ഞാൻ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയിലും ഔപചാരികമായി അംഗമല്ല. എന്നാൽ അതുകൊണ്ട് ഞാൻ രാഷ്ട്രീയരഹിതനല്ല; മറിച്ച്, രാഷ്ട്രീയം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായ സാമൂഹിക ചോദ്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒന്നാണെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. സമൂഹത്തിൽ സമ്പത്തും അധികാരവും എങ്ങനെ വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു, ആരാണ് ഉൽപ്പാദനോപാധികളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്, ആരുടെ അധ്വാനമാണ് മറ്റൊരാളുടെ സമ്പത്തായി മാറുന്നത്, ആരാണ് തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നത്, ആരാണ് ആ തീരുമാനങ്ങളുടെ ഭാരം വഹിക്കുന്നത്, മനുഷ്യന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യവും അന്തസ്സും എത്രത്തോളം യാഥാർഥ്യമാകുന്നു — ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നതിനെ ഞാൻ രാഷ്ട്രീയനിഷ്പക്ഷതയായി കാണുന്നില്ല. ഈ ചോദ്യങ്ങളെ വിമർശനാത്മകമായി സമീപിക്കുന്നതിലാണ് എന്റെ രാഷ്ട്രീയം.
ഈ അർത്ഥത്തിലാണ് ഞാൻ ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്. ഒരു പാർട്ടിയുടെ അംഗത്വത്തിന്റെ പേരിലല്ല, മനുഷ്യന്റെ മേൽ മനുഷ്യന്റെ ചൂഷണം അവസാനിക്കണം എന്ന അടിസ്ഥാന ബോധ്യത്തിന്റെ പേരിലാണ് എന്റെ കമ്മ്യൂണിസം. മനുഷ്യന്റെ അധ്വാനവും പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളും ശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയും സമൂഹത്തിന്റെ പൊതുവായ സൃഷ്ടിശേഷിയും ഒരു ചെറിയ വിഭാഗത്തിന്റെ സമ്പത്തും അധികാരവും വർധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഉപകരണങ്ങളായി മാത്രം മാറുന്ന സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയെ ഞാൻ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. ജനങ്ങളുടെ അധ്വാനത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്ന സമ്പത്തിന്റെ ഗുണഫലം വിശാലമായ സമൂഹത്തിന് ലഭിക്കണമെന്നും മനുഷ്യന്റെ ഭൗതികവും ബൗദ്ധികവും സാംസ്കാരികവുമായ കഴിവുകളുടെ സമഗ്രമായ വികാസത്തിന് സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടണമെന്നും ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം കമ്മ്യൂണിസം ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചിഹ്നമല്ല. അത് ഒരു മുദ്രാവാക്യവുമല്ല. അതൊരു സാമൂഹിക വിമോചനത്തിന്റെ ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണമാണ്. സമൂഹത്തെ അതിന്റെ ഉപരിതല രൂപങ്ങളിൽ മാത്രം കാണാതെ, അതിന്റെ ഉൽപ്പാദനബന്ധങ്ങളിലേക്കും വർഗ്ഗബന്ധങ്ങളിലേക്കും അധികാരഘടനകളിലേക്കും ചരിത്രപരമായ ചലനങ്ങളിലേക്കും കടന്നുചെന്ന് മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ശ്രമമാണ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ചിന്ത. മനുഷ്യസമൂഹം നിശ്ചലമായ ഒന്നല്ല; നിരന്തരമായ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളിലൂടെയും സംഘർഷങ്ങളിലൂടെയും പരിവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും വികസിക്കുന്ന ഒരു ചരിത്രപ്രക്രിയയാണ്. ഈ ചലനാത്മകത മനസ്സിലാക്കാനുള്ള മാർക്സിന്റെ സംഭാവന ഇന്നും അതീവ പ്രസക്തമാണ്.
എന്നാൽ മാർക്സിസത്തെ ഞാൻ ഒരു അടഞ്ഞ സിദ്ധാന്തമായി കാണുന്നില്ല. മാർക്സിസത്തെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഏറ്റവും നല്ല മാർഗം അതിനെ മരവിപ്പിക്കുകയല്ല; വികസിപ്പിക്കുകയാണ്. മാർക്സും എംഗൽസും ജീവിച്ചിരുന്ന കാലത്തെ ശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയും ഉൽപ്പാദനരീതികളും ഇന്നത്തേതിൽ നിന്ന് അടിസ്ഥാനപരമായി വ്യത്യസ്തമാണ്. അതിനുശേഷം ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലും ജീവശാസ്ത്രത്തിലും രസതന്ത്രത്തിലും ന്യൂറോസയൻസിലും വിവരശാസ്ത്രത്തിലും സിസ്റ്റംസ് സയൻസിലും ഗണിതശാസ്ത്രത്തിലും വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചു. അതോടൊപ്പം മുതലാളിത്തവും അതിന്റെ രൂപം മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്. വ്യവസായ മുതലാളിത്തത്തിൽ നിന്ന് ധനമൂലധനത്തിലേക്കും ആഗോളീകരണത്തിലേക്കും ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലേക്കും പ്ലാറ്റ്ഫോം ക്യാപിറ്റലിസത്തിലേക്കും ഡാറ്റയും കൃത്രിമബുദ്ധിയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന പുതിയ അധികാരരൂപങ്ങളിലേക്കും അത് പരിണമിച്ചിരിക്കുന്നു.
അതിനാൽ ഇന്നത്തെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റിന് പഴയ ഉത്തരങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുന്നത് മതിയാകില്ല. പുതിയ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് പുതിയ ഉത്തരങ്ങൾ കണ്ടെത്തണം. തൊഴിൽ എന്നതിന്റെ സ്വഭാവം മാറുമ്പോൾ വർഗ്ഗത്തിന്റെ ഘടന എങ്ങനെ മാറുന്നു? കൃത്രിമബുദ്ധിയും ഓട്ടോമേഷനും ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വർധിപ്പിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഗുണഫലം ആർക്കാണ് ലഭിക്കുന്നത്? ഡാറ്റ ഒരു പുതിയ ഉൽപ്പാദന വിഭവമായി മാറുമ്പോൾ അതിന്റെ ഉടമസ്ഥത ആരുടേതാണ്? അറിവ് സ്വകാര്യ സ്വത്തായി മാറുന്നതിന്റെ സാമൂഹിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ എന്താണ്? കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധിയും പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ അമിത ചൂഷണവും മുതലാളിത്തത്തിന്റെ ഘടനയുമായി എങ്ങനെ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങളെ അഭിമുഖീകരിക്കാതെ ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ കമ്മ്യൂണിസത്തിന് മുന്നോട്ട് പോകാനാവില്ല.
അതുകൊണ്ടാണ് ശാസ്ത്രീയ ചിന്ത എന്റെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നിലപാടിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാകുന്നത്. കമ്മ്യൂണിസം ശാസ്ത്രത്തിന്റെ പേരിൽ സംസാരിക്കുകയും എന്നാൽ പുതിയ ശാസ്ത്രീയ അറിവുകളെ സംശയത്തോടെ കാണുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു വൈരുദ്ധ്യത്തിൽ കുടുങ്ങരുത്. പ്രകൃതിയെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ ധാരണ വികസിക്കുന്നതനുസരിച്ച് ഭൗതികവാദത്തിന്റെ ദാർശനിക വ്യാഖ്യാനങ്ങളും വികസിക്കണം. മനുഷ്യസമൂഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ അറിവ് വികസിക്കുന്നതനുസരിച്ച് സാമൂഹിക പരിവർത്തനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ സിദ്ധാന്തങ്ങളും വികസിക്കണം. ചോദ്യങ്ങളെ ഭയപ്പെടാത്തതാണ് ശാസ്ത്രീയ മനോഭാവം; വിമർശനത്തെ ഭയപ്പെടാത്തതാണ് ജീവിക്കുന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ചിന്ത.
ഇതിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഞാൻ ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സ് എന്ന ആശയപരമായ അന്വേഷണത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നത്. പ്രകൃതിയിലും ജീവലോകത്തിലും മനുഷ്യസമൂഹത്തിലും നിരന്തരം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പരസ്പരവിരുദ്ധ ശക്തികൾ, അവയുടെ ചലനാത്മക ബന്ധങ്ങൾ, സമതുലിതാവസ്ഥകൾ, തകർച്ചകൾ, പുതിയ ക്രമങ്ങളുടെ ഉദയം എന്നിവയെ ആധുനിക ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ശ്രമമാണത്. മാർക്സിയൻ ദ്വന്ദ്വാത്മക ഭൗതികവാദത്തെ ഉപേക്ഷിക്കുകയല്ല അതിന്റെ ലക്ഷ്യം; മറിച്ച്, ആധുനിക ശാസ്ത്രം മുന്നോട്ടുവച്ച പുതിയ അറിവുകളുമായി അതിന്റെ ബന്ധം അന്വേഷിക്കുകയാണ്. പ്രകൃതിയെയും സമൂഹത്തെയും നിശ്ചലമായ വസ്തുക്കളുടെ കൂട്ടമായി കാണാതെ, പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ചലനാത്മക പ്രക്രിയകളായി കാണേണ്ടതുണ്ടെന്ന ബോധ്യമാണ് ഈ അന്വേഷണത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ.
എന്റെ കമ്മ്യൂണിസം വ്യക്തിപൂജയുടേതല്ല. ഒരു നേതാവിനും ചരിത്രത്തിനും വിമർശനത്തിനും മുകളിലായി നിൽക്കാൻ കഴിയില്ല. വിപ്ലവകാരികളായ നേതാക്കളെ ആദരിക്കാം; അവരുടെ സംഭാവനകളിൽ നിന്ന് പഠിക്കാം; എന്നാൽ അവരെ തെറ്റുപറ്റാത്തവരായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത് മാർക്സിയൻ ചിന്തയുടെ ആത്മാവിനോട് തന്നെ വിരുദ്ധമാണ്. ചരിത്രം വ്യക്തികൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതല്ല; വ്യക്തികളും ജനങ്ങളും വർഗ്ഗങ്ങളും സ്ഥാപനങ്ങളും വസ്തുനിഷ്ഠ സാഹചര്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ ഇടപെടലുകളിലൂടെയാണ് ചരിത്രം രൂപപ്പെടുന്നത്.
അതുകൊണ്ട് ഒരു നേതാവിന്റെ വാക്ക് സത്യത്തിന്റെ അന്തിമ മാനദണ്ഡമല്ല. ഒരു പാർട്ടി പ്രമേയം ശാസ്ത്രീയ സത്യത്തിന്റെ പകരക്കാരനുമല്ല. ആശയത്തെ പരിശോധിക്കണം, നയത്തെ വിലയിരുത്തണം, ഫലത്തെ പരിശോധിക്കണം. ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ ഒരു നയം എന്ത് മാറ്റം സൃഷ്ടിച്ചു എന്നതാണ് അതിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പരീക്ഷണം. ഒരു സംഘടനയുടെ ചരിത്രപരമായ മഹത്വം അതിന്റെ ഇന്നത്തെ എല്ലാ തീരുമാനങ്ങൾക്കും സ്വതേ ന്യായീകരണമാകുന്നില്ല. അതുപോലെ തന്നെ ഒരു സംഘടനയുടെ ഒരു തെറ്റ് അതിന്റെ മുഴുവൻ ചരിത്രപരമായ സംഭാവനകളെയും ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്യുന്നില്ല. യാഥാർഥ്യത്തെ സമഗ്രമായി കാണേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്.
അതുകൊണ്ട് ഒരു പാർട്ടിയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതും ഒരു പാർട്ടിയുടെ എല്ലാ നിലപാടുകളും അംഗീകരിക്കുന്നതും രണ്ടുതരത്തിലുള്ള കാര്യങ്ങളാണ്. ഒരു നയത്തോട് യോജിക്കാം, മറ്റൊന്നിനോട് വിയോജിക്കാം. ഒരു രാഷ്ട്രീയ മുന്നേറ്റത്തെ പിന്തുണയ്ക്കാം, അതിന്റെ പരിമിതികളെ വിമർശിക്കാം. ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ചരിത്രപരമായ പങ്കിനെ അംഗീകരിക്കുമ്പോഴും അതിന്റെ സംഘടനാപരമായ ദൗർബല്യങ്ങളെയും രാഷ്ട്രീയ പിഴവുകളെയും വിമർശിക്കാം. ഇത് വൈരുദ്ധ്യമല്ല; മറിച്ച്, ദ്വന്ദ്വാത്മകമായ ചിന്തയുടെ സ്വാഭാവിക രീതിയാണ്.
