കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്കുള്ളിലെ അനാശാസ്യ പ്രവണതകൾ- വിശദമായ വിശകലനവും പ്രതിരോധ പരിഹാര മാർഗങ്ങളും

കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഒരു സാധാരണ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി മാത്രമല്ല. സമൂഹത്തിലെ വർഗബന്ധങ്ങളെ മാറ്റിമറിക്കുകയും ചൂഷണരഹിതവും സമത്വാധിഷ്ഠിതവുമായ ഒരു സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയിലേക്ക് മനുഷ്യസമൂഹത്തെ നയിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്ന ചരിത്രപരമായ ലക്ഷ്യമാണ് അതിനുള്ളത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ആഭ്യന്തര ജീവിതത്തിലെ അപചയങ്ങളെ സാധാരണ രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകളിലെ ദൗർബല്യങ്ങളുമായി മാത്രം താരതമ്യം ചെയ്യാനാവില്ല. ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ അധികാരമോഹം, അഴിമതി, വ്യക്തിപൂജ, വിഭാഗീയത, സ്വജനപക്ഷപാതം, ബ്യൂറോക്രാറ്റിസം, ആശയജഡത, വിമർശനവിരോധം തുടങ്ങിയ പ്രവണതകൾ ശക്തിപ്പെടുമ്പോൾ അത് സംഘടനയുടെ കാര്യക്ഷമതയെ മാത്രമല്ല, അതിന്റെ വർഗസ്വഭാവത്തെയും ചരിത്രപരമായ ദൗത്യത്തെയും ബാധിക്കുന്നു.

എന്നാൽ ഈ പ്രശ്നങ്ങളെ വ്യക്തികളുടെ ധാർമ്മിക പരാജയങ്ങളായി മാത്രം വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നതും തെറ്റാണ്. ഒരു സംഘടനയിൽ ആവർത്തിച്ച് ഒരേ തരത്തിലുള്ള അനാശാസ്യ പ്രവണതകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ അവയ്ക്കു പിന്നിൽ വ്യക്തികളേക്കാൾ ആഴത്തിലുള്ള സംഘടനാപരവും സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവും മനഃശാസ്ത്രപരവും രാഷ്ട്രീയവുമായ കാരണങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. അതിനാൽ പരിഹാരം വ്യക്തികളെ ശിക്ഷിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്. അനാശാസ്യ പ്രവണതകൾ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുകയും പുനരുത്പാദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യങ്ങളെയാണ് മാറ്റേണ്ടത്.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്കുള്ളിലെ പ്രധാന അനാശാസ്യ പ്രവണതകളെ താഴെപ്പറയുന്ന രീതിയിൽ വിശദമായി പരിശോധിക്കാം.

1. അധികാര കേന്ദ്രീകരണവും സംഘടനാ ബ്യൂറോക്രാറ്റിസവും

ഒരു വിപ്ലവ സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തനത്തിന് നേതൃത്വവും അച്ചടക്കവും അനിവാര്യമാണ്. വലിയൊരു സാമൂഹിക പരിവർത്തനത്തിനായി ആയിരക്കണക്കിന് പ്രവർത്തകരുടെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം ഏകോപിപ്പിക്കേണ്ടിവരുമ്പോൾ തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള സംവിധാനവും ഉത്തരവാദിത്ത വിഭജനവും പ്രവർത്തനത്തിലെ ഏകോപനവും ആവശ്യമാണ്. അതുകൊണ്ട് നേതൃത്വം സ്വതവേ ഒരു ദോഷമല്ല; അതുപോലെ അച്ചടക്കവും സ്വതവേ ജനാധിപത്യവിരുദ്ധമല്ല. എന്നാൽ നേതൃത്വം ക്രമേണ ജനങ്ങളിൽനിന്നും സംഘടനയുടെ താഴെത്തട്ടിൽനിന്നും വേർപെട്ട ഒരു സ്ഥിരാധികാര കേന്ദ്രമായി മാറുമ്പോഴാണ് പ്രശ്നം ആരംഭിക്കുന്നത്. അപ്പോൾ സംഘടനയെ നയിക്കേണ്ട ഉപകരണം തന്നെ സംഘടനയ്ക്കുമുകളിൽ നിലകൊള്ളുന്ന അധികാരഘടനയായി മാറാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.

ഒരു വിപ്ലവ സംഘടനയിൽ നേതൃത്വം അടിസ്ഥാനപരമായി ഒരു രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്, സ്ഥിരമായ പ്രത്യേകാവകാശമല്ല. എന്നാൽ ഒരു നേതാവിന് ദീർഘകാലം ഒരേ അധികാരസ്ഥാനം ലഭിക്കുകയും തീരുമാനങ്ങളിലെ നിയന്ത്രണം തുടർച്ചയായി അതേ വ്യക്തികളിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, സ്ഥാനവും വ്യക്തിയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ക്രമേണ മങ്ങിപ്പോകാം. “നേതൃത്വം” എന്നത് ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ ചുമതല എന്നതിനുപകരം “നേതാവ്” തന്നെ സംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധിയായി കണക്കാക്കപ്പെടാൻ തുടങ്ങും. ഇതാണ് വ്യക്തികേന്ദ്രിത രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെയും പിന്നീട് വ്യക്തിപൂജയുടെയും അടിത്തറയാകുന്നത്.

നേതൃത്വത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ കടമ സംഘടനയിലെ വിവിധ ഘടകങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനത്തെ ഏകോപിപ്പിക്കുകയും രാഷ്ട്രീയ ദിശ വ്യക്തമാക്കുകയും തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പാക്കാനുള്ള സാഹചര്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്. അധികാരകേന്ദ്രത്തിന്റെ സ്വഭാവം അതിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. അവിടെ തീരുമാനങ്ങൾ താഴെത്തട്ടിൽനിന്ന് ഉയർന്നുവരുന്നതിനു പകരം മുകളിൽനിന്ന് താഴേക്ക് ഇറങ്ങുന്നു. താഴെത്തട്ടിലുള്ള ഘടകങ്ങളുടെ പ്രധാന ചുമതല തീരുമാനങ്ങളെ നടപ്പാക്കുക എന്നതിലേക്കു ചുരുങ്ങുന്നു.

ഈ മാറ്റം ആദ്യം വളരെ ചെറിയതായി തോന്നാം. എന്നാൽ കാലക്രമേണ സംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയ ചലനശേഷിയെ അത് ബാധിക്കും. താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകർക്ക് സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കാനും പുതിയ ആശയങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കാനും സ്വന്തം പ്രദേശത്തെ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാനും കഴിയാതെ വരുമ്പോൾ അവർ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരിൽനിന്ന് നിർദ്ദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്ന പ്രവർത്തകരായി ചുരുങ്ങും.

രാഷ്ട്രീയ അച്ചടക്കം ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയ്ക്ക് ആവശ്യമാണ്. കൂട്ടായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുത്തശേഷം അവ നടപ്പാക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം പ്രവർത്തകർ ഏറ്റെടുക്കണം. എന്നാൽ അച്ചടക്കം എന്നത് നേതൃത്വത്തിന്റെ എല്ലാ അഭിപ്രായങ്ങളും ചോദ്യം ചെയ്യാതെ സ്വീകരിക്കുക എന്നതല്ല.

ഒരു തീരുമാനമെടുക്കുന്നതിനു മുമ്പ് അതിനെക്കുറിച്ച് സ്വതന്ത്രമായി ചർച്ച ചെയ്യാനും വിമർശിക്കാനും അവസരം ഉണ്ടായിരിക്കണം. തീരുമാനമെടുത്തശേഷം കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം ആവശ്യമായേക്കാം. അതിനാൽ ചർച്ചയിലെ ജനാധിപത്യം, തീരുമാനത്തിലെ കൂട്ടായ്മ, നടപ്പാക്കലിലെ അച്ചടക്കം എന്ന ബന്ധമാണ് ആരോഗ്യകരമായ സംഘടനാ രീതിയുടെ അടിസ്ഥാനം. ചർച്ചയ്ക്കുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം ഇല്ലാതാക്കി നടപ്പാക്കലിലെ അച്ചടക്കം മാത്രം വർധിപ്പിച്ചാൽ അത് രാഷ്ട്രീയ അച്ചടക്കമല്ല; അന്ധമായ അനുസരണമായി മാറും. അത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ പ്രവർത്തകർ തെറ്റായ തീരുമാനങ്ങളെ തിരുത്തുന്നതിന് പകരം അവയുടെ ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽനിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറാൻ തുടങ്ങും.

അധികാരം കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിലെ ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മവും അപകടകരവുമായ ഘടകം തീരുമാനങ്ങളുടെ കേന്ദ്രീകരണം മാത്രമല്ല; വിവരത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണമാണ്. ഒരു വലിയ സംഘടനയിൽ താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകർക്ക് കേന്ദ്രനേതൃത്വത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ പ്രാദേശിക വിവരങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കാം. അവർ ജനങ്ങളോടൊപ്പം ജീവിക്കുന്നു, തൊഴിലാളികളുമായി സംസാരിക്കുന്നു, കർഷകരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ നേരിട്ട് കാണുന്നു, യുവാക്കളുടെ മനോഭാവം അനുഭവിക്കുന്നു, പ്രാദേശിക സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുന്നു.

എന്നാൽ ഈ അനുഭവങ്ങൾ സംഘടനാ നേതൃത്വത്തിലെത്തുന്നില്ലെങ്കിൽ നേതൃത്വത്തിന് ലഭിക്കുന്നത് യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള ചിത്രം അല്ല; തെരഞ്ഞെടുത്തതും ചുരുക്കപ്പെട്ടതും ചിലപ്പോൾ രാഷ്ട്രീയമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായ റിപ്പോർട്ടുകളുടെ ചിത്രം മാത്രമായിരിക്കും. താഴെത്തട്ടിൽ ഒരു സംഘടനാ ഘടകം പരാജയപ്പെട്ടാൽ അതിന്റെ റിപ്പോർട്ടിൽ പരാജയത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ കാരണങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി പ്രതിഫലിക്കണമെന്നില്ല. ചിലപ്പോൾ പ്രവർത്തകർ നേതൃത്വത്തെ നിരാശപ്പെടുത്താതിരിക്കാനായി പ്രശ്നങ്ങളെ ചെറുതാക്കി കാണിക്കും. ചിലപ്പോൾ പ്രാദേശിക നേതാക്കൾ സ്വന്തം ഉത്തരവാദിത്തം സംരക്ഷിക്കാൻ പ്രതികൂല വിവരങ്ങൾ മറയ്ക്കും. ചിലപ്പോൾ താഴെത്തട്ടിൽനിന്ന് മുകളിലേക്കുള്ള റിപ്പോർട്ടിങ് സംവിധാനം തന്നെ വിജയങ്ങളെ മാത്രം മുൻനിർത്തിയുള്ളതായിരിക്കും.

ഇതിന്റെ ഫലമായി നേതൃത്വം യാഥാർഥ്യത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു ഫിൽട്ടർ ചെയ്ത ചിത്രം കൈവരിക്കും. തെറ്റായ ചിത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി എടുത്ത തീരുമാനം സ്വാഭാവികമായും തെറ്റായിരിക്കും. തുടർന്ന് ആ തീരുമാനം വീണ്ടും താഴെത്തട്ടിലേക്ക് ഇറങ്ങുകയും പ്രശ്നം കൂടുതൽ രൂക്ഷമാവുകയും ചെയ്യും. ഒരു ആരോഗ്യകരമായ സംഘടനയിൽ വിവരപ്രവാഹം ഒരേയൊരു ദിശയിലാകരുത്. മുകളിൽനിന്ന് താഴേക്ക് നിർദ്ദേശങ്ങൾ മാത്രം ഒഴുകുകയും താഴെനിന്ന് മുകളിലേക്ക് റിപ്പോർട്ടുകൾ മാത്രം പോകുകയും ചെയ്യുന്ന സംവിധാനം അപൂർണ്ണമാണ്. യഥാർത്ഥത്തിൽ താഴെത്തട്ടിൽനിന്നുള്ള അനുഭവം, വിമർശനം, നിർദ്ദേശം, പരാജയം, ജനങ്ങളുടെ പ്രതികരണം എന്നിവയും മുകളിലെത്തണം.

അതുപോലെ മുകളിൽനിന്നുള്ള തീരുമാനങ്ങളുടെ കാരണവും ലക്ഷ്യവും പശ്ചാത്തലവും താഴെത്തട്ടിലേക്കും വ്യക്തമായി എത്തണം. അപ്പോൾ സംഘടനയിൽ രണ്ടുവഴിയുള്ള വിവരപ്രവാഹം രൂപപ്പെടും. ഇത് ഒരു സാങ്കേതിക ആശയവിനിമയ പ്രശ്നം മാത്രമല്ല. ഇത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ ജനാധിപത്യ പ്രശ്നമാണ്. വിവരം നിയന്ത്രിക്കുന്നവന് യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ വ്യാഖ്യാനത്തെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള അധികാരവും ലഭിക്കുന്നു. അതിനാൽ വിവരത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണം പലപ്പോഴും അധികാരത്തിന്റെ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന രൂപമാണ്.

നേതൃത്വത്തിന് ഇഷ്ടമില്ലാത്ത വിവരങ്ങൾ പോലും മുകളിലെത്താനുള്ള സംവിധാനം വേണം. ഒരു പ്രാദേശിക ഘടകം പരാജയപ്പെട്ടാൽ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ കാരണം രേഖപ്പെടുത്താൻ കഴിയണം. ഒരു നേതാവിനെക്കുറിച്ച് ഗുരുതരമായ പരാതി ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ഘടകത്തിലൂടെ മാത്രം പോകേണ്ട സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കണം.

“പ്രശ്നം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്താൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെടും” എന്ന സംസ്കാരം നിലനിൽക്കുന്നിടത്ത് വിവരങ്ങൾ മുകളിലെത്തുകയില്ല. അതിനുപകരം “പ്രശ്നം നേരത്തെ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നത് സംഘടനയോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്തമാണ്” എന്ന സംസ്കാരം വളർത്തണം. ഒരു പ്രവർത്തകൻ ഗുരുതരമായ പ്രശ്നം നേരത്തെ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചാൽ അയാളെ സംഘടനാവിരുദ്ധനായി കാണാതെ സംഘടനയെ സംരക്ഷിക്കുന്ന വ്യക്തിയായി കാണാൻ കഴിയണം. എന്നാൽ അതോടൊപ്പം വ്യാജപരാതികളും വ്യക്തിപരമായ പ്രതികാരപരമായ ആരോപണങ്ങളും തടയാനുള്ള നിഷ്പക്ഷ പരിശോധനാസംവിധാനവും വേണം.

അധികാരം ദീർഘകാലം ഒരേ വ്യക്തികളിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ വ്യക്തിപൂജയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ അന്തരീക്ഷം രൂപപ്പെടാം. നേതാവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളെ വിമർശനാത്മകമായി പരിശോധിക്കുന്നതിനുപകരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തിപരമായ ഗുണങ്ങൾ, പഴയ ത്യാഗങ്ങൾ, ചരിത്രപരമായ പങ്ക് എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി എല്ലാ തീരുമാനങ്ങൾക്കും ന്യായീകരണം നൽകാൻ തുടങ്ങാം.

ഒരു നേതാവ് ചരിത്രപരമായി വലിയ സംഭാവന നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അതുകൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ എല്ലാ തീരുമാനങ്ങളും ശരിയാകണമെന്നില്ല. ചരിത്രപരമായ സംഭാവനയും ഇപ്പോഴത്തെ തീരുമാനത്തിന്റെ ശരിതെറ്റും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കാര്യങ്ങളാണ്. വ്യക്തിയെ ആദരിക്കാം; എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളെ തെളിവിന്റെയും യുക്തിയുടെയും ജനാനുഭവത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കണം. ഇതാണ് വ്യക്തിപൂജയ്ക്കെതിരായ ഏറ്റവും ശക്തമായ പ്രതിരോധം.

അധികാരം കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരു അപകടകരമായ പ്രവണതയും വളരാം. സംഘടനയിൽ മുന്നേറുന്നതിനുള്ള പ്രധാന മാർഗം രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം, ജനബന്ധം, വർഗസമരം, ആശയപരമായ വളർച്ച എന്നിവയ്ക്കു പകരം അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളുമായുള്ള വ്യക്തിപരമായ അടുപ്പം ആണെന്ന ധാരണ ചിലരിൽ രൂപപ്പെടാം. അപ്പോൾ പ്രവർത്തകർ ജനങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനേക്കാൾ നേതാക്കളുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ ചെലുത്താം. ആരുടെ അടുത്താണ്? ആരാണ് ആരുടെ വിശ്വസ്തൻ? ആരുടെ പിന്തുണ ലഭിക്കും? എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ കഴിവിനേക്കാൾ പ്രധാനമാകുന്നു. ഇത് ക്രമേണ കരിയറിസത്തിനും ചങ്ങാത്തബന്ധങ്ങൾക്കും സ്വജനപക്ഷപാതത്തിനും വിഭാഗീയതയ്ക്കും അടിത്തറയിടും. രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ മൂല്യം കുറയുകയും അധികാരബന്ധത്തിന്റെ മൂല്യം വർധിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന നിമിഷമാണ് സംഘടനാ അപചയത്തിന്റെ ഒരു നിർണായക ഘട്ടം.

അധികാരവും വിവരവും തമ്മിൽ അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. അധികാരം കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നവർക്ക് വിവരപ്രവാഹം നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയും. വിവരപ്രവാഹം നിയന്ത്രിക്കുന്നവർക്ക് തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള അധികാരം കൂടുതൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും കഴിയും. വികേന്ദ്രീകരണം എന്നത് കേന്ദ്രനേതൃത്വത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ദിശ ഇല്ലാതാക്കുക എന്നല്ല. പൊതുവായ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യവും സംഘടനാ നയവും നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് പ്രാദേശിക ഘടകങ്ങൾക്ക് അവരുടെ സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള മതിയായ സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുകയാണ് വേണ്ടത്.

ഒരു ഗ്രാമത്തിലെ തൊഴിലാളി പ്രശ്നവും ഒരു നഗരത്തിലെ ഡിജിറ്റൽ തൊഴിലാളികളുടെ പ്രശ്നവും ഒരേ രീതിയിൽ കൈകാര്യം ചെയ്യാനാവില്ല. ഒരു തീരദേശ പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങളും ഒരു കാർഷിക പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങളും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കാം. അതിനാൽ കേന്ദ്രനയം പൊതുവായ ദിശ നൽകുമ്പോഴും പ്രാദേശിക അനുഭവത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പ്രവർത്തനപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യം ആവശ്യമാണ്.

ഇത്തരം സ്വാതന്ത്ര്യം ഉത്തരവാദിത്തമില്ലാത്ത സ്വേച്ഛയാകാതിരിക്കാൻ റിപ്പോർട്ടിങ്, അവലോകനം, കൂട്ടായ വിലയിരുത്തൽ എന്നിവ ഉണ്ടായിരിക്കണം. പ്രധാനപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങൾ ഒരിക്കൽ എടുത്താൽ അവ ശാശ്വതസത്യങ്ങളായി കാണരുത്. നടപ്പാക്കിയശേഷം അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ പരിശോധിക്കണം. പ്രതീക്ഷിച്ച ഫലം ലഭിച്ചോ? ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ എന്തുകൊണ്ട്? സാഹചര്യങ്ങൾ മാറിയോ? പുതിയ വിവരം ലഭിച്ചോ? തീരുമാനത്തിൽ മാറ്റം ആവശ്യമാണോ?

ഇത്തരം പുനഃപരിശോധന ഇല്ലെങ്കിൽ തെറ്റായ തീരുമാനങ്ങൾ സംഘടനാ അച്ചടക്കത്തിന്റെ പേരിൽ തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കും. അച്ചടക്കം തീരുമാനത്തെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഉപാധിയല്ല; ശരിയായ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഉപാധിയാണ്. തെറ്റായ തീരുമാനം തിരിച്ചറിഞ്ഞാൽ അത് തിരുത്താനുള്ള ധൈര്യവും സംഘടനയ്ക്ക് വേണം.

നേതൃത്വത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ കാലാനുസൃതമായി വിലയിരുത്തുന്നത് അധികാരത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നതല്ല; നേതൃത്വത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നതാണ്. ഒരു നേതാവിന്റെ പ്രവർത്തനം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ വ്യക്തിപരമായ ജനപ്രീതി മാത്രം നോക്കരുത്. ജനബന്ധം എങ്ങനെ? പുതിയ പ്രവർത്തകർ വളർന്നോ? സംഘടനാ ഘടകങ്ങൾ സജീവമാണോ? വിമർശനത്തിന് ഇടയുണ്ടോ? സാമ്പത്തിക സുതാര്യത പാലിക്കുന്നുണ്ടോ? തീരുമാനങ്ങൾ ഫലപ്രദമാണോ? തെറ്റുകളിൽനിന്ന് പഠിക്കുന്നുണ്ടോ? യുവാക്കളെയും സ്ത്രീകളെയും നേതൃത്വത്തിലേക്ക് വളർത്തുന്നുണ്ടോ? തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കണം.

നേതൃത്വത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അളവുകോൽ അധികാരത്തിന്റെ ദൈർഘ്യമല്ല; സംഘടനയുടെ കൂട്ടായ ശേഷി വർധിപ്പിക്കാൻ അതിന് കഴിഞ്ഞോ എന്നതാണ്. സംഘടനയിൽ ഒരു അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം വളർത്തേണ്ടതുണ്ട്: പദവി ഉയരുമ്പോൾ അവകാശങ്ങൾ വർധിക്കുന്നില്ല; ഉത്തരവാദിത്തമാണ് വർധിക്കുന്നത്.

ഒരു താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകനേക്കാൾ ഉയർന്ന സ്ഥാനത്തുള്ള നേതാവിന് കൂടുതൽ സൗകര്യങ്ങൾ ലഭിക്കേണ്ടിവരാം. എന്നാൽ അതോടൊപ്പം കൂടുതൽ സുതാര്യതയും കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തവും കൂടുതൽ പരിശോധനയും സ്വീകരിക്കേണ്ട ബാധ്യതയുണ്ട്. “ഞാൻ നേതാവാണ്, അതിനാൽ എന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യരുത്” എന്ന സംസ്കാരത്തിന് പകരം “ഞാൻ നേതാവാണ്, അതിനാൽ എന്നെ കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ പരിശോധിക്കണം” എന്ന സംസ്കാരമാണ് വളരേണ്ടത്.

നേതൃത്വം താഴെത്തട്ടുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിൽ സംഘടനാ യാഥാർഥ്യം രേഖകളായി മാത്രം മാറും. അതിനാൽ നേതാക്കൾ ഇടയ്ക്കിടെ പ്രാദേശിക ഘടകങ്ങളുമായി നേരിട്ട് സംസാരിക്കുകയും പ്രവർത്തകരുടെ അനുഭവങ്ങൾ കേൾക്കുകയും ജനങ്ങളുമായി ഇടപഴകുകയും വേണം. ഇത് ഔപചാരിക സന്ദർശനങ്ങളായി മാത്രം മാറരുത്. മുൻകൂട്ടി തയ്യാറാക്കിയ പ്രസംഗങ്ങൾ കേൾക്കുന്നതിനു പകരം “ഇവിടെ എന്താണ് യഥാർത്ഥ പ്രശ്നം?” “ജനങ്ങൾ എന്താണ് പറയുന്നത്?” “പ്രവർത്തകർ എന്താണ് വിമർശിക്കുന്നത്?” എന്ന ചോദ്യങ്ങളാണ് പ്രധാനമാകേണ്ടത്.

താഴെത്തട്ടിൽ ലഭിക്കുന്ന ഓരോ അനുഭവവും നേതൃത്വത്തിന് ഉപയോഗിക്കാവുന്ന രാഷ്ട്രീയ അറിവായി മാറണം. അതിനായി സംഘടനയിൽ അനുഭവങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയും പഠനസംവിധാനവും വേണം. ഒരു പ്രാദേശിക ഘടകം ഒരു പുതിയ രീതിയിൽ ജനങ്ങളെ സംഘടിപ്പിച്ച് വിജയിച്ചാൽ അതിന്റെ അനുഭവം മറ്റിടങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കണം. മറ്റൊരു ഘടകം പരാജയപ്പെട്ടാൽ പരാജയത്തിന്റെ കാരണം പഠിച്ച് മറ്റുള്ളവർക്ക് മുന്നറിയിപ്പായി ഉപയോഗിക്കണം. അപ്പോൾ സംഘടനയുടെ അറിവ് വ്യക്തികളിൽ ഒതുങ്ങാതെ കൂട്ടായ സംഘടനാ ഓർമ്മയായി മാറും.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അധികാര കേന്ദ്രീകരണത്തെ സംഘടനയ്ക്കുള്ളിലെ സംയോജകബലത്തിന്റെ അതിരുകടന്ന സാന്ദ്രതയായി കാണാം. പൊതുലക്ഷ്യം, അച്ചടക്കം, ഏകോപനം എന്നിവ സംഘടനയെ കൂട്ടിച്ചേർക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ അവ അമിതമായി കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ സ്വതന്ത്രചിന്ത, വിമർശനം, പ്രാദേശിക വൈവിധ്യം, പുതിയ ആശയങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിയോജകബലങ്ങൾക്ക് ഇടം കുറയുന്നു.

അപ്പോൾ സംയോജകബലം തന്നെ ജഡത സൃഷ്ടിക്കുന്ന ശക്തിയായി മാറാം. മറുവശത്ത് വിയോജകബലം പൂർണ്ണമായും നിയന്ത്രണമില്ലാതെ വളർന്നാൽ സംഘടനാ വിഘടനവും ഉണ്ടാകാം. അതിനാൽ ആവശ്യമായത് അധികാരത്തിന്റെ നിശ്ചലമായ വികേന്ദ്രീകരണം മാത്രമല്ല; സംയോജകബലവും വിയോജകബലവും തമ്മിലുള്ള ചലനാത്മക സമതുലിതാവസ്ഥയാണ്. വിവരപ്രവാഹം ഈ സമതുലിതാവസ്ഥയുടെ പ്രധാന ഘടകമാണ്. താഴെത്തട്ടിൽനിന്ന് ഉയരുന്ന യാഥാർഥ്യവിവരങ്ങൾ വിയോജകബലത്തെ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു; കേന്ദ്രനേതൃത്വം അവയെ പൊതുവായ രാഷ്ട്രീയ ദിശയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത് സംയോജകബലത്തെ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. രണ്ടിനുമിടയിലെ ബന്ധം വിച്ഛേദിക്കുമ്പോഴാണ് സംഘടന ജഡമാകുന്നത്.

അധികാരത്തെ പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാക്കുക എന്നത് ഒരു വലിയ സംഘടനയിൽ പ്രായോഗികമല്ല. പ്രശ്നം അധികാരം ഉണ്ടോ എന്നതല്ല; അധികാരം എങ്ങനെ വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു, എങ്ങനെ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു, എങ്ങനെ പരിശോധിക്കപ്പെടുന്നു, എങ്ങനെ തിരിച്ചുനൽകപ്പെടുന്നു എന്നതാണ്. ആരോഗ്യകരമായ അധികാരസംവിധാനത്തിൽ അധികാരം താൽക്കാലികമായ ഉത്തരവാദിത്തമായി കാണപ്പെടും. തീരുമാനമെടുക്കുന്നവരെ പരിശോധിക്കാം. തെറ്റായ തീരുമാനം തിരുത്താം. താഴെത്തട്ടിൽനിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ മുകളിലെത്തും. പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് നേതൃത്വത്തിലേക്ക് വളരാൻ കഴിയും. ഒരാൾ മാറിയാലും സംവിധാനം തുടരും.

അനാരോഗ്യകരമായ സംവിധാനത്തിൽ വ്യക്തി സംവിധാനത്തേക്കാൾ വലുതാകും. നേതാവിന്റെ വ്യക്തിപരമായ ബന്ധങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തെക്കാൾ പ്രധാനമാകും. വിവരം ഫിൽട്ടർ ചെയ്യപ്പെടും. വിമർശനം ദുർബലമാകും. സ്ഥാനങ്ങൾ സ്ഥിരമാകും. പുതിയ നേതാക്കളുടെ വളർച്ച തടയപ്പെടും. അധികാര കേന്ദ്രീകരണത്തിനെതിരെ സ്വീകരിക്കേണ്ട നടപടികൾ ഒറ്റപ്പെട്ടതാകരുത്. നേതൃത്വത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ ഉത്തരവാദിത്തപരിശോധന വേണം. പ്രധാന തീരുമാനങ്ങളിൽ താഴെത്തട്ടിലുള്ള ഘടകങ്ങളുടെ അഭിപ്രായശേഖരണം സ്ഥാപനവൽക്കരിക്കണം. സംഘടനാ റിപ്പോർട്ടുകൾ താഴെനിന്ന് മുകളിലേക്കും മുകളിൽനിന്ന് താഴേക്കും സഞ്ചരിക്കുന്ന രണ്ടുവഴി സംവിധാനമാക്കണം. അതോടൊപ്പം പ്രതികൂല വിവരങ്ങൾ മറയ്ക്കുന്നത് സംഘടനാ നേട്ടമായി കാണുന്ന സംസ്കാരം അവസാനിപ്പിക്കണം. പരാജയങ്ങളും പ്രശ്നങ്ങളും തുറന്നുപറയുന്ന ഘടകങ്ങളെ ശിക്ഷിക്കുന്നതിനുപകരം അവയിൽനിന്ന് പഠിക്കണം. അധികാരസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് കാലാനുസൃതമായ വിലയിരുത്തൽ വേണം. കഴിയുന്നിടത്ത് നേതൃത്വത്തിന്റെ പുതുക്കലിനും പുതിയ തലമുറയുടെ വളർച്ചയ്ക്കും അവസരം നൽകണം.

പ്രധാന തീരുമാനങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഫലപരിശോധന നിർബന്ധമാക്കുന്നതും സഹായകരമാണ്. തീരുമാനം എന്തായിരുന്നു, പ്രതീക്ഷിച്ചത് എന്ത്, യാഥാർഥ്യത്തിൽ സംഭവിച്ചത് എന്ത്, വ്യത്യാസം എന്തുകൊണ്ട്, ഇനി എന്ത് മാറ്റണം എന്നിങ്ങനെ പരിശോധിക്കണം. ഇതിലൂടെ നേതൃത്വത്തിന്റെ തീരുമാനശേഷി യാഥാർഥ്യവുമായി നിരന്തരം ബന്ധിപ്പിക്കാം.

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് നേതൃത്വം അനിവാര്യമാണ്; എന്നാൽ നേതൃത്വം തന്നെ സംഘടനയാകാൻ പാടില്ല. അച്ചടക്കം ആവശ്യമാണ്; എന്നാൽ അച്ചടക്കം വിമർശനത്തെ ഇല്ലാതാക്കാൻ പാടില്ല. കേന്ദ്ര ഏകോപനം ആവശ്യമാണ്; എന്നാൽ കേന്ദ്രം താഴെത്തട്ടിന്റെ അനുഭവത്തെ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കരുത്. തീരുമാനങ്ങളുടെ ഏകോപനം ആവശ്യമാണ്; എന്നാൽ വിവരത്തിന്റെ ഏകാധിപത്യം അനുവദിക്കരുത്.

ഇത്തരം ചലനാത്മകമായ ബന്ധം നിലനിൽക്കുന്നിടത്ത് നേതൃത്വം ഒരു അധികാരകേന്ദ്രമല്ല; സംഘടനയുടെ കൂട്ടായ ബോധത്തെ ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന ഉപകരണം മാത്രമാണ്. താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകർ ഉത്തരവുകൾ നടപ്പാക്കുന്ന യന്ത്രങ്ങളല്ല; അവർ യാഥാർഥ്യത്തെ നേരിട്ട് അനുഭവിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ ബോധത്തിന്റെ പ്രധാന ഉറവിടങ്ങളാണ്. നേതൃത്വം ആ അനുഭവങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിച്ച് വിശാലമായ രാഷ്ട്രീയ ദിശയിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്നു.

അതിനാൽ അധികാര കേന്ദ്രീകരണത്തിനെതിരായ യഥാർത്ഥ പ്രതിരോധം അധികാരം ചിതറിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. അധികാരം ഉത്തരവാദിത്തപരമാക്കുക, വിവരം സ്വതന്ത്രമാക്കുക, വിമർശനം സംരക്ഷിക്കുക, താഴെത്തട്ടിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യം വർധിപ്പിക്കുക, നേതൃത്വത്തെ നിരന്തരം പരിശോധിക്കുക, പുതിയ തലമുറയെ വളർത്തുക, ജനങ്ങളുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള ബന്ധം നിലനിർത്തുക എന്നിവയെല്ലാം ഒരുമിച്ച് നടപ്പാക്കണം.

അപ്പോഴാണ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഒരു നിർദ്ദേശങ്ങൾ മുകളിൽനിന്ന് താഴേക്ക് കൈമാറുന്ന ഭരണയന്ത്രമാകാതെ, ജനങ്ങളിൽനിന്ന് പഠിക്കുകയും സ്വന്തം തെറ്റുകളിൽനിന്ന് തിരുത്തുകയും താഴെത്തട്ടിലെ അനുഭവങ്ങളെ പൊതുവായ രാഷ്ട്രീയബോധമാക്കി മാറ്റുകയും നിരന്തരം സ്വയം പുതുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ജീവിക്കുന്ന ജനാധിപത്യ വിപ്ലവ സംഘടനയായി നിലനിൽക്കുന്നത്.

2. വ്യക്തിപൂജയും നേതൃഭക്തിയും

മാർക്സിസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനപരമായ ചരിത്രവീക്ഷണം ചരിത്രത്തെ മഹാന്മാരായ വ്യക്തികളുടെ ഇച്ഛാശക്തിയുടെ ഫലമായി മാത്രം കാണുന്നില്ല. മനുഷ്യരുടെ ചരിത്രം മനുഷ്യർ തന്നെയാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത് എന്ന മാർക്സിയൻ ധാരണയിൽ, ആ പ്രവർത്തനം നടക്കുന്നത് വ്യക്തികളുടെ സ്വതന്ത്ര ഇച്ഛാശക്തിക്ക് പുറത്തുള്ള സാമൂഹികവും ഭൗതികവുമായ സാഹചര്യങ്ങളുടെ സങ്കീർണ്ണമായ ബന്ധത്തിനകത്താണ്. ഉൽപ്പാദനശക്തികൾ, ഉൽപ്പാദനബന്ധങ്ങൾ, വർഗബന്ധങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക ഘടന, രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാപനങ്ങൾ, സാംസ്കാരിക രൂപങ്ങൾ, ജനങ്ങളുടെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം എന്നിവയാണ് ചരിത്രപരിവർത്തനത്തിന്റെ വിശാലമായ ഭൗതിക അടിത്തറ. അതിനാൽ ഒരു സാമൂഹിക മാറ്റത്തെ ഒരൊറ്റ നേതാവിന്റെ വ്യക്തിപരമായ കഴിവിന്റെ ഫലമായി മാത്രം വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത് മാർക്സിസ്റ്റ് ചരിത്രവീക്ഷണത്തെ ചുരുക്കുന്നതായിരിക്കും.

എന്നാൽ പ്രായോഗിക രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഈ സൈദ്ധാന്തിക ധാരണ പലപ്പോഴും ദുർബലമാകാം. ദീർഘകാലം പ്രവർത്തിച്ച, വലിയ ജനപ്രീതി നേടിയ, നിരവധി രാഷ്ട്രീയ സമരങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയ ഒരു നേതാവിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി സ്വാഭാവികമായ ആദരവ് രൂപപ്പെടാം. ഒരു നേതാവിന്റെ അനുഭവവും രാഷ്ട്രീയ സംഭാവനയും ത്യാഗവും സംഘടനാപാടവവും ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധവും അംഗീകരിക്കുന്നത് തെറ്റല്ല. ഒരു പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ വ്യക്തികളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് യഥാർത്ഥ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. പ്രശ്നം ആദരവ് ക്രമേണ വിമർശനാതീതമായ ആരാധനയായി മാറുന്നിടത്താണ്.

ഒരു നേതാവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സംഭാവന അംഗീകരിക്കുന്നതും അദ്ദേഹത്തെ തെറ്റുപറ്റാത്ത വ്യക്തിയായി കാണുന്നതും തമ്മിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ആദരവ് എന്നത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ സംഭാവനയെ ചരിത്രപരമായ സാഹചര്യത്തിൽ വിലയിരുത്തുകയാണ്. വ്യക്തിപൂജ എന്നത് ആ വ്യക്തിയുടെ തീരുമാനങ്ങളെയും അഭിപ്രായങ്ങളെയും സ്വതന്ത്രമായ രാഷ്ട്രീയ പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാക്കാതിരിക്കുകയാണ്.

ആദ്യഘട്ടത്തിൽ “ഈ നേതാവ് പാർട്ടിക്ക് വലിയ സംഭാവന നൽകിയിട്ടുണ്ട്” എന്ന ധാരണയായിരിക്കും. പിന്നീട് അത് “ഈ നേതാവിന് രാഷ്ട്രീയ പരിചയമുണ്ട്, അതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തീരുമാനം ശരിയായിരിക്കണം” എന്ന ധാരണയായി മാറാം. അതിനുശേഷം “നേതാവിന്റെ തീരുമാനത്തെ വിമർശിക്കുന്നത് നേതൃത്വത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തും” എന്ന ആശയം വളരാം. ഒടുവിൽ “നേതാവിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് പാർട്ടിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതുതന്നെയാണ്” എന്ന അപകടകരമായ സമവാക്യം രൂപപ്പെടാം. ഇവിടെയാണ് വ്യക്തിയും സംഘടനയും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി മങ്ങുന്നത്.

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യ സ്വത്തല്ല. ഒരു നേതാവ് പാർട്ടിയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചേക്കാം; എന്നാൽ പാർട്ടി നേതാവിനേക്കാൾ വലുതാണ്. പാർട്ടിയുടെ ചരിത്രവും സംഘടനാ ഘടനയും അംഗത്വവും ജനബന്ധവും ആശയപരമായ പാരമ്പര്യവും കൂട്ടായ പ്രവർത്തനവുമാണ് അതിന്റെ യഥാർത്ഥ അടിത്തറ. അതുകൊണ്ട് ഒരു നേതാവിനെ വിമർശിക്കുന്നത് പാർട്ടിയെ വിമർശിക്കുന്നതുമായി തുല്യമല്ല. മറിച്ച് ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ നേതൃത്വത്തിന്റെ തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് പാർട്ടിയെ സംരക്ഷിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്തം തന്നെയാകാം.

ഈ വ്യത്യാസം സംഘടനാപരമായി വ്യക്തമായി അംഗീകരിക്കാത്തിടത്ത് വ്യക്തിപൂജ വളരാൻ അനുകൂലമായ അന്തരീക്ഷം രൂപപ്പെടും. ഒരു നേതാവിന്റെ തീരുമാനത്തെ വിമർശിക്കുന്ന പ്രവർത്തകനെ ഉടൻ പാർട്ടി വിരുദ്ധനായി മുദ്രകുത്തുന്ന സംസ്കാരം സംഘടനയുടെ സ്വയംതിരുത്തൽ ശേഷിക്ക് ഗുരുതരമായ ഭീഷണിയാണ്. കാരണം അപ്പോൾ പ്രവർത്തകൻ രാഷ്ട്രീയമായ ഒരു പ്രശ്നം ഉന്നയിക്കുന്നതിനുപകരം സ്വന്തം സംഘടനാപരമായ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാൻ തുടങ്ങും.

“ഇത് പറഞ്ഞാൽ എന്ത് സംഭവിക്കും?”, “എന്റെ സ്ഥാനത്തെ ബാധിക്കുമോ?”, “എന്നെ വിഭാഗീയനായി കാണുമോ?” തുടങ്ങിയ ഭയങ്ങൾ പ്രവർത്തകരെ മൗനത്തിലേക്ക് നയിക്കും. പുറത്തുനിന്ന് സംഘടനയിൽ പൂർണ്ണ ഐക്യം കാണപ്പെടും. എന്നാൽ അതിനകത്ത് യഥാർത്ഥ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ അടിഞ്ഞുകൂടിക്കൊണ്ടിരിക്കും.

വിമർശനം ഇല്ലാത്ത ഐക്യം പലപ്പോഴും യഥാർത്ഥ ഐക്യമല്ല; അത് ഭയത്തിൽനിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന മൗനമായിരിക്കാം. ഏതൊരു മനുഷ്യനും തെറ്റുപറ്റാം. രാഷ്ട്രീയ പരിചയം കൂടുതലുള്ള നേതാവിനും തെറ്റുപറ്റാം. ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ അനുഭവം തീരുമാനശേഷി വർധിപ്പിച്ചേക്കാം; എന്നാൽ അത് തെറ്റില്ലായ്മയുടെ ഉറപ്പ് നൽകുന്നില്ല.

സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യം നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ ശരിയായിരുന്ന നയം മറ്റൊരു സാഹചര്യത്തിൽ പര്യാപ്തമല്ലാതാകാം. പുതിയ സാമ്പത്തിക മാറ്റങ്ങൾ, സാങ്കേതികവിദ്യ, സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളിലെ മാറ്റം, ജനങ്ങളുടെ പുതിയ ആവശ്യങ്ങൾ, അന്താരാഷ്ട്ര സാഹചര്യങ്ങളിലെ മാറ്റം തുടങ്ങിയവ പഴയ രാഷ്ട്രീയ നിഗമനങ്ങളെ പുനഃപരിശോധിക്കാൻ നിർബന്ധിതമാക്കാം. അതുകൊണ്ട് ഒരു നേതാവിന്റെ മഹത്വം ഒരിക്കലും തെറ്റുപറ്റാത്തതിൽ അല്ല; തെറ്റുപറ്റിയാൽ അത് തിരിച്ചറിയാനും അംഗീകരിക്കാനും തിരുത്താനും കഴിയുന്നതിലാണ്.

“നേതാവിന് തെറ്റുപറ്റില്ല” എന്ന ധാരണ വളരുമ്പോൾ സംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയ പരിശോധനാ സംവിധാനം തന്നെ ക്രമേണ അനാവശ്യമായി തോന്നും. തീരുമാനത്തിന്റെ ശരിതെറ്റിനെക്കുറിച്ച് തെളിവുകൾ പരിശോധിക്കുന്നതിനുപകരം “നേതാവ് പറഞ്ഞതുകൊണ്ട് ശരിയാണ്” എന്ന വാദം മതിയാകും.

ഇത് ശാസ്ത്രീയ ചിന്തയുടെ വിരുദ്ധമാണ്. ഒരു ശാസ്ത്രീയ സിദ്ധാന്തം അതിന്റെ രചയിതാവിന്റെ മഹത്വംകൊണ്ട് ശരിയാകുന്നില്ല; തെളിവുകളും പരിശോധനയും അതിന്റെ സാധുത നിർണയിക്കുന്നു. അതുപോലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനം നേതാവിന്റെ സ്ഥാനമോ ജനപ്രീതിയോ കൊണ്ടല്ല ശരിയാകുന്നത്; അതിന്റെ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യവുമായുള്ള ബന്ധവും ഫലങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങളുമായുള്ള പൊരുത്തവുമാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടത്.

വ്യക്തിപൂജ വളരുന്നിടത്ത് മറ്റൊരു ഗുരുതരമായ പ്രശ്നം വിവരത്തിന്റെ വികലതയാണ്. നേതൃത്വത്തെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ മുകളിലേക്ക് എത്തുകയും പ്രതികൂല വിവരങ്ങൾ തടയപ്പെടുകയും ചെയ്യാം. ഒരു നേതാവിന്റെ തീരുമാനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത അന്തരീക്ഷത്തിൽ താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകർ പ്രശ്നങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ മടിക്കും. അപ്പോൾ നേതാവിന് ലഭിക്കുന്ന വിവരം യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള പ്രതിഫലനം ആയിരിക്കില്ല. അത് നേതൃത്വത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്ന രീതിയിൽ പല ഘട്ടങ്ങളിലൂടെ ഫിൽട്ടർ ചെയ്യപ്പെട്ട വിവരം ആയിരിക്കും.

ഇതിന്റെ ഫലം വളരെ അപകടകരമാണ്. തെറ്റായ തീരുമാനം തെറ്റായ വിവരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ എടുക്കപ്പെടും. പിന്നീട് അതിന്റെ പരാജയം മറയ്ക്കപ്പെടും. പരാജയം മറയ്ക്കുന്നതിനായി വീണ്ടും തെറ്റായ വിവരം നൽകും. അങ്ങനെ വ്യക്തിപൂജയും വിവരവികലതയും പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ചക്രം രൂപപ്പെടാം. വ്യക്തിപൂജ ശക്തമാകുമ്പോൾ കരിയറിസത്തിനും വളരാനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കും. നേതാവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സമീപനത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നത് സംഘടനയിലെ മുന്നേറ്റത്തിനുള്ള പ്രധാന മാർഗമാണെന്ന് ചില പ്രവർത്തകർ കരുതാൻ തുടങ്ങാം.

അപ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ കഴിവ്, ജനബന്ധം, വർഗസമരത്തിലെ പങ്കാളിത്തം, ആശയപരമായ വളർച്ച എന്നിവയ്ക്കു പകരം “ആരോടാണ് അടുപ്പം?” എന്ന ചോദ്യം പ്രധാനമാകും. വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ സംഭാവനയെക്കാൾ നേതാവിനോടുള്ള വ്യക്തിപരമായ വിശ്വസ്തത വിലമതിക്കപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയുണ്ടാകും.

ഇത് വളരെ അപകടകരമായ സംഘടനാ മാറ്റമാണ്. കാരണം അപ്പോൾ പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ വളരേണ്ടത് സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരല്ല; അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെടുന്ന അനുയായികളായിരിക്കും. വ്യക്തിപൂജ പലപ്പോഴും വിഭാഗീയതയെ ഇല്ലാതാക്കുന്നതിനു പകരം അതിനെ ശക്തിപ്പെടുത്താം. നേതാവിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ഒരു വിഭാഗം രൂപപ്പെടുകയും മറ്റൊരു നേതാവിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി മറ്റൊരു വിഭാഗം രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ രാഷ്ട്രീയ ആശയവ്യത്യാസങ്ങൾ ക്രമേണ വ്യക്തിപരമായ അധികാരമത്സരങ്ങളായി മാറാം.

അപ്പോൾ “ഏത് നയമാണ് ശരി?” എന്ന ചോദ്യത്തിന് പകരം “ആരാണ് ആരുടെ പക്ഷത്ത്?” എന്ന ചോദ്യമാകും പ്രധാനമാകുന്നത്. ഇത് കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വർഗപരവും സൈദ്ധാന്തികവുമായ സ്വഭാവത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു. ആശയത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ഐക്യത്തിന് പകരം വ്യക്തിയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള കൂട്ടായ്മയാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്.

ഒരു നേതാവിന്റെ തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാൻ കഴിയാത്ത സംഘടനയിൽ ആത്മവിമർശനം യഥാർത്ഥത്തിൽ നടക്കുകയില്ല. താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകർ സ്വന്തം തെറ്റുകൾ സമ്മതിക്കുമ്പോൾ നേതൃത്വം സ്വന്തം തെറ്റുകൾ സമ്മതിക്കാൻ തയ്യാറാകാത്ത സാഹചര്യമുണ്ടെങ്കിൽ സംഘടനയിൽ ഇരട്ട മാനദണ്ഡം രൂപപ്പെടും.

താഴെയുള്ള പ്രവർത്തകനോട് “വിമർശനവും ആത്മവിമർശനവും ചെയ്യണം” എന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയും മുകളിലുള്ള നേതാവിനെ വിമർശനത്തിന് വിധേയമാക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് രാഷ്ട്രീയ അച്ചടക്കമല്ല. അത് അധികാരപരമായ അസമത്വമാണ്. യഥാർത്ഥ കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനാ സംസ്കാരത്തിൽ ഉയർന്ന സ്ഥാനത്തുള്ളവർക്കാണ് കൂടുതൽ ആത്മവിമർശന ഉത്തരവാദിത്തം ഉണ്ടായിരിക്കേണ്ടത്.

താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകനെക്കാൾ ഉയർന്ന സ്ഥാനത്തുള്ള നേതാവിന് കൂടുതൽ അധികാരമുണ്ടെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കൂടുതൽ സുതാര്യതയും വേണം. തീരുമാനങ്ങളുടെ കാരണം വിശദീകരിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തം, സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളിലെ വ്യക്തത, താൽപര്യസംഘർഷങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തൽ, രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളുടെ ഫലപരിശോധന എന്നിവ നേതൃത്വത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളായിരിക്കണം.

ഇത് നേതാവിനെ അപമാനിക്കുന്നതിനുള്ള സംവിധാനം അല്ല. മറിച്ച് നേതൃത്വത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത സംരക്ഷിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനപരമായ സംവിധാനമാണ്. ദീർഘകാലം ഒരേ വ്യക്തികൾ ഒരേ സ്ഥാനങ്ങളിൽ തുടരുമ്പോൾ വ്യക്തിപൂജയ്ക്കും അധികാരകേന്ദ്രീകരണത്തിനും സാധ്യത വർധിക്കാം. അതിനാൽ എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും ഒരേ രീതിയിലുള്ള കർശന കാലപരിധി വേണമെന്നില്ലെങ്കിലും നേതൃത്വത്തിന്റെ പുതുക്കലിനുള്ള സംവിധാനം ആവശ്യമാണ്.

പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് യഥാർത്ഥ ഉത്തരവാദിത്തം നൽകണം. അവർക്ക് താഴെത്തട്ടിലെ ചെറിയ ചുമതലകൾ മാത്രം നൽകാതെ നയരൂപീകരണത്തിലും സംഘടനാ തീരുമാനങ്ങളിലും രാഷ്ട്രീയ വിശകലനത്തിലും നേതൃത്വം നൽകാനുള്ള അവസരം വേണം. ഒരു നേതാവിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയ സംഭാവന താൻ അധികാരത്തിൽ എത്രകാലം തുടരുന്നു എന്നതല്ല; തനിക്കുശേഷം എത്ര ശക്തമായ പുതിയ നേതൃത്വം വളർത്തിയെടുത്തു എന്നതാണ്.

ഒരു നേതാവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സംഭാവനയെ യഥാർത്ഥമായി ആദരിക്കണമെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ എല്ലാ തീരുമാനങ്ങളെയും വിമർശനാതീതമാക്കേണ്ടതില്ല. മറിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ സംഭാവനകളെ രേഖപ്പെടുത്തുകയും അവയിൽനിന്ന് പഠിക്കുകയും അതോടൊപ്പം അദ്ദേഹത്തിന്റെ തെറ്റുകളെയും പരിമിതികളെയും ശാസ്ത്രീയമായി വിലയിരുത്തുകയും വേണം.

ഇതാണ് ചരിത്രബോധമുള്ള സമീപനം. ഒരു നേതാവിനെ ദൈവികവൽക്കരിക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ചരിത്രപ്രാധാന്യത്തെ പോലും മറയ്ക്കും. കാരണം മനുഷ്യനെന്ന നിലയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരിമിതികളും ചരിത്രപരമായ സാഹചര്യങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധവും അപ്പോൾ അപ്രത്യക്ഷമാകും. മഹാനായ നേതാവിനെ മനുഷ്യനിൽനിന്ന് മിഥ്യാരൂപത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനയെ മനസ്സിലാക്കുന്നതല്ല; ചരിത്രത്തെ തന്നെ വളച്ചൊടിക്കുകയാണ്. ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിൽ “ആരാണ് പറഞ്ഞത്?” എന്ന ചോദ്യത്തേക്കാൾ “എന്താണ് പറഞ്ഞത്, അതിന് എന്ത് തെളിവുണ്ട്, അതിന്റെ വർഗപരമായ പ്രത്യാഘാതം എന്താണ്?” എന്ന ചോദ്യത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകണം.

ഒരു പുതിയ പ്രവർത്തകൻ അവതരിപ്പിച്ച ആശയം ശരിയായാൽ അത് സ്വീകരിക്കണം. ഒരു മുതിർന്ന നേതാവിന്റെ ആശയം തെറ്റാണെങ്കിൽ അത് തിരുത്തണം. രാഷ്ട്രീയ സത്യത്തിന്റെ അളവുകോൽ വ്യക്തിയുടെ പദവിയല്ല. ഇത്തരം സംസ്കാരം വളർന്നാൽ സംഘടനയിൽ വ്യക്തിപരമായ വിശ്വസ്തതയെക്കാൾ രാഷ്ട്രീയ സത്യസന്ധത പ്രധാനമാകും.

ഒരു നേതാവിനെ വിമർശിക്കുന്ന വ്യക്തി എല്ലായ്പ്പോഴും നേതാവിന്റെ ശത്രുവല്ല. പലപ്പോഴും ഏറ്റവും കടുത്ത വിമർശനം പറയുന്ന പ്രവർത്തകനായിരിക്കും സംഘടനയുടെ ദീർഘകാല താൽപര്യത്തോട് കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളത്.

വിമർശനത്തിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം സംഘടനയെ തകർക്കുകയാണോ അതോ തെറ്റായ നയം തിരുത്തുകയാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കണം. വിമർശനം തെളിവുകളുടെയും യുക്തിയുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലാണെങ്കിൽ അത് സംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയ സമ്പത്തായി കാണണം. വിമർശകനെ ശത്രുവായി കാണുന്ന സംഘടന ക്രമേണ സ്വന്തം തെറ്റുകളുടെ തടവുകാരനാകും. വിമർശകനെ സംഘടനാ വിഭവമായി കാണുന്ന സംഘടന സ്വന്തം തെറ്റുകളിൽനിന്ന് പഠിക്കും.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വ്യക്തിപൂജയെ സംഘടനയിലെ സംയോജകബലത്തിന്റെ അസന്തുലിതമായ കേന്ദ്രീകരണമായി കാണാം. പൊതുലക്ഷ്യം, രാഷ്ട്രീയ ഐക്യം, നേതൃത്വം, അച്ചടക്കം തുടങ്ങിയ സംയോജകബലങ്ങൾ സംഘടനയെ കൂട്ടിച്ചേർക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ അവ ഒരു വ്യക്തിയെയോ ചെറിയ നേതൃത്വസംഘത്തെയോ ചുറ്റിപ്പറ്റി അമിതമായി കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ സംഘടനയ്ക്കകത്തെ വിയോജകബലങ്ങൾ അടിച്ചമർത്തപ്പെടും.

വിമർശനം, പുതിയ ആശയങ്ങൾ, താഴെത്തട്ടിലെ അനുഭവങ്ങൾ, പുതിയ ശാസ്ത്രീയ അറിവുകൾ, ജനങ്ങളുടെ പ്രതികരണം എന്നിവയാണ് സംഘടനയുടെ സ്വയംതിരുത്തൽ ശേഷിക്ക് ആവശ്യമായ വിയോജകബലങ്ങൾ. ഇവയെ ഇല്ലാതാക്കുമ്പോൾ സംഘടനയുടെ പുറംഐക്യം വർധിച്ചാലും ആന്തരിക ചലനശേഷി കുറയും. അതുകൊണ്ട് നേതൃത്വത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി വിയോജകബലത്തെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിലല്ല; അതിനെ സംഘടനയുടെ ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള ഐക്യത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതിലാണ്.

ഒരു നേതാവിന്റെ മഹത്വം അദ്ദേഹത്തെ വിമർശിക്കാൻ ആരെയും അനുവദിക്കാത്തതിലല്ല. മറിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തകർക്ക് സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കാനും വിമർശിക്കാനും പുതിയ ആശയങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കാനും കഴിയുന്ന സംഘടന രൂപപ്പെടുന്നതിലാണ്.

ഒരു നേതാവ് തന്റെ തീരുമാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനം കേൾക്കുകയും ആവശ്യമായപ്പോൾ അത് തിരുത്തുകയും ചെയ്താൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അധികാരം കുറയുന്നില്ല. മറിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യത വർധിക്കുന്നു. കാരണം അപ്പോൾ നേതാവ് സ്വന്തം വ്യക്തിപരമായ അഭിപ്രായത്തെക്കാൾ സംഘടനയുടെ കൂട്ടായ ബോധത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. ഇതാണ് ജനാധിപത്യ നേതൃത്വത്തിന്റെ ഉയർന്ന രൂപം.

വ്യക്തിപൂജയെ ചെറുക്കാൻ ഒന്നോ രണ്ടോ നടപടികൾ മാത്രം മതിയാകില്ല. വ്യക്തിയെക്കാൾ നയത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന സംഘടനാ സംസ്കാരം വളർത്തണം. നേതാക്കളുടെ തീരുമാനങ്ങൾ വിമർശനാത്മകമായി പരിശോധിക്കാൻ കഴിയണം. പ്രധാനപ്പെട്ട നയതീരുമാനങ്ങൾക്ക് ശേഷം അവയുടെ ഫലങ്ങൾ വിലയിരുത്തണം. നേതൃത്വത്തിന് കൂടുതൽ സുതാര്യതയും ഉത്തരവാദിത്തവും ഉറപ്പാക്കണം.

അതോടൊപ്പം താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകർക്ക് സ്വതന്ത്രമായ രാഷ്ട്രീയ അഭിപ്രായപ്രകടനത്തിന് ഇട വേണം. ന്യൂനപക്ഷാഭിപ്രായങ്ങളെ ഉടൻ ശത്രുതയായി കാണരുത്. പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് നേതൃത്വത്തിലേക്ക് വളരാനുള്ള അവസരം നൽകണം. ഒരേ വ്യക്തികളിൽ അധികാരം അനന്തമായി കേന്ദ്രീകരിക്കാതിരിക്കാൻ സംഘടനാപരമായ പുതുക്കൽ വേണം.

നേതാവിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനേക്കാൾ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവത്തെ സംരക്ഷിക്കുകയാണ് പ്രധാനമെന്ന് സംഘടന അംഗീകരിക്കണം. നേതാവിന്റെ തെറ്റ് പാർട്ടിയുടെ തെറ്റായി മാറാതിരിക്കണമെങ്കിൽ നേതാവിന്റെ തീരുമാനങ്ങൾ പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപനപരമായ പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാകണം.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് ശക്തമായ നേതൃത്വം ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ ശക്തമായ നേതൃത്വം എന്നത് വിമർശനത്തെ അടിച്ചമർത്തുന്ന നേതൃത്വം അല്ല. ശക്തമായ നേതൃത്വം സ്വന്തം തീരുമാനങ്ങളുടെ ശരിതെറ്റ് പരിശോധിക്കാൻ തയ്യാറാകുന്ന നേതൃത്വമാണ്. അച്ചടക്കം ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ യഥാർത്ഥ അച്ചടക്കം നേതാവിനോടുള്ള വ്യക്തിപരമായ അനുസരണം അല്ല; പാർട്ടിയുടെ പൊതുലക്ഷ്യത്തോടും കൂട്ടായ തീരുമാനപ്രക്രിയയോടുമുള്ള ബോധപൂർവമായ പ്രതിബദ്ധതയാണ്.

ഒരു നേതാവിന്റെ അനുഭവത്തെയും സംഭാവനയെയും ആദരിക്കാം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ പങ്കിനെ അംഗീകരിക്കാം. എന്നാൽ അതിന്റെ പേരിൽ അദ്ദേഹത്തെ വിമർശനാതീതനാക്കാൻ പാടില്ല. കാരണം വ്യക്തി തെറ്റില്ലാത്തവനാണെന്ന ധാരണ വളരുന്ന നിമിഷം സംഘടനയുടെ സ്വയംതിരുത്തൽ ശേഷി ദുർബലമാകുന്നു.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ഭാഷയിൽ പറഞ്ഞാൽ, സംഘടനയുടെ സംയോജകബലം ഒരു വ്യക്തിയെ ചുറ്റിപ്പറ്റി സാന്ദ്രീകരിക്കാതെ പൊതുലക്ഷ്യത്തിലും വർഗബോധത്തിലും കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്തത്തിലും കേന്ദ്രീകരിക്കണം. അതേസമയം വിമർശനം, അഭിപ്രായവ്യത്യാസം, പുതിയ അറിവ്, ജനങ്ങളുടെ അനുഭവം എന്നിവയുടെ വിയോജകബലത്തിന് ആവശ്യമായ സ്ഥാപനപരമായ ഇടം നൽകണം.

അപ്പോഴാണ് നേതൃത്വം അധികാരകേന്ദ്രമല്ലാതെ കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിന്റെ ഏകോപനശക്തിയായി മാറുന്നത്. അപ്പോഴാണ് നേതാവിന്റെ മഹത്വം അദ്ദേഹത്തെ വിമർശിക്കാൻ കഴിയാത്തതിലല്ല, വിമർശനത്തെ സ്വീകരിച്ച് സ്വന്തം തെറ്റുകൾ തിരുത്തുകയും കൂടുതൽ സ്വതന്ത്രവും ബോധപൂർവവുമായ പ്രവർത്തകരെ വളർത്തുകയും സംഘടനയെ സ്വന്തം വ്യക്തിത്വത്തേക്കാൾ ശക്തമായ ഒരു കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയശക്തിയാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്.

3. വിഭാഗീയതയും ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയവും

അഭിപ്രായവ്യത്യാസം ഒരു വിപ്ലവസംഘടനയുടെ ദൗർബല്യമല്ല. മറിച്ച് ശരിയായ രീതിയിൽ കൈകാര്യം ചെയ്യപ്പെടുന്ന അഭിപ്രായവ്യത്യാസം സംഘടനയുടെ ചിന്താശേഷിയുടെയും ആത്മവിമർശനശേഷിയുടെയും സ്വയംതിരുത്തൽ ശേഷിയുടെയും അടയാളമാണ്. സമൂഹം നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ അതിനെ വിശകലനം ചെയ്യുന്ന ഒരു സംഘടനയ്ക്കകത്തും വ്യത്യസ്ത വ്യാഖ്യാനങ്ങളും നിഗമനങ്ങളും തന്ത്രപരമായ അഭിപ്രായങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളെ വ്യത്യസ്ത പ്രവർത്തകർ വ്യത്യസ്ത കോണുകളിൽനിന്ന് കാണാം. ഒരാൾക്ക് സാമ്പത്തിക മാറ്റങ്ങൾ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയുമ്പോൾ മറ്റൊരാൾക്ക് സാമൂഹികമാറ്റങ്ങൾ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയും. മറ്റൊരാൾക്ക് ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്ന അനുഭവങ്ങളും വിവരങ്ങളും കൂടുതൽ സമൃദ്ധമായിരിക്കാം. ഈ വൈവിധ്യങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാൻ കഴിയുന്ന സംഘടനയാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന സംഘടന.

അതുകൊണ്ട് അഭിപ്രായവ്യത്യാസത്തെ ഇല്ലാതാക്കുകയാണ് സംഘടനാ ഐക്യത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം എന്ന ധാരണ തെറ്റാണ്. അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളെ ശാസ്ത്രീയമായും ജനാധിപത്യപരമായും പരിശോധിച്ച് ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ ഐക്യത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യുകയാണ് ലക്ഷ്യം. അഭിപ്രായവ്യത്യാസം ഉണ്ടാകരുത് എന്ന നിർബന്ധം സംഘടനയെ ജഡമാക്കും; അതേസമയം അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളെ കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ സംഘടനയെ വിഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ ഐക്യവും അഭിപ്രായവ്യത്യാസവും പരസ്പരം ഇല്ലാതാക്കേണ്ട രണ്ട് ശക്തികളല്ല. സംഘടനയുടെ ചലനാത്മക വളർച്ചയിൽ പരസ്പരം ആവശ്യമായ ശക്തികളാണ് അവ.

പ്രശ്നം ആരംഭിക്കുന്നത് അഭിപ്രായവ്യത്യാസം ഒരു പ്രത്യേക വ്യക്തിയുടെയോ നേതാവിന്റെയോ ചുറ്റുമുള്ള സ്ഥിരമായ രാഷ്ട്രീയ കൂട്ടായ്മയായി മാറുമ്പോഴാണ്. ആദ്യം ഒരു നയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായമായിരിക്കും. സമാന അഭിപ്രായമുള്ള ചിലർ തമ്മിൽ കൂടുതൽ ചർച്ച നടത്തുകയും സ്വന്തം നിലപാടിന് കൂടുതൽ തെളിവുകൾ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. എന്നാൽ ഈ കൂട്ടായ്മയ്ക്ക് ക്രമേണ സ്വന്തം ബന്ധശൃംഖലയും അനുയായികളും ആശയവിനിമയ സംവിധാനവും പരസ്പര സംരക്ഷണ താൽപര്യങ്ങളും സ്ഥാനലാഭ താൽപര്യങ്ങളും രൂപപ്പെടുമ്പോൾ അത് ആശയപരമായ കൂട്ടായ്മയിൽനിന്ന് സംഘടനാപരമായ ഗ്രൂപ്പായി മാറുന്നു.

