.

ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഭാവിയിലെ പരമാധികാരം ഒരു ചലനാത്മക ശേഷിയായി നിർവചിക്കാം: മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സാർവദേശീയ പരിസരത്തിൽ സ്വന്തം സമൂഹത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങളും വികസനദിശയും സുരക്ഷയും സ്വയം നിർണയിക്കുകയും അതിനായി ആവശ്യമായ ഭൗതികവും ശാസ്ത്രീയവും സാങ്കേതികവും സാമൂഹികവുമായ ശേഷികൾ നിരന്തരം പുനർനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവഗുണമാണ് പരമാധികാരം.

ഇങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ പരമാധികാരത്തിന്റെ യഥാർഥ ശത്രു വിദേശബന്ധം തന്നെയല്ല. സ്വയംസംഘടനാശേഷി നഷ്ടപ്പെടുന്നതാണ് അതിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള ദുർബലത. ഒരു രാജ്യം ലോകവുമായി എത്രത്തോളം ബന്ധപ്പെട്ടു നിൽക്കുന്നു എന്നതിനെക്കാൾ, ആ ബന്ധങ്ങളെ സ്വന്തം താൽപര്യങ്ങൾക്ക് അനുസരിച്ച് പുനഃസംഘടിപ്പിക്കാനുള്ള ശേഷിയാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്. ശക്തമായ രാഷ്ട്രം ലോകത്തിൽനിന്ന് ഓടിപ്പോകുന്ന രാഷ്ട്രമല്ല; ലോകബന്ധങ്ങളെ സ്വന്തം വികസനത്തിനുള്ള സംയോജകബലങ്ങളാക്കി മാറ്റാൻ കഴിയുന്ന രാഷ്ട്രമാണ്.

അവസാനം, ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തെ “സ്വതന്ത്രമായ അടച്ച ഏകകത്തിന്റെ അവകാശം” എന്നതിൽനിന്ന് “ബന്ധങ്ങളുടെ സങ്കീർണ്ണ ശൃംഖലയിൽ സ്വയംസംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഉദ്ഭവഗുണം” എന്നതിലേക്ക് പുനർനിർവചിക്കേണ്ടിവരുന്നു. രാഷ്ട്രം ലോകത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നതുകൊണ്ടല്ല സ്വതന്ത്രമാകുന്നത്; ലോകബന്ധങ്ങളുടെ വിയോജകശക്തികളെ നിയന്ത്രിക്കുകയും സംയോജകശക്തികളെ വികസനത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന കഴിവിലൂടെയാണ് അതിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം യാഥാർഥ്യമാകുന്നത്.

അതിനാൽ സമകാലീന ലോകത്തിൽ രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന രൂപം അടച്ചുപൂട്ടലല്ല, സ്വയംനിർണയമുള്ള തുറന്ന ബന്ധിതാവസ്ഥയാണ്. സ്വന്തം അസ്തിത്വത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഘടകങ്ങളെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ലോകവുമായി ബന്ധപ്പെടുക; മറ്റുള്ളവരിൽനിന്ന് അറിവ് സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ട് സ്വന്തം അറിവുസൃഷ്ടിശേഷി വികസിപ്പിക്കുക; അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുമ്പോഴും നിർണായക ഉൽപ്പാദനശേഷി നിലനിർത്തുക; കൂട്ടായ സുരക്ഷയിൽ പങ്കെടുക്കുമ്പോഴും സ്വന്തം പ്രതിരോധശേഷി സംരക്ഷിക്കുക; സാർവദേശീയ സംസ്കാരവുമായി ഇടപഴകുമ്പോഴും സ്വന്തം സാംസ്കാരിക വ്യക്തിത്വം നിലനിർത്തുക — ഇതാണ് സംയോജകബലവും വിയോജകബലവും തമ്മിലുള്ള ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള ചലനാത്മക സമതുലിതാവസ്ഥ.

ഈ സമതുലിതാവസ്ഥയാണ് ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ ഭാവിയിലെ രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രസങ്കൽപം. പരമാധികാരം ഇനി ഒരു കോട്ടയല്ല; അത് നിരന്തരം ചലിക്കുന്ന ഒരു ശക്തിക്ഷേത്രമാണ്. അതിന്റെ ശക്തി മതിലുകളുടെ ഉയരത്തിൽ അല്ല, ബന്ധങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാനും പുനഃസംഘടിപ്പിക്കാനും പുതിയ ശേഷികൾ സൃഷ്ടിക്കാനും കഴിയുന്ന സ്വയംസംഘടനാശേഷിയിലാണ്. ഈ അർത്ഥത്തിൽ ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പരമാധികാരം അതിന്റെ ഭൂമിയിൽ മാത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നില്ല; അതിന്റെ സാമ്പത്തികബന്ധങ്ങളിലും ശാസ്ത്രത്തിലും സാങ്കേതികവിദ്യയിലും സാമൂഹികബോധത്തിലും സംസ്കാരത്തിലും ഉൽപ്പാദനശേഷിയിലും ജനങ്ങളുടെ കൂട്ടായ സ്വയംനിർണയശേഷിയിലും വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.

അവിടെനിന്നാണ് രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തിന്റെ അടുത്ത ചരിത്രപരമായ ഘട്ടം ആരംഭിക്കുന്നത്: അധീനതയിൽനിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം മാത്രമല്ല, പരസ്പരബന്ധിതമായ ലോകത്തിൽ സ്വയംനിർണയശേഷിയുടെ നിരന്തരമായ വികസനം. ഇതാണ് ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തെ ഒരു രാഷ്ട്രീയനിയമപരമായ ആശയത്തിൽനിന്ന് ഒരു സമഗ്രമായ ഭൗതിക-സാമൂഹിക-ചരിത്രപരമായ ആശയമായി ഉയർത്തുന്നത്.

രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ ദീർഘമായ വിശകലനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന നിഗമനം ഇതാണ്: പരമാധികാരം ഒരു നിശ്ചലമായ നിയമാവകാശമല്ല; മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഭൗതികവും സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹികവും ശാസ്ത്രസാങ്കേതികവുമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഒരു സമൂഹം സ്വന്തം അസ്തിത്വത്തിന്റെ ദിശ സ്വയം നിർണയിക്കാനുള്ള നിരന്തരമായി പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന ശേഷിയാണ്. അതിനാൽ പരമാധികാരത്തെ ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഭൂപ്രദേശത്തിന്മേലുള്ള പരമാധികാരമായി മാത്രം നിർവചിക്കുന്നത് ഇന്നത്തെ സാർവദേശീയ യാഥാർഥ്യത്തെ വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഭൂപ്രദേശം അതിന്റെ ഒരു അടിസ്ഥാനതലമാണ്; എന്നാൽ അതിനപ്പുറം സാമ്പത്തികം, ഉൽപ്പാദനം, ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, ധനകാര്യം, ഊർജം, ഭക്ഷണം, പ്രതിരോധം, വിവരവിനിമയം, സംസ്കാരം, ജനങ്ങളുടെ കൂട്ടായ ബോധം എന്നിവയിലേക്കും പരമാധികാരത്തിന്റെ പരിധി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരു രാഷ്ട്രത്തെ ലോകത്തിൽനിന്ന് പൂർണ്ണമായി വേർതിരിക്കപ്പെട്ട ഒരു അടച്ച ഏകകമായി കാണാനാവില്ല. ഓരോ രാഷ്ട്രവും അനവധി രാഷ്ട്രങ്ങളുമായും സമൂഹങ്ങളുമായും സാമ്പത്തികവ്യവസ്ഥകളുമായും സാങ്കേതികശൃംഖലകളുമായും പ്രകൃതിവ്യവസ്ഥകളുമായും ബന്ധപ്പെട്ടു നിൽക്കുന്ന ഒരു സങ്കീർണ്ണ അസ്തിത്വമാണ്. അതിനാൽ രാഷ്ട്രപരമാധികാരവും സാർവദേശീയ പരസ്പരാശ്രിതത്വവും പരസ്പരം നിഷേധിക്കുന്ന രണ്ട് വിരുദ്ധങ്ങൾ അല്ല. അവ തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യത്തെ ഏത് തരത്തിലുള്ള ശക്തിബന്ധമാണ് നിർണയിക്കുന്നത് എന്നതാണ് നിർണായകം. സമത്വത്തിലും പരസ്പരലാഭത്തിലും അധിഷ്ഠിതമായ ബന്ധങ്ങൾ സംയോജകബലമായി മാറുന്നു; അസമത്വത്തിലും നിർബന്ധിത ആശ്രിതത്വത്തിലും ആധിപത്യത്തിലും അധിഷ്ഠിതമായ ബന്ധങ്ങൾ വിയോജകബലമായി മാറുന്നു.

അതിനാൽ ഭാവിയിലെ രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനചോദ്യം “ലോകത്തിൽനിന്ന് എങ്ങനെ സ്വതന്ത്രമായി നിൽക്കാം?” എന്നതല്ല. “ലോകവുമായി ആഴത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ടു നിൽക്കുമ്പോഴും സ്വന്തം സ്വയംനിർണയശേഷി എങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കുകയും വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യാം?” എന്നതാണ്. ഈ ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരം പൂർണ്ണമായ ഒറ്റപ്പെടലിലുമില്ല, പൂർണ്ണമായ ആശ്രിതത്വത്തിലുമില്ല. പരസ്പരബന്ധത്തിന്റെയും സ്വയംപര്യാപ്തതയുടെയും, സഹകരണത്തിന്റെയും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും, തുറന്ന ഇടപെടലിന്റെയും ആഭ്യന്തര സ്വയംസംഘടനയുടെയും ഇടയിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്ന ചലനാത്മക സമതുലിതാവസ്ഥയിലാണ് അതിന്റെ ഉത്തരം.

ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ സ്വയംപര്യാപ്തതയെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണയും പുനർനിർവചിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ആധുനിക ലോകത്തിൽ ഒരു രാഷ്ട്രം ഓരോ വസ്തുവും സ്വന്തം അതിർത്തിക്കുള്ളിൽ തന്നെ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കണമെന്നില്ല. അത്തരം പൂർണ്ണമായ അടച്ച സ്വയംപര്യാപ്തത ഉൽപ്പാദനശേഷിയുടെ സ്വാഭാവികമായ സാർവദേശീയവൽക്കരണത്തെ നിഷേധിക്കുന്നതാണ്. എന്നാൽ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനും ജനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾക്കും സുരക്ഷയ്ക്കും നിർണായകമായ മേഖലകളിൽ മറ്റൊരു ശക്തിയുടെ ഏകപക്ഷീയ നിയന്ത്രണം അനുവദിക്കാത്ത ശേഷി അനിവാര്യമാണ്. അതിനാൽ യഥാർഥ ലക്ഷ്യം പൂർണ്ണ സ്വയംപര്യാപ്തതയല്ല; തന്ത്രപരമായ സ്വയംനിർണയശേഷിയാണ്.

ഈ തന്ത്രപരമായ സ്വയംനിർണയശേഷിയുടെ അടിത്തറ സാമ്പത്തികമാണ്. സ്വന്തം ഉൽപ്പാദനശേഷി വികസിപ്പിക്കാതെ രാഷ്ട്രീയ പരമാധികാരം ദീർഘകാലം നിലനിർത്താനാവില്ല. ഭക്ഷണം, ഊർജം, ഔഷധം, യന്ത്രസാങ്കേതികവിദ്യ, അടിസ്ഥാന വ്യവസായം, ധനകാര്യ സംവിധാനം, ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ശക്തമായ ആഭ്യന്തര ശേഷി ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനശേഷി എന്നത് വിദേശബന്ധങ്ങളുടെ നിഷേധമല്ല. മറിച്ച് ലോകവ്യാപാരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുമ്പോഴും നിർണായകമായ മേഖലകളിൽ സ്വയംനിർണയശേഷി നഷ്ടപ്പെടാത്ത രീതിയിൽ സ്വന്തം സാമ്പത്തികഘടനയെ രൂപപ്പെടുത്തുകയാണ് വേണ്ടത്.

അതുപോലെ തന്നെ ശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയും ഇന്നത്തെ പരമാധികാരത്തിന്റെ പുതിയ അതിർത്തികളാണ്. അറിവ് സൃഷ്ടിക്കുന്ന സമൂഹത്തിനാണ് ഭാവിയെ സ്വാധീനിക്കാൻ കൂടുതൽ കഴിവുള്ളത്. മറ്റുള്ളവർ സൃഷ്ടിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യയെ ഉപഭോഗിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്ന സമൂഹത്തിന്റെ വികസനപാത പലപ്പോഴും മറ്റുള്ളവരുടെ തീരുമാനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കും. അതിനാൽ സർവകലാശാലകളും ഗവേഷണസ്ഥാപനങ്ങളും ശാസ്ത്രജ്ഞരും സാങ്കേതികവിദഗ്ധരും ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പ്രതിരോധശേഷിയുടെ ഭാഗമാണ്. ശാസ്ത്രീയചിന്തയുടെ വികസനം പോലും ഒരു തരത്തിലുള്ള പരമാധികാരസംരക്ഷണമാണ്, കാരണം ശാസ്ത്രീയമായി ചിന്തിക്കുന്ന സമൂഹത്തെ അന്ധമായ വിവരനിയന്ത്രണത്തിലൂടെയും അസത്യപ്രചാരണത്തിലൂടെയും എളുപ്പത്തിൽ നിയന്ത്രിക്കാനാവില്ല.

ഇതിന്റെ തുടർച്ചയായാണ് വിവരപരമാധികാരവും ബോധപരമാധികാരവും പ്രാധാന്യമാർജിക്കുന്നത്. ഡിജിറ്റൽ ആശയവിനിമയത്തിന്റെ കാലത്ത് ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയബോധം രൂപപ്പെടുന്ന ഇടം അതിന്റെ ഭൗമപരിധിക്കുള്ളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ലോകവ്യാപകമായ വിവരശൃംഖലകൾ ഓരോ സമൂഹത്തിന്റെയും ബോധത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതിനാൽ വിവരങ്ങളുടെ സ്വതന്ത്രപ്രവാഹം സംരക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്; അതോടൊപ്പം വിവരങ്ങളുടെ ഏകപക്ഷീയമായ നിയന്ത്രണത്തെയും വ്യാജവിവരങ്ങളുടെ സംഘടിത വ്യാപനത്തെയും ചെറുക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇവിടെ പരമാധികാരം വിവരങ്ങളെ അടച്ചുപൂട്ടുന്നതിലല്ല, ജനങ്ങൾക്ക് സത്യവും അസത്യവും വേർതിരിച്ചറിയാനുള്ള സ്വതന്ത്രമായ കൂട്ടായ വിവേചനശേഷി സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലാണ്.

അതുകൊണ്ട് ജനാധിപത്യം പരമാധികാരത്തിന്റെ ഒരു പുറം അലങ്കാരമല്ല; അതിന്റെ ആന്തരിക ഘടകമാണ്. ജനങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തമില്ലാതെ ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പരമാധികാരം ഭരണകൂടത്തിന്റെ അധികാരമായി ചുരുങ്ങിപ്പോകാം. ജനങ്ങൾ സ്വന്തം ജീവിതത്തെ ബാധിക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങളിൽ പങ്കാളികളാകുകയും ഭരണകൂടത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയും നയങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നിടത്താണ് പരമാധികാരം സാമൂഹിക ഉള്ളടക്കം നേടുന്നത്. ജനങ്ങളുടെ സ്വയംനിർണയശേഷിയും രാഷ്ട്രത്തിന്റെ സ്വയംനിർണയശേഷിയും പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തേണ്ടതാണ്.

ഇവിടെ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന തത്വം വ്യക്തമാകുന്നു: താഴത്തെ തലങ്ങളിലെ ശക്തികളുടെ സംഘടനയിൽനിന്നാണ് ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള ഗുണങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പരമാധികാരം ഭരണകൂടത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനത്തിൽനിന്ന് മാത്രം ഉദ്ഭവിക്കുന്നില്ല. ജനങ്ങളുടെ തൊഴിൽ, അറിവ്, ഉൽപ്പാദനം, സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾ, ശാസ്ത്രം, സംസ്കാരം, സ്ഥാപനങ്ങൾ, കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം എന്നിവയുടെ സംയോജിതഫലമായാണ് അത് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ജനങ്ങളെ ദുർബലപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് രാഷ്ട്രത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്താനാവില്ല. മറിച്ച് ജനങ്ങളുടെ കഴിവുകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെയാണ് രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പരമാധികാരം ആഴപ്പെടുന്നത്.

ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സാമൂഹികനീതിയും രാഷ്ട്രപരമാധികാരവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും വ്യക്തമാകുന്നു. കടുത്ത സാമൂഹിക അസമത്വവും സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രീകരണവും ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര സംയോജകബലത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു. സമൂഹത്തിലെ വലിയൊരു വിഭാഗം തങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന്മേൽ യാതൊരു നിയന്ത്രണവുമില്ലെന്ന് അനുഭവിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ദേശീയ ഐക്യം ദുർബലമാകും. അതിനാൽ സാമൂഹികനീതി, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം, പൊതുജനാരോഗ്യം, തൊഴിൽസുരക്ഷ, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ, സാമൂഹികസുരക്ഷ തുടങ്ങിയവ ക്ഷേമനയങ്ങൾ മാത്രമല്ല; അവ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര പരമാധികാരശേഷിയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്.

അതിനാൽ ദേശീയ സുരക്ഷയെ സൈനികസുരക്ഷയായി മാത്രം കാണുന്ന സമീപനം അപൂർണ്ണമാണ്. ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ജനങ്ങൾക്ക് ഭക്ഷണം ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ, ആരോഗ്യസംരക്ഷണം ദുർബലമാണെങ്കിൽ, വിദ്യാഭ്യാസം തകർന്നാൽ, തൊഴിൽ അവസരങ്ങൾ ഇല്ലെങ്കിൽ, സാമ്പത്തിക അസമത്വം നിയന്ത്രണാതീതമാകുകയാണെങ്കിൽ, സാമൂഹികവിഭജനം രൂക്ഷമാകുകയാണെങ്കിൽ ആ രാജ്യത്തിന്റെ ദീർഘകാല സുരക്ഷയും പരമാധികാരവും ദുർബലപ്പെടും. യഥാർഥ ദേശീയസുരക്ഷ എന്നത് സമൂഹത്തിന്റെ സമഗ്രമായ ജീവിതശേഷിയെ സംരക്ഷിക്കലാണ്.

ഇവിടെ സംയോജകബലങ്ങളുടെ ശക്തിപ്പെടുത്തലാണ് പരമാധികാരത്തിന്റെ ആന്തരിക രാഷ്ട്രീയം. സാമൂഹിക ഐക്യം, ശാസ്ത്രീയബോധം, സാമ്പത്തിക ഉൽപ്പാദനം, ജനാധിപത്യ പങ്കാളിത്തം, പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളിലുള്ള വിശ്വാസം, സാംസ്കാരിക ആത്മബോധം, പരസ്പരസഹകരണം എന്നിവ സംയോജകബലങ്ങളാണ്. വർഗീയവിദ്വേഷം, മതവിഭജനം, സാമൂഹികവൈരാഗ്യം, അതിരൂക്ഷമായ അസമത്വം, അഴിമതി, വിവരവഞ്ചന, സ്ഥാപനങ്ങളിലുള്ള അവിശ്വാസം എന്നിവ വിയോജകബലങ്ങളാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ദീർഘകാല പരമാധികാരം ഈ രണ്ട് ശക്തികളുടെ സമതുലിതാവസ്ഥയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.

അതിനാൽ ബാഹ്യ ഭീഷണികളെ ചെറുക്കുന്നതിനുമുമ്പ് ആഭ്യന്തര വിയോജകബലങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കുകയും പരിഹരിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. ആഭ്യന്തരമായി ദുർബലമായ ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന് പുറംലോകത്തുനിന്നുള്ള സമ്മർദ്ദങ്ങളെ ദീർഘകാലം ചെറുക്കാൻ കഴിയില്ല. ശക്തമായ സാമൂഹിക ഐക്യവും ഉൽപ്പാദനശേഷിയും ജനാധിപത്യപങ്കാളിത്തവും ഉള്ള ഒരു സമൂഹത്തിന് പുറംലോകത്തിലെ മാറ്റങ്ങളോട് കൂടുതൽ പ്രതിരോധശേഷിയോടെ പ്രതികരിക്കാൻ കഴിയും.

ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ രാഷ്ട്രപരമാധികാരം ഒരു അതിർത്തിരക്ഷാ പദ്ധതി മാത്രമല്ല; സാമൂഹിക സ്വയംസംഘടനയുടെ പദ്ധതിയാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രം നിരന്തരം മാറുന്ന ലോകത്തിൽ സ്വന്തം ഘടനകളെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കണം. പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ സ്വീകരിക്കണം, പുതിയ സാമ്പത്തികബന്ധങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം, പുതിയ ഉൽപ്പാദനശേഷികൾ വികസിപ്പിക്കണം, പുതിയ സാമൂഹികപ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരങ്ങൾ കണ്ടെത്തണം. പഴയ ഘടനകളെ മാറ്റമില്ലാതെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് പരമാധികാരത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നതല്ല; പലപ്പോഴും അത് പരമാധികാരത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തും.

ഇവിടെ മാറ്റവും സ്ഥിരതയും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യം പരമാധികാരത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ ചലനത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ നിൽക്കുന്നു. രാഷ്ട്രത്തിന് തന്റെ അടിസ്ഥാന അസ്തിത്വം സംരക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്; എന്നാൽ ആ അസ്തിത്വം സംരക്ഷിക്കാൻ തന്നെ അതിന്റെ രൂപങ്ങളും സ്ഥാപനങ്ങളും സാമ്പത്തികരീതികളും സാങ്കേതികശേഷികളും മാറേണ്ടിവരും. അതിനാൽ യഥാർഥ പരമാധികാരം പഴയ അവസ്ഥയെ മരവിപ്പിക്കുന്ന ശക്തിയല്ല. മാറ്റത്തെ നിയന്ത്രിക്കുകയും അതിലൂടെ സ്വയം പുനർനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ശക്തിയാണ്.

ഇതിലൂടെ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിലെ നിരന്തര ചലനം എന്ന ആശയം രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തിലും പ്രയോഗിക്കാം. പ്രപഞ്ചത്തിൽ യാതൊരു സംവിധാനവും പൂർണ്ണമായും നിശ്ചലമല്ല. ഓരോ സംവിധാനവും വിവിധ ശക്തികളുടെ നിരന്തര പ്രവർത്തനത്തിലൂടെയാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. രാഷ്ട്രവും അതിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമല്ല. സാമ്പത്തികമാറ്റം, ജനസംഖ്യാമാറ്റം, സാങ്കേതികമാറ്റം, കാലാവസ്ഥാമാറ്റം, അന്താരാഷ്ട്ര ശക്തിസമവാക്യങ്ങളിലെ മാറ്റം, സാംസ്കാരികപരിവർത്തനം എന്നിവ രാഷ്ട്രത്തെ നിരന്തരം പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്നു. പരമാധികാരം ഈ ചലനത്തെ തടയുന്നതിലൂടെ അല്ല, അതിനുള്ളിൽ സ്വയംസംഘടിതമായി നിലനിൽക്കുന്നതിലൂടെയാണ് സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്.

അതുകൊണ്ട് ഭാവിയിലെ പരമാധികാരമുള്ള രാഷ്ട്രം ഏറ്റവും അടച്ച രാഷ്ട്രമല്ല; ഏറ്റവും പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള തുറന്ന രാഷ്ട്രമാണ്. ലോകവുമായി ബന്ധപ്പെടാൻ കഴിയുകയും, എന്നാൽ ഒരു ബന്ധവും അതിന്റെ അടിസ്ഥാന സ്വയംനിർണയശേഷിയെ അപഹരിക്കാത്തവിധം ബന്ധങ്ങളെ ക്രമീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാഷ്ട്രം. അറിവ് സ്വീകരിക്കുകയും സ്വന്തം അറിവ് സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാഷ്ട്രം. വ്യാപാരം നടത്തുകയും സ്വന്തം അടിസ്ഥാന ഉൽപ്പാദനശേഷി സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാഷ്ട്രം. അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണത്തിൽ പങ്കെടുക്കുകയും സ്വന്തം തന്ത്രപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യം നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന രാഷ്ട്രം. ഇതാണ് പുതിയ പരമാധികാരത്തിന്റെ ഉയർന്ന രൂപം.

ഇവിടെ ബഹുധ്രുവ ലോകക്രമത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ സാധ്യത പ്രസക്തമാകുന്നു. ഒരൊറ്റ ശക്തികേന്ദ്രത്തിന്റെ ആധിപത്യത്തിന് പകരം നിരവധി ശക്തികേന്ദ്രങ്ങൾ ഉയർന്നുവരുമ്പോൾ ചെറുതും ഇടത്തരവുമായ രാഷ്ട്രങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ തന്ത്രപരമായ ഇടം ലഭിക്കാം. എന്നാൽ ബഹുധ്രുവത്വം തന്നെ അന്തിമലക്ഷ്യമല്ല. അതിന്റെ യഥാർഥ ചരിത്രമൂല്യം, ഓരോ രാഷ്ട്രത്തിനും സ്വന്തം വികസനപാത തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള കൂടുതൽ അവസരം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലാണ്. ബഹുധ്രുവത്വം പുതിയ ആധിപത്യങ്ങളുടെ മത്സരമായി മാറുകയാണെങ്കിൽ അതിന്റെ വിമോചനശേഷി പരിമിതപ്പെടും.

അതുകൊണ്ട് ഭാവിയിലെ ലോകക്രമം ബഹുധ്രുവത്വത്തിൽനിന്ന് ബഹുസ്വയംനിർണയത്തിലേക്ക് വളരേണ്ടതുണ്ട്. പല ശക്തികേന്ദ്രങ്ങൾ മാത്രം മതിയല്ല; എല്ലാ രാഷ്ട്രങ്ങൾക്കും തങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനും സ്വന്തം വികസനപാത തിരഞ്ഞെടുക്കാനും കഴിയുന്ന ഒരു ലോകക്രമമാണ് ആവശ്യമായത്. ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം മറ്റൊരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ അധീനതയിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്നതല്ല; പരസ്പരം സ്വാതന്ത്ര്യം അംഗീകരിക്കുന്ന ബന്ധങ്ങളിൽനിന്നാണ് യഥാർഥ സാർവദേശീയ സമാധാനം ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.

ഇതിലൂടെ രാഷ്ട്രപരമാധികാരവും സാർവദേശീയതയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഒരു പുതിയ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. സ്വന്തം രാഷ്ട്രത്തിന്റെ സ്വയംനിർണയശേഷിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് മറ്റുരാഷ്ട്രങ്ങളുടെ സ്വയംനിർണയശേഷിയെ നിഷേധിക്കണമെന്നില്ല. മറിച്ച് സ്വന്തം സ്വാതന്ത്ര്യം യഥാർഥമാക്കാൻ മറ്റുള്ളവരുടെ സ്വാതന്ത്ര്യവും അംഗീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. കാരണം ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ മേൽക്കോയ്മ മറ്റൊരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ തകർക്കുന്നിടത്ത് സ്ഥിരമായ സമാധാനം സാധ്യമല്ല. അതിനാൽ പരമാധികാരത്തിന്റെ ഉയർന്ന രൂപം പരസ്പര പരമാധികാരങ്ങളുടെ സഹവർത്തിത്വമാണ്.

ഇതാണ് ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ നിഗമനങ്ങളിൽ ഒന്ന്: വ്യത്യാസത്തിനുള്ളിലെ ഐക്യം. രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ നിലനിൽക്കും. അവയുടെ ചരിത്രവും സംസ്കാരവും സാമൂഹികസംവിധാനങ്ങളും സാമ്പത്തികഘടനകളും രാഷ്ട്രീയരീതികളും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. എന്നാൽ ഈ വ്യത്യാസങ്ങൾ ആധിപത്യത്തിലേക്കും ശത്രുതയിലേക്കും നയിക്കേണ്ടതില്ല. വ്യത്യാസങ്ങളെ അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ട് സഹകരിക്കാൻ കഴിയുമ്പോൾ വൈവിധ്യം തന്നെ സാർവദേശീയ സംയോജകബലമായി മാറും.

അതിനാൽ രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തിന്റെ ഭാവി ദേശീയ ഒറ്റപ്പെടലിലോ സാമ്രാജ്യത്വ ആധിപത്യത്തിലോ അല്ല; പരസ്പര സ്വയംനിർണയമുള്ള സഹവർത്തിത്വത്തിലാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രം സ്വന്തം വികസനപാത തിരഞ്ഞെടുക്കുമ്പോഴും മറ്റുരാഷ്ട്രങ്ങളുടെ വികസനപാതയെ നിർബന്ധിതമായി നിയന്ത്രിക്കാതിരിക്കുക; സ്വന്തം സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുമ്പോഴും മറ്റുള്ളവരുടെ സുരക്ഷയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്താതിരിക്കുക; സ്വന്തം സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുമ്പോഴും മറ്റുള്ളവരുടെ വിഭവങ്ങളെ ഏകപക്ഷീയമായി നിയന്ത്രിക്കാതിരിക്കുക — ഇതാണ് കൂടുതൽ ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള സാർവദേശീയ സംയോജിത സമതുലിതാവസ്ഥ.

അവസാനമായി, ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തെ ഒരു പുതിയ നിർവചനത്തിൽ ചുരുക്കാം: പരസ്പരം ബന്ധിതമായ സാർവദേശീയ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ വ്യവസ്ഥയ്ക്കുള്ളിൽ, ബാഹ്യ നിർബന്ധിത നിയന്ത്രണങ്ങളിൽനിന്ന് സ്വതന്ത്രമായി, സ്വന്തം ജനങ്ങളുടെ സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവും ശാസ്ത്രസാങ്കേതികവുമായ വികസനദിശ സ്വയം നിർണയിക്കുകയും അതിനാവശ്യമായ ഭൗതികവും സാമൂഹികവുമായ ശേഷികളെ നിരന്തരം പുനർനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഉദ്ഭവഗുണമാണ് രാഷ്ട്രപരമാധികാരം.

ഈ നിർവചനത്തിൽ പരമാധികാരം ഒരു മതിൽ അല്ല; ഒരു ശക്തിക്ഷേത്രമാണ്. അത് ഒരു രേഖയല്ല; ബന്ധങ്ങളുടെ ഒരു ശൃംഖലയാണ്. അത് നിശ്ചലമായ അവകാശമല്ല; നിരന്തരമായി പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന ശേഷിയാണ്. അത് ഭരണകൂടത്തിന്റെ മാത്രം അധികാരമല്ല; ജനസമൂഹത്തിന്റെ കൂട്ടായ സ്വയംനിർണയശേഷിയാണ്. അത് ലോകത്തിൽനിന്നുള്ള വേർപാടല്ല; ലോകബന്ധങ്ങളെ സ്വതന്ത്രമായി ക്രമീകരിക്കാനുള്ള കഴിവാണ്. അത് മറ്റുള്ളവരിന്മേലുള്ള ആധിപത്യമല്ല; സ്വന്തം അസ്തിത്വത്തെ മറ്റുള്ളവരുടെ നിർബന്ധിത നിയന്ത്രണത്തിൽനിന്ന് സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശേഷിയാണ്.

അതിനാൽ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അന്തിമനിഗമനം ഇതായിരിക്കും: ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പരമാധികാരം അതിന്റെ അതിർത്തികളുടെ ശക്തിയിൽ മാത്രം അളക്കേണ്ടതല്ല; ആ അതിർത്തികൾക്കുള്ളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംയോജകബലങ്ങളുടെ ശക്തിയിലും, പുറത്തുനിന്നുള്ള വിയോജകബലങ്ങളെ സമതുലിതമാക്കാനുള്ള ശേഷിയിലും, വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ പുതിയ സൃഷ്ടിശേഷികളാക്കി മാറ്റാനുള്ള കഴിവിലും ആണ് അതിന്റെ യഥാർഥ അളവ്.

ഒരു രാഷ്ട്രം കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നത് ലോകത്തിൽനിന്ന് കൂടുതൽ അകന്നുനിൽക്കുന്നതുകൊണ്ടല്ല. മറിച്ച് ലോകവുമായി കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ ബന്ധപ്പെടുമ്പോഴും സ്വന്തം സ്വയംനിർണയശേഷി കൂടുതൽ ഉയർന്നതലത്തിലേക്ക് വികസിപ്പിക്കുമ്പോഴാണ്. ബന്ധിതമായ സ്വാതന്ത്ര്യം — അഥവാ പരസ്പരാശ്രിതമായ ലോകത്തിൽ സ്വയംനിർണയമുള്ള അസ്തിത്വം — തന്നെയാണ് ഭാവിയിലെ പരമാധികാരത്തിന്റെ ഏറ്റവും വികസിതമായ രൂപം.

അവിടെനിന്ന് രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ അർത്ഥവും മാറുന്നു. പഴയ ലോകത്തിൽ “എന്റെ ഭൂമി, എന്റെ നിയമം” എന്നതായിരുന്നു പരമാധികാരത്തിന്റെ പ്രധാന മുദ്രാവാക്യം. ആധുനിക ലോകത്തിൽ അതിനൊപ്പം “എന്റെ വികസനപാത, എന്റെ വിഭവങ്ങൾ, എന്റെ അറിവ്, എന്റെ സാങ്കേതികശേഷി, എന്റെ സാമൂഹികനിർണയം” എന്നതും ചേർക്കേണ്ടിവരുന്നു. എന്നാൽ അതിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സാർവദേശീയ രൂപം “എന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടൊപ്പം മറ്റുള്ളവരുടെ സ്വാതന്ത്ര്യവും” എന്നതായിരിക്കണം.

ഇങ്ങനെ രാഷ്ട്രപരമാധികാരം ഒടുവിൽ മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ വലിയൊരു വൈരുദ്ധ്യത്തെ പരിഹരിക്കുന്ന ആശയമായി മാറുന്നു: വ്യത്യസ്തരായി നിലനിൽക്കുകയും ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കുകയും ചെയ്യുക; സ്വതന്ത്രരായി നിലനിൽക്കുകയും പരസ്പരം ആശ്രയിക്കുകയും ചെയ്യുക; സ്വന്തം പ്രത്യേകത സംരക്ഷിക്കുകയും സാർവദേശീയ സഹകരണത്തിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്യുക. ഈ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെ നിഷേധത്തിലല്ല അവയുടെ ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള സമതുലിതാവസ്ഥയിലാണ് ഭാവിയിലെ ലോകക്രമത്തിന്റെ സാധ്യത.

അതിനാൽ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തിന്റെ ഭാവി മതിലുകൾ ഉയർത്തുന്നതിലല്ല, സ്വയംനിർണയശേഷി ആഴപ്പെടുത്തുന്നതിലാണ്; ആധിപത്യം വികസിപ്പിക്കുന്നതിലല്ല, സമതുലിതമായ സഹവർത്തിത്വം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലാണ്; ലോകത്തിൽനിന്ന് വേർപെടുന്നതിലല്ല, ലോകവുമായി തുല്യബന്ധത്തിൽ ചേരുന്നതിലാണ്. സംയോജകബലങ്ങളും വിയോജകബലങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നിരന്തരമായ ചലനത്തിൽനിന്ന് ഉയർന്നുവരുന്ന ഈ ചലനാത്മക സമതുലിതാവസ്ഥ തന്നെയാണ് സമകാലീന സാർവദേശീയ ഭൗമരാഷ്ട്രീയത്തിൽ രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തിന്റെ യഥാർഥ ഭൗതിക ഉള്ളടക്കം.

അവസാനം, പരമാധികാരമുള്ള രാഷ്ട്രം ലോകത്തെ കീഴടക്കുന്ന രാഷ്ട്രമല്ല; ലോകം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും സ്വന്തം ജനങ്ങളുടെ ചരിത്രപരമായ ഭാവിയെ സ്വയം രൂപപ്പെടുത്താൻ കഴിയുന്ന രാഷ്ട്രമാണ്. ആ സ്വയംരൂപീകരണശേഷി സാമ്പത്തികമായി ശക്തവും, ശാസ്ത്രീയമായി സൃഷ്ടിപരവും, സാങ്കേതികമായി സ്വതന്ത്രവും, സാമൂഹികമായി സംയോജിതവും, രാഷ്ട്രീയമായി ജനാധിപത്യപരവും, സാംസ്കാരികമായി ആത്മവിശ്വാസമുള്ളതും, സാർവദേശീയമായി സഹകരണപരവുമായിരിക്കണം. അപ്പോഴാണ് രാഷ്ട്രപരമാധികാരം ഒരു നിയമപരമായ പ്രഖ്യാപനത്തിൽനിന്ന് ജീവിക്കുന്ന സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യമായി ഉയരുന്നത്.

ഇതാണ് ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ സമകാലീന രാഷ്ട്രപരമാധികാരത്തിന്റെ ഏറ്റവും വിശാലമായ അർത്ഥം: സ്വതന്ത്രമായ അസ്തിത്വവും പരസ്പരബന്ധിതമായ ലോകവും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യത്തെ നിഷേധിക്കാതെ, അതിനെ ഉയർന്നതലത്തിലുള്ള സ്വയംനിർണയമുള്ള സഹവർത്തിത്വമായി പരിവർത്തനം ചെയ്യുക.