എന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ വിമർശനം ശത്രുതയല്ല. സത്യസന്ധമായ വിമർശനം ഒരു പ്രസ്ഥാനത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നതിനു പകരം ശക്തിപ്പെടുത്താനുള്ള ഉപാധിയാണ്. ആത്മവിമർശനം ഇല്ലാത്ത സംഘടനകൾ ക്രമേണ സ്വന്തം യാഥാർഥ്യത്തിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകും. ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കാൾ സ്വന്തം സംഘടനാപരമായ ധാരണകൾക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ഘട്ടത്തിൽ ഏതൊരു വിപ്ലവപ്രസ്ഥാനത്തിനും ജഡത്വം സംഭവിക്കാം. അതിനാൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് പുറത്തുനിന്നുള്ള വിമർശനത്തെയും അകത്തുനിന്നുള്ള ആത്മവിമർശനത്തെയും ഒരുപോലെ സ്വീകരിക്കാനുള്ള ബൗദ്ധിക ധൈര്യം ആവശ്യമാണ്.
ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം നിഷേധിക്കുന്നില്ല. അധികാരഘടനകളിൽ ഇടപെടാനും ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ ഉടൻ പ്രയോജനകരമായ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനും തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ നിർണായകമാണ്. എന്നാൽ കമ്മ്യൂണിസത്തെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയത്തിൽ മാത്രം ഒതുക്കുന്നതിനോട് ഞാൻ യോജിക്കുന്നില്ല. ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അന്തിമ ലക്ഷ്യം അധികാരം നേടുക എന്നതിൽ അവസാനിക്കുന്നില്ല; അധികാരത്തിന്റെ സാമൂഹിക സ്വഭാവം തന്നെ മാറ്റുക എന്നതാണ് അതിന്റെ വലിയ ചരിത്രപരമായ ദൗത്യം. ഭരണത്തിൽ എത്തുന്നത് ഒരു ഘട്ടമാണ്; സമൂഹത്തിന്റെ സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവും സാംസ്കാരികവുമായ ബന്ധങ്ങളെ ജനാധിപത്യപരവും സമത്വപൂർണവുമായ രീതിയിൽ പരിവർത്തനം ചെയ്യുക എന്നതാണ് കൂടുതൽ വലിയ ലക്ഷ്യം.
അതുപോലെ, ജനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നതിനെ വെറും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കണക്കുകളായി കാണാനും കഴിയില്ല. തൊഴിലാളികൾ, കർഷകർ, യുവാക്കൾ, സ്ത്രീകൾ, വിദ്യാർത്ഥികൾ, ചെറുകിട ഉൽപ്പാദകർ, അസംഘടിത തൊഴിലാളികൾ, പുതിയ ഡിജിറ്റൽ തൊഴിൽ മേഖലകളിലെ തൊഴിലാളികൾ തുടങ്ങി സമൂഹത്തിലെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്. പഴയ വർഗ്ഗവിഭജനങ്ങളുടെ രൂപങ്ങൾക്കൊപ്പം പുതിയ വർഗ്ഗബന്ധങ്ങളും ഉയർന്നുവരുന്നു. ഈ മാറ്റങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാതെ പഴയ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷ മാത്രം ആവർത്തിക്കുന്നത് ജനങ്ങളുമായി ആശയപരമായ അകലം സൃഷ്ടിച്ചേക്കാം.
ഇന്നത്തെ കാലത്ത് വിവരവും ഒരു രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയാണ്. മാധ്യമങ്ങൾ, സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ, ആൽഗോരിതങ്ങൾ, കൃത്രിമബുദ്ധി എന്നിവ ജനങ്ങളുടെ ധാരണകളെയും രാഷ്ട്രീയ മുൻഗണനകളെയും സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതിനാൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം സാമ്പത്തിക ഘടനകളെ മാത്രമല്ല, ആശയങ്ങളുടെ ഉൽപ്പാദനവും വിവരത്തിന്റെ നിയന്ത്രണവും ധാരണകളുടെ രൂപീകരണവും കൂടി പഠിക്കേണ്ട കാലമാണിത്. വർഗ്ഗസമരം ഫാക്ടറിയിലും വയലിലും മാത്രം നടക്കുന്നില്ല; അത് അറിവിലും സംസ്കാരത്തിലും മാധ്യമങ്ങളിലും ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തും നടക്കുന്നുണ്ട്.
എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം കമ്മ്യൂണിസം മനുഷ്യന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന ഒരു പദ്ധതിയല്ല; മനുഷ്യന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുള്ള സാമൂഹിക അടിത്തറ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള പദ്ധതിയാണ്. പട്ടിണിയിൽ കഴിയുന്ന ഒരാളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം എത്രത്തോളം യാഥാർഥ്യമാകും? വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും ആരോഗ്യത്തിനും തൊഴിൽക്കും ഭവനത്തിനും സാമൂഹിക സുരക്ഷയ്ക്കും പ്രവേശനമില്ലാത്ത ഒരാളുടെ നിയമപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യം മാത്രം മതിയാകുമോ? സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ അസമത്വങ്ങൾ മനുഷ്യന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു എന്ന തിരിച്ചറിവാണ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ചിന്തയുടെ അടിസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഒന്ന്.
അതുകൊണ്ട് എന്റെ കമ്മ്യൂണിസം മനുഷ്യവിരുദ്ധമായ ഒരു സങ്കൽപ്പമല്ല; മനുഷ്യകേന്ദ്രിതമായ ഒരു സാമൂഹിക ദർശനമാണ്. മനുഷ്യന്റെ ഭൗതിക ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനൊപ്പം അവന്റെ ബൗദ്ധികവും സാംസ്കാരികവും സൃഷ്ടിപരവുമായ കഴിവുകളുടെ പരമാവധി വികസനത്തിനുള്ള സാഹചര്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് അതിന്റെ ലക്ഷ്യം. മനുഷ്യൻ ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ ഒരു ഉപകരണമല്ല; ഉൽപ്പാദനം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ സമഗ്രവികാസത്തിനുള്ള ഒരു സാമൂഹിക ഉപാധിയാണ്.
പ്രകൃതിയുമായുള്ള മനുഷ്യബന്ധവും ഇതിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കാനാവില്ല. പ്രകൃതിയെ അനന്തമായി ചൂഷണം ചെയ്യാവുന്ന ഒരു സൗജന്യ വിഭവശേഖരമായി കാണുന്ന സാമ്പത്തിക സമീപനം ഒടുവിൽ മനുഷ്യസമൂഹത്തെയും ബാധിക്കുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, ജൈവവൈവിധ്യനാശം, ജലക്ഷാമം, മണ്ണിന്റെ നാശം, വിഭവങ്ങളുടെ അസമമായ ഉപയോഗം എന്നിവ മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ പുനർവിചിന്തനം ചെയ്യേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത വ്യക്തമാക്കുന്നു. മനുഷ്യ വിമോചനവും പ്രകൃതിയുടെ സംരക്ഷണവും പരസ്പരം വിരുദ്ധമായ ലക്ഷ്യങ്ങളല്ല; ദീർഘകാലത്തിൽ അവ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ട ലക്ഷ്യങ്ങളാണ്.
ഒരു പാർട്ടിയിലും അംഗമല്ലാത്തതിനാൽ ഞാൻ ഒറ്റപ്പെട്ട വ്യക്തിവാദിയാണെന്നും കരുതുന്നില്ല. സംഘടനകൾക്ക് ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. കൂട്ടായ പ്രവർത്തനമില്ലാതെ വലിയ സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങൾ സാധ്യമല്ല. എന്നാൽ സംഘടനയുടെ ആവശ്യകതയും വ്യക്തിയുടെ സ്വതന്ത്ര ചിന്തയും പരസ്പരവിരുദ്ധങ്ങളായി കാണേണ്ടതില്ല. സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കുന്ന വ്യക്തികളും ജനാധിപത്യപരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടനകളും പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ബന്ധമാണ് എനിക്ക് അഭികാമ്യം.
എന്റെ നിലപാട് ഏതെങ്കിലും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയോടുള്ള വിരോധത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനമല്ല. ഒരു പാർട്ടിയിൽ അംഗമല്ലാത്തത് പാർട്ടി വിരുദ്ധനായിരിക്കണമെന്നില്ല. അതുപോലെ ഒരു പാർട്ടിയോട് സഹാനുഭൂതി പുലർത്തുന്നത് അതിന്റെ ഓരോ നയവും അംഗീകരിക്കണമെന്നുമില്ല. പാർട്ടികൾ ചരിത്രപരമായ ഉപകരണങ്ങളാണ്; അവയുടെ പ്രസക്തി അവ സമൂഹത്തെ എത്രത്തോളം മാറ്റാൻ കഴിയുന്നു എന്നതിലാണ്. ഒരു സംഘടന ലക്ഷ്യത്തിലേക്കുള്ള ഉപാധിയാണ്; ഉപാധിയെ തന്നെ ലക്ഷ്യമാക്കി മാറ്റുന്ന നിമിഷം രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സൃഷ്ടിപരമായ സ്വഭാവം നഷ്ടപ്പെടുന്നു.
എന്റെ രാഷ്ട്രീയ മാനദണ്ഡം അതിനാൽ വ്യക്തമാണ്: പാർട്ടി താൽപര്യത്തേക്കാൾ ജനതാൽപര്യം; വ്യക്തിയേക്കാൾ ആശയം; അന്ധവിശ്വാസത്തേക്കാൾ യുക്തി; അധികാരത്തേക്കാൾ സാമൂഹിക പരിവർത്തനം; മുദ്രാവാക്യത്തേക്കാൾ ശാസ്ത്രീയ വിശകലനം; ഭൂതകാലത്തിന്റെ ആവർത്തനത്തേക്കാൾ ഭാവിയുടെ നിർമ്മാണം.
പാർട്ടികൾ മാറാം. നേതൃത്വങ്ങൾ മാറാം. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ മാറാം. രാഷ്ട്രീയ സഖ്യങ്ങൾ മാറാം. ചരിത്രപരമായ സാഹചര്യങ്ങൾ മാറാം. എന്നാൽ മനുഷ്യന്റെ ചൂഷണം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹം, സാമൂഹിക സമത്വത്തിനായുള്ള പോരാട്ടം, മനുഷ്യന്റെ സമഗ്ര വിമോചനത്തിനായുള്ള അന്വേഷണം എന്നിവ അതുകൊണ്ട് അവസാനിക്കുന്നില്ല. മറിച്ച്, ഓരോ പുതിയ ചരിത്രഘട്ടവും ഈ ലക്ഷ്യങ്ങളെ പുതിയ രീതിയിൽ നിർവചിക്കാനും പുതിയ മാർഗങ്ങൾ കണ്ടെത്താനും നമ്മെ നിർബന്ധിക്കുന്നു.
അതിനാൽ ഞാൻ എന്റെ നിലപാട് വ്യക്തമായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു: ഞാൻ ഒരു പാർട്ടിയില്ലാത്ത കമ്മ്യൂണിസ്റ്റാണ്. ഒരു പാർട്ടിയുടെ അംഗത്വമില്ലെങ്കിലും എനിക്ക് ഒരു രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുണ്ട്. ഒരു സംഘടനയുടെ ഔദ്യോഗിക സ്ഥാനമില്ലെങ്കിലും എനിക്ക് ഒരു ആശയപരമായ പ്രതിബദ്ധതയുണ്ട്. ഒരു നേതാവിനെ അന്ധമായി പിന്തുടരുന്നില്ലെങ്കിലും എനിക്ക് ഒരു ചരിത്രപരമായ ലക്ഷ്യമുണ്ട്. ഞാൻ ചോദ്യം ചെയ്യും, വിമർശിക്കും, തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കും, ആവശ്യമായിടത്ത് പിന്തുണയ്ക്കും, ആവശ്യമായിടത്ത് എതിർക്കും. കാരണം എന്റെ അന്തിമ ഉത്തരവാദിത്വം ഏതെങ്കിലും വ്യക്തിയോടോ സംഘടനയോടോ അല്ല — സത്യത്തോടും മനുഷ്യരോടും സാമൂഹിക നീതിയോടുമാണ്.
ഞാൻ ഭൂതകാലത്തെ നിരാകരിക്കുന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റല്ല; ഭൂതകാലത്തിൽ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുമല്ല. മാർക്സിനെയും എംഗൽസിനെയും ലെനിനെയും മറ്റ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ചിന്തകരെയും ചരിത്രപരമായ സാഹചര്യത്തിൽ പഠിക്കുകയും അവരുടെ സംഭാവനകളിൽ നിന്ന് പഠിക്കുകയും അതോടൊപ്പം അവരുടെ കാലത്തിനുശേഷം മനുഷ്യജ്ഞാനം നേടിയെടുത്ത പുതിയ അറിവുകളെ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് അനിവാര്യമാണെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. കമ്മ്യൂണിസം ജീവിക്കുന്ന ഒരു ചിന്തയായിരിക്കണമെങ്കിൽ അത് ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാനും തിരുത്തപ്പെടാനും വികസിക്കാനും കഴിയണം.
എന്റെ കമ്മ്യൂണിസം ഒരു അവസാനിച്ച ചരിത്രത്തിന്റെ സ്മാരകമല്ല. അത് ഭാവിയിലേക്കുള്ള ഒരു അന്വേഷണമാണ്. മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ സമതുലിതമാക്കാനും മനുഷ്യനും മനുഷ്യനും ഇടയിലുള്ള ചൂഷണവും അസമത്വവും കുറയ്ക്കാനും അറിവും ശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയും പൊതുമനുഷ്യ നന്മയ്ക്കായി വിനിയോഗിക്കാനും മനുഷ്യന്റെ സൃഷ്ടിപരമായ കഴിവുകളുടെ സ്വതന്ത്ര വികാസത്തിന് അനുയോജ്യമായ ഒരു സമൂഹം സൃഷ്ടിക്കാനുമുള്ള അന്വേഷണമാണ് അത്.
അതുകൊണ്ട് ഞാൻ പറയുന്നത് ഇതാണ്: ഞാൻ പാർട്ടിയില്ലാത്ത കമ്മ്യൂണിസ്റ്റാണ് — പക്ഷേ ആശയമില്ലാത്തവനല്ല. ഞാൻ സംഘടനയില്ലാത്തവനാകാം — പക്ഷേ സമൂഹത്തോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്വമില്ലാത്തവനല്ല. ഞാൻ അന്ധനായ അനുയായിയല്ല — പക്ഷേ മനുഷ്യ വിമോചനത്തിന്റെ സ്വപ്നത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാത്തവനാണ്.
എന്റെ കൊടി ഒരു പാർട്ടി ഓഫീസിൽ മാത്രം ഉയരേണ്ട ഒന്നല്ല; അത് മനുഷ്യന്റെ വിമോചനത്തിനായുള്ള ചിന്തയിൽ ഉയരേണ്ടതാണ്. എന്റെ രാഷ്ട്രീയം ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്തേക്ക് മാത്രം ചുരുങ്ങുന്നതല്ല; മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള നിരന്തരമായ അന്വേഷണമാണ്.
ഞാൻ ഒരു പാർട്ടിയില്ലാത്ത കമ്മ്യൂണിസ്റ്റാണ്. സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കുന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്. വിമർശിക്കാൻ ഭയപ്പെടാത്ത കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്. ശാസ്ത്രത്തെയും യുക്തിയെയും ആശ്രയിക്കുന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്. മനുഷ്യ വിമോചനത്തെ അന്തിമ ലക്ഷ്യമായി കാണുന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്. പാർട്ടികൾ വരും, പാർട്ടികൾ മാറും, പാർട്ടികൾ ചരിത്രത്തിൽ ഉയർന്നും താഴ്ന്നും പോകും. എന്നാൽ മനുഷ്യ വിമോചനത്തിന്റെ ആശയം — അതാണ് എന്റെ കമ്മ്യൂണിസത്തിന്റെ അടിത്തറ.
Leave a comment