അവിടെനിന്നാണ് അടിസ്ഥാനപരമായ മാറ്റം സംഭവിക്കുന്നത്. ആദ്യം “ഈ നയമാണ് ശരി” എന്നതായിരുന്നു ചർച്ചയുടെ കേന്ദ്രം. പിന്നീട് “ഈ നയം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത് ഞങ്ങളുടെ ആളുകളാണ്” എന്ന ധാരണ വളരും. ഒടുവിൽ നയത്തിന്റെ ശരിതെറ്റിനെക്കാൾ “ആരാണ് ഏത് ഗ്രൂപ്പിൽ?” എന്ന ചോദ്യമാണ് പ്രധാനമാകുന്നത്. രാഷ്ട്രീയ നിലപാടിന്റെ മൂല്യം അതിന്റെ ആശയപരമായ ഉള്ളടക്കത്തിൽനിന്ന് മാറി അത് പിന്തുണയ്ക്കുന്ന വ്യക്തികളുടെയും ഗ്രൂപ്പുകളുടെയും ശക്തിയനുസരിച്ച് അളക്കപ്പെടാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഇതാണ് ഗ്രൂപ്പിസത്തിന്റെ ഏറ്റവും അപകടകരമായ ഘട്ടം.

ഒരേ രാഷ്ട്രീയ നിലപാട് പങ്കിടുന്ന പ്രവർത്തകർ തമ്മിൽ ആശയപരമായ കൂട്ടായ്മ രൂപപ്പെടുന്നതും വ്യക്തികേന്ദ്രിത ഗ്രൂപ്പിസവും തമ്മിൽ വ്യക്തമായ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ഒരു പ്രത്യേക നയത്തിനുവേണ്ടി പ്രവർത്തകർ കൂട്ടായ്മ രൂപപ്പെടുത്തുകയും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനങ്ങൾ സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ജനാധിപത്യപരമായ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനമാണ്. എന്നാൽ ഒരു നേതാവിന്റെ വ്യക്തിപരമായ വിശ്വസ്തതയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി കൂട്ടായ്മ രൂപപ്പെടുകയും ആ കൂട്ടായ്മയിലെ അംഗങ്ങൾ പരസ്പരം സ്ഥാനങ്ങളും സ്വാധീനവും സംരക്ഷിക്കുകയും മറ്റു ഗ്രൂപ്പുകളെ രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളായി കാണുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ അത് ആശയപരമായ കൂട്ടായ്മയല്ല; അധികാരാധിഷ്ഠിത ഗ്രൂപ്പിസമാണ്. അതിനാൽ ഒരു കൂട്ടായ്മയെ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ ഒരു അടിസ്ഥാന ചോദ്യം ചോദിക്കണം: അത് ഒരു നയത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണോ, അതോ ഒരു വ്യക്തിയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണോ?

ഗ്രൂപ്പിസം വളരുമ്പോൾ അതിന് സ്വന്തം വിവരശൃംഖല രൂപപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. പാർട്ടിയുടെ ഔദ്യോഗിക ആശയവിനിമയ സംവിധാനത്തിന് പുറത്തായി പ്രത്യേക ബന്ധശൃംഖലകൾ രൂപപ്പെടുകയും വിവരങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുത്ത രീതിയിൽ കൈമാറുകയും ചെയ്യാം. ഒരു ഗ്രൂപ്പ് സ്വന്തം അനുയായികളിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്ന വിവരങ്ങളെ മാത്രം വിശ്വസിക്കുകയും മറ്റുഗ്രൂപ്പുകളിൽനിന്നുള്ള വിവരങ്ങളെ സംശയത്തോടെ കാണുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ സംഘടനയ്ക്കകത്ത് യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ പല പതിപ്പുകൾ രൂപപ്പെടുന്നു.

ഒരേ രാഷ്ട്രീയ സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് വ്യത്യസ്ത ഗ്രൂപ്പുകൾക്ക് വ്യത്യസ്ത “സത്യങ്ങൾ” ഉണ്ടാകാം. ഓരോ വിഭാഗവും തങ്ങൾക്ക് അനുകൂലമായ വിവരങ്ങൾ മാത്രം ശേഖരിക്കുകയും പ്രചരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും. പ്രതികൂലമായ വിവരങ്ങൾ അവഗണിക്കപ്പെടും. ഇതോടെ സംഘടനയുടെ കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയ വിശകലനശേഷി ദുർബലമാകും. യാഥാർഥ്യത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനുപകരം ഓരോ ഗ്രൂപ്പും സ്വന്തം നിലപാടിനെ ശരിവയ്ക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് നീങ്ങും.

ഇവിടെ വിവരത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം യാഥാർഥ്യം മനസ്സിലാക്കുക എന്നതിൽനിന്ന് സ്വന്തം ഗ്രൂപ്പിന്റെ ശക്തി വർധിപ്പിക്കുക എന്നതിലേക്ക് മാറുന്നു. ഒരു നേതാവിന്റെ ദൗർബല്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരം മറ്റൊരു ഗ്രൂപ്പ് സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ ശക്തി വർധിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാം. അതുപോലെ സ്വന്തം വിഭാഗത്തിന്റെ പരാജയം മറച്ചുവയ്ക്കുകയോ മറ്റൊരു വിഭാഗത്തിന്റെ പരാജയം അതിശയിപ്പിച്ച് അവതരിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യാം. അപ്പോൾ വിവരം ഒരു രാഷ്ട്രീയ പഠനോപാധിയല്ലാതെ അധികാരമത്സരത്തിലെ ആയുധമായി മാറുന്നു.

ഗ്രൂപ്പിസം ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കണമെങ്കിൽ അതിന് ചില സംഘടനാപരമായ താൽപര്യങ്ങൾ രൂപപ്പെടും. സ്ഥാനങ്ങൾ, ചുമതലകൾ, അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം, സാമ്പത്തികമോ ഭരണപരമോ ആയ വിഭവങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം തുടങ്ങിയവ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ ശക്തിയുടെ ഭാഗമാകും. അപ്പോൾ സംഘടനയിലെ ഒരു പദവി ഒരു രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്തമെന്നതിനുപകരം ഗ്രൂപ്പിന്റെ ശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി മാറാം.

“ആരാണ് ഈ സ്ഥാനത്ത്?” എന്ന ചോദ്യം “ഈ സ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്തം എന്താണ്?” എന്ന ചോദ്യത്തെ മറികടക്കും. ഇതോടെ കരിയറിസവും ഗ്രൂപ്പിസവും പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടും. ഒരു വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ വളർച്ച സ്വന്തം കഴിവിനെയും ജനബന്ധത്തെയും ആശയപരമായ സംഭാവനയെയും ആശ്രയിക്കുന്നതിനുപകരം ഒരു ഗ്രൂപ്പിന്റെ സംരക്ഷണത്തെ ആശ്രയിക്കാൻ തുടങ്ങും.

ഇത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ വളരേണ്ടത് സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരല്ല; അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെടുന്ന അനുയായികളായിരിക്കും. അങ്ങനെ ഒരു തലമുറയിൽനിന്ന് അടുത്ത തലമുറയിലേക്ക് രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുപകരം വ്യക്തിപരമായ വിശ്വസ്തത കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടും.

ഗ്രൂപ്പിസത്തിന്റെ ഏറ്റവും വ്യക്തമായ ലക്ഷണം രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയുടെ സ്വഭാവം മാറുന്നതാണ്. ഒരു നയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആരോഗ്യകരമായ ചർച്ചയിൽ “ഈ നയം യാഥാർഥ്യത്തെ ശരിയായി വിശകലനം ചെയ്യുന്നുണ്ടോ?”, “അതിന് എന്ത് തെളിവുണ്ട്?”, “ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ ഇതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം എന്തായിരിക്കും?”, “അതിന്റെ വർഗപരമായ ഫലം എന്താണ്?” തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങളാണ് പ്രധാനമാകേണ്ടത്.

എന്നാൽ ഗ്രൂപ്പിസം ശക്തമാകുമ്പോൾ ചോദ്യങ്ങൾ മാറുന്നു. “ഇത് ആരാണ് പറഞ്ഞത്?”, “അയാൾ ഏത് വിഭാഗത്തിലാണ്?”, “ഇത് ഏത് നേതാവിന്റെ നിലപാടാണ്?”, “ആരാണ് ഇതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നത്?” എന്നീ ചോദ്യങ്ങളാണ് പ്രധാനമാകുന്നത്. അപ്പോൾ ഒരു ആശയത്തിന്റെ മൂല്യം അതിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തിലല്ല, അതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഗ്രൂപ്പിന്റെ ശക്തിയിലാണ് നിർണയിക്കപ്പെടുന്നത്. ഇതോടെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ആശയപരമായ ഉള്ളടക്കം അധികാരബന്ധങ്ങളാൽ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു.

വ്യക്തിപൂജയും ഗ്രൂപ്പിസവും പലപ്പോഴും പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരു നേതാവിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ഒരു ഗ്രൂപ്പ് രൂപപ്പെടുകയും ആ നേതാവിന്റെ എല്ലാ തീരുമാനങ്ങളെയും പിന്തുണയ്ക്കുന്നത് ഗ്രൂപ്പിനോടുള്ള വിശ്വസ്തതയുടെ മാനദണ്ഡമായി മാറുകയും ചെയ്യാം. അപ്പോൾ നേതാവിനെ വിമർശിക്കുന്നത് ഗ്രൂപ്പിനെ വിമർശിക്കുന്നതായും ഗ്രൂപ്പിനെ വിമർശിക്കുന്നത് വ്യക്തിപരമായ ശത്രുതയായും അവതരിപ്പിക്കപ്പെടാം.

ഇങ്ങനെ നയവ്യത്യാസം ക്രമേണ വ്യക്തിവ്യത്യാസമായും പിന്നീട് ഗ്രൂപ്പുവ്യത്യാസമായും ഒടുവിൽ സംഘടനാ സംഘർഷമായും മാറുന്നു. ആശയപരമായ ചർച്ച വ്യക്തിപരമായ അധികാരമത്സരമായി മാറുന്ന ഈ ഘട്ടം കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സ്വഭാവത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു.

ഗ്രൂപ്പുകൾ ശക്തമാകുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളെക്കുറിച്ചുള്ള ഭാഷയും മാറുന്നു. ആദ്യം “അവരുടെ നയം തെറ്റാണ്” എന്ന വിമർശനമായിരിക്കും. പിന്നീട് “അവർ എല്ലായ്പ്പോഴും തെറ്റാണ്” എന്ന പൊതുവൽക്കരണം വരാം. അതിനുശേഷം “അവർ പാർട്ടിക്കെതിരാണ്” എന്ന മുദ്ര പതിപ്പിക്കാം. അങ്ങനെ നയവിമർശനം വ്യക്തിഹത്യയിലേക്കും രാഷ്ട്രീയ സംവാദം ശത്രുതയിലേക്കും മാറുന്നു.

ഒടുവിൽ സംഘടനയ്ക്കകത്തെ സഹപ്രവർത്തകർ തന്നെ പരസ്പരം ആന്തരിക ശത്രുക്കളായി കാണുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടാകാം. പുറത്തുള്ള രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടത്തിനായി ഉപയോഗിക്കേണ്ട ഊർജം സംഘടനയുടെ അകത്തെ അധികാരമത്സരത്തിൽ ചെലവാകുന്നു. ജനങ്ങളിൽനിന്ന് അകന്നുപോകുന്ന ഈ അവസ്ഥയിൽ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം ക്രമേണ സ്വന്തം സംഘടനാപരമായ പ്രശ്നങ്ങളുടെ ചുറ്റും കറങ്ങിത്തുടങ്ങും.

ഗ്രൂപ്പിസത്തെ വ്യക്തികളുടെ സ്വഭാവദോഷമായി മാത്രം കാണുന്നത് അപര്യാപ്തമാണ്. സംഘടനയുടെ ഘടനയിൽ അധികാരവും സ്ഥാനങ്ങളും വിഭവങ്ങളും അമിതമായി കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെട്ടാൽ ഗ്രൂപ്പുകൾ രൂപപ്പെടാനുള്ള സാഹചര്യം സ്വാഭാവികമായി ഉണ്ടാകും. ഒരു സ്ഥാനത്തിന് വലിയ അധികാരവും സാമ്പത്തിക സൗകര്യവും സാമൂഹിക പ്രതാപവും ലഭിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ആ സ്ഥാനം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായി കൂട്ടായ്മകൾ രൂപപ്പെടും.

അതുകൊണ്ട് ഗ്രൂപ്പിസത്തിനെതിരെ പ്രവർത്തകരോട് “വിഭാഗീയരാകരുത്” എന്ന് പറയുന്നത് മാത്രം മതിയാകില്ല. ഗ്രൂപ്പിസം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങളും പരിശോധിക്കണം. സ്ഥാനങ്ങൾക്ക് അമിതമായ അധികാരമുണ്ടോ? തീരുമാനങ്ങൾ സുതാര്യമാണോ? സ്ഥാനനിർണയത്തിൽ വ്യക്തിപരമായ ബന്ധങ്ങൾ സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ടോ? വിവരങ്ങൾ ചിലരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണോ? സാമ്പത്തികവും ഭരണപരവുമായ വിഭവങ്ങൾ ചില കേന്ദ്രങ്ങളിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ടോ? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾ സ്ഥാപനപരമായി പരിശോധിക്കണം.

സത്തിന് കൂടുതൽ സാധ്യതയുണ്ട്. ഒരു ചെറിയ നേതൃത്വകേന്ദ്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിലൂടെ വലിയ സംഘടനാപരമായ നേട്ടങ്ങൾ നേടാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ അതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ഗ്രൂപ്പുകൾ രൂപപ്പെടുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. മറിച്ച് തീരുമാനപ്രക്രിയ സുതാര്യമായിരിക്കുകയോ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ വ്യക്തമായി നിർവചിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയോ സ്ഥാനങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ വ്യക്തിപരമായ ഗ്രൂപ്പുകൾക്ക് അധികാരത്തിലൂടെ സ്വന്തം നിലനിൽപ്പ് ഉറപ്പാക്കാനുള്ള സാധ്യത കുറയും.

അതുകൊണ്ട് ഗ്രൂപ്പിസത്തിനെതിരായ പ്രതിരോധം ജനാധിപത്യവൽക്കരണവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അധികാരം ഉത്തരവാദിത്തപരമാകുകയും വിവരങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമാകുകയും തീരുമാനങ്ങൾ പരിശോധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നിടത്ത് ഗ്രൂപ്പിസത്തിന്റെ ഭൗതിക അടിത്തറ ദുർബലമാകും.

ഒരു സംഘടനയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്താനുള്ള അവകാശം ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഒരു തീരുമാനത്തോട് യോജിക്കാത്ത പ്രവർത്തകന് തന്റെ അഭിപ്രായം സംഘടനാ രേഖയിൽ രേഖപ്പെടുത്താൻ കഴിയണം. ഇതിലൂടെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം രഹസ്യ ഗ്രൂപ്പുകളിലേക്ക് മാറുന്നതിനുള്ള സാധ്യത കുറയും.

ഇതിന്റെ അർത്ഥം എല്ലാ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും അനന്തമായി തുടരണമെന്നല്ല. കൂട്ടായ ചർച്ചയ്ക്കുശേഷം തീരുമാനം എടുക്കണം. തീരുമാനമെടുത്താൽ സംഘടനയുടെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം ഉറപ്പാക്കണം. എന്നാൽ പുതിയ തെളിവുകളോ പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളോ ലഭിക്കുമ്പോൾ തീരുമാനത്തെ വീണ്ടും പരിശോധിക്കാനുള്ള അവകാശം നിലനിൽക്കണം. അങ്ങനെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം സംഘടനയുടെ അകത്തെ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന സംഘർഷമാകാതെ തുറന്ന രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയുടെ ഭാഗമായി നിലനിൽക്കും.

തീരുമാനത്തിന് മുമ്പ് സ്വതന്ത്രമായ ചർച്ച വേണം. വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കണം. ന്യൂനപക്ഷാഭിപ്രായം കേൾക്കണം. തെളിവുകൾ പരിശോധിക്കണം. വ്യത്യസ്ത സാധ്യതകൾ വിലയിരുത്തണം. എന്നാൽ തീരുമാനം എടുത്തശേഷം ഓരോ വിഭാഗവും സ്വന്തം നിലപാടിന്റെ പേരിൽ സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിച്ചാൽ സംഘടനാ ഐക്യം തകരും. അതിനാൽ തീരുമാനത്തിനുശേഷം കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം വേണം.

എന്നാൽ തീരുമാനം എടുത്തതോടെ വിമർശനത്തിന്റെ അവകാശം അവസാനിക്കുന്നു എന്നതും ശരിയല്ല. തീരുമാനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ വിലയിരുത്തുകയും ആവശ്യമായ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുകയും വേണം. അതിനാൽ ആരോഗ്യകരമായ സംഘടനാ പ്രക്രിയ സ്വതന്ത്ര ചർച്ച, തെളിവ് പരിശോധന, കൂട്ടായ തീരുമാനം, ഏകോപിതമായ നടപ്പാക്കൽ, ഫലപരിശോധന, വിമർശനം, തിരുത്തൽ, പുതിയ തീരുമാനം എന്ന തുടർച്ചയായ ചക്രമായിരിക്കണം.

ഒരു തീരുമാനത്തിൽ ന്യൂനപക്ഷമായ അഭിപ്രായം എല്ലായ്പ്പോഴും തെറ്റായിരിക്കണമെന്നില്ല. ചിലപ്പോൾ ഭൂരിപക്ഷത്തിന് കാണാൻ കഴിയാത്ത ഒരു പ്രശ്നം ന്യൂനപക്ഷത്തിന് നേരത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും. ചരിത്രപരമായി പല രാഷ്ട്രീയ തെറ്റുകളും ആദ്യം ചെറിയ ന്യൂനപക്ഷത്തിന്റെ മുന്നറിയിപ്പുകൾ അവഗണിച്ചതിന്റെ ഫലമായി വലുതായിട്ടുണ്ട്.

അതുകൊണ്ട് ന്യൂനപക്ഷാഭിപ്രായത്തെ ഉടൻ വിഭാഗീയതയായി മുദ്രകുത്തുന്നത് സംഘടനയുടെ പഠനശേഷിയെ ദുർബലപ്പെടുത്തും. തീരുമാനം ഭൂരിപക്ഷാഭിപ്രായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ എടുക്കാമെങ്കിലും ന്യൂനപക്ഷാഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്താനും പിന്നീട് സംഭവിക്കുന്ന ഫലങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യാനും കഴിയുന്ന സംവിധാനം സംഘടനയ്ക്ക് വലിയ പഠനസമ്പത്തായി മാറും.

ഗ്രൂപ്പിസത്തിനെതിരായ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പ്രതിരോധങ്ങളിലൊന്നാണ് വിവരത്തിന്റെ സ്വതന്ത്ര പ്രവാഹം. ഒരു വിഭാഗത്തിന് മാത്രം വിവരത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ലഭിക്കുമ്പോൾ ആ വിഭാഗത്തിന് സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ അധികാരവും ലഭിക്കും. അതുകൊണ്ട് സംഘടനാ വിവരങ്ങൾ കഴിയുന്നത്ര സുതാര്യമായിരിക്കണം.

താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകരുടെ അനുഭവങ്ങളും ജനങ്ങളുടെ പ്രതികരണങ്ങളും നേതൃത്വത്തിലെത്തണം. ഒരേ വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് വിവിധ ഘടകങ്ങളിൽനിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ താരതമ്യം ചെയ്യാനുള്ള സംവിധാനവും വേണം. ഒരു ഗ്രൂപ്പിന്റെ റിപ്പോർട്ട് മാത്രം യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ പ്രതിനിധിയായി സ്വീകരിക്കരുത്. വിവരത്തിന്റെ ഏകാധിപത്യം തകരുമ്പോൾ ഗ്രൂപ്പിസത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന അധികാര അടിത്തറയും തകരുന്നു.

ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഗ്രൂപ്പിസം സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടാനും കഴിയും. സംഘടനാ സ്ഥാനങ്ങൾ സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങളിലേക്കോ സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങളിലേക്കോ സാമൂഹിക സ്വാധീനത്തിലേക്കോ പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഗ്രൂപ്പുകൾക്ക് സാമ്പത്തിക അടിത്തറ ലഭിക്കാം.

അപ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ ഗ്രൂപ്പ് ക്രമേണ ഒരു താൽപര്യസംഘമായി മാറാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. സ്വന്തം ഗ്രൂപ്പിലെ വ്യക്തികളെ സംരക്ഷിക്കുക, സാമ്പത്തിക അവസരങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുക, സ്ഥാനങ്ങൾ നിലനിർത്തുക എന്നിവ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങളെ മറികടക്കാം. അതുകൊണ്ട് സാമ്പത്തിക സുതാര്യതയും താൽപര്യസംഘർഷ നിയന്ത്രണവും ഗ്രൂപ്പിസത്തിനെതിരായ പ്രധാന പ്രതിരോധങ്ങളാണ്. ഗ്രൂപ്പിസം ശക്തമാകുമ്പോൾ പാർട്ടിയുടെ ജനബന്ധവും ബാധിക്കാം. പ്രവർത്തകർ ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങളെക്കാൾ സ്വന്തം ഗ്രൂപ്പിന്റെ ശക്തിവർധനയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചേക്കാം. ജനകീയ സംഘടനകളിലെ പ്രവർത്തനം പോലും ഗ്രൂപ്പിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം വർധിപ്പിക്കാനുള്ള ഉപാധിയായി മാറാം.

അപ്പോൾ ഒരു ജനകീയ സമരം വിജയിച്ചോ എന്നതിനെക്കാൾ “ഈ സമരത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നേട്ടം ഏത് ഗ്രൂപ്പിന് ലഭിച്ചു?” എന്ന ചോദ്യമാണ് പ്രധാനമാകുന്നത്. ഇതോടെ ജനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ലക്ഷ്യത്തിൽനിന്ന് ഗ്രൂപ്പുകളുടെ ശക്തിസമവാക്യത്തിലെ ഉപാധിയായി മാറുന്ന അപകടകരമായ സാഹചര്യം ഉണ്ടാകും.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം സംഘടനയിലെ വിയോജകബലത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക പ്രകടനമാണ്. പുതിയ ആശയങ്ങൾ, വിമർശനം, വ്യത്യസ്ത അനുഭവങ്ങൾ, പുതിയ ശാസ്ത്രീയ അറിവുകൾ, ജനങ്ങളുടെ മാറുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ എന്നിവ സംഘടനയുടെ ആന്തരിക വിയോജകബലത്തെ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.

ഈ വിയോജകബലത്തെ സംയോജകബലവുമായി സൃഷ്ടിപരമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയുമ്പോൾ സംഘടന വളരുന്നു. എന്നാൽ വിയോജകബലം വ്യക്തിപരമായ അധികാരഗ്രൂപ്പുകളായി സാന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ സ്വഭാവം മാറുന്നു. അത് സംഘടനയെ പുതുക്കുന്ന ശക്തിയല്ലാതെ സംഘടനയെ വിഘടിപ്പിക്കുന്ന ശക്തിയായി മാറാം. അതുകൊണ്ട് ആരോഗ്യകരമായ സംഘടനയുടെ ലക്ഷ്യം വിയോജകബലത്തെ ഇല്ലാതാക്കുകയല്ല; അതിനെ ആശയപരമായ സംവാദത്തിലൂടെയും വിമർശനത്തിലൂടെയും കൂട്ടായ തീരുമാനപ്രക്രിയയിലൂടെയും ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള സംയോജകബലമായി പരിവർത്തനം ചെയ്യുകയാണ്.

അഭിപ്രായവ്യത്യാസത്തെ സ്ഥാപനവൽക്കരിക്കുക എന്നത് സംഘടനയെ സ്ഥിരമായ വിഭാഗങ്ങളായി ഔദ്യോഗികമായി വിഭജിക്കുക എന്നല്ല. അഭിപ്രായവ്യത്യാസം രഹസ്യ ഗ്രൂപ്പിസമായി മാറാതിരിക്കാൻ അതിന് തുറന്നതും അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടതുമായ സംഘടനാ വേദികൾ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ്.

പാർട്ടി പഠനവേദികൾ, നയചർച്ചകൾ, വിഷയാധിഷ്ഠിത പഠനസംഘങ്ങൾ, സമ്മേളനങ്ങളിലെ യഥാർത്ഥ ചർച്ചകൾ, താഴെത്തട്ടിൽനിന്നുള്ള അഭിപ്രായശേഖരണം എന്നിവ ഇതിന് സഹായകരമാകും. അപ്പോൾ ഒരു പ്രവർത്തകന് തന്റെ അഭിപ്രായം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കാൻ ഒരു നേതാവിന്റെ സ്വകാര്യ അനുമതി ആവശ്യമില്ല. സംഘടനയുടെ ജനാധിപത്യ ഘടന തന്നെ അതിനുള്ള അവകാശം നൽകും.

ഗ്രൂപ്പിസത്തിന്റെ ദോഷങ്ങളെക്കുറിച്ച് പ്രവർത്തകർക്ക് ഉപദേശം നൽകുന്നതിന് പുറമെ അതിന്റെ സാമൂഹികവും സംഘടനാപരവുമായ കാരണങ്ങളും പഠിപ്പിക്കണം. അധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണം എങ്ങനെ ഗ്രൂപ്പുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു? സ്ഥാനങ്ങൾ എങ്ങനെ വ്യക്തിപരമായ രാഷ്ട്രീയ മൂലധനമാകുന്നു? വിവരനിയന്ത്രണം എങ്ങനെ വിഭാഗീയത ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു? വ്യക്തിപൂജയും ഗ്രൂപ്പിസവും എങ്ങനെ പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു? എന്നീ ചോദ്യങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഭാഗമാകണം. അപ്പോൾ ഗ്രൂപ്പിസത്തിനെതിരെ പോരാടുന്നത് വ്യക്തികളെ “നല്ലവരാക്കാനുള്ള” ശ്രമമല്ല; ഗ്രൂപ്പിസം പുനരുത്പാദിപ്പിക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് മാറ്റാനുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനമായി മാറും.

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം ഇല്ലാതാക്കേണ്ടതില്ല. മറിച്ച് അത് ശാസ്ത്രീയവും ജനാധിപത്യപരവുമായ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയുടെ ഭാഗമായി സംരക്ഷിക്കണം. അഭിപ്രായവ്യത്യാസമില്ലാത്ത സംഘടന പലപ്പോഴും യാഥാർഥ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഏകപക്ഷീയമായ ധാരണയിൽ കുടുങ്ങിയ സംഘടനയായിരിക്കാം. എന്നാൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം വ്യക്തിപരമായ വിശ്വസ്തതകളിലേക്കും സ്ഥാനലാഭ താൽപര്യങ്ങളിലേക്കും അധികാരമത്സരങ്ങളിലേക്കും സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളിലേക്കും മാറുമ്പോൾ അത് ഗ്രൂപ്പിസമായി മാറുന്നു. അപ്പോൾ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽനിന്ന് ആശയം മാറി വ്യക്തി വരുന്നു; നയത്തിന് പകരം ഗ്രൂപ്പ് വരുന്നു; വർഗതാൽപര്യത്തിന് പകരം സ്ഥാനതാൽപര്യം വരുന്നു; ജനങ്ങളുടെ അനുഭവത്തിന് പകരം വിഭാഗത്തിന്റെ സ്വന്തം വിവരശൃംഖല വരുന്നു. ഇതാണ് ഗ്രൂപ്പിസത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അപകടം.

അതുകൊണ്ട് ഒരു വിപ്ലവ സംഘടനയുടെ ആരോഗ്യകരമായ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം അനുവദിക്കണം, എന്നാൽ വ്യക്തികേന്ദ്രിത ഗ്രൂപ്പിസം ഒഴിവാക്കണം. വിമർശനം സംരക്ഷിക്കണം, എന്നാൽ വ്യക്തിഹത്യ തടയണം. ന്യൂനപക്ഷാഭിപ്രായം കേൾക്കണം, എന്നാൽ കൂട്ടായ തീരുമാനം സ്വീകരിക്കണം. തീരുമാനത്തിന് മുമ്പ് സ്വതന്ത്രമായി ചർച്ച ചെയ്യണം, തീരുമാനത്തിന് ശേഷം കൂട്ടായി പ്രവർത്തിക്കണം. തെറ്റായ തീരുമാനം തിരുത്തണം; തിരുത്തലിനെ പരാജയമായി കാണരുത്. വ്യക്തിയോടുള്ള വിശ്വസ്തതയ്ക്കുപകരം നയത്തോടും ജനങ്ങളോടും വിശ്വസ്തത പുലർത്തണം.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ഭാഷയിൽ പറഞ്ഞാൽ, വിയോജകബലത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന സംഘടന ജഡമാകും; വിയോജകബലത്തെ ഗ്രൂപ്പിസമായി വിഘടിപ്പിക്കുന്ന സംഘടന ചിതറും; എന്നാൽ വിയോജകബലത്തെ സംവാദത്തിലൂടെയും വിമർശനത്തിലൂടെയും കൂട്ടായ തീരുമാനത്തിലൂടെയും ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള സംയോജകബലമായി പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്ന സംഘടനയാണ് ജീവിക്കുന്ന വിപ്ലവസംഘടന.

അതുകൊണ്ട് യഥാർത്ഥ സംഘടനാ ഐക്യം എല്ലാവരും ഒരേ അഭിപ്രായം പറയുന്നതിലല്ല. വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളുള്ളവർക്കുപോലും ഒരേ പൊതുലക്ഷ്യത്തിനുവേണ്ടി സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കാനും തുറന്നുപറയാനും ചർച്ച ചെയ്യാനും ഒടുവിൽ കൂട്ടായി പ്രവർത്തിക്കാനും കഴിയുന്നതിലാണ് യഥാർത്ഥ ഐക്യം. വ്യത്യാസങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തിയുണ്ടാക്കുന്ന ഐക്യം താൽക്കാലികമാണ്; വ്യത്യാസങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കി ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള പൊതുബോധത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്തുണ്ടാക്കുന്ന ഐക്യമാണ് ചലനാത്മകവും വിപ്ലവപരവുമായ ഐക്യം.

4. അഴിമതിയും സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേടുകളും

കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി അഴിമതിയിൽനിന്ന് സ്വാഭാവികമായി വിമുക്തമായ ഒരു സംഘടനയാണെന്ന ധാരണ തന്നെ അപകടകരമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ മിഥ്യയാണ്. കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ലക്ഷ്യം ചൂഷണരഹിതമായ ഒരു സാമൂഹികക്രമം സൃഷ്ടിക്കുകയാണെന്നത് അതിലെ ഓരോ വ്യക്തിയും സാമൂഹിക സ്വാധീനങ്ങളിൽനിന്നും അധികാരത്തിന്റെ പ്രലോഭനങ്ങളിൽനിന്നും സ്വാഭാവികമായി വിമുക്തരായിരിക്കും എന്നതിന് തെളിവല്ല. പാർട്ടി സമൂഹത്തിന് പുറത്തുള്ള ഒരു ശുദ്ധമായ ദ്വീപല്ല. സമൂഹത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന സ്വത്തുടമസ്ഥതാ ബന്ധങ്ങളും വ്യക്തിപരമായ സമ്പാദനതാൽപര്യങ്ങളും അധികാരബന്ധങ്ങളും സാമൂഹിക പ്രതാപലാൽസയും കുടുംബബന്ധങ്ങളും ഉപഭോഗസംസ്കാരവും മത്സരാധിഷ്ഠിതമായ ജീവിതമൂല്യങ്ങളും പാർട്ടി അംഗങ്ങളുടെ ബോധത്തെയും സ്വാധീനിച്ചേക്കാം.

പ്രത്യേകിച്ച് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ദീർഘകാലം ഭരണത്തിൽ തുടരുകയും സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങളുമായി അടുത്ത ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുകയും വലിയ സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങളുടെ വിനിയോഗത്തിൽ സ്വാധീനം നേടുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ ഈ വൈരുദ്ധ്യം കൂടുതൽ ശക്തമാകാം. അധികാരം സമൂഹത്തെ മാറ്റാനുള്ള ഉപാധിയാണെങ്കിലും അതേ അധികാരം വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തിനുള്ള അവസരമായി മാറാനുള്ള സാധ്യതയും അതിനകത്ത് നിലനിൽക്കും. അതുകൊണ്ട് അഴിമതിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിബദ്ധത മാത്രം പോരാ; അഴിമതിക്ക് അവസരം നൽകുന്ന സാഹചര്യങ്ങളെ സ്ഥാപനപരമായി നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള സംവിധാനവും ആവശ്യമാണ്.

അഴിമതിയെ സർക്കാർ പണം മോഷ്ടിക്കുന്നതോ കൈക്കൂലി വാങ്ങുന്നതോ എന്ന ചുരുങ്ങിയ അർത്ഥത്തിൽ മാത്രം കാണുന്നത് തെറ്റാണ്. ഔദ്യോഗിക സ്ഥാനത്തിന്റെ അധികാരം ഉപയോഗിച്ച് വ്യക്തിപരമായ നേട്ടം നേടുന്നതിന്റെ എല്ലാ രൂപങ്ങളും വിശാലമായ അർത്ഥത്തിൽ അധികാരദുരുപയോഗത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരും. സർക്കാർ കരാറുകളിൽ അനാവശ്യമായ ഇടപെടൽ നടത്തുക, പ്രത്യേക വ്യക്തികൾക്കോ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കോ അനുകൂലമായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുക, ബന്ധുക്കൾക്ക് പ്രത്യേക ആനുകൂല്യം ലഭിക്കുന്ന തരത്തിൽ അധികാരം ഉപയോഗിക്കുക, പൊതുവിഭവങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ ബന്ധമുള്ളവർക്ക് അനുകൂലമായി വിനിയോഗിക്കുക, ഔദ്യോഗിക സ്ഥാനത്തെ ഉപയോഗിച്ച് സ്വന്തം സാമൂഹികമോ സാമ്പത്തികമോ ആയ സ്വാധീനം വർധിപ്പിക്കുക എന്നിവ അഴിമതിയുടെ വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങളാണ്.

അതുപോലെ, ഒരു തീരുമാനത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള സാമ്പത്തിക നേട്ടം വ്യക്തിക്ക് ലഭിക്കാത്തപ്പോഴും അധികാരബന്ധം ഉപയോഗിച്ച് ഭാവിയിൽ നേട്ടം ഉറപ്പാക്കുന്നത് അഴിമതിയുടെ ഒരു രൂപമായേക്കാം. അധികാരത്തിലിരിക്കുന്ന വ്യക്തി തന്റെ ബന്ധുക്കൾക്കും സുഹൃത്തുക്കൾക്കും അടുത്ത രാഷ്ട്രീയ കൂട്ടാളികൾക്കും അനുകൂലമായ അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും അതിനെ “പാർട്ടിയോടുള്ള വിശ്വാസം” അല്ലെങ്കിൽ “രാഷ്ട്രീയ സഹകരണം” എന്ന പേരിൽ ന്യായീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യം പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിലെ അടിസ്ഥാന വൈരുദ്ധ്യം ഇവിടെ വ്യക്തമാണ്. അധികാരം ജനങ്ങളുടെ പൊതുതാൽപര്യത്തിനായി ഉപയോഗിക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ അധികാരം കൈവശമുള്ള വ്യക്തിയും ഒരു സാമൂഹിക ജീവിയാണ്; അദ്ദേഹത്തിനും കുടുംബത്തിനും വ്യക്തിപരമായ ആഗ്രഹങ്ങളും സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളും സാമ്പത്തിക ആവശ്യങ്ങളും ഉണ്ടാകും. ഈ വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യങ്ങളും പൊതുഉത്തരവാദിത്തവും തമ്മിൽ സംഘർഷം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അത് നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇല്ലെങ്കിൽ അധികാരദുരുപയോഗത്തിന് സാധ്യത ഉയരും.

അതിനാൽ ഒരു പ്രവർത്തകൻ സത്യസന്ധനാണെന്ന് വ്യക്തിപരമായി വിശ്വസിക്കുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം മതിയാകില്ല. സത്യസന്ധനായ വ്യക്തിയെയും തെറ്റായ പ്രലോഭനങ്ങളിൽനിന്നും അധികാരദുരുപയോഗത്തിനുള്ള അവസരങ്ങളിൽനിന്നും സംരക്ഷിക്കുന്ന സ്ഥാപനക്രമം ആവശ്യമാണ്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ നൈതികതയിൽ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്ന സംവിധാനം ദീർഘകാലത്ത് ദുർബലമായിരിക്കും.

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തകർ സ്വാഭാവികമായി മറ്റുള്ളവരേക്കാൾ ധാർമ്മികരാണെന്ന ധാരണ വളർന്നാൽ അഴിമതി കണ്ടെത്താനുള്ള സംഘടനയുടെ കഴിവ് തന്നെ കുറയും. ഒരു പാർട്ടി അംഗത്തിനെതിരെ അഴിമതി ആരോപണം ഉയർന്നാൽ ആദ്യം ആരോപണത്തിന്റെ സത്യാവസ്ഥ പരിശോധിക്കുന്നതിനുപകരം “അയാൾ നമ്മുടെ ആളാണ്; അങ്ങനെ ചെയ്യില്ല” എന്ന മുൻവിധി പ്രവർത്തിക്കാം.

ഇത് അഴിമതിക്കാരനായ വ്യക്തിക്ക് സംഘടനാപരമായ സംരക്ഷണം നൽകാനുള്ള സാധ്യത സൃഷ്ടിക്കും. ആരോപണം അന്വേഷിക്കുന്നതിനുപകരം ആരോപണം ഉന്നയിച്ച വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ പശ്ചാത്തലം പരിശോധിക്കപ്പെടും. അങ്ങനെ അഴിമതിയുടെ ഉള്ളടക്കം മാറി ആരോപണം ഉന്നയിച്ചവന്റെ വിശ്വസ്തതയാണ് ചർച്ചാവിഷയമാകുന്നത്. ഇത്തരം സംസ്കാരം അഴിമതിയെ കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള ആദ്യഘട്ട പ്രതിരോധം തന്നെ തകർക്കും.

അഴിമതിക്ക് ഏറ്റവും അനുകൂലമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് അധികാരത്തിന്റെ അമിതമായ കേന്ദ്രീകരണം. ഒരു വ്യക്തിക്കോ ചെറിയ സംഘത്തിനോ തീരുമാനമെടുക്കാനും വിഭവങ്ങൾ അനുവദിക്കാനും കരാറുകളിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്താനും നിയമനങ്ങളിൽ ഇടപെടാനും കഴിയുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടെങ്കിൽ വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തിനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കും.

അതിനാൽ അഴിമതിയെ വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവദോഷമായി മാത്രം കാണരുത്. “ഈ വ്യക്തി അഴിമതിക്കാരനാണ്” എന്നതോടൊപ്പം “ഈ വ്യക്തിക്ക് അഴിമതി ചെയ്യാൻ ഇത്രയും അവസരം ലഭിച്ചത് എങ്ങനെയാണ്?” എന്ന ചോദ്യവും ചോദിക്കണം.

ഒരു വ്യക്തിയെ പുറത്താക്കിയാൽ പ്രശ്നത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം പരിഹരിക്കാം. എന്നാൽ അതേ അധികാരഘടനയും നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത സാമ്പത്തിക സംവിധാനവും നിലനിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ മറ്റൊരാൾ അതേ സ്ഥാനത്ത് എത്തിയപ്പോൾ സമാനമായ പ്രവണത വീണ്ടും ഉണ്ടാകാം.

അഴിമതിക്ക് രണ്ട് തലങ്ങളുണ്ട്. ഒന്നാമത് വ്യക്തിപരമായ അഴിമതി. ഒരു വ്യക്തി കൈക്കൂലി വാങ്ങുകയോ പൊതുപണം ദുരുപയോഗം ചെയ്യുകയോ ബന്ധുക്കൾക്ക് അനധികൃത ആനുകൂല്യം നൽകുകയോ ചെയ്യുന്നത് ഇതിൽപ്പെടും.

രണ്ടാമത് സ്ഥാപനപരമായ അഴിമതിയാണ്. അഴിമതിക്ക് അവസരം നൽകുന്ന നിയമങ്ങളും നടപടിക്രമങ്ങളും സുതാര്യതയില്ലായ്മയും ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ അഭാവവും അധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണവും പരിശോധനാ സംവിധാനങ്ങളുടെ ദൗർബല്യവും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.

വ്യക്തിപരമായ അഴിമതിക്കാരനെ ശിക്ഷിക്കുന്നത് ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ സ്ഥാപനപരമായ അഴിമതിയുടെ കാരണങ്ങൾ മാറ്റാതെ വ്യക്തികളെ മാത്രം മാറ്റിയാൽ പ്രശ്നം പുനരുത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടും. അതിനാൽ വ്യക്തിപരമായ തിരുത്തലിനൊപ്പം സ്ഥാപനപരമായ തിരുത്തലും അനിവാര്യമാണ്.

അഴിമതിയുടെ ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായ രൂപങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് സ്വജനപക്ഷപാതം. ബന്ധുക്കൾക്ക് നേരിട്ട് പണം നൽകുന്നതു മാത്രമല്ല അതിന്റെ രൂപം. ഔദ്യോഗിക തീരുമാനങ്ങളിൽ ബന്ധുക്കൾക്ക് പ്രത്യേക പരിഗണന നൽകുക, യോഗ്യതയേക്കാൾ വ്യക്തിബന്ധത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി അവസരങ്ങൾ നൽകുക, പൊതുവിഭവങ്ങളിലേക്ക് പ്രത്യേക പ്രവേശനം ഉറപ്പാക്കുക എന്നിവയും സ്വജനപക്ഷപാതത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരാം.

ഇത് പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിൽ ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതം സൃഷ്ടിക്കും. പ്രവർത്തകർക്ക് “യോഗ്യതയും രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനവുമല്ല, ബന്ധമാണ് പ്രധാനമെന്ന്” തോന്നിത്തുടങ്ങിയാൽ സംഘടനയിലെ വിശ്വാസം തകരും. കഴിവുള്ള പ്രവർത്തകർ നിരാശരാകുകയും കരിയറിസവും ഗ്രൂപ്പിസവും വളരുകയും ചെയ്യും.

പാർട്ടി, സർക്കാർ, ബിസിനസ്, കുടുംബം എന്നീ മേഖലകൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സുതാര്യമല്ലെങ്കിൽ താൽപര്യസംഘർഷത്തിന് സാധ്യതയുണ്ട്. ഒരു വ്യക്തി ഒരു ഭാഗത്ത് പൊതുപദവി വഹിക്കുകയും മറ്റൊരു ഭാഗത്ത് സാമ്പത്തിക താൽപര്യമുള്ള വ്യക്തികളുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ആ ബന്ധത്തിന്റെ സ്വഭാവം വ്യക്തമാകണം.

ഇവിടെ ആരോപണം ഉയർന്നാൽ കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് മുൻകൂട്ടി തീരുമാനിക്കുകയോ നിരപരാധിയാണെന്ന് മുൻകൂട്ടി പ്രഖ്യാപിക്കുകയോ ചെയ്യാതെ സ്വതന്ത്രമായ പരിശോധന നടത്തുകയാണ് ശരിയായ മാർഗം. തെളിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള അന്വേഷണം മാത്രമാണ് സംഘടനയെ സംരക്ഷിക്കുക.

അഴിമതി വ്യക്തിപരമായ സാമ്പത്തിക നേട്ടത്തിൽനിന്ന് രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക കൂട്ടുകെട്ടുകളിലേക്ക് വളരുമ്പോൾ അത് ചങ്ങാത്ത മുതലാളിത്തത്തിന് സാമൂഹിക അടിത്തറ സൃഷ്ടിക്കാം. രാഷ്ട്രീയ അധികാരവുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള ചില വ്യക്തികൾക്കും സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക അവസരങ്ങൾ ലഭിക്കുകയും, അതിന്റെ മറുപടിയായി രാഷ്ട്രീയ പിന്തുണയും വിഭവങ്ങളും സ്വാധീനവും കൈമാറുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യം രൂപപ്പെടാം.

ഇവിടെ അഴിമതി ഒരു വ്യക്തിയുടെ അനധികൃത സമ്പാദനത്തിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. രാഷ്ട്രീയ അധികാരവും സാമ്പത്തിക ശക്തിയും തമ്മിലുള്ള പരസ്പര ആശ്രിതബന്ധമായി അത് മാറുന്നു. അത്തരം ബന്ധങ്ങൾ വളർന്നാൽ ഒരു പുതിയ അധികാരവർഗ്ഗത്തിന്റെ സാമൂഹിക സ്വഭാവം രൂപപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.

അതുകൊണ്ട് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് ഏറ്റവും അപകടകരമായ അവസ്ഥ അഴിമതിക്കാരായ ചില വ്യക്തികളുടെ സാന്നിധ്യം മാത്രമല്ല; രാഷ്ട്രീയ അധികാരവും സ്വകാര്യ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളും തമ്മിൽ സ്ഥിരമായ ബന്ധം രൂപപ്പെടുന്നതാണ്.

അഴിമതിയുടെ സാമ്പത്തിക നഷ്ടം പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ അതിനേക്കാൾ വലിയ രാഷ്ട്രീയ നഷ്ടം ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടുന്നതാണ്. ഒരു സാധാരണ ജനത്തിന് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകനും മറ്റു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളിലെ അധികാരവ്യക്തിയും തമ്മിൽ യാതൊരു ധാർമ്മിക വ്യത്യാസവും കാണാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ വന്നാൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ അവകാശവാദം ദുർബലമാകും.

“മറ്റു പാർട്ടികളിൽനിന്ന് ഇവരിൽ വ്യത്യാസമെന്താണ്?” എന്ന ചോദ്യം ഉയരുന്നത് അതുകൊണ്ടാണ് ഏറ്റവും അപകടകരമായത്. ജനങ്ങൾ അഴിമതിയെ ഒരു വ്യക്തിയുടെ കുറ്റമായി മാത്രം കാണണമെന്നില്ല. അത് പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചേക്കാം.

അപ്പോൾ വർഷങ്ങളായി പാർട്ടി നേടിയ ജനവിശ്വാസം ഒരു വ്യക്തിയുടെ തെറ്റിലൂടെ പോലും ബാധിക്കപ്പെടാം. പ്രത്യേകിച്ച് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ധാർമ്മികത, പൊതുതാൽപര്യം, അഴിമതിവിരുദ്ധത, സാമൂഹികനീതി എന്നിവയെ രാഷ്ട്രീയമായി ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഇതിന്റെ ആഘാതം കൂടുതൽ വലുതായിരിക്കും.

ഒരു വിപ്ലവ പാർട്ടിയുടെ ശക്തി അതിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയത്തിൽ മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നില്ല. ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ അത് ഒരു വ്യത്യസ്ത രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു എന്ന വിശ്വാസവും അതിന്റെ ശക്തിയാണ്. പൊതുപദവി വ്യക്തിപരമായ സമ്പാദനത്തിനുള്ള മാർഗമല്ലെന്നും അധികാരം ജനങ്ങളുടെ സേവനത്തിനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തമാണെന്നും പ്രവർത്തകർ പെരുമാറ്റത്തിലൂടെ തെളിയിക്കുമ്പോഴാണ് ഈ ധാർമ്മിക വിശ്വാസ്യത നിലനിൽക്കുന്നത്.

അതിനാൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ധാർമ്മിക മേൽക്കോയ്മ പ്രസംഗങ്ങളിലൂടെ സ്ഥാപിക്കാനാവില്ല. അത് ദൈനംദിന രാഷ്ട്രീയ പെരുമാറ്റത്തിലൂടെയാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. പൊതുപദവിയിലുള്ള വ്യക്തിയുടെ ലാളിത്യം, സാമ്പത്തിക സുതാര്യത, ബന്ധുക്കളോടുള്ള പ്രത്യേക പരിഗണന ഒഴിവാക്കൽ, അധികാരത്തിന്റെ നിയന്ത്രിത ഉപയോഗം, പൊതുവിഭവങ്ങളോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം എന്നിവ അതിന്റെ ഭാഗമാണ്.

അഴിമതിക്കെതിരായ ആദ്യ പ്രതിരോധം സാമ്പത്തിക സുതാര്യതയാണ്. പാർട്ടിയുടെയും അനുബന്ധ സംഘടനകളുടെയും സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തണം. വരുമാനവും ചെലവും വ്യക്തമായിരിക്കണം. സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തണം. വലിയ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾക്ക് വ്യക്തമായ അനുമതി നടപടിക്രമങ്ങൾ വേണം.

പണം എവിടെനിന്ന് വരുന്നു, എവിടേക്ക് പോകുന്നു, ആരാണ് തീരുമാനമെടുത്തത്, ആരാണ് അംഗീകരിച്ചത് എന്നതിന്റെ രേഖകൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. സാമ്പത്തിക രേഖകൾ വ്യക്തികളുടെ ഓർമ്മയിലോ സ്വകാര്യ നിയന്ത്രണത്തിലോ മാത്രം നിലനിൽക്കരുത്. രേഖപ്പെടുത്താത്ത സാമ്പത്തിക ഇടപാട് അഴിമതിക്ക് അവസരം നൽകുന്ന ഇരുണ്ട പ്രദേശമാണ്.

കണക്കുകൾ തയ്യാറാക്കുന്നത് മാത്രം മതിയാകില്ല. അവ സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കപ്പെടണം. പരിശോധന നടത്തുന്ന സംവിധാനത്തിന് രാഷ്ട്രീയമായോ വ്യക്തിപരമായോ സമ്മർദ്ദങ്ങളിൽനിന്ന് മതിയായ സ്വാതന്ത്ര്യം വേണം. ഓഡിറ്റിന്റെ ലക്ഷ്യം കുറ്റക്കാരെ കണ്ടെത്തുക മാത്രമല്ല. സാമ്പത്തിക സംവിധാനത്തിലെ ദൗർബല്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തുകയും ഭാവിയിൽ അഴിമതിക്ക് അവസരം കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതും അതിന്റെ ലക്ഷ്യമായിരിക്കണം. അങ്ങനെ സാമ്പത്തിക പരിശോധന ശിക്ഷാനടപടിയുടെ ഭാഗം മാത്രമല്ലാതെ മുൻകരുതൽ സംവിധാനമായി മാറും.

ഒരു വ്യക്തിക്കോ ചെറിയ സംഘത്തിനോ വലിയ സാമ്പത്തിക തീരുമാനങ്ങളിൽ ഏകപക്ഷീയമായ അധികാരം ലഭിക്കാതിരിക്കണം. പ്രധാനപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾക്ക് കൂട്ടായ അംഗീകാരം വേണം. തീരുമാനമെടുക്കുന്നവരും നടപ്പാക്കുന്നവരും പരിശോധിക്കുന്നവരും ഒരേ വ്യക്തികളാകുന്ന സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കണം. അധികാരങ്ങളുടെ ഈ വേർതിരിവ് അഴിമതിയുടെ സാധ്യത കുറയ്ക്കും. ഒരാൾക്ക് തീരുമാനമെടുക്കാനും പണം അനുവദിക്കാനും രേഖപ്പെടുത്താനും പരിശോധിക്കാനും കഴിയുന്ന സാഹചര്യം ഏറ്റവും അപകടകരമാണ്.

ഒരു നേതാവിനോ പ്രവർത്തകനോ ഒരു തീരുമാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തിപരമായോ കുടുംബപരമായോ സാമ്പത്തിക താൽപര്യമുണ്ടെങ്കിൽ അത് വെളിപ്പെടുത്താനുള്ള സംവിധാനം വേണം. താൽപര്യസംഘർഷം ഉണ്ടായാൽ ആ തീരുമാനപ്രക്രിയയിൽനിന്ന് സ്വയം പിന്മാറേണ്ട സാഹചര്യങ്ങളും നിർവചിക്കണം. ഇത് ഒരു വ്യക്തിയെ കുറ്റക്കാരനായി കാണുന്നതല്ല. മറിച്ച് സംശയത്തിനും അധികാരദുരുപയോഗത്തിനും ഇടയാക്കുന്ന സാഹചര്യം മുൻകൂട്ടി ഒഴിവാക്കുന്നതാണ്.

ഒരു പാർട്ടി അംഗത്തിന് സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേടിനെക്കുറിച്ച് പരാതി നൽകണമെങ്കിൽ അത് അതേ അധികാരകേന്ദ്രത്തോട് മാത്രം പറയേണ്ട സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കണം. പരാതി സ്വീകരിക്കുകയും രേഖപ്പെടുത്തുകയും പരിശോധിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സ്വതന്ത്ര സംഘടനാപരമായ സംവിധാനം വേണം. പരാതി നൽകിയ വ്യക്തിയെ പ്രതികാരനടപടികളിൽനിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതും അത്രതന്നെ പ്രധാനമാണ്. അല്ലാത്തപക്ഷം അഴിമതി കണ്ടാലും പ്രവർത്തകർ മിണ്ടാതിരിക്കും.

അതേസമയം പരാതി എന്നത് കുറ്റം തെളിഞ്ഞുവെന്നല്ല. പരാതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിഷ്പക്ഷമായ പരിശോധന നടത്തുകയും ആരോപണവും തെളിവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം കൃത്യമായി പാലിക്കുകയും വേണം. പരാതിക്കാരന്റെ സംരക്ഷണവും ആരോപണവിധേയനായ വ്യക്തിയുടെ ന്യായമായ പരിശോധനാവകാശവും ഒരുപോലെ സംരക്ഷിക്കണം.

അഴിമതി തെളിഞ്ഞാൽ ശിക്ഷാനടപടി ആവശ്യമാണ്. അഴിമതിയെ “രാഷ്ട്രീയ തെറ്റ്” എന്ന പേരിൽ ലഘൂകരിക്കരുത്. പൊതുവിഭവം ദുരുപയോഗം ചെയ്ത വ്യക്തിക്ക് ഉത്തരവാദിത്തം ഉറപ്പാക്കണം.

എന്നാൽ ശിക്ഷയിൽ വിഷയം അവസാനിക്കരുത്. “ഈ അഴിമതി എങ്ങനെ സാധ്യമായി?”, “ആർക്കൊക്കെ അറിയാമായിരുന്നു?”, “ഏത് നിയന്ത്രണമാണ് പരാജയപ്പെട്ടത്?”, “പരിശോധന എവിടെയാണ് പരാജയപ്പെട്ടത്?”, “ഇതേ രീതിയിലുള്ള അഴിമതി വീണ്ടും സംഭവിക്കാതിരിക്കാൻ എന്ത് മാറ്റം വേണം?” എന്നീ ചോദ്യങ്ങളും പരിശോധിക്കണം. അങ്ങനെ കുറ്റക്കാരനെ തിരുത്തുന്നതോടൊപ്പം കുറ്റം ഉൽപ്പാദിപ്പിച്ച സാഹചര്യത്തെയും തിരുത്തണം.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ അഴിമതിയെ വ്യക്തിയുടെ നൈതിക ദൗർബല്യമായി മാത്രം കാണാനാവില്ല. വ്യക്തിയുടെ വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യങ്ങളും സംഘടനയുടെ പൊതുലക്ഷ്യവും തമ്മിൽ നിലനിൽക്കുന്ന വൈരുദ്ധ്യത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേക പ്രകടനമായി അതിനെ കാണാം.

പൊതുതാൽപര്യം, കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്തം, രാഷ്ട്രീയ അച്ചടക്കം, സുതാര്യത എന്നിവ സംയോജകബലങ്ങളായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. വ്യക്തിപരമായ സമ്പാദനതാൽപര്യം, അധികാരലാൽസ, സ്വജനപക്ഷപാതം, രഹസ്യ സാമ്പത്തികബന്ധങ്ങൾ എന്നിവ വിയോജകബലങ്ങളായി പ്രവർത്തിക്കാം. എന്നാൽ ഇവിടെ വിയോജകബലം സംഘടനയെ പുതുക്കുന്ന സൃഷ്ടിപരമായ ശക്തിയല്ല; പൊതുലക്ഷ്യത്തിൽനിന്ന് വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യത്തിലേക്കുള്ള വിഘടനശക്തിയായി മാറുന്നു. അതിനാൽ അഴിമതിക്കെതിരായ പോരാട്ടം വ്യക്തികളുടെ സ്വഭാവശുദ്ധീകരണം മാത്രമല്ല; പൊതുതാൽപര്യവും വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യവും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യത്തെ പൊതുതാൽപര്യത്തിന് അനുകൂലമായി നിയന്ത്രിക്കുന്ന സ്ഥാപനപരമായ സംവിധാനത്തിന്റെ നിർമ്മാണവുമാണ്.

സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ മാത്രം അഴിമതി ഇല്ലാതാക്കില്ല. പ്രവർത്തകർക്ക് അധികാരത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ചും പൊതുവിഭവങ്ങളുടെ സാമൂഹിക ഉടമസ്ഥതയെക്കുറിച്ചും രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്തത്തെക്കുറിച്ചും നിരന്തരം പഠനം നൽകണം.

ഒരു പൊതുപദവി വ്യക്തിപരമായ പ്രതാപത്തിനുള്ള അവസരമല്ലെന്നും സർക്കാർ വിഭവങ്ങൾ ഒരു വ്യക്തിയുടെയോ പാർട്ടിയുടെയോ സ്വകാര്യ സ്വത്തല്ലെന്നും പ്രവർത്തകർക്ക് വ്യക്തമായ ബോധം ഉണ്ടായിരിക്കണം. അധികാരത്തെ ജനങ്ങളുടെ കൂട്ടായ സമ്പത്തായി കാണുന്ന രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം വളർത്തണം.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിൽ ലാളിത്യത്തിന് പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. എന്നാൽ ലാളിത്യം വ്യക്തിപരമായ വസ്ത്രധാരണത്തിലോ ജീവിതശൈലിയിലോ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്. അധികാരത്തോടുള്ള സമീപനത്തിലും അത് പ്രതിഫലിക്കണം. പദവി ലഭിച്ചതോടെ പ്രത്യേക സൗകര്യങ്ങൾ സ്വാഭാവിക അവകാശമാണെന്ന ബോധം വളരുന്നത് അപകടകരമാണ്. പദവി ഉയരുമ്പോൾ വ്യക്തിപരമായ പ്രത്യേകാവകാശങ്ങൾ വർധിക്കേണ്ടതില്ല; പൊതുഉത്തരവാദിത്തമാണ് വർധിക്കേണ്ടത്.

അഴിമതിയെ ഫലപ്രദമായി തടയണമെങ്കിൽ ഒറ്റപ്പെട്ട ശിക്ഷാനടപടികൾ മതിയാകില്ല. കൃത്യമായ അക്കൗണ്ടിംഗ്, സ്ഥിരമായ സ്വതന്ത്ര പരിശോധന, സാമ്പത്തിക തീരുമാനങ്ങളുടെ കൂട്ടായ അംഗീകാരം, സംഭാവനകളുടെ രേഖപ്പെടുത്തൽ, താൽപര്യസംഘർഷങ്ങളുടെ വെളിപ്പെടുത്തൽ, അധികാരവേർതിരിവ്, സാമ്പത്തിക പരാതികൾ പരിശോധിക്കുന്ന സ്വതന്ത്ര സംവിധാനം, പരാതിക്കാരുടെ സംരക്ഷണം, തെളിഞ്ഞ അഴിമതിക്കെതിരായ കർശന നടപടി, തെറ്റിന്റെ മൂലകാരണം കണ്ടെത്തുന്ന സ്ഥാപനപരമായ പരിശോധന എന്നിവ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കണം.

ഇവയ്ക്കൊപ്പം ജനങ്ങളോടുള്ള സുതാര്യതയും ആവശ്യമാണ്. ഒരു പാർട്ടി ജനങ്ങളുടെ പേരിലാണ് അധികാരം ഉപയോഗിക്കുന്നതെങ്കിൽ ആ അധികാരത്തിന്റെ ഉപയോഗത്തെക്കുറിച്ച് ജനങ്ങൾക്ക് ന്യായമായ രീതിയിൽ അറിയാനുള്ള അവകാശവും ഉണ്ടായിരിക്കണം.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി അഴിമതിയിൽനിന്ന് സ്വാഭാവികമായി വിമുക്തമാണെന്ന ധാരണ ഉപേക്ഷിക്കുകയാണ് അഴിമതിക്കെതിരായ യഥാർത്ഥ പോരാട്ടത്തിന്റെ ആദ്യപടി. “നമ്മുടെ ആശയം ശരിയാണ്, അതിനാൽ നമ്മുടെ പ്രവർത്തകർ അഴിമതി ചെയ്യില്ല” എന്ന വിശ്വാസം മതിയാകില്ല. ആശയം ശരിയായിരിക്കാം; എന്നാൽ മനുഷ്യർ സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളുടെയും വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യങ്ങളുടെയും അധികാരബന്ധങ്ങളുടെയും സ്വാധീനത്തിൽനിന്ന് സ്വതന്ത്രരല്ല.

അതിനാൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ യഥാർത്ഥ ധാർമ്മിക ശക്തി അതിലെ അംഗങ്ങൾ ഒരിക്കലും തെറ്റുകയില്ല എന്നതിലല്ല. തെറ്റ് സംഭവിക്കാനുള്ള സാധ്യത അംഗീകരിക്കുകയും, തെറ്റ് നേരത്തെ കണ്ടെത്തുകയും, തെളിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കുകയും, കുറ്റക്കാരനെ ഉത്തരവാദിയാക്കുകയും, അതോടൊപ്പം അതേ തെറ്റ് വീണ്ടും ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ സ്ഥാപനത്തെ മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നതിലാണ്.

അവസാനമായി കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനതത്വം ഇതായിരിക്കണം: പൊതുപദവി വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തിനുള്ള അവകാശമല്ല; ജനങ്ങളുടെ വിഭവങ്ങളോടുള്ള കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. അധികാരം പ്രത്യേകാവകാശമല്ല; കൂടുതൽ കർശനമായ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. അഴിമതിക്കെതിരായ പോരാട്ടം വ്യക്തികളെ മാത്രം ശിക്ഷിക്കുന്നതല്ല; അഴിമതിക്ക് അവസരം സൃഷ്ടിക്കുന്ന അധികാരബന്ധങ്ങളെയും സാമ്പത്തിക ഘടനകളെയും സംഘടനാപരമായ ദൗർബല്യങ്ങളെയും മാറ്റുന്നതാണ്. അപ്പോഴാണ് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് “മറ്റു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളിൽനിന്ന് ഞങ്ങൾ വ്യത്യസ്തരാണ്” എന്ന് പറയാനുള്ള ധാർമ്മിക അവകാശം യാഥാർഥ്യത്തിൽ നിലനിർത്താൻ കഴിയുന്നത്.

5. സ്വജനപക്ഷപാതവും ബന്ധുപക്ഷപാതവും

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയുടെ അടിസ്ഥാന ശക്തി അതിന്റെ അംഗങ്ങളുടെ എണ്ണംകൊണ്ടോ നേതാക്കളുടെ ജനപ്രീതികൊണ്ടോ മാത്രം നിർണയിക്കപ്പെടുന്നില്ല. പ്രവർത്തകരുടെ കഴിവും രാഷ്ട്രീയ പ്രതിബദ്ധതയും ആശയപരമായ വളർച്ചയും ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധവും കൂട്ടായ പ്രവർത്തനശേഷിയും സംഘടനയോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്തവുമാണ് അതിന്റെ യഥാർത്ഥ മനുഷ്യവിഭവശേഷി. ഈ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്ക് പകരം വ്യക്തിപരമായ ബന്ധം, സൗഹൃദം, കുടുംബബന്ധം, നേതാക്കളോടുള്ള അടുപ്പം, സ്വകാര്യ വിശ്വസ്തത എന്നിവ സ്ഥാനലാഭത്തിന്റെയും സംഘടനാ വളർച്ചയുടെയും പ്രധാന മാനദണ്ഡങ്ങളായി മാറുമ്പോൾ സംഘടനയുടെ അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ തത്വം തന്നെ ദുർബലമാകുന്നു.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയിൽ ഒരു പ്രവർത്തകന്റെ മൂല്യം അദ്ദേഹം ആരുടെ ബന്ധുവാണ്, ആരുടെ സുഹൃത്താണ്, ഏത് നേതാവിനോട് അടുപ്പമുണ്ട് എന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിർണയിക്കപ്പെടാൻ പാടില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം എന്താണ്, ജനങ്ങളുമായി എത്രമാത്രം ബന്ധമുണ്ട്, സംഘടനയുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് എന്ത് സംഭാവന നൽകി, പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള കഴിവ് എത്രമാത്രമുണ്ട്, ആശയപരമായ പഠനത്തിൽ എത്ര മുന്നിലാണ്, ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ എത്ര കാര്യക്ഷമമായി നിർവഹിക്കുന്നു എന്നിവയാണ് പ്രധാനമായി പരിശോധിക്കേണ്ടത്. വ്യക്തിബന്ധം രാഷ്ട്രീയയോഗ്യതയുടെ പകരക്കാരനാകുന്ന നിമിഷം സംഘടനാ നീതിയുടെ അടിസ്ഥാനതത്വം തകരാൻ തുടങ്ങുന്നു.

സ്വജനപക്ഷപാതം എന്നത് ഒരു ബന്ധുവിനെ ഔദ്യോഗികമായി ഒരു സ്ഥാനത്ത് നിയമിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായ രൂപങ്ങളിലാണ് അത് പലപ്പോഴും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. ഒരേ വ്യക്തിക്ക് ആവർത്തിച്ച് പ്രധാനപ്പെട്ട ചുമതലകൾ നൽകുക, മറ്റുള്ളവർക്ക് അവസരം നൽകാതിരിക്കുക, നേതാക്കളുമായി അടുപ്പമുള്ളവർക്ക് കൂടുതൽ രാഷ്ട്രീയ ദൃശ്യത നൽകുക, പ്രധാനപ്പെട്ട യോഗങ്ങളിലും ചർച്ചകളിലും ചിലരെ സ്ഥിരമായി ഉൾപ്പെടുത്തുകയും മറ്റുള്ളവരെ ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്യുക, ഒരേ വ്യക്തികളെ വിവിധ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് തുടർച്ചയായി പരിഗണിക്കുക തുടങ്ങിയവയും സ്വജനപക്ഷപാതത്തിന്റെ രൂപങ്ങളാകാം.

ഒരു വ്യക്തിക്ക് ഒരിക്കൽ ഒരു അവസരം ലഭിക്കുന്നത് സ്വാഭാവികമായിരിക്കാം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴിവ് തെളിഞ്ഞാൽ വീണ്ടും അവസരം നൽകുന്നതും തെറ്റല്ല. പ്രശ്നം അവസരവിതരണത്തിന്റെ സ്ഥിരമായ അസമത്വം രൂപപ്പെടുമ്പോഴാണ്. ഒരേ വ്യക്തികൾക്ക് ആവർത്തിച്ച് അവസരങ്ങൾ ലഭിക്കുകയും മറ്റ് കഴിവുള്ള പ്രവർത്തകർക്ക് അവരുടെ കഴിവ് തെളിയിക്കാൻ അവസരം പോലും ലഭിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ അത് സംഘടനാപരമായ അനീതിയായി മാറും.

സ്വജനപക്ഷപാതത്തിന്റെ ഏറ്റവും അപകടകരമായ രൂപം “നമ്മുടെ ആളുകൾ” എന്ന സംസ്കാരമാണ്. ഒരു പ്രവർത്തകനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ കഴിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിലയിരുത്തുന്നതിന് പകരം “അയാൾ നമ്മുടെ ആളാണ്” എന്ന ധാരണ പ്രധാനമാകുമ്പോൾ സംഘടനയ്ക്കകത്ത് അദൃശ്യമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ബന്ധവലയം രൂപപ്പെടുന്നു.

ഇവിടെ “നമ്മുടെ ആളുകൾ” എന്നത് കുടുംബബന്ധമുള്ളവരെ മാത്രമല്ല സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഒരേ ഗ്രൂപ്പിലുള്ളവർ, ഒരേ നേതാവിനോട് അടുപ്പമുള്ളവർ, വ്യക്തിപരമായ സൗഹൃദമുള്ളവർ, ഒരേ പ്രാദേശിക ബന്ധമുള്ളവർ, ദീർഘകാല വ്യക്തിബന്ധമുള്ളവർ എന്നിവരും ഈ വിഭാഗത്തിൽപ്പെടാം. ക്രമേണ സംഘടനയ്ക്കകത്ത് ഔദ്യോഗിക സംഘടനാഘടനയ്ക്ക് സമാന്തരമായി വ്യക്തിബന്ധങ്ങളുടെ ഒരു അനൗദ്യോഗിക അധികാരഘടന രൂപപ്പെടുന്നു.

ഔദ്യോഗികമായി തീരുമാനങ്ങൾ സംഘടനയുടെ നിയമപ്രകാരം നടക്കുമ്പോഴും യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരാണ് ആരെ അറിയുന്നത്, ആരാണ് ആരുമായി അടുപ്പമുള്ളത്, ആരുടെ ശുപാർശയാണ് സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്നത് എന്നതായിരിക്കും പലപ്പോഴും തീരുമാനങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുക. സ്വജനപക്ഷപാതത്തിന്റെ മറ്റൊരു രൂപമാണ് രാഷ്ട്രീയ വിശ്വസ്തതയെ വ്യക്തിപരമായ വിശ്വസ്തതയായി തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നത്. ഒരു പ്രവർത്തകൻ സംഘടനയോട് രാഷ്ട്രീയമായി പ്രതിബദ്ധനായിരിക്കണം. എന്നാൽ ഒരു നേതാവിനോടുള്ള വ്യക്തിപരമായ അനുസരണം അതിന്റെ പകരക്കാരനാകരുത്.

ഒരു നേതാവിന്റെ തീരുമാനങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യാത്ത വ്യക്തി “വിശ്വസ്തൻ” എന്നും, നയപരമായ വിമർശനം ഉന്നയിക്കുന്ന വ്യക്തി “വിശ്വസ്തനല്ല” എന്നും കണക്കാക്കുന്ന സംസ്കാരം വളർന്നാൽ സംഘടനയിൽ സ്വതന്ത്രചിന്ത ദുർബലമാകും. അപ്പോൾ സ്ഥാനലാഭത്തിനായി പ്രവർത്തകർ ആശയപരമായ സത്യസന്ധതയെക്കാൾ വ്യക്തിപരമായ അനുകൂലത തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ തുടങ്ങും. ഇതിന്റെ ദീർഘകാല ഫലം വളരെ ഗുരുതരമാണ്. നേതാവിനോട് അടുപ്പമുള്ളവരാണ് വളരുന്നത്; എന്നാൽ പാർട്ടിക്ക് ആവശ്യമായ സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കുന്ന പ്രവർത്തകർ വളരുന്നില്ല.

സ്വജനപക്ഷപാതത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ വലിയ ഇര കഴിവുള്ളതും ആത്മാർത്ഥവുമായ പ്രവർത്തകരാണ്. ഒരു പ്രവർത്തകൻ വർഷങ്ങളോളം സംഘടനയ്ക്കായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ജനങ്ങളുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുകയും രാഷ്ട്രീയമായി പഠിക്കുകയും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമായി നിർവഹിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടും ആവർത്തിച്ച് അവഗണിക്കപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിൽ നിരാശയും അനീതിബോധവും വളരും.

ആദ്യഘട്ടത്തിൽ അദ്ദേഹം കൂടുതൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ ശ്രമിച്ചേക്കാം. പിന്നീട് “എന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന് ഇവിടെ വിലയില്ല” എന്ന ബോധം രൂപപ്പെടാം. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ മൗനിയായിത്തീരുകയോ സജീവത കുറയ്ക്കുകയോ ഒടുവിൽ സംഘടനയിൽനിന്ന് അകന്നുപോകുകയോ ചെയ്യാം. ഇത് വ്യക്തിപരമായ ഒരു നഷ്ടം മാത്രമല്ല. ഒരു കഴിവുള്ള പ്രവർത്തകനെ നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ സംഘടന നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നത് വർഷങ്ങളിലൂടെ രൂപപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ അനുഭവവും ജനബന്ധവും അറിവും സംഘടനാ ശേഷിയുമാണ്.

ഒരു സംഘടനയിൽ സ്ഥാനങ്ങളും അവസരങ്ങളും കഴിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നില്ലെന്ന് പ്രവർത്തകർക്ക് തോന്നുമ്പോൾ “കഴിവിന്റെ പുറത്തേക്കുള്ള ഒഴുക്ക്” ആരംഭിക്കാം. സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കുന്നവരും പുതിയ ആശയങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നവരും ജനങ്ങളുമായി മികച്ച ബന്ധമുള്ളവരും സംഘടനയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള സാമൂഹിക മേഖലകളിലേക്ക് മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

മറുവശത്ത്, അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെടുന്നവർ സംഘടനയ്ക്കകത്ത് തുടരുകയും ഉയരുകയും ചെയ്യും. ഇതോടെ കാലക്രമേണ സംഘടനയ്ക്കകത്തെ മനുഷ്യവിഭവശേഷിയുടെ ഗുണനിലവാരത്തിൽ മാറ്റം സംഭവിക്കാം. കഴിവുള്ളവരെ നഷ്ടപ്പെടുകയും അനുസരണശീലമുള്ളവരെ മാത്രം ഉയർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന സംഘടന ക്രമേണ തന്റെ സ്വന്തം ബൗദ്ധികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ ശേഷി ദുർബലപ്പെടുത്തും.

സ്വജനപക്ഷപാതവും കരിയറിസവും പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന പ്രവണതകളാണ്. സ്ഥാനങ്ങൾ വ്യക്തിബന്ധത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ലഭിക്കുന്നതെന്ന് ഒരു പ്രവർത്തകൻ മനസ്സിലാക്കിയാൽ തന്റെ രാഷ്ട്രീയ വളർച്ചയ്ക്ക് ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധത്തേക്കാൾ അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധമാണ് പ്രധാനമെന്ന് അയാൾ കരുതാൻ തുടങ്ങും.

അപ്പോൾ സംഘടനാ പ്രവർത്തനം ഒരു രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്തമല്ലാതെ വ്യക്തിപരമായ ഉയർച്ചയുടെ മാർഗമായി മാറുന്നു. നേതാക്കളെ സന്തോഷിപ്പിക്കൽ, അവരുടെ തീരുമാനങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യാതിരിക്കുക, അവരുടെ ഗ്രൂപ്പിനോട് അടുപ്പം പുലർത്തുക, ആവശ്യമായപ്പോൾ മറ്റുള്ളവരെ പ്രതിരോധിക്കുക തുടങ്ങിയ പെരുമാറ്റങ്ങൾ “രാഷ്ട്രീയ കഴിവ്” എന്ന പേരിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാം. ഇങ്ങനെ സ്വജനപക്ഷപാതം കരിയറിസത്തെ വളർത്തുകയും കരിയറിസം വീണ്ടും സ്വജനപക്ഷപാതത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ചക്രം രൂപപ്പെടും.

സ്വജനപക്ഷപാതം പലപ്പോഴും ഗ്രൂപ്പിസത്തിനും അടിത്തറയാകും. ഒരു ഗ്രൂപ്പിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് ആവർത്തിച്ച് സ്ഥാനങ്ങളും അവസരങ്ങളും ലഭിക്കുമ്പോൾ ആ ഗ്രൂപ്പിന്റെ സംഘടനാപരമായ ശക്തി വർധിക്കും. അതിലൂടെ കൂടുതൽ സ്ഥാനങ്ങൾ നേടാനും കൂടുതൽ അനുയായികളെ സൃഷ്ടിക്കാനും കഴിയുന്നു.

അങ്ങനെ ബന്ധം → സ്ഥാനം → അധികാരം → കൂടുതൽ ബന്ധം → കൂടുതൽ സ്ഥാനം എന്ന ഒരു സ്വയംപുനരുത്പാദന ചക്രം രൂപപ്പെടാം. ഇത് തകർക്കാതെ വ്യക്തികളെ മാത്രം മാറ്റിയാൽ പ്രശ്നം വീണ്ടും ഉണ്ടാകും. അതുകൊണ്ട് സ്വജനപക്ഷപാതത്തെ വ്യക്തികളുടെ നൈതിക പ്രശ്നമായി മാത്രം കാണാതെ സംഘടനാപരമായ അധികാരവിതരണത്തിന്റെ പ്രശ്നമായും കാണണം.

സ്വജനപക്ഷപാതം പുതിയ പ്രവർത്തകരെയും യുവാക്കളെയും പ്രത്യേകിച്ച് ബാധിക്കാം. വർഷങ്ങളായി സംഘടനയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന വ്യക്തിബന്ധങ്ങളുടെ ശൃംഖലയിൽ അവർക്ക് പ്രവേശനം ലഭിക്കാത്തതിനാൽ അവരുടെ കഴിവുകൾ ഉപയോഗിക്കപ്പെടാതെ പോകാം.

അതുപോലെ സ്ത്രീകൾക്കും സാമൂഹികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന വിഭാഗങ്ങളിൽനിന്നുള്ള പ്രവർത്തകർക്കും സംഘടനയിലെ അനൗദ്യോഗിക ബന്ധശൃംഖലകളിൽ പ്രവേശനം കുറവായിരിക്കാം. അതിനാൽ ഔദ്യോഗികമായി എല്ലാവർക്കും തുല്യാവകാശമുണ്ടെങ്കിലും പ്രായോഗികമായി അവസരങ്ങളിൽ അസമത്വം നിലനിൽക്കാം. അതിനാൽ സംഘടനാ ജനാധിപത്യം ഔദ്യോഗിക നിയമങ്ങളിൽ മാത്രം പരിശോധിക്കരുത്. യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരാണ് അവസരങ്ങൾ നേടുന്നത്, ആരാണ് തീരുമാനപ്രക്രിയയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്, ആരാണ് നേതൃത്വത്തിലേക്ക് വളരുന്നത് എന്നതും പരിശോധിക്കണം.

സ്വജനപക്ഷപാതത്തിനെതിരായ ആദ്യത്തെ സ്ഥാപനപരമായ പ്രതിരോധം സ്ഥാനനിർണ്ണയത്തിന് വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുകയാണ്. ഒരു സ്ഥാനത്തേക്ക് ഒരാളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുമ്പോൾ എന്തുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹത്തെ തെരഞ്ഞെടുത്തതെന്ന് വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയണം.

യോഗ്യത, പ്രവർത്തനക്ഷമത, രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം, ജനബന്ധം, സംഘടനാ സംഭാവന, പ്രശ്നപരിഹാരശേഷി, കൂട്ടായ പ്രവർത്തനശേഷി, ഉത്തരവാദിത്തബോധം എന്നിവ വിലയിരുത്തണം. ആവശ്യമായ സ്ഥാനങ്ങളിൽ സാമ്പത്തിക സത്യസന്ധതയും പൊതുജീവിതത്തിലെ വിശ്വാസ്യതയും പരിഗണിക്കണം. ഇങ്ങനെ വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ “ആർക്കാണ് അടുപ്പം?” എന്ന ചോദ്യത്തിന് പകരം “ആരാണ് ഈ ഉത്തരവാദിത്തത്തിന് ഏറ്റവും അനുയോജ്യൻ?” എന്ന ചോദ്യമാകും പ്രധാനമാകുന്നത്.

പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ഒരാളെ മാത്രം പരിഗണിക്കുന്ന രീതിക്ക് പകരം യോഗ്യരായ ഒന്നിലധികം വ്യക്തികളെ പരിഗണിക്കുകയും അവരുടെ കഴിവുകൾ താരതമ്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നത് കൂടുതൽ ജനാധിപത്യപരമായ രീതിയായിരിക്കും.

ഇതിലൂടെ ഒരാൾക്ക് സ്ഥിരമായി അവസരം ലഭിക്കുന്ന പ്രവണതയും കുറയ്ക്കാം. അതോടൊപ്പം പ്രവർത്തകർക്ക് തങ്ങളുടെ കഴിവ് വികസിപ്പിക്കാനുള്ള പ്രചോദനവും ലഭിക്കും. സ്ഥാനലാഭം വ്യക്തിപരമായ ബന്ധത്തിന്റെ ഫലമല്ലെന്നും രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണെന്നും ബോധം വളരും.

ഒരു വ്യക്തിക്ക് ഒരു സ്ഥാനാർത്ഥിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പുമായി നേരിട്ടുള്ള കുടുംബബന്ധമോ സാമ്പത്തികബന്ധമോ വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യമോ ഉണ്ടെങ്കിൽ ആ തീരുമാനപ്രക്രിയയിൽനിന്ന് അദ്ദേഹം മാറിനിൽക്കുന്ന രീതി വേണം. ഇത് വ്യക്തിയെ സംശയിക്കുന്നതിനല്ല; തീരുമാനത്തിന്റെ നിഷ്പക്ഷത ഉറപ്പാക്കുന്നതിനാണ്.

ഉദാഹരണത്തിന് അടുത്ത ബന്ധുവിനെ ഒരു പ്രധാന സ്ഥാനത്തേക്ക് പരിഗണിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കുന്ന സമിതിയിലെ ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തി തന്റെ ബന്ധം വെളിപ്പെടുത്തുകയും ആവശ്യമായാൽ തീരുമാനത്തിൽനിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുകയും വേണം. ഇത്തരം നടപടികൾ സംഘടനയുടെ വിശ്വാസ്യത വർധിപ്പിക്കും.

ഒരേ വ്യക്തികൾക്ക് തുടർച്ചയായി സ്ഥാനങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നും പരിശോധിക്കണം. ഒരു വ്യക്തി കഴിവുള്ളവനാണെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന് വീണ്ടും അവസരം നൽകുന്നതിൽ തെറ്റില്ല. എന്നാൽ സംഘടനയിലെ മറ്റ് പ്രവർത്തകർക്ക് അവസരം ലഭിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതും ഒരേസമയം പരിശോധിക്കണം. കഴിവുള്ള ഒരാളെ ഉപയോഗിക്കുന്നത് തെറ്റല്ല; സംഘടനയിലെ മുഴുവൻ കഴിവുകളെയും ഉപയോഗിക്കാതെ ഒരേയൊരു വ്യക്തിയിൽ അമിതമായി ആശ്രയിക്കുന്നതാണ് പ്രശ്നം. നേതൃത്വം ഒരാളിൽ മാത്രം കേന്ദ്രീകരിക്കാതെ പലതലമുറകളിലായി വ്യാപിക്കുമ്പോഴാണ് സംഘടനയുടെ ദീർഘകാല സ്ഥിരത വർധിക്കുന്നത്.

സ്ഥാനനിർണ്ണയം നടത്തിയശേഷം അതിന്റെ സാമൂഹിക മാതൃകയും പരിശോധിക്കണം. ഒരേ കുടുംബത്തിൽനിന്നോ ഒരേ പ്രദേശത്തുനിന്നോ ഒരേ ഗ്രൂപ്പിൽനിന്നോ ഒരേ ബന്ധശൃംഖലയിൽനിന്നോ അനുപാതാതീതമായി ആളുകൾ സ്ഥാനങ്ങളിലെത്തുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അതിന് കാരണം എന്താണെന്ന് പരിശോധിക്കണം. ഇത് ആരെയും അവരുടെ കുടുംബമോ പ്രദേശമോ കാരണം കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതിനല്ല. മറിച്ച് അവസരവിതരണത്തിൽ അദൃശ്യമായ പക്ഷപാതമുണ്ടോ എന്ന് കണ്ടെത്തുന്നതിനാണ്.

സ്വജനപക്ഷപാതവും അഴിമതിയും തമ്മിൽ നേരിട്ടുള്ള ബന്ധം ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. ഒരു വ്യക്തി ബന്ധുവിനോ സുഹൃത്തിനോ പ്രത്യേക ആനുകൂല്യം നൽകുന്ന രീതിയിൽ അധികാരം ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ അത് സംഘടനാ നീതിയെ മാത്രമല്ല പൊതുവിഭവങ്ങളുടെ സുതാര്യതയെയും ബാധിക്കും. അതിനാൽ ബന്ധുതാൽപര്യമുള്ള തീരുമാനങ്ങളിൽ വ്യക്തമായ വെളിപ്പെടുത്തലും പരിശോധനയും ആവശ്യമാണ്. “ഇത് നമ്മുടെ ആളാണ്” എന്നത് ഒരു പ്രത്യേക പരിഗണനയ്ക്കുള്ള കാരണമാകാൻ പാടില്ല.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ ഒരു സംഘടനയിലെ സംയോജകബലം പൊതുലക്ഷ്യവും കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്തവും രാഷ്ട്രീയ ഐക്യവും ആയിരിക്കണം. എന്നാൽ വ്യക്തിബന്ധങ്ങളും കുടുംബതാൽപര്യങ്ങളും സ്വകാര്യ വിശ്വസ്തതകളും സംഘടനാ വിഭവങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിന്റെ മാനദണ്ഡങ്ങളായി മാറുമ്പോൾ അവ പൊതുസംയോജകബലത്തിൽനിന്ന് വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യങ്ങളിലേക്കുള്ള ഒരു വിയോജകബലമായി പ്രവർത്തിക്കും.

അങ്ങനെ സംഘടനയുടെ പൊതുതാൽപര്യവും വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യവും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യം ശക്തമാകും. സംഘടനയുടെ വിഭവങ്ങൾ പൊതുലക്ഷ്യത്തിനുപകരം വ്യക്തിബന്ധങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുമ്പോൾ സംഘടനയുടെ ആന്തരിക സംയോജനം ദുർബലമാകും. അതുകൊണ്ട് സ്വജനപക്ഷപാതത്തിനെതിരായ പോരാട്ടം ഒരു നൈതിക ഉപദേശം മാത്രമല്ല; സംഘടനയുടെ സംയോജകബലത്തെ വ്യക്തിപരമായ ബന്ധങ്ങളിൽനിന്ന് മോചിപ്പിച്ച് പൊതുലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്ന രാഷ്ട്രീയപ്രക്രിയയാണ്.

സ്വജനപക്ഷപാതം തെളിയിക്കപ്പെട്ടാലും അതിന്റെ ആഘാതം ഒരു നിയമനത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. പ്രവർത്തകർക്ക് സംഘടനയുടെ തീരുമാനപ്രക്രിയയിലുള്ള വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടും. “ഇവിടെ കഴിവിന് വിലയില്ല”, “ആരുടെയെങ്കിലും പിന്തുണ ഇല്ലെങ്കിൽ മുന്നേറാനാവില്ല”, “തീരുമാനങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ചവയാണ്” തുടങ്ങിയ ധാരണകൾ വ്യാപിക്കും.

ഇത് പ്രവർത്തകരുടെ സജീവത കുറയ്ക്കും. സംഘടനാ ചർച്ചകളിൽ അവർ മിണ്ടാതാകും. പുതിയ ആശയങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കാൻ മടിക്കും. ചിലർ വ്യക്തിഗത ബന്ധങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിലേക്ക് തിരിയും. അങ്ങനെ സ്വജനപക്ഷപാതം സംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തെ തന്നെ മാറ്റുന്ന ഒരു പ്രക്രിയയായി മാറുന്നു.

ഇതിനുള്ള അടിസ്ഥാനപരമായ പരിഹാരം സ്ഥാനനിർണ്ണയത്തിൽ വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ കൊണ്ടുവരികയാണ്. യോഗ്യത, പ്രവർത്തനക്ഷമത, രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം, ജനബന്ധം, സംഘടനാ സംഭാവന, ആശയപരമായ വ്യക്തത, കൂട്ടായ പ്രവർത്തനശേഷി, ഉത്തരവാദിത്തബോധം എന്നിവ സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ വിലയിരുത്തലിന്റെ അടിസ്ഥാനമാകണം.

അതോടൊപ്പം തീരുമാനമെടുക്കുന്നവർക്ക് വ്യക്തിപരമായ ബന്ധമോ സാമ്പത്തിക താൽപര്യമോ ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് വെളിപ്പെടുത്തുകയും ആവശ്യമായിടത്ത് തീരുമാനപ്രക്രിയയിൽനിന്ന് മാറിനിൽക്കുകയും വേണം. സ്ഥാനനിർണ്ണയത്തിന്റെ കാരണം രേഖപ്പെടുത്തുകയും പ്രധാനപ്പെട്ട നിയമനങ്ങൾക്ക് പിന്നീട് ഫലപരിശോധന നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നത് കൂടുതൽ വിശ്വാസ്യത നൽകും.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയിൽ സ്വജനപക്ഷപാതം ഒരു ചെറിയ ഭരണപരമായ പിഴവായി കാണാൻ പാടില്ല. അത് സംഘടനയുടെ അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ മൂല്യങ്ങളായ സമത്വം, കൂട്ടായ്മ, കഴിവിന്റെ അംഗീകാരം, ജനാധിപത്യം, രാഷ്ട്രീയ സത്യസന്ധത എന്നിവയെ ക്രമേണ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്ന പ്രവണതയാണ്.

ഒരു പ്രവർത്തകന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവി അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴിവിനേക്കാൾ ബന്ധത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നുവെന്ന് തോന്നുന്ന നിമിഷം സംഘടനയിൽ നീതിബോധം തകരുന്നു. കഴിവുള്ള പ്രവർത്തകർ നിരാശരാകും. കരിയറിസ്റ്റുകൾ വളരും. ഗ്രൂപ്പിസം ശക്തമാകും. വ്യക്തിപൂജയ്ക്ക് വളക്കൂറുണ്ടാകും. ഒടുവിൽ സംഘടനയുടെ നേതൃത്വഘടനയിൽ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തെക്കാൾ വ്യക്തിബന്ധങ്ങൾക്ക് പ്രാധാന്യം ലഭിക്കാൻ തുടങ്ങും.

അതുകൊണ്ട് കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയിൽ ഒരു അടിസ്ഥാന തത്വം വ്യക്തമായിരിക്കണം: ബന്ധം സ്ഥാനത്തിനുള്ള യോഗ്യതയല്ല. വ്യക്തിപരമായ വിശ്വസ്തത രാഷ്ട്രീയ കഴിവിന്റെ പകരക്കാരനല്ല. നേതാവിനോടുള്ള അടുപ്പം സംഘടനാ ഉത്തരവാദിത്തത്തിനുള്ള തെളിവല്ല.
സ്ഥാനങ്ങൾ പ്രത്യേകാവകാശങ്ങളല്ല; ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളാണ്. അവസരങ്ങൾ വ്യക്തിബന്ധങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിതരണം ചെയ്യരുത്; കഴിവിന്റെയും സംഭാവനയുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ നൽകണം. യഥാർത്ഥ സംഘടനാ സമത്വം എല്ലാവർക്കും ഒരേ സ്ഥാനം നൽകുന്നതിലല്ല; എല്ലാവർക്കും അവരുടെ കഴിവ് തെളിയിക്കാനും രാഷ്ട്രീയമായി വളരാനും നീതിപൂർവമായ അവസരം നൽകുന്നതിലാണ്.

അവസാനം, ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ഭാഷയിൽ പറയുകയാണെങ്കിൽ, സംഘടനയുടെ സംയോജകബലം വ്യക്തിബന്ധങ്ങളിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാതെ പൊതുലക്ഷ്യത്തിലും രാഷ്ട്രീയ മൂല്യങ്ങളിലും കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്തത്തിലും കേന്ദ്രീകരിക്കണം. വ്യക്തിബന്ധങ്ങൾ സംഘടനയുടെ പൊതുസംയോജനത്തെ മറികടക്കുന്നിടത്ത് വിയോജകബലം വിഘടനശക്തിയായി മാറുന്നു. അതിനെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള മാർഗം വ്യക്തികളെ മാത്രം കുറ്റപ്പെടുത്തുകയല്ല; സ്ഥാനനിർണ്ണയം, വിവരപ്രവാഹം, അധികാരവിതരണം, താൽപര്യസംഘർഷം, ഉത്തരവാദിത്തപരിശോധന എന്നിവയുടെ സ്ഥാപനപരമായ ഘടനയെ കൂടുതൽ സുതാര്യവും ജനാധിപത്യപരവും നീതിപൂർവവുമാക്കുകയാണ്.

6. സ്ഥാനമോഹവും രാഷ്ട്രീയ കരിയറിസവും

കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മവും അതേസമയം ഏറ്റവും അപകടകരവുമായ അപചയങ്ങളിലൊന്നാണ് കരിയറിസം. കാരണം ഇത് സാധാരണയായി തുറന്ന രാഷ്ട്രീയവിരുദ്ധതയുടെ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നില്ല. മറിച്ച്, പാർട്ടിയോടുള്ള വിശ്വാസം, സംഘടനാ അച്ചടക്കം, നേതൃപ്രതിബദ്ധത, പ്രവർത്തന മികവ് എന്നിവയുടെ മറവിൽ ക്രമേണ വളരുന്ന ഒരു പ്രവണതയായാണ് ഇത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. ഒരു പ്രവർത്തകൻ പാർട്ടിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത് ആദ്യം സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും വർഗമോചനത്തിനുമുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രതിബദ്ധതയോടെയായിരിക്കാം. എന്നാൽ കാലക്രമത്തിൽ പാർട്ടി പ്രവർത്തനം തന്നെ വ്യക്തിപരമായ രാഷ്ട്രീയ ഉയർച്ചയ്ക്കും സ്ഥാനലാഭത്തിനും അധികാരത്തിനും സാമൂഹിക പ്രതാപത്തിനുമുള്ള മാർഗമായി മാറുമ്പോഴാണ് കരിയറിസം രൂപപ്പെടുന്നത്.

കരിയറിസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന വൈരുദ്ധ്യം ഇവിടെ തന്നെയാണ്. പാർട്ടി സ്ഥാനം ഒരു ലക്ഷ്യമാണോ, അതോ ഒരു സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തമാണോ? കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ധാർമ്മികതയിൽ പാർട്ടി സ്ഥാനം വ്യക്തിയുടെ അധികാരാവകാശമല്ല; ജനങ്ങളോടും പാർട്ടിയോടും ചരിത്രത്തോടുമുള്ള അധിക ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. എന്നാൽ സ്ഥാനമുയരുന്നതനുസരിച്ച് വ്യക്തിയുടെ അധികാരവും സ്വാധീനവും സാമ്പത്തിക സൗകര്യങ്ങളും സാമൂഹിക പ്രതാപവും വർധിക്കുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടാകുമ്പോൾ, സ്ഥാനം തന്നെ ഒരു പ്രത്യേക മൂല്യമായി മാറാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. അപ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം ജനങ്ങളുടെ മോചനത്തിനുള്ള ഉപാധിയിൽനിന്ന് വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ കരിയറിന്റെ പടവുകളായി മാറുന്നു.

കരിയറിസം സാധാരണയായി ഒരു ദിവസംകൊണ്ട് ഉണ്ടാകുന്നില്ല. സംഘടനയ്ക്കുള്ളിലെ ചില ഘടനാപരമായ സാഹചര്യങ്ങളിലൂടെ അത് ക്രമേണ വളരുന്നു. പാർട്ടി പദവിക്ക് കൂടുതൽ അധികാരം, സാമ്പത്തിക സൗകര്യം, സാമൂഹിക അംഗീകാരം, സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ സ്വാധീനം, സ്ഥാനമാനങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധമുണ്ടാകുമ്പോൾ പദവിയോടുള്ള ആകർഷണം വർധിക്കും. അതോടൊപ്പം ഒരു വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ മൂല്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആശയപരമായ കഴിവിനേക്കാളും ജനബന്ധത്തേക്കാളും വർഗസമരത്തിലെ പങ്കാളിത്തത്തേക്കാളും അദ്ദേഹം ഏത് സ്ഥാനത്താണ് എന്നതിലൂടെ അളക്കപ്പെടാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ കരിയറിസത്തിന് സംഘടനാപരമായ അടിത്തറ ലഭിക്കുന്നു.

ഇവിടെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട മാറ്റം സംഭവിക്കുന്നു. ആദ്യം പ്രവർത്തകൻ പാർട്ടിയെ ഉപയോഗിക്കുന്നത് സമൂഹത്തെ മാറ്റാനുള്ള ഉപാധിയായി കാണുന്നു. പിന്നീട് പാർട്ടി തന്നെ തന്റെ വ്യക്തിപരമായ ഉയർച്ചയ്ക്കുള്ള ഉപാധിയായി കാണാൻ തുടങ്ങുന്നു. അതോടെ “ജനങ്ങൾക്ക് എന്താണ് ആവശ്യം?” എന്ന ചോദ്യത്തെക്കാൾ “എനിക്ക് അടുത്തതായി എന്ത് സ്ഥാനം ലഭിക്കും?” എന്ന ചോദ്യത്തിന് പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുന്നു. ഈ മാനസിക പരിവർത്തനം വളരെ സൂക്ഷ്മമായതിനാൽ പലപ്പോഴും പ്രവർത്തകനുതന്നെ തന്റെ പെരുമാറ്റത്തിൽ കരിയറിസം വളരുന്നതായി തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ല.

കരിയറിസം ശക്തമാകുമ്പോൾ ആരോഗ്യകരമായ രാഷ്ട്രീയ മത്സരവും അനാരോഗ്യകരമായ സ്ഥാനമത്സരവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി മങ്ങുന്നു. ഒരു സംഘടനയിൽ കഴിവുള്ളവർ നേതൃത്വത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. എന്നാൽ നേതൃത്വത്തിലേക്കുള്ള ഉയർച്ചയുടെ മാനദണ്ഡം ജനബന്ധം, രാഷ്ട്രീയ അറിവ്, വർഗബോധം, സംഘടനാ കഴിവ്, സത്യസന്ധത എന്നിവയല്ലാതെ ആരെ സന്തോഷിപ്പിക്കാം, ആരുടെ പിന്തുണ നേടാം, ഏത് ഗ്രൂപ്പിനോട് അടുക്കാം എന്നതാകുമ്പോൾ അത് കരിയറിസത്തിന്റെ രൂപമാണ്.

ഇത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ പ്രവർത്തകൻ സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളെ പോലും സ്ഥാനലാഭത്തിന്റെ സാധ്യത അനുസരിച്ച് ക്രമീകരിക്കാൻ തുടങ്ങാം. ഒരു വിഷയത്തിൽ തനിക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉള്ള അഭിപ്രായം പറയുന്നതിനുപകരം നേതൃത്വത്തിന് ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന അഭിപ്രായം പ്രകടിപ്പിക്കുക, ജനപ്രിയമല്ലാത്തെങ്കിലും ആവശ്യമായ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകൾ ഒഴിവാക്കുക, മേലധികാരികളുടെ തീരുമാനങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യാതിരിക്കുക, ശക്തരായ വ്യക്തികളോട് അടുപ്പം സ്ഥാപിക്കുക തുടങ്ങിയ പ്രവണതകൾ ഇതിൽനിന്ന് വളരാം.

കരിയറിസം പലപ്പോഴും ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയവുമായി പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ബന്ധത്തിലായിരിക്കും. വ്യക്തിക്ക് സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ കഴിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മുന്നേറാൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യം കുറയുകയും സംഘടനയിലെ സ്ഥാനലാഭം പ്രത്യേക നേതൃഗ്രൂപ്പുകളുമായുള്ള ബന്ധത്തെ ആശ്രയിക്കുകയും ചെയ്താൽ പ്രവർത്തകർ സ്വാഭാവികമായി ഗ്രൂപ്പുകളെ തേടും. അപ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ ഐക്യത്തിനുപകരം വ്യക്തിപരമായ സംരക്ഷണശൃംഖലകൾ രൂപപ്പെടുന്നു.

ഒരു ഗ്രൂപ്പിന്റെ പിന്തുണയിലൂടെ സ്ഥാനത്ത് എത്തുന്ന വ്യക്തിക്ക് പിന്നീട് ആ ഗ്രൂപ്പിനോടുള്ള കടപ്പാട് പാർട്ടിയോടുള്ള രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്തത്തെക്കാൾ പ്രധാനമാകാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. ഇതോടെ പാർട്ടി → ജനങ്ങൾ എന്ന രാഷ്ട്രീയ ബന്ധത്തിന് പകരം വ്യക്തി → ഗ്രൂപ്പ് → അധികാരം എന്ന ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുന്നു. ഇതാണ് കരിയറിസം പിന്നീട് വിഭാഗീയതയിലേക്കും അധികാരകേന്ദ്രീകരണത്തിലേക്കും നയിക്കുന്ന പ്രധാന വഴികളിലൊന്ന്.

കരിയറിസത്തിന്റെ മറ്റൊരു അപകടകരമായ ഫലം അവസരവാദമാണ്. സ്ഥാനലാഭം വ്യക്തിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യമാകുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകൾ തത്വപരമായ വിശകലനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സ്വീകരിക്കുന്നതിനുപകരം രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിൽ തനിക്ക് എന്ത് നേട്ടമുണ്ടാകുമെന്ന് കണക്കുകൂട്ടി സ്വീകരിക്കാനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കുന്നു.

ഇവിടെ തന്ത്രപരമായ രാഷ്ട്രീയ ഇളവും അവസരവാദവും തമ്മിൽ വ്യക്തമായ വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിൽ താൽക്കാലിക സഖ്യം ഉണ്ടാക്കുന്നത് തന്ത്രപരമായ തീരുമാനമായിരിക്കാം. എന്നാൽ സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളെ വ്യക്തിപരമായ സ്ഥാനലാഭത്തിനായി നിരന്തരം മാറ്റുകയോ, ജനങ്ങൾക്ക് പറയേണ്ട സത്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുകയോ, ജനപ്രിയമല്ലാത്ത എന്നാൽ ആവശ്യമായ നിലപാടുകൾ ഉപേക്ഷിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് കരിയറിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ലക്ഷണമാണ്.

കരിയറിസം വളരുമ്പോൾ പ്രവർത്തകൻ ജനങ്ങളിൽനിന്ന് ക്രമേണ അകന്നുപോകാനും സാധ്യതയുണ്ട്. കാരണം ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ട് ഇടപഴകുന്നത് എല്ലായ്പ്പോഴും സ്ഥാനലാഭത്തിന് തൽക്ഷണം സഹായകരമാകണമെന്നില്ല. അതേസമയം സംഘടനാ ഓഫീസുകളിലും നേതൃകേന്ദ്രങ്ങളിലും കൂടുതൽ സമയം ചെലവഴിക്കുന്നത് അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാൻ സഹായിച്ചേക്കാം.

ഇതോടെ ഒരു പ്രവർത്തകന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിൽ ഒരു അപകടകരമായ മാറ്റം സംഭവിക്കുന്നു. ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിത്തറയിൽനിന്ന് സ്ഥാനലാഭത്തിനുള്ള ഒരു പ്രദർശനമായി ചുരുങ്ങുന്നു. ജനങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ പ്രശ്നങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനുപകരം ജനങ്ങളോടുള്ള തന്റെ പ്രതിച്ഛായയെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക വർധിക്കുന്നു. അങ്ങനെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം ജനസേവനത്തിൽനിന്ന് image management-ലേക്ക് നീങ്ങാം.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ കരിയറിസം പ്രത്യേകിച്ച് അപകടകരമാകുന്നതിന്റെ പ്രധാന കാരണം അത് വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ വളർച്ചയെ വർഗസമരത്തിൽനിന്ന് വേർപെടുത്താനുള്ള സാധ്യതയാണ്. ഒരു പ്രവർത്തകന്റെ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ മൂല്യം അദ്ദേഹം ഏത് പദവിയിലാണ് എന്നതിലല്ല; തൊഴിലാളികളുമായും കർഷകരുമായും അധ്വാനിക്കുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങളുമായും എത്ര ആഴത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്നതിലാണ്.

എന്നാൽ സ്ഥാനമുയരുന്നതനുസരിച്ച് സാധാരണ ജനങ്ങളുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള ബന്ധം കുറയുകയും അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം വർധിക്കുകയും ചെയ്താൽ പ്രവർത്തകന്റെ സാമൂഹിക അനുഭവം മാറുന്നു. അദ്ദേഹം പ്രതിനിധീകരിക്കേണ്ട വർഗത്തിന്റെ ജീവിതത്തിൽനിന്ന് അകന്ന്, ഭരണ-സംഘടനാ സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമായിത്തീരാനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കുന്നു. ഇത് ദീർഘകാലത്ത് പാർട്ടിയുടെ വർഗസ്വഭാവത്തെ തന്നെ ബാധിക്കാവുന്ന ഒരു പ്രവണതയാണ്.

കരിയറിസത്തെ വെറും സാമ്പത്തിക താൽപര്യത്തിലൂടെ വിശദീകരിക്കാനാവില്ല. അതിന് ഒരു മാനസികവും സാമൂഹികവുമായ അടിത്തറയും ഉണ്ട്. അധികാരം വ്യക്തിക്ക് ആത്മവിശ്വാസവും സാമൂഹിക അംഗീകാരവും സ്വാധീനബോധവും നൽകുന്നു. ഒരു സ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കഴിഞ്ഞാൽ അതിൽനിന്ന് പിന്നോട്ട് പോകുന്നത് വ്യക്തിക്ക് സാമൂഹികമായും മാനസികമായും ബുദ്ധിമുട്ടാകാം.

അങ്ങനെ സ്ഥാനത്തോട് വ്യക്തിപരമായ തിരിച്ചറിവ് ചേർന്നുപോകുന്നു. “ഞാൻ പാർട്ടിയുടെ ഒരു പ്രവർത്തകനാണ്” എന്ന ബോധത്തിന് പകരം “ഞാൻ ഈ സ്ഥാനത്തുള്ള നേതാവാണ്” എന്ന ബോധം ശക്തമാകുന്നു. സ്ഥാനമൊഴിയുന്നത് വ്യക്തിപരമായ പരാജയമായി തോന്നുകയും ചെയ്യും. ഇതോടെ പദവി സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമം രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ലക്ഷ്യമായി മാറാം.

കരിയറിസത്തെ ചെറുക്കാനുള്ള ആദ്യത്തെ ആശയപരമായ നടപടി സ്ഥാനത്തെ അധികാരമായി കാണുന്നതിനു പകരം ഉത്തരവാദിത്തമായി കാണുക എന്നതാണ്. ഒരു പാർട്ടി പദവി ഒരാൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന പ്രത്യേക അവകാശമല്ല; കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കാനുള്ള അവസരമാണ്.

ഉയർന്ന സ്ഥാനത്തുള്ള ഒരാൾക്ക് കൂടുതൽ സൗകര്യങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അതിനനുസരിച്ച് കൂടുതൽ സുതാര്യതയും ഉത്തരവാദിത്തവും ഉണ്ടായിരിക്കണം. സ്ഥാനമുയരുമ്പോൾ വ്യക്തിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം വർധിക്കുന്നതിനു പകരം ജനങ്ങളോടും സംഘടനയോടുമുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം വർധിക്കണം. ഇത് സംഘടനാ സംസ്കാരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വമാക്കേണ്ടതാണ്: “ഉയർന്ന സ്ഥാനം = ഉയർന്ന ഉത്തരവാദിത്തം”, “ഉയർന്ന സ്ഥാനം = ഉയർന്ന അധികാരം” എന്നല്ല.

കരിയറിസത്തെ പ്രതിരോധിക്കാൻ നേതൃത്വത്തിലേക്കുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പുനഃപരിശോധിക്കണം. ഒരു വ്യക്തി എത്രകാലമായി പാർട്ടി അംഗമാണെന്നത് മാത്രം മതിയായ മാനദണ്ഡമല്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനചരിത്രം, ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം, തൊഴിലാളി-കർഷക പ്രശ്നങ്ങളിലുള്ള ഇടപെടൽ, വർഗസമരങ്ങളിലെ പങ്കാളിത്തം, ആശയപരമായ വളർച്ച, ശാസ്ത്രീയ ചിന്ത, വിമർശനം സ്വീകരിക്കാനുള്ള കഴിവ്, വ്യക്തിപരമായ സത്യസന്ധത എന്നിവയും വിലയിരുത്തണം.

പ്രത്യേകിച്ച് സ്ഥാനമില്ലാത്തപ്പോഴുള്ള പ്രവർത്തനം വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട മാനദണ്ഡമാക്കണം. സ്ഥാനം ലഭിച്ചപ്പോൾ മാത്രം സജീവമാകുന്ന ഒരാളെയും സ്ഥാനം ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോഴും ജനങ്ങളോടൊപ്പം പ്രവർത്തിച്ച ഒരാളെയും ഒരേ മാനദണ്ഡത്തിൽ കാണാൻ പാടില്ല.

കരിയറിസത്തെ പ്രതിരോധിക്കുന്ന ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗങ്ങളിലൊന്ന് സ്ഥാനമില്ലാത്ത പ്രവർത്തനത്തിനും സാമൂഹിക അംഗീകാരം നൽകുക എന്നതാണ്. എല്ലാ കഴിവുള്ള പ്രവർത്തകരും നേതൃസ്ഥാനങ്ങളിൽ എത്തണമെന്നില്ല. എന്നാൽ സ്ഥാനമില്ലാത്ത ഒരു പ്രവർത്തകൻ ദീർഘകാലം ജനങ്ങളോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുകയും സംഘടനയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനയ്ക്ക് സംഘടനാപരമായ അംഗീകാരം ലഭിക്കണം.

ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ “സ്ഥാനം കിട്ടിയാലേ എന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിന് മൂല്യമുള്ളൂ” എന്ന മനോഭാവം കുറയും. പ്രവർത്തകന്റെ മൂല്യം സ്ഥാനത്തല്ല, പ്രവർത്തനത്തിലാണ് എന്ന സംസ്കാരം വളരും.

ദീർഘകാലം ഒരേ വ്യക്തികൾ ഒരേ സ്ഥാനങ്ങളിൽ തുടരുന്നത് കരിയറിസത്തിനും അധികാരകേന്ദ്രീകരണത്തിനും അനുകൂലമായ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കും. അതിനാൽ നേതൃത്വത്തിൽ തലമുറാപരവും ഘടനാപരവുമായ പുതുക്കൽ ആവശ്യമാണ്.

ഇത് അനുഭവസമ്പന്നരായ നേതാക്കളെ പൂർണ്ണമായി ഒഴിവാക്കുക എന്നല്ല. അവരുടെ അനുഭവം സംഘടനയ്ക്ക് ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ അനുഭവം പുതിയ തലമുറയുടെ വളർച്ച തടയുന്ന അധികാരമായി മാറരുത്. മുതിർന്ന നേതാക്കൾ പുതിയ പ്രവർത്തകരെ വളർത്തുകയും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ കൈമാറുകയും ചെയ്യുന്ന രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം രൂപപ്പെടണം.

ഒരു വ്യക്തി ഒരു പദവിയിൽ തുടരുന്ന ഓരോ കാലയളവിനും ശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം വിലയിരുത്തണം. അദ്ദേഹം എന്ത് തീരുമാനങ്ങളെടുത്തു എന്നതിലുപരി ആ തീരുമാനങ്ങളുടെ സാമൂഹിക ഫലം എന്തായിരുന്നു എന്നതാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടത്.

ജനബന്ധം വർധിച്ചോ? സംഘടന ശക്തിപ്പെട്ടോ? പുതിയ പ്രവർത്തകർ വളർന്നുവന്നോ? വർഗസംഘടന ശക്തമായോ? രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം മെച്ചപ്പെട്ടോ? ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഇടപെടൽ ഫലപ്രദമായോ? സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ ജനാധിപത്യ സംവാദം വളർന്നോ? തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ വിലയിരുത്തലിന്റെ ഭാഗമാകണം.

കരിയറിസത്തെ സംഘടനാ നിയമങ്ങൾകൊണ്ട് മാത്രം തടയാനാവില്ല. അതിന് പിന്നിലെ രാഷ്ട്രീയ മനഃശാസ്ത്രത്തെ തന്നെ മാറ്റണം. പാർട്ടി പ്രവർത്തനം വ്യക്തിപരമായ അധികാരലാഭത്തിനല്ല, സമൂഹപരിവർത്തനത്തിനുള്ള കൂട്ടായ പ്രവർത്തനമാണെന്ന ബോധം നിരന്തരം വളർത്തണം.

മാർക്സിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ അധികാരം, ഭരണകൂടം, വർഗബന്ധം, സംഘടനാ ധാർമ്മികത, വിപ്ലവ സംഘടനയുടെ സ്വഭാവം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളെ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ പഠിപ്പിക്കണം. “പാർട്ടി എന്നത് സ്ഥാനങ്ങളുടെയും പദവികളുടെയും ഒരു പിരമിഡല്ല; ജനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ചരിത്രപരമായ സാമൂഹിക ശക്തിയാണ്” എന്ന ബോധം പ്രവർത്തകരിൽ വളരണം.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ കരിയറിസത്തെ സംഘടനയിലെ സംയോജകബലവും വിയോജകബലവും തമ്മിലുള്ള അസന്തുലിതാവസ്ഥയുടെ ഒരു രൂപമായി കാണാം. പാർട്ടിയുടെ പൊതുലക്ഷ്യവും വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യ താൽപര്യവും തമ്മിൽ ഒരു ചലനാത്മക ബന്ധമുണ്ട്. വ്യക്തിയുടെ വളർച്ച പാർട്ടിയുടെ വളർച്ചയുമായി സംയോജിക്കുമ്പോൾ അത് സംഘടനയുടെ സംയോജകബലത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നാൽ വ്യക്തിപരമായ അധികാരവും സ്ഥാനലാഭവും പാർട്ടിയുടെ പൊതുലക്ഷ്യത്തിൽനിന്ന് വേർപെടുമ്പോൾ വിയോജകബലം അനാരോഗ്യകരമായ രൂപം കൈക്കൊള്ളുന്നു.

ഇവിടെ പ്രശ്നം വ്യക്തിയുടെ വളർച്ചയല്ല. വ്യക്തിയുടെ വളർച്ചയും സംഘടനയുടെ വളർച്ചയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമാണ് നിർണായകം. ഒരു പ്രവർത്തകൻ ഉയരുമ്പോൾ അതോടൊപ്പം കൂടുതൽ ജനങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയമായി ഉയർത്തുകയും പുതിയ നേതൃത്വത്തെ വളർത്തുകയും സംഘടനയെ കൂടുതൽ ജനാധിപത്യപരമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ വ്യക്തിയുടെ ഉയർച്ച സംഘടനയുടെ സംയോജകബലമായി മാറുന്നു. മറിച്ച് ഒരാൾ ഉയരുമ്പോൾ മറ്റുള്ളവരുടെ വളർച്ച തടയുകയും അധികാരം കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും വിമർശനം അടിച്ചമർത്തുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ അതേ വ്യക്തിയുടെ ഉയർച്ച സംഘടനയ്ക്കുള്ളിലെ വിയോജകബലത്തെ വർധിപ്പിക്കും.

അതിനാൽ കരിയറിസത്തിനെതിരായ പ്രതിരോധം ഒരൊറ്റ സംഘടനാ നിയമത്തിലൂടെ സാധ്യമല്ല. സ്ഥാനനിർണ്ണയത്തിലെ സുതാര്യത, നേതൃത്വത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തപരിശോധന, നേതൃത്വത്തിന്റെ പുതുക്കൽ, ജനബന്ധത്തിന്റെ വിലയിരുത്തൽ, വർഗസമരത്തിലെ പങ്കാളിത്തം, രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം, സാമ്പത്തിക സുതാര്യത, വിമർശനസ്വാതന്ത്ര്യം, സ്ഥാനമില്ലാത്ത പ്രവർത്തനത്തിന് അംഗീകാരം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്നുള്ള ഒരു സമഗ്ര സംഘടനാ സംസ്കാരം ആവശ്യമാണ്.

ഏറ്റവും പ്രധാനമായി, പാർട്ടി പ്രവർത്തകന്റെ രാഷ്ട്രീയ മൂല്യം അദ്ദേഹം കൈവശം വയ്ക്കുന്ന സ്ഥാനത്തിലല്ല, അദ്ദേഹം ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയബോധവും സംഘടനാ ശേഷിയും എത്രമാത്രം ഉയർത്തുന്നു എന്നതിലാണ് എന്ന് അംഗീകരിക്കണം. ഒരു യഥാർത്ഥ കമ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവ് തനിക്കുശേഷം താൻ പോലെയുള്ള മറ്റൊരു നേതാവിനെ മാത്രം സൃഷ്ടിക്കുന്നവനല്ല; തനിക്കുശേഷം തന്നെക്കാൾ കൂടുതൽ കഴിവുള്ള, കൂടുതൽ ജനാധിപത്യബോധമുള്ള, കൂടുതൽ ശാസ്ത്രീയമായി ചിന്തിക്കുന്ന പുതിയ തലമുറയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവനാണ്.

അവസാനം, കരിയറിസത്തെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിനുള്ള ഏറ്റവും ശക്തമായ സംഘടനാ മുദ്രാവാക്യം ഇതായിരിക്കാം: “പദവി തേടുന്ന പ്രവർത്തകനല്ല, ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കുന്ന പ്രവർത്തകനാണ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകൻ.” സ്ഥാനമുണ്ടായാലും ഇല്ലെങ്കിലും ജനങ്ങളോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്നതിൽ ഒരേ രാഷ്ട്രീയ മൂല്യം കാണുന്ന സംഘടനാ സംസ്കാരം വളർത്താൻ കഴിയുമ്പോഴാണ് വ്യക്തിപരമായ രാഷ്ട്രീയ കരിയറിസത്തെ സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള കമ്യൂണിസ്റ്റ് നേതൃത്വമായി പരിവർത്തനം ചെയ്യാൻ കഴിയുക.

7. ജനങ്ങളിൽനിന്നുള്ള അകലം

കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ യഥാർത്ഥ ശക്തി അതിന്റെ ഓഫീസുകളുടെ വലുപ്പത്തിലോ സമ്മേളനങ്ങളുടെ ആഡംബരത്തിലോ പ്രമേയങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിലോ സംഘടനാ ഘടനയുടെ വ്യാപ്തിയിലോ അല്ല; ജനങ്ങളുടെ ജീവിതവുമായി പാർട്ടിക്കുള്ള ജീവിക്കുന്നതും നിരന്തരവുമായ ബന്ധത്തിലാണ്. ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ അസ്തിത്വത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഉറവിടം ജനങ്ങളാണ്. തൊഴിലാളി, കർഷകൻ, കർഷകത്തൊഴിലാളി, മത്സ്യത്തൊഴിലാളി, ചെറുകിട ഉൽപ്പാദകൻ, വിദ്യാർത്ഥി, യുവാവ്, സ്ത്രീ, അധ്യാപകൻ, ജീവനക്കാരൻ, അസംഘടിത തൊഴിലാളി തുടങ്ങി അധ്വാനിക്കുന്ന വിവിധ ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു നിൽക്കുമ്പോഴാണ് പാർട്ടിക്ക് സമൂഹത്തിലെ യഥാർത്ഥ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനും അവയെ ശാസ്ത്രീയമായി വിശകലനം ചെയ്യാനും രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകളാക്കി മാറ്റാനും കഴിയുന്നത്. ജനങ്ങളിൽനിന്ന് വേർപെട്ട ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ക്രമേണ ജനങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന സംഘടന എന്ന നിലയിൽനിന്ന് ജനങ്ങളെ ഭരിക്കുന്ന സംഘടന എന്ന നിലയിലേക്ക് മാറാനുള്ള അപകടം നേരിടുന്നു.

മാർക്സിയൻ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തന്നെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങൾക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യം ഓഫീസുകളിലെ റിപ്പോർട്ടുകളിൽനിന്ന് മാത്രം മനസ്സിലാക്കാനാവില്ല. ഉൽപ്പാദനസ്ഥലത്ത് തൊഴിലാളി നേരിടുന്ന പ്രശ്നം, കൃഷിയിടത്തിൽ കർഷകൻ നേരിടുന്ന പ്രതിസന്ധി, തൊഴിലില്ലാത്ത യുവാവിന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക, സ്ത്രീയുടെ കുടുംബ-തൊഴിൽ ഇരട്ടഭാരം, ചെറുകിട ഉൽപ്പാദകന്റെ വിപണി പ്രതിസന്ധി, അസംഘടിത തൊഴിലാളിയുടെ തൊഴിൽഅസ്ഥിരത എന്നിവ നേരിട്ട് മനസ്സിലാക്കാതെ ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ വർഗവൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനാവില്ല. ജനജീവിതം തന്നെയാണ് രാഷ്ട്രീയ യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ പ്രാഥമിക ഡാറ്റ. റിപ്പോർട്ടുകൾ അതിന്റെ രണ്ടാംഘട്ട പ്രതിനിധാനങ്ങളാണ്. അതിനാൽ റിപ്പോർട്ടുകൾ ജനജീവിതത്തെ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്നിടത്ത് രാഷ്ട്രീയ വിശകലനം ക്രമേണ യാഥാർഥ്യത്തിൽനിന്ന് അകന്നുപോകും.

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ദീർഘകാലം ഭരണത്തിൽ തുടരുമ്പോൾ ഒരു പുതിയ വൈരുദ്ധ്യം രൂപപ്പെടാം. ജനങ്ങളുടെ താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി ഭരണകൂടത്തിന്റെ അധികാരം ഉപയോഗിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തം പാർട്ടിക്കുണ്ടാകും. എന്നാൽ ഭരണത്തിന്റെ ദൈനംദിന ചുമതലകൾ വർധിക്കുന്നതോടെ പാർട്ടി സംഘടനയും ഭരണസംവിധാനവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സങ്കീർണ്ണമാകും. മന്ത്രിമാർ, ജനപ്രതിനിധികൾ, ഉദ്യോഗസ്ഥർ, പാർട്ടി ഭാരവാഹികൾ എന്നിവരുടെ പ്രവർത്തനം ക്രമേണ ഭരണപരമായ തീരുമാനങ്ങൾ, ഫയലുകൾ, യോഗങ്ങൾ, ഔദ്യോഗിക പരിപാടികൾ, റിപ്പോർട്ടുകൾ എന്നിവ കേന്ദ്രീകരിച്ചാകാം.

ഇതോടെ ഒരു സൂക്ഷ്മമായ മാറ്റം സംഭവിക്കുന്നു. ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ട് ഇടപഴകി അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിന് പകരം, ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങളെ ഉദ്യോഗസ്ഥ റിപ്പോർട്ടുകളിലൂടെയും സംഘടനാ റിപ്പോർട്ടുകളിലൂടെയും അറിയുന്ന ഭരണപരമായ സംസ്കാരം വളരുന്നു. റിപ്പോർട്ടുകൾ ആവശ്യമാണ്; എന്നാൽ അവ യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ പൂർണ്ണ പ്രതിനിധാനം അല്ല. ഒരു കർഷകന്റെ കടബാധ്യത, ഒരു യുവാവിന്റെ തൊഴിലില്ലായ്മ, ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ ജീവിതച്ചെലവ് വർധിക്കൽ, ഒരു തൊഴിലാളിയുടെ തൊഴിൽഅസ്ഥിരത എന്നിവയുടെ സാമൂഹികവും മാനസികവുമായ ആഴം ഒരു കണക്കിലോ സർക്കാർ റിപ്പോർട്ടിലോ പൂർണ്ണമായി പ്രതിഫലിക്കണമെന്നില്ല.

ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം ദുർബലമാകുമ്പോൾ ഒരു പ്രത്യേക തരത്തിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ ഭ്രമം ഉണ്ടാകാം. പാർട്ടി നേതാക്കളുടെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് റിപ്പോർട്ടുകളിലെ ജനങ്ങളാണ്; എന്നാൽ യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിൽ അവർ അനുഭവിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ അതിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരിക്കാം. ഒരു പദ്ധതിയുടെ ഔദ്യോഗിക വിജയശതമാനം ഉയർന്നിരിക്കാം; എന്നാൽ അതിന്റെ പ്രയോജനം ലഭിക്കേണ്ട വ്യക്തിക്ക് അത് ലഭിച്ചിട്ടില്ലായിരിക്കാം. ഒരു ക്ഷേമപദ്ധതി കണക്കുകളിൽ വലിയ നേട്ടമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കാം; എന്നാൽ അതിന്റെ നടപടിക്രമത്തിലെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കാരണം അർഹരായവർ പുറത്തായിരിക്കാം.

ഇത്തരം വ്യത്യാസങ്ങൾ നേരിട്ട് ജനങ്ങളുമായി ഇടപഴകുമ്പോഴാണ് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുക. അതുകൊണ്ട് പാർട്ടി സംഘടനകൾ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളെയും ജനങ്ങളുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങളെയും പരസ്പരം പരിശോധിക്കുന്ന രണ്ട് വ്യത്യസ്ത അറിവുസ്രോതസ്സുകളായി കാണണം. ഔദ്യോഗിക ഡാറ്റയും grassroots feedback-ഉം തമ്മിൽ പൊരുത്തപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്നത് നിരന്തരം പരിശോധിക്കണം.

ജനങ്ങളിൽനിന്നുള്ള അകലം വർധിക്കുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിലും മാറ്റമുണ്ടാകും. ജനങ്ങളെ സംഘടിപ്പിച്ച് അവരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ പ്രശ്നങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്നതിനു പകരം, ഭരണകൂടത്തിന്റെ നിലവിലുള്ള സംവിധാനങ്ങളിലൂടെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിലാണ് ഊന്നൽ വർധിക്കുക. ഇത് ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ അനിവാര്യമാണ്. എന്നാൽ ഭരണപരമായ പരിഹാരങ്ങൾ മാത്രം രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തെ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുമ്പോൾ പാർട്ടിയുടെ ജനകീയ-സംഘടനാ സ്വഭാവം ദുർബലമാകും.

ഇവിടെ “ജനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ചെയ്യുക” എന്നതും “ജനങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയമായി ശക്തിപ്പെടുത്തുക” എന്നതും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയണം. ജനങ്ങൾക്ക് ഒരു സഹായം നൽകുന്നത് നല്ലതാണ്. എന്നാൽ അതിനൊപ്പം ആ സഹായത്തിന്റെ അവകാശം എന്തുകൊണ്ട് ഉണ്ടായി, അതിനുപിന്നിലെ സാമൂഹിക ഘടന എന്താണ്, ആ അവകാശം സംരക്ഷിക്കാൻ ജനങ്ങൾ എങ്ങനെ സംഘടിക്കണം തുടങ്ങിയ രാഷ്ട്രീയ ബോധവും വളർത്തണം. അല്ലാത്തപക്ഷം ജനങ്ങൾ പാർട്ടിയെ ഒരു സേവനദാതാവായി കാണുകയും തങ്ങളെത്തന്നെ രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയായി കാണാതിരിക്കുകയും ചെയ്യും.

പാർട്ടി ജനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ മറ്റൊരു അപകടവും ഉയരാം. ജനങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയ പങ്കാളികളായി കാണുന്നതിനു പകരം സർക്കാർ പദ്ധതികളുടെ ഗുണഭോക്താക്കളായി മാത്രം കാണുന്ന സമീപനം വളരാം. അപ്പോൾ രാഷ്ട്രീയബന്ധം അവകാശവും വർഗബോധവും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതിനു പകരം സേവനം, സഹായം, ക്ഷേമം എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ളതാകും.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം ജനങ്ങളെ ഭരണകൂടത്തിന്റെ സഹായം സ്വീകരിക്കുന്ന നിഷ്ക്രിയ ഉപഭോക്താക്കളാക്കുക അല്ല; സ്വന്തം അവകാശങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുകയും അവയ്ക്കായി സംഘടിക്കുകയും സാമൂഹിക തീരുമാനങ്ങളിൽ സജീവമായി ഇടപെടുകയും ചെയ്യുന്ന രാഷ്ട്രീയ പൗരന്മാരാക്കുക എന്നതാണ്. അതിനാൽ ക്ഷേമനടപടികൾക്കൊപ്പം രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസവും സംഘടനയും അനിവാര്യമാണ്.

ജനങ്ങളിൽനിന്നുള്ള അകലം വർധിക്കുമ്പോൾ പാർട്ടിയുടെ വർഗവിശകലനവും ദുർബലമാകാം. സമൂഹത്തിലെ വർഗബന്ധങ്ങൾ നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. പരമ്പരാഗത വ്യവസായ തൊഴിലാളിയുടെ സ്ഥാനത്ത് gig workers, platform workers, contract workers, migrant workers, informal workers തുടങ്ങിയ പുതിയ തൊഴിൽവിഭാഗങ്ങൾ വളരുന്നു. കൃഷിയിലും ചെറുകിട ഉൽപ്പാദനത്തിലും സേവനമേഖലയിലും പുതിയ സാമ്പത്തിക ബന്ധങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു.

ഇവയെ നേരിട്ട് പഠിക്കാതെ പഴയ സാമൂഹിക വിഭാഗീകരണങ്ങൾ മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് സമൂഹത്തെ വിശകലനം ചെയ്താൽ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകൾ യാഥാർഥ്യവുമായി പൊരുത്തപ്പെടാതെ പോകാം. അതിനാൽ ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ടുള്ള ബന്ധം ഒരു സംഘടനാ പ്രവർത്തനം മാത്രമല്ല; വർഗവിശകലനത്തിനുള്ള ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണരീതിയുമാണ്.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ തൊഴിലാളി ബന്ധം തൊഴിലാളി സംഘടനകളിലെ ഔപചാരിക ഇടപെടലുകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്. തൊഴിലാളികളുടെ തൊഴിൽരീതിയിൽ എന്ത് മാറ്റം സംഭവിക്കുന്നു, automation എന്ത് മാറ്റമാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്, contractisation എങ്ങനെ വർധിക്കുന്നു, തൊഴിൽസുരക്ഷ എത്രത്തോളം കുറഞ്ഞു, വേതനവും ജീവിതച്ചെലവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം എങ്ങനെ മാറുന്നു, തൊഴിലാളികളുടെ കുടുംബജീവിതത്തെ തൊഴിൽഅസ്ഥിരത എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു തുടങ്ങിയവ നേരിട്ട് പഠിക്കണം.

പ്രത്യേകിച്ച് അസംഘടിത മേഖലയിലെ തൊഴിലാളികളെയും പുതിയ ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലെ തൊഴിലാളികളെയും പാർട്ടി കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കണം. പരമ്പരാഗത തൊഴിലാളി സംഘടനാ ഘടനകളിൽ ഉൾപ്പെടാത്ത പുതിയ തൊഴിലാളിവർഗത്തെ കണ്ടെത്തുകയും സംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഭാവിയിലെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രധാന വെല്ലുവിളിയാണ്.

കർഷകരുടെ പ്രശ്നങ്ങളെ ഉൽപ്പാദനച്ചെലവ്, വിളവില, കടബാധ്യത എന്നീ കണക്കുകളിലേക്ക് മാത്രം ചുരുക്കാനാവില്ല. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, ജലലഭ്യത, ഭൂമിയുടെ വിഘടനം, വിപണിയുടെ കേന്ദ്രീകരണം, ഇടനിലക്കാരുടെ സ്വാധീനം, സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ചെലവ്, യുവതലമുറയുടെ കൃഷിയിൽനിന്നുള്ള പിന്മാറ്റം തുടങ്ങിയ നിരവധി ഘടകങ്ങൾ കാർഷിക ജീവിതത്തെ മാറ്റുന്നു.

പാർട്ടി നേതാക്കൾ കർഷകരുമായി നേരിട്ട് സംസാരിക്കുകയും കൃഷിയിടങ്ങളിൽ സമയം ചെലവഴിക്കുകയും ഈ മാറ്റങ്ങളെ പഠിക്കുകയും വേണം. കാർഷിക മേഖലയെക്കുറിച്ചുള്ള പാർട്ടി നയം യഥാർഥ കർഷകജീവിതവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്നത് നിരന്തരം പരിശോധിക്കണം.

യുവാക്കളിൽനിന്നുള്ള അകലം ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെ ഭാവിയെ തന്നെ ബാധിക്കും. ഇന്നത്തെ യുവാവിന്റെ പ്രധാന ചോദ്യങ്ങൾ തൊഴിൽ, വിദ്യാഭ്യാസം, കുടിയേറ്റം, AI, automation, കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധി, ഡിജിറ്റൽ ജീവിതം, സാമൂഹിക സ്വാതന്ത്ര്യം, വ്യക്തിത്വം, സാംസ്കാരിക മാറ്റങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

പഴയ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷയിൽ മാത്രം ഈ തലമുറയോട് സംസാരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ ആശയപരമായ അകലം വർധിക്കും. യുവാക്കളെ കേൾക്കുകയും അവരുടെ പുതിയ ചോദ്യങ്ങളെ ഗൗരവമായി സ്വീകരിക്കുകയും അവരുടെ അനുഭവങ്ങളിൽനിന്ന് പാർട്ടി പഠിക്കുകയും വേണം. യുവാക്കളെ പ്രചാരണത്തിനുള്ള മനുഷ്യവിഭവമായി മാത്രം കാണാതെ രാഷ്ട്രീയ ചിന്തയിലും നയരൂപീകരണത്തിലും നേതൃത്വത്തിലും പങ്കാളികളാക്കണം.

സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തിലെ യാഥാർഥ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാതെ ഒരു പാർട്ടിക്കും സമൂഹത്തിന്റെ പൂർണ്ണ ചിത്രം ലഭിക്കില്ല. തൊഴിൽ, വീട്ടുപണി, പരിചരണപ്രവർത്തനം, വേതനവ്യത്യാസം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, കുടുംബത്തിലെ അധികാരബന്ധങ്ങൾ, പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലെ സുരക്ഷ, രാഷ്ട്രീയ പങ്കാളിത്തം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു.

സ്ത്രീകളുടെ പ്രശ്നങ്ങളെ “സ്ത്രീ സംഘടനയുടെ വിഷയങ്ങൾ” എന്ന പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽ ഒതുക്കാതെ മുഴുവൻ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ വിശകലനത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കണം. സ്ത്രീകൾ പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തകരും വോട്ടർമാരും മാത്രമല്ല; നയരൂപീകരണത്തിലും നേതൃത്വത്തിലും സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രീയ ശക്തികളായിരിക്കണം.

വിദ്യാർത്ഥികളുമായും അധ്യാപകരുമായും ഗവേഷകരുമായും ശാസ്ത്രജ്ഞരുമായും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകരുമായും പാർട്ടിക്ക് സജീവമായ ബൗദ്ധിക ബന്ധം വേണം. ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി സമൂഹത്തെ മാറ്റാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ സമൂഹത്തിന്റെ അറിവുത്പാദന പ്രക്രിയയുമായി ബന്ധപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്.

ഇതിന് പകരം പാർട്ടി സ്വന്തം ആശയങ്ങൾ മാത്രം പ്രചരിപ്പിക്കുകയും പുറത്തുനിന്നുള്ള വിമർശനങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയവിരോധമായി കാണുകയും ചെയ്താൽ ബൗദ്ധിക ഒറ്റപ്പെടൽ ഉണ്ടാകും. ജനങ്ങളിൽനിന്ന് പഠിക്കുന്ന പാർട്ടിക്ക് മാത്രമേ ജനങ്ങളെ പഠിപ്പിക്കാനും കഴിയൂ.

ജനങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം കേൾക്കുന്നത് ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രമായി മാത്രം കാണരുത്. അത് പാർട്ടിയുടെ സ്ഥിരമായ രാഷ്ട്രീയ feedback mechanism ആയിരിക്കണം. പാർട്ടി എന്താണ് കരുതുന്നത് എന്നതിനു തുല്യ പ്രാധാന്യം ജനങ്ങൾ എന്താണ് അനുഭവിക്കുന്നത് എന്നതിനും നൽകണം.

ഒരു നയമോ സർക്കാർ പദ്ധതിയോ സംഘടനാ തീരുമാനമോ നടപ്പാക്കിയതിന് ശേഷം അതിന്റെ സാമൂഹിക ഫലം പരിശോധിക്കണം. പാർട്ടി പ്രതീക്ഷിച്ചതും ജനങ്ങൾ അനുഭവിച്ചതും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുണ്ടെങ്കിൽ ആ വ്യത്യാസത്തിന്റെ കാരണം അന്വേഷിക്കണം. ഇതിനെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ learning loop ആയി കാണാം: ഈ ചക്രം നിരന്തരം പ്രവർത്തിക്കുമ്പോഴാണ് പാർട്ടി ഒരു ജീവിക്കുന്ന സംഘടനയായി നിലനിൽക്കുന്നത്.

ജനങ്ങളിൽനിന്നുള്ള feedback എല്ലായ്പ്പോഴും പാർട്ടിക്ക് അനുകൂലമായിരിക്കണമെന്നില്ല. ചിലപ്പോൾ കടുത്ത വിമർശനവും ഉണ്ടാകും. എന്നാൽ അതിനെ ശത്രുതയായി കാണുന്നത് അപകടകരമാണ്. പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് ജനങ്ങൾ വിമർശനം ഉന്നയിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ആദ്യം ചോദിക്കേണ്ടത് “അവർ എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ പറയുന്നത്?” എന്നതാണ്.

തീർച്ചയായും എല്ലാ വിമർശനവും ശരിയാകണമെന്നില്ല. എന്നാൽ ശരിയല്ലാത്ത വിമർശനവും പാർട്ടിക്ക് സ്വന്തം പ്രവർത്തനം പരിശോധിക്കാനുള്ള അവസരമാണ്. വിമർശനത്തിൽനിന്ന് ശരിയായ വിവരം വേർതിരിച്ചെടുക്കാനുള്ള കഴിവാണ് രാഷ്ട്രീയ പക്വത.

ജനങ്ങളുടെ feedback കേൾക്കുന്നതിൽ മാത്രം കാര്യമില്ല; അത് തീരുമാനമെടുക്കുന്ന ഘടനയിലേക്ക് എത്തിക്കുകയും വേണം. താഴെത്തട്ടിലുള്ള പാർട്ടി ഘടകങ്ങൾ തങ്ങളുടെ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളുടെ പ്രധാന പ്രശ്നങ്ങളെ ക്രമബദ്ധമായി രേഖപ്പെടുത്തി മുകളിലേക്കെത്തിക്കണം. മേൽഘടകങ്ങൾ അവയെ വിശകലനം ചെയ്ത് നയരൂപീകരണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണം. ഇതോടെ സംഘടനയുടെ വിവരപ്രവാഹം മുകളിൽനിന്ന് താഴേക്കുള്ള നിർദ്ദേശപ്രവാഹം മാത്രമല്ല, താഴെനിന്ന് മുകളിലേക്കുള്ള അറിവിന്റെ പ്രവാഹം കൂടിയായി മാറും. ഇത് സംഘടനാ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന അടിത്തറയാണ്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ പാർട്ടിയെയും ജനങ്ങളെയും പരസ്പരം വേർതിരിച്ചുനിൽക്കുന്ന രണ്ട് സ്വതന്ത്ര ഘടകങ്ങളായി കാണാനാവില്ല. പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയബോധവും ജനങ്ങളുടെ സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നിരന്തര ഇടപെടലിലാണ് രാഷ്ട്രീയ അറിവ് വികസിക്കുന്നത്.

ജനങ്ങളുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള ബന്ധം പാർട്ടിയുടെ സംയോജകബലം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. ജനങ്ങളിൽനിന്നുള്ള വിമർശനം, പുതിയ ആവശ്യങ്ങൾ, സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങൾ എന്നിവ വിയോജകബലമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഈ വിയോജകബലത്തെ അടിച്ചമർത്തിയാൽ പാർട്ടി ജനങ്ങളിൽനിന്ന് അകന്ന് ജഡമാകും. എന്നാൽ അതിനെ രാഷ്ട്രീയ വിശകലനത്തിലേക്ക് ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിഞ്ഞാൽ അത് സംഘടനയുടെ നവീകരണശക്തിയായി മാറും. അതിനാൽ ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം ഒരു “ജനസമ്പർക്ക പരിപാടി” മാത്രമല്ല. പാർട്ടിയുടെ സ്വയംതിരുത്തലിനും സ്വയംനവീകരണത്തിനുമുള്ള അടിസ്ഥാന ജ്ഞാനവ്യവസ്ഥയാണ്.

ജനങ്ങളിലേക്ക് പോകുക എന്നത് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്ത് വീടുകൾ സന്ദർശിക്കുക, പൊതുയോഗങ്ങൾ നടത്തുക, പരാതികൾ കേൾക്കുക എന്നിവയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്. ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാകുക എന്നതാണ് അതിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള അർത്ഥം. തൊഴിലാളിയുടെ ജോലിസ്ഥലം, കർഷകന്റെ കൃഷിയിടം, മത്സ്യത്തൊഴിലാളിയുടെ കടൽ, വിദ്യാർത്ഥിയുടെ വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥലം, യുവാവിന്റെ തൊഴിൽാന്വേഷണം, സ്ത്രീയുടെ വീട്ടിലെയും തൊഴിൽസ്ഥലത്തെയും അനുഭവം — ഇവയെല്ലാം രാഷ്ട്രീയ പഠനത്തിന്റെ മേഖലകളാകണം.

ഒരു നേതാവ് ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ കേൾക്കുന്നതിനു പുറമെ അവരുടെ കൂടെ നിന്ന് ആ പ്രശ്നങ്ങളെ അനുഭവിക്കുകയും പഠിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് രാഷ്ട്രീയവും ജീവിതവും തമ്മിലുള്ള അകലം കുറയുന്നത്.

അതിനാൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ജനങ്ങളിൽനിന്നുള്ള അകലം ഒരു സാധാരണ സംഘടനാപരമായ പ്രശ്നമല്ല. അത് പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവത്തെ തന്നെ മാറ്റാൻ കഴിയുന്ന ഒരു അടിസ്ഥാന വൈരുദ്ധ്യമാണ്. ജനങ്ങളുമായി ജീവിക്കുന്ന ബന്ധം നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ പാർട്ടി ക്രമേണ ജനങ്ങളെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയിൽനിന്ന് ജനങ്ങളെ ഭരണപരമായി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന സ്ഥാപനമായി മാറാനുള്ള അപകടം നേരിടുന്നു.

ഇതിനെ തടയാനുള്ള മാർഗം ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പരിപാടിയായി കാണുന്നതല്ല; പാർട്ടിയുടെ ദൈനംദിന രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന രീതിയായി മാറ്റുകയാണ്. ഓരോ നേതാവും പ്രവർത്തകനും നിരന്തരം ജനങ്ങളിൽനിന്ന് പഠിക്കണം. തൊഴിലാളി, കർഷകൻ, യുവാവ്, സ്ത്രീ, വിദ്യാർത്ഥി, അസംഘടിത തൊഴിലാളി, ചെറുകിട ഉൽപ്പാദകൻ, പുതിയ ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലെ തൊഴിലാളി തുടങ്ങിയ വിവിധ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ ശാസ്ത്രീയമായി പഠിക്കണം. അവരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളും വിമർശനങ്ങളും സംഘടനാ തീരുമാനങ്ങളിലേക്ക് കൊണ്ടുവരണം.

അവസാനം ഒരു അടിസ്ഥാന തത്വം ഓർക്കേണ്ടതുണ്ട്: ജനങ്ങൾ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ “വിഷയം” മാത്രമല്ല; പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ അറിവിന്റെ പ്രധാന ഉറവിടവും ചരിത്രപരമായ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ സജീവ ശക്തിയുമാണ്. ജനങ്ങളിൽനിന്ന് അകന്നുപോകുന്ന കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ വേരുകളിൽനിന്നാണ് അകന്നുപോകുന്നത്. ജനങ്ങളുമായി നിരന്തരം സംവദിക്കുകയും ജനങ്ങളിൽനിന്ന് പഠിക്കുകയും ജനങ്ങളോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുകയും ജനങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയ സിദ്ധാന്തത്തിലേക്കും നയത്തിലേക്കും തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരികയും ചെയ്യുന്ന പാർട്ടിക്ക് മാത്രമേ കാലത്തിന്റെ മാറ്റങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെട്ട് സ്വയം നവീകരിക്കാനും ദീർഘകാലം ഒരു യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക പരിവർത്തനശക്തിയായി നിലനിൽക്കാനും കഴിയൂ.

8. വിമർശനത്തോടുള്ള അസഹിഷ്ണുത

വിമർശനം ഒരു വിപ്ലവ സംഘടനയുടെ ശത്രുവല്ല; മറിച്ച് അതിന്റെ ആന്തരിക ആരോഗ്യത്തിന്റെയും സ്വയംതിരുത്തൽ ശേഷിയുടെയും അനിവാര്യ ഘടകമാണ്. ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി സമൂഹത്തിലെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയുകയും അവയെ വിശകലനം ചെയ്യുകയും മാറ്റത്തിനുള്ള രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകളാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്ന സംഘടനയാണെങ്കിൽ, സ്വന്തം സംഘടനയ്ക്കുള്ളിലെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനും വിശകലനം ചെയ്യാനും തിരുത്താനും അതിന് കഴിയണം. പുറത്തുള്ള സമൂഹത്തെ വിമർശനാത്മകമായി പഠിക്കുന്ന ഒരു പാർട്ടിക്ക് സ്വന്തം പ്രവർത്തനത്തെ വിമർശനാത്മകമായി പരിശോധിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ ശാസ്ത്രീയത തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടും. അതുകൊണ്ട് വിമർശനം സംഘടനാ ദൗർബല്യത്തിന്റെ അടയാളമല്ല; സംഘടനയ്ക്ക് സ്വന്തം തെറ്റുകൾ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ബൗദ്ധിക ശേഷിയുണ്ടെന്നതിന്റെ അടയാളമാണ്.

യഥാർത്ഥത്തിൽ വിമർശനമില്ലാത്ത സംഘടനയാണ് കൂടുതൽ അപകടകരം. കാരണം തെറ്റുകൾ സംഭവിക്കാതിരിക്കുകയല്ല, തെറ്റുകൾ സംഭവിക്കുമ്പോൾ അവ ദൃശ്യമാകാതിരിക്കുകയാണ് ഏറ്റവും വലിയ അപകടം. ഒരു സംഘടനയിൽ തെറ്റായ നയം സ്വീകരിക്കപ്പെടാം, ഒരു നേതാവിന് തെറ്റായ തീരുമാനം എടുക്കാം, ഒരു സംഘടനാ ഘടകം ജനങ്ങളിൽനിന്ന് അകന്നുപോകാം, സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേട് ഉണ്ടാകാം, പ്രവർത്തകരുടെ ഇടയിൽ അസംതൃപ്തി വളരാം. എന്നാൽ ഇവയെക്കുറിച്ച് തുറന്ന് സംസാരിക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യമുണ്ടെങ്കിൽ പ്രശ്നങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുന്നില്ല; അവ അടിയിൽ അടിഞ്ഞുകൂടുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. പിന്നീട് ചെറിയ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ വലിയ സംഘടനാ പ്രതിസന്ധികളായി പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടാം.

സംഘടനാ ഐക്യം കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് അനിവാര്യമാണ്. എന്നാൽ ഐക്യം എന്നത് എല്ലാവരും ഒരേ അഭിപ്രായം പറയുന്ന അവസ്ഥയല്ല. വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ തുറന്ന് പ്രകടിപ്പിച്ചശേഷം കൂട്ടായ തീരുമാനത്തിലെത്തുകയും തീരുമാനത്തിനു ശേഷം കൂട്ടായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ആരോഗ്യകരമായ സംഘടനാ ഐക്യം. അഭിപ്രായവ്യത്യാസമില്ലാത്ത അവസ്ഥയെ ഐക്യമായി കാണുന്നത് യഥാർത്ഥത്തിൽ സംഘടനയുടെ ചിന്താശേഷിയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയാണ്.

വിമർശനത്തെ സംഘടനാ ഐക്യത്തിന് എതിരായ ശക്തിയായി കാണുമ്പോൾ ഒരു തെറ്റായ സമവാക്യം രൂപപ്പെടുന്നു: “നേതൃത്വത്തെ വിമർശിക്കുന്നു = പാർട്ടിയെ വിമർശിക്കുന്നു = പാർട്ടി വിരുദ്ധത.” ഈ സമവാക്യം അപകടകരമാണ്. കാരണം ഒരു നേതാവിന്റെ തീരുമാനത്തെയും പാർട്ടിയുടെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളെയും ഒരേ കാര്യമായി കാണാൻ കഴിയില്ല. ഒരു നയത്തെയോ തീരുമാനത്തെയോ വിമർശിക്കുന്നത് പാർട്ടിയെ തകർക്കാനുള്ള ശ്രമമല്ല; പലപ്പോഴും പാർട്ടിയെ തെറ്റായ വഴിയിൽനിന്ന് തിരികെ കൊണ്ടുവരാനുള്ള ശ്രമമായിരിക്കാം.

വിമർശനം അടിച്ചമർത്തുമ്പോൾ സംഘടനയ്ക്ക് പുറമേയ്ക്ക് വലിയ ഐക്യം ഉള്ളതുപോലെ തോന്നാം. യോഗങ്ങളിൽ എല്ലാവരും ഒരേ പ്രമേയത്തെ പിന്തുണയ്ക്കും, നേതൃത്വത്തിന്റെ തീരുമാനങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യാതെ അംഗീകരിക്കും, പൊതുവേദികളിൽ ഏകകണ്ഠമായ നിലപാട് പ്രകടിപ്പിക്കും. എന്നാൽ ഈ ഉപരിതല ഐക്യത്തിന് പിന്നിൽ യഥാർത്ഥ അസംതൃപ്തിയും അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും നിലനിൽക്കാം.

ഇത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ സംഘടനയിൽ രണ്ട് യാഥാർഥ്യങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു. ഒന്ന് ഔദ്യോഗികമായി പറയുന്ന യാഥാർഥ്യം; മറ്റൊന്ന് പ്രവർത്തകരുടെ മനസ്സിൽ നിലനിൽക്കുന്ന യാഥാർഥ്യം. ഔദ്യോഗിക റിപ്പോർട്ടുകളിൽ എല്ലാം ശരിയാണെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കാം; എന്നാൽ താഴെത്തട്ടിൽ പ്രവർത്തകർ നിരാശരായിരിക്കാം. നേതൃയോഗങ്ങളിൽ ഐക്യം പ്രകടമായിരിക്കാം; എന്നാൽ പ്രവർത്തകരുടെ ഇടയിൽ സംഘടനയോടുള്ള വിശ്വാസം കുറയുന്നുണ്ടാകാം. ഈ രണ്ടിനുമിടയിലെ അകലം വർധിക്കുന്നതനുസരിച്ച് സംഘടനാ പ്രതിസന്ധിയുടെ സാധ്യതയും വർധിക്കും.

ഡയലക്ടിക്കൽ വീക്ഷണത്തിൽ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്: വൈരുദ്ധ്യം അടിച്ചമർത്തിയതുകൊണ്ട് അത് ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. അതിന്റെ പ്രകടനം മാത്രമാണ് തടയപ്പെടുന്നത്. ഒരു സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ യഥാർത്ഥ പ്രശ്നം നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അതിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നത് തടഞ്ഞാലും പ്രശ്നം പരിഹരിക്കപ്പെടില്ല.

മറിച്ച്, പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെടാൻ കഴിയാത്ത വൈരുദ്ധ്യം മറ്റുവഴികളിലൂടെ പുറത്തുവരാം — നിഷ്ക്രിയത, പ്രവർത്തനത്തിൽനിന്നുള്ള പിന്മാറ്റം, സംഘടനാ അനുസരണത്തിലെ ക്ഷയം, രഹസ്യ ഗ്രൂപ്പിസം, വ്യക്തിപരമായ വിരോധം, നേതൃത്വത്തോടുള്ള അവിശ്വാസം, ഒടുവിൽ സംഘടനാ പിളർപ്പ് എന്നിവയായി. അതിനാൽ വിമർശനത്തെ തടയുന്നത് ഐക്യത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നതല്ല; പലപ്പോഴും ഭാവിയിലെ വലിയ വിഘടനത്തിന് അടിത്തറ ഒരുക്കുകയാണ്.

വിമർശനസ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ വ്യക്തിഹത്യയും അപവാദപ്രചാരണവും സംരക്ഷിക്കണമെന്ന് അർത്ഥമില്ല. നയത്തെയും തീരുമാനത്തെയും പ്രവർത്തനത്തെയും വിമർശിക്കുന്നത് ആരോഗ്യകരമായ സംഘടനാ സംസ്കാരമാണ്. എന്നാൽ വ്യക്തിയുടെ കുടുംബജീവിതം, സ്വകാര്യബന്ധങ്ങൾ, വ്യക്തിപരമായ ദൗർബല്യങ്ങൾ എന്നിവയെ രാഷ്ട്രീയ ആയുധമാക്കുന്നത് വ്യക്തിഹത്യയാണ്.

അതുകൊണ്ട് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് വിമർശനത്തിന്റെ വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. “ഈ തീരുമാനം എന്തുകൊണ്ട് തെറ്റാണ്?”, “ഈ നയം ജനങ്ങൾക്ക് എന്ത് ദോഷമാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്?”, “ഈ സംഘടനാ നടപടിയിൽ എന്താണ് പിഴവ്?”, “ഇതിന് പകരം എന്ത് മാർഗമാണ് സ്വീകരിക്കേണ്ടത്?” തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വിമർശനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കണം. വ്യക്തിയെ അപമാനിക്കുക, തെളിവില്ലാത്ത ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുക, രാഷ്ട്രീയ വാദത്തിന് പകരം വ്യക്തിപരമായ ആക്രമണം നടത്തുക എന്നിവ ഒഴിവാക്കണം.

വിമർശനസ്വാതന്ത്ര്യം എന്നത് തെളിവില്ലാത്ത ആരോപണങ്ങൾക്ക് അനുമതി നൽകുന്നതല്ല. ഒരു ശാസ്ത്രീയ രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയിൽ വിമർശനം വസ്തുത, അനുഭവം, യുക്തി, സാമൂഹിക ഫലം എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കണം. “ഈ തീരുമാനം തെറ്റാണ്” എന്നു പറയുന്നതിനു പുറമെ അത് എന്തുകൊണ്ട് തെറ്റാണെന്ന് വിശദീകരിക്കാനും കഴിയണം.

അതുപോലെ നേതൃത്വവും വിമർശനത്തിന് മറുപടി നൽകുമ്പോൾ “ഇത് പാർട്ടി വിരുദ്ധമാണ്” എന്ന മുദ്രകുത്തലിൽ അവസാനിപ്പിക്കാതെ വിമർശനത്തിലെ വസ്തുതാപരമായ ഭാഗങ്ങൾ പരിശോധിക്കണം. വിമർശനം തെറ്റാണെങ്കിൽ തെളിവുകളോടെ മറുപടി നൽകാം. ഭാഗികമായി ശരിയാണെങ്കിൽ അത് അംഗീകരിക്കാം. പൂർണ്ണമായും ശരിയാണെങ്കിൽ തീരുമാനം തിരുത്താനും കഴിയണം. വിമർശനത്തിന് മറുപടി നൽകാനുള്ള ഏറ്റവും ശക്തമായ മാർഗം ശിക്ഷയല്ല; യുക്തിസഹമായ മറുപടിയാണ്.

ഒരു സംഘടനയിൽ വിമർശിക്കുന്നവരെ “പ്രശ്നക്കാരൻ”, “അച്ചടക്കമില്ലാത്തവൻ”, “പാർട്ടി വിരുദ്ധൻ”, “ഗ്രൂപ്പുകാരൻ” തുടങ്ങിയ മുദ്രകളിലൂടെ ഒറ്റപ്പെടുത്തുന്ന സംസ്കാരം വളർന്നാൽ പ്രവർത്തകർ ക്രമേണ മിണ്ടാതാകും. പിന്നീട് എല്ലാവരും അംഗീകരിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നുന്ന തീരുമാനങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഭയത്തിൽനിന്നുള്ള അംഗീകാരമായിരിക്കാം.

ഇത് സംഘടനയുടെ ബൗദ്ധിക വൈവിധ്യത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്നു. വ്യത്യസ്തമായി ചിന്തിക്കുന്ന പ്രവർത്തകർ സംഘടനയിൽനിന്ന് അകന്നുപോകുകയോ, അകത്തുതന്നെ നിശ്ശബ്ദരാവുകയോ ചെയ്യും. അതോടെ നേതൃത്വം തനിക്ക് അനുകൂലമായ വിവരങ്ങൾ മാത്രം കേൾക്കുന്ന ഒരു “echo chamber” ആയി മാറും. ഇത്തരം സംഘടനകൾക്ക് പുറത്തുള്ള സമൂഹത്തിലെ മാറ്റങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനും സ്വന്തം തെറ്റുകൾ കണ്ടെത്താനും കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടാകും.

നേതൃത്വത്തിന്റെ അധികാരം ഉയരുന്തോറും അതിന് ലഭിക്കുന്ന നേരിട്ടുള്ള feedback കുറയാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകർ നേതൃത്വത്തോട് സംസാരിക്കുമ്പോൾ സ്വാഭാവികമായും സൂക്ഷ്മത കാണിച്ചേക്കാം. അതിനാൽ ഉയർന്ന നേതൃത്വത്തിന് സ്വതന്ത്രമായ വിമർശന ചാനലുകൾ കൂടുതൽ ആവശ്യമാണ്.

ഒരു നല്ല നേതാവ് തനിക്കെതിരെ വിമർശനം ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥയെ വിജയമായി കാണരുത്. മറിച്ച്, തന്നോട് യോജിക്കാത്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ കേൾക്കാൻ കഴിയുന്ന സംഘടനാ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് നേതൃത്വത്തിന്റെ കഴിവ്. നേതാവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ശക്തി അദ്ദേഹത്തെ വിമർശിക്കാൻ ആരും ധൈര്യപ്പെടാത്തതിൽ അല്ല; ശക്തമായ വിമർശനം കേട്ടശേഷവും യുക്തിപൂർവം തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള കഴിവിലാണ്.

പാർട്ടിയുടെ താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകർ പലപ്പോഴും സമൂഹത്തിലെ മാറ്റങ്ങളെ ഏറ്റവും ആദ്യം അനുഭവിക്കുന്നവരാണ്. അവർക്ക് ജനങ്ങളുടെ അസംതൃപ്തി, പുതിയ സാമൂഹിക പ്രവണതകൾ, നയങ്ങളുടെ പ്രായോഗിക പരാജയങ്ങൾ, സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ നേരിട്ട് കാണാൻ കഴിയും.

അതുകൊണ്ട് താഴെത്തട്ടിൽനിന്നുള്ള വിമർശനം നേതൃത്വത്തിന് പ്രധാനപ്പെട്ട early warning system ആയി പ്രവർത്തിക്കണം. ഒരു പ്രശ്നം ആയിരക്കണക്കിന് ജനങ്ങളുടെ പരാതിയായി മാറുന്നതിന് മുമ്പ് ഒരു പ്രാദേശിക പ്രവർത്തകൻ അത് ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചേക്കാം. ആ വിമർശനം കേൾക്കാനും പരിശോധിക്കാനും കഴിയുന്ന സംഘടനയ്ക്ക് പ്രശ്നങ്ങൾ നേരത്തെ പരിഹരിക്കാം.

വിമർശനം മറ്റുള്ളവരുടെ തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കൽ മാത്രമല്ല. അതിനോടൊപ്പം ആത്മവിമർശനവും വേണം. ഒരു പാർട്ടി സ്വന്തം തെറ്റുകൾ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ മറ്റുള്ളവരുടെ തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നതിൽ വലിയ രാഷ്ട്രീയ മൂല്യമില്ല.

ആത്മവിമർശനം ഔപചാരികമായ ഒരു വാചകമായി ചുരുങ്ങരുത്. “തെറ്റ് സംഭവിച്ചു, ഇനി ആവർത്തിക്കില്ല” എന്നതിൽ അത് അവസാനിക്കരുത്. തെറ്റ് എന്തായിരുന്നു, എന്തുകൊണ്ടാണ് സംഭവിച്ചത്, ആരുടെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്, ഏത് സംഘടനാ സാഹചര്യമാണ് അതിന് കാരണമായത്, വീണ്ടും ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാൻ എന്ത് സ്ഥാപനപരമായ മാറ്റം വേണം എന്നിങ്ങനെ പരിശോധിക്കണം.

ഒരു സംഘടനയിൽ തെറ്റ് സംഭവിച്ചാൽ ഒരു വ്യക്തിയെ മാത്രം കുറ്റപ്പെടുത്തി പ്രശ്നം അവസാനിപ്പിക്കുന്നത് എളുപ്പമാണ്. എന്നാൽ അതിലൂടെ യഥാർത്ഥ കാരണം മറഞ്ഞുപോകാം. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേട് നടന്നാൽ വ്യക്തിയെ ശിക്ഷിക്കുന്നത് ആവശ്യമായേക്കാം. എന്നാൽ അക്കൗണ്ടുകൾ പരിശോധിക്കാത്ത സംവിധാനം, അധികാരത്തിന്റെ അമിത കേന്ദ്രീകരണം, സുതാര്യതയുടെ അഭാവം തുടങ്ങിയ കാരണങ്ങൾ മാറ്റിയില്ലെങ്കിൽ സമാനമായ പ്രശ്നം മറ്റൊരാളിലൂടെ വീണ്ടും ഉണ്ടാകാം.

അതിനാൽ വിമർശനവും ആത്മവിമർശനവും വ്യക്തിഗത ഉത്തരവാദിത്തത്തോടൊപ്പം സ്ഥാപനപരമായ കാരണങ്ങളും പരിശോധിക്കണം. തെറ്റായ വ്യക്തിയെ കണ്ടെത്തുന്നതിലുപരി തെറ്റായ പ്രവണത എങ്ങനെ പുനരുത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം.

വിമർശനം വ്യക്തികളുടെ ധൈര്യത്തെ മാത്രം ആശ്രയിച്ചിരിക്കരുത്. അതിന് സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ വ്യക്തമായ സ്ഥാപനപരമായ ഇടം വേണം. സമ്മേളനങ്ങൾ, സംഘടനാ യോഗങ്ങൾ, പഠനക്ലാസുകൾ, നയചർച്ചകൾ, ആഭ്യന്തര രേഖകൾ തുടങ്ങിയവയിൽ നയപരമായ വിമർശനത്തിന് യഥാർത്ഥ അവസരം ഉണ്ടായിരിക്കണം.

പ്രധാനപ്പെട്ട നയതീരുമാനങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്താനുള്ള സംവിധാനം ഉണ്ടായിരിക്കാം. തീരുമാനത്തിനു ശേഷം അതിന്റെ ഫലം വിലയിരുത്തുന്ന review mechanism ഉണ്ടായിരിക്കാം. ഗുരുതരമായ സംഘടനാ പരാതികൾ പരിശോധിക്കാൻ വിശ്വാസയോഗ്യമായ സംവിധാനവും വേണം. ഇതിലൂടെ വിമർശനം അനൗപചാരികമായ വ്യക്തിഗത സംഘർഷമായി മാറാതെ സംഘടനയുടെ ഔദ്യോഗിക learning process ആയി മാറും.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിൽ ജനാധിപത്യ കേന്ദ്രീകരണം എന്ന ആശയം പലപ്പോഴും തെറ്റായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടാം. ജനാധിപത്യം എന്നത് തീരുമാനത്തിനു മുമ്പുള്ള സ്വതന്ത്രമായ ചർച്ചയും അഭിപ്രായപ്രകടനവുമാണ്. കേന്ദ്രീകരണം എന്നത് തീരുമാനത്തിനു ശേഷം കൂട്ടായ പ്രവർത്തനമാണ്. തീരുമാനത്തിനു മുമ്പുള്ള വിമർശനത്തെ ഇല്ലാതാക്കി തീരുമാനത്തിനു ശേഷമുള്ള അനുസരണം മാത്രം ആവശ്യപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ അത് ജനാധിപത്യ കേന്ദ്രീകരണമല്ല; കേന്ദ്രീകൃത അനുസരണം മാത്രമാണ്.

അതുകൊണ്ട് ഒരു ആരോഗ്യകരമായ സംഘടനയിൽ അംഗങ്ങൾക്ക് തീരുമാനത്തിനു മുമ്പ് യുക്തിപൂർവം വിയോജിക്കാനുള്ള അവകാശം ഉണ്ടായിരിക്കണം. തീരുമാനം എടുത്ത ശേഷം അതിനെ കൂട്ടായി നടപ്പാക്കാനുള്ള സംഘടനാ അച്ചടക്കവും വേണം. ഈ രണ്ടിനുമിടയിലെ സന്തുലിതാവസ്ഥയാണ് യഥാർത്ഥ ജനാധിപത്യ കേന്ദ്രീകരണം.

ഒരു തീരുമാനം എടുത്തുകഴിഞ്ഞാൽ വിമർശനം അവസാനിക്കണം എന്ന ധാരണയും തിരുത്തേണ്ടതാണ്. തീരുമാനത്തിനു മുമ്പുള്ള വിമർശനം തീരുമാനത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നാൽ തീരുമാനത്തിനു ശേഷമുള്ള ഫലവിമർശനം അതിലും പ്രധാനമാണ്.

ഒരു നയം നടപ്പാക്കിയ ശേഷം അത് പ്രതീക്ഷിച്ച ഫലം നൽകിയോ? ജനങ്ങൾ എങ്ങനെ പ്രതികരിച്ചു? അപ്രതീക്ഷിതമായ ദോഷഫലങ്ങൾ ഉണ്ടായോ? പുതിയ സാഹചര്യങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടോ? തുടങ്ങിയവ പരിശോധിക്കണം. ഇതിലൂടെ പാർട്ടി തീരുമാനങ്ങളെ “അവസാന സത്യങ്ങൾ” എന്നല്ല, പരീക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ട രാഷ്ട്രീയ hypotheses എന്ന നിലയിൽ കാണാൻ പഠിക്കും.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ഭാഷയിൽ വിമർശനം സംഘടനയ്ക്കുള്ളിലെ വിയോജകബലത്തിന്റെ സൃഷ്ടിപരമായ പ്രകടനമായി കാണാം. സംയോജകബലം സംഘടനയുടെ ഐക്യവും പൊതുലക്ഷ്യവും സംരക്ഷിക്കുന്നു. വിയോജകബലം തെറ്റുകളും വൈരുദ്ധ്യങ്ങളും പുതിയ ആവശ്യങ്ങളും സംഘടനയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തുന്നു.

വിയോജകബലത്തെ പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ സംഘടനയുടെ സംയോജകബലം ക്രമേണ ജഡമായിത്തീരും. എന്നാൽ വിയോജകബലത്തെ നിയന്ത്രണമില്ലാതെ വളരാൻ അനുവദിച്ചാൽ സംഘടനാ വിഘടനവും സംഭവിക്കാം. അതിനാൽ ആരോഗ്യകരമായ സംഘടനയുടെ ലക്ഷ്യം വിയോജകബലത്തെ അടിച്ചമർത്തുകയല്ല; അതിനെ ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള സംയോജനത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യുകയാണ്.

ഇവിടെ യഥാർത്ഥ സംഘടനാ ഐക്യം എന്നത് വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെ അഭാവമല്ല. വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ തുറന്ന് പ്രകടിപ്പിക്കാനും ശാസ്ത്രീയമായി വിശകലനം ചെയ്യാനും അവയിൽനിന്ന് പുതിയ ഏകത സൃഷ്ടിക്കാനും കഴിയുന്ന ശേഷിയാണ് യഥാർത്ഥ ഐക്യം.

വിമർശനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ലക്ഷ്യം “ആരെങ്കിലും തോൽപ്പിക്കുക” എന്നതായാൽ അത് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കും വ്യക്തിപരമായ സംഘർഷത്തിലേക്കും മാറും. ഒരു നേതാവിനെ പരാജയപ്പെടുത്തുക, ഒരു വിഭാഗത്തെ ഒറ്റപ്പെടുത്തുക, സ്വന്തം ഗ്രൂപ്പിന് സ്ഥാനം നേടിക്കൊടുക്കുക എന്നിവ ലക്ഷ്യമാകുമ്പോൾ വിമർശനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഉള്ളടക്കം ദുർബലമാകും.

യഥാർത്ഥ കമ്യൂണിസ്റ്റ് വിമർശനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം തെറ്റായ പ്രവണതയെ കണ്ടെത്തുക, അതിന്റെ സാമൂഹിക-സംഘടനാപരമായ കാരണം മനസ്സിലാക്കുക, അതിനെ തിരുത്തുക, സംഘടനയെ കൂടുതൽ ശക്തമായ തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുക എന്നതായിരിക്കണം. വിമർശനം വിജയിക്കുന്നത് വിമർശിച്ച വ്യക്തി പരാജയപ്പെടുമ്പോഴല്ല; വിമർശിച്ച പ്രശ്നം പരിഹരിക്കപ്പെടുമ്പോഴാണ്.

അവസാനം, ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് ആവശ്യമായത് വിമർശനത്തിന്റെ പേരിലുള്ള അനിയന്ത്രിതമായ തർക്കസംസ്കാരമല്ല; ശാസ്ത്രീയവും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളതുമായ വിമർശനസംസ്കാരമാണ്. വസ്തുതകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വിമർശനം, യുക്തിപൂർവമായ വാദം, വ്യക്തിയെയും നയത്തെയും വേർതിരിക്കൽ, തെളിവുകളുടെ ഉപയോഗം, മറുപടി പറയാനുള്ള അവകാശം, ആത്മവിമർശനം, തീരുമാനങ്ങളുടെ ഫലപരിശോധന എന്നിവ അതിന്റെ അടിസ്ഥാന ഘടകങ്ങളായിരിക്കണം.

ഒരു പ്രവർത്തകൻ “ഞാൻ പറയുന്നത് അംഗീകരിക്കണം” എന്ന മനോഭാവത്തോടെ വിമർശിക്കേണ്ടതില്ല. അതുപോലെ നേതൃത്വം “ഞങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യരുത്” എന്ന മനോഭാവത്തിലും പ്രവർത്തിക്കരുത്. ഇരുകൂട്ടരും സ്വീകരിക്കേണ്ട പൊതുതത്വം ഇതാണ്: “നമ്മുടെ വ്യക്തിപരമായ അഭിപ്രായത്തേക്കാൾ സത്യത്തിനും ജനങ്ങളുടെ താൽപര്യത്തിനും സംഘടനയുടെ ചരിത്രപരമായ ദൗത്യത്തിനുമാണ് പ്രാധാന്യം.”

അതുകൊണ്ട് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ആരോഗ്യത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന സൂചിക അതിൽ എത്ര വിമർശനം ഇല്ല എന്നതല്ല; വിമർശനം എത്രത്തോളം സ്വതന്ത്രമായി ഉയരുന്നു, എത്രത്തോളം യുക്തിപൂർവം പരിശോധിക്കപ്പെടുന്നു, എത്രത്തോളം തിരുത്തലിലേക്ക് നയിക്കുന്നു എന്നതാണ്. വിമർശനം ഭയപ്പെടാത്ത പാർട്ടിക്ക് മാത്രമേ സ്വന്തം തെറ്റുകളെ നേരിടാനും കാലത്തിന്റെ മാറ്റങ്ങളിൽനിന്ന് പഠിക്കാനും സ്വയം നവീകരിക്കാനും കഴിയൂ. വിമർശനത്തെ ശത്രുവായി കാണുന്ന പാർട്ടി ഒടുവിൽ സ്വന്തം തെറ്റുകളെ തന്നെയാണ് ശത്രുവാക്കുന്നത്.

9. ആശയജഡതയും സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ യാന്ത്രിക വ്യാഖ്യാനവും

മാർക്സിസം ഒരു അടഞ്ഞ സിദ്ധാന്തപെട്ടിയല്ല. അതിനെ ഏതാനും നിർവചനങ്ങളുടെയും ഉദ്ധരണികളുടെയും ചരിത്രപരമായ പ്രമേയങ്ങളുടെയും സമാഹാരമായി ചുരുക്കുന്നത് മാർക്സിസത്തിന്റെ ശാസ്ത്രീയ സ്വഭാവത്തെ തന്നെ നിഷേധിക്കുന്നതാണ്. മാർക്സിസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ശക്തി ഒരു പ്രത്യേക കാലഘട്ടത്തെക്കുറിച്ച് നൽകിയ ചില നിഗമനങ്ങളിൽ മാത്രമല്ല; സമൂഹത്തെ അതിന്റെ ഭൗതിക അടിത്തറയിൽനിന്നും ഉൽപ്പാദനബന്ധങ്ങളിൽനിന്നും വർഗബന്ധങ്ങളിൽനിന്നും ചരിത്രപരമായ വികാസത്തിൽനിന്നും വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെ ചലനത്തിൽനിന്നും മനസ്സിലാക്കാനുള്ള രീതിശാസ്ത്രത്തിലാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മാർക്സിസത്തെ ജീവനുള്ള ശാസ്ത്രീയ ലോകവീക്ഷണമായി നിലനിർത്തണമെങ്കിൽ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന യാഥാർഥ്യത്തെ നിരന്തരം പഠിക്കുകയും പഴയ നിഗമനങ്ങളെ പുതിയ തെളിവുകളുടെ വെളിച്ചത്തിൽ പരിശോധിക്കുകയും ആവശ്യമായിടത്ത് തിരുത്തുകയും വികസിപ്പിക്കുകയും വേണം.

മാർക്സും എംഗൽസും ജീവിച്ചിരുന്ന കാലത്തെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക സാഹചര്യങ്ങൾ ഇന്നത്തേതിനേക്കാൾ അടിസ്ഥാനപരമായി വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. വ്യവസായ വിപ്ലവം, യന്ത്രവൽക്കരണം, ഫാക്ടറി ഉൽപ്പാദനം, യൂറോപ്യൻ സാമ്രാജ്യത്വം, പരമ്പരാഗത തൊഴിലാളിവർഗത്തിന്റെ രൂപീകരണം തുടങ്ങിയവ അവരുടെ കാലഘട്ടത്തിലെ പ്രധാന ചരിത്രപ്രതിഭാസങ്ങളായിരുന്നു. അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് അവർ മുതലാളിത്തത്തിന്റെ ചലനനിയമങ്ങളെ വിശകലനം ചെയ്തത്. എന്നാൽ മുതലാളിത്തം പിന്നീട് നിശ്ചലമായി നിന്നില്ല. അത് നിരന്തരം രൂപാന്തരപ്പെട്ടു. ധനമൂലധനം, ആഗോളവൽക്കരണം, ബഹുരാഷ്ട്ര കോർപ്പറേഷനുകൾ, ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, പ്ലാറ്റ്ഫോം ക്യാപിറ്റലിസം, ഡാറ്റാ അധിഷ്ഠിത ഉൽപ്പാദനം, AI, automation, biotechnology തുടങ്ങിയ പുതിയ ശക്തികൾ ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെയും തൊഴിൽബന്ധങ്ങളുടെയും സ്വഭാവം മാറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

അതിനാൽ മാർക്സിസത്തിന്റെ രീതിശാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പുതിയ യാഥാർഥ്യത്തെ വിശകലനം ചെയ്യുന്നതും ചരിത്രത്തിലെ ഒരു പ്രത്യേക ഘട്ടത്തിൽ രൂപപ്പെട്ട വിശദീകരണങ്ങളെ അതേപടി ആവർത്തിക്കുന്നതും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ഒന്നാമത്തേത് ശാസ്ത്രീയ മാർക്സിസമാണ്; രണ്ടാമത്തേത് ആശയജഡതയിലേക്ക് നയിക്കാവുന്നതാണ്. ഒരു കാലഘട്ടത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക ഘടനയെക്കുറിച്ചുള്ള ശരിയായ വിശകലനം മറ്റൊരു കാലഘട്ടത്തിലും അതേ രൂപത്തിൽ ശരിയായിരിക്കണമെന്നില്ല. കാരണം സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യം തന്നെ മാറിയിരിക്കുന്നു.

ആശയജഡത സാധാരണയായി സിദ്ധാന്തത്തെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ആരംഭിക്കാം. ഒരു പ്രത്യേക കാലഘട്ടത്തിൽ രൂപപ്പെട്ട വ്യാഖ്യാനം സംഘടനയ്ക്ക് രാഷ്ട്രീയമായി വിജയകരമായ അനുഭവം നൽകിയാൽ അതിനെ പിന്നീട് ഒരു ചരിത്രസാഹചര്യപരമായ നിഗമനം എന്നതിലുപരി ശാശ്വതമായ സത്യമായി കാണാനുള്ള പ്രവണത ഉണ്ടാകാം. പിന്നീട് വരുന്ന പുതിയ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യങ്ങളെ അതേ പഴയ വിഭാഗീകരണങ്ങളിലേക്ക് നിർബന്ധിച്ച് ഒതുക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ സിദ്ധാന്തവും യാഥാർഥ്യവും തമ്മിൽ അകലം രൂപപ്പെടുന്നു.

ഇതോടെ ഒരു അപകടകരമായ മാറ്റം സംഭവിക്കുന്നു. ആദ്യം സിദ്ധാന്തം യാഥാർഥ്യത്തെ വിശദീകരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. പിന്നീട് യാഥാർഥ്യത്തെ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് ഒതുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. യാഥാർഥ്യം സിദ്ധാന്തത്തെ പരിശോധിക്കേണ്ടതിനുപകരം സിദ്ധാന്തം യാഥാർഥ്യത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന മാനദണ്ഡമായി മാറുന്നു. ഇതാണ് ആശയജഡതയുടെ അടിസ്ഥാന സ്വഭാവം.

ആശയജഡതയുടെ ഒരു പ്രകടനമാണ് ഉദ്ധരണിവാദം. മാർക്സിന്റെയും എംഗൽസിന്റെയും ലെനിന്റെയും മറ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് ചിന്തകരുടെയും രചനകൾ പഠിക്കുന്നത് അനിവാര്യമാണ്. എന്നാൽ ഒരു പ്രത്യേക ചരിത്രസാഹചര്യത്തിൽ എഴുതപ്പെട്ട ഒരു വാചകം ഇന്നത്തെ സങ്കീർണ്ണമായ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യത്തിന് നേരിട്ട് പ്രയോഗിച്ചാൽ മാത്രം പ്രശ്നം പരിഹരിക്കപ്പെടുമെന്ന് കരുതുന്നത് ശാസ്ത്രീയ രീതിയല്ല.

ഒരു മാർക്സിസ്റ്റ് ചിന്തകന്റെ വാക്കുകളെ ആവർത്തിക്കുന്നത് മാർക്സിസമല്ല; അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ച വിശകലനരീതി ഉപയോഗിച്ച് ഇന്നത്തെ യാഥാർഥ്യത്തെ സ്വതന്ത്രമായി പഠിക്കുകയാണ് മാർക്സിസത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന പ്രയോഗം. അതിനാൽ ക്ലാസിക്കുകളെ പഠിക്കേണ്ടത് അവയിൽ ഉത്തരങ്ങൾ തേടുന്നതിനൊപ്പം അവ നമ്മെ എങ്ങനെ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നു എന്നതും മനസ്സിലാക്കാനാണ്.

ഇന്നത്തെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് കൃത്രിമബുദ്ധി അഥവാ AI. യന്ത്രവൽക്കരണത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടങ്ങളിൽ പ്രധാനമായും ശാരീരിക അധ്വാനമാണ് യന്ത്രങ്ങൾ മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചതെങ്കിൽ, AI മനുഷ്യന്റെ ബൗദ്ധിക അധ്വാനത്തിന്റെ ചില മേഖലകളെയും പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്നു. എഴുത്ത്, വിവർത്തനം, കോഡിംഗ്, ഡിസൈൻ, ഡാറ്റാ വിശകലനം, ഉപഭോക്തൃ സേവനം, ഗവേഷണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ മനുഷ്യനും യന്ത്രവും തമ്മിലുള്ള തൊഴിൽബന്ധം മാറുന്നു.

ഇതോടെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട മാർക്സിസ്റ്റ് ചോദ്യം ഉയരുന്നു: ഉൽപ്പാദനശക്തികളുടെ വളർച്ചയിൽ AIയുടെ സ്ഥാനം എന്താണ്, അതിന്റെ ഉടമസ്ഥത ആരുടേതാണ്, അതിൽനിന്നുള്ള ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയുടെ നേട്ടം ആരാണ് കൈവശപ്പെടുത്തുന്നത്, തൊഴിലിന്റെ മൂല്യവും തൊഴിൽസമയവും എങ്ങനെ മാറുന്നു, പുതിയ തൊഴിലാളിവർഗം എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുന്നു? പഴയ വ്യവസായ തൊഴിലാളിയുടെ മാതൃക മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് പൂർണ്ണമായ ഉത്തരം നൽകാനാവില്ല.

AI സ്വയം ഒരു വർഗശക്തിയല്ല; അതിന്റെ സാമൂഹിക ഫലം അതിന്റെ ഉടമസ്ഥതയുടെയും ഉപയോഗത്തിന്റെയും ഉൽപ്പാദനബന്ധങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് നിർണയിക്കപ്പെടുന്നത്. അതുകൊണ്ട് AIയെക്കുറിച്ചുള്ള മാർക്സിസ്റ്റ് വിശകലനം സാങ്കേതികവിദ്യാവിരോധമോ അന്ധമായ സാങ്കേതികവിദ്യാരാധനയോ ആകരുത്. സാങ്കേതികവിദ്യയും വർഗബന്ധങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പരസ്പരബന്ധമാണ് പഠിക്കേണ്ടത്.

Automation ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വർധിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ അതിന്റെ സാമൂഹിക ഫലം ആരാണ് അനുഭവിക്കുന്നത് എന്നതാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം. automation മൂലം ആവശ്യമായ തൊഴിൽസമയം കുറയുകയാണെങ്കിൽ സിദ്ധാന്തപരമായി മനുഷ്യന് കൂടുതൽ സ്വതന്ത്ര സമയം ലഭിക്കാം. എന്നാൽ ഉൽപ്പാദനോപാധികളുടെ ഉടമസ്ഥത കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന മുതലാളിത്ത സാഹചര്യത്തിൽ അതേ automation തൊഴിലില്ലായ്മ, തൊഴിൽഅസ്ഥിരത, വേതനമർദ്ദം, തൊഴിലിന്റെ പുനഃസംഘടന എന്നിവയ്ക്കും കാരണമാകാം.

അതിനാൽ automation-നെ വെറും “തൊഴിൽ നശിപ്പിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യ” എന്നോ “ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വർധിപ്പിക്കുന്ന നിഷ്പക്ഷ ഉപകരണം” എന്നോ കാണുന്നത് അപൂർണ്ണമാണ്. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സാമൂഹിക ഉപയോഗവും ഉടമസ്ഥതയും വർഗബന്ധങ്ങളും ചേർന്നാണ് അതിന്റെ ഫലം നിർണയിക്കപ്പെടുന്നത്.

Biotechnologyയും genetic engineeringഉം പുതിയ ഉൽപ്പാദനശക്തികളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. മരുന്നുകൾ, വാക്സിനുകൾ, genetically modified organisms, cell-based therapies, genomic medicine തുടങ്ങിയ മേഖലകൾ മനുഷ്യജീവിതത്തെ തന്നെ മാറ്റുന്ന ഘട്ടത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു.

ഇവിടെ മാർക്സിസ്റ്റ് വിശകലനത്തിന് പുതിയ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരുന്നു: ജീവശാസ്ത്രപരമായ അറിവിന്റെ ഉടമസ്ഥത ആരുടേതാണ്? genetic information ഒരു സ്വകാര്യ സ്വത്താകാമോ? ജീവൻ രക്ഷിക്കുന്ന മരുന്നുകളുടെ പേറ്റന്റ് അവകാശവും സാമൂഹിക അവകാശവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം എന്താണ്? ആരോഗ്യസാങ്കേതികവിദ്യയുടെ നേട്ടങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ എങ്ങനെ വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു?

അതുകൊണ്ട് biotechnologyയെ പഴയ വ്യവസായ മൂലധനത്തിന്റെ ലളിതമായ മാതൃകയിൽ മാത്രം വിശകലനം ചെയ്യുന്നത് മതിയാകില്ല. അറിവ്, ഡാറ്റ, ജൈവവസ്തു, പേറ്റന്റ്, ബൗദ്ധികസ്വത്ത് എന്നിവ പുതിയ മൂലധനരൂപങ്ങളായി എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്നതും പഠിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം മറ്റൊരു നിർണായക വെല്ലുവിളിയാണ്. പരിസ്ഥിതിയെ ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ പുറംസ്ഥിതിയായി മാത്രം കാണുന്ന പഴയ സമീപനം ഇന്ന് മതിയാകില്ല. മനുഷ്യന്റെ ഉൽപ്പാദനപ്രവർത്തനം തന്നെ ഭൂമിയുടെ ഭൗതിക-രാസ സംവിധാനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഘട്ടത്തിലാണ് നാം.

കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധിയുടെ ആഘാതം എല്ലാ വർഗങ്ങൾക്കും ഒരുപോലെ അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല. സമ്പന്നർക്കും ദരിദ്രർക്കും വിഭവലഭ്യതയിലും സുരക്ഷയിലും പൊരുത്തപ്പെടാനുള്ള ശേഷിയിലും വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. കർഷകർ, മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ, തീരദേശ ജനങ്ങൾ, വനാശ്രിത സമൂഹങ്ങൾ, നഗരത്തിലെ ദരിദ്രർ തുടങ്ങിയ വിഭാഗങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത രീതിയിൽ ബാധിക്കപ്പെടുന്നു.

അതിനാൽ വർഗസമരവും പരിസ്ഥിതി സമരവും പരസ്പരം വേർതിരിച്ചുനിൽക്കുന്ന വിഷയങ്ങളല്ല. പ്രകൃതിയുമായുള്ള മനുഷ്യന്റെ ബന്ധവും ഉൽപ്പാദനബന്ധങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യം പുതിയ രീതിയിൽ വിശകലനം ചെയ്യേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്.

ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ മുതലാളിത്തത്തിന്റെ മറ്റൊരു പുതിയ ഘട്ടത്തെ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉപഭോക്താക്കൾ സൗജന്യമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നുന്ന ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങളുടെ പിന്നിൽ ഡാറ്റയുടെ വൻതോതിലുള്ള ശേഖരണം, വിശകലനം, വാണിജ്യവൽക്കരണം എന്നിവ നടക്കുന്നു.

ഇവിടെ ഒരു പുതിയ ചോദ്യം ഉയരുന്നു: ഡാറ്റ ആരുടേതാണ്? വ്യക്തികളുടെ പെരുമാറ്റം, ഇഷ്ടങ്ങൾ, ചലനങ്ങൾ, സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾ, വാങ്ങൽശീലങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയിൽനിന്ന് രൂപപ്പെടുന്ന ഡാറ്റ ആരാണ് നിയന്ത്രിക്കുന്നത്? ഡാറ്റയിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക മൂല്യം ആരാണ് കൈവശപ്പെടുത്തുന്നത്?

പരമ്പരാഗത ഫാക്ടറിയിൽ തൊഴിലാളിയുടെ അധ്വാനം ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ പ്രധാന ഘടകമായിരുന്നെങ്കിൽ ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ ഉപയോക്താക്കളുടെ പ്രവർത്തനവും ഡാറ്റയും മൂല്യനിർമാണത്തിന്റെ ഭാഗമാകുന്ന പുതിയ രീതികൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഡാറ്റാ-മൂലധനം എന്ന പുതിയ സാമൂഹിക പ്രതിഭാസത്തെ മാർക്സിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ പഠിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

Uber, food-delivery platforms, online freelancing, app-based work തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്ഫോം സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലെ തൊഴിൽരൂപങ്ങൾ പരമ്പരാഗത തൊഴിലുടമ–തൊഴിലാളി ബന്ധത്തെ മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്. തൊഴിലാളി ഔദ്യോഗികമായി “സ്വതന്ത്ര പങ്കാളി” എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടേക്കാം; എന്നാൽ algorithm, rating system, platform rules, pricing mechanisms എന്നിവയിലൂടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തൊഴിൽ ശക്തമായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു.

ഇത് ഒരു പുതിയ മാർക്സിസ്റ്റ് ചോദ്യമുയർത്തുന്നു: നിയമപരമായി സ്വതന്ത്രനായ ഒരാൾ സാമ്പത്തികമായി എത്രത്തോളം സ്വതന്ത്രനാണ്? പ്ലാറ്റ്ഫോം നിയന്ത്രിക്കുന്ന algorithm തന്നെ പുതിയൊരു മാനേജീരിയൽ അധികാരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടോ? പരമ്പരാഗത തൊഴിൽനിയമങ്ങൾക്ക് പുറത്തുള്ള ഈ തൊഴിലാളികളെ എങ്ങനെ സംഘടിപ്പിക്കണം? പുതിയ തൊഴിലാളിവർഗത്തിന്റെ സംഘടനാ രൂപങ്ങൾ എന്തായിരിക്കണം? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരമില്ലാതെ ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ തൊഴിലാളിവർഗ രാഷ്ട്രീയത്തെ പൂർണ്ണമായി വികസിപ്പിക്കാനാവില്ല.

ഇന്നത്തെ മുതലാളിത്തത്തിൽ ധനമൂലധനത്തിന്റെ പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്. ഓഹരി വിപണി, derivative markets, private equity, hedge funds, institutional investors, sovereign wealth funds തുടങ്ങിയ സാമ്പത്തിക സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉൽപ്പാദനപ്രക്രിയകളെയും കോർപ്പറേറ്റ് തീരുമാനങ്ങളെയും ആഗോള നിക്ഷേപങ്ങളെയും സ്വാധീനിക്കുന്നു.

മൂലധനം ഉൽപ്പാദനസ്ഥലത്ത് മാത്രമല്ല, ധനകാര്യ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെയും വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. അതിനാൽ സമകാലിക മുതലാളിത്തത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ ഉൽപ്പാദന മൂലധനവും ധനമൂലധനവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ പഠിക്കണം.

ഒരു ഉൽപ്പന്നം ഒരു രാജ്യത്ത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്യപ്പെടുകയും മറ്റൊരു രാജ്യത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെടുകയും മൂന്നാമത്തെ രാജ്യത്ത് assemble ചെയ്യപ്പെടുകയും നാലാമത്തെ രാജ്യത്തിലൂടെ വിപണിയിലെത്തുകയും ചെയ്യുന്നത് ഇന്ന് സാധാരണമാണ്. ഇതോടെ ഉൽപ്പാദനബന്ധങ്ങൾ ദേശീയ അതിർത്തികൾ കടന്നുപോയിരിക്കുന്നു.

ഇത് തൊഴിലാളിവർഗത്തിന്റെ സംഘടനയ്ക്കും പുതിയ വെല്ലുവിളി ഉയർത്തുന്നു. ഒരു രാജ്യത്തെ തൊഴിലാളിയുടെ വേതനനില മറ്റൊരു രാജ്യത്തിലെ വിലകുറഞ്ഞ തൊഴിൽശക്തിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കാം. ഒരു രാജ്യത്തിലെ തൊഴിലാളികളുടെ സമരം ആഗോള supply chain-നെ ബാധിക്കാം. അതിനാൽ വർഗസമരത്തിന്റെ ഭൗമശാസ്ത്രം തന്നെ മാറുകയാണ്.

പരമ്പരാഗത ഫാക്ടറി തൊഴിലാളി മാത്രം ഇന്നത്തെ തൊഴിലാളിവർഗത്തിന്റെ പ്രതിനിധിയല്ല. കരാർ തൊഴിലാളികൾ, gig workers, platform workers, migrant workers, home-based workers, informal workers, service workers, knowledge workers, digitally mediated workers തുടങ്ങിയ നിരവധി വിഭാഗങ്ങൾ വളർന്നുവരുന്നു.

അതുകൊണ്ട് തൊഴിലാളിവർഗത്തെ ഒരു സ്ഥിരമായ ചരിത്രവിഭാഗമായി കാണാതെ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സാമൂഹിക ബന്ധമായി കാണേണ്ടതുണ്ട്. തൊഴിൽശക്തി വിൽക്കുന്ന രീതികൾ മാറിയാലും ഉൽപ്പാദനോപാധികളുടെ ഉടമസ്ഥതയും അധ്വാനവും തമ്മിലുള്ള അടിസ്ഥാന വൈരുദ്ധ്യം പുതിയ രൂപങ്ങളിൽ തുടരുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് പഠിക്കേണ്ടത്.

ആശയജഡതയെ മറികടക്കാൻ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് ശാസ്ത്രവുമായി ജീവിക്കുന്ന ബന്ധം വേണം. ശാസ്ത്രത്തെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ഉപകരണമെന്ന നിലയിൽ മാത്രം കാണാതെ സ്വതന്ത്രമായ അറിവുത്പാദന പ്രക്രിയയായി ബഹുമാനിക്കണം.

ഭൗതികശാസ്ത്രം, ജീവശാസ്ത്രം, നാഡീശാസ്ത്രം, ജനിതകശാസ്ത്രം, പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രം, കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രം, AI എന്നിവയിലെ പുതിയ അറിവുകൾ സാമൂഹിക-ദാർശനിക ചിന്തയെയും സ്വാധീനിക്കും. അതിനാൽ ശാസ്ത്രത്തെ പഴയ ദാർശനിക വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് നിർബന്ധിച്ച് ഒതുക്കുന്നതിനു പകരം പുതിയ ശാസ്ത്രീയ അറിവുകൾ സ്വീകരിച്ച് സ്വന്തം ദാർശനിക ചട്ടക്കൂടുകളെ പുനഃപരിശോധിക്കണം.

ഇവിടെ ഒരു കൂടുതൽ അടിസ്ഥാനപരമായ ചോദ്യം ഉയരുന്നു. ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ quantum physics, complexity science, systems theory, evolutionary biology, information theory, neuroscience എന്നിവയെ മാർക്സിസ്റ്റ് ദാർശനിക ചർച്ചയുമായി എങ്ങനെ ബന്ധിപ്പിക്കാം?

ഇവയെ പഴയ ദാർശനിക വാചകങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് മാത്രം വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത് മതിയാകില്ല. മറിച്ച് പുതിയ ശാസ്ത്രം ഉയർത്തുന്ന വസ്തു, ചലനം, ബന്ധം, ഉദ്ഭവം, ക്രമം, സങ്കീർണ്ണത, വിവരം, ബോധം തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങളെ ഗൗരവമായി പഠിക്കണം. മാർക്സിസത്തിന്റെ ഭൗതികവാദപരമായ അടിത്തറ പുതിയ ശാസ്ത്രീയ അറിവുകളുമായി സംവദിക്കുമ്പോഴാണ് അത് കൂടുതൽ സമ്പന്നമാകുന്നത്.

സിദ്ധാന്തം യാഥാർഥ്യത്തെ വിശകലനം ചെയ്യുന്നു. അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം രൂപപ്പെടുന്നു. ആ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ വീണ്ടും യാഥാർഥ്യത്തിൽ പരിശോധിക്കണം. ഫലം സിദ്ധാന്തപരമായ പ്രതീക്ഷയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിൽ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ പ്രയോഗമോ സിദ്ധാന്തപരമായ ധാരണയോ പുനഃപരിശോധിക്കണം.

ഈ feedback loop ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ സിദ്ധാന്തം സ്വയം പരാമർശിക്കുന്ന അടഞ്ഞ സംവിധാനമായി മാറുന്നു. അപ്പോൾ യാഥാർഥ്യം എന്ത് തെളിവ് നൽകിയാലും മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച നിഗമനമാണ് ശരിയെന്ന് കരുതപ്പെടും. ഇതാണ് ആശയജഡതയുടെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന രൂപം.

മാർക്സിസത്തെ നവീകരിക്കുക എന്നത് മാർക്സിന്റെയും എംഗൽസിന്റെയും ലെനിന്റെയും സംഭാവനകളെ ഉപേക്ഷിക്കുക എന്നല്ല. മറിച്ച് അവരുടെ ചരിത്രപരമായ രീതിശാസ്ത്രത്തെ കൂടുതൽ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുകയാണ്. ഒരു ശാസ്ത്രീയ സിദ്ധാന്തം വികസിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ പഴയ ഘട്ടങ്ങളെ നിഷേധിക്കുന്നതിനു പകരം അവയുടെ സാധുതയുള്ള ഘടകങ്ങളെ ഉയർന്ന തലത്തിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

അതുപോലെ മാർക്സിസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ആശയങ്ങളായ ഭൗതികവാദം, വർഗവിശകലനം, ഉൽപ്പാദനബന്ധങ്ങൾ, അധ്വാനം, മൂലധനം, ചൂഷണം, ചരിത്രപരമായ മാറ്റം, സാമൂഹിക വൈരുദ്ധ്യം തുടങ്ങിയവയെ പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളിൽ പുനർവിശകലനം ചെയ്യേണ്ടതാണ്. സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് വാക്കുകളല്ല; ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണത്തിന്റെ ആത്മാവാണ്.

ആശയജഡത തടയണമെങ്കിൽ പാർട്ടി വിദ്യാഭ്യാസം തന്നെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. മാർക്സിസ്റ്റ് ക്ലാസിക്കുകൾ പഠിപ്പിക്കുന്നതിനൊപ്പം contemporary economics, AI, biotechnology, climate science, digital capitalism, geopolitics, sociology, psychology, media studies, data science തുടങ്ങിയ മേഖലകളും പഠനത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കണം.

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകന് സമൂഹത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ മാർക്സിസ്റ്റ് സിദ്ധാന്തം ആവശ്യമാണ്; എന്നാൽ സമൂഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പുതിയ ശാസ്ത്രീയ അറിവും അത്രതന്നെ ആവശ്യമാണ്. ഇന്നത്തെ ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവില്ലാത്ത മാർക്സിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകൻ പഴയ ലോകത്തിന്റെ ഭൂപടം ഉപയോഗിച്ച് പുതിയ ലോകത്തെ നയിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവനെപ്പോലെയാകും.

സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ വികസനത്തിന് അഭിപ്രായവ്യത്യാസം അനിവാര്യമാണ്. പുതിയ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ ഉയരുമ്പോൾ അവയെ ഉടൻ “revisionism”, “deviation” തുടങ്ങിയ മുദ്രകളിലൂടെ തള്ളിക്കളയുന്നത് ബൗദ്ധിക വളർച്ചയെ തടയും. തീർച്ചയായും എല്ലാ പുതിയ ആശയങ്ങളും ശരിയാകണമെന്നില്ല. എന്നാൽ ശരി-തെറ്റ് നിർണയിക്കേണ്ടത് തുറന്ന ചർച്ചയിലൂടെയും തെളിവുകളിലൂടെയും പ്രായോഗിക ഫലങ്ങളിലൂടെയുമാണ്.

ഒരു ആശയം തെറ്റാണെങ്കിൽ അതിനെ യുക്തിപൂർവം തള്ളിക്കളയാം. എന്നാൽ അത് പറയാനുള്ള അവകാശം തന്നെ ഇല്ലാതാക്കുന്നത് സംഘടനയുടെ ബൗദ്ധിക ശേഷിയെ ദുർബലപ്പെടുത്തും.

മാർക്സിസത്തിൽ ആത്മവിശ്വാസമുള്ള ഒരു പാർട്ടി പുതിയ ആശയങ്ങളെ ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല. കാരണം ശക്തമായ ഒരു ശാസ്ത്രീയ ലോകവീക്ഷണം പുതിയ അറിവിനെ പരിശോധിക്കാനും സ്വീകരിക്കാനും നിരാകരിക്കാനും കഴിവുള്ളതായിരിക്കണം.

ആശയപരമായ ആത്മവിശ്വാസത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം അടച്ചുപൂട്ടലല്ല; തുറന്ന മനസ്സാണ്. ഒരു പുതിയ ശാസ്ത്രീയ കണ്ടെത്തൽ പഴയ ധാരണയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ അതിനെ ഭയപ്പെടാതെ പരിശോധിക്കാനുള്ള ധൈര്യം വേണം. കാരണം സത്യത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ സത്യപരിശോധനയെ ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ ആശയജഡതയെ സംയോജകബലത്തിന്റെ അമിതാധിപത്യമായി കാണാം. സംഘടനയുടെ നിലവിലുള്ള ആശയഘടനയെ സംരക്ഷിക്കുന്ന സംയോജകബലം ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ പുതിയ അനുഭവങ്ങളും ശാസ്ത്രീയ കണ്ടെത്തലുകളും സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കുന്ന വിയോജകബലത്തെ സംഘടന നിരന്തരം അടിച്ചമർത്തുകയാണെങ്കിൽ ആന്തരിക ചലനാത്മകത നഷ്ടപ്പെടും.

വിയോജകബലം പുതിയ അറിവും പുതിയ ചോദ്യങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. സംയോജകബലം അവയെ ഒരു പുതിയ സൈദ്ധാന്തിക ഏകതയിലേക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഈ ചലനം നിലച്ചാൽ സിദ്ധാന്തം ജഡമാകും. അതിനാൽ വിയോജകബലത്തെ നശിപ്പിക്കാതെ അതിനെ ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള സംയോജനത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഒരു ജീവിക്കുന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് ചിന്തയുടെ അടിസ്ഥാന രീതി.

അതിനാൽ മാർക്സിസത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിന്റെ ഏറ്റവും നല്ല മാർഗം അതിനെ ഒരു ചരിത്രസ്മാരകമായി സംരക്ഷിക്കുകയല്ല; ജീവിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ രീതിയായി വികസിപ്പിക്കുകയാണ്. സമൂഹം മാറുമ്പോൾ മാർക്സിസ്റ്റ് വിശകലനവും കൂടുതൽ സമ്പന്നമാകണം. പുതിയ ഉൽപ്പാദനശക്തികൾ ഉയരുമ്പോൾ ഉൽപ്പാദനബന്ധങ്ങളുടെ പുതിയ രൂപങ്ങൾ പഠിക്കണം. പുതിയ തൊഴിലാളിവർഗ രൂപങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ വർഗസംഘടനയുടെ പുതിയ രീതികൾ കണ്ടെത്തണം. പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉയരുമ്പോൾ അവയുടെ ഉടമസ്ഥതയും സാമൂഹിക ഫലങ്ങളും പഠിക്കണം. പരിസ്ഥിതി പ്രതിസന്ധി ശക്തമാകുമ്പോൾ മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും തമ്മിലുള്ള ഉൽപ്പാദനബന്ധം പുനർവിശകലനം ചെയ്യണം.

അവസാനമായി, മാർക്സിസത്തിന്റെ മഹത്വം അതിന് എല്ലാ ചോദ്യങ്ങൾക്കും മുൻകൂട്ടി തയ്യാറാക്കിയ ഉത്തരങ്ങളുണ്ടെന്നതിലല്ല; പുതിയ ചോദ്യങ്ങളെ ശാസ്ത്രീയമായി ചോദിക്കാനും അവയുടെ ഭൗതിക അടിത്തറ കണ്ടെത്താനും വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനും സാമൂഹിക മാറ്റത്തിന്റെ ചലനത്തെ മനസ്സിലാക്കാനും അത് നമ്മെ പ്രാപ്തരാക്കുന്നു എന്നതിലാണ്. അതിനാൽ മാർക്സിസത്തെ ജീവിക്കുന്ന സിദ്ധാന്തമായി നിലനിർത്തണമെങ്കിൽ അത് നിരന്തരം യാഥാർഥ്യവുമായി സംവദിക്കണം.

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് ഇന്നത്തെ ലോകത്തെ നയിക്കണമെങ്കിൽ കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷ മാത്രം മതിയാകില്ല. മാർക്സിന്റെ ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണാത്മകതയും ഇന്നത്തെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ അറിവും പുതിയ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യങ്ങളുടെ നേരിട്ടുള്ള പഠനവും ഒന്നിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അപ്പോഴേ സിദ്ധാന്തവും പ്രയോഗവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വീണ്ടും ചലനാത്മകമാകൂ; ആശയജഡതയെ മറികടന്ന് മാർക്സിസത്തിന് പുതിയ ചരിത്രഘട്ടത്തിൽ കൂടുതൽ സൃഷ്ടിപരവും ശാസ്ത്രീയവും പരിവർത്തനാത്മകവുമായ ശക്തിയായി വികസിക്കാൻ കഴിയൂ.

10. ബ്യൂറോക്രാറ്റിക് ഔപചാരികത

കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ യോഗങ്ങൾ, റിപ്പോർട്ടുകൾ, സമ്മേളനങ്ങൾ, പ്രമേയങ്ങൾ, സംഘടനാ രേഖകൾ, തീരുമാനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് അനിവാര്യമായ സ്ഥാനമുണ്ട്. ഒരു വലിയ രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിക്കാനും നയങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്താനും തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പാക്കാനും പ്രവർത്തനങ്ങൾ വിലയിരുത്താനും ഉത്തരവാദിത്തം നിർണയിക്കാനും ഇവ ആവശ്യമാണ്. അതിനാൽ സംഘടനാ നടപടിക്രമങ്ങളെ തന്നെ അനാവശ്യമായവയായി കാണുന്നത് ശരിയല്ല. പ്രശ്നം യോഗങ്ങളിലോ റിപ്പോർട്ടുകളിലോ സമ്മേളനങ്ങളിലോ പ്രമേയങ്ങളിലോ അല്ല; അവയുടെ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യം മറന്ന് അവ തന്നെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ പ്രധാന ഉള്ളടക്കമായി മാറുന്നതിലാണ്. ഒരു യോഗം നടത്തി, ഒരു റിപ്പോർട്ട് എഴുതി, ഒരു സമ്മേളനം സംഘടിപ്പിച്ച്, ഒരു പ്രമേയം പാസാക്കിയതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരു പാർട്ടി സജീവമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം നടത്തുന്നു എന്ന് പറയാനാവില്ല. ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലും രാഷ്ട്രീയബോധത്തിലും സംഘടനാ ശേഷിയിലും എന്ത് മാറ്റം സൃഷ്ടിച്ചു എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ചോദ്യം.

സംഘടനാ ഔപചാരികത വളരുന്നത് സാധാരണയായി വളരെ പതുക്കെയാണ്. ആദ്യം പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഏകോപനത്തിനായി യോഗങ്ങൾ ആവശ്യമായി വരുന്നു. യോഗങ്ങളുടെ തീരുമാനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനായി റിപ്പോർട്ടുകൾ തയ്യാറാക്കുന്നു. റിപ്പോർട്ടുകൾ മേൽഘടകങ്ങളിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് റിപ്പോർട്ടുകൾ തന്നെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ പ്രധാന തെളിവായി മാറുന്നു. ക്രമേണ “എന്ത് രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനമാണ് നടത്തിയത്?” എന്ന ചോദ്യത്തേക്കാൾ “എത്ര യോഗങ്ങൾ നടത്തി?”, “എത്ര റിപ്പോർട്ടുകൾ സമർപ്പിച്ചു?”, “എത്ര പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചു?” എന്ന ചോദ്യങ്ങൾക്കാണ് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുന്നത്. അങ്ങനെ സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ രൂപം അതിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തെ മറികടക്കുന്ന അവസ്ഥ രൂപപ്പെടുന്നു. പ്രവർത്തനം ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തുന്നതിനു പകരം പ്രവർത്തനത്തിന്റെ രേഖകൾ സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ തന്നെ സഞ്ചരിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണിത്.

ഒരു ഘടകം ഒരു മാസത്തിൽ എത്ര യോഗങ്ങൾ നടത്തി എന്നത് എളുപ്പത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്താൻ കഴിയും. എന്നാൽ ആ യോഗങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിൽ എന്ത് മാറ്റം വരുത്തി എന്നത് അളക്കാൻ കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സംഘടനകൾ പലപ്പോഴും എളുപ്പത്തിൽ കണക്കാക്കാവുന്ന കാര്യങ്ങളെയാണ് വിജയത്തിന്റെ മാനദണ്ഡമാക്കുന്നത്. എത്ര പൊതുയോഗങ്ങൾ നടത്തി, എത്ര പേർ പങ്കെടുത്തു, എത്ര ലഘുലേഖകൾ വിതരണം ചെയ്തു, എത്ര വീടുകൾ സന്ദർശിച്ചു, എത്ര അംഗങ്ങളെ ചേർത്തു തുടങ്ങിയ കണക്കുകൾക്ക് അവയുടെ പ്രസക്തിയുണ്ട്. എന്നാൽ അവ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ അളവ് മാത്രമാണ് കാണിക്കുന്നത്; പ്രവർത്തനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഫലം കാണിക്കുന്നില്ല. ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ പങ്കെടുത്ത ഒരു പരിപാടി അവരുടെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിൽ യാതൊരു മാറ്റവും സൃഷ്ടിച്ചില്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ ഫലം പരിമിതമായിരിക്കും. മറിച്ച് വളരെ ചെറിയൊരു പഠനചർച്ചയിൽനിന്ന് ചില പുതിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകർ രൂപപ്പെടുകയും അവർ പിന്നീട് നൂറുകണക്കിന് ആളുകളുമായി ബന്ധപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ അതിന്റെ സാമൂഹിക ഫലം വളരെ വലുതായിരിക്കാം.

ഇവിടെ output-നും outcome-നും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം വളരെ പ്രധാനമാണ്. ഒരു പൊതുയോഗം സംഘടിപ്പിച്ചത് output ആണ്; അതിലൂടെ ജനങ്ങൾ ഒരു പ്രശ്നത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ബോധവാന്മാരായത് outcome ആണ്. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പരിശീലനക്ലാസ് സംഘടിപ്പിച്ചത് output ആണ്; അതിലൂടെ പുതിയ കഴിവുള്ള പ്രവർത്തകർ വളർന്നത് outcome ആണ്. ഒരു ജനകീയ പ്രതിഷേധം സംഘടിപ്പിച്ചത് output ആണ്; അതിന്റെ ഫലമായി ജനങ്ങളുടെ ആവശ്യം അംഗീകരിക്കപ്പെടുകയോ നയപരമായ മാറ്റം ഉണ്ടാകുകയോ ചെയ്തത് outcome ആണ്. ഒരു പ്രമേയം പാസാക്കിയത് output ആണ്; ആ പ്രമേയം സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തനത്തിലും ഭരണനയത്തിലും ജനജീവിതത്തിലും മാറ്റം സൃഷ്ടിച്ചത് outcome ആണ്. ഈ വ്യത്യാസം സംഘടനാ വിലയിരുത്തലിന്റെ അടിസ്ഥാനമാകാതെ പോയാൽ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ എണ്ണം വർധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും അവയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഫലപ്രാപ്തി കുറയാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

റിപ്പോർട്ടുകളുടെ കാര്യത്തിലും ഇതേ പ്രശ്നം ബാധകമാണ്. റിപ്പോർട്ടുകൾ സംഘടനയ്ക്ക് അനിവാര്യമാണ്; എന്നാൽ ഒരു റിപ്പോർട്ട് യാഥാർഥ്യത്തിന് പകരമാകരുത്. ഒരു സംഘടനാ ഘടകം തന്റെ പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് തയ്യാറാക്കുന്ന റിപ്പോർട്ടിൽ വിജയങ്ങൾ മാത്രം രേഖപ്പെടുത്തുകയും പരാജയങ്ങളും പരിമിതികളും ജനങ്ങളുടെ വിമർശനങ്ങളും മറച്ചുവയ്ക്കുകയും ചെയ്താൽ മേൽനേതൃത്വത്തിന് ലഭിക്കുന്നത് യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ ഒരു ഫിൽട്ടർ ചെയ്ത ചിത്രമായിരിക്കും. അങ്ങനെ താഴെത്തട്ടിലെ യഥാർഥ അവസ്ഥയും നേതൃത്വത്തിലെത്തുന്ന ഔദ്യോഗിക വിവരവും തമ്മിൽ അകലം വർധിക്കും. സത്യസന്ധമായ സംഘടനാ റിപ്പോർട്ടിൽ വിജയങ്ങളോടൊപ്പം പരാജയങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തണം. എന്താണ് ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞില്ല, എന്തുകൊണ്ട് കഴിഞ്ഞില്ല, ജനങ്ങൾ എങ്ങനെ പ്രതികരിച്ചു, സംഘടനയുടെ ഏത് ദൗർബല്യമാണ് അതിന് കാരണമായത് എന്നിവയും റിപ്പോർട്ടിന്റെ ഭാഗമാകണം. പരാജയം മറയ്ക്കുന്ന റിപ്പോർട്ട് സംഘടനയെ സംരക്ഷിക്കുന്നില്ല; സംഘടനയെ യാഥാർഥ്യത്തിൽനിന്ന് അകറ്റുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

പ്രമേയങ്ങളുടെ കാര്യത്തിലും സമാനമായ ഒരു ഔപചാരികത വളരാം. ഒരു സമ്മേളനം തൊഴിലാളികളുടെ പ്രശ്നത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു പ്രമേയം പാസാക്കിയാൽ അതോടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം അവസാനിക്കുന്നില്ല; യഥാർത്ഥത്തിൽ അവിടെനിന്നാണ് അത് ആരംഭിക്കേണ്ടത്. പ്രമേയം നടപ്പാക്കാൻ എന്ത് സംഘടനാ പ്രവർത്തനം നടത്തി, ബന്ധപ്പെട്ട ജനവിഭാഗങ്ങളുമായി എന്ത് ചർച്ചകൾ നടത്തി, പ്രശ്നത്തെ പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയിലേക്ക് എങ്ങനെ കൊണ്ടുവന്നു, ഭരണകൂടത്തിൽ എന്ത് ഇടപെടൽ നടത്തി, ജനങ്ങളുടെ പ്രതികരണം എന്തായിരുന്നു, എന്തെങ്കിലും മാറ്റം സൃഷ്ടിക്കാനായോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കണം. പ്രമേയങ്ങൾ രേഖകളിൽ മാത്രം നിലനിൽക്കുകയും ജനജീവിതത്തിൽ ഇടപെടാതിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ അവ സംഘടനാ സ്മരണയുടെ ഭാഗമാകും; ജനകീയ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഭാഗമാകില്ല.

സമ്മേളനങ്ങൾക്കും ഇതേ മാനദണ്ഡം ബാധകമാണ്. സമ്മേളനം എത്ര ഭംഗിയായി നടന്നു, എത്ര പ്രതിനിധികൾ പങ്കെടുത്തു, എത്ര പ്രമേയങ്ങൾ പാസാക്കി എന്നതിലുപരി സമ്മേളനത്തിനു ശേഷം സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ എന്ത് മാറ്റമുണ്ടായി എന്നതാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്. കഴിഞ്ഞ കാലത്തെ തെറ്റുകൾ സത്യസന്ധമായി വിലയിരുത്തിയോ? പുതിയ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിച്ചോ? പുതിയ രാഷ്ട്രീയ മുൻഗണനകൾ നിശ്ചയിച്ചോ? പുതിയ പ്രവർത്തകരെ ഉത്തരവാദിത്തത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നോ? സംഘടനാ ദൗർബല്യങ്ങൾ തിരുത്താനുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചോ? ജനങ്ങളുമായി ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്താൻ പുതിയ രീതികൾ രൂപപ്പെടുത്തിയോ? തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾക്കാണ് സമ്മേളനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ വിജയത്തെ നിർണയിക്കാൻ കഴിയുക. സമ്മേളനം ഒരു ചടങ്ങായി അവസാനിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അതിന്റെ സംഘടനാ പ്രാധാന്യം പരിമിതമായിരിക്കും; എന്നാൽ അത് സംഘടനയുടെ സ്വയംതിരുത്തലിന്റെയും പുനഃസംഘടനയുടെയും ഘട്ടമായി മാറുകയാണെങ്കിൽ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ മൂല്യം വളരെ വലുതായിരിക്കും.

സംഘടനാ ഔപചാരികത വളരുമ്പോൾ പാർട്ടി പ്രവർത്തനം ജനങ്ങളിൽനിന്ന് അകന്ന് സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ തന്നെ ചുറ്റിത്തിരിയാനുള്ള സാധ്യതയും വർധിക്കുന്നു. ഓഫീസുകളിൽ യോഗങ്ങൾ നടക്കുന്നു, റിപ്പോർട്ടുകൾ തയ്യാറാകുന്നു, സമ്മേളനങ്ങൾ നടക്കുന്നു, പ്രമേയങ്ങൾ പാസാകുന്നു; എന്നാൽ തൊഴിലാളിയുടെ ജോലിസ്ഥലത്ത്, കർഷകന്റെ കൃഷിയിടത്തിൽ, വിദ്യാർത്ഥിയുടെ വിദ്യാഭ്യാസപ്രശ്നത്തിൽ, യുവാവിന്റെ തൊഴിലന്വേഷണത്തിൽ, സ്ത്രീയുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ പാർട്ടിയുടെ ജീവിക്കുന്ന സാന്നിധ്യം കുറയുന്നു. ഇതോടെ പാർട്ടി സ്വന്തം പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് സ്വയം സംസാരിക്കുകയും സ്വയം വിലയിരുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു അടഞ്ഞ സംഘടനാ ചക്രം രൂപപ്പെടാം. ജനങ്ങൾ പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനത്തെ എങ്ങനെ കാണുന്നു, അവരുടെ ജീവിതത്തിൽ പാർട്ടിയുടെ ഇടപെടലിന് എന്ത് അർത്ഥമുണ്ട് എന്നത് ഈ ചക്രത്തിൽ പ്രതിഫലിക്കാതെ പോകും.

അതുകൊണ്ട് സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മാനദണ്ഡങ്ങളിലൊന്ന് ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റമായിരിക്കണം. ഒരു യോഗം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ജനങ്ങൾ ഒരു പ്രശ്നത്തെ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കിയോ? വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്നമായി കണ്ടിരുന്ന ഒരു വിഷയത്തിന്റെ സാമൂഹികവും വർഗപരവുമായ കാരണങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ തുടങ്ങിയോ? സ്വന്തം അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ബോധവാന്മാരായോ? കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ആവശ്യകത തിരിച്ചറിഞ്ഞോ? പുതിയ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് സ്വതന്ത്രമായി ചർച്ച ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയോ? ഇത്തരം മാറ്റങ്ങളാണ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ദീർഘകാല ഫലപ്രാപ്തിയുടെ പ്രധാന സൂചികകൾ.

അതുപോലെ തന്നെ ഒരു സംഘടനാ ഘടകത്തിന്റെ ജീവശക്തി അളക്കാനുള്ള പ്രധാന മാനദണ്ഡമാണ് പുതിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരെ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള അതിന്റെ കഴിവ്. വർഷങ്ങളായി അതേ ആളുകൾ തന്നെ എല്ലാ യോഗങ്ങളിലും സംസാരിക്കുകയും എല്ലാ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ സംഘടനയ്ക്ക് പുറമേയ്ക്ക് സ്ഥിരതയുണ്ടെങ്കിലും ഉള്ളിൽ വളർച്ചയില്ലായിരിക്കാം. പുതിയ ആളുകൾക്ക് ചുമതലകൾ നൽകുകയും അവരെ പരിശീലിപ്പിക്കുകയും തെറ്റുകളിൽനിന്ന് പഠിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും രാഷ്ട്രീയമായി വളർത്തുകയും വേണം. ഒരു നേതാവ് തന്റെ ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാവരെയും ആശ്രിതരാക്കി നിലനിർത്തുന്നതല്ല യഥാർത്ഥ നേതൃത്വം; തനിക്കുശേഷം കൂടുതൽ കഴിവുള്ളവരും കൂടുതൽ സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കുന്നവരുമായ പുതിയ തലമുറയെ വളർത്തുന്നതാണ്. അതുകൊണ്ട് ഒരു സംഘടനാ ഘടകം വർഷത്തിൽ എത്ര പരിപാടികൾ നടത്തി എന്നതിനൊപ്പം എത്ര പുതിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരെ സൃഷ്ടിച്ചു എന്നതും വിലയിരുത്തണം.

ജനങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ പ്രശ്നങ്ങളിൽ സംഘടന എത്രത്തോളം ഇടപെടുന്നു എന്നതും മറ്റൊരു നിർണായക മാനദണ്ഡമാണ്. ഒരു പ്രദേശത്തെ കുടിവെള്ള പ്രശ്നം, തൊഴിലാളികളുടെ വേതനപ്രശ്നം, കർഷകരുടെ ഉൽപ്പാദനച്ചെലവും വിപണി പ്രശ്നങ്ങളും, വിദ്യാർത്ഥികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസപ്രശ്നങ്ങൾ, യുവാക്കളുടെ തൊഴിലില്ലായ്മ, സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹിക സുരക്ഷ, പൊതുഗതാഗതം, ആരോഗ്യപരിചരണം, പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ പാർട്ടി സജീവമായി ഇടപെടുന്നുണ്ടോ എന്നത് പരിശോധിക്കണം. എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങളും ഉടൻ പരിഹരിക്കാൻ പാർട്ടിക്ക് കഴിയണമെന്നില്ല. എന്നാൽ പ്രശ്നത്തെ തിരിച്ചറിയുകയും ജനങ്ങളെ സംഘടിപ്പിക്കുകയും അവരുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് ബോധവൽക്കരിക്കുകയും ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങളെ ഉത്തരവാദിത്തപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നത് തന്നെ പ്രധാനപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ ഫലമാണ്. ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നത്തെ പാർട്ടിയുടെ പ്രശ്നമാക്കി മാറ്റാനും ജനങ്ങളുടെ കൂട്ടായ ശക്തിയെ രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലാക്കി മാറ്റാനും കഴിയുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് പ്രധാന ചോദ്യം.

സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഫലപ്രാപ്തി വിലയിരുത്തുമ്പോൾ സാമൂഹിക വ്യാപ്തിയും പരിശോധിക്കണം. ഒരേ ആളുകളെ മാത്രം ഉൾപ്പെടുത്തി നൂറുകണക്കിന് പരിപാടികൾ നടത്തുന്നത് സംഘടനയുടെ യഥാർത്ഥ വളർച്ചയല്ല. തൊഴിലാളികളിൽനിന്ന് കർഷകരിലേക്ക്, യുവാക്കളിൽനിന്ന് സ്ത്രീകളിലേക്ക്, വിദ്യാർത്ഥികളിൽനിന്ന് അസംഘടിത തൊഴിലാളികളിലേക്ക്, പരമ്പരാഗത തൊഴിൽവിഭാഗങ്ങളിൽനിന്ന് പുതിയ ഡിജിറ്റൽ തൊഴിൽരംഗങ്ങളിലേക്ക് പാർട്ടിയുടെ ബന്ധം വികസിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നത് പരിശോധിക്കണം. പുതിയ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് എത്താനുള്ള കഴിവാണ് ഒരു ജീവിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയുടെ പ്രധാന ഗുണങ്ങളിലൊന്ന്. സംഘടനയുടെ വലുപ്പം മാത്രം വർധിക്കുന്നുണ്ടോ, അതോ സാമൂഹിക വ്യാപ്തിയും രാഷ്ട്രീയ ആഴവും ഒരുമിച്ച് വർധിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം.

ഡിജിറ്റൽ കാലഘട്ടത്തിൽ സംഘടനാ ഔപചാരികതയ്ക്ക് പുതിയ രൂപങ്ങളും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ഒരു പോസ്റ്റ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു, ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അത് കണ്ടു, നൂറുകണക്കിന് likes ലഭിച്ചു എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം ഉണ്ടായി എന്ന് പറയാനാവില്ല. ഇവ digital outputs ആണ്. എന്നാൽ ആ ഇടപെടലിലൂടെ എത്ര പേർ ഗൗരവമായ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയിലേക്ക് കടന്നു, എത്ര പേർ പാർട്ടി പ്രവർത്തനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു, എത്ര പുതിയ പ്രവർത്തകർ രൂപപ്പെട്ടു, ഏതെങ്കിലും ജനകീയ പ്രവർത്തനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചോ എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ outcome. അതിനാൽ ഡിജിറ്റൽ ദൃശ്യതയും യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ട്.

സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിൽ പരാജയങ്ങൾക്കും വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഒരു പരിപാടി പരാജയപ്പെട്ടാൽ അത് മറച്ചുവയ്ക്കുകയോ വിജയമായി അവതരിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതിനു പകരം അതിൽനിന്ന് പഠിക്കണം. എന്തുകൊണ്ടാണ് ജനങ്ങൾ പങ്കെടുത്തില്ല? വിഷയം ജനങ്ങളുടെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നില്ലേ? പാർട്ടിയുടെ ഭാഷ അവർക്കു മനസ്സിലായില്ലേ? സംഘടനയ്ക്ക് പ്രാദേശിക ബന്ധം ദുർബലമായിരുന്നോ? പരിപാടിയുടെ രീതിയോ സമയമോ തെറ്റായിരുന്നോ? മറ്റേതെങ്കിലും സാമൂഹിക ശക്തി ജനങ്ങളെ കൂടുതൽ സ്വാധീനിച്ചിരുന്നോ? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കണം. അങ്ങനെ പരാജയം പോലും അടുത്ത രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനത്തിനുള്ള ഡാറ്റയായി മാറും. പരാജയം മറയ്ക്കുന്ന സംഘടനയ്ക്ക് പഠിക്കാൻ കഴിയില്ല; പരാജയത്തെ ശാസ്ത്രീയമായി വിശകലനം ചെയ്യുന്ന സംഘടനയ്ക്ക് വളരാൻ കഴിയും.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ സംഘടനാ ഔപചാരികതയെ രൂപവും ഉള്ളടക്കവും തമ്മിലുള്ള ഒരു വൈരുദ്ധ്യമായി കാണാം. യോഗം, റിപ്പോർട്ട്, സമ്മേളനം, പ്രമേയം, കമ്മിറ്റി തുടങ്ങിയ സംഘടനാ രൂപങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. അവ സംഘടനയുടെ സംയോജകബലത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നാൽ രൂപം ഉള്ളടക്കത്തെ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുമ്പോൾ അതേ സംയോജകബലം ജഡതയായി മാറുന്നു. യോഗങ്ങൾ വർധിക്കുന്നു, രേഖകൾ വർധിക്കുന്നു, സംഘടനാ ഘടന വിപുലമാകുന്നു; എന്നാൽ ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധവും രാഷ്ട്രീയ ഫലപ്രാപ്തിയും കുറയുന്നു. അതിനാൽ സംഘടനാ രൂപം രാഷ്ട്രീയ ഉള്ളടക്കത്തെ സേവിക്കണം; രാഷ്ട്രീയ ഉള്ളടക്കം സംഘടനാ രൂപത്തിന്റെ അടിമയാകരുത്. രൂപവും ഉള്ളടക്കവും തമ്മിലുള്ള ഈ ചലനാത്മക സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തുകയാണ് സംഘടനാ ഔപചാരികതയെ മറികടക്കാനുള്ള പ്രധാന മാർഗം.

അതുകൊണ്ട് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തെ വിലയിരുത്തുന്ന സംസ്കാരത്തിൽ ഒരു അടിസ്ഥാനപരമായ മാറ്റം ആവശ്യമാണ്. “എത്ര യോഗങ്ങൾ നടത്തി?” എന്ന ചോദ്യത്തോടൊപ്പം “ആ യോഗങ്ങൾ എന്ത് മാറ്റം സൃഷ്ടിച്ചു?” എന്നും ചോദിക്കണം. “എത്ര പ്രമേയങ്ങൾ പാസാക്കി?” എന്നതിനൊപ്പം “എത്ര പ്രമേയങ്ങൾ നടപ്പാക്കി?” എന്നും ചോദിക്കണം. “എത്ര പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചു?” എന്നതിനൊപ്പം “എത്ര പുതിയ ആളുകൾ രാഷ്ട്രീയമായി സജീവമായി?” എന്നും ചോദിക്കണം. “എത്ര അംഗങ്ങളെ ചേർത്തു?” എന്നതിനൊപ്പം “എത്ര അംഗങ്ങൾ സജീവ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരായി മാറി?” എന്നും ചോദിക്കണം. “എത്ര റിപ്പോർട്ടുകൾ സമർപ്പിച്ചു?” എന്നതിനൊപ്പം “ആ റിപ്പോർട്ടുകൾ ജനജീവിതത്തിന്റെ യാഥാർഥ്യത്തെ എത്രമാത്രം സത്യസന്ധമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു?” എന്നും ചോദിക്കണം.

ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സംഘടനാ റിപ്പോർട്ടിംഗ് തന്നെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. ഓരോ റിപ്പോർട്ടിലും പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ എണ്ണം രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനൊപ്പം അവയുടെ സാമൂഹിക ഫലവും രേഖപ്പെടുത്തണം. എത്ര പേർ പങ്കെടുത്തു എന്നതിനൊപ്പം എത്ര പുതിയ പ്രവർത്തകർ രൂപപ്പെട്ടു, എത്ര ജനവിഭാഗങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു, എന്ത് രാഷ്ട്രീയബോധം വളർന്നു, ഏത് ജനപ്രശ്നത്തിൽ ഇടപെട്ടു, എന്ത് ഫലം ലഭിച്ചു, എന്ത് പരാജയപ്പെട്ടു, പരാജയത്തിന്റെ കാരണം എന്തായിരുന്നു, അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ എന്ത് തിരുത്തൽ വേണം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുത്തണം. അപ്പോൾ റിപ്പോർട്ട് ഒരു കണക്കെടുപ്പ് രേഖയിൽനിന്ന് സംഘടനയുടെ പഠനരേഖയായി മാറും.

അവസാനം, കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അളവുകോൽ അതിന്റെ ഓഫീസുകളുടെ പ്രവർത്തനസാന്ദ്രതയോ യോഗങ്ങളുടെ എണ്ണമോ രേഖകളുടെ വലുപ്പമോ അല്ല. ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിൽ, സംഘടനാ ശേഷിയിൽ, വർഗബോധത്തിൽ, കൂട്ടായ പ്രവർത്തനശേഷിയിൽ, സാമൂഹിക സ്വാധീനത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്ന മാറ്റമാണ് അതിന്റെ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ മൂല്യം. യോഗങ്ങൾ പ്രവർത്തനത്തിനുള്ള ഉപകരണങ്ങളാണ്; പ്രവർത്തനം ജനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടാനുള്ള മാർഗമാണ്; ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലും രാഷ്ട്രീയബോധത്തിലും ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റമാണ് അതിന്റെ അന്തിമ ഫലം.

അതിനാൽ സംഘടനാ ഔപചാരികതയെ മറികടക്കാനുള്ള അടിസ്ഥാന തത്വം ഇങ്ങനെ ചുരുക്കാം: “യോഗം പ്രവർത്തനത്തിനുവേണ്ടിയാണ്; പ്രവർത്തനം ജനങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയാണ്; ജനങ്ങളിലെ രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹികവുമായ മാറ്റമാണ് പ്രവർത്തനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അളവുകോൽ.” ഈ തത്വം സംഘടനാ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമാകുമ്പോൾ യോഗങ്ങളും റിപ്പോർട്ടുകളും സമ്മേളനങ്ങളും പ്രമേയങ്ങളും സംഘടനയുടെ ഭാരമായി മാറാതെ ജനകീയ പരിവർത്തനത്തിന്റെ ഉപകരണങ്ങളായി മാറും. അപ്പോൾ സംഘടനാ അച്ചടക്കവും ജനകീയ ചലനവും പരസ്പരം വിരുദ്ധങ്ങളാകാതെ പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ശക്തികളായി മാറുകയും കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാ ജീവിതത്തിന് കൂടുതൽ ചലനാത്മകവും ജനാധിഷ്ഠിതവും ഫലപ്രദവുമായ സ്വഭാവം കൈവരിക്കുകയും ചെയ്യും.

11. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയത്തെ രാഷ്ട്രീയ വിജയവുമായി സമീകരിക്കൽ

കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയം പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു രാഷ്ട്രീയ മേഖലയാണ്. ജനാധിപത്യ സംവിധാനത്തിൽ അധികാരഘടനകളെ സ്വാധീനിക്കാനും ജനങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനും പൊതുനയങ്ങളിൽ ഇടപെടാനും സാമൂഹിക വിഭവങ്ങളുടെ വിതരണം മാറ്റാനും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം ഒരു പ്രധാന ഉപാധിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് പാർലമെന്ററി ജനാധിപത്യത്തിൽ ഭരണകൂടത്തിന്റെ നയങ്ങളും നിയമങ്ങളും ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നതിനാൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തെ അവഗണിക്കാൻ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് കഴിയില്ല. എന്നാൽ ഇതോടൊപ്പം ഒരു അടിസ്ഥാനപരമായ വ്യത്യാസം സംരക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്: തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയം കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഉപാധിയാണ്; അത് പാർട്ടിയുടെ ചരിത്രപരമായ അന്തിമ ലക്ഷ്യം തന്നെയല്ല.

തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയത്തെ തന്നെ രാഷ്ട്രീയ വിജയത്തിന്റെ പര്യായമായി കാണാൻ തുടങ്ങുമ്പോഴാണ് പ്രശ്നം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എത്ര സീറ്റുകൾ നേടി, എത്ര ശതമാനം വോട്ട് ലഭിച്ചു, ഏത് മുന്നണി അധികാരത്തിലെത്തി തുടങ്ങിയ കണക്കുകൾ പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ അവ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനത്തിന്റെ പൂർണ്ണ അളവുകോലല്ല. തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ചിട്ടും പാർട്ടി ജനങ്ങളിൽനിന്ന് അകന്നുപോകാം; സംഘടനാ ശേഷി ദുർബലമാകാം; പുതിയ തലമുറയുമായുള്ള ബന്ധം നഷ്ടപ്പെടാം; വർഗബോധം ക്ഷയിക്കാം; അധികാരകേന്ദ്രിതമായ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം വളരാം. മറുവശത്ത്, ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പരാജയപ്പെട്ടാലും പാർട്ടിക്ക് ജനകീയ സമരങ്ങളിലൂടെയും രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെയും പുതിയ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നതിലൂടെയും ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ ശക്തി വർധിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. അതിനാൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലവും രാഷ്ട്രീയ ഫലവും ഒരേ കാര്യമല്ല.

തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയം സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ താൽക്കാലികവും ചലനാത്മകവുമാണ്. ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ മുൻഗണനകൾ മാറുന്നു, സാമൂഹിക സഖ്യങ്ങൾ മാറുന്നു, രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങൾ മാറുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയം നേടുന്നതിനായി ചില താൽക്കാലിക രാഷ്ട്രീയ ഒത്തുതീർപ്പുകൾ ആവശ്യമായി വരാം. വിവിധ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളുമായി സഖ്യങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുക, ചില വിഷയങ്ങളിൽ ധാരണയിലെത്തുക, വിശാലമായ ജനാധിപത്യ മുന്നണികൾ രൂപപ്പെടുത്തുക തുടങ്ങിയവ പലപ്പോഴും രാഷ്ട്രീയമായി ആവശ്യമായേക്കാം. ഒത്തുതീർപ്പ് എന്ന വാക്ക് തന്നെ അവസരവാദത്തിന്റെ പര്യായമല്ല. രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രത്തിൽ ഇളവും സഖ്യവും ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ ഓരോ ഒത്തുതീർപ്പിന്റെയും പരിധിയും ലക്ഷ്യവും ദീർഘകാല പ്രത്യാഘാതവും വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്.

പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം ഇതാണ്: ഒരു താൽക്കാലിക രാഷ്ട്രീയ ഒത്തുതീർപ്പ് പാർട്ടിയുടെ ദീർഘകാല വർഗരാഷ്ട്രീയത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നുണ്ടോ, അതോ ക്രമേണ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നുണ്ടോ? ഒരു സഖ്യം തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിക്കാൻ സഹായിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ അതിന്റെ ഭാഗമായി പാർട്ടിക്ക് സ്വന്തം അടിസ്ഥാന വർഗതാൽപര്യങ്ങളിൽനിന്ന് പിന്നോട്ടുപോകേണ്ടിവരുന്നുണ്ടോ? ജനങ്ങളോട് പറയേണ്ട രാഷ്ട്രീയ സത്യങ്ങൾ മറച്ചുവയ്ക്കേണ്ടിവരുന്നുണ്ടോ? ഒരു പ്രത്യേക സാമൂഹിക വിഭാഗത്തിന്റെ വോട്ട് നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന ഭയത്തിൽ തത്വപരമായ നിലപാടുകൾ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടിവരുന്നുണ്ടോ? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാതെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് നേട്ടത്തെ മാത്രം മാനദണ്ഡമാക്കിയാൽ താൽക്കാലിക വിജയം ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ ദൗർബല്യമായി മാറാം.

തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ മറ്റൊരു അപകടം ജനങ്ങളെ വോട്ടർമാരായി മാത്രം കാണുന്ന പ്രവണതയാണ്. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്ത് ജനങ്ങൾ പാർട്ടിയുടെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ വിഭവങ്ങളായി മാറുകയും തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ പങ്കാളിത്തം കുറയുകയും ചെയ്താൽ പാർട്ടിയും ജനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഇടപാട് സ്വഭാവത്തിലേക്ക് മാറും. വോട്ട് ചോദിക്കുന്നതിനായി ജനങ്ങളെ സമീപിക്കുന്നതിനു പകരം, തെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾക്കിടയിലും ജനങ്ങളോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുകയും അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയ വിഷയങ്ങളാക്കി മാറ്റുകയും വേണം. ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ലക്ഷ്യം അഞ്ചു വർഷത്തിലൊരിക്കൽ വോട്ട് തേടുന്ന ജനങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതല്ല; തുടർച്ചയായി രാഷ്ട്രീയമായി സജീവരായ ജനങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ്.

ഇവിടെ ജനകീയ സമരങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാകുന്നു. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയവും ജനകീയ സമരങ്ങളും പരസ്പരം വേർതിരിച്ച മേഖലകളായി കാണരുത്. തൊഴിലാളികളുടെ വേതനം, കർഷകരുടെ ഭൂമി-ഉൽപ്പാദന പ്രശ്നങ്ങൾ, യുവാക്കളുടെ തൊഴിൽ, സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, പരിസ്ഥിതി, പൊതുസേവനങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന ജനകീയ സമരങ്ങളാണ് പാർട്ടിക്ക് ജനങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ ജീവിതവുമായി ബന്ധം നിലനിർത്താനുള്ള പ്രധാന മാർഗങ്ങൾ. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് ഈ സമരങ്ങളെ വോട്ടായി പരിവർത്തനം ചെയ്യുക മാത്രമല്ല, സമരങ്ങളിലൂടെ ജനങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയമായി ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും സംഘടനാ ശേഷി വളർത്തുകയും വേണം.

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണം തന്നെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസ പ്രക്രിയയായി മാറണം. എതിരാളിയെ തോൽപ്പിക്കാൻ വേണ്ടി മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ മാത്രം ഉയർത്തുന്നതിനു പകരം സമൂഹത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങളുടെ ഘടനാപരമായ കാരണങ്ങളെ ജനങ്ങൾക്ക് വിശദീകരിക്കണം. തൊഴിലില്ലായ്മ എന്തുകൊണ്ട് ഉണ്ടാകുന്നു? വിലക്കയറ്റത്തിന്റെ ഘടനാപരമായ കാരണങ്ങൾ എന്താണ്? പൊതുസമ്പത്തും സ്വകാര്യ മൂലധനവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം എന്താണ്? വിദ്യാഭ്യാസ-ആരോഗ്യ മേഖലകളിലെ നയമാറ്റങ്ങൾ ആരെ ബാധിക്കുന്നു? സാങ്കേതികവിദ്യയും AIയും തൊഴിൽബന്ധങ്ങളെ എങ്ങനെ മാറ്റുന്നു? പരിസ്ഥിതി പ്രതിസന്ധിയുടെ വർഗപരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ എന്താണ്? തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കണം. അപ്പോൾ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണം വെറും വോട്ടെടുപ്പ് യന്ത്രമല്ലാതെ രാഷ്ട്രീയബോധവൽക്കരണത്തിനുള്ള ഒരു വലിയ സാമൂഹിക വേദിയായി മാറും.

തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയം അധികാരത്തിലെത്താനുള്ള അവസരം നൽകുന്നു. എന്നാൽ അധികാരം തന്നെ ഒരു ലക്ഷ്യമായി മാറുമ്പോൾ കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ മാറ്റം സംഭവിക്കാം. അധികാരത്തിൽ തുടരുന്നതിനുള്ള സമ്മർദ്ദം പാർട്ടിയെ ചിലപ്പോൾ ജനങ്ങൾക്ക് പറയേണ്ട കഠിനമായ സത്യങ്ങളിൽനിന്ന് പിന്നോട്ടുപോകാൻ പ്രേരിപ്പിക്കാം. ജനപ്രീതി നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന ഭയത്തിൽ ദീർഘകാല സാമൂഹിക പരിഷ്കാരങ്ങൾ മാറ്റിവയ്ക്കാം. ഭരണപരമായ സ്ഥിരതയ്ക്കായി ജനകീയ സമരങ്ങളോട് അകലം പാലിക്കാം. ക്രമേണ പാർട്ടി സാമൂഹിക പരിവർത്തനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയിൽനിന്ന് ഭരണനിർവഹണത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാപനമായി മാറാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.

ഇത് പ്രത്യേകിച്ച് ദീർഘകാലം ഭരണത്തിൽ തുടരുന്ന കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടികൾക്ക് ഗൗരവമായി പരിഗണിക്കേണ്ട പ്രശ്നമാണ്. ഭരണകൂടം നടത്തേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തവും ജനകീയ സമരങ്ങളെ നയിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തവും തമ്മിൽ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. സർക്കാർ ഒരു പ്രശ്നത്തെ ഭരണപരമായി പരിഹരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ പാർട്ടി അതേ വിഷയത്തിൽ ജനങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങളും ആവശ്യങ്ങളും ഉയർത്തിക്കാട്ടേണ്ടി വരാം. ഈ രണ്ട് വേഷങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സൂക്ഷ്മമായി കൈകാര്യം ചെയ്യണം. ഭരണകൂടത്തിന്റെ സ്ഥിരത പാർട്ടിയുടെ ജനകീയ സ്വഭാവത്തെ വിഴുങ്ങാൻ പാടില്ല.

തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയവും അതുപോലെ ശാസ്ത്രീയമായി വിശകലനം ചെയ്യണം. പരാജയത്തെ മുഴുവൻ മാധ്യമപ്രചാരണത്തിന്റെയോ എതിരാളികളുടെ കള്ളപ്രചാരണത്തിന്റെയോ മാത്രം ഫലമായി കാണുന്നത് ആത്മവിമർശനത്തിന് തടസ്സമാകും. വോട്ടർമാരുടെ സാമൂഹിക ഘടന മാറിയോ? പുതിയ തലമുറ പാർട്ടിയിൽനിന്ന് അകന്നോ? സംഘടനാ പ്രവർത്തനം ദുർബലമായോ? സ്ഥാനാർത്ഥി തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പിഴവുണ്ടായോ? ഭരണപരമായ തീരുമാനങ്ങൾ ജനങ്ങളിൽ അസംതൃപ്തി സൃഷ്ടിച്ചോ? പാർട്ടിയുടെ ആശയപ്രചാരണം കാലഹരണപ്പെട്ടതായി തോന്നിയോ? പുതിയ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലേ? തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കണം.

അതുപോലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയത്തെയും വിമർശനാത്മകമായി പരിശോധിക്കണം. വിജയിച്ചു എന്നതുകൊണ്ട് എല്ലാ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളും ശരിയായിരുന്നു എന്ന് കരുതരുത്. ഏത് സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളുടെ പിന്തുണയാണ് ലഭിച്ചത്? ആ പിന്തുണയുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവം എന്താണ്? വിജയത്തിന്റെ അടിത്തറ താൽക്കാലികമായിരുന്നോ ദീർഘകാലമായിരുന്നോ? പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാ അടിത്തറ ശക്തിപ്പെട്ടോ? പുതിയ പ്രവർത്തകർ വളർന്നുവന്നോ? ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയബോധം വർധിച്ചോ? തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കണം. വിജയവും പരാജയവും രണ്ടും രാഷ്ട്രീയ പഠനത്തിനുള്ള ഡാറ്റകളാണ്.

ഇവിടെ വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വീണ്ടും ഉയർന്നുവരുന്നു. ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പ് മണ്ഡലത്തിലെ വോട്ടുകളുടെ കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ മാത്രമായി സമൂഹത്തെ കാണാൻ കഴിയില്ല. ഓരോ വോട്ടിനും പിന്നിൽ വ്യത്യസ്ത സാമൂഹിക താൽപര്യങ്ങളും വർഗബന്ധങ്ങളും സാംസ്കാരിക സ്വാധീനങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ പ്രതീക്ഷകളും ഉണ്ടായിരിക്കും. അതിനാൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രം വെറും electoral arithmetic ആയി ചുരുങ്ങരുത്. ഏത് വർഗങ്ങളും സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളും ഏത് രാഷ്ട്രീയ കാരണങ്ങളാൽ ഒരു പ്രത്യേക നിലപാട് സ്വീകരിക്കുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയ പഠനം ആവശ്യമാണ്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തെ താൽക്കാലിക രാഷ്ട്രീയ സമതുലിതാവസ്ഥകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരു പ്രക്രിയയായി കാണാം. വിവിധ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളുടെ താൽപര്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സംയോജകബലങ്ങളും വിയോജകബലങ്ങളും തെരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെ ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ ഫലത്തിലേക്ക് ചുരുങ്ങുന്നു. എന്നാൽ ആ ഫലം സ്ഥിരമല്ല. പുതിയ സാമ്പത്തിക മാറ്റങ്ങളും സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ സംഭവങ്ങളും ഈ സമതുലിതാവസ്ഥയെ വീണ്ടും മാറ്റും. അതുകൊണ്ട് ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം അന്തിമമായ രാഷ്ട്രീയ പരിഹാരമല്ല; അടുത്ത ഘട്ടത്തിലെ പുതിയ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾക്ക് തുടക്കമാകുന്ന ഒരു താൽക്കാലിക രാഷ്ട്രീയ അവസ്ഥയാണ്.

ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയവും വർഗരാഷ്ട്രീയവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പുനർനിർവചിക്കേണ്ടതുണ്ട്. തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നേടുന്ന അധികാരം ജനങ്ങളുടെ സംഘടനാ ശേഷി വർധിപ്പിക്കാനും തൊഴിലാളി-കർഷക സംഘടനകളെ ശക്തിപ്പെടുത്താനും പൊതുസേവനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാനും സാമൂഹിക അസമത്വങ്ങൾ കുറയ്ക്കാനും ജനാധിപത്യ അവകാശങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാനും ഉപയോഗിക്കണം. അധികാരം തന്നെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള രാഷ്ട്രീയമായി അത് ചുരുങ്ങരുത്. അധികാരം ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയെ വർധിപ്പിക്കുന്ന ഉപാധിയാകുമ്പോഴാണ് അതിന് കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ യഥാർത്ഥ മൂല്യം ലഭിക്കുന്നത്.

അതുപോലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് തോൽവിയുണ്ടായാലും ജനകീയ സമരങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസവും സംഘടനാ പ്രവർത്തനവും തുടരണം. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് പാർട്ടിയുടെ ജനബന്ധം നിലനിൽക്കുന്നതെങ്കിൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയത്തോടെ സംഘടനാ ചലനവും അവസാനിക്കും. എന്നാൽ ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം തെരഞ്ഞെടുപ്പിനപ്പുറം നിലനിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയം ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ പുനഃസംഘടനയ്ക്കുള്ള അവസരമായി മാറാം. അതിനാൽ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയജീവിതം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചക്രവുമായി മാത്രം ബന്ധിപ്പിക്കാതെ സാമൂഹിക ചലനത്തിന്റെ ദീർഘകാല പ്രക്രിയയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കണം.

തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തെ വർഗസംഘടനയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതും നിർണായകമാണ്. തൊഴിലാളി സംഘടനകൾ, കർഷക സംഘടനകൾ, വിദ്യാർത്ഥി-യുവജന സംഘടനകൾ, സ്ത്രീ സംഘടനകൾ, സാംസ്കാരിക കൂട്ടായ്മകൾ, പുതിയ തൊഴിൽവിഭാഗങ്ങളുടെ സംഘടനകൾ എന്നിവയുടെ സ്വതന്ത്രമായ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനശേഷി ശക്തിപ്പെടുത്തണം. പാർട്ടി ഈ സംഘടനകളെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് യന്ത്രങ്ങളായി മാത്രം ഉപയോഗിക്കാതെ അവയുടെ സ്വതന്ത്ര ജനകീയ രാഷ്ട്രീയ ശേഷി വളർത്തണം. അങ്ങനെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം താൽക്കാലിക വോട്ടുശക്തിയിൽനിന്ന് ദീർഘകാല സംഘടിത സാമൂഹിക ശക്തിയിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യാൻ കഴിയും.

അവസാനം, കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തെ വിലയിരുത്തേണ്ടത് സീറ്റുകളുടെ എണ്ണത്തിൽ മാത്രം അല്ല. തെരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെ പാർട്ടി എത്രത്തോളം ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയബോധം ഉയർത്തി, എത്ര പുതിയ പ്രവർത്തകരെ സൃഷ്ടിച്ചു, ഏത് സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളുമായി പുതിയ ബന്ധങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു, വർഗസംഘടന എത്രത്തോളം ശക്തിപ്പെട്ടു, ജനകീയ സമരങ്ങൾക്ക് എത്രത്തോളം പുതിയ ഊർജം ലഭിച്ചു, അധികാരം ലഭിച്ചിടത്ത് അത് ജനങ്ങളുടെ സാമൂഹിക ശക്തി വർധിപ്പിക്കാൻ എത്രത്തോളം ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങളിലൂടെയാണ്.

അതിനാൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം ഒരു ലക്ഷ്യസ്ഥാനമല്ല; ദീർഘകാല സാമൂഹിക പരിവർത്തനത്തിലേക്കുള്ള ഒരു ഇടനാഴിയാണ്. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് അധികാരം ജനങ്ങളുടെ ശക്തി വർധിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ അത് കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ശക്തമായ ഉപാധിയായി മാറുന്നു. എന്നാൽ അധികാരം സംരക്ഷിക്കുക എന്നത് തന്നെ അന്തിമ ലക്ഷ്യമാകുമ്പോൾ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയം ക്രമേണ വർഗരാഷ്ട്രീയത്തെ വിഴുങ്ങാൻ തുടങ്ങും. അതുകൊണ്ട് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രം എപ്പോഴും ജനകീയ സമരങ്ങളുമായും വർഗസംഘടനയുമായും രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസവുമായും സംഘടനാ വികസനവുമായും ബന്ധിപ്പിക്കണം. വോട്ടുകൾ നേടുക മാത്രമല്ല, വോട്ടർമാരെ രാഷ്ട്രീയമായി സജീവരായ പൗരന്മാരാക്കി മാറ്റുക; അധികാരം നേടുക മാത്രമല്ല, അധികാരത്തിലൂടെ ജനങ്ങളുടെ കൂട്ടായ ശക്തി വർധിപ്പിക്കുക; തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജയിക്കുക മാത്രമല്ല, സമൂഹത്തെ പരിവർത്തനം ചെയ്യാനുള്ള ദീർഘകാല വർഗശക്തി നിർമ്മിക്കുക — ഇതായിരിക്കണം കമ്യൂണിസ്റ്റ് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ദിശ.

12. അവസരവാദം

കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ തന്ത്രപരമായ ഇളവ് അനിവാര്യമാണ്. സമൂഹം നിശ്ചലമല്ല; വർഗബന്ധങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളും ജനങ്ങളുടെ മനോഭാവങ്ങളും സാമൂഹിക ശക്തികളുടെ പരസ്പരബന്ധങ്ങളും നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും ഒരേ രാഷ്ട്രീയരീതി, ഒരേ മുദ്രാവാക്യം, ഒരേ സഖ്യരീതി, ഒരേ സമരരൂപം എന്നിവ പിന്തുടരുന്നത് ശാസ്ത്രീയ രാഷ്ട്രീയമല്ല. ഒരു പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിൽ ഒരു ആവശ്യം മുൻഗണന നൽകേണ്ടിവരാം; മറ്റൊരു സാഹചര്യത്തിൽ മറ്റൊരു ആവശ്യം പ്രധാനമാകാം. ചിലപ്പോൾ പാർട്ടി ഒറ്റയ്ക്ക് മുന്നോട്ട് പോകേണ്ടിവരും; ചിലപ്പോൾ വിശാലമായ ജനാധിപത്യ സഖ്യം രൂപീകരിക്കേണ്ടിവരും. ഈ മാറ്റങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെടാനുള്ള കഴിവാണ് തന്ത്രപരമായ ഇളവ്.

എന്നാൽ തന്ത്രപരമായ ഇളവിനും തത്വപരമായ അവസരവാദത്തിനും ഇടയിൽ വ്യക്തമായ അതിർത്തിയുണ്ട്. തന്ത്രം മാറുന്നത് ലക്ഷ്യം മാറുന്നതല്ല. ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിൽ ഒരു മാർഗം സ്വീകരിക്കുകയും പിന്നീട് സാഹചര്യം മാറുമ്പോൾ മറ്റൊരു മാർഗത്തിലേക്ക് മാറുകയും ചെയ്യുന്നത് രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ താൽക്കാലിക രാഷ്ട്രീയ നേട്ടത്തിനായി പാർട്ടിയുടെ അടിസ്ഥാന വർഗതാൽപര്യങ്ങളെയും ആശയപരമായ നിലപാടുകളെയും ദീർഘകാല സാമൂഹിക ലക്ഷ്യങ്ങളെയും ഉപേക്ഷിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോഴാണ് തന്ത്രപരമായ ഇളവ് അവസരവാദമായി മാറുന്നത്.

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് പലപ്പോഴും സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി വിശാലമായ സാമൂഹിക സഖ്യങ്ങൾ രൂപീകരിക്കേണ്ടിവരും. തൊഴിലാളികളും കർഷകരും മധ്യവർഗ വിഭാഗങ്ങളും ജനാധിപത്യവാദികളും വിവിധ സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനങ്ങളും ചില പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഒരേ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യത്തിനായി ഒന്നിച്ചുനിൽക്കാം. ഫാസിസത്തെയോ ഏകാധിപത്യ പ്രവണതകളെയോ വർഗീയ രാഷ്ട്രീയത്തെയോ ജനാധിപത്യവിരുദ്ധ ശക്തികളെയോ ചെറുക്കുന്നതിന് വിശാലമായ ഐക്യം ആവശ്യമായേക്കാം. അതിനാൽ സഖ്യം എന്നത് സ്വതവേ അവസരവാദമല്ല. മറിച്ച് ശരിയായ സാഹചര്യത്തിൽ അത് ഫലപ്രദമായ തന്ത്രമായിരിക്കാം.

എന്നാൽ സഖ്യത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിനൊപ്പം പാർട്ടി സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ സ്വതന്ത്രതയും വർഗപരമായ വ്യക്തിത്വവും സംരക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്. സഖ്യത്തിലെ പങ്കാളിയുടെ എല്ലാ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളും സ്വന്തം നിലപാടുകളായി സ്വീകരിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല. ഒരു പ്രത്യേക വിഷയത്തിൽ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാം; എന്നാൽ അതേ സമയം അടിസ്ഥാനപരമായി വ്യത്യസ്തമായ രാഷ്ട്രീയ താൽപര്യങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ജനങ്ങളോട് തുറന്ന് പറയാനും കഴിയണം. സഖ്യം രാഷ്ട്രീയ ഐക്യത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേക മേഖലയാണ്; അത് സമ്പൂർണ്ണ ആശയപരമായ ലയനം അല്ല.

ഇവിടെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ തത്വം സ്വീകരിക്കാം: “സഖ്യത്തിൽ ഐക്യം, തത്വത്തിൽ സ്വാതന്ത്ര്യം.” പൊതുവായ ലക്ഷ്യത്തിനായി ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുമ്പോഴും പാർട്ടി സ്വന്തം വർഗവിശകലനം ഉപേക്ഷിക്കരുത്. സഖ്യത്തിന്റെ പരിധി എവിടെയാണ് അവസാനിക്കുന്നത് എന്ന് വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കണം. സഖ്യം പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന ഘട്ടത്തിൽ അത് തന്ത്രപരമായ ഉപാധിയിൽനിന്ന് രാഷ്ട്രീയ ആശ്രിതത്വമായി മാറും.

അവസരവാദം പലപ്പോഴും വലിയ ആശയപരമായ പ്രഖ്യാപനങ്ങളായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നില്ല. ചെറിയ ചെറിയ വിട്ടുവീഴ്ചകളിലൂടെയാണ് അത് വളരുന്നത്. “ഇത് ഇപ്പോൾ പറയേണ്ടതില്ല”, “ഈ വിഷയത്തിൽ മിണ്ടാതിരിക്കുന്നത് നല്ലതാണ്”, “ഈ വിഭാഗത്തെ അസന്തുഷ്ടരാക്കരുത്”, “തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കഴിഞ്ഞിട്ട് പറയാം”, “ഇപ്പോൾ സഖ്യം നിലനിർത്തുകയാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്” തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക വാദങ്ങൾ തുടർച്ചയായി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ഒരു ഘട്ടത്തിൽ പാർട്ടിയുടെ അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകൾ തന്നെ ക്രമേണ മങ്ങിയേക്കാം.

ഇതിന്റെ അപകടം താൽക്കാലിക നേട്ടം ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവത്തെ മാറ്റുന്നു എന്നതാണ്. ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഏതാനും സീറ്റുകൾ അധികം നേടുക എന്നത് താൽക്കാലിക നേട്ടമായിരിക്കാം. എന്നാൽ അതിനായി പാർട്ടി തുടർച്ചയായി സ്വന്തം വർഗപരമായ നിലപാടുകൾ മൃദൂകരിക്കുകയും ജനങ്ങൾക്ക് വ്യത്യസ്തമായ രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്താൽ പാർട്ടിയുടെ സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രീയ തിരിച്ചറിവ് ദുർബലമാകും. വോട്ടുകൾ വർധിച്ചേക്കാം; എന്നാൽ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം യഥാർത്ഥത്തിൽ കുറയാനും സാധ്യതയുണ്ട്.

അവസരവാദത്തിന്റെ മറ്റൊരു രൂപം ജനപ്രിയതയും രാഷ്ട്രീയ സത്യവും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യം തെറ്റായി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതാണ്. ഒരു പാർട്ടിക്ക് എല്ലാ സമയത്തും ജനപ്രിയമായ കാര്യങ്ങൾ മാത്രമേ പറയാനാകൂ എന്ന ധാരണ വളർന്നാൽ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ദൗത്യം തന്നെ നഷ്ടപ്പെടും. കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം ജനങ്ങളുടെ നിലവിലുള്ള ബോധത്തെ മാത്രം പിന്തുടരുന്നതല്ല; അവരുടെ അനുഭവങ്ങളിൽനിന്ന് ആരംഭിച്ച് കൂടുതൽ ആഴത്തിലുള്ള സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാൻ അവരെ സഹായിക്കുന്നതുമാണ്. അതിനാൽ ജനപ്രിയമല്ലാത്ത ഒരു സത്യം പോലും ആവശ്യമായപ്പോൾ വിശദീകരിക്കാനുള്ള രാഷ്ട്രീയ ധൈര്യം പാർട്ടിക്കുണ്ടാകണം.

ഇവിടെ തന്ത്രവും തത്വവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സൂക്ഷ്മമായി നിർവചിക്കണം. തന്ത്രം സാഹചര്യാനുസൃതമായി മാറാം. എന്നാൽ തന്ത്രം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനുള്ള മൂല്യാധിഷ്ഠിതവും വർഗപരവുമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ സ്ഥിരതയുള്ളതായിരിക്കണം. ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു പ്രത്യേക ഘട്ടത്തിൽ സഖ്യം ഉണ്ടാക്കാം; എന്നാൽ അത് തൊഴിലാളികളുടെയും അധ്വാനിക്കുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങളുടെയും താൽപര്യങ്ങളെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു എന്ന് പരിശോധിക്കണം. ഒരു നയത്തെ താൽക്കാലികമായി പിന്തുണയ്ക്കാം; എന്നാൽ അത് ദീർഘകാലത്ത് ഏത് സാമൂഹിക ശക്തിയെ ശക്തിപ്പെടുത്തും എന്ന് വിലയിരുത്തണം.

അതുകൊണ്ട് ഓരോ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനത്തിനും രണ്ട് തലത്തിലുള്ള വിലയിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്. ആദ്യത്തെ ചോദ്യം: “ഇത് ഇപ്പോൾ നമുക്ക് എന്ത് രാഷ്ട്രീയ നേട്ടം നൽകും?” രണ്ടാമത്തേതും അതിലും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ ചോദ്യം: “ഇത് ദീർഘകാലത്ത് നമ്മുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവത്തെ എങ്ങനെ മാറ്റും?” ആദ്യത്തെ ചോദ്യം മാത്രം ചോദിക്കുന്ന പാർട്ടി tactical gain-ന്റെ അടിമയാകാം. രണ്ടാമത്തെ ചോദ്യം കൂടി ചോദിക്കുന്ന പാർട്ടിക്കാണ് തന്ത്രവും തത്വവും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്താൻ കഴിയുക.

ഒരു സഖ്യത്തിന്റെ വർഗപരമായ പ്രത്യാഘാതവും പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കണം. ഒരു സഖ്യത്തിൽ പാർട്ടിക്ക് താൽക്കാലിക തെരഞ്ഞെടുപ്പ് നേട്ടം ലഭിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ ആ സഖ്യം ഏത് വർഗങ്ങളുടെയും സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളുടെയും രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം വർധിപ്പിക്കുന്നു? ആരുടെ താൽപര്യങ്ങളാണ് ദീർഘകാലത്ത് ശക്തിപ്പെടുന്നത്? പാർട്ടിയുടെ സ്വന്തം സംഘടനാ അടിത്തറ ശക്തമാകുന്നുണ്ടോ, അതോ സഖ്യകക്ഷിയുടെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നുണ്ടോ? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ പാടില്ല.

ഇവിടെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഗണിതവും വർഗരാഷ്ട്രീയവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കണം. ചിലപ്പോൾ ഒരു സഖ്യം electoral arithmetic-ൽ വളരെ ഫലപ്രദമായിരിക്കാം. വോട്ടുകളുടെ കൂട്ടിച്ചേർക്കലിലൂടെ സീറ്റുകൾ നേടാം. എന്നാൽ അതേ സഖ്യം പാർട്ടിയുടെ വർഗപരമായ സ്വതന്ത്രതയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ ചെലവ് വളരെ വലുതായേക്കാം. അതിനാൽ “എത്ര സീറ്റുകൾ നേടി?” എന്നതോടൊപ്പം “ഈ സഖ്യം നമ്മുടെ സാമൂഹിക അടിത്തറയെ എങ്ങനെ മാറ്റി?” എന്നും പരിശോധിക്കണം.

അവസരവാദത്തിന്റെ മറ്റൊരു രൂപമാണ് നയപരമായ മൗനം. ഒരു സഖ്യകക്ഷിയുമായുള്ള ബന്ധം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി ചില പ്രധാന വിഷയങ്ങളിൽ പാർട്ടി മിണ്ടാതിരിക്കാൻ തുടങ്ങുകയാണെങ്കിൽ ജനങ്ങളിൽ ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാകും. പാർട്ടി എന്തിനുവേണ്ടിയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത് എന്ന ചോദ്യം ഉയരും. രാഷ്ട്രീയ സുതാര്യത നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ പാർട്ടിയുടെ വിശ്വാസ്യതയും നഷ്ടപ്പെടും.

അതേസമയം എല്ലാ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും പരസ്യമായ സംഘർഷമായി മാറ്റേണ്ടതില്ല. സഖ്യരാഷ്ട്രീയത്തിൽ ചർച്ചയും ധാരണയും ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ ധാരണയ്ക്കും സ്വയംനിഷേധത്തിനും ഇടയിൽ വ്യക്തമായ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ഒരു പാർട്ടി സഖ്യം നിലനിർത്താൻ സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിത്വം തന്നെ മറച്ചുവയ്ക്കേണ്ടിവരുന്നുവെങ്കിൽ ആ സഖ്യത്തിന്റെ സ്വഭാവം പുനഃപരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കാൻ ശക്തമായ സംഘടനാ അടിത്തറയും ആവശ്യമാണ്. സഖ്യരാഷ്ട്രീയത്തിൽ പാർട്ടി എത്രത്തോളം സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കാനാകും എന്നത് അതിന്റെ ജനകീയ സംഘടനകളുടെ ശക്തിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. തൊഴിലാളി സംഘടനകൾ, കർഷക സംഘടനകൾ, യുവജന-വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനകൾ, സ്ത്രീ സംഘടനകൾ, സാംസ്കാരിക കൂട്ടായ്മകൾ എന്നിവ ശക്തമാണെങ്കിൽ പാർട്ടിക്ക് സഖ്യത്തിൽ സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ ശബ്ദം നിലനിർത്താൻ കഴിയും. സംഘടനാ അടിത്തറ ദുർബലമാണെങ്കിൽ പാർട്ടി സഖ്യകക്ഷികളുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനത്തിന് കൂടുതൽ വിധേയമാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

ഇവിടെ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. പ്രവർത്തകർക്ക് തന്ത്രപരമായ ഇളവും തത്വപരമായ അവസരവാദവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയാത്ത പക്ഷം ഏതു സഖ്യവും ആശയപരമായ ആശയക്കുഴപ്പത്തിന് കാരണമാകും. ഒരു പ്രത്യേക സഖ്യം എന്തിനാണ് ഉണ്ടാക്കിയത്, അതിന്റെ പരിധി എന്താണ്, ഏത് വിഷയങ്ങളിൽ സഹകരിക്കാം, ഏത് വിഷയങ്ങളിൽ സ്വന്തം നിലപാട് നിലനിർത്തണം, സഖ്യത്തിന്റെ ദീർഘകാല പ്രത്യാഘാതം എന്തായിരിക്കാം എന്നിവ പ്രവർത്തകർക്ക് വ്യക്തമായി വിശദീകരിക്കണം.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ ഇതിനെ താൽക്കാലിക രാഷ്ട്രീയ സമതുലിതാവസ്ഥയും ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ ചലനവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമായി കാണാം. വിവിധ സാമൂഹിക ശക്തികളുടെ സംയോജകബലങ്ങളും വിയോജകബലങ്ങളും ഒരു പ്രത്യേക ഘട്ടത്തിൽ ഒരു സഖ്യരൂപം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ആ സഖ്യം ഒരു നിശ്ചിത രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാൻ സഹായിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ അത് സ്ഥിരമായ സമതുലിതാവസ്ഥയല്ല. സാമൂഹിക ശക്തികളുടെ ബന്ധം മാറുമ്പോൾ സഖ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ അർത്ഥവും മാറും. അതിനാൽ ഒരു സഖ്യത്തെ ശാശ്വതമായ രാഷ്ട്രീയ സത്യമായി കാണാതെ സാഹചര്യപരമായ രാഷ്ട്രീയ ഉപാധിയായി കാണണം.

തന്ത്രപരമായ ഇളവിന്റെ ശരിയായ അർത്ഥം സ്വന്തം അടിസ്ഥാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുക എന്നല്ല; അവ കൈവരിക്കാൻ വ്യത്യസ്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത മാർഗങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുക എന്നതാണ്. ഒരു വിപ്ലവ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിക്ക് ചിലപ്പോൾ മുന്നോട്ട് പോകേണ്ടിവരും, ചിലപ്പോൾ പിൻവാങ്ങേണ്ടിവരും, ചിലപ്പോൾ ഒരു സഖ്യം രൂപീകരിക്കേണ്ടിവരും, ചിലപ്പോൾ ഒറ്റയ്ക്ക് നിലകൊള്ളേണ്ടിവരും. ഈ ചലനാത്മകത രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ ഓരോ നീക്കത്തിന്റെയും ദിശ ദീർഘകാല സാമൂഹിക ലക്ഷ്യവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കണം.

അതുകൊണ്ട് ഓരോ പ്രധാന തീരുമാനത്തിനും കുറഞ്ഞത് അഞ്ച് ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാവുന്നതാണ്: ഇത് ഇപ്പോൾ എന്ത് നേട്ടം നൽകും? ഇത് ഏത് സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തും? ഇത് പാർട്ടിയുടെ സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രീയ നിലപാടിനെ എങ്ങനെ ബാധിക്കും? ഇത് ദീർഘകാലത്ത് ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തെ ഉയർത്തുമോ കുറയ്ക്കുമോ? ഈ തീരുമാനത്തിന്റെ ഫലമായി അഞ്ചോ പത്തോ വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം പാർട്ടി കൂടുതൽ ശക്തമായ വർഗരാഷ്ട്രീയ ശക്തിയായിരിക്കുമോ, അതോ അധികാരത്തിനായി സഖ്യങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്ന സാധാരണ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പാർട്ടിയായി മാറുമോ?

ഇത്തരം ദീർഘകാല ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനുള്ള കഴിവാണ് അവസരവാദത്തിനെതിരായ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പ്രതിരോധം. കാരണം അവസരവാദം സാധാരണയായി ഇന്നത്തെ നേട്ടത്തെ വലുതാക്കി കാണിക്കുകയും നാളത്തെ രാഷ്ട്രീയ ചെലവിനെ ചെറുതാക്കി കാണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തന്ത്രപരമായ രാഷ്ട്രീയ ചിന്ത അതിന്റെ വിപരീതമാണ്. ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിന്റെ ആവശ്യകത അംഗീകരിക്കുമ്പോഴും അതിന്റെ ദീർഘകാല പ്രത്യാഘാതം നിരന്തരം പരിശോധിക്കുന്നു.

അവസാനമായി, ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് ആവശ്യമായത് തന്ത്രപരമായ കാഠിന്യമല്ല; തത്വപരമായ ഉറപ്പിനൊപ്പം തന്ത്രപരമായ ഇളവാണ്. തത്വങ്ങളിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുകയും മാർഗങ്ങളിൽ സൃഷ്ടിപരമായ ഇളവ് കാണിക്കുകയും വേണം. സഖ്യങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാം, എന്നാൽ സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രീയ ശബ്ദം നിലനിർത്തണം. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ധാരണകൾ ഉണ്ടാക്കാം, എന്നാൽ വർഗപരമായ ദിശ ഉപേക്ഷിക്കരുത്. താൽക്കാലികമായി പിൻവാങ്ങാം, എന്നാൽ ദീർഘകാല ലക്ഷ്യം മറക്കരുത്. ജനപ്രിയമല്ലാത്ത സാഹചര്യങ്ങളിലും ആവശ്യമായ രാഷ്ട്രീയ സത്യം പറയാനുള്ള കഴിവ് നിലനിർത്തണം.

അതിനാൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഒരു അടിസ്ഥാന തത്വമായി ഇങ്ങനെ പറയാം: “തന്ത്രത്തിൽ ഇളവ് ഉണ്ടാകാം; ലക്ഷ്യത്തിൽ ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാകരുത്. സഖ്യത്തിൽ സഹകരണം ഉണ്ടാകാം; രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിത്വം നഷ്ടപ്പെടരുത്. താൽക്കാലിക നേട്ടം സ്വീകരിക്കാം; എന്നാൽ അതിന്റെ വിലയായി ദീർഘകാല വർഗരാഷ്ട്രീയം ഉപേക്ഷിക്കരുത്.” ഒരു തീരുമാനം ഇപ്പോൾ പാർട്ടിക്ക് എത്ര സീറ്റുകളോ അധികാരമോ നൽകും എന്നതിനു പുറമെ, അത് പാർട്ടിയെ ദീർഘകാലത്ത് എന്താക്കി മാറ്റും എന്ന ചോദ്യം ചോദിക്കാൻ കഴിയുന്നിടത്താണ് തന്ത്രപരമായ ഇളവും തത്വപരമായ അവസരവാദവും തമ്മിലുള്ള നിർണായക അതിർത്തി നിലനിൽക്കുന്നത്.

13. പുരുഷാധിപത്യം, ജാതി, മതം, സാമൂഹിക മുൻവിധികൾ

കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി സമൂഹത്തിന് പുറത്തുള്ള ഒരു ശൂന്യസ്ഥലത്ത് നിലകൊള്ളുന്ന സംഘടനയല്ല. അത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ഒരു പ്രത്യേക ചരിത്രസമൂഹത്തിനകത്താണ്; അതേ സമൂഹത്തിൽ വളർന്ന മനുഷ്യരാണ് അതിലെ അംഗങ്ങളും പ്രവർത്തകരും നേതാക്കളും. അതുകൊണ്ട് സമൂഹത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന മുൻവിധികളും അധികാരബന്ധങ്ങളും സാംസ്കാരിക ശീലങ്ങളും വ്യക്തികളുടെ ബോധത്തിലേക്ക് കടന്നുവരാനുള്ള സാധ്യത സ്വാഭാവികമാണ്. കമ്യൂണിസ്റ്റ് ആശയങ്ങളിൽ വിശ്വസിക്കുന്ന ഒരാൾ പോലും കുടുംബത്തിൽനിന്നും സമൂഹത്തിൽനിന്നും വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽനിന്നും മത-ജാതി-പ്രാദേശിക സംസ്കാരങ്ങളിൽനിന്നും മാധ്യമങ്ങളിൽനിന്നും ലഭിച്ച ചില അബോധപൂർവമായ മുൻവിധികൾ വഹിച്ചേക്കാം. അതിനാൽ പാർട്ടി അംഗത്വം നേടിയതുകൊണ്ട് മാത്രം സാമൂഹിക മുൻവിധികളിൽനിന്ന് ഒരാൾ സ്വാഭാവികമായി വിമുക്തനാകുന്നില്ല.

ഇതാണ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയുടെ ആന്തരിക ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന വൈരുദ്ധ്യം. സമൂഹത്തെ മാറ്റാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന സംഘടനയ്ക്ക് ആദ്യം സ്വന്തം സംഘടനാ ജീവിതത്തിനകത്തും സമൂഹത്തിലെ അനീതിയുടെയും അസമത്വത്തിന്റെയും അവശിഷ്ടങ്ങൾ തിരിച്ചറിയേണ്ടിവരും. പുറത്തുള്ള ചൂഷണത്തിനെതിരെ പോരാടിക്കൊണ്ട് സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ തന്നെ അധികാരപരമായ അസമത്വങ്ങൾ നിലനിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യത ദുർബലമാകും. അതിനാൽ സാമൂഹിക വിമോചനവും സംഘടനാ സ്വയംതിരുത്തലും പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ച പ്രക്രിയകളാണ്.

സംഘടനയുടെ നിയമങ്ങളിൽ എല്ലാവർക്കും തുല്യ അവകാശമുണ്ടെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത് ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ അത് മാത്രം യഥാർത്ഥ സമത്വം ഉറപ്പാക്കുന്നില്ല. നിയമപരമായി എല്ലാവർക്കും ഒരേ വാതിൽ തുറന്നിരിക്കാം; എന്നാൽ ആ വാതിലിലൂടെ എല്ലാവർക്കും ഒരേ രീതിയിൽ പ്രവേശിക്കാനും മുന്നേറാനും കഴിയുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് കൂടുതൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം.

ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു സംഘടനയിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് അംഗത്വവും വോട്ടവകാശവും നേതൃസ്ഥാനത്തേക്ക് മത്സരിക്കാനുള്ള അവകാശവും ഉണ്ടാകാം. എന്നാൽ യോഗങ്ങളുടെ സമയം, കുടുംബപരമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ, യാത്രാസൗകര്യങ്ങളുടെ അഭാവം, പുരുഷകേന്ദ്രിതമായ സംഘടനാ സംസ്കാരം, സ്ത്രീകളുടെ അഭിപ്രായങ്ങളെ ഗൗരവമായി കാണാത്ത ശീലം എന്നിവ കാരണം അവരുടെ യഥാർത്ഥ പങ്കാളിത്തം കുറയുന്നുണ്ടെങ്കിൽ നിയമപരമായ സമത്വം മാത്രം മതിയാകില്ല.

അതുകൊണ്ട് സമത്വം അവകാശങ്ങളുടെ പ്രഖ്യാപനം മാത്രമല്ല; ആ അവകാശങ്ങൾ യാഥാർഥ്യത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള തുല്യമായ സാമൂഹികവും സംഘടനാപരവുമായ അവസരവുമാണ്. സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തത്തെ അംഗസംഖ്യയുടെ കണക്കായി മാത്രം കാണുന്നത് പര്യാപ്തമല്ല. ഒരു സംഘടനയിൽ നൂറുകണക്കിന് സ്ത്രീകൾ അംഗങ്ങളായിരിക്കാം; എന്നാൽ പ്രധാന തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നത് പുരുഷന്മാർ മാത്രമാണെങ്കിൽ സംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഘടനയിൽ യഥാർത്ഥ സമത്വം ഉണ്ടായിട്ടില്ല.

സ്ത്രീകൾക്ക് പൊതുപരിപാടികളിൽ പങ്കെടുക്കാനും പ്രചാരണപ്രവർത്തനം നടത്താനും പ്രകടനങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാനും മാത്രം അവസരം നൽകുന്നതിനു പകരം നയരൂപീകരണം, സംഘടനാ തീരുമാനങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾ, സാമ്പത്തിക തീരുമാനങ്ങൾ, നേതൃത്വനിർമാണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലും അവരുടെ സ്വതന്ത്രമായ രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടൽ ഉറപ്പാക്കണം.

സ്ത്രീകൾ സംസാരിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതിലും കൂടുതൽ പ്രധാനമാണ് അവരുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നത്. ഒരു സ്ത്രീ അഭിപ്രായം പറഞ്ഞ ശേഷം അതിനെ ഗൗരവമായി പരിഗണിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ഔപചാരികമായി മാത്രമേ നിലനിൽക്കൂ. അതിനാൽ സ്ത്രീകളുടെ രാഷ്ട്രീയ ശബ്ദത്തിന് സംഘടനാപരമായ സ്വാധീനവും ഉറപ്പാക്കണം.

സ്ത്രീകളെ ചില പ്രത്യേക വിഷയങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികളായി മാത്രം കാണുന്ന സമീപനവും ഒഴിവാക്കണം. സ്ത്രീകൾ സ്ത്രീകളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ മാത്രം സംസാരിക്കേണ്ടവരല്ല. സാമ്പത്തിക നയം, വ്യവസായം, കൃഷി, ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, വിദേശനയം, പരിസ്ഥിതി, ധനകാര്യം തുടങ്ങിയ എല്ലാ രാഷ്ട്രീയ വിഷയങ്ങളിലും സ്ത്രീകൾക്ക് തുല്യമായ രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടൽ ഉണ്ടായിരിക്കണം.

അതുപോലെ ഒരു സ്ത്രീ നേതാവിന്റെ കഴിവ് വിലയിരുത്തുമ്പോൾ കുടുംബം, വസ്ത്രധാരണം, വ്യക്തിപരമായ പെരുമാറ്റം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾക്ക് അനാവശ്യമായ പ്രാധാന്യം നൽകുകയും പുരുഷ നേതാക്കളെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം വിലയിരുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഇരട്ട മാനദണ്ഡങ്ങളും തിരിച്ചറിയണം.

മുൻവിധികൾ തീരുമാനങ്ങളിൽ മാത്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെടണമെന്നില്ല. ഭാഷയിലും അവ പ്രകടമാകാം. ചില സാമൂഹികവിഭാഗങ്ങളെ താഴ്ന്ന നിലയിൽ കാണുന്ന പ്രയോഗങ്ങൾ, സ്ത്രീകളെ പരിഹസിക്കുന്ന തമാശകൾ, പ്രത്യേക ജാതിയെയോ പ്രദേശത്തെയോ മതത്തെയോ കുറിച്ച് അപമാനകരമായ പൊതുവൽക്കരണങ്ങൾ എന്നിവ സംഘടനാ സംസ്കാരത്തിൽ സാധാരണമായി മാറാം.

ഇത്തരം ഭാഷയെ “വെറും തമാശ” എന്ന് പറഞ്ഞ് അവഗണിക്കുന്നത് അപകടകരമാണ്. ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്ന ഭാഷ മനുഷ്യരുടെ ബോധത്തെ സ്വാധീനിക്കുകയും സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ ചില വിഭാഗങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി താഴ്ന്നവരാണെന്ന ധാരണ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ ഭാഷയും രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് തിരിച്ചറിയണം.

ജാതി ഇന്ത്യൻ സമൂഹത്തിലെ ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള ചരിത്രപരമായ അധികാരഘടനകളിലൊന്നാണ്. അതിന്റെ സ്വാധീനം നിയമപരമായ വിലക്കുകൾ ഉണ്ടായാലും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളിലും വിവാഹരീതികളിലും താമസരീതികളിലും തൊഴിൽബന്ധങ്ങളിലും സാംസ്കാരിക പെരുമാറ്റങ്ങളിലും തുടരാം.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലെ അംഗങ്ങൾ ഈ സമൂഹത്തിൽനിന്നാണ് വരുന്നത്. അതിനാൽ ജാതിമുൻവിധികൾ പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകില്ലെന്ന് കരുതുന്നത് യാഥാർഥ്യബോധമില്ലാത്ത സമീപനമാണ്. പ്രധാനപ്പെട്ടത് അവയെ നിഷേധിക്കുകയല്ല; അവ പാർട്ടി പ്രവർത്തനത്തിൽ കടന്നുവരുന്നുണ്ടോ എന്ന് നിരന്തരം പരിശോധിക്കുകയാണ്.

ആരാണ് നേതൃത്വത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നത്? ആരുടെ അഭിപ്രായമാണ് കൂടുതൽ ഗൗരവമായി കേൾക്കപ്പെടുന്നത്? സ്ഥാനവിതരണത്തിൽ അദൃശ്യമായ സാമൂഹിക മുൻവിധികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടോ? ചില സാമൂഹികവിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ട പ്രവർത്തകർക്ക് സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ സ്വാഭാവികമായ രാഷ്ട്രീയ ഉയർച്ചയ്ക്ക് കൂടുതൽ തടസ്സമുണ്ടോ? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കണം.

ജാതിമുൻവിധികളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നത് ജാതീയത ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതാണെന്ന വാദം ചിലപ്പോൾ ഉയരാം. എന്നാൽ പ്രശ്നം മറച്ചുവയ്ക്കുന്നതിലൂടെ അത് ഇല്ലാതാകില്ല. ഒരു സാമൂഹിക വൈരുദ്ധ്യം നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അതിനെ ശാസ്ത്രീയമായി തിരിച്ചറിയുകയാണ് അതിനെ മറികടക്കാനുള്ള ആദ്യപടി.

മാർക്സിസ്റ്റ് സമീപനത്തിൽ സാമൂഹിക വിഭജനങ്ങളെ അവയുടെ ഭൗതികവും ചരിത്രപരവുമായ അടിത്തറയിൽ പരിശോധിക്കണം. ജാതിയും വർഗവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ലളിതമായ ഒന്നല്ല. ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ അവ പരസ്പരം മുറിച്ചുകടക്കുകയും പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യാം. അതിനാൽ ജാതിയെ വർഗവിശകലനത്തിന് പുറത്താക്കുന്നതും വർഗത്തെ ജാതിയിലേക്ക് ചുരുക്കുന്നതും രണ്ടും അപര്യാപ്തമാണ്.

മതവിശ്വാസം വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായിരിക്കാം. എന്നാൽ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയിൽ മതത്തിന്റെ പേരിൽ അംഗങ്ങളെ ഉയർന്നതോ താഴ്ന്നതോ ആയി കാണുന്നത് അംഗീകരിക്കാനാവില്ല. അതുപോലെ ഒരു വ്യക്തിയുടെ മതപശ്ചാത്തലം അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയശേഷിയെക്കുറിച്ചുള്ള മുൻവിധിയുടെ അടിസ്ഥാനമാകാനും പാടില്ല.

ഒരു പ്രത്യേക മതവിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവരെക്കുറിച്ച് പൊതുവായ സംശയങ്ങളും അവിശ്വാസവും വളർത്തുന്നത് സംഘടനാ ഐക്യത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തും. അതേസമയം മതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയ വിമർശനം തന്നെ തടയുന്നതും ശരിയല്ല. വ്യക്തിയുടെ മതപരമായ അവകാശവും മതസ്ഥാപനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക സ്വാധീനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനവും തമ്മിൽ വ്യക്തമായ വ്യത്യാസം പാലിക്കണം.

പ്രാദേശികതയും സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ അദൃശ്യമായ അധികാരബന്ധങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാം. ഒരു പ്രത്യേക പ്രദേശത്തുനിന്നുള്ള പ്രവർത്തകർക്ക് കൂടുതൽ സ്വാധീനം ലഭിക്കുകയും മറ്റൊരു പ്രദേശത്തുനിന്നുള്ളവർ സ്ഥിരമായി പിന്നിലാകുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടാകാം.

ഒരു സംസ്ഥാനത്തിനകത്തുപോലും വടക്ക്-തെക്ക്, നഗര-ഗ്രാമം, തീരപ്രദേശം-മലയോരം തുടങ്ങിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിലും സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിലും സ്വാധീനം ചെലുത്താം. ഈ വ്യത്യാസങ്ങളെ അവഗണിച്ചാൽ ചില പ്രദേശങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങൾ “പൊതുവായ യാഥാർഥ്യം” എന്ന നിലയിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടാം. അതുകൊണ്ട് നേതൃത്വത്തിലും നയരൂപീകരണത്തിലും വിവിധ പ്രദേശങ്ങളുടെ സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങൾക്ക് യഥാർത്ഥ പ്രതിനിധാനം ഉണ്ടാകണം.

ഭാഷയും അധികാരത്തിന്റെ ഒരു രൂപമായി പ്രവർത്തിക്കാം. ഒരു സംഘടനയിൽ ഒരു പ്രത്യേക ഭാഷയോ സംസാരശൈലിയോ മാത്രമാണ് ബൗദ്ധികമായും രാഷ്ട്രീയമായും “മികച്ചത്” എന്ന് കണക്കാക്കുന്നതെങ്കിൽ മറ്റു ഭാഷാപശ്ചാത്തലങ്ങളിലുള്ള പ്രവർത്തകർക്ക് സ്വാഭാവികമായ പിന്നാക്കാവസ്ഥ ഉണ്ടാകാം.

പ്രത്യേകിച്ച് ബഹുഭാഷാ സമൂഹത്തിൽ സംഘടനയുടെ ആശയങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ ഭാഷകളിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതും പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയഭാഷകളെ അംഗീകരിക്കുന്നതും പ്രധാനമാണ്. ഭാഷയുടെ വൈവിധ്യം സംഘടനാ ദൗർബല്യമല്ല; അത് ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം വികസിപ്പിക്കുന്ന സാമൂഹിക സമ്പത്താണ്. സാമൂഹിക മുൻവിധികളെ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ വർഗപരമായ വിശകലനം ഉപേക്ഷിക്കരുത്. ജാതി, ലിംഗം, മതം, പ്രദേശം, ഭാഷ തുടങ്ങിയ സാമൂഹിക വിഭജനങ്ങൾ പലപ്പോഴും സാമ്പത്തിക ബന്ധങ്ങളുമായി പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

ഒരു സ്ത്രീ തൊഴിലാളിയുടെ അനുഭവം ഒരു സമ്പന്ന സ്ത്രീയുടെ അനുഭവത്തോട് ഒരുപോലെയല്ല. ഒരു പിന്നാക്ക സാമൂഹികവിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട സമ്പന്ന വ്യക്തിയുടെ അനുഭവവും അതേ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ദരിദ്ര തൊഴിലാളിയുടെ അനുഭവവും ഒരുപോലെയല്ല. അതിനാൽ സാമൂഹിക അസമത്വത്തെ ഒരൊറ്റ മാനദണ്ഡത്തിലൂടെ മാത്രം വിശകലനം ചെയ്യുന്നത് പര്യാപ്തമല്ല.

വർഗബന്ധങ്ങളും സാമൂഹിക അധികാരബന്ധങ്ങളും പരസ്പരം എങ്ങനെ മുറിച്ചുകടക്കുന്നു എന്നതാണ് കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ പരിശോധിക്കേണ്ടത്. ഒരു പാർട്ടിയിൽ സ്ഥാനങ്ങൾ ഔപചാരികമായി എല്ലാവർക്കും തുറന്നിരിക്കാം. എന്നാൽ യാഥാർഥ്യത്തിൽ ചില വ്യക്തികൾക്ക് മാത്രമാണ് ഉയർന്ന സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് എത്താൻ കഴിയുന്നതെങ്കിൽ അതിന്റെ കാരണങ്ങൾ അന്വേഷിക്കണം.

നീണ്ടകാല സംഘടനാ പരിചയം മാത്രമാണോ മാനദണ്ഡം? അതോ സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളും വ്യക്തിപരമായ അടുപ്പവും സാമ്പത്തികശേഷിയും കുടുംബപശ്ചാത്തലവും പ്രാദേശിക സ്വാധീനവും കൂടി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടോ? ഒരേ സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലത്തിലുള്ളവരാണ് നിരന്തരം നേതൃത്വത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നതെങ്കിൽ സംഘടനാ ഘടനയിൽ അദൃശ്യമായ തടസ്സങ്ങളുണ്ടാകാം. അതുകൊണ്ട് സ്ഥാനവിതരണത്തിൽ കഴിവ്, രാഷ്ട്രീയബോധം, ജനബന്ധം, സംഘടനാ പ്രവർത്തനം, സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധത തുടങ്ങിയ വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കണം.

സ്ത്രീകൾക്ക് താഴെത്തട്ടിലെ സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിൽ വലിയ പങ്കുണ്ടായിട്ടും ഉയർന്ന നേതൃത്വത്തിൽ അവരുടെ സാന്നിധ്യം കുറവാണെങ്കിൽ അതിനെ “സ്ത്രീകൾക്ക് താൽപര്യമില്ല” എന്ന ലളിതമായ വിശദീകരണത്തിലേക്ക് ചുരുക്കരുത്.

നേതൃത്വത്തിലേക്ക് വളരാനുള്ള അവസരങ്ങൾ ഒരുപോലെ ലഭിച്ചോ? പരിശീലനം ലഭിച്ചോ? പ്രധാനപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ ചുമതലകൾ നൽകിയോ? തീരുമാനമെടുക്കുന്ന വേദികളിൽ അവർക്ക് സംസാരിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചോ? കുടുംബപരമായ ചുമതലകളുടെ അസമമായ ഭാരമുണ്ടോ? സംഘടനാ സമയക്രമം എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെ പ്രാപ്യമാണോ?

ഇത്തരം ഘടകങ്ങൾ പരിശോധിച്ചശേഷമാണ് യഥാർത്ഥ കാരണം മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുക. സ്ത്രീകൾക്ക് നേതൃത്വസ്ഥാനങ്ങൾ നൽകുന്നതിൽ മറ്റൊരു അപകടം പ്രതീകാത്മക പ്രതിനിധാനമാണ്. ഒരു സ്ത്രീ ഒരു സ്ഥാനത്ത് ഇരിക്കുന്നു എന്നത് മാത്രം മതിയല്ല. അവർക്ക് സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കാനും അഭിപ്രായം പറയാനും തീരുമാനം എടുക്കാനും വിമർശിക്കാനും കഴിയണം.

ഒരു സ്ത്രീ നേതാവ് മറ്റൊരാളുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധിയായി മാത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടെങ്കിൽ അത് യഥാർത്ഥ ശാക്തീകരണമല്ല. സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിത്വവും തീരുമാനശേഷിയും വളർത്താനുള്ള അവസരമാണ് യഥാർത്ഥ നേതൃത്വവികസനം.

സ്ത്രീകളുടെ സംഘടനാ പങ്കാളിത്തത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന മേഖല കുടുംബബന്ധങ്ങളാണ്. കുടുംബപരമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ അസമമായി സ്ത്രീകളുടെ മേൽ പതിക്കുന്ന സമൂഹത്തിൽ പാർട്ടി പ്രവർത്തനത്തിനായി ആവശ്യമായ സമയം കണ്ടെത്തുന്നത് അവർക്കു കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടാകാം.

ഇത് വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്നമായി മാത്രം കാണാതെ സംഘടനാ ആസൂത്രണത്തിന്റെ ഭാഗമായി കാണണം. യോഗങ്ങളുടെ സമയം, യാത്ര, താമസം, കുട്ടികളുടെയും മുതിർന്നവരുടെയും പരിചരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രായോഗിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ തുടങ്ങിയവ പരിഗണിക്കുന്ന സംഘടനാ രീതികൾ വികസിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഒരു സംഘടനയുടെ രേഖകളിൽ സമത്വത്തെക്കുറിച്ച് എത്ര മനോഹരമായ വാക്കുകൾ ഉണ്ടായാലും ദൈനംദിന പെരുമാറ്റത്തിലാണ് യഥാർത്ഥ സംസ്കാരം പ്രകടമാകുന്നത്. ആരാണ് സംസാരിക്കുമ്പോൾ ഇടയിൽ തടസ്സപ്പെടുന്നത്? ആരുടെ അഭിപ്രായമാണ് ഗൗരവമായി സ്വീകരിക്കുന്നത്? ആരുടെ തെറ്റ് വലിയ പ്രശ്നമാകുന്നു? ആരുടെ തെറ്റ് “സ്വാഭാവികം” എന്ന് കാണുന്നു? ആരെയാണ് നിരന്തരം വിശദീകരണം നൽകാൻ നിർബന്ധിക്കുന്നത്?

ഇത്തരം സൂക്ഷ്മമായ പെരുമാറ്റരീതികളിലാണ് പലപ്പോഴും മുൻവിധികൾ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ സംഘടനാ സമത്വം നിയമങ്ങളിലും പ്രമേയങ്ങളിലും മാത്രമല്ല, ദൈനംദിന രാഷ്ട്രീയ പെരുമാറ്റത്തിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടണം. എല്ലാ മുൻവിധികളും മനഃപൂർവമായവയല്ല. പലപ്പോഴും വ്യക്തിക്ക് താൻ മുൻവിധിയോടെ പെരുമാറുന്നു എന്ന ബോധം പോലും ഉണ്ടായിരിക്കില്ല. ബാല്യത്തിൽനിന്നും കുടുംബത്തിൽനിന്നും സമൂഹത്തിൽനിന്നും ലഭിച്ച ധാരണകൾ സ്വാഭാവികമായ സത്യങ്ങളായി തോന്നാം.

അതുകൊണ്ട് ഇത്തരം വിഷയങ്ങളിൽ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസവും ആത്മവിമർശനവും ആവശ്യമാണ്. “ഞാൻ മുൻവിധിയില്ലാത്തവനാണ്” എന്ന അവകാശവാദത്തേക്കാൾ “എന്റെ ചിന്തയിലും പെരുമാറ്റത്തിലും മുൻവിധി കടന്നുവരുന്നുണ്ടോ എന്ന് ഞാൻ നിരന്തരം പരിശോധിക്കും” എന്ന സമീപനമാണ് ശാസ്ത്രീയം.

സാമൂഹിക അധികാരം, സാംസ്കാരിക മുൻവിധി, സാമൂഹിക മനഃശാസ്ത്രം എന്നിവയും പഠിക്കണം. മുൻവിധികൾ എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുന്നു? അവ വ്യക്തികളുടെ പെരുമാറ്റത്തെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു? സ്ഥാപനങ്ങൾ അവയെ എങ്ങനെ പുനരുത്പാദിപ്പിക്കുന്നു? ഭാഷയിലും മാധ്യമങ്ങളിലും അവ എങ്ങനെ പ്രകടമാകുന്നു? എന്നീ വിഷയങ്ങൾ പഠിക്കണം.

ഇത് ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിനെതിരായ കുറ്റപ്പെടുത്തലായി അവതരിപ്പിക്കാതെ മനുഷ്യബോധത്തെ സാമൂഹികമായി രൂപപ്പെടുത്തുന്ന പ്രക്രിയയെ മനസ്സിലാക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ പഠനമായി അവതരിപ്പിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്.

കാലാനുസൃതമായി പാർട്ടി സ്വന്തം സംഘടനാ ഘടന പരിശോധിക്കണം. നേതൃത്വത്തിൽ വിവിധ സാമൂഹികവിഭാഗങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം എങ്ങനെയാണ്? സ്ത്രീകൾക്ക് യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ അധികാരമുണ്ടോ? പുതിയ തലമുറയുടെ സാന്നിധ്യം എത്രമാത്രം? വിവിധ പ്രദേശങ്ങളുടെയും ഭാഷകളുടെയും അനുഭവങ്ങൾ പ്രതിഫലിക്കുന്നുണ്ടോ? താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകർക്ക് ഉയർന്ന നേതൃത്വത്തിലേക്ക് വളരാനുള്ള അവസരമുണ്ടോ?

ഇത്തരം പരിശോധന ഒരു കണക്കെടുപ്പായി മാത്രം കാണരുത്. സംഘടനയുടെ ആന്തരിക സാമൂഹിക ഘടനയും അതിന്റെ പ്രഖ്യാപിത സമത്വാദർശവും തമ്മിലുള്ള അകലം കണ്ടെത്താനുള്ള ഉപാധിയായി കാണണം. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ സാമൂഹിക മുൻവിധികളെ സംഘടനയ്ക്കകത്തെ വിയോജകബലങ്ങളുടെ ഒരു രൂപമായി കാണാം. സമൂഹത്തിലെ പഴയ അധികാരബന്ധങ്ങൾ സംഘടനയ്ക്കകത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ അവ സംഘടനയുടെ പൊതുലക്ഷ്യത്തോടും സമത്വാദർശത്തോടും വൈരുദ്ധ്യത്തിൽ വരുന്നു.

സംഘടനയുടെ പ്രഖ്യാപിത സമത്വബോധം ഒരു സംയോജകബലമായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ സമൂഹത്തിൽനിന്ന് കടന്നുവരുന്ന ജാതീയ, ലിംഗ, മത, പ്രാദേശിക, ഭാഷാപരമായ മുൻവിധികൾ വിയോജകബലങ്ങളായി പ്രവർത്തിക്കാം. ഇവയെ അടിച്ചമർത്തി മറച്ചുവയ്ക്കുന്നതിന് പകരം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെയും സംഘടനാ പരിഷ്കാരത്തിലൂടെയും പരിഹരിക്കുമ്പോഴാണ് സംഘടന ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള സമതുലിതാവസ്ഥയിലെത്തുന്നത്. ഇവിടെ സംഘടനയുടെ ലക്ഷ്യം മുൻവിധിയുള്ള വ്യക്തികളെ മാത്രം കണ്ടെത്തി ശിക്ഷിക്കുക എന്നതല്ല. മുൻവിധികൾ പുനരുത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന സാമൂഹികവും സംഘടനാപരവുമായ സാഹചര്യങ്ങളെ മാറ്റുകയാണ്.

ഒരു പാർട്ടി ഒരിക്കൽ സ്ത്രീകൾക്ക് കൂടുതൽ സ്ഥാനങ്ങൾ നൽകി, ജാതിമുൻവിധിക്കെതിരെ പ്രമേയം പാസാക്കി, പ്രാദേശിക പ്രതിനിധാനം വർധിപ്പിച്ചു എന്നതുകൊണ്ട് സമത്വപ്രശ്നം എന്നെന്നേക്കുമായി പരിഹരിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് കരുതരുത്. സമൂഹം മാറുന്നു; സംഘടനയും മാറുന്നു; അധികാരബന്ധങ്ങളും മാറുന്നു.

അതിനാൽ സമത്വവും ഒരു നിരന്തരമായ സംഘടനാ പ്രക്രിയയാണ്. പുതിയ തലമുറയിൽ പുതിയ മുൻവിധികൾ ഉണ്ടാകാം. സാങ്കേതികവിദ്യയും സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളും പുതിയ തരത്തിലുള്ള സാമൂഹിക വിഭജനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാം. സാമ്പത്തിക മാറ്റങ്ങൾ പുതിയ അസമത്വങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാം. അതുകൊണ്ട് സംഘടനയുടെ സ്വയംപരിശോധന തുടർച്ചയായിരിക്കണം.

ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ തത്വം കൂടി ശ്രദ്ധിക്കണം. സാമൂഹിക മുൻവിധികൾക്കെതിരായ പോരാട്ടം തൊഴിലാളിവർഗത്തിന്റെ പൊതുവായ ഐക്യത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയിൽ നടത്തരുത്. മറിച്ച് യഥാർത്ഥ വർഗ ഐക്യം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയിലായിരിക്കണം.

ഒരു തൊഴിലാളിയെ ജാതി, മതം, ലിംഗം, പ്രദേശം എന്നിവയുടെ പേരിൽ താഴ്ത്തിക്കാണിക്കുന്ന സാഹചര്യം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ “വർഗ ഐക്യം” എന്ന മുദ്രാവാക്യം മാത്രം വിളിച്ചാൽ ആ വിഭജനം ഇല്ലാതാകില്ല. വർഗ ഐക്യത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്ന സാമൂഹിക മുൻവിധികളെ നേരിടുമ്പോഴാണ് കൂടുതൽ ആഴത്തിലുള്ള വർഗ ഐക്യം സാധ്യമാകുന്നത്.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി സമൂഹത്തിലെ മുൻവിധികളിൽനിന്ന് സ്വയം പൂർണ്ണമായി വേർതിരിച്ചുനിർത്തിയ ഒരു ശുദ്ധമായ ഇടമല്ല. സമൂഹത്തിൽനിന്ന് വരുന്ന മനുഷ്യരാണ് അതിന്റെ അംഗങ്ങൾ; അതിനാൽ സമൂഹത്തിലെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളും മുൻവിധികളും സംഘടനയ്ക്കകത്തും പ്രത്യക്ഷപ്പെടാം. ഇതിനെ നിഷേധിക്കുന്നത് സംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയ പക്വതയല്ല; തിരിച്ചറിഞ്ഞ് തിരുത്തുന്നതാണ് രാഷ്ട്രീയ പക്വത.

സ്ത്രീകൾക്ക് എണ്ണം മാത്രമല്ല, ശബ്ദവും അധികാരവും നേതൃത്വവും നൽകണം. ജാതിമുൻവിധികളെ മറച്ചുവയ്ക്കാതെ അവയുടെ സാമൂഹിക വേരുകൾ പരിശോധിക്കണം. മതപരമായ മുൻവിധികൾ സംഘടനാ ബന്ധങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കണം. പ്രാദേശികതയും ഭാഷയും അധികാരവിതരണത്തെ ബാധിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കണം. പുതിയ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങൾ സംഘടനയിൽ എങ്ങനെ പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന് നിരന്തരം വിലയിരുത്തണം.

അവസാനം, സമൂഹത്തെ മാറ്റാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി സ്വന്തം സംഘടനാ ജീവിതത്തിലും സമത്വത്തിന്റെ ഉയർന്ന മാതൃക സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിക്കണം. പുറത്തുള്ള അനീതിക്കെതിരെ പോരാടുകയും അകത്തുള്ള മുൻവിധികളെ അവഗണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഒരു വൈരുദ്ധ്യമാണ്. ആ വൈരുദ്ധ്യത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് പരിഹരിക്കുന്നതിലൂടെയാണ് സംഘടനയുടെ സംയോജകബലം കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നത്.

അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ സാമൂഹിക സമത്വം പാർട്ടിയുടെ പുറംലോകത്തേക്കുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ മുദ്രാവാക്യം മാത്രമല്ല; പാർട്ടിയുടെ സ്വന്തം സംഘടനാ ജീവിതത്തെ നിരന്തരം പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ആന്തരിക ജനാധിപത്യ തത്വം കൂടിയാണ്. സമൂഹത്തിലെ പഴയ മുൻവിധികളെ സംഘടനയ്ക്കകത്ത് പുനരുത്പാദിപ്പിക്കാതെ, അവയെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് വിമർശിച്ച് തിരുത്താൻ കഴിയുന്നിടത്താണ് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി യഥാർത്ഥത്തിൽ പുതിയ സാമൂഹികബന്ധങ്ങളുടെ മാതൃകയായി മാറുന്നത്.

14. സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിലെ രാഷ്ട്രീയ അനാശാസ്യം

ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം പരമ്പരാഗത പൊതുയോഗങ്ങളുടെയും പ്രകടനങ്ങളുടെയും പത്രപ്രചാരണത്തിന്റെയും പരിധി കടന്ന് ഡിജിറ്റൽ മേഖലയിലേക്ക് മാറിയിരിക്കുകയാണ്. സോഷ്യൽ മീഡിയ, വീഡിയോ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ, മെസേജിംഗ് ആപ്പുകൾ, ഓൺലൈൻ വാർത്താമാധ്യമങ്ങൾ, പോഡ്കാസ്റ്റുകൾ, ഡിജിറ്റൽ കമ്യൂണിറ്റികൾ എന്നിവ ഇന്ന് രാഷ്ട്രീയ ആശയങ്ങൾ രൂപപ്പെടുകയും പ്രചരിക്കുകയും ഏറ്റുമുട്ടുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രധാന ഇടങ്ങളായി മാറിയിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാ സംസ്കാരം പാർട്ടി ഓഫീസുകളിലും യോഗങ്ങളിലും സമ്മേളനങ്ങളിലും മാത്രം പ്രതിഫലിക്കുന്നതല്ല; ഓരോ പ്രവർത്തകന്റെയും ഡിജിറ്റൽ പെരുമാറ്റത്തിലും അത് പ്രതിഫലിക്കുന്നു. ഒരു പ്രവർത്തകൻ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ എന്ത് പങ്കുവയ്ക്കുന്നു, എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കുന്നു, എതിരാളികളെ എങ്ങനെ വിമർശിക്കുന്നു, വിവരങ്ങൾ എങ്ങനെ പരിശോധിക്കുന്നു, വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളോട് എങ്ങനെ പെരുമാറുന്നു എന്നിവയെല്ലാം പാർട്ടിയുടെ പൊതുചിത്രത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങളായി കാണേണ്ടതുണ്ട്.

ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളുടെ പ്രത്യേകത അവയുടെ വേഗതയും വ്യാപ്തിയുമാണ്. ഒരു യോഗത്തിൽ പറഞ്ഞ ഒരു തെറ്റായ വാക്ക് കുറച്ച് ആളുകളിൽ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടാം; എന്നാൽ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു തെറ്റായ വിവരം ഏതാനും മിനിറ്റുകൾക്കുള്ളിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളിലെത്താം. അതുപോലെ ഒരു പ്രവർത്തകന്റെ വ്യക്തിപരമായ അധിക്ഷേപം പോലും പാർട്ടിയുടെ ഔദ്യോഗിക നിലപാടായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടാം. ഒരു രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തകർ വലിയ തോതിൽ ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിൽ സജീവരായിരിക്കുമ്പോൾ അവരുടെ വ്യക്തിപരമായ ഓൺലൈൻ പെരുമാറ്റത്തിനും സംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യതയ്ക്കും ഇടയിൽ ഒരു ബന്ധം രൂപപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ “ഇത് എന്റെ വ്യക്തിപരമായ സോഷ്യൽ മീഡിയ അക്കൗണ്ടാണ്” എന്ന വാദം എല്ലായ്പ്പോഴും രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യാഘാതങ്ങളിൽനിന്ന് വ്യക്തിയെ ഒഴിവാക്കണമെന്നില്ല.

ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഗുരുതരമായ പ്രശ്നങ്ങളിലൊന്നാണ് വ്യാജവാർത്തയും തെറ്റായ വിവരങ്ങളും. ഒരു രാഷ്ട്രീയ എതിരാളിയെക്കുറിച്ചുള്ള തെളിവില്ലാത്ത ആരോപണം, വ്യാജമായ ഒരു ചിത്രം, പഴയ സംഭവത്തെ പുതിയ സംഭവമായി അവതരിപ്പിക്കൽ, തിരുത്തിയ വീഡിയോ, സന്ദർഭത്തിൽനിന്ന് അടർത്തിയെടുത്ത പ്രസ്താവന, വ്യാജ കണക്ക് തുടങ്ങിയവ വളരെ വേഗത്തിൽ പ്രചരിക്കാം. പലപ്പോഴും ഒരു പ്രവർത്തകൻ അത് സത്യമാണെന്ന് കരുതി പങ്കുവയ്ക്കുന്നതായിരിക്കാം. എന്നാൽ ഉദ്ദേശപൂർവമല്ലാത്ത തെറ്റായ പ്രചാരണം പോലും അതിന്റെ ഫലത്തിൽ തെറ്റായ വിവരപ്രചാരണമായി മാറുന്നു. അതിനാൽ തെറ്റായ വിവരം പ്രചരിപ്പിക്കാനുള്ള ഉദ്ദേശമില്ലായ്മ അതിന്റെ സാമൂഹിക പ്രത്യാഘാതം ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ല.

ഇവിടെ രാഷ്ട്രീയ ആവേശവും വസ്തുതാപരമായ ഉത്തരവാദിത്തവും തമ്മിൽ ഒരു സന്തുലിതാവസ്ഥ ആവശ്യമാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകന് സ്വന്തം പാർട്ടിയെ സംരക്ഷിക്കാനും എതിരാളികളുടെ തെറ്റുകൾ തുറന്നുകാട്ടാനും സ്വാഭാവികമായ രാഷ്ട്രീയ താൽപര്യമുണ്ടാകും. എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയ താൽപര്യം വസ്തുത പരിശോധിക്കാനുള്ള ബാധ്യത ഇല്ലാതാക്കരുത്. “നമ്മുടെ പക്ഷത്തിന് അനുകൂലമാണെങ്കിൽ ആദ്യം പ്രചരിപ്പിക്കുക, പിന്നീട് ശരിയാണോ എന്ന് നോക്കാം” എന്ന സമീപനം ദീർഘകാലത്ത് പാർട്ടിയുടെ വിശ്വാസ്യതയെ തന്നെ തകർക്കും. സത്യത്തിന്റെ മാനദണ്ഡം രാഷ്ട്രീയ സൗകര്യത്തിനനുസരിച്ച് മാറ്റുന്ന നിമിഷത്തിലാണ് രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണം വിശ്വാസ്യത നഷ്ടപ്പെടുന്നത്.

രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളെ വിമർശിക്കുന്നതും അവരെ മനുഷ്യരഹിതമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നതും തമ്മിൽ വ്യക്തമായ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ഒരു പാർട്ടിയുടെ നയം തെറ്റാണെന്ന് പറയാം; അതിന്റെ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളെ വിശകലനം ചെയ്യാം; അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളുടെ സാമൂഹിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളെ വിമർശിക്കാം; ഒരു നേതാവിന്റെ പൊതുപ്രവർത്തനത്തെ തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ചോദ്യം ചെയ്യാം. എന്നാൽ എതിരാളിയെ മനുഷ്യനെന്ന നിലയിൽ തന്നെ അപമാനിക്കുന്ന ഭാഷ ഉപയോഗിക്കുക, അവരുടെ കുടുംബത്തെയും സ്വകാര്യജീവിതത്തെയും ആക്രമിക്കുക, ഒരു പ്രത്യേക സാമൂഹിക വിഭാഗത്തെ മുഴുവനായി കുറ്റവാളികളായി ചിത്രീകരിക്കുക തുടങ്ങിയവ രാഷ്ട്രീയ വിമർശനത്തിന്റെ പരിധി കടക്കുന്നു.

രാഷ്ട്രീയ എതിരാളിയെ പരാജയപ്പെടുത്തേണ്ട ഒരു രാഷ്ട്രീയ നിലപാടായി കാണാം; എന്നാൽ അവനെ മനുഷ്യനെന്ന നിലയിൽ നിഷേധിക്കേണ്ട ശത്രുവായി കാണേണ്ടതില്ല. ഈ വ്യത്യാസം വളരെ പ്രധാനമാണ്. എതിരാളിയെ മനുഷ്യരഹിതനായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന ഭാഷ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയെ യുക്തിയിൽനിന്ന് വിദ്വേഷത്തിലേക്ക് മാറ്റുന്നു. അതോടെ ആശയപരമായ പോരാട്ടം വ്യക്തിപരമായ വൈരത്തിലേക്ക് മാറുകയും രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം ക്രമേണ ക്രൂരമാകുകയും ചെയ്യും.

വ്യക്തിപരമായ അധിക്ഷേപം ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ മറ്റൊരു അപകടകരമായ പ്രവണതയാണ്. ഒരു നേതാവിന്റെ നയത്തെ വിമർശിക്കാൻ കഴിയാത്തപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തിത്വത്തെയും കുടുംബത്തെയും ശാരീരിക രൂപത്തെയും സ്വകാര്യജീവിതത്തെയും പരിഹസിക്കുന്ന രീതിയിലേക്ക് ചർച്ച മാറാം. ഇത് എളുപ്പത്തിൽ വൈറലാകുകയും അനുയായികൾക്കിടയിൽ വലിയ പ്രതികരണം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യും. എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയമായി അതിന്റെ മൂല്യം വളരെ കുറവാണ്. വ്യക്തിയെ അപമാനിക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നയത്തെ തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിക്കുന്നില്ല. മറിച്ച് വസ്തുതാപരമായ വാദത്തിന്റെ അഭാവം പ്രകടമാക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.

ഇവിടെ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് വ്യക്തമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം ആവശ്യമാണ്: വ്യക്തിയെ അല്ല, നയത്തെ ആക്രമിക്കുക; ആരോപണത്തെ അല്ല, തെളിവിനെ മുൻനിർത്തുക; വിദ്വേഷത്തെ അല്ല, രാഷ്ട്രീയ വാദത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുക. ഒരു രാഷ്ട്രീയ എതിരാളിയുടെ നിലപാട് എത്ര തെറ്റാണെന്ന് കരുതിയാലും അതിനെ തെളിവുകളോടെയും യുക്തിയോടെയും സാമൂഹിക വിശകലനത്തോടെയും ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതാണ് കൂടുതൽ ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ രീതി.

തെളിവില്ലാത്ത ആരോപണങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതും ഇതേ രീതിയിൽ പാർട്ടിയുടെ വിശ്വാസ്യതയെ ദുർബലപ്പെടുത്തും. “എനിക്ക് വിശ്വസനീയമായ വിവരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്”, “എല്ലാവർക്കും അറിയാവുന്ന കാര്യമാണിത്”, “സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പ്രചരിക്കുന്നുണ്ട്” തുടങ്ങിയവ ഒരു ആരോപണത്തിന്റെ തെളിവല്ല. ആരോപണം ഗുരുതരമാകുന്നത്ര അതിന്റെ തെളിവിന്റെ നിലവാരവും ഉയർന്നിരിക്കണം. പ്രത്യേകിച്ച് അഴിമതി, കുറ്റകൃത്യം, വ്യക്തിപരമായ ദുഷ്പെരുമാറ്റം തുടങ്ങിയ ആരോപണങ്ങൾ തെളിവില്ലാതെ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് രാഷ്ട്രീയമായി മാത്രമല്ല, മനുഷ്യരുടെ മാന്യതയെയും അവകാശങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്ന കാര്യമാണ്.

അതുകൊണ്ട് പാർട്ടി പ്രവർത്തകർക്ക് വിവരസാക്ഷരതയും ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരതയും രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കണം. ഒരു വാർത്ത കണ്ടാൽ അതിന്റെ ഉറവിടം എന്താണ്, അത് ആദ്യമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് ആരാണ്, അതിന് വിശ്വസനീയമായ രേഖകളുണ്ടോ, മറ്റ് സ്വതന്ത്ര സ്രോതസ്സുകൾ അതിനെ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നുണ്ടോ, ചിത്രം അല്ലെങ്കിൽ വീഡിയോ യഥാർത്ഥ സന്ദർഭത്തിലാണോ, തലക്കെട്ട് ഉള്ളടക്കവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നുണ്ടോ തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാൻ പ്രവർത്തകർക്ക് പരിശീലനം നൽകണം.

ഒരു വിവരത്തിന്റെ സത്യാവസ്ഥ പരിശോധിക്കുന്നതിന് source verification എന്ന ശീലം വളർത്തണം. അറിയപ്പെടാത്ത ഒരു അക്കൗണ്ടിൽ നിന്നുള്ള സന്ദേശം മാത്രം തെളിവായി കാണരുത്. ഔദ്യോഗിക രേഖകൾ, വിശ്വസനീയമായ മാധ്യമങ്ങൾ, പ്രാഥമിക രേഖകൾ, കോടതി രേഖകൾ, സർക്കാർ കണക്കുകൾ, ശാസ്ത്രീയ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിവരങ്ങൾ പരിശോധിക്കണം. പ്രത്യേകിച്ച് അതിശയകരമായോ ഞെട്ടിപ്പിക്കുന്നതോ പാർട്ടിക്ക് വളരെ അനുകൂലമായതോ എതിരാളിക്ക് വളരെ ദോഷകരമായതോ ആയ വാർത്തകൾ ഉടൻ പങ്കുവയ്ക്കുന്നതിനു മുമ്പ് അധിക ജാഗ്രത വേണം. വാർത്തയുടെ രാഷ്ട്രീയ അനുകൂലത അതിന്റെ സത്യത്തിന്റെ തെളിവല്ല.

ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെ algorithmic സ്വഭാവവും പ്രവർത്തകർ മനസ്സിലാക്കണം. സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ സാധാരണയായി ഉപയോക്താക്കളുടെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റുന്ന ഉള്ളടക്കത്തിന് വലിയ പ്രചാരം നൽകുന്നു. പ്രകോപനപരമായ തലക്കെട്ടുകൾ, ഭയം, കോപം, പരിഹാസം, വിദ്വേഷം, ഞെട്ടൽ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഉള്ളടക്കം കൂടുതൽ ഇടപെടലുകൾ നേടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയുടെ ഏറ്റവും ശാന്തവും യുക്തിപരവുമായ ഉള്ളടക്കത്തേക്കാൾ വികാരപരമായ ഉള്ളടക്കമാണ് വേഗത്തിൽ വ്യാപിക്കുന്നത്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി algorithm-ന്റെ ശ്രദ്ധാ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ അനുകരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ ഭാഷയിലേക്ക് വഴുതിപ്പോകാതിരിക്കണം.

ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ “വൈറൽ” ആകുക എന്നത് രാഷ്ട്രീയ വിജയത്തിന്റെ പര്യായമല്ല. ഒരു വീഡിയോയ്ക്ക് ദശലക്ഷക്കണക്കിന് views ലഭിച്ചാലും അതിലൂടെ ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിൽ സ്ഥിരമായ മാറ്റമുണ്ടായില്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ മൂല്യം പരിമിതമായിരിക്കും. മറിച്ച് ചെറിയൊരു ഡിജിറ്റൽ പഠനസംഘം രൂപപ്പെടുകയും അവിടെനിന്ന് പുതിയ പ്രവർത്തകരും ആശയപരമായ ചർച്ചകളും ജനകീയ ഇടപെടലുകളും ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്താൽ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം വളരെ ആഴത്തിലുള്ളതായിരിക്കാം. അതിനാൽ digital reach-നൊപ്പം political conversion-ഉം — അതായത് ഓൺലൈൻ ഇടപെടലിനെ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ പങ്കാളിത്തമാക്കി മാറ്റാനുള്ള കഴിവും — പ്രധാനമാണ്.

ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സ്വകാര്യതയുടെ മാന്യതയും വളരെ പ്രധാനമാണ്. രാഷ്ട്രീയ എതിരാളിയാണെന്ന കാരണത്താൽ ഒരാളുടെ സ്വകാര്യ ഫോൺ നമ്പർ, വിലാസം, കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ വിവരങ്ങൾ, സ്വകാര്യ ചിത്രങ്ങൾ, സ്വകാര്യ സംഭാഷണങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് അംഗീകരിക്കാനാവില്ല. പൊതുപ്രവർത്തനവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടതല്ലാത്ത സ്വകാര്യ വിവരങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയ ആയുധമാക്കുന്നത് ആരോഗ്യകരമായ ജനാധിപത്യ സംസ്കാരത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തും. പൊതുപ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സുതാര്യതയും സ്വകാര്യജീവിതത്തോടുള്ള മാന്യതയും ഒരേസമയം സംരക്ഷിക്കേണ്ടതാണ്.

ഇതോടൊപ്പം സ്വന്തം പാർട്ടി പ്രവർത്തകരുടെയും അനുഭാവികളുടെയും സ്വകാര്യത സംരക്ഷിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തവും പാർട്ടിക്കുണ്ട്. ഒരു പ്രവർത്തകന്റെ വ്യക്തിപരമായ അഭിപ്രായം, ചിത്രം, ഫോൺ നമ്പർ, സ്വകാര്യ സംഭാഷണം എന്നിവ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമ്മതമില്ലാതെ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കണം. ഡിജിറ്റൽ സുരക്ഷയും സംഘടനാ അച്ചടക്കത്തിന്റെ ഭാഗമാകണം. അക്കൗണ്ട് സുരക്ഷ, password management, phishing തിരിച്ചറിയൽ, fake account തിരിച്ചറിയൽ, സ്വകാര്യ വിവരങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന കാര്യങ്ങളിലും പ്രവർത്തകർക്ക് പരിശീലനം നൽകുന്നത് ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ ആവശ്യമാണ്.

ഡിജിറ്റൽ മേഖലയിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന അപകടം echo chamber ആണ്. ഒരു പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തകർ സ്വന്തം ആശയങ്ങളോട് യോജിക്കുന്നവരുടെ ഉള്ളടക്കം മാത്രം കാണുകയും പങ്കുവയ്ക്കുകയും എതിരാളികളുടെ ആശയങ്ങൾ പരിശോധിക്കാതെ തള്ളിക്കളയുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ ബോധത്തിന്റെ പരിധി ചുരുങ്ങാം. സോഷ്യൽ മീഡിയ algorithm തന്നെ പലപ്പോഴും ഉപയോക്താവിന്റെ മുൻകാല താൽപര്യങ്ങൾ അനുസരിച്ച് സമാനമായ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ കൂടുതൽ കാണിക്കുന്നു. അതോടെ “എല്ലാവരും നമ്മളെപ്പോലെ ചിന്തിക്കുന്നു” എന്ന തെറ്റായ ധാരണ ഉണ്ടാകാം.

അതുകൊണ്ട് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകൻ സ്വന്തം ആശയങ്ങളോട് യോജിക്കാത്ത രാഷ്ട്രീയ വാദങ്ങളും വായിക്കാനും പരിശോധിക്കാനും പഠിക്കണം. എതിരാളിയുടെ ഏറ്റവും ദുർബലമായ വാദത്തെ മാത്രം ആക്രമിക്കുന്നതിനു പകരം അവരുടെ ഏറ്റവും ശക്തമായ വാദം മനസ്സിലാക്കി അതിന് മറുപടി നൽകാനുള്ള കഴിവ് വളർത്തണം. ഇതാണ് ബൗദ്ധികമായി ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം. എതിരാളിയുടെ വാദം മനസ്സിലാക്കുന്നത് അതിനെ അംഗീകരിക്കുന്നതല്ല; മറിച്ച് സ്വന്തം നിലപാട് കൂടുതൽ കൃത്യമായി വികസിപ്പിക്കാനുള്ള അവസരമാണ്.

ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ media literacy, information literacy, political literacy എന്നിവ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കണം. ഒരു വാർത്ത ശരിയാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കുന്നതോടൊപ്പം അത് എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇപ്പോൾ പ്രചരിക്കുന്നത്, ആരുടെ താൽപര്യമാണ് അതിലൂടെ ശക്തിപ്പെടുന്നത്, ഏത് സാമൂഹിക വികാരത്തെയാണ് അത് ഉണർത്തുന്നത്, അതിന്റെ framing എങ്ങനെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത് തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളും പഠിക്കണം. എന്നാൽ ഇവിടെ ഒരു അപകടം ഒഴിവാക്കണം: ഓരോ തെറ്റായ വാർത്തയ്ക്കും പിന്നിൽ ഒരു ഏകീകൃത ഗൂഢാലോചനയുണ്ട് എന്ന് കരുതുന്നത് ശാസ്ത്രീയ സമീപനം അല്ല. വിവരവ്യവസ്ഥയുടെ ഘടന, സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണം, algorithmic amplification, മനുഷ്യരുടെ cognitive biases എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയ പരിസരം രൂപപ്പെടുന്നത്.

ഇത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പ്രവർത്തനത്തിന് ഒരു നൈതിക ചട്ടക്കൂട് ആവശ്യമാണ്. പരിശോധിക്കാത്ത വിവരങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കരുത്. തെറ്റായ വിവരം പങ്കുവച്ചതായി മനസ്സിലായാൽ അത് നിശ്ശബ്ദമായി delete ചെയ്യുന്നതിനു പകരം സാധ്യമായിടത്ത് തിരുത്തൽ നൽകണം. തെളിവില്ലാത്ത വ്യക്തിപരമായ ആരോപണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കണം. സ്വകാര്യത മാനിക്കണം. എതിരാളികളെ മനുഷ്യരഹിതമായി ചിത്രീകരിക്കരുത്. വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളെ അധിക്ഷേപിക്കാതെ രാഷ്ട്രീയമായി മറുപടി നൽകണം. തെറ്റായ വിവരത്തിനെതിരെ പോരാടുമ്പോഴും സ്വന്തം പക്ഷത്തിന് അനുകൂലമായ തെറ്റായ വിവരങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കരുത്. രാഷ്ട്രീയ സത്യസന്ധതയ്ക്ക് പക്ഷഭേദമുണ്ടാകരുത്.

ഇവിടെ നേതൃത്വത്തിനും പ്രത്യേക ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്. മുതിർന്ന നേതാക്കൾ തന്നെ തെളിവില്ലാത്ത വാർത്തകൾ പങ്കുവയ്ക്കുകയോ വ്യക്തിപരമായ അധിക്ഷേപങ്ങൾ നടത്തുകയോ ചെയ്താൽ താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകർ അതിനെ മാതൃകയായി സ്വീകരിക്കും. അതിനാൽ ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം താഴെത്തട്ടിലെ പ്രവർത്തകർക്ക് മാത്രം പഠിപ്പിക്കേണ്ട ഒന്നല്ല; നേതൃത്വം തന്നെ മാതൃകയിലൂടെ സ്ഥാപിക്കേണ്ട സംഘടനാ സംസ്കാരമാണ്. നേതാക്കളുടെ ഓരോ പോസ്റ്റും സംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയ നിലവാരത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതായി കണക്കാക്കണം.

അതേസമയം, ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെ ഭയപ്പെടുകയോ അതിൽനിന്ന് പിന്മാറുകയോ ചെയ്യുന്നതും പരിഹാരമല്ല. കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന് പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകളെ വിമർശനാത്മകമായി ഉപയോഗിക്കാനുള്ള കഴിവ് വേണം. ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങൾ വഴി രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം, പുസ്തകചർച്ചകൾ, ശാസ്ത്രീയ സംവാദങ്ങൾ, തൊഴിലാളി-കർഷക പ്രശ്നങ്ങളുടെ വിശദീകരണം, യുവജനങ്ങളുമായുള്ള സംവാദം, തെറ്റായ വിവരങ്ങളുടെ fact-checking, പ്രാദേശിക പ്രശ്നങ്ങളുടെ documentation എന്നിവ നടത്താം. അങ്ങനെ സോഷ്യൽ മീഡിയ വെറും പ്രചാരണ ഉപകരണം എന്ന നിലയിൽനിന്ന് രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും ജനകീയ സംഘടനയുടെയും വേദിയായി മാറാം.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ ഡിജിറ്റൽ ലോകം സംയോജകബലങ്ങളും വിയോജകബലങ്ങളും അതിവേഗം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സാമൂഹിക മേഖലയായി കാണാം. ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങൾ ആശയങ്ങളെ വളരെ വേഗത്തിൽ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന സംയോജകബലം സൃഷ്ടിക്കുന്നു; അതേ സമയം തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ, polarization, വിദ്വേഷം, misinformation എന്നിവ ശക്തമായ വിയോജകബലങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ രണ്ടിനെയും മനസ്സിലാക്കാതെ ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയത്തെ വെറും “പ്രചാരണ സാങ്കേതികവിദ്യ”യായി കാണുന്നത് അപൂർണ്ണമാണ്. വിവരത്തിന്റെ വേഗത വർധിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് വിവരത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം പരിശോധിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തവും വർധിക്കണം.

അതിനാൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം ഒരു പ്രത്യേക പരിശീലന പരിപാടിയായി മാത്രം കാണാതെ സംഘടനാ സംസ്കാരത്തിന്റെ സ്ഥിരമായ ഭാഗമാക്കണം. പ്രവർത്തകർക്ക് വാർത്ത പരിശോധിക്കുന്ന രീതികൾ, ഉറവിടങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യത വിലയിരുത്തൽ, ചിത്രം-വീഡിയോയുടെ യാഥാർഥ്യം പരിശോധിക്കൽ, തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ തിരിച്ചറിയൽ, algorithmic manipulation മനസ്സിലാക്കൽ, രാഷ്ട്രീയ വിമർശനവും വ്യക്തിഹത്യയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം, privacyയും digital securityയും, ഓൺലൈൻ സംവാദത്തിന്റെ നൈതികത എന്നിവ പഠിപ്പിക്കണം. അതോടൊപ്പം എപ്പോൾ പ്രതികരിക്കണം, എപ്പോൾ പ്രതികരിക്കാതിരിക്കണം എന്ന രാഷ്ട്രീയ വിവേകവും വളർത്തണം. എല്ലാ പ്രകോപനങ്ങൾക്കും മറുപടി നൽകുന്നത് രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയുടെ അടയാളമല്ല; ചിലപ്പോൾ പ്രതികരിക്കാതിരിക്കുകയും ശരിയായ സമയത്ത് വസ്തുതാപരമായി പ്രതികരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് കൂടുതൽ ഫലപ്രദം.

അവസാനം, ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ഡിജിറ്റൽ സാന്നിധ്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അളവുകോൽ അതിന്റെ followers-ന്റെയോ likes-ന്റെയോ shares-ന്റെയോ എണ്ണം മാത്രമാകരുത്. എത്രത്തോളം വിശ്വസനീയമായ രാഷ്ട്രീയ വിവരമാണ് പാർട്ടി നൽകുന്നത്, എത്രത്തോളം ഗൗരവമുള്ള രാഷ്ട്രീയ ചർച്ച സൃഷ്ടിക്കുന്നു, എത്ര പുതിയ ആളുകളെ രാഷ്ട്രീയ പഠനത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു, എത്രത്തോളം ജനങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ പ്രശ്നങ്ങളെ ഡിജിറ്റൽ വേദിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നു, എത്രത്തോളം ഓൺലൈൻ ഇടപെടലിനെ യഥാർത്ഥ ജനകീയ പ്രവർത്തനമായി മാറ്റുന്നു എന്നതായിരിക്കണം പ്രധാന മാനദണ്ഡം.

അതുകൊണ്ട് ഡിജിറ്റൽ കാലഘട്ടത്തിലെ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകന്റെ അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ തത്വം ഇങ്ങനെ ചുരുക്കാം: “വേഗത്തിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് സത്യാവസ്ഥ പരിശോധിക്കുക; എതിരാളിയെ ആക്രമിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ആശയത്തെ വിമർശിക്കുക; വൈറലാകുന്നതിന് മുമ്പ് രാഷ്ട്രീയ ഫലം ചിന്തിക്കുക; സ്വകാര്യത ലംഘിക്കാതെ പൊതുപ്രവർത്തനത്തെ വിമർശിക്കുക; സ്വന്തം പക്ഷത്തിന് അനുകൂലമായാലും തെറ്റായ വിവരത്തെ സംരക്ഷിക്കരുത്.” ഡിജിറ്റൽ മേഖലയിലും സത്യസന്ധത, ശാസ്ത്രീയത, ജനാധിപത്യബോധം, മനുഷ്യരുടെ മാന്യത എന്നിവ സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്ന പാർട്ടിക്കാണ് ദീർഘകാലത്ത് വിശ്വാസ്യതയുള്ള രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയായി നിലനിൽക്കാൻ കഴിയുക.

15. അധികാരവും സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം

കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഭരണാധികാരത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്തം അവസാനിക്കുന്നില്ല; മറിച്ച് ഒരു പുതിയ തലത്തിലുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം ആരംഭിക്കുകയാണ്. ജനങ്ങളുടെ താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും സാമൂഹിക വിഭവങ്ങൾ നീതിപൂർവം വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനും പൊതുസേവനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും സാമ്പത്തിക അസമത്വങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്നതിനും ഭരണകൂടത്തിന്റെ അധികാരം ഉപയോഗിക്കേണ്ടിവരുന്നു. എന്നാൽ അതോടൊപ്പം തന്നെ ഭരണാധികാരം ഒരു പ്രത്യേക ഭൗതിക ശക്തിയായി മാറുന്നു. സർക്കാർ തീരുമാനങ്ങൾ ഭൂമി, കരാർ, ലൈസൻസ്, ഖനനാവകാശം, പൊതുസമ്പത്ത്, അടിസ്ഥാനസൗകര്യ പദ്ധതികൾ, ബാങ്ക് വായ്പകൾ, നികുതി ഇളവുകൾ, വ്യവസായ അനുമതികൾ, സർക്കാർ വാങ്ങലുകൾ തുടങ്ങിയ നിരവധി സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങളുടെ വിതരണം സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഭരണാധികാരവും സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളും തമ്മിൽ ബന്ധപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയും വർധിക്കുന്നു. ജനങ്ങളുടെ പേരിൽ കൈവശപ്പെടുത്തിയ അധികാരം ചില വ്യക്തികളുടെയോ സംഘടനകളുടെയോ സാമ്പത്തിക നേട്ടത്തിനുള്ള ഉപാധിയായി മാറുന്ന നിമിഷത്തിലാണ് ഈ വൈരുദ്ധ്യം ഗുരുതരമാകുന്നത്.

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി അധികാരത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ അതിന്റെ അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യം ഭരണകൂടത്തെ നിയന്ത്രിക്കുക എന്നതിൽ ഒതുങ്ങരുത്. ഭരണകൂടത്തെ ഉപയോഗിച്ച് സമൂഹത്തിലെ അധ്വാനിക്കുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ ശക്തി വർധിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ അധികാരത്തിന്റെ ദൈനംദിന പ്രവർത്തനത്തിൽ മന്ത്രിമാർ, ജനപ്രതിനിധികൾ, ഉദ്യോഗസ്ഥർ, കരാറുകാർ, വ്യവസായികൾ, സാമ്പത്തിക സ്ഥാപനങ്ങൾ, പ്രാദേശിക അധികാരകേന്ദ്രങ്ങൾ, പാർട്ടി ഭാരവാഹികൾ തുടങ്ങിയ നിരവധി ഘടകങ്ങൾ തമ്മിൽ ബന്ധങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു. ഇവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും നിയമപരവും ആവശ്യവുമായ ഇടപെടലുകളായിരിക്കാം. എന്നാൽ അധികാരബന്ധങ്ങൾ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളുമായി സുതാര്യതയില്ലാതെ കൂടിച്ചേരുന്നിടത്ത് രാഷ്ട്രീയ അഴിമതിക്കും ചങ്ങാത്ത മുതലാളിത്തത്തിനും സാധ്യത ഉയരുന്നു.

ഇവിടെ “അഴിമതി” എന്നത് വ്യക്തിപരമായി പണം കൈക്കലാക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുക്കി കാണരുത്. ഒരു പ്രത്യേക കമ്പനിക്ക് അനുകൂലമായി സർക്കാർ നയം രൂപപ്പെടുത്തുക, മത്സരാധിഷ്ഠിതമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ ദുർബലപ്പെടുത്തുക, സർക്കാർ കരാറുകൾ രാഷ്ട്രീയബന്ധമുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് അനുകൂലമായി നൽകുക, പൊതുസമ്പത്ത് കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് സ്വകാര്യ താൽപര്യങ്ങൾക്ക് കൈമാറുക, നിയമങ്ങളും നിയന്ത്രണങ്ങളും ചില സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് മാത്രം ഇളവുകളോടെ പ്രയോഗിക്കുക, അധികാരവുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള വ്യക്തികൾക്ക് സാമ്പത്തിക അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക തുടങ്ങിയവയും വിശാലമായ അർത്ഥത്തിൽ അധികാരവും മൂലധനവും തമ്മിലുള്ള കൂട്ടുകെട്ടിന്റെ രൂപങ്ങളാണ്. ഇവയിൽ എല്ലാം നിയമലംഘനം ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ രാഷ്ട്രീയ നൈതികതയും സുതാര്യതയും നിയമപരമായ പരിശോധനയ്ക്ക് പുറമെ ആവശ്യമാണ്.

അധികാരവും സാമ്പത്തിക ശക്തിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സാധാരണയായി ഒരൊറ്റ തീരുമാനത്തിലൂടെയല്ല രൂപപ്പെടുന്നത്. ചെറിയ ഇടപെടലുകളുടെ ഒരു ശൃംഖലയിലൂടെയാണ് അത് വളരുന്നത്. ആദ്യം ഒരു രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിക്ക് ചില സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളുമായി അടുത്ത ബന്ധം ഉണ്ടാകാം. പിന്നീട് ആ ബന്ധമുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് സർക്കാർ തീരുമാനങ്ങളിൽ അനുകൂലമായ സാഹചര്യം ലഭിക്കാം. അതിന്റെ പ്രതിഫലമായി ആ സ്ഥാപനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനത്തിന് നേരിട്ടോ പരോക്ഷമായോ പിന്തുണ നൽകാം. ക്രമേണ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനവും സാമ്പത്തിക ശക്തിയും പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ചക്രം രൂപപ്പെടാം.

ഈ ചക്രം ഒരു ഘട്ടത്തിൽ വ്യക്തികളുടെ സ്വകാര്യ നേട്ടത്തെ മറികടന്ന് സ്ഥാപനപരമായ സ്വഭാവം കൈവരിക്കാം. രാഷ്ട്രീയമായി സ്വാധീനമുള്ള ചില വ്യക്തികളും സാമ്പത്തികമായി ശക്തമായ ചില സ്ഥാപനങ്ങളും തമ്മിൽ സ്ഥിരമായ ബന്ധങ്ങൾ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ ഭരണകൂടത്തിന്റെ തീരുമാനങ്ങൾ പൊതുതാൽപര്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം നിർണയിക്കപ്പെടുന്നില്ലെന്ന സംശയം ഉയരും. ഇതാണ് ചങ്ങാത്ത മുതലാളിത്തത്തിന്റെ സാമൂഹിക അടിത്തറ രൂപപ്പെടാൻ സാധ്യതയുള്ള ഘട്ടം.

ചങ്ങാത്ത മുതലാളിത്തം എന്നത് സ്വകാര്യ മൂലധനവും രാഷ്ട്രീയ അധികാരവും തമ്മിലുള്ള പരസ്പര ആശ്രിത ബന്ധത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേക രൂപമായി കാണാം. വിപണിയിൽ മത്സരിച്ച് കഴിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിജയം നേടുന്നതിനുപകരം രാഷ്ട്രീയ ബന്ധങ്ങൾ സാമ്പത്തിക അവസരങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിന്റെ പ്രധാന വഴിയായി മാറുമ്പോൾ അതിന്റെ സ്വഭാവം മാറുന്നു. സർക്കാർ കരാറുകൾ, ഭൂമി, ലൈസൻസുകൾ, പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ, നികുതി ഇളവുകൾ, നിയന്ത്രണങ്ങളിൽനിന്നുള്ള ഒഴിവാക്കലുകൾ, പൊതുസമ്പത്തിന്റെ കൈമാറ്റം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ രാഷ്ട്രീയ ബന്ധം ഒരു സാമ്പത്തിക നേട്ടമായി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടാം.

ഇത്തരം സംവിധാനം വളർന്നാൽ അത് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ കാര്യക്ഷമതയെ മാത്രമല്ല ബാധിക്കുന്നത്. രാഷ്ട്രീയ സമത്വത്തെയും അത് ബാധിക്കുന്നു. സാമ്പത്തിക ശക്തിയുള്ളവർക്ക് രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം ലഭിക്കുകയും രാഷ്ട്രീയമായി സ്വാധീനമുള്ളവർക്ക് സാമ്പത്തിക അവസരങ്ങൾ ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ ജനാധിപത്യത്തിൽ പൗരന്മാർക്ക് തുല്യമായ രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയുണ്ടെന്ന ആശയം ദുർബലമാകുന്നു.

മുതലാളിത്ത രാഷ്ട്രീയത്തിൽ അധികാരവും മൂലധനവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പുതിയ കാര്യമല്ല. എന്നാൽ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കാര്യത്തിൽ ഇതിന് കൂടുതൽ ഗുരുതരമായ രാഷ്ട്രീയ അർത്ഥമുണ്ട്. കാരണം പാർട്ടി തന്നെ തൊഴിലാളികളുടെയും അധ്വാനിക്കുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങളുടെയും താൽപര്യങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധിയായി സ്വയം അവതരിപ്പിക്കുന്നു. അതിനാൽ പാർട്ടിയുമായി ബന്ധമുള്ള വ്യക്തികൾക്ക് അധികാരത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക നേട്ടങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നുവെന്ന ധാരണ പോലും പാർട്ടിയുടെ വർഗപരമായ വിശ്വാസ്യതയെ ബാധിക്കും.

ഇവിടെ യഥാർത്ഥ പ്രശ്നം ഒരു വ്യക്തി സമ്പന്നനാകുന്നതു മാത്രം അല്ല. അധികാരവും സാമ്പത്തിക നേട്ടവും തമ്മിൽ ഒരു വ്യവസ്ഥാപിത ബന്ധം രൂപപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം. ഒരാൾ പാർട്ടിയുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ളതിനാൽ മാത്രം ഒരു സാമ്പത്തിക ഇടപാട് തെറ്റാണെന്ന് പറയാനാവില്ല. എന്നാൽ ബന്ധത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രത്യേക പരിഗണന ലഭിച്ചോ, മത്സരത്തിലെ മറ്റുള്ളവർക്ക് ലഭിക്കാത്ത അവസരം ലഭിച്ചോ, സർക്കാർ വിഭവങ്ങൾ സ്വകാര്യ നേട്ടത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചോ, തീരുമാനമെടുക്കുന്നവർക്ക് താൽപര്യസംഘർഷമുണ്ടായിരുന്നോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടത്.

ഇവിടെ പാർട്ടിയും ഭരണകൂടവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കേണ്ടത് നിർണായകമാണ്. കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഭരണത്തിൽ ഉണ്ടെന്നത് ഭരണകൂടം പാർട്ടിയുടെ സ്വകാര്യ സ്വത്താണ് എന്നർത്ഥമല്ല. സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ മുഴുവൻ സമൂഹത്തിന്റെയും സ്ഥാപനങ്ങളാണ്. സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥരും പൊതുസമ്പത്തും നിയമപരമായ അധികാരങ്ങളും പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാ താൽപര്യത്തിനായി ഉപയോഗിക്കരുത്.

പാർട്ടി രാഷ്ട്രീയ നയം രൂപപ്പെടുത്തുകയും ജനങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയമായി സംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യാം. എന്നാൽ ഭരണകൂടത്തിന്റെ വിഭവങ്ങൾ പാർട്ടി ബന്ധമുള്ള വ്യക്തികൾക്ക് പ്രത്യേകമായി വിതരണം ചെയ്യാനുള്ള ഉപാധിയായി മാറരുത്. ഈ അതിർത്തി മങ്ങിയാൽ പാർട്ടി-ഭരണകൂട ബന്ധം ക്രമേണ അധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണത്തിലേക്കും സ്ഥാപനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയവൽക്കരണത്തിലേക്കും നീങ്ങാം.

അധികാരത്തിന്റെ സ്വകാര്യവൽക്കരണം എല്ലായ്പ്പോഴും നേരിട്ടുള്ള സാമ്പത്തിക അഴിമതിയിലൂടെയല്ല ആരംഭിക്കുന്നത്. ആദ്യം സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളെ വ്യക്തികളുടെ സ്വാധീനത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരിക, തീരുമാനപ്രക്രിയ ചിലരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കുക, ഔദ്യോഗിക സംവിധാനങ്ങളെ മറികടന്ന് അനൗപചാരിക ബന്ധങ്ങളിലൂടെ കാര്യങ്ങൾ തീരുമാനിക്കുക തുടങ്ങിയ പ്രവണതകൾ വളരാം.

ഇതോടെ “ആരെയാണ് അറിയുന്നത്?” എന്ന ചോദ്യം “എന്താണ് നിയമം?” എന്ന ചോദ്യത്തെക്കാൾ പ്രധാനപ്പെട്ടതാകാം. സർക്കാർ ഓഫീസുകളിൽ ഔദ്യോഗിക നടപടിക്രമങ്ങളേക്കാൾ രാഷ്ട്രീയ ശുപാർശകൾക്ക് പ്രാധാന്യം ലഭിക്കാൻ തുടങ്ങാം. ഇത് ക്രമേണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും നിയമപരമായ സമത്വത്തെയും ദുർബലപ്പെടുത്തും.

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുമായി ബന്ധമുള്ള വ്യക്തിക്ക് സ്വന്തം കഴിവിന്റെയും നിയമപരമായ അവകാശത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ വ്യവസായമോ വ്യാപാരമോ നടത്താൻ കഴിയില്ല എന്നല്ല. ഒരു പാർട്ടി പ്രവർത്തകൻ സ്വകാര്യ സംരംഭകനാകുന്നത് സ്വതവേ കുറ്റകരമല്ല. എന്നാൽ പാർട്ടി ബന്ധം സാമ്പത്തിക അവസരത്തിലേക്കുള്ള പ്രത്യേക പ്രവേശനപത്രമായി മാറുന്നത് ഗുരുതരമായ പ്രശ്നമാണ്.

ഒരു സർക്കാർ കരാർ ലഭിക്കുന്നതിന് യോഗ്യതയും സുതാര്യമായ മത്സരവും പകരം രാഷ്ട്രീയബന്ധം നിർണായകമാകുന്നുവെങ്കിൽ അവിടെ പ്രശ്നമുണ്ട്. സർക്കാർ ഭൂമി അനുവദിക്കുമ്പോൾ പൊതുതാൽപര്യവും നിയമപരമായ നടപടിക്രമവും പകരം രാഷ്ട്രീയ അടുപ്പം നിർണായകമാകുന്നുവെങ്കിൽ പ്രശ്നമുണ്ട്. പൊതുസമ്പത്ത് കൈമാറുമ്പോൾ യഥാർത്ഥ മൂല്യനിർണയവും സുതാര്യമായ നടപടിയും പകരം വ്യക്തിബന്ധം സ്വാധീനിക്കുന്നുവെങ്കിൽ പ്രശ്നമുണ്ട്.

ഇവിടെ conflict of interest അഥവാ താൽപര്യസംഘർഷം പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണം. ഒരു വ്യക്തി ഒരു സർക്കാർ തീരുമാനത്തിൽ പങ്കെടുക്കുമ്പോൾ ആ തീരുമാനത്തിന്റെ ഫലമായി അദ്ദേഹത്തിനോ അടുത്ത ബന്ധമുള്ള വ്യക്തികൾക്കോ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കോ സാമ്പത്തിക നേട്ടമുണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ടെങ്കിൽ അത് സുതാര്യമായി പ്രഖ്യാപിക്കണം. അത്തരം തീരുമാനങ്ങളിൽനിന്ന് സ്വയം പിന്മാറാനുള്ള സംവിധാനവും വേണം.

താൽപര്യസംഘർഷം സംഭവിച്ചതുകൊണ്ട് തന്നെ അഴിമതി തെളിയുന്നില്ല. എന്നാൽ അത് മറച്ചുവയ്ക്കുന്നത് സംശയത്തിനും ദുരുപയോഗത്തിനും വഴിയൊരുക്കുന്നു. അതിനാൽ സുതാര്യത അഴിമതി തെളിയിക്കാനുള്ള ഉപാധി മാത്രമല്ല; അഴിമതി തടയാനുള്ള മുൻകരുതലുമാണ്.

ചങ്ങാത്ത മുതലാളിത്തത്തിനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലുള്ള മേഖലകളിൽ സർക്കാർ കരാറുകളും പൊതുസമ്പത്തുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഇടപാടുകളും പ്രധാനമാണ്. വലിയ അടിസ്ഥാനസൗകര്യ പദ്ധതികൾ, നിർമാണ കരാറുകൾ, പൊതുവാങ്ങലുകൾ, ഖനനാവകാശങ്ങൾ, ഭൂമി കൈമാറ്റങ്ങൾ, സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ആസ്തി കൈമാറ്റം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വലിയ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾ ഉണ്ടാകും.

അതിനാൽ ഇത്തരം ഇടപാടുകളിൽ തുറന്ന ടെൻഡർ, വ്യക്തമായ യോഗ്യതാ മാനദണ്ഡം, മത്സരാധിഷ്ഠിത വിലനിർണയം, സ്വതന്ത്രമായ പരിശോധന, പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമായ രേഖകൾ, audit എന്നിവ ഉറപ്പാക്കണം. പാർട്ടിയുമായി ബന്ധമുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അവരെ സ്വതവേ ഒഴിവാക്കേണ്ടതില്ല; എന്നാൽ മറ്റുള്ളവർക്കുള്ള അതേ മാനദണ്ഡങ്ങൾ അവർക്കും ബാധകമായിരിക്കണം.

“ഞങ്ങളുടെ ആളുകൾ അഴിമതി ചെയ്യില്ല” എന്ന വിശ്വാസം മാത്രം മതിയാകില്ല. ഒരു ജനാധിപത്യ ഭരണസംവിധാനത്തിൽ വ്യക്തികളുടെ സത്യസന്ധതയേക്കാൾ ശക്തമായ സ്ഥാപനപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് ആവശ്യമായത്. ഏറ്റവും സത്യസന്ധനായ വ്യക്തിക്കും അധികാരം ദീർഘകാലം കേന്ദ്രീകരിച്ചാൽ തെറ്റായ തീരുമാനങ്ങളിലേക്ക് വഴുതിപ്പോകാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.

അതുകൊണ്ട് പാർട്ടിയുമായി ബന്ധമുള്ള വ്യക്തികളുടെ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ, സർക്കാർ കരാറുകൾ, ഭൂമി ഇടപാടുകൾ, പൊതുസമ്പത്തിന്റെ ഉപയോഗം, സർക്കാർ തീരുമാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സ്വകാര്യ നേട്ടങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് സ്വതന്ത്രമായ പരിശോധനാ സംവിധാനങ്ങൾ വേണം. ഈ പരിശോധന പാർട്ടിയുടെ ആഭ്യന്തര സംവിധാനങ്ങൾക്കുള്ളിൽ മാത്രം ഒതുക്കുന്നത് മതിയാകില്ല. ആവശ്യമായിടത്ത് നിയമപരവും ഭരണഘടനാപരവുമായ സ്വതന്ത്ര സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും പരിശോധന നടത്താൻ കഴിയണം.

ഉയർന്ന രാഷ്ട്രീയ-ഭരണ സ്ഥാനങ്ങളിലുള്ളവരുടെ സ്വത്തും സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളും സംബന്ധിച്ച് ശക്തമായ disclosure സംവിധാനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യത സംരക്ഷിക്കേണ്ട പരിധിക്കുള്ളിൽ, പൊതുപദവി വഹിക്കുന്നവരുടെ പ്രസക്തമായ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾ പൊതുജനപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാക്കുന്നത് ജനാധിപത്യപരമായ ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

പദവിയിലെത്തുന്നതിന് മുമ്പും പദവിയിലുള്ള കാലത്തും പദവി വിട്ടശേഷവും സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായാൽ അതിന്റെ നിയമപരവും പൊതുതാൽപര്യപരവുമായ പരിശോധനയ്ക്ക് സംവിധാനമുണ്ടാകണം. ഇതിലൂടെ “പദവി → സാമ്പത്തിക നേട്ടം” എന്ന സംശയകരമായ ബന്ധം നേരത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും.

ഭരണകൂടവും സ്വകാര്യ മൂലധനവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ മറ്റൊരു പ്രശ്നമാണ് revolving door. പൊതുപദവിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന വ്യക്തികൾ പിന്നീട് തങ്ങൾ മുമ്പ് നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന മേഖലയിലെ സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിർണായക സ്ഥാനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ താൽപര്യസംഘർഷത്തിന്റെ സാധ്യത ഉയരും. അതുപോലെ സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ളവർ നേരിട്ട് അവർക്കു ഗുണകരമായ സർക്കാർ നയങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന സ്ഥാനങ്ങളിൽ എത്തുന്നതും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്.

ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ cooling-off periods, conflict-of-interest declarations, recusal rules തുടങ്ങിയ സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം. ഇതിലൂടെ പൊതുപദവി വ്യക്തിപരമായ ഭാവി സാമ്പത്തിക അവസരങ്ങൾക്കുള്ള നിക്ഷേപമായി മാറുന്നത് തടയാൻ കഴിയും.

പാർട്ടിയുടെ സ്വന്തം ധനകാര്യവും ഈ പ്രശ്നത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിക്കാനാവില്ല. പാർട്ടിക്ക് സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ പാർട്ടിയുടെ സാമ്പത്തിക ഉറവിടങ്ങൾ സുതാര്യമല്ലെങ്കിൽ സാമ്പത്തിക ശക്തിയുള്ള വ്യക്തികൾക്കും സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും പാർട്ടിയുടെ നയത്തിൽ അസമമായ സ്വാധീനം നേടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

അതിനാൽ പാർട്ടി ഫണ്ടുകൾക്ക് വ്യക്തമായ അക്കൗണ്ടിംഗ് സംവിധാനവും audit-ഉം സംഭാവനകളുടെ നിയമപരമായ രേഖപ്പെടുത്തലും താൽപര്യസംഘർഷം ഒഴിവാക്കാനുള്ള മാനദണ്ഡങ്ങളും ആവശ്യമാണ്. രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയുടെ സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യം അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

രാഷ്ട്രീയ അധികാരം കുറച്ച് വ്യക്തികളിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും സാമ്പത്തിക തീരുമാനങ്ങളും അതേ വ്യക്തികളുടെ അനൗപചാരിക സ്വാധീനത്തിൽ എത്തുകയും ചെയ്താൽ അപകടം കൂടുതൽ ഗുരുതരമാകും. അപ്പോൾ ഒരു വ്യക്തിയോ ചെറിയൊരു സംഘമോ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളിലും ഭരണപരമായ നിയമനങ്ങളിലും സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളിലും ഒരേസമയം സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിയും.

ഇത് തടയാൻ checks and balances ആവശ്യമാണ്. പാർട്ടി സംഘടനാ ഘടകങ്ങൾക്കും സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും ജനപ്രതിനിധികൾക്കും ഭരണ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും വ്യക്തമായ ഉത്തരവാദിത്തപരിധികൾ വേണം. എല്ലാ അധികാരവും ഒരു കേന്ദ്രത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടുന്ന സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കണം.

സുതാര്യതയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകം ജനങ്ങളുടെ നിരീക്ഷണമാണ്. പൊതുസമ്പത്ത് എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു, സർക്കാർ കരാറുകൾ ആരാണ് നേടുന്നത്, പദ്ധതികളുടെ ചെലവ് എത്രയാണ്, പദ്ധതിയുടെ യഥാർത്ഥ ഫലം എന്താണ് തുടങ്ങിയ വിവരങ്ങൾ ജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമാകണം. വിവരാവകാശം, സാമൂഹിക ഓഡിറ്റ്, പൊതുശ്രവണങ്ങൾ, തുറന്ന ഡാറ്റ, നിയമസഭാ പരിശോധന, മാധ്യമപരിശോധന തുടങ്ങിയ ജനാധിപത്യ സംവിധാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തണം.

ഇവയെല്ലാം “പാർട്ടിയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്ന വിമർശനങ്ങൾ” എന്ന നിലയിൽ കാണരുത്. ജനങ്ങളുടെ പരിശോധനയാണ് ജനങ്ങളുടെ പേരിലുള്ള അധികാരത്തിന്റെ നിയമസാധുതയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നത്.

അഴിമതിയോ താൽപര്യസംഘർഷമോ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നവരെ ഉടൻ “പാർട്ടി വിരുദ്ധർ”, “വലതുപക്ഷ ഏജന്റുമാർ”, “വിരോധികളുടെ പ്രചാരകർ” എന്നിങ്ങനെ മുദ്രകുത്തുന്ന സംസ്കാരം അപകടകരമാണ്. ആരോപണം തെറ്റാണെങ്കിൽ തെളിവുകളോടെ അത് തള്ളിക്കളയാം. എന്നാൽ ആരോപണം ഉയർത്തിയ വ്യക്തിയെ ആക്രമിക്കുന്നത് ആരോപണത്തിന്റെ സത്യാവസ്ഥ പരിശോധിക്കുന്നതിന് പകരമാകരുത്.

ഒരു ആരോഗ്യകരമായ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി “ആരാണ് ആരോപണം ഉന്നയിച്ചത്?” എന്നതിനു മുമ്പ് “ആരോപണം ശരിയാണോ?” എന്ന ചോദ്യം ചോദിക്കണം. ഈ സമീപനമാണ് രാഷ്ട്രീയ ആത്മവിശ്വാസത്തിന്റെ അടയാളം.

പാർട്ടി ഭരണത്തിൽ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ പാർട്ടി-ഭരണകൂട ബന്ധത്തിന് വ്യക്തമായ സ്ഥാപനപരമായ പരിധികൾ നിർണയിക്കണം. സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പാർട്ടി സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിനായി ദുരുപയോഗം ചെയ്യരുത്. സർക്കാർ വാഹനങ്ങൾ, ഓഫീസുകൾ, ജീവനക്കാർ, പൊതുസമ്പത്ത്, ഔദ്യോഗിക വിവരങ്ങൾ എന്നിവ പാർട്ടി പ്രചാരണത്തിനായി നിയമവിരുദ്ധമായി ഉപയോഗിക്കരുത്. ഭരണപരമായ തീരുമാനങ്ങൾ നിയമത്തിന്റെയും പൊതുനയത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കണം.

അതുപോലെ പാർട്ടി സംഘടനകൾ സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ഭരണത്തിൽ അനൗപചാരിക ഇടപെടൽ നടത്തുന്നതും ഒഴിവാക്കണം. പാർട്ടി നയപരമായ ദിശ നിർണയിക്കാം; എന്നാൽ ഓരോ ഭരണപരമായ തീരുമാനവും പാർട്ടി ഓഫീസിൽനിന്ന് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടാകരുത്. സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കുന്നത് പാർട്ടിക്കെതിരായ നടപടിയല്ല; ജനാധിപത്യ ഭരണത്തിന്റെ സംരക്ഷണമാണ്.

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ഭരണനൈതികത മറ്റേതൊരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയേക്കാളും താഴ്ന്നതാകാൻ പാടില്ല; മറിച്ച് കൂടുതൽ ഉയർന്നതായിരിക്കണം. കാരണം കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം അധികാരത്തെ വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തിനുള്ള ഉപാധിയായി കാണുന്നില്ല. പൊതുസമ്പത്ത് സ്വകാര്യ സമ്പത്താക്കി മാറ്റുന്ന പ്രവണതകളെ എതിർക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയമാണ് അത്.

അതിനാൽ ഒരു പാർട്ടി പ്രവർത്തകൻ അധികാരത്തിലിരിക്കുമ്പോൾ “എനിക്ക് നിയമപരമായി ഇത് ചെയ്യാമോ?” എന്ന ചോദ്യത്തോടൊപ്പം “ഇത് പൊതുതാൽപര്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന മാനദണ്ഡത്തോട് പൊരുത്തപ്പെടുന്നുണ്ടോ?” എന്നും ചോദിക്കണം. നിയമം അനുവദിക്കുന്നതെല്ലാം രാഷ്ട്രീയമായി ന്യായമാണെന്നില്ല. ചില തീരുമാനങ്ങൾ നിയമപരമായിരുന്നാലും അവയിൽ താൽപര്യസംഘർഷമോ പൊതുജനവിശ്വാസത്തെ ബാധിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളോ ഉണ്ടായേക്കാം.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ രാഷ്ട്രീയ അധികാരവും സാമ്പത്തിക ശക്തിയും പരസ്പരം സ്വതന്ത്രമായ രണ്ട് മേഖലകളല്ല. അവ തമ്മിലുള്ള ഇടപെടലിൽ പുതിയ സാമൂഹിക ശക്തികൾ രൂപപ്പെടുന്നു. അധികാരം പൊതുതാൽപര്യത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ അത് സാമൂഹിക സംയോജകബലമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും സമൂഹത്തിന്റെ ഉൽപ്പാദനശേഷിയെയും ക്ഷേമത്തെയും ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യാം. എന്നാൽ അധികാരം സ്വകാര്യ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളുമായി അന്യായമായി സംയോജിക്കുമ്പോൾ അത് പുതിയ അസമത്വങ്ങളും ആശ്രിതബന്ധങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കുന്ന വിയോജകബലമായി മാറാം.

ഇവിടെ പ്രധാനപ്പെട്ടത് അധികാരവും സാമ്പത്തിക ശക്തിയും തമ്മിലുള്ള എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും തകർക്കുക എന്നല്ല. ആധുനിക ഭരണസംവിധാനത്തിന് സാമ്പത്തിക സ്ഥാപനങ്ങളുമായി നിരന്തരം ഇടപെടേണ്ടിവരും. പ്രശ്നം ബന്ധത്തിന്റെ സുതാര്യത, തുല്യത, പൊതുതാൽപര്യം, ഉത്തരവാദിത്തം എന്നിവയാണ്. പൊതുനയം സ്വകാര്യ താൽപര്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാകുന്ന ഘട്ടത്തിലാണ് വൈരുദ്ധ്യം അപകടകരമാകുന്നത്.

ഇത്തരം പ്രവണതകളെ തടയാൻ പാർട്ടിക്ക് ചില അടിസ്ഥാന സ്ഥാപനപരമായ തത്വങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കണം: പൊതുപദവിയിലുള്ളവരുടെ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളുടെ സുതാര്യമായ പ്രഖ്യാപനം, താൽപര്യസംഘർഷം ഉണ്ടായാൽ തീരുമാനപ്രക്രിയയിൽനിന്ന് പിന്മാറ്റം, സർക്കാർ കരാറുകളിൽ സുതാര്യമായ മത്സരരീതി, പൊതുസമ്പത്തിന്റെ സ്വതന്ത്ര മൂല്യനിർണയം, ശക്തമായ audit, സാമൂഹിക ഓഡിറ്റ്, സ്വതന്ത്ര പരിശോധന, പാർട്ടി ധനകാര്യത്തിലെ സുതാര്യത, പാർട്ടി-ഭരണകൂട അതിർത്തികളുടെ വ്യക്തത, അധികാരത്തിന്റെ വികേന്ദ്രീകരണം, പരാതികൾ പരിശോധിക്കുന്ന സ്വതന്ത്ര സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ ശക്തിപ്പെടുത്തണം.

അതോടൊപ്പം അധികാരത്തിലുള്ളവരെ നിരന്തരം പരിശോധിക്കാനുള്ള രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരവും വളർത്തണം. ഒരു നേതാവ് എത്ര ജനപ്രിയനായാലും, എത്ര കാലമായി പാർട്ടിക്ക് വേണ്ടി പ്രവർത്തിച്ചാലും, അദ്ദേഹത്തെ സ്ഥാപനപരമായ പരിശോധനയിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കരുത്. വ്യക്തിയുടെ സത്യസന്ധതയെ വിശ്വസിക്കാം; എന്നാൽ സംവിധാനങ്ങൾ വ്യക്തിയുടെ സത്യസന്ധതയെ ആശ്രയിക്കാത്ത വിധം രൂപപ്പെടുത്തണം.

അവസാനമായി, കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് അധികാരം ലഭിക്കുന്നത് അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിജയത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടമല്ല; മറിച്ച് അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവത്തെ പരീക്ഷിക്കുന്ന പുതിയ ഘട്ടമാണ്. അധികാരത്തിന് പുറത്തിരിക്കുമ്പോൾ പൊതുസമ്പത്ത്, അഴിമതി, ചൂഷണം, അസമത്വം എന്നിവയെ വിമർശിക്കുന്നത് എളുപ്പമാണ്. എന്നാൽ സ്വന്തം കൈകളിൽ ഭരണാധികാരം എത്തുമ്പോൾ അതേ മാനദണ്ഡങ്ങൾ സ്വന്തം പ്രവർത്തനത്തിലും പ്രയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ പരീക്ഷണം.

ഒരു പാർട്ടി അധികാരത്തിലെത്തിയ ശേഷം അതിന്റെ നേതാക്കൾക്കും ബന്ധമുള്ള വ്യക്തികൾക്കും സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക അവസരങ്ങൾ ലഭിക്കുകയും, അതിനെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത അന്തരീക്ഷം രൂപപ്പെടുകയും, സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ പാർട്ടി-സ്വകാര്യ താൽപര്യങ്ങളുടെ ഉപകരണങ്ങളായി മാറുകയും ചെയ്താൽ അത് ഒരു സാധാരണ ഭരണപരമായ വീഴ്ച മാത്രമല്ല. പാർട്ടിയുടെ വർഗസ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ മാറ്റം ആരംഭിക്കുന്നതിന്റെ സൂചനയായിരിക്കാം.

അതുകൊണ്ട് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ അധികാരനൈതികതയുടെ അടിസ്ഥാന തത്വം ഇതായിരിക്കണം: “അധികാരം ജനങ്ങളുടെതാണ്; പാർട്ടി അതിന്റെ താൽക്കാലിക രാഷ്ട്രീയ സംരക്ഷകൻ മാത്രമാണ്. പൊതുസമ്പത്ത് ആരുടെയും സ്വകാര്യ സ്വത്തല്ല; പാർട്ടി ബന്ധം പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക അവകാശത്തിനുള്ള പാസ്‌പോർട്ടല്ല; അധികാരവും മൂലധനവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ജനങ്ങളുടെ പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമായിരിക്കണം.”

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഈ തത്വം സ്ഥാപനപരമായി നടപ്പാക്കുമ്പോഴാണ് അധികാരം സമൂഹപരിവർത്തനത്തിന്റെ ഉപാധിയായി നിലനിൽക്കുക. അല്ലാത്തപക്ഷം അധികാരം തന്നെ ഒരു പുതിയ സാമൂഹിക താൽപര്യകേന്ദ്രം സൃഷ്ടിക്കുകയും, അതുമായി ബന്ധപ്പെടുന്ന സാമ്പത്തിക ശക്തികൾ ക്രമേണ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവത്തെ മാറ്റുകയും ചെയ്യാം. അതിനാൽ അഴിമതിക്കെതിരായ പോരാട്ടം വ്യക്തികളുടെ ധാർമ്മികതയുടെ പ്രശ്നം മാത്രമല്ല; അധികാരവും സാമ്പത്തിക ശക്തിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ ജനാധിപത്യപരമായി നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഒരു അടിസ്ഥാന വർഗരാഷ്ട്രീയ പ്രശ്നമാണ്.

16. രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ക്ഷയം

ഒരു വ്യക്തി കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ അംഗത്വം സ്വീകരിച്ചു എന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം അയാൾ ഒരു മാർക്സിസ്റ്റായി മാറുന്നില്ല. പാർട്ടി അംഗത്വം ഒരു സംഘടനാപരമായ തിരിച്ചറിയലാണ്; എന്നാൽ മാർക്സിസം സമൂഹത്തെയും ചരിത്രത്തെയും ശാസ്ത്രീയമായി മനസ്സിലാക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ലോകവീക്ഷണവും രീതിശാസ്ത്രവുമാണ്. ഒരു മാർക്സിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകൻ സമൂഹത്തെ അതിന്റെ പുറംരൂപത്തിൽ മാത്രം കാണാതെ, അതിന്റെ ഭൗതിക അടിത്തറ, ഉൽപ്പാദനബന്ധങ്ങൾ, വർഗബന്ധങ്ങൾ, അധികാരബന്ധങ്ങൾ, ചരിത്രവികാസം, സാമൂഹിക വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പരസ്പരബന്ധത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കണം. അതിനായി രാഷ്ട്രീയബോധം ഒരിക്കൽ നേടിയാൽ മതിയാകില്ല; ജീവിതകാലം മുഴുവൻ അത് വികസിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സമൂഹത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ പ്രവർത്തകന്റെ അറിവും നിരന്തരം പുതുക്കപ്പെടണം.

ഒരു പ്രവർത്തകന്റെ രാഷ്ട്രീയ പക്വത അളക്കേണ്ടത് അയാൾക്ക് എത്ര മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ മനപ്പാഠമാണെന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലല്ല. ഒരു സാമൂഹിക സംഭവത്തിന്റെയോ പ്രശ്നത്തിന്റെയോ പിന്നിലുള്ള യഥാർത്ഥ കാരണങ്ങളും അതിന്റെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവും ചരിത്രപരവുമായ പശ്ചാത്തലവും എത്രത്തോളം തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നു എന്നതാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്. ഉദാഹരണത്തിന്, വിലക്കയറ്റത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ കുറ്റം ഏതെങ്കിലും ഒരു വ്യക്തിയുടെയോ സർക്കാരിന്റെയോ മേൽ മാത്രം ചുമത്തുന്നതിനു പകരം ഉൽപ്പാദനച്ചെലവ്, വിതരണക്രമം, ധനനയം, പലിശനിരക്ക്, അന്തർദേശീയ വ്യാപാരം, മൂലധനത്തിന്റെ വിലനിർണയശക്തി, ഉപഭോഗരീതി തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളെ പരിശോധിക്കാൻ കഴിയണം. തൊഴിലില്ലായ്മയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ സർക്കാർ കൂടുതൽ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കണം എന്ന ആവശ്യം ഉന്നയിക്കുന്നതോടൊപ്പം യന്ത്രവൽക്കരണം, കൃത്രിമബുദ്ധി, ഉൽപ്പാദനരീതിയിലെ മാറ്റം, വിദ്യാഭ്യാസവും തൊഴിലും തമ്മിലുള്ള പൊരുത്തക്കേട്, ആഗോള തൊഴിൽവിപണി തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളും മനസ്സിലാക്കണം. മുദ്രാവാക്യത്തിൽനിന്ന് കാരണത്തിലേക്കും പ്രതികരണത്തിൽനിന്ന് വിശകലനത്തിലേക്കും നീങ്ങാനുള്ള കഴിവാണ് യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം.

പാർട്ടി അംഗത്വം ഒരു രാഷ്ട്രീയ യാത്രയുടെ തുടക്കമായിരിക്കണം; അവസാനമല്ല. ഒരു വ്യക്തി പാർട്ടിയിൽ ചേർന്ന ദിവസം അയാളുടെ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാകുന്നില്ല. യഥാർത്ഥത്തിൽ അതിനുശേഷമാണ് കൂടുതൽ ഗൗരവമുള്ള പഠനം ആരംഭിക്കേണ്ടത്. അംഗത്വം ഒരാളെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു; എന്നാൽ മാർക്സിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസമാണ് അയാളെ സമൂഹത്തെ ശാസ്ത്രീയമായി വായിക്കാനും വിശകലനം ചെയ്യാനും കഴിയുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനാക്കി മാറ്റുന്നത്.

രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം എന്നത് പാർട്ടിയുടെ തീരുമാനങ്ങളും നയങ്ങളും മനപ്പാഠമാക്കുന്നതല്ല. ഒരു നയം എന്തുകൊണ്ടാണ് സ്വീകരിച്ചത്, അതിനു പിന്നിലെ സാമൂഹിക സാഹചര്യം എന്താണ്, അതിന്റെ വർഗപരമായ ഉള്ളടക്കം എന്താണ്, അത് പ്രയോഗിച്ചപ്പോൾ എന്ത് ഫലമുണ്ടായി, പുതിയ സാഹചര്യത്തിൽ അതിൽ എന്ത് മാറ്റം ആവശ്യമാണ് തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനുള്ള കഴിവും രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ആശയം ഓർത്തുവയ്ക്കുന്നതിനെക്കാൾ ആശയം ഉപയോഗിച്ച് ചിന്തിക്കാനുള്ള കഴിവാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്.

പാർട്ടിയിലെ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം ദുർബലമാകുമ്പോൾ പ്രവർത്തകരുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം ക്രമേണ മുദ്രാവാക്യങ്ങളിലും തൽക്ഷണ പ്രതികരണങ്ങളിലും ഒതുങ്ങാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. ഒരു സംഭവം ഉണ്ടാകുന്നു; അതിനെക്കുറിച്ച് ഉടൻ ഒരു മുദ്രാവാക്യം ഉയരുന്നു; സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളിൽ പ്രചാരണം നടക്കുന്നു; രാഷ്ട്രീയ എതിരാളിക്കെതിരെ ആരോപണം ഉന്നയിക്കുന്നു; തുടർന്ന് അടുത്ത സംഭവത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള തുടർച്ചയായ പ്രതികരണങ്ങൾ ഒരു പാർട്ടിയെ സജീവമായി തോന്നിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ സമൂഹത്തിലെ ആഴത്തിലുള്ള മാറ്റങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവ് അതിലൂടെ വളരണമെന്നില്ല.

ഇത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ രാഷ്ട്രീയ പ്രതികരണം രാഷ്ട്രീയ വിശകലനത്തെ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്നു. എന്തുകൊണ്ടാണ് ഒരു പ്രത്യേക സാമൂഹിക പ്രവണത വളരുന്നത്, എന്തുകൊണ്ടാണ് ചില വിഭാഗങ്ങൾ പാർട്ടിയിൽനിന്ന് അകന്നുപോകുന്നത്, എന്തുകൊണ്ടാണ് യുവാക്കളുടെ രാഷ്ട്രീയ മുൻഗണനകൾ മാറുന്നത്, എന്തുകൊണ്ടാണ് ഒരു പ്രത്യേക ആശയത്തിന് ജനങ്ങളിൽ സ്വാധീനം ലഭിക്കുന്നത് തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന ചോദ്യങ്ങൾ പിന്നിലേക്ക് പോകാം. അപ്പോൾ പാർട്ടി ഓരോ സംഭവത്തിനും പ്രതികരിക്കുന്ന ഒരു സംഘടനയായി നിലനിൽക്കും; എന്നാൽ സംഭവങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന സാമൂഹിക ശക്തികളെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ശേഷി ദുർബലമാകും.

ഇന്നത്തെ കാലത്ത് പ്രവർത്തകരുടെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിന്റെ പ്രധാന ഉറവിടമായി സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങൾ മാറാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കൂടുതലാണ്. സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങൾ അറിവിന്റെ വലിയൊരു ലോകം തുറന്നുതരുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ അതിന്റെ സ്വഭാവം വളരെ വേഗതയേറിയതും പലപ്പോഴും ഉപരിപ്ലവവുമാണ്. ചുരുങ്ങിയ ദൃശ്യങ്ങൾ, ചെറു പ്രസംഗഭാഗങ്ങൾ, ചിത്രങ്ങൾ, പരിഹാസരൂപങ്ങൾ, മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ, വികാരപരമായ സന്ദേശങ്ങൾ എന്നിവ ഒരു വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു ധാരണ സൃഷ്ടിച്ചേക്കാം; എന്നാൽ അവ ഒരു സാമൂഹിക പ്രശ്നത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സമഗ്രമായ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിന് പകരമാകില്ല.

ഒരു പ്രവർത്തകൻ ദിവസവും മണിക്കൂറുകളോളം രാഷ്ട്രീയ ഉള്ളടക്കം കാണുന്നുണ്ടെങ്കിലും ചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങളോ സാമ്പത്തിക പഠനങ്ങളോ ശാസ്ത്രീയ ഗ്രന്ഥങ്ങളോ സാമൂഹികശാസ്ത്ര പഠനങ്ങളോ വായിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ അയാൾക്ക് വലിയ അളവിൽ വിവരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം; എന്നാൽ ആ വിവരങ്ങളെ ബന്ധപ്പെടുത്തി വിശകലനം ചെയ്യാനുള്ള കഴിവ് വികസിച്ചിട്ടുണ്ടാകണമെന്നില്ല. വിവരസമ്പത്ത് അറിവിന് തുല്യമല്ല; അറിവ് രാഷ്ട്രീയബോധത്തിനും തുല്യമല്ല. വിവരങ്ങളെ ക്രമീകരിക്കുകയും പരിശോധിക്കുകയും പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുകയും അവയിൽനിന്ന് ശരിയായ നിഗമനങ്ങളിലെത്തുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് അവ രാഷ്ട്രീയ അറിവായി മാറുന്നത്.

നേതാക്കളുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ പ്രവർത്തകരെ പ്രചോദിപ്പിക്കാനും രാഷ്ട്രീയ ദിശ വ്യക്തമാക്കാനും സഹായിക്കും. എന്നാൽ നേതാവ് പറഞ്ഞത് ആവർത്തിക്കുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം രാഷ്ട്രീയബോധം ഉണ്ടാകില്ല. നേതാവിന്റെ വാദം എന്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്, അതിന് തെളിവെന്താണ്, അതിന്റെ ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലം എന്താണ്, അതിൽ പരിമിതികളുണ്ടോ, മാറിയ സാഹചര്യത്തിൽ അതിനെ എങ്ങനെ പുനഃപരിശോധിക്കണം തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാൻ പ്രവർത്തകർക്ക് കഴിയണം.

വ്യക്തിയെ പിന്തുടരുന്ന പ്രവർത്തകനും ആശയത്തെ മനസ്സിലാക്കി സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കുന്ന പ്രവർത്തകനും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ആദ്യത്തേത് വ്യക്തികേന്ദ്രിതമായ സംഘടനാസംസ്കാരത്തിന് വഴിയൊരുക്കും. രണ്ടാമത്തേത് ആശയപരമായി കൂടുതൽ പക്വവും സ്വയംതിരുത്തൽ ശേഷിയുള്ളതുമായ സംഘടനയെ സൃഷ്ടിക്കും. അതുകൊണ്ട് നേതാക്കളുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ പഠനത്തിന്റെ തുടക്കമാകാം; പഠനത്തിന്റെ അവസാനമാകരുത്.

മാർക്സിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ വർഗവിശകലനം ഉണ്ടായിരിക്കണം. എന്നാൽ വർഗത്തെ തൊഴിലാളി, മുതലാളി എന്ന രണ്ട് ലളിത വിഭാഗങ്ങളായി മാത്രം കാണുന്നത് ഇന്നത്തെ സങ്കീർണ്ണമായ സാമൂഹിക ഘടനയെ മനസ്സിലാക്കാൻ മതിയാകില്ല. സ്ഥിരം തൊഴിലാളികൾ, കരാർ തൊഴിലാളികൾ, താൽക്കാലിക തൊഴിലാളികൾ, സേവനമേഖലയിലെ തൊഴിലാളികൾ, വീട്ടുതൊഴിലാളികൾ, സ്വയംതൊഴിൽ ചെയ്യുന്നവർ, ചെറുകിട ഉൽപ്പാദകർ, ചെറുകിട വ്യാപാരികൾ, വേദി അധിഷ്ഠിത തൊഴിലാളികൾ, കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികൾ, അറിവ് അധിഷ്ഠിത തൊഴിൽ ചെയ്യുന്നവർ തുടങ്ങിയ നിരവധി വിഭാഗങ്ങൾ ഇന്ന് നിലനിൽക്കുന്നു.

ഇവരുടെ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളും ജീവിതാനുഭവങ്ങളും തൊഴിൽസുരക്ഷയും സാമൂഹിക സ്ഥാനവും വ്യത്യസ്തമാണ്. ചിലർ ഒരേസമയം ചെറിയ സ്വത്തുടമയും അധ്വാനജീവിയും ആയിരിക്കാം. ചിലർ ഔപചാരിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്കും അനൗപചാരിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്കും ഇടയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവരായിരിക്കാം. അതിനാൽ വർഗബന്ധങ്ങളെ ജീവിക്കുന്ന സാമൂഹികബന്ധങ്ങളായി പഠിക്കണം. പഴയ വിഭാഗീകരണങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുന്നതിനുപകരം പുതിയ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യങ്ങളിൽ വർഗബന്ധങ്ങൾ എങ്ങനെ പുനഃസംഘടിതമാകുന്നു എന്ന് പഠിക്കണം.

ചരിത്രബോധമില്ലാത്ത രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം ഇന്നത്തെ സംഭവങ്ങളെ ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളായി കാണാനുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കും. എന്നാൽ ഓരോ സാമൂഹിക പ്രശ്നത്തിനും ഒരു ചരിത്രമുണ്ട്. ഭൂബന്ധങ്ങൾ, ജാതിവ്യവസ്ഥ, വ്യവസായവൽക്കരണം, കുടിയേറ്റം, വിദ്യാഭ്യാസവികസനം, നഗരവൽക്കരണം, ജനസംഖ്യാമാറ്റം, രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, സാമൂഹിക പരിഷ്കാരങ്ങൾ എന്നിവ ഇന്നത്തെ സമൂഹത്തെ രൂപപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ചരിത്രബോധം എന്നത് പഴയ തീയതികളും നേതാക്കളുടെ പേരുകളും മനപ്പാഠമാക്കുന്നതല്ല. ഇന്നത്തെ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യം എങ്ങനെ രൂപപ്പെട്ടു എന്ന് മനസ്സിലാക്കാനുള്ള കഴിവാണ് ചരിത്രബോധം. ചരിത്രപരമായ വികാസം മനസ്സിലാക്കുന്ന പ്രവർത്തകന് ഒരു സാമൂഹിക പ്രശ്നത്തിന്റെ പുറംലക്ഷണങ്ങൾക്കപ്പുറം അതിന്റെ വേരുകളിലേക്ക് എത്താൻ കഴിയും.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന് ശാസ്ത്രീയ ചിന്ത അനിവാര്യമാണ്. ശാസ്ത്രീയ ചിന്ത എന്നത് പ്രകൃതിശാസ്ത്രം പഠിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. തെളിവുകൾ പരിശോധിക്കുക, കാരണവും സഹബന്ധവും തമ്മിൽ വ്യത്യാസപ്പെടുത്തുക, സ്വന്തം ധാരണകൾക്ക് വിരുദ്ധമായ വിവരങ്ങളും പരിശോധിക്കുക, ഒരു അനുമാനം തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരീക്ഷിക്കുക, തെറ്റാണെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ നിലപാട് തിരുത്തുക എന്നിവയാണ് ശാസ്ത്രീയ ചിന്തയുടെ അടിസ്ഥാനഗുണങ്ങൾ.

രാഷ്ട്രീയത്തിലും ഇതേ സമീപനം ആവശ്യമാണ്. “നമ്മൾ വിശ്വസിക്കുന്നതിനാൽ ഇത് ശരിയാണ്” എന്നതിനുപകരം “ഇത് ശരിയാണെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന തെളിവ് എന്താണ്?” എന്ന ചോദ്യം ചോദിക്കണം. ഒരു രാഷ്ട്രീയ നയം വിജയിച്ചുവെന്ന് പറയുമ്പോൾ അതിന്റെ ഫലം അളക്കണം. ഒരു രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രം പരാജയപ്പെട്ടാൽ പരാജയത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ കാരണങ്ങൾ കണ്ടെത്തണം. സ്വന്തം ധാരണയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനേക്കാൾ യാഥാർഥ്യത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ തയ്യാറാകുന്നതാണ് ശാസ്ത്രീയ മനോഭാവം.

ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകന് ആധുനിക ശാസ്ത്രത്തിൽനിന്ന് അകന്നു നിൽക്കാനാവില്ല. കൃത്രിമബുദ്ധി, ജനിതകശാസ്ത്രം, ജീവസാങ്കേതികവിദ്യ, മസ്തിഷ്കശാസ്ത്രം, പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രം, കാലാവസ്ഥാശാസ്ത്രം, സങ്കീർണ്ണവ്യവസ്ഥകളുടെ പഠനം, വിവരശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പുതിയ കണ്ടെത്തലുകൾ മനുഷ്യസമൂഹത്തെയും ഉൽപ്പാദനശക്തികളെയും മനുഷ്യജീവിതത്തെയും മാറ്റുകയാണ്.

ഓരോ പ്രവർത്തകനും ഈ മേഖലകളിൽ വിദഗ്ധനാകണമെന്നില്ല. എന്നാൽ ശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയും ഉൽപ്പാദനരീതിയെയും തൊഴിൽബന്ധങ്ങളെയും സാമൂഹിക ഘടനയെയും എങ്ങനെ മാറ്റുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് അടിസ്ഥാനപരമായ ധാരണ വേണം. കൃത്രിമബുദ്ധി തൊഴിൽരംഗത്തെ എങ്ങനെ മാറ്റുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കാതെ ഭാവിയിലെ തൊഴിലാളിവർഗ രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ച് ഗൗരവമായി സംസാരിക്കാനാവില്ല. കാലാവസ്ഥാവ്യതിയാനത്തിന്റെ ശാസ്ത്രീയ അടിസ്ഥാനങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാതെ ഭാവിയിലെ പരിസ്ഥിതി രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ച് സമഗ്രമായ നിലപാട് സ്വീകരിക്കാനും കഴിയില്ല.

മാർക്സിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകർക്ക് സാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തിൽ ഗൗരവമായ പഠനം ആവശ്യമാണ്. മാർക്സിയൻ രാഷ്ട്രീയസമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ അതിന്റെ അടിസ്ഥാനമായിരിക്കണം. അതോടൊപ്പം ഇന്നത്തെ സാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തിലെ വിവിധ സിദ്ധാന്തങ്ങളും പഠിക്കണം. പണപ്പെരുപ്പം, പലിശനിരക്ക്, നാണയനയം, സർക്കാർ ധനനയം, പൊതുകടം, ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനം, ധനമൂലധനം, ആഗോള വ്യാപാരം, ഉൽപ്പാദനക്ഷമത, യന്ത്രവൽക്കരണം, സാമ്പത്തിക അസമത്വം, ആഗോള വിതരണശൃംഖലകൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് പ്രവർത്തകർക്ക് വ്യക്തമായ ധാരണ വേണം.

മറ്റ് സാമ്പത്തിക സിദ്ധാന്തങ്ങളെ പഠിക്കുന്നത് മാർക്സിസത്തെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതല്ല. മറിച്ച് അവയെ മനസ്സിലാക്കി അവയുടെ ശക്തിയും പരിമിതികളും പരിശോധിക്കുന്നതിലൂടെ മാർക്സിയൻ രാഷ്ട്രീയസമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയും. ആത്മവിശ്വാസമുള്ള ഒരു സിദ്ധാന്തത്തിന് മറ്റുള്ളവരുടെ വാദങ്ങളെ ഭയപ്പെടേണ്ട ആവശ്യമില്ല.

കാലാവസ്ഥാവ്യതിയാനം, ജൈവവൈവിധ്യനാശം, ജലക്ഷാമം, മണ്ണിന്റെ നാശം, വായു-ജല മലിനീകരണം, സമുദ്രനിരപ്പിലെ വർധന തുടങ്ങിയവ മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ ഭാവിയെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങളാണ്. പരിസ്ഥിതിയെ ഒരു അധിക വിഷയമായി കാണുന്ന രാഷ്ട്രീയ സമീപനം ഇനി മതിയാകില്ല.

ഉൽപ്പാദനം, ഉപഭോഗം, പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥത, ഊർജോപയോഗം, വ്യവസായവൽക്കരണം, നഗരവൽക്കരണം എന്നിവയുമായി പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങൾ ആഴത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങളെയും വർഗബന്ധങ്ങളെയും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുത്തി പഠിക്കുന്ന കഴിവ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഭാഗമാകണം.

കൃത്രിമബുദ്ധി, യന്ത്രവൽക്കരണം, സ്വയമേയുള്ള ഉൽപ്പാദനരീതികൾ, ജീവസാങ്കേതികവിദ്യ തുടങ്ങിയവ ഭാവിയിലെ ഉൽപ്പാദനബന്ധങ്ങളെ മാറ്റാൻ പോകുന്നു. ഈ മാറ്റങ്ങളെ “തൊഴിൽ നശിപ്പിക്കുന്ന മുതലാളിത്ത സാങ്കേതികവിദ്യ” എന്ന ഒറ്റ മുദ്രാവാക്യത്തിൽ ഒതുക്കുന്നത് മതിയാകില്ല.

സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഉടമസ്ഥത ആരുടേതാണ്? അതിന്റെ നേട്ടങ്ങൾ ആരാണ് കൈവശപ്പെടുത്തുന്നത്? യന്ത്രവൽക്കരണത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയുടെ നേട്ടം എങ്ങനെ വിതരണം ചെയ്യണം? തൊഴിൽസമയം കുറയ്ക്കാൻ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കാമോ? പുതിയ തൊഴിൽരൂപങ്ങൾ എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുന്നു? തൊഴിലാളികളുടെ വിലപേശൽശേഷിയെ അത് എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു? തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ പഠിക്കണം. അങ്ങനെ മാത്രമേ പുതിയ ഉൽപ്പാദനശക്തികളുടെ സാഹചര്യത്തിൽ മാർക്സിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയചിന്തയെ വികസിപ്പിക്കാൻ കഴിയൂ.

രാഷ്ട്രീയ പെരുമാറ്റം സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾകൊണ്ട് മാത്രം നിർണയിക്കപ്പെടുന്നില്ല. ഭയം, പ്രതീക്ഷ, അപമാനം, സാമൂഹിക തിരിച്ചറിയൽ, കൂട്ടബോധം, വിശ്വാസം, സുരക്ഷിതത്വബോധം, വ്യക്തിതാൽപര്യം, തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ, മുൻവിധികൾ തുടങ്ങിയ മാനസിക ഘടകങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ പെരുമാറ്റത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ട് പ്രവർത്തകർക്ക് സാമൂഹിക മനഃശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അടിസ്ഥാന അറിവ് ആവശ്യമാണ്. ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗം എന്തുകൊണ്ടാണ് ഒരു രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശത്തോട് ശക്തമായി പ്രതികരിക്കുന്നത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് ചില തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ ജനങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്നത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് ചില വിഭാഗങ്ങളിൽ രാഷ്ട്രീയ നിരാശ വളരുന്നത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് ചിലർ സ്വന്തം സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമായ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകൾ സ്വീകരിക്കുന്നത്? തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാതെ ഇന്നത്തെ ജനരാഷ്ട്രീയത്തെ പൂർണ്ണമായി വിശകലനം ചെയ്യാനാവില്ല.

മാധ്യമങ്ങൾ വാർത്തകൾ മാത്രം നൽകുന്നില്ല; യാഥാർഥ്യത്തെ കാണാനുള്ള ഒരു പ്രത്യേക ചട്ടക്കൂടും അവ നിർമ്മിക്കുന്നു. ഏത് വിഷയത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകണം, ഏത് സംഭവം ആവർത്തിച്ച് കാണിക്കണം, ഏത് ഭാഷ ഉപയോഗിക്കണം, ആരുടെ അഭിപ്രായത്തിന് കൂടുതൽ സ്ഥാനം നൽകണം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ ധാരണയെ സ്വാധീനിക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ട് പ്രവർത്തകർക്ക് മാധ്യമപഠനം ആവശ്യമാണ്. ഒരു വാർത്ത എന്താണ് പറയുന്നത് എന്നതിനൊപ്പം അത് എന്താണ് പറയാതെ പോകുന്നത്, ഏത് കാഴ്ചപ്പാടാണ് മുൻനിർത്തുന്നത്, ഏത് ഭാഷയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്, സംഭവത്തെ ഏത് സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത് തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളും പരിശോധിക്കാൻ കഴിയണം. എന്നാൽ എല്ലാ മാധ്യമപ്രവർത്തനത്തെയും ഒരൊറ്റ ഗൂഢാലോചനയായി കാണുന്ന സമീപനവും ഒഴിവാക്കണം. മാധ്യമങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥത, സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയ ബന്ധങ്ങൾ, വാർത്താ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, സാമൂഹിക മുൻവിധികൾ എന്നിവ തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പഠിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്.

ഇത്തരം വിപുലമായ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി പാർട്ടി വിദ്യാലയങ്ങളും പഠനകേന്ദ്രങ്ങളും പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. അവ വെറും പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്തുന്ന കേന്ദ്രങ്ങളാകരുത്. വായന, പഠനം, ചർച്ച, ഗവേഷണം, വിമർശനം, എഴുത്ത്, പ്രാദേശിക പഠനം, സാമൂഹിക വിവരശേഖരണം, അനുഭവവിശകലനം എന്നിവ നടക്കുന്ന ജീവിക്കുന്ന പഠനകേന്ദ്രങ്ങളായി അവ മാറണം.

പാർട്ടി വിദ്യാലയങ്ങളിൽ മാർക്സിന്റെയും ഏംഗൽസിന്റെയും ലെനിന്റെയും മറ്റു മാർക്സിസ്റ്റ് ചിന്തകരുടെയും കൃതികൾ പഠിക്കണം. അതോടൊപ്പം ഇന്നത്തെ മുതലാളിത്തത്തിന്റെ സ്വഭാവം, ഇന്ത്യയുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക ഘടന, കൃത്രിമബുദ്ധി, പരിസ്ഥിതി പ്രതിസന്ധി, ശാസ്ത്രസാങ്കേതിക വികസനം, സാമൂഹിക മനഃശാസ്ത്രം, മാധ്യമങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം, ഭരണഘടനയും ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളും തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തണം.

പഠനം പുസ്തകങ്ങളുടെ ഉള്ളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്. ഒരു പാർട്ടി പ്രവർത്തകൻ സ്വന്തം പ്രദേശത്തെ തൊഴിലാളികളുടെ ജീവിതം പഠിക്കണം. കർഷകരുടെ ഉൽപ്പാദനച്ചെലവ് മനസ്സിലാക്കണം. യുവാക്കളുടെ തൊഴിൽസ്ഥിതി പരിശോധിക്കണം. സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽപങ്കാളിത്തവും സാമൂഹിക സുരക്ഷയും പഠിക്കണം. കുടിയേറ്റത്തിന്റെ സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ പരിശോധിക്കണം. പുതിയ തൊഴിൽരൂപങ്ങൾ എങ്ങനെ വളരുന്നു എന്ന് നേരിട്ട് അന്വേഷിക്കണം.

അങ്ങനെ സമൂഹത്തിൽനിന്ന് അറിവ് ശേഖരിക്കുകയും ആ അറിവിനെ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ വിശകലനം ചെയ്യുകയും വീണ്ടും സമൂഹത്തിലേക്ക് രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനമായി കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്യുന്ന ഒരു നിരന്തര ചക്രം രൂപപ്പെടണം. അപ്പോഴാണ് രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം ജീവിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാകുന്നത്.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകർ വെറും പ്രചാരകരായിരിക്കരുത്; അവർ സമൂഹത്തിന്റെ പഠിതാക്കളും അന്വേഷകരുമാകണം. ഓരോ പ്രദേശത്തും പ്രാദേശിക പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠനങ്ങൾ നടത്താം. തൊഴിലില്ലായ്മ, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യസംരക്ഷണം, കൃഷി, ചെറുകിട വ്യവസായം, കുടിയേറ്റം, സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽ, യുവജനങ്ങളുടെ ജീവിതം, പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ വിവരശേഖരണം നടത്താം.

ഇത്തരം പഠനങ്ങൾ പാർട്ടിയുടെ നയരൂപീകരണത്തിനും സഹായിക്കും. അപ്പോൾ പാർട്ടിയുടെ നയങ്ങൾ മുകളിൽനിന്ന് താഴേക്ക് മാത്രം ഒഴുകുന്നവയാകില്ല. ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽനിന്ന് അറിവ് മുകളിലേക്ക് വരികയും ആ അറിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നയം രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ഇരുവഴി രാഷ്ട്രീയപ്രക്രിയ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടും.

രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം ശക്തമാകണമെങ്കിൽ പ്രവർത്തകർക്ക് ചോദ്യം ചോദിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം വേണം. പാർട്ടി നയം, നേതാക്കളുടെ നിലപാട്, ചരിത്രപരമായ തീരുമാനങ്ങൾ, നിലവിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രം എന്നിവയെല്ലാം തെളിവുകളുടെയും യുക്തിയുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കാൻ കഴിയണം.

ഒരു പാർട്ടി പറഞ്ഞതിനാൽ അത് ശരിയാണെന്ന് കരുതുന്നത് മാർക്സിസ്റ്റ് രീതിയല്ല. മാർക്സിസം അന്ധമായ വിശ്വാസം ആവശ്യപ്പെടുന്ന സിദ്ധാന്തമല്ല; യാഥാർഥ്യത്തെ പരിശോധിക്കുകയും വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയുകയും തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിലപാടുകൾ തിരുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയാണ്. അതിനാൽ ആശയപരമായ വിമർശനത്തെ സംഘടനാവിരുദ്ധതയായി കാണാതെ സംഘടനയുടെ സ്വയംതിരുത്തലിനുള്ള ഉപാധിയായി കാണണം.

രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം പാർട്ടി അംഗത്വത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ മാത്രം നൽകുന്ന പരിശീലനമാകരുത്. സമൂഹം മാറുന്നതിനനുസരിച്ച് പ്രവർത്തകരുടെ അറിവും മാറണം. പത്ത് വർഷം മുമ്പ് പഠിച്ച അറിവ് മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഇന്നത്തെ ലോകത്തെ വിശകലനം ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചാൽ രാഷ്ട്രീയ ചിന്ത ക്രമേണ ജഡമാകും.

അതുകൊണ്ട് ഓരോ പ്രവർത്തകനും തുടർച്ചയായി വായിക്കുകയും പഠിക്കുകയും ചർച്ച ചെയ്യുകയും സ്വന്തം നിലപാടുകൾ പുനഃപരിശോധിക്കുകയും വേണം. പഠിക്കുന്ന പ്രവർത്തകനാണ് മാറുന്ന സമൂഹത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുക; മാറുന്ന സമൂഹത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്ന പ്രവർത്തകനാണ് ശരിയായ രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രം രൂപപ്പെടുത്താൻ കഴിയുക.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം ഒരിക്കൽ സംഭരിച്ചുവെക്കുന്ന സ്ഥിരമായ അറിവല്ല; അറിവിന്റെ നിരന്തരമായ പുനഃസംഘടനയാണ്. പഴയ അറിവും പുതിയ അനുഭവങ്ങളും പുതിയ ശാസ്ത്രീയ കണ്ടെത്തലുകളും സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങളും വിമർശനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഇടപെടലിൽ പുതിയ രാഷ്ട്രീയബോധം രൂപപ്പെടുന്നു.

നിലവിലുള്ള സൈദ്ധാന്തിക അറിവ് സംയോജകബലമായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ പുതിയ അനുഭവങ്ങളും ചോദ്യങ്ങളും വിമർശനങ്ങളും വിയോജകബലമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. വിയോജകബലത്തെ അടിച്ചമർത്തിയാൽ അറിവ് ജഡമാകും. പഴയ അറിവ് മുഴുവനായി ഉപേക്ഷിച്ചാൽ സൈദ്ധാന്തിക തുടർച്ച നഷ്ടപ്പെടും. അതിനാൽ സാധുതയുള്ള പഴയ അറിവിനെ സംരക്ഷിക്കുകയും പുതിയ അറിവിനെ ഉൾക്കൊള്ളുകയും അവ തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ പരിഹരിച്ച് ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള പുതിയ അറിവ് സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യണം.

ഇതാണ് മാർക്സിസത്തെ ജീവിക്കുന്ന സിദ്ധാന്തമായി നിലനിർത്താനുള്ള മാർഗം. സിദ്ധാന്തത്തെ സംരക്ഷിക്കുക എന്നത് അതിനെ മാറ്റമില്ലാതെ സൂക്ഷിക്കുക എന്നതല്ല; പുതിയ യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ അതിന്റെ അടിസ്ഥാന രീതിശാസ്ത്രത്തെ ഉപയോഗിച്ച് അതിനെ നിരന്തരം വികസിപ്പിക്കുക എന്നതാണ്.

അവസാനം, പാർട്ടി വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം പ്രവർത്തകരുടെ തലയിൽ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ നിറയ്ക്കുക എന്നതല്ല. സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കുന്ന, ശാസ്ത്രീയമായി അന്വേഷിക്കുന്ന, വർഗപരമായി വിശകലനം ചെയ്യുന്ന, ചരിത്രപരമായി ചിന്തിക്കുന്ന, പുതിയ അറിവുകൾ സ്വീകരിക്കുന്ന, തെറ്റുകൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് തിരുത്തുന്ന, ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽനിന്ന് പഠിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരെ സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.

അത്തരം പ്രവർത്തകൻ നേതാവിന്റെ പ്രസംഗം കേട്ട് അതേ വാക്കുകൾ ആവർത്തിക്കുന്നവനല്ല. എന്തുകൊണ്ടാണ് ആ നിലപാട് സ്വീകരിച്ചതെന്ന് അന്വേഷിക്കുന്നവനാണ്. പാർട്ടി നയം നടപ്പാക്കുന്നവൻ മാത്രമല്ല; അതിന്റെ ഫലം പരിശോധിക്കുന്നവനാണ്. ജനങ്ങളെ പഠിപ്പിക്കുന്നവൻ മാത്രമല്ല; ജനങ്ങളിൽനിന്ന് പഠിക്കുന്നവനുമാണ്. പഴയ സിദ്ധാന്തങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നവൻ മാത്രമല്ല; പുതിയ യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ അവയെ വികസിപ്പിക്കുന്നവനുമാണ്.

അതിനാൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലെ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനതത്വം ഇങ്ങനെ പറയാം: “അംഗത്വം സംഘടനയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനമാണ്; പഠനം രാഷ്ട്രീയബോധത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയാണ്; സ്വതന്ത്രചിന്ത അതിന്റെ പക്വതയാണ്; ജീവിതകാലം മുഴുവൻ തുടരുന്ന പഠനമാണ് അതിന്റെ ശക്തി.”

മാർക്സിസത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഏറ്റവും നല്ല മാർഗം പ്രവർത്തകരെ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ ആവർത്തിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുകയല്ല; ചിന്തിക്കാനും ചോദ്യം ചെയ്യാനും അന്വേഷിക്കാനും തെളിവുകൾ പരിശോധിക്കാനും സമൂഹത്തെ ശാസ്ത്രീയമായി വിശകലനം ചെയ്യാനും പഠിപ്പിക്കുകയാണ്. മാർക്സിസത്തെ ഒരു അടഞ്ഞ സിദ്ധാന്തപെട്ടിയാക്കി മാറ്റാതെ, മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന യാഥാർഥ്യത്തെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ജീവിക്കുന്ന രീതിയായി നിലനിർത്തുമ്പോഴാണ് അത് പുതിയ കാലഘട്ടത്തിലും സാമൂഹിക പരിവർത്തനത്തിനുള്ള ശക്തമായ ബൗദ്ധിക ആയുധമായി തുടരുക.

17. യുവാക്കളിൽനിന്നുള്ള അകലം

ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാവി അതിന്റെ പഴയ തലമുറയുടെ അനുഭവസമ്പത്തിൽ മാത്രം ആശ്രയിച്ചുനിൽക്കാൻ കഴിയില്ല. ഓരോ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെയും തുടർച്ച പുതിയ തലമുറയെ എത്രത്തോളം ആകർഷിക്കാനും അവരെ രാഷ്ട്രീയമായി വളർത്താനും നേതൃത്വത്തിലേക്ക് ഉയർത്തിക്കൊണ്ടുവരാനും കഴിയുന്നു എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു പ്രസ്ഥാനം ഒരു ഘട്ടത്തിൽ ശക്തമായിരുന്നാലും പുതിയ തലമുറയുമായി അതിന്റെ ആശയപരവും സാമൂഹികവുമായ ബന്ധം ദുർബലമാകുകയാണെങ്കിൽ കാലക്രമേണ അതിന്റെ സംഘടനാ അടിത്തറ ചുരുങ്ങും. പഴയ പ്രവർത്തകർ അനുഭവസമ്പന്നരായിരിക്കാം; എന്നാൽ അവരുടെ അനുഭവം മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് പുതിയ കാലഘട്ടത്തിലെ സാമൂഹിക വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാനാവില്ല. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജീവശക്തി അതിന്റെ ഭൂതകാല പാരമ്പര്യത്തിൽ മാത്രമല്ല, ഭാവിയെ പ്രതിനിധീകരിക്കാൻ കഴിയുന്ന പുതിയ തലമുറയെ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള കഴിവിലും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഇത് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുള്ള വിഷയമാണ്. കാരണം കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം അടിസ്ഥാനപരമായി സമൂഹത്തിന്റെ ഭാവിയെ മാറ്റാനുള്ള രാഷ്ട്രീയമാണ്. ഭാവിയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്ന ഒരു പ്രസ്ഥാനത്തിന് ആ ഭാവിയുടെ പ്രധാന സാമൂഹിക ശക്തിയായ യുവതലമുറയിൽനിന്ന് അകന്നുനിൽക്കാൻ കഴിയില്ല. യുവാക്കൾക്ക് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ഇടം നൽകുക എന്നത് അവരെ സമ്മേളനങ്ങളിൽ ഇരുത്തുകയോ പ്രകടനങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വിളിക്കുകയോ സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളിൽ പ്രചാരണം നടത്താൻ ചുമതലപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യുന്നതിൽ ഒതുങ്ങരുത്. യുവാക്കളെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഉപകരണങ്ങളായി കാണുന്നതിൽനിന്ന് രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളുടെ പങ്കാളികളായി കാണുന്നതിലേക്കുള്ള മാറ്റമാണ് ആവശ്യമായത്.

പല രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകളിലും യുവാക്കൾക്ക് വലിയ ഉത്സാഹവും പ്രവർത്തനശേഷിയും ഉള്ളതിനാൽ അവരെ പ്രചാരണപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും പ്രകടനങ്ങൾക്കും പൊതുപരിപാടികൾക്കും സാമൂഹികമാധ്യമ പ്രചാരണങ്ങൾക്കും നിയോഗിക്കുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. ഇതിന് രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. എന്നാൽ യുവാക്കളുടെ പങ്ക് ഇതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുമ്പോൾ ഒരു ഗുരുതരമായ സംഘടനാപരമായ പരിമിതി രൂപപ്പെടുന്നു. അവർ പാർട്ടിക്കുവേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്നവരായി മാറുന്നു; പക്ഷേ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ദിശ രൂപപ്പെടുത്തുന്നവരായി വളരുന്നില്ല.

ഒരു യുവാവ് വർഷങ്ങളോളം പോസ്റ്ററുകൾ ഒട്ടിക്കുകയും പ്രകടനങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുകയും സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളിൽ പാർട്ടിയുടെ സന്ദേശങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടും നയരൂപീകരണത്തിൽ അഭിപ്രായം പറയാനുള്ള അവസരം ലഭിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ അവന്റെ രാഷ്ട്രീയ വളർച്ച അപൂർണ്ണമായിരിക്കും. പ്രവർത്തനത്തിൽ പങ്കാളിത്തം മാത്രം മതിയല്ല; തീരുമാനമെടുക്കുന്നതിലും പങ്കാളിത്തം വേണം. യുവാക്കളെ ഭാവിയിലെ നേതാക്കളായി കാണുന്നുവെങ്കിൽ ഇപ്പോഴത്തെ തീരുമാനപ്രക്രിയയിൽ തന്നെ അവരെ പരിശീലിപ്പിക്കണം.

പുതിയ തലമുറയുടെ രാഷ്ട്രീയ ചോദ്യങ്ങൾ പഴയ തലമുറയുടെ ചോദ്യങ്ങളുടെ ആവർത്തനം മാത്രമല്ല. പഴയ തലമുറയ്ക്ക് ഭൂമിയുടെ പ്രശ്നം, തൊഴിൽസുരക്ഷ, വ്യവസായവൽക്കരണം, തൊഴിലാളി അവകാശങ്ങൾ, ദാരിദ്ര്യം, വിദ്യാഭ്യാസവ്യാപനം തുടങ്ങിയവ പ്രധാനപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ ചോദ്യങ്ങളായിരുന്നെങ്കിൽ ഇന്നത്തെ യുവാക്കൾക്ക് അതിനൊപ്പം കൃത്രിമബുദ്ധി, യന്ത്രവൽക്കരണം, ഡിജിറ്റൽ തൊഴിൽ, കാലാവസ്ഥാവ്യതിയാനം, മാനസിക സമ്മർദ്ദം, സ്വകാര്യത, വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം, സാമൂഹിക തിരിച്ചറിയൽ, ലിംഗബന്ധങ്ങൾ, ഓൺലൈൻ ജീവിതം, കുടിയേറ്റം, പുതിയ വിദ്യാഭ്യാസരീതികൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും പ്രധാനമാണ്.

ഇവയെ “യുവാക്കളുടെ പുതിയ ഫാഷൻ” എന്ന നിലയിൽ തള്ളിക്കളയുന്നത് ഗുരുതരമായ രാഷ്ട്രീയ പിഴവായിരിക്കും. ഈ വിഷയങ്ങൾ അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ യാഥാർഥ്യങ്ങളാണ്. അതിനാൽ യുവാക്കളെ പാർട്ടിയിലേക്ക് ആകർഷിക്കണമെങ്കിൽ അവരുടെ ചോദ്യങ്ങളെ പഴയ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷയിൽ ഒതുക്കുന്നതിനുപകരം അവയുടെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവും വർഗപരവുമായ അടിത്തറ മനസ്സിലാക്കണം.

തൊഴിൽ ഇന്നും യുവാക്കളുടെ പ്രധാന പ്രശ്നമാണ്. എന്നാൽ തൊഴിൽ എന്നതിന്റെ സ്വഭാവം തന്നെ മാറുകയാണ്. സ്ഥിരം തൊഴിൽ കുറയുകയും കരാർ തൊഴിൽ, താൽക്കാലിക തൊഴിൽ, വേദി അധിഷ്ഠിത തൊഴിൽ, വീട്ടിലിരുന്നുള്ള തൊഴിൽ, സ്വതന്ത്ര തൊഴിൽ, ഡിജിറ്റൽ തൊഴിൽ തുടങ്ങിയ പുതിയ രൂപങ്ങൾ വളരുകയും ചെയ്യുന്നു. പല യുവാക്കളും ഒരേ സമയം നിരവധി ചെറിയ ജോലികൾ ചെയ്യുന്നു. ചിലർ സ്വന്തം തൊഴിൽദാതാക്കളായി തോന്നുമ്പോഴും യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു ഡിജിറ്റൽ വേദിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിന് വിധേയരായിരിക്കും.

അതുകൊണ്ട് പഴയ തൊഴിലാളി സംഘടനാ മാതൃകകൾ മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് പുതിയ തൊഴിൽലോകത്തെ സമീപിക്കാൻ കഴിയില്ല. പുതിയ തൊഴിൽരൂപങ്ങളിൽ ചൂഷണം എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശങ്ങൾ എങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കാം, പുതിയ തൊഴിലാളികളെ എങ്ങനെ സംഘടിപ്പിക്കാം തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം പുതിയ ഉത്തരങ്ങൾ കണ്ടെത്തണം.

കൃത്രിമബുദ്ധിയുടെ അതിവേഗ വളർച്ച യുവാക്കളുടെ തൊഴിൽഭാവിയെ നേരിട്ട് ബാധിക്കും. ചില തൊഴിൽരൂപങ്ങൾ ഇല്ലാതാകാം, ചിലത് മാറാം, പുതിയ തൊഴിൽരൂപങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ യുവാക്കൾക്കുപോലും സ്വന്തം കഴിവുകൾ ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ കാലഹരണപ്പെടുമോ എന്ന ആശങ്ക ഉണ്ടാകാം.

ഇവിടെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം “AI തൊഴിൽ നശിപ്പിക്കുന്നു” എന്ന മുദ്രാവാക്യത്തിൽ ഒതുങ്ങരുത്. കൃത്രിമബുദ്ധിയിൽനിന്നുള്ള ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയുടെ നേട്ടം ആരുടേതാകും? തൊഴിൽസമയം കുറയ്ക്കാൻ അത് ഉപയോഗിക്കാമോ? യന്ത്രവൽക്കരണത്തിന്റെ നേട്ടം സമൂഹത്തിന് പങ്കുവെക്കാമോ? പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഉടമസ്ഥതയും നിയന്ത്രണവും ആരുടെ കൈകളിലായിരിക്കണം? മനുഷ്യന്റെ തൊഴിൽമൂല്യത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങളെ എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്യണം? തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തണം. യുവാക്കളുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള അവരുടെ ആശങ്കകളെ മാർക്സിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയസമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയണം.

പുതിയ തലമുറയുടെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിൽ പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. കാലാവസ്ഥാവ്യതിയാനം, വെള്ളപ്പൊക്കം, വരൾച്ച, കടൽനിരപ്പുയർച്ച, ജൈവവൈവിധ്യനാശം, വായുമലിനീകരണം, ജലക്ഷാമം തുടങ്ങിയവ യുവാക്കളുടെ ഭാവിയെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നു.

പരിസ്ഥിതിയെ വികസനവിരുദ്ധമായ ഒരു ആശയമായി കാണുകയോ യുവാക്കളുടെ പരിസ്ഥിതി ആശങ്കകളെ “മധ്യവർഗ വികാരം” എന്നു തള്ളിക്കളയുകയോ ചെയ്യുന്നത് കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തെ അവരിൽനിന്ന് അകറ്റും. പകരം പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥത, ഉൽപ്പാദനരീതി, ഉപഭോഗരീതി, ഊർജവിനിയോഗം, ലാഭകേന്ദ്രിത വികസനം എന്നിവയുമായി കാലാവസ്ഥാപ്രശ്നത്തെ ബന്ധിപ്പിച്ച് വിശദീകരിക്കണം. പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും സാമൂഹിക നീതിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം യുവാക്കൾക്ക് ബോധ്യപ്പെടുത്തേണ്ടത് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രധാന ദൗത്യമാണ്.

പുതിയ തലമുറയുടെ വലിയൊരു ഭാഗത്തിന്റെ ജീവിതം യാഥാർഥ്യലോകത്തോടൊപ്പം ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തും നടക്കുന്നു. സൗഹൃദങ്ങൾ, പഠനം, തൊഴിൽ, വിനോദം, രാഷ്ട്രീയം, പ്രണയം, ആശയവിനിമയം, ഉപഭോഗം തുടങ്ങിയവയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം ഡിജിറ്റൽ വേദികളിലേക്ക് മാറിയിട്ടുണ്ട്.

ഇത് മനസ്സിലാക്കാതെ യുവാക്കളുടെ രാഷ്ട്രീയ പെരുമാറ്റത്തെ വിലയിരുത്താനാവില്ല. പാർട്ടി ഓഫീസിലേക്ക് യുവാക്കളെ വിളിച്ച് പഴയ രീതിയിലുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനം മാത്രം ചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് അവർക്ക് രാഷ്ട്രീയബന്ധം ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെ അവരുടെ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യമായി അംഗീകരിക്കുകയും അതിനകത്ത് ശാസ്ത്രീയമായ രാഷ്ട്രീയസംവാദം നടത്തുകയും വേണം.

എന്നാൽ സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളെ വെറും പ്രചാരണത്തിനുള്ള ഉപകരണമായി മാത്രം കാണരുത്. യുവാക്കളുമായി സംസാരിക്കാനും അവരുടെ ചോദ്യങ്ങൾ കേൾക്കാനും ആശയങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കാനും രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം നടത്താനും കഴിയുന്ന പുതിയ ജനാധിപത്യവേദിയായി അതിനെ ഉപയോഗിക്കണം.

പുതിയ തലമുറ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നുണ്ട്. സ്വന്തം ജീവിതരീതി തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവകാശം, സ്വകാര്യത, അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യം, വ്യക്തിപരമായ തീരുമാനങ്ങളിൽ ഇടപെടാതിരിക്കാനുള്ള അവകാശം തുടങ്ങിയവ യുവാക്കളുടെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിൽ പ്രധാനമാണ്.

ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങളെ “വ്യക്തിവാദം” എന്ന് മാത്രം വിശേഷിപ്പിച്ച് തള്ളുന്നത് ശരിയല്ല. വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യവും സാമൂഹിക സ്വാതന്ത്ര്യവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വിശദീകരിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. ഒരു വ്യക്തിക്ക് നിയമപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യം ഉണ്ടായാലും സാമ്പത്തികമായി ആശ്രിതനാണെങ്കിൽ ആ സ്വാതന്ത്ര്യം എത്രത്തോളം യാഥാർഥ്യമാകും? മറുവശത്ത് സാമൂഹിക സമത്വത്തിന്റെ പേരിൽ വ്യക്തിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ അമിതമായി നിയന്ത്രിക്കുന്ന സംവിധാനവും ജനാധിപത്യപരമല്ല. വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യവും സാമൂഹിക സമത്വവും തമ്മിലുള്ള ഡയലക്ടിക്കൽ ബന്ധം പുതിയ തലമുറയുമായി തുറന്ന ചർച്ച ചെയ്യണം.

ലിംഗബന്ധങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള യുവതലമുറയുടെ ചോദ്യങ്ങളും മുൻകാലത്തേതിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. സ്ത്രീകളുടെ വിദ്യാഭ്യാസവും തൊഴിലും, കുടുംബബന്ധങ്ങളിലെ അധികാരബന്ധങ്ങളും, ലിംഗസമത്വവും, വ്യക്തിഗത സ്വാതന്ത്ര്യവും, ലിംഗപരമായ വിവേചനവും തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ യുവാക്കൾ കൂടുതൽ തുറന്ന ചർച്ച ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം ഈ ചർച്ചകളെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ ഘടനകളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കണം. കുടുംബം, സ്വത്ത്, തൊഴിൽവിഭജനം, പ്രതിഫലം ലഭിക്കാത്ത പരിചരണതൊഴിൽ, സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക ആശ്രിതത്വം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ പഠിക്കണം. അതോടൊപ്പം വ്യക്തികളുടെ മാന്യതയും അവകാശങ്ങളും സംരക്ഷിക്കുന്ന ജനാധിപത്യബോധവും വളർത്തണം.

വിദ്യാഭ്യാസം ഇന്ന് അറിവ് നേടാനുള്ള മാർഗം മാത്രമല്ല; തൊഴിൽ, സാമൂഹിക സ്ഥാനം, സാമ്പത്തിക സുരക്ഷ എന്നിവയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയിട്ടും തൊഴിൽ ലഭിക്കാത്ത അവസ്ഥ, വിദ്യാഭ്യാസച്ചെലവിന്റെ വർധന, സ്വകാര്യവൽക്കരണം, വിദ്യാഭ്യാസവും തൊഴിൽവിപണിയും തമ്മിലുള്ള പൊരുത്തക്കേട്, പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ മൂലം പഠനരീതികളിലെ മാറ്റം തുടങ്ങിയവ യുവാക്കളെ ബാധിക്കുന്നു.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം വിദ്യാഭ്യാസത്തെ വെറും “സർക്കാർ വിദ്യാഭ്യാസം സംരക്ഷിക്കുക” എന്ന മുദ്രാവാക്യത്തിൽ ഒതുക്കാതെ എന്തുതരം വിദ്യാഭ്യാസമാണ് ഭാവിസമൂഹത്തിന് ആവശ്യം, അറിവിന്റെ ഉടമസ്ഥത ആരുടേതാണ്, സാങ്കേതികവിദ്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തെ എങ്ങനെ മാറ്റുന്നു, വിദ്യാഭ്യാസവും തൊഴിലും എങ്ങനെ ബന്ധിപ്പിക്കണം തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യണം.

യുവാക്കളെ ആകർഷിക്കാൻ ആദ്യം ചെയ്യേണ്ടത് അവരെ സംസാരിക്കാൻ അനുവദിക്കുകയാണ്. അവർ പാർട്ടിയെ വിമർശിക്കുമ്പോൾ ഉടൻ അവരെ രാഷ്ട്രീയമായി പക്വതയില്ലാത്തവരായി ചിത്രീകരിക്കരുത്. അവരുടെ വിമർശനങ്ങളിൽ ചിലത് തെറ്റായിരിക്കാം; ചിലത് അപൂർണ്ണമായിരിക്കാം; ചിലത് പാർട്ടിയുടെ പഴയ അനുഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവില്ലായ്മയിൽനിന്ന് ഉണ്ടായിരിക്കാം. എന്നാൽ അതിനർത്ഥം അവയെല്ലാം തള്ളിക്കളയണമെന്നല്ല.

ഒരു യുവാവ് “പാർട്ടി എന്തുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നു?” എന്ന് ചോദിക്കുമ്പോൾ അതിനെ അനുസരണക്കേടായി കാണുന്നതിനുപകരം വിശദീകരിക്കാനുള്ള അവസരമായി കാണണം. ചോദ്യം ചോദിക്കുന്ന യുവാവിനെ നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കാൾ അവന്റെ ചോദ്യവുമായി സംവദിക്കുന്നതാണ് രാഷ്ട്രീയമായി കൂടുതൽ ഫലപ്രദം.

യുവാക്കളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ പല സംഘടനകളും “യുവാക്കൾക്ക് അവസരം നൽകണം” എന്ന് പറയാറുണ്ട്. എന്നാൽ അവസരം എന്നത് വേദിയിൽ പ്രസംഗിക്കാൻ അഞ്ച് മിനിറ്റ് നൽകുന്നതോ ഒരു യുവജനസംഘടനയുടെ ഭാരവാഹിയാക്കുന്നതോ മാത്രം ആകരുത്.

യുവാക്കൾക്ക് നയരൂപീകരണത്തിൽ, രാഷ്ട്രീയ പഠനത്തിൽ, സംഘടനാ തീരുമാനങ്ങളിൽ, പ്രാദേശിക ഭരണത്തിൽ, പ്രചാരണരീതികളുടെ രൂപകൽപ്പനയിൽ, സാമൂഹിക ഗവേഷണത്തിൽ, സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഉപയോഗത്തിൽ, സംഘടനാ വിലയിരുത്തലിൽ യഥാർത്ഥ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ നൽകണം. തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള അധികാരമില്ലാത്ത പ്രതിനിധിത്വം വെറും പ്രതീകാത്മക പങ്കാളിത്തമാണ്.

ഇവിടെ പഴയ തലമുറയും പുതിയ തലമുറയും തമ്മിൽ സംഘർഷം സൃഷ്ടിക്കേണ്ടതില്ല. പഴയ തലമുറയുടെ അനുഭവവും പുതിയ തലമുറയുടെ അറിവും പരസ്പരം പൂരിപ്പിക്കേണ്ടതാണ്. മുതിർന്ന പ്രവർത്തകർ സമരങ്ങളുടെയും സംഘടനാപ്രവർത്തനത്തിന്റെയും ചരിത്രം യുവാക്കൾക്ക് പകർന്നുനൽകണം. യുവാക്കൾ പുതിയ ശാസ്ത്രസാങ്കേതികവിദ്യകളെയും പുതിയ സാമൂഹിക പ്രവണതകളെയും ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെയും മുതിർന്ന തലമുറയ്ക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തണം.

അനുഭവം അറിവിനെ ആഴപ്പെടുത്തുകയും പുതിയ അറിവ് അനുഭവത്തെ പുതുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു തലമുറാന്തര സംവാദം പാർട്ടിയിൽ വളർത്തണം. പഴയ തലമുറ “ഞങ്ങൾക്കറിയാം” എന്ന നിലപാടിലും യുവാക്കൾ “പഴയതെല്ലാം തെറ്റാണ്” എന്ന നിലപാടിലും ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നത് രണ്ടുപക്ഷത്തിനും ദോഷകരമാണ്.

യുവാക്കളെ നേതൃത്വത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുക എന്നത് ചില യുവാക്കളെ ഉയർന്ന സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിയമിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്. നേതൃത്വത്തിന് ആവശ്യമായ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം, സംഘടനാ പരിചയം, ജനങ്ങളുമായി ഇടപഴകാനുള്ള കഴിവ്, സാമ്പത്തിക-സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളെ വിശകലനം ചെയ്യാനുള്ള ശേഷി, വിമർശനം സ്വീകരിക്കാനുള്ള പക്വത, തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തബോധം എന്നിവ ക്രമേണ വളർത്തണം.

ഒരു യുവാവിന് ചെറിയൊരു ഉത്തരവാദിത്തം നൽകുക, അത് സ്വതന്ത്രമായി നിർവഹിക്കാൻ അവസരം നൽകുക, തെറ്റുകൾ സംഭവിച്ചാൽ അവയിൽനിന്ന് പഠിപ്പിക്കുക, തുടർന്ന് കൂടുതൽ വലിയ ഉത്തരവാദിത്തം നൽകുക എന്ന രീതിയിലാണ് നേതൃത്വം വളരേണ്ടത്. നേതൃത്വം നിയമനത്തിലൂടെ മാത്രം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നില്ല; ഉത്തരവാദിത്തത്തിലൂടെയും അനുഭവത്തിലൂടെയും പഠനത്തിലൂടെയും അത് വളരുന്നു.

പുതിയ ആശയങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കാനുള്ള ഇടമായി യുവജനസംഘടനകളെ കാണാം. പുതിയ പ്രചാരണരീതികൾ, പഠനരീതികൾ, സാമൂഹികമാധ്യമ ഉപയോഗം, പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനം, തൊഴിൽരഹിത യുവാക്കളുടെ സംഘടന, പുതിയ തൊഴിൽവിഭാഗങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്താൻ യുവാക്കൾക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകണം.

എല്ലാ പരീക്ഷണങ്ങളും വിജയിക്കണമെന്നില്ല. പരാജയപ്പെട്ട പരീക്ഷണങ്ങളെ ശിക്ഷിക്കാതെ അവയിൽനിന്ന് പഠിക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണം. അപ്പോൾ യുവജനസംഘടന ഒരു പ്രചാരണശാഖയിൽനിന്ന് രാഷ്ട്രീയ നവീകരണത്തിനുള്ള പരീക്ഷണശാലയായി മാറും.

യുവാക്കളെ കേൾക്കുന്നത് അവരോട് സൗഹൃദപരമായി പെരുമാറുന്നതിനുള്ള ഒരു സാമൂഹിക മര്യാദ മാത്രമല്ല. അത് രാഷ്ട്രീയ ആവശ്യകതയാണ്. ഒരു സമൂഹത്തിൽ അടുത്ത ഇരുപതോ മുപ്പതോ വർഷത്തെ രാഷ്ട്രീയവും സാമ്പത്തികവും സാംസ്കാരികവുമായ മാറ്റങ്ങളെ കൂടുതൽ നേരിട്ട് അനുഭവിക്കാൻ പോകുന്നത് യുവാക്കളാണ്. അവരുടെ ആശങ്കകളും പ്രതീക്ഷകളും ജീവിതരീതികളും മനസ്സിലാക്കാതെ ഭാവിയിലെ സമൂഹത്തെക്കുറിച്ച് രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രം രൂപപ്പെടുത്താനാവില്ല.

അതുകൊണ്ട് പാർട്ടി യുവാക്കളോട് സംസാരിക്കുന്നതിനേക്കാൾ യുവാക്കളെ കേൾക്കുന്ന സംവിധാനം സൃഷ്ടിക്കണം. സ്ഥിരമായ യുവജന ചർച്ചകൾ, തുറന്ന സംവാദങ്ങൾ, ആശയവിനിമയ വേദികൾ, യുവാക്കളുടെ അഭിപ്രായശേഖരണം, നയരൂപീകരണത്തിൽ യുവ പ്രതിനിധിത്വം തുടങ്ങിയവ സ്ഥാപനപരമാക്കണം.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ തലമുറമാറ്റം ഒരു ലളിതമായ പകരംവയ്ക്കൽ പ്രക്രിയയല്ല. പഴയ തലമുറയുടെ അനുഭവവും പുതിയ തലമുറയുടെ പുതിയ സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഇടപെടലിൽ സംഘടനയുടെ പുതിയ രാഷ്ട്രീയബോധം രൂപപ്പെടുന്നു. പഴയ അനുഭവം സംയോജകബലമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും പുതിയ ചോദ്യങ്ങളും വിമർശനങ്ങളും വിയോജകബലമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യാം.

പുതിയ ചോദ്യങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തിയാൽ സംഘടനയിൽ ജഡത വളരും. പഴയ അനുഭവത്തെ മുഴുവനായി നിരസിച്ചാൽ ചരിത്രപരമായ തുടർച്ച നഷ്ടപ്പെടും. അതിനാൽ പഴയതിലെ സാധുതയുള്ള അനുഭവങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുകയും പുതിയ തലമുറയുടെ ചോദ്യങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുകയും അവ തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യങ്ങളിൽനിന്ന് ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള പുതിയ രാഷ്ട്രീയബോധം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുകയാണ് വേണ്ടത്.

അവസാനമായി, കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് യുവാക്കളെ വെറും വോട്ടർമാരായി കാണാനാവില്ല; വെറും പ്രകടനക്കാരായും കാണാനാവില്ല; സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളിൽ സന്ദേശങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന പ്രവർത്തകരായും മാത്രം കാണാനാവില്ല. അവർ ഭാവിയിലെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിന്റെയും സംഘടനാ നേതൃത്വത്തിന്റെയും സാമൂഹിക പരിവർത്തനത്തിന്റെയും സഹനിർമാതാക്കളാണ്.

അതിനാൽ യുവാക്കളോട് “പാർട്ടി പറയുന്നത് ചെയ്യുക” എന്ന സമീപനത്തിനു പകരം “പാർട്ടിയുടെ ഭാവി രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ പങ്കാളികളാകുക” എന്ന സമീപനം വളർത്തണം. അവരുടെ ചോദ്യങ്ങൾ കേൾക്കണം, വിമർശനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കണം, തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാൻ അവരെ അനുവദിക്കണം, പുതിയ ആശയങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കാൻ അവസരം നൽകണം, തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള യഥാർത്ഥ അധികാരം നൽകണം, രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ അവരെ വളർത്തണം.

ഒരു പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാവി അതിന്റെ പഴയ നേതാക്കളുടെ എണ്ണംകൊണ്ടല്ല, പുതിയ തലമുറയിൽ എത്ര സ്വതന്ത്രചിന്തകരെയും രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരെയും നേതാക്കളെയും സൃഷ്ടിക്കാൻ അതിന് കഴിയുന്നു എന്നതുകൊണ്ടാണ് നിർണയിക്കപ്പെടുന്നത്. യുവാക്കളെ വേദിയുടെ താഴെ നിർത്തി കൈയടിപ്പിക്കുന്ന പ്രസ്ഥാനം ക്രമേണ പ്രായമാകുന്നു; യുവാക്കളെ വേദിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് ചിന്തിപ്പിക്കുകയും ചോദ്യം ചെയ്യിപ്പിക്കുകയും തീരുമാനമെടുക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രസ്ഥാനം പുനർജനിക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ട് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ യുവജനനയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വം ഇങ്ങനെ ചുരുക്കാം: “യുവാക്കളെ ഉപയോഗിക്കരുത്—അവരെ വളർത്തുക; അവരോട് മാത്രം സംസാരിക്കരുത്—അവരെ കേൾക്കുക; അവരെ അനുയായികളാക്കുന്നതിൽ ഒതുങ്ങരുത്—അവരെ സഹനേതാക്കളാക്കുക; ഇന്നത്തെ പ്രവർത്തനത്തിന് മാത്രം ഉപയോഗിക്കരുത്—നാളത്തെ രാഷ്ട്രീയത്തെ അവരുടെ കൈകളിൽ ഏൽപ്പിക്കാൻ അവരെ സജ്ജരാക്കുക.” പുതിയ തലമുറയുമായി ഈ ജീവിക്കുന്ന ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയുന്നിടത്താണ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാവി യഥാർത്ഥത്തിൽ സുരക്ഷിതമാകുന്നത്.

18. സംഘടനയ്ക്കുള്ളിലെ ഭയസംസ്കാരം

അംഗങ്ങൾ നേതാക്കളെ ഭയപ്പെടുകയും തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാൻ മടിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സംഘടനയിൽ പുറത്തുനിന്ന് വലിയ ഐക്യം കാണാമെങ്കിലും ഉള്ളിൽ ആരോഗ്യകരമായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദം ഇല്ലാതായിരിക്കും.ഭയം ദീർഘകാല സംഘടനാ അച്ചടക്കം സൃഷ്ടിക്കില്ല. അത് അനുസരണയുടെ മിഥ്യാഭാവം മാത്രമാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.

യഥാർത്ഥ അച്ചടക്കം ബോധപൂർവമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിബദ്ധതയിൽനിന്നാണ് വരേണ്ടത്; ശിക്ഷാഭയത്തിൽനിന്നല്ല.

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാ ശക്തി അതിന്റെ തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള കഴിവിൽ മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നില്ല; താഴെത്തട്ടിൽനിന്ന് യഥാർഥ വിവരങ്ങൾ നേതൃത്വത്തിലേക്ക് എത്ര കൃത്യമായും സമയബന്ധിതമായും എത്തുന്നു എന്നതിലും അതിന്റെ ശക്തി ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു സംഘടനയുടെ വിവിധ തലങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ശരിയായ അറിവില്ലാതെ ശരിയായ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാനാവില്ല. എന്നാൽ നേതൃത്വത്തിന് അനുകൂലമായ വിവരങ്ങൾ മാത്രം മുകളിലേക്ക് എത്തുകയും പ്രതികൂലമായ വിവരങ്ങൾ വഴിമധ്യേ തടയപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു സംഘടനാ സംസ്കാരം രൂപപ്പെട്ടാൽ, നേതൃത്വവും യാഥാർഥ്യവും തമ്മിൽ ക്രമേണ അകലം രൂപപ്പെടും. പുറമേ സംഘടന ശക്തവും വിജയകരവുമാണെന്ന് തോന്നുമ്പോഴും അകത്ത് ഗുരുതരമായ പ്രശ്നങ്ങൾ വളർന്നുകൊണ്ടിരിക്കാം.

ഇത് ഒരു സാധാരണ വിവരവിനിമയ പ്രശ്നമല്ല; സംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനശേഷിയെ ബാധിക്കുന്ന അടിസ്ഥാനപരമായ പ്രശ്നമാണ്. നേതൃത്വം യഥാർഥ അവസ്ഥയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നു എന്ന് കരുതുമ്പോഴും അതിന്റെ മുന്നിലെത്തുന്ന വിവരങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുത്തതും മിനുക്കിയതും അപൂർണ്ണവുമായിരിക്കാം. അപ്പോൾ തീരുമാനങ്ങൾ യാഥാർഥ്യത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതല്ല, യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ സംഘടനാപരമായി നിർമ്മിച്ച ഒരു ചിത്രത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതായിത്തീരും.

ഒരു സംഘടനയിൽ വിവരം താഴെത്തട്ടിൽനിന്ന് മുകളിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും അതിന്റെ രൂപം മാറാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. പ്രാദേശിക പ്രവർത്തകർ അനുഭവിക്കുന്ന യഥാർഥ പ്രശ്നങ്ങൾ ആദ്യം ഘടകതലത്തിൽ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നു. അവിടെനിന്ന് മണ്ഡലം, ജില്ല, സംസ്ഥാനം, കേന്ദ്ര നേതൃത്വം തുടങ്ങിയ വിവിധ തലങ്ങളിലേക്ക് റിപ്പോർട്ട് പോകുമ്പോൾ ഓരോ തലവും ചില വിവരങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുത്തേക്കാം. ചിലപ്പോൾ ഇത് ബോധപൂർവമല്ലാത്തതായിരിക്കും. “നമ്മുടെ ഘടകത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം മോശമാണെന്ന് തോന്നരുത്”, “നേതൃത്വത്തിന് മുന്നിൽ പ്രശ്നം സൃഷ്ടിക്കേണ്ട”, “എതിരാളികൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാനാകുന്ന വിവരം പുറത്തുപോകരുത്” തുടങ്ങിയ മനോഭാവങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി വിവരത്തെ മിനുക്കിയ രൂപത്തിലേക്ക് മാറ്റാം.

ക്രമേണ താഴെ സംഭവിക്കുന്നത് ഒന്നും മുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നത് മറ്റൊന്നുമായിത്തീരുന്ന അവസ്ഥ ഉണ്ടാകാം. നേതൃത്വം സംഘടനയുടെ യഥാർഥ അവസ്ഥയെക്കാൾ മെച്ചപ്പെട്ട ഒരു ചിത്രം കാണുകയും അതനുസരിച്ച് തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുകയും ചെയ്യും.

ഒരു സംഘടനാ ഘടകത്തിന്റെ വിജയങ്ങൾ മാത്രം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്ന സംസ്കാരം ആദ്യം വളരെ പോസിറ്റീവായി തോന്നാം. എത്ര യോഗങ്ങൾ നടത്തി, എത്ര അംഗങ്ങളെ ചേർത്തു, എത്ര പൊതുപരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചു, എത്ര വീടുകൾ സന്ദർശിച്ചു, എത്ര പ്രചാരണപരിപാടികൾ നടത്തി തുടങ്ങിയ കണക്കുകൾ മുകളിലേക്ക് അയയ്ക്കാം. എന്നാൽ ഈ കണക്കുകൾ മാത്രം ഒരു സംഘടനയുടെ യഥാർഥ രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയെ വ്യക്തമാക്കുന്നില്ല.

ഉദാഹരണത്തിന് ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ പങ്കെടുത്ത ഒരു പൊതുയോഗം സംഘടിപ്പിച്ചുവെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാം. എന്നാൽ ആ പരിപാടിക്കുശേഷം എത്ര പേർ സംഘടനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു? എത്ര പുതിയ പ്രവർത്തകർ രൂപപ്പെട്ടു? ജനങ്ങളുടെ യഥാർഥ പ്രശ്നങ്ങളിൽ എന്ത് ഇടപെടൽ നടന്നു? പരിപാടിക്ക് ശേഷം സംഘടനയുടെ ജനബന്ധം ശക്തമായോ? എന്നിങ്ങനെ ചോദിക്കണം. പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ എണ്ണം വിജയത്തിന്റെ തെളിവല്ല; അവയുടെ സാമൂഹിക ഫലമാണ് യഥാർഥ മാനദണ്ഡം.

അതുപോലെ അംഗസംഖ്യ വർധിച്ചുവെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുമ്പോൾ അംഗങ്ങൾ സജീവരാണോ, രാഷ്ട്രീയമായി പഠിക്കുന്നുണ്ടോ, സംഘടനയിൽ തുടരുന്നുണ്ടോ, പുതിയ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതും പരിശോധിക്കണം. കണക്കുകൾ മാത്രം നോക്കിയാൽ സംഘടനയുടെ യഥാർഥ അവസ്ഥ മറഞ്ഞുപോകാം.

ഒരു ഘടകത്തിന് തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പരാജയം സംഭവിച്ചാൽ അതിന്റെ കാരണം പരിശോധിക്കാതെ “വിരുദ്ധവോട്ടുകളുടെ ഏകീകരണം”, “മാധ്യമങ്ങളുടെ തെറ്റായ പ്രചാരണം”, “എതിരാളികളുടെ പണം”, “സാഹചര്യങ്ങളുടെ പ്രത്യേകത” തുടങ്ങിയ പുറംകാരണങ്ങളിൽ മാത്രം കുറ്റം ചുമത്തുന്നത് എളുപ്പമാണ്. ഇത്തരം ഘടകങ്ങൾ യാഥാർഥ്യമായിരിക്കാം. എന്നാൽ സംഘടനയുടെ സ്വന്തം ദൗർബല്യങ്ങൾ എന്തായിരുന്നു എന്ന ചോദ്യം ഒഴിവാക്കാൻ അവയെ ഉപയോഗിക്കരുത്.

ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം ദുർബലമായിരുന്നോ? സ്ഥാനാർഥിയെക്കുറിച്ച് ജനങ്ങളിൽ അസന്തോഷമുണ്ടായിരുന്നോ? പ്രാദേശിക പ്രശ്നങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ വീഴ്ചയുണ്ടായോ? യുവാക്കളുമായുള്ള ബന്ധം കുറഞ്ഞോ? സ്ത്രീകളുടെ പിന്തുണ നഷ്ടപ്പെട്ടോ? സംഘടനാ ഘടന പ്രവർത്തനക്ഷമമായിരുന്നോ? പാർട്ടിയുടെ പ്രചാരണം ജനങ്ങളുടെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നോ? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാതെ പരാജയത്തിന്റെ യഥാർഥ കാരണങ്ങൾ കണ്ടെത്താനാവില്ല.

പരാജയം മറയ്ക്കുന്നത് പരാജയത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ല; അടുത്ത പരാജയത്തിന്റെ വിത്ത് കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ നട്ടുവയ്ക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

“പ്രശ്നം പറഞ്ഞാൽ പ്രശ്നക്കാരനാകും” എന്ന മനോഭാവം സംഘടനയിൽ രൂപപ്പെടുമ്പോഴാണ് വിവരതടസ്സം കൂടുതൽ അപകടകരമാകുന്നത്. ഒരു പ്രവർത്തകൻ പ്രാദേശിക ഘടകത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചാൽ അയാളെ സംഘടനാവിരുദ്ധനായി ചിത്രീകരിക്കുകയോ, നേതൃത്വത്തെ വിമർശിക്കുന്നവനായി മുദ്രകുത്തുകയോ, “നെഗറ്റീവ് സമീപനം” ഉള്ളവനായി കാണുകയോ ചെയ്താൽ മറ്റുള്ളവർ ഭാവിയിൽ പ്രശ്നങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ മടിക്കും.

അപ്പോൾ നേതൃത്വം പ്രശ്നങ്ങളില്ലാത്ത സംഘടനയെ കാണുന്നതായി തോന്നും. യഥാർഥത്തിൽ പ്രശ്നങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതല്ല; പ്രശ്നങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടാത്തതാണ്. ഇത് സംഘടനയ്ക്ക് ഏറ്റവും അപകടകരമായ മിഥ്യാഭാവനകളിലൊന്നാണ്.

ഒരു ദൂതൻ മോശം വാർത്ത കൊണ്ടുവന്നതുകൊണ്ട് അയാളെ ശിക്ഷിക്കുന്ന ഒരു സംഘടനയിൽ പിന്നീട് ആരും മോശം വാർത്ത കൊണ്ടുവരാൻ തയ്യാറാകില്ല. അതേ രീതിയിൽ, ഒരു സംഘടനാ ഘടകത്തിന്റെ പരാജയം സത്യസന്ധമായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത പ്രവർത്തകനെ കുറ്റപ്പെടുത്തുകയോ അവഹേളിക്കുകയോ ചെയ്താൽ ഭാവിയിൽ പ്രവർത്തകർ യഥാർഥ പ്രശ്നങ്ങൾ മറച്ചുവയ്ക്കും.

ഇതിന് പകരം “പ്രശ്നം നേരത്തെ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നവൻ സംഘടനയെ രക്ഷിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു” എന്ന മനോഭാവം വളർത്തണം. പ്രശ്നം മറച്ചുവെച്ചാൽ മാത്രമാണ് യഥാർഥ സംഘടനാവിരുദ്ധത സംഭവിക്കുന്നത് എന്ന് വ്യക്തമാക്കണം.

തെറ്റായതോ അപൂർണ്ണമോ ആയ വിവരങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി നേതൃത്വം തീരുമാനമെടുക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം താഴെത്തട്ടിൽ മാത്രമല്ല, മുഴുവൻ സംഘടനയിലും ഉണ്ടാകും. ഒരു പ്രദേശത്ത് ജനപിന്തുണ ശക്തമാണെന്ന് നേതൃത്വം തെറ്റായി കരുതിയാൽ അവിടെ സംഘടനാ വികസനത്തിന് ആവശ്യമായ ഇടപെടൽ നടക്കാതെ പോകാം. ഒരു വിഭാഗം യുവാക്കൾ പാർട്ടിയിൽനിന്ന് അകന്നുപോകുന്നതായി അറിയാതിരുന്നാൽ വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം അതിന്റെ ഫലം വലിയ സംഘടനാപരമായ പ്രതിസന്ധിയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടാം.

അതുകൊണ്ട് നേതൃത്വത്തിന് ആവശ്യമായത് അനുകൂലമായ റിപ്പോർട്ടുകൾ അല്ല; കൃത്യമായ റിപ്പോർട്ടുകളാണ്. ഒരു വിവരം നേതൃത്വത്തിന് ഇഷ്ടപ്പെടുമോ എന്നതല്ല അതിന്റെ മൂല്യം നിർണയിക്കേണ്ടത്. അത് യാഥാർഥ്യത്തെ എത്രത്തോളം കൃത്യമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു എന്നതാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്.

വിജയങ്ങൾ മാത്രം കാണുകയും പരാജയങ്ങൾ മറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സംഘടന ക്രമേണ സ്വയംവഞ്ചനയിലേക്ക് നീങ്ങും. ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വോട്ട് കുറഞ്ഞാലും “നമ്മുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം ശക്തമാണ്” എന്ന് പറയാം. അംഗങ്ങൾ കുറയുകയാണെങ്കിലും “പുതിയ തലമുറ നമ്മോടൊപ്പമുണ്ട്” എന്ന് പറയാം. ജനങ്ങൾ വിമർശിച്ചാലും “ജനങ്ങൾ അടിസ്ഥാനപരമായി നമ്മുടെ നയത്തെ അംഗീകരിക്കുന്നു” എന്ന് പറയാം.

ഇങ്ങനെ ആവർത്തിച്ച് പറയുമ്പോൾ ഒരു ഘട്ടത്തിൽ നേതാക്കൾക്കും പ്രവർത്തകർക്കും യാഥാർഥ്യവും സംഘടന പറയുന്ന കഥയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാതെ വരും. തെറ്റായ ആത്മവിശ്വാസം യഥാർഥ ദൗർബല്യത്തേക്കാൾ അപകടകരമാണ്, കാരണം ദൗർബല്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞാൽ അത് പരിഹരിക്കാം; ദൗർബല്യം തന്നെ ശക്തിയാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചാൽ പരിഹരിക്കാനുള്ള ശ്രമം പോലും ഉണ്ടാകില്ല.

അതുകൊണ്ട് സംഘടനാ റിപ്പോർട്ടുകളുടെ സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ മാറ്റം ആവശ്യമാണ്. “എത്ര പരിപാടികൾ നടത്തി?” എന്ന ചോദ്യത്തോടൊപ്പം “എന്താണ് ഫലം?” എന്നും ചോദിക്കണം. “എത്ര അംഗങ്ങളെ ചേർത്തു?” എന്നതിനൊപ്പം “എത്ര പേർ സജീവമായി തുടരുന്നു?” എന്നും ചോദിക്കണം. “എത്ര യോഗങ്ങൾ നടത്തി?” എന്നതിനൊപ്പം “യോഗങ്ങളിൽ ഉയർന്ന പ്രധാന പ്രശ്നങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?” എന്നും ചോദിക്കണം.

ഓരോ റിപ്പോർട്ടിലും വിജയങ്ങൾ, പരാജയങ്ങൾ, തടസ്സങ്ങൾ, ജനങ്ങളുടെ വിമർശനങ്ങൾ, സംഘടനാ ദൗർബല്യങ്ങൾ, പരിഹരിച്ച പ്രശ്നങ്ങൾ, പരിഹരിക്കാത്ത പ്രശ്നങ്ങൾ, അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ സ്വീകരിക്കേണ്ട നടപടികൾ എന്നിവ പ്രത്യേകം രേഖപ്പെടുത്തുന്ന രീതി വേണം.

ഓരോ സംഘടനാ ഘടകവും വർഷത്തിലോ നിശ്ചിത ഇടവേളകളിലോ സ്വന്തം പരാജയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രത്യേക അവലോകനം നടത്തണം. “എന്താണ് തെറ്റിയത്?”, “എപ്പോൾ തെറ്റി?”, “എന്തുകൊണ്ടാണ് തെറ്റിയത്?”, “ആരാണ് ഉത്തരവാദി?” എന്നതോടൊപ്പം “ഇനി അത് ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാൻ എന്ത് മാറ്റമാണ് വേണ്ടത്?” എന്ന ചോദ്യവും ചോദിക്കണം.

ഇവിടെ വ്യക്തികളെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നത് ലക്ഷ്യമാകരുത്. ഒരു പരാജയം വ്യക്തിയുടെ മാത്രം പിഴവാണോ, അതോ സംഘടനാ സംവിധാനത്തിലെ പ്രശ്നമാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കണം. ഒരേ തരത്തിലുള്ള തെറ്റ് പല ഘടകങ്ങളിലും ആവർത്തിക്കുകയാണെങ്കിൽ അത് വ്യക്തിപരമായ പിഴവല്ല; സംഘടനാ ഘടനയിലോ പരിശീലനത്തിലോ തീരുമാനപ്രക്രിയയിലോ ഉള്ള പ്രശ്നത്തിന്റെ സൂചനയായിരിക്കാം.

വിജയങ്ങൾ പോലും വിമർശനാത്മകമായി പരിശോധിക്കണം. ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ചാൽ “ജനങ്ങൾ നമ്മുടെ നയത്തെ അംഗീകരിച്ചു” എന്ന് മാത്രം പറയുന്നത് മതിയാകില്ല. വിജയത്തിന് പിന്നിലെ ഘടകങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്? പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനമാണോ പ്രധാന കാരണം? എതിരാളികളുടെ വിഭജനം ആണോ? പ്രാദേശിക സ്ഥാനാർഥിയുടെ വ്യക്തിപരമായ സ്വാധീനമാണോ? പ്രത്യേക സാമൂഹിക വിഭാഗത്തിന്റെ പിന്തുണയാണോ? താൽക്കാലിക രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളാണോ?

ഇത് പരിശോധിക്കാതെ ഓരോ വിജയവും സംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയശക്തിയുടെ തെളിവായി മാത്രