സഖാവ് പി. കൃഷ്ണപ്പിള്ള — ഒരു ഓർമ്മക്കുറിപ്പ്

കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയചരിത്രത്തിൽ ചില മനുഷ്യർ കടന്നുപോകുന്നത് ഒരു കാലഘട്ടത്തിലൂടെയുള്ള യാത്രയായി മാത്രമല്ല; അവർ തന്നെ ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ പ്രതീകമായി മാറിക്കൊണ്ടാണ്. സഖാവ് പി. കൃഷ്ണപ്പിള്ള അത്തരമൊരു ചരിത്രപുരുഷനായിരുന്നു. കേരളത്തിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം വേരൂന്നിത്തുടങ്ങിയ കാലത്ത്, ജനങ്ങളുടെ ജീവിതദുരിതങ്ങളെയും ചൂഷണത്തെയും രാഷ്ട്രീയപ്രശ്നങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്നതിൽ നിർണായകമായ പങ്കുവഹിച്ച നേതാക്കളിൽ മുൻനിരയിലായിരുന്നു അദ്ദേഹം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം അധികാരത്തിന്റെയോ വ്യക്തിപരമായ നേട്ടങ്ങളുടെയോ ചരിത്രമല്ല; മറിച്ച് ഒരു ആശയത്തിനുവേണ്ടി സ്വന്തം ജീവിതം സമർപ്പിച്ച ഒരു വിപ്ലവകാരിയുടെ ചരിത്രമാണ്.

ഇന്നത്തെ കേരളത്തെ നോക്കുമ്പോൾ തൊഴിലാളി അവകാശങ്ങൾ, കർഷകസംഘടനകൾ, കൂലിവർധന, ജനാധിപത്യ അവകാശങ്ങൾ, സാമൂഹികനീതി തുടങ്ങിയവ സ്വാഭാവികമായി അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്ന ആശയങ്ങളായി തോന്നാം. എന്നാൽ അവ സ്വാഭാവികമായി ലഭിച്ചവയല്ല. ജന്മിത്തവും സാമൂഹിക അസമത്വവും തൊഴിലാളി ചൂഷണവും നിലനിന്നിരുന്ന കാലത്ത്, സാധാരണ മനുഷ്യർക്ക് തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാനുള്ള രാഷ്ട്രീയബോധം തന്നെ പരിമിതമായിരുന്നു. അത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിലാണ് കൃഷ്ണപ്പിള്ള ജനങ്ങൾക്കിടയിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെന്നത്. കമ്മ്യൂണിസം പുസ്തകങ്ങളിലെ സിദ്ധാന്തമായി മാത്രം നിലനിൽക്കരുതെന്നും അത് തൊഴിലാളിയുടെയും കർഷകന്റെയും ജീവിതപ്രശ്നങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടണമെന്നും അദ്ദേഹം തന്റെ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ തെളിയിച്ചു.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ മഹത്വം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസംഗങ്ങളിൽ മാത്രമല്ല, ജനങ്ങളോടൊപ്പമുള്ള ജീവിതത്തിലായിരുന്നു. സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ ഭാഷയിൽ അവരോട് സംസാരിക്കാനും അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ കേൾക്കാനും അവരെ സംഘടനാപരമായി കൂട്ടിയിണക്കാനും അദ്ദേഹത്തിന് അസാധാരണമായ കഴിവുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നതെന്ന മാർക്സിയൻ രാഷ്ട്രീയപാഠം അദ്ദേഹം പ്രായോഗികമായി ഉൾക്കൊണ്ടിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കൃഷ്ണപ്പിള്ളയെ ഒരു നേതാവായി മാത്രമല്ല, ജനങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയമായി ഉണർത്തിയ ഒരു സംഘാടകനായും കാണേണ്ടതുണ്ട്.

കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആദ്യകാല ചരിത്രം സംഘടനാപരമായ കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ ചരിത്രമാണ്. ഇന്ന് ഒരു രാഷ്ട്രീയപാർട്ടിക്ക് ലഭിക്കുന്ന സൗകര്യങ്ങളും ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളും മാധ്യമശ്രദ്ധയും അന്നുണ്ടായിരുന്നില്ല. നിരോധനങ്ങളും പൊലീസ് നിരീക്ഷണവും അറസ്റ്റുകളും കേസുകളും ഒളിവുജീവിതവും രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിലും കൃഷ്ണപ്പിള്ള പിന്മാറിയില്ല. സംഘടന കെട്ടിപ്പടുക്കുക, തൊഴിലാളികളെയും കർഷകരെയും രാഷ്ട്രീയമായി ബോധവൽക്കരിക്കുക, പ്രാദേശിക സമരങ്ങളെ വിശാലമായ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുക—ഇവയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതകൾ.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷത ജനങ്ങളിലെ സംഘടിതശക്തിയിലുള്ള വിശ്വാസമായിരുന്നു. ഒറ്റപ്പെട്ട വ്യക്തിയുടെ പ്രതിഷേധത്തിന് പരിമിതികളുണ്ട്; എന്നാൽ പൊതുതാൽപര്യത്തിനുവേണ്ടി സംഘടിതരായ ജനങ്ങളുടെ ശക്തിക്ക് സമൂഹത്തെ മാറ്റാനുള്ള കഴിവുണ്ട്. ഈ തിരിച്ചറിവാണ് തൊഴിലാളി-കർഷക സംഘടനകളുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് പിന്നിലെ രാഷ്ട്രീയബോധമായി മാറിയത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ സംഭാവനയെ ഒരു പാർട്ടി നേതാവിന്റെ സംഭാവനയായി മാത്രം ചുരുക്കുന്നത് ചരിത്രപരമായി ശരിയല്ല. കേരളത്തിലെ ആധുനിക ജനകീയ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിത്തറ പാകുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വഹിച്ച പങ്കാണ് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നത്.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു വലിയ പാഠവും നമുക്ക് ലഭിക്കുന്നു—രാഷ്ട്രീയവും വ്യക്തിജീവിതവും തമ്മിലുള്ള അകലം ഇല്ലാതാക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിന്റെ മാതൃക. അധികാരത്തിന്റെ സൗകര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ജനങ്ങളെ നയിക്കുന്നതിനുപകരം ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ കഠിനതകൾക്കിടയിൽ നിന്നുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം രാഷ്ട്രീയം ചെയ്തത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തിത്വത്തിൽ ലാളിത്യവും കഠിനമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിബദ്ധതയും ഒരുമിച്ചു കാണാം. ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവിന്റെ വിശ്വാസ്യത അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകളിൽ മാത്രമല്ല, സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ അദ്ദേഹം സ്വീകരിക്കുന്ന മൂല്യങ്ങളിലുമാണെന്ന സന്ദേശം കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ ജീവിതം നൽകുന്നു.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ കാലത്തെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തനത്തെ ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ പകർത്തുക സാധ്യമല്ല. ചരിത്രം അതേപടി ആവർത്തിക്കുകയുമില്ല. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയരീതിയുടെ അടിസ്ഥാനപാഠങ്ങൾ ഇന്നും പ്രസക്തമാണ്. ജനങ്ങളുമായി നിരന്തരമായ ബന്ധം, അവരുടെ യഥാർത്ഥ ജീവിതപ്രശ്നങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കൽ, സംഘടനാപരമായ ക്ഷമ, ആശയപരമായ വ്യക്തത, വ്യക്തിപരമായ സത്യസന്ധത, അധികാരത്തേക്കാൾ പ്രസ്ഥാനത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകൽ—ഇവ ഏതൊരു ജനകീയ രാഷ്ട്രീയപ്രസ്ഥാനത്തിനും ഇന്നും അനിവാര്യമായ ഗുണങ്ങളാണ്.

ഇന്ന് രാഷ്ട്രീയം വലിയ തോതിൽ മാധ്യമങ്ങളിലേക്കും സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളിലേക്കും മാറിയിരിക്കുന്നു. ഒരു രാഷ്ട്രീയനേതാവിന്റെ ജനപ്രീതി പലപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനങ്ങളുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള ബന്ധത്തേക്കാൾ ദൃശ്യപ്രചാരണങ്ങളിലൂടെ അളക്കപ്പെടുന്നു. വിവരങ്ങളുടെ അതിവേഗ പ്രവാഹം രാഷ്ട്രീയബോധവൽക്കരണത്തിനുള്ള പുതിയ സാധ്യതകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനൊപ്പം തെറ്റായ വിവരങ്ങൾക്കും വ്യക്തിഹത്യയ്ക്കും രാഷ്ട്രീയപ്രചാരണത്തിനും പുതിയ വാതിലുകളും തുറന്നിട്ടുണ്ട്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ രാഷ്ട്രീയജീവിതം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് ഒരു അടിസ്ഥാന സത്യമാണ്: ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ടുള്ള ബന്ധത്തിന് ഒരു മാധ്യമത്തിനും പൂർണ്ണമായ പകരമാകാൻ കഴിയില്ല.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ ഓർമ്മ അതുകൊണ്ട് ഒരു അനുസ്മരണദിനത്തിൽ പൂക്കളർപ്പിക്കുന്നതിൽ അവസാനിക്കേണ്ടതല്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തെ ചരിത്രപരമായി പഠിക്കുകയും അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയപാഠങ്ങൾ ഇന്നത്തെ സാമൂഹിക സാഹചര്യത്തിൽ പുനർവായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ അനുസ്മരണം. അദ്ദേഹം ജീവിച്ച കാലത്തെ ചൂഷണരൂപങ്ങൾ മാറിയിട്ടുണ്ടാകാം; എന്നാൽ സാമ്പത്തിക അസമത്വം, തൊഴിൽഅസ്ഥിരത, വർഗീയത, ജാതിവിവേചനം, കോർപ്പറേറ്റ് ആധിപത്യം, സാമൂഹിക അനീതി തുടങ്ങിയ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ പുതിയ രൂപങ്ങളിൽ തുടരുന്നു. അതിനാൽ കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ ഓർമ്മ ഇന്നത്തെ തലമുറയോട് ഒരു ചോദ്യം ഉന്നയിക്കുന്നു: ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ യഥാർത്ഥ മാറ്റം സൃഷ്ടിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയത്തിന് നാം എത്രമാത്രം പ്രതിബദ്ധരാണ്?

ഒരു മനുഷ്യന്റെ ജീവിതം അവസാനിക്കാം; എന്നാൽ അദ്ദേഹം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച ആശയം സമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കാം. പി. കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ ജീവിതം അതിന് ഒരു ഉദാഹരണമാണ്. വളരെ ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ ജീവിതം അവസാനിച്ചെങ്കിലും കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ച രാഷ്ട്രീയ പാരമ്പര്യം ദീർഘകാലം നിലനിന്നു. ഒരു വ്യക്തിയുടെ ആയുസ്സിനേക്കാൾ വലിയതാകാം ഒരു ആശയത്തിന്റെ ആയുസ്സ് എന്ന സത്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു.

സഖാവ് പി. കൃഷ്ണപ്പിള്ളയെ ഓർക്കുക എന്നത് ഭൂതകാലത്തിലെ ഒരു വിപ്ലവകാരിയെ മാത്രം ഓർക്കുകയല്ല. ജനങ്ങളുടെ വിമോചനത്തെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്രലക്ഷ്യമായി കാണുന്ന ഒരു പാരമ്പര്യത്തെ ഓർക്കുകയാണ്. അധികാരത്തേക്കാൾ ആശയത്തിനും വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തേക്കാൾ സമൂഹത്തിന്റെ പുരോഗതിക്കും പ്രാധാന്യം നൽകിയ ഒരു രാഷ്ട്രീയജീവിതത്തെ ഓർക്കുകയാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ ഓർമ്മ കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു അധ്യായം മാത്രമല്ല—ജനകീയ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ധാർമികതയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു നിരന്തരമായ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലുമാണ്.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയെ യഥാർത്ഥത്തിൽ അനുസ്മരിക്കേണ്ടത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ മുദ്രാവാക്യം വിളിക്കുന്നതിലൂടെ മാത്രമല്ല; അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ച ജനശക്തിയിലും സംഘടനയിലും സാമൂഹികനീതിയിലും മനുഷ്യവിമോചനത്തിലും വിശ്വാസം പുതുക്കിക്കൊണ്ടാണ്.

കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രം എഴുതുമ്പോൾ പി. കൃഷ്ണപ്പിള്ളയെ ഒഴിവാക്കി ആ ചരിത്രം പൂർണമാക്കാനാവില്ല. അതുപോലെതന്നെ കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ രാഷ്ട്രീയജീവിതത്തെ മനസ്സിലാക്കാനും കേരളസമൂഹത്തിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ആശയങ്ങൾ വേരുറപ്പിച്ച ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലം മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്. വ്യക്തിയും പ്രസ്ഥാനവും പരസ്പരം രൂപപ്പെടുത്തിയ ചരിത്രമാണിത്. 1906 ആഗസ്റ്റ് 19-ന് വൈക്കത്ത് ജനിച്ച കൃഷ്ണപ്പിള്ള വെറും 42 വർഷം മാത്രം ജീവിച്ചെങ്കിലും, കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അടിത്തറ പാകുന്നതിൽ അസാധാരണമായ പങ്കുവഹിച്ചു. 1948 ആഗസ്റ്റ് 19-ന് പാമ്പുകടിയേറ്റ് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ രാഷ്ട്രീയജീവിതം തുടക്കത്തിൽ ഗാന്ധിയൻ ദേശീയപ്രസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നു. 1930-ലെ ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് ജയിലിലായതും തുടർന്ന് ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹത്തിൽ പങ്കെടുത്തതും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വളർച്ചയിലെ പ്രധാന ഘട്ടങ്ങളായിരുന്നു. ജയിലിലെ അനുഭവങ്ങളും രാജ്യത്തിന്റെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക യാഥാർഥ്യങ്ങളുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള ബന്ധവും അദ്ദേഹത്തെ കൂടുതൽ തീവ്രമായ സാമൂഹികമാറ്റത്തിന്റെ ആശയങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ചു. പിന്നീട് കോൺഗ്രസ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം മാർക്സിസത്തിലേക്കും കമ്മ്യൂണിസത്തിലേക്കും നീങ്ങിയത്.

ഇത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ ആശയപരമായ മാറ്റം മാത്രമായിരുന്നില്ല. ദേശീയസ്വാതന്ത്ര്യം മാത്രം മതിയാകില്ലെന്നും രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടൊപ്പം സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ മോചനവും ആവശ്യമാണ് എന്ന തിരിച്ചറിവ് കേരളത്തിലെ ഒരു വിഭാഗം ദേശീയപ്രവർത്തകരിൽ വളർന്നുവരികയായിരുന്നു. ജന്മിത്തവും ജാതിവ്യവസ്ഥയും തൊഴിലാളി ചൂഷണവും നിലനിന്നിരുന്ന സമൂഹത്തിൽ, രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ചോദ്യം സാമൂഹികനീതിയുടെ ചോദ്യവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു. ഈ ചരിത്രപരമായ പരിവർത്തനത്തിന്റെ മുൻനിരയിൽ കൃഷ്ണപ്പിള്ള ഉണ്ടായിരുന്നു.

1934-ൽ കോൺഗ്രസ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ കേരളത്തിലെ അതിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയവരിൽ കൃഷ്ണപ്പിള്ള പ്രധാനിയായിരുന്നു. ദേശീയപ്രസ്ഥാനത്തിനകത്ത് നിന്നുകൊണ്ട് സോഷ്യലിസ്റ്റ് ആശയങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ആ ഘട്ടത്തിലെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനം. 1935 മുതൽ കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് നേതാക്കളും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ദേശീയനേതൃത്വവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ശക്തമായി. പി. സുന്ദരയ്യയും എസ്.വി. ഘാട്ടെയും കേരളത്തിലെത്തുകയും ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്, പി. കൃഷ്ണപ്പിള്ള തുടങ്ങിയ നേതാക്കളുമായി ബന്ധപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

ഈ ബന്ധങ്ങൾ പിന്നീട് കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിന് നിർണായകമായി. 1937 ജൂലൈയിൽ കോഴിക്കോട്ട് നടന്ന രഹസ്യയോഗത്തിൽ പി. കൃഷ്ണപ്പിള്ള, ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്, കെ. ദാമോദരൻ, എൻ.സി. ശേഖർ എന്നിവരും കേന്ദ്രകമ്മിറ്റി അംഗമായ എസ്.വി. ഘാട്ടെയും പങ്കെടുത്തു. കേരളത്തിലെ ആദ്യ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഘടകം രൂപംകൊണ്ടത് ഈ രാഷ്ട്രീയപ്രക്രിയയിലൂടെയാണ്. കൃഷ്ണപ്പിള്ള അതിന്റെ സെക്രട്ടറിയായി.

1939 ഡിസംബറിൽ പിണറായി പാറപ്രത്ത് നടന്ന രഹസ്യസമ്മേളനം കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ നിർണായക വഴിത്തിരിവായിരുന്നു. കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വലിയൊരു വിഭാഗം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലേക്ക് മാറുകയും കേരളത്തിൽ സംഘടിത കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പ്രവർത്തനത്തിന് അടിത്തറയിടുകയും ചെയ്തു. പി. കൃഷ്ണപ്പിള്ള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.

ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന ചരിത്രവസ്തുത ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം പുറത്തുനിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയസംഘടനയായി വളർന്നതല്ല. ദേശീയ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നതിനൊപ്പം കേരളത്തിലെ ദേശീയപ്രസ്ഥാനത്തിനകത്ത് വളർന്നുവന്ന സോഷ്യലിസ്റ്റ് ധാര, തൊഴിലാളി-കർഷക സമരങ്ങൾ, സാമൂഹിക നവോത്ഥാനം, ജാതിവിരുദ്ധ പോരാട്ടങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ചേർന്നാണ് അത് രൂപപ്പെട്ടത്. അതുകൊണ്ടാണ് കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം വളരെ വേഗത്തിൽ ഒരു ജനകീയ പ്രസ്ഥാനമായി മാറിയത്.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ ഏറ്റവും വലിയ സംഭാവനകളിലൊന്ന് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തെ തൊഴിലാളികളുടെയും കർഷകരുടെയും ദൈനംദിന ജീവിതവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചതാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ആലപ്പുഴയിലെ കയർ തൊഴിലാളികൾക്കിടയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം കേരളത്തിലെ വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ നിർണായകമായി. 1938-ലെ ആലപ്പുഴ തൊഴിലാളി പണിമുടക്കിന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഘടനാപരമായ പ്രവർത്തനം വലിയ പ്രചോദനമായി. ഈ തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനമാണ് പിന്നീട് ആലപ്പുഴയെ കേരളത്തിലെ ശക്തമായ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാക്കി മാറ്റിയത്.

ഇവിടെയാണ് കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ സംഘാടനശേഷി വ്യക്തമായി കാണുന്നത്. അദ്ദേഹം വെറും രാഷ്ട്രീയപ്രഭാഷകനായിരുന്നില്ല. തൊഴിലാളികളെ കണ്ടെത്തുകയും അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുകയും അവരെ സംഘടനയിൽ ചേർക്കുകയും അവരിൽനിന്ന് തന്നെ നേതാക്കളെ വളർത്തിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ശക്തമായ കേഡർ അടിത്തറയായി മാറിയതിൽ ഈ പ്രവർത്തനത്തിന് വലിയ പങ്കുണ്ടായിരുന്നു.

കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വളർച്ച തൊഴിലാളി-കർഷക പ്രശ്നങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിയിരുന്നില്ല. ജാതിവ്യവസ്ഥയും അയിത്തവും സാമൂഹിക അസമത്വവും എതിരിടുന്ന നവോത്ഥാന പ്രസ്ഥാനങ്ങളുമായും അതിന് ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. കൃഷ്ണപ്പിള്ളയും എ.കെ.ജിയും ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രവർത്തിച്ചതും ഇതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്. ക്ഷേത്രപ്രവേശനം പോലുള്ള വിഷയങ്ങളെ സാമൂഹിക വിമോചനത്തിന്റെ വിശാലമായ പ്രശ്നവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയം മുന്നേറിയത്.

ഇതിലൂടെ കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഒരു പ്രത്യേക സ്വഭാവം ലഭിച്ചു. വർഗചൂഷണത്തിനെതിരായ പോരാട്ടവും ജാതിയധിഷ്ഠിതമായ സാമൂഹിക അടിച്ചമർത്തലിനെതിരായ പോരാട്ടവും പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹികപരിവർത്തനത്തിൽ ഇത് നിർണായകമായ ഘടകമായി.

കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന കാലത്താണ് കൃഷ്ണപ്പിള്ള സംഘടന കെട്ടിപ്പടുത്തത്. അതുകൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയജീവിതത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം ഒളിവിലും ജയിലിലുമായിരുന്നു. 1940-ൽ അദ്ദേഹം അറസ്റ്റിലായി ജയിലിൽ കഴിയേണ്ടിവന്നു. 1942-ൽ മോചിതനായ ശേഷം വീണ്ടും പാർട്ടി പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

ഇത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയജീവിതത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന സവിശേഷതയിലേക്ക് നമ്മെ നയിക്കുന്നു. പാർട്ടി ഒരു സ്ഥാപനമോ ഓഫീസോ മാത്രമായിരുന്നില്ല; നേതാക്കളുടെ വ്യക്തിപരമായ സമർപ്പണവും ജനങ്ങളുമായുള്ള നിരന്തരബന്ധവുമായിരുന്നു അതിന്റെ ശക്തി. കൃഷ്ണപ്പിള്ളയ്ക്ക് ഒരു സ്ഥിരം രാഷ്ട്രീയകേന്ദ്രത്തിൽ ഇരുന്ന് പാർട്ടി നിയന്ത്രിക്കുക എന്നതിനേക്കാൾ കേരളത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ച് പ്രവർത്തകരെ കണ്ടെത്തുകയും അവരെ ബന്ധിപ്പിക്കുകയും സംഘടനയെ ഏകീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതായിരുന്നു പ്രധാനപ്പെട്ടത്.

ഇ.എം.എസ്. പിന്നീട് കൃഷ്ണപ്പിള്ളയെ പാർട്ടിയുടെ “itinerant centre” എന്ന നിലയിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചതായി കേരള ടൂറിസം വകുപ്പിന്റെ രേഖ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു—കേരളത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് സഞ്ചരിച്ച് പ്രവർത്തകരെ നേരിട്ട് കണ്ടുമുട്ടി പാർട്ടിയെ ഏകീകൃത സംഘടനയാക്കി മാറ്റിയ നേതാവ് എന്ന അർത്ഥത്തിൽ.

1940-കളിൽ തിരുവിതാംകൂറിലും കൊച്ചിയിലും മലബാറിലും തൊഴിലാളി-കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ശക്തമായി. തിരുവിതാംകൂറിലെ ദിവാൻ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ ഭരണത്തിനെതിരായ രാഷ്ട്രീയപ്രക്ഷോഭം ക്രമേണ ശക്തിപ്രാപിച്ചു. ആലപ്പുഴയിലെ കയർ തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനവും ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജനകീയ രാഷ്ട്രീയവും പിന്നീട് പുന്നപ്ര–വയലാർ സമരത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലമായി. 1946-ലെ പുന്നപ്ര–വയലാർ സമരം തിരുവിതാംകൂറിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണായകമായ സംഭവങ്ങളിലൊന്നായി മാറി.

കൃഷ്ണപ്പിള്ള സമരത്തിന്റെ എല്ലാ ഘട്ടങ്ങളിലും നേരിട്ട് മുന്നണിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന ലളിതമായ വ്യാഖ്യാനത്തേക്കാൾ, അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയസംഘടനാ പശ്ചാത്തലത്തിൽ അദ്ദേഹം വഹിച്ച പങ്കാണ് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്. സമരത്തിന് മുമ്പ് നേതാക്കളും കൃഷ്ണപ്പിള്ളയും ഇ.എം.എസും തമ്മിൽ വിശദമായ ചർച്ചകൾ നടന്നതായി പുന്നപ്ര–വയലാർ ചരിത്രരേഖ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

1948 ആഗസ്റ്റ് 19-ന്, തന്റെ 42-ാം ജന്മദിനത്തിൽ തന്നെയാണ് കൃഷ്ണപ്പിള്ള അന്തരിച്ചത്. ആലപ്പുഴയിലെ മുഹമ്മയ്ക്കടുത്ത് ഒളിവിൽ കഴിയുന്നതിനിടെ പാമ്പുകടിയേറ്റായിരുന്നു മരണം. പാർട്ടിയുടെ രഹസ്യയോഗത്തിനായി റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കുന്നതിനിടെയാണ് അപകടമുണ്ടായതെന്ന് രേഖകൾ പറയുന്നു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണം ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനമായിരുന്നെങ്കിലും, അദ്ദേഹം പടുത്തുയർത്തിയ സംഘടനാപാരമ്പര്യം അതോടെ അവസാനിച്ചില്ല. മറിച്ച് കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം കൂടുതൽ വിപുലമായ ജനകീയ പ്രസ്ഥാനമായി വളർന്നു. 1957-ൽ ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കേരളത്തിൽ ആദ്യ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മന്ത്രിസഭ അധികാരത്തിലെത്തിയപ്പോൾ, അതിന്റെ ചരിത്രപരമായ അടിത്തറയിൽ കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെയും ആദ്യകാല സംഘാടകരുടെയും പ്രവർത്തനത്തിന്റെ വലിയൊരു പങ്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ സംഭാവനയെ ഇ.എം.എസ്., എ.കെ.ജി., കെ. ദാമോദരൻ, എൻ.സി. ശേഖർ തുടങ്ങിയ ആദ്യകാല നേതാക്കളിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ചുനോക്കാൻ കഴിയില്ല. എന്നാൽ ഓരോരുത്തരും പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വ്യത്യസ്ത ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റി. ഇ.എം.എസ്. ആശയപരവും സൈദ്ധാന്തികവുമായ നേതൃത്വത്തിന് വലിയ സംഭാവന നൽകി; എ.കെ.ജി. ജനകീയ സമരങ്ങളുടെ മഹാനായ നേതാവായി ഉയർന്നു; കൃഷ്ണപ്പിള്ളയാകട്ടെ സംഘടനയെ കേരളത്തിന്റെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി തൊഴിലാളി-കർഷക ജനവിഭാഗങ്ങളിൽ പാർട്ടിയുടെ അടിത്തറ പാകുന്നതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. ഈ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനമാണ് കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രത്യേക ശക്തിയായി മാറിയത്.

അതിനാൽ കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ ചരിത്രം ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജീവചരിത്രമെന്ന പരിധിയിൽ ഒതുക്കരുത്. അത് കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സംഘടനാപരമായ ജനനചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ കാലത്ത് പ്രധാന രാഷ്ട്രീയപ്രശ്നങ്ങൾ സാമ്രാജ്യത്വം, ജന്മിത്തം, തൊഴിലാളി ചൂഷണം, ജാതിയടിച്ചമർത്തൽ, ജനാധിപത്യാവകാശങ്ങളുടെ അഭാവം എന്നിവയായിരുന്നു. ഇന്ന് സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങൾ മാറിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ സാമ്പത്തിക അസമത്വം, തൊഴിൽഅസ്ഥിരത, സ്വകാര്യവൽക്കരണം, കോർപ്പറേറ്റ് കേന്ദ്രീകരണം, ജാതി-മത ധ്രുവീകരണം, വിവരാധിപത്യം, രാഷ്ട്രീയപ്രചാരണത്തിന്റെ പുതിയ രൂപങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ പുതിയ രൂപങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.

അതിനാൽ കൃഷ്ണപ്പിള്ളയെ ഓർക്കുക എന്നത് പഴയ കാലത്തെ ഒരു വിപ്ലവകാരിയുടെ ചിത്രം ചുമരിൽ തൂക്കുക മാത്രമല്ല. അദ്ദേഹം ഏത് സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു, എങ്ങനെ ജനങ്ങളിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെന്നു, എങ്ങനെ സംഘടന കെട്ടിപ്പടുത്തു, എങ്ങനെ ആശയത്തെ ജനജീവിതവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചു എന്നതിനെ വീണ്ടും പഠിക്കുകയാണ്.

കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ സ്ഥാനം അതുകൊണ്ടുതന്നെ അതുല്യമാണ്. അദ്ദേഹം ഒരു വലിയ സിദ്ധാന്തഗ്രന്ഥം എഴുതിയ നേതാവായിരുന്നില്ല; എന്നാൽ അദ്ദേഹം ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ സിദ്ധാന്തത്തെ പ്രവർത്തനമാക്കി മാറ്റിയ സംഘാടകനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഒരു ദീർഘായുസ്സുള്ള രാഷ്ട്രീയനേതാവായിരുന്നില്ല; എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ 42 വർഷത്തെ ജീവിതം കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയചരിത്രത്തിൽ ദീർഘമായ ഒരു നിഴൽ വീഴ്ത്തി. അദ്ദേഹം ഒരു അധികാരസ്ഥാനത്തിരുന്ന നേതാവായിരുന്നില്ല; എന്നാൽ പിന്നീട് കേരളത്തിൽ അധികാരത്തിലെത്തിയ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അടിത്തറ പാകിയവരിൽ മുൻനിരയിലായിരുന്നു.

അതുകൊണ്ടാണ് പി. കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ ഓർമ്മ കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഓർമ്മ തന്നെയായി മാറുന്നത്. “സഖാവ്” എന്ന അഭിസംബോധന ഒരു വ്യക്തിയുടെ പേരിനുമുമ്പിൽ ചേർന്ന വിശേഷണമെന്നതിലുപരി, സമത്വത്തിനും സാമൂഹികനീതിക്കും മനുഷ്യവിമോചനത്തിനും വേണ്ടി സ്വയം സമർപ്പിച്ച ഒരു രാഷ്ട്രീയസംസ്കാരത്തിന്റെ പ്രതീകമായി മാറിയതിന്റെ ചരിത്രമാണ് കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ ചരിത്രം.

ഇന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദിനത്തിലും ചരമദിനത്തിലും അദ്ദേഹത്തെ ഓർക്കുമ്പോൾ ഏറ്റവും പ്രസക്തമായ ചോദ്യം ഇതാണ്: കൃഷ്ണപ്പിള്ള പടുത്തുയർത്തിയ ജനകീയ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന മൂല്യങ്ങളെ ഇന്നത്തെ കാലഘട്ടത്തിലെ പുതിയ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുമായി എങ്ങനെ ബന്ധിപ്പിക്കാം? ആ ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരം തേടുന്നതാണ് കൃഷ്ണപ്പിള്ളയ്ക്കുള്ള ഏറ്റവും അർത്ഥവത്തായ ആദരാഞ്ജലി.

സഖാവ് പി. കൃഷ്ണപ്പിള്ളയെ ഓർക്കുന്നത് കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഒരു വീരനായകനെ അനുസ്മരിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം ഒരു രാഷ്ട്രീയപാഠപുസ്തകമാണ്. വളരെ പരിമിതമായ സൗകര്യങ്ങളും കടുത്ത അടിച്ചമർത്തലുകളും നിലനിന്നിരുന്ന കാലത്ത്, ജനങ്ങളിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെന്ന് അവരുടെ ജീവിതപ്രശ്നങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയപ്രശ്നങ്ങളാക്കി മാറ്റുകയും അവരെ സംഘടനാപരമായി ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്ത രീതിയാണ് കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പാരമ്പര്യം. ഇന്നത്തെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാർ അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് പഠിക്കേണ്ടത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്തെ പ്രവർത്തനരീതികൾ അതേപടി ആവർത്തിക്കുകയല്ല; അദ്ദേഹം ഉൾക്കൊണ്ടിരുന്ന രാഷ്ട്രീയതത്വങ്ങളെ പുതിയ കാലത്തിന്റെ സാഹചര്യങ്ങളിലേക്ക് സർഗാത്മകമായി വികസിപ്പിക്കുകയാണ്.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ രാഷ്ട്രീയജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പാഠം ജനങ്ങളുമായുള്ള നിരന്തരബന്ധമാണ്. അദ്ദേഹം പാർട്ടി ഓഫീസിൽ ഇരുന്ന് ജനങ്ങളെ സംഘടിപ്പിച്ച നേതാവായിരുന്നില്ല. തൊഴിലാളികളുടെ ഇടയിലും കർഷകരുടെ ഇടയിലും സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതത്തിനിടയിലുമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം.

ഇന്നത്തെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഇതിൽ നിന്ന് വലിയൊരു പാഠമുണ്ട്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് മാത്രം ജനങ്ങളെ സമീപിക്കുന്നതോ പാർട്ടി പരിപാടികളിലും സമ്മേളനങ്ങളിലും മാത്രം ജനബന്ധം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നതോ പോരാ. തൊഴിലില്ലായ്മ, വിലക്കയറ്റം, വിദ്യാഭ്യാസച്ചെലവ്, ആരോഗ്യച്ചെലവ്, ഭവനപ്രശ്നം, കർഷകരുടെ പ്രതിസന്ധി, തൊഴിലാളികളുടെ തൊഴിൽഅസ്ഥിരത, ചെറുകിട വ്യാപാരികളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ, വയോജനങ്ങളുടെ സുരക്ഷ, സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങൾ—ജനങ്ങൾ ദിവസേന അനുഭവിക്കുന്ന യഥാർത്ഥ പ്രശ്നങ്ങളുടെ ഇടയിൽ പാർട്ടി സജീവമായി ഉണ്ടായിരിക്കണം. ജനങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്ന പാർട്ടിയല്ല, ജനങ്ങളോടൊപ്പം ജീവിക്കുന്ന പാർട്ടിയാണ് കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ പാഠം.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ ശക്തി അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തിപരമായ ജനപ്രീതിയിൽ മാത്രമായിരുന്നില്ല. സംഘടന കെട്ടിപ്പടുക്കാനുള്ള അസാധാരണമായ കഴിവിലായിരുന്നു. വ്യക്തിനേതൃത്വത്തെക്കാൾ അദ്ദേഹം പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ കൂട്ടായ ശക്തിയെയാണ് പ്രാധാന്യം നൽകിയത്.

ഇന്ന് സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങൾ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രസ്ഥാനത്തിന് വൻ പ്രചാരണശേഷി നൽകുന്നു. എന്നാൽ ഫേസ്ബുക്ക് പോസ്റ്റുകളും വാട്സ്ആപ്പ് സന്ദേശങ്ങളും യൂട്യൂബ് വീഡിയോകളും സംഘടനയ്ക്ക് പകരമാകില്ല. ഒരു പോസ്റ്റ് ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളിൽ എത്താം; പക്ഷേ ഒരു ആശയം സമൂഹത്തിൽ സ്ഥിരമായ ശക്തിയായി മാറണമെങ്കിൽ അതിന് പിന്നിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ സംഘടന ആവശ്യമാണ്.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ കാലത്ത് ഒരു പ്രവർത്തകനെ കണ്ടെത്തി രാഷ്ട്രീയമായി വളർത്തിയെടുക്കുന്നത് വർഷങ്ങളെടുത്ത പ്രക്രിയയായിരുന്നു. ഇന്നും അതുതന്നെയാണ് അടിസ്ഥാനപാഠം. കാഴ്ചക്കാരെക്കാൾ പ്രവർത്തകരെ സൃഷ്ടിക്കുക; അനുയായികളെക്കാൾ രാഷ്ട്രീയബോധമുള്ള കേഡർമാരെ വളർത്തുക.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ കാലത്തെ തൊഴിലാളി ലോകവും ഇന്നത്തെ തൊഴിലാളി ലോകവും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. അന്ന് ഫാക്ടറികളും കയർതൊഴിലാളികളും കർഷകത്തൊഴിലാളികളും കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്ന തൊഴിൽരംഗം ഇന്ന് ഗിഗ് തൊഴിലാളികൾ, ഡെലിവറി തൊഴിലാളികൾ, കരാർ തൊഴിലാളികൾ, പ്ലാറ്റ്ഫോം തൊഴിലാളികൾ, ഐ.ടി. ജീവനക്കാർ, സ്വകാര്യ മേഖലയിലെ അസ്ഥിര തൊഴിലാളികൾ തുടങ്ങിയ പുതിയ രൂപങ്ങളിലേക്ക് മാറിയിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ പാഠം പഴയ തൊഴിലാളി സംഘടനാരീതികളെ ആവർത്തിക്കുക എന്നതല്ല. പുതിയ തൊഴിലാളിവർഗത്തെ തിരിച്ചറിയുക എന്നതാണ്.

ഒരു ആപ്പ് കമ്പനിയിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഡെലിവറി തൊഴിലാളിയും, സ്ഥിരനിയമനമില്ലാതെ വർഷങ്ങളായി ജോലി ചെയ്യുന്ന കരാർ ജീവനക്കാരനും, ഓൺലൈൻ പ്ലാറ്റ്ഫോമിലൂടെ തൊഴിൽ കണ്ടെത്തുന്ന യുവാവും തൊഴിലാളിവർഗത്തിന്റെ പുതിയ രൂപങ്ങളാണ്. ഇവരുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം പ്രവേശിക്കണം.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ തലമുറയിലെ പ്രവർത്തകർ ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചവരായിരുന്നു. അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം സംഘടനാപ്രവർത്തനത്തിനായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടു.

ഇന്നത്തെ യുവതലമുറയിലേക്ക് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം എത്തണമെങ്കിൽ പഴയ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുന്നത് മാത്രം പോരാ. യുവാക്കളുടെ യഥാർത്ഥ ലോകത്തെ മനസ്സിലാക്കണം—തൊഴിൽ, വിദ്യാഭ്യാസം, സാങ്കേതികവിദ്യ, കൃത്രിമബുദ്ധി, കാലാവസ്ഥാമാറ്റം, കുടിയേറ്റം, മാനസിക സമ്മർദ്ദം, സാംസ്കാരിക സ്വാതന്ത്ര്യം, വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം, ഡിജിറ്റൽ ജീവിതം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം വ്യക്തമായ നിലപാടുകൾ അവതരിപ്പിക്കണം. യുവാക്കളെ പ്രചാരണത്തിന്റെ പ്രേക്ഷകരായി കാണാതെ ഭാവിയിലെ നേതൃത്വത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാക്കളായി കാണണം.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ രാഷ്ട്രീയജീവിതം ദേശീയപ്രസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് സോഷ്യലിസത്തിലേക്കും പിന്നീട് കമ്മ്യൂണിസത്തിലേക്കുമുള്ള ഒരു ആശയപരമായ യാത്രയായിരുന്നു. അതിനാൽ രാഷ്ട്രീയം വെറും സംഘടനാപ്രവർത്തനമല്ലെന്നും ആശയപരമായ പഠനവും ആവശ്യമാണ് എന്ന പാഠം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം നൽകുന്നു.

ഇന്ന് വിവരങ്ങളുടെ അമിതപ്രവാഹമുള്ള കാലമാണ്. സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ഓരോ ദിവസവും നൂറുകണക്കിന് രാഷ്ട്രീയവാദങ്ങൾ പ്രചരിക്കുന്നു. വ്യാജവാർത്ത, അർധസത്യങ്ങൾ, വ്യക്തിഹത്യ, വികാരപ്രചാരണം, മത-ജാതി ധ്രുവീകരണം എന്നിവ ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു.

ഇതിനെ നേരിടാൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകർക്ക് മാർക്സിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയസാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തിലും ചരിത്രത്തിലും ശാസ്ത്രത്തിലും സാമൂഹികശാസ്ത്രത്തിലും സമകാലിക സാങ്കേതികവിദ്യയിലും മാധ്യമവിശകലനത്തിലും ആഴത്തിലുള്ള പഠനം ആവശ്യമാണ്. ആശയപരമായി ദുർബലമായ പ്രസ്ഥാനത്തിന് പ്രചാരണയുദ്ധത്തിൽ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കാനാവില്ല.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്ന് പഠിക്കേണ്ട മറ്റൊരു പ്രധാന പാഠം കൂട്ടായ നേതൃത്വമാണ്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ഒരു വ്യക്തിയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള രാഷ്ട്രീയസംഘടനയാകുമ്പോൾ അതിന്റെ ആന്തരിക ജനാധിപത്യം ദുർബലമാകുന്നു.

നേതാക്കൾ ജനങ്ങളോട് ഉത്തരവിടുന്നവരല്ല; ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠിക്കുന്നവരും അവരെ രാഷ്ട്രീയമായി സംഘടിപ്പിക്കുന്നവരുമായിരിക്കണം. പാർട്ടിയിലെ താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളും വിമർശനങ്ങളും സംഘടനാപരമായ ചർച്ചകളിൽ ഗൗരവത്തോടെ പരിഗണിക്കണം. നേതാവിന്റെ മഹത്വം അദ്ദേഹത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള നിശ്ശബ്ദതയിൽ അല്ല; അദ്ദേഹത്തിന് കീഴിൽ വളരുന്ന പുതിയ നേതൃത്വത്തിലാണ്.

കൃഷ്ണപ്പിള്ള പ്രവർത്തിച്ച കാലത്ത് പാർട്ടിക്ക് കടുത്ത അടിച്ചമർത്തലുകൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. എന്നാൽ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് ആഭ്യന്തര ചർച്ചയും രാഷ്ട്രീയവിമർശനവും അനിവാര്യമായിരുന്നു.

ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ വിമർശനത്തെ ശത്രുതയായി കാണുന്ന പ്രവണത ഏതു രാഷ്ട്രീയപ്രസ്ഥാനത്തിനും അപകടകരമാണ്. പാർട്ടിക്കെതിരായ വിമർശനത്തിൽ എല്ലാം ശത്രുപ്രചാരണമല്ല. ചില വിമർശനങ്ങൾ യഥാർത്ഥ ജനാനുഭവങ്ങളിൽ നിന്നുണ്ടാകാം. അതിനാൽ വിമർശനത്തെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിനു പകരം അതിലെ സത്യത്തെ കണ്ടെത്താനുള്ള രാഷ്ട്രീയധൈര്യം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് ആവശ്യമാണ്.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ കാലത്ത് രാഷ്ട്രീയപ്രചാരണത്തിന്റെ പ്രധാന ആയുധങ്ങൾ പൊതുയോഗങ്ങളും ലഘുലേഖകളും പാർട്ടി പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളുമായിരുന്നു. ഇന്ന് സ്ഥിതി പൂർണമായും മാറിയിരിക്കുന്നു. വാർത്താമാധ്യമങ്ങൾ, ടെലിവിഷൻ, യൂട്യൂബ്, ഫേസ്ബുക്ക്, ഇൻസ്റ്റഗ്രാം, വാട്സ്ആപ്പ്, ഷോർട്ട് വീഡിയോ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ, കൃത്രിമബുദ്ധി അധിഷ്ഠിത ഉള്ളടക്കം—ഇവയെല്ലാം രാഷ്ട്രീയബോധം നിർമ്മിക്കുന്ന ശക്തികളാണ്. അതിനാൽ ഇന്നത്തെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകൻ ഒരു നല്ല സംഘാടകൻ മാത്രമല്ല, ഒരു നല്ല ആശയവിനിമയ പ്രവർത്തകനും ആയിരിക്കണം.

തെറ്റായ പ്രചാരണത്തിന് പ്രതികരിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയകഥനം സ്വയം നിർമ്മിക്കണം. ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ പാർട്ടി ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങൾ വസ്തുതകളുടെയും അനുഭവങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കണം. പ്രതികരണ രാഷ്ട്രീയം മാത്രം പോരാ; നാരേറ്റീവ് നിർമ്മിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയം ആവശ്യമാണ്.

കൃഷ്ണപ്പിള്ള അധികാരസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇരുന്ന നേതാവായിരുന്നില്ല. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഘടനാപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഫലമായി പിന്നീട് കേരളത്തിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സർക്കാർ അധികാരത്തിലെത്താനുള്ള ചരിത്രപരമായ സാഹചര്യം രൂപപ്പെട്ടു. ഇതിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന വലിയ പാഠം, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അന്തിമലക്ഷ്യമല്ല; ജനജീവിതത്തിൽ മാറ്റം സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ഒരു ഉപാധിയാണ് എന്നതാണ്.

അധികാരത്തിലെത്തിയ ശേഷം ഭരണകൂടത്തിന്റെ സ്ഥാപനപരമായ പരിമിതികളും ജനങ്ങളുടെ പ്രതീക്ഷകളും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യം കൂടുതൽ സങ്കീർണമാകും. അതിനാൽ ഭരണത്തിലിരിക്കുന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് സർക്കാരും പാർട്ടിയും ജനകീയ പ്രസ്ഥാനവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം നിരന്തരം പുനഃപരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ ഓർമ്മകളിൽ ഏറ്റവും ശക്തമായി നിലനിൽക്കുന്ന ഘടകങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലാളിത്യം. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ധാർമിക ശക്തി അതിന്റെ നേതാക്കളുടെ വ്യക്തിജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ജനങ്ങളോട് ത്യാഗം പ്രസംഗിക്കുകയും സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ അധികാരത്തിന്റെയും പദവിയുടെയും സൗകര്യങ്ങൾ തേടുകയും ചെയ്യുന്ന രാഷ്ട്രീയത്തിന് വിശ്വാസ്യത നഷ്ടപ്പെടും. അതിനാൽ പാർട്ടിയുടെ ആശയവും പ്രവർത്തകന്റെ ജീവിതവും തമ്മിൽ വലിയ അകലം ഉണ്ടാകരുത്. ജനങ്ങൾ നേതാവിന്റെ പ്രസംഗം മാത്രമല്ല കാണുന്നത്; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതവും നിരീക്ഷിക്കുന്നു.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ കാലത്തെ കേരളത്തിൽ ജാതിവ്യവസ്ഥ ശക്തമായ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യമായിരുന്നു. ഇന്ന് നിയമപരവും സാമൂഹികവുമായ പല മാറ്റങ്ങളും സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ജാതി പൂർണമായി ഇല്ലാതായിട്ടില്ല. അതുപോലെ മതപരമായ ധ്രുവീകരണവും പുതിയ രാഷ്ട്രീയരൂപങ്ങളിൽ ശക്തിപ്പെടുകയാണ്.

വർഗരാഷ്ട്രീയത്തെ ജാതിയുടെയും മതത്തിന്റെയും യാഥാർഥ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ച് കാണാൻ കഴിയില്ല. എന്നാൽ ജാതി-മത തിരിച്ചറിവുകളെ വർഗഐക്യത്തിന് പകരം സ്ഥാപിക്കുന്നതും അപകടകരമാണ്.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്ന് ഇന്നത്തെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാർ പഠിക്കേണ്ടത് സാമൂഹികമായി അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട വിഭാഗങ്ങളുടെ പ്രത്യേക പ്രശ്നങ്ങളെ അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ട്, അവയെ വിശാലമായ ജനാധിപത്യ-വർഗഐക്യത്തിലേക്ക് ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയമാണ്.

ഒരു രാഷ്ട്രീയ ആശയം എത്ര ശരിയായതായാലും ജനങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലാകാത്ത ഭാഷയിൽ അവതരിപ്പിച്ചാൽ അതിന്റെ സാമൂഹിക സ്വാധീനം കുറയും. കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ സംഘാടനശേഷിയുടെ ഒരു കാരണം സാധാരണ ജനങ്ങളുമായി അവരുടെ ഭാഷയിൽ സംസാരിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞതായിരുന്നു.

ഇന്ന് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിനും അതേ വെല്ലുവിളിയുണ്ട്. സങ്കീർണമായ സൈദ്ധാന്തിക പദാവലികൾക്കപ്പുറം, ഒരു സാധാരണ തൊഴിലാളിയുടെ ജീവിതപ്രശ്നം എങ്ങനെ രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്ന് ലളിതമായ ഭാഷയിൽ വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയണം.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ കാലത്തെ ജനങ്ങൾ വലിയ ദാരിദ്ര്യവും അടിച്ചമർത്തലും അനുഭവിച്ചിരുന്നെങ്കിലും അവർക്ക് ഒരു പുതിയ സമൂഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രതീക്ഷ ഉണ്ടായിരുന്നു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയശക്തികളിലൊന്ന് ആ പ്രതീക്ഷയായിരുന്നു. ഇന്നും ഒരു ജനകീയ പ്രസ്ഥാനം ജനങ്ങളോട് പ്രശ്നങ്ങൾ മാത്രം പറയരുത്. മാറ്റത്തിന് സാധ്യമായ ഒരു ബദൽ ഭാവി കാണിച്ചുകൊടുക്കണം.

മുതലാളിത്തത്തിന്റെ വിമർശനം ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ അതിനൊപ്പം എന്തുതരം സമൂഹമാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്, ആ സമൂഹത്തിൽ തൊഴിൽ എങ്ങനെയായിരിക്കും, വിദ്യാഭ്യാസം എങ്ങനെയായിരിക്കും, ആരോഗ്യസംരക്ഷണം എങ്ങനെയായിരിക്കും, സാങ്കേതികവിദ്യ ആരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരിക്കും, പരിസ്ഥിതിയും വികസനവും എങ്ങനെ സന്തുലിതമാക്കും, ജനാധിപത്യം എങ്ങനെ കൂടുതൽ ആഴത്തിലാക്കും തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ ഉത്തരവും വേണം.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ ചിത്രത്തിന് മുന്നിൽ പുഷ്പാർച്ചന നടത്തുന്നതും അനുസ്മരണ സമ്മേളനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതും ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ അതിനേക്കാൾ വലിയ അനുസ്മരണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയരീതിയിലെ അടിസ്ഥാനഗുണങ്ങളെ ഇന്നത്തെ കാലഘട്ടത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരികയാണ്.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ ഓർമ്മകളിൽ നിന്ന് ഇന്നത്തെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാർ ആദ്യം ഉൾക്കൊള്ളേണ്ടത് ജനങ്ങളിലേക്ക് കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ ഇറങ്ങിച്ചെല്ലുക എന്ന പാഠമാണ്. ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം പുറത്തുനിന്ന് നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനുപകരം അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ നേരിട്ട് കേൾക്കുകയും മനസ്സിലാക്കുകയും അവരോടൊപ്പം നിൽക്കുകയും വേണം. അതോടൊപ്പം ശക്തമായ സംഘടന കെട്ടിപ്പടുക്കുകയും പുതിയ പ്രവർത്തകരെ കണ്ടെത്തി രാഷ്ട്രീയമായി വളർത്തിയെടുക്കുകയും യുവാക്കളെ നേതൃത്വത്തിന്റെ പുതിയ തലമുറയായി ഉയർത്തിക്കൊണ്ടുവരികയും വേണം. മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന തൊഴിൽലോകത്തെ തിരിച്ചറിയുകയും ഗിഗ് തൊഴിലാളികൾ, പ്ലാറ്റ്ഫോം തൊഴിലാളികൾ, കരാർ തൊഴിലാളികൾ, ഐ.ടി. ജീവനക്കാർ തുടങ്ങി തൊഴിലിന്റെ പുതിയ രൂപങ്ങളിലേക്ക് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം എത്തിച്ചേരുകയും വേണം. അതോടൊപ്പം ശാസ്ത്രത്തെയും സാങ്കേതികവിദ്യയെയും ആഴത്തിൽ പഠിക്കുകയും അവ സമൂഹത്തിലും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലും സൃഷ്ടിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കുകയും വേണം.

ഇന്നത്തെ വിവരസാങ്കേതിക കാലഘട്ടത്തിൽ മാധ്യമങ്ങളുടെയും സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളുടെയും ശക്തിയും അവ ജനാഭിപ്രായത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന രീതികളും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാർ ഗൗരവമായി പഠിക്കേണ്ടതുണ്ട്. വിമർശനത്തെ ശത്രുതയായി കാണാതെ അതിൽനിന്ന് പഠിക്കാനുള്ള രാഷ്ട്രീയസംസ്കാരം വളർത്തുകയും ആശയപരമായ വ്യക്തതയും മാർക്സിസ്റ്റ് സൈദ്ധാന്തിക അടിത്തറയും ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും വേണം. വ്യക്തിപൂജയെയും നേതാവിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള അന്ധമായ രാഷ്ട്രീയത്തെയും നിരസിച്ച് കൂട്ടായ നേതൃത്വത്തിനും സംഘടനാപരമായ ജനാധിപത്യത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകണം. പാർട്ടിയുടെ പുറത്തു മാത്രമല്ല, പാർട്ടിയുടെ ഉള്ളിലും ജനാധിപത്യം കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ ശക്തിപ്പെടുത്തണം. ഏറ്റവും പ്രധാനമായി, ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ അവർക്കു മാറ്റത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷയും ബദൽ സമൂഹത്തിന്റെ സ്വപ്നവും നൽകാൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് കഴിയണം. ജനങ്ങളിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലുക, അവരെ കേൾക്കുക, സംഘടന കെട്ടിപ്പടുക്കുക, പുതിയ തലമുറയെ വളർത്തുക, കാലത്തിന്റെ മാറ്റങ്ങളെ പഠിക്കുക, ആശയപരമായ വ്യക്തത നിലനിർത്തുക, വിമർശനത്തെ സ്വീകരിക്കുക, വ്യക്തിപൂജയെ നിരസിക്കുക, സംഘടനയ്ക്കകത്തെ ജനാധിപത്യം ശക്തിപ്പെടുത്തുക, ഒടുവിൽ ജനജീവിതത്തിൽ പ്രതീക്ഷ സൃഷ്ടിക്കുക—ഇവയാണ് കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ ഓർമ്മകളിൽ നിന്ന് ഇന്നത്തെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാർ ഉൾക്കൊള്ളേണ്ട അടിസ്ഥാനപാഠങ്ങൾ.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ ജീവിതം നമ്മോട് പറയുന്നത് ഒടുവിൽ ഒരു ലളിതമായ കാര്യമാണ്: ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ യഥാർത്ഥ ശക്തി അതിന്റെ ഓഫീസുകളിലും സ്ഥാനങ്ങളിലുമല്ല; ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ അത് എത്രമാത്രം വിശ്വാസവും പ്രതീക്ഷയും സംഘടിതശക്തിയും സൃഷ്ടിക്കുന്നു എന്നതിലാണ്.

അദ്ദേഹം ജീവിച്ച കാലം തിരിച്ചുവരില്ല. എന്നാൽ അദ്ദേഹം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച ജനകീയ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ആവശ്യകത പുതിയ രൂപങ്ങളിൽ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കൃഷ്ണപ്പിള്ളയെ ഓർക്കുക എന്നത് ഭൂതകാലത്തെ ആരാധിക്കുകയല്ല—ഭാവിയെ നിർമ്മിക്കാൻ ചരിത്രത്തിൽ നിന്ന് പഠിക്കുകയാണ്.

കൃഷ്ണപ്പിള്ളയുടെ യഥാർത്ഥ സ്മാരകം ഒരു പ്രതിമയല്ല; അനീതിക്കെതിരെ സംഘടിതമായി നിലകൊള്ളുന്ന, ജനങ്ങളിൽ വിശ്വാസം സൃഷ്ടിക്കുന്ന, പുതിയ സമൂഹത്തെ സ്വപ്നം കാണുകയും അതിനായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഓരോ ജനകീയ പ്രവർത്തകനുമാണ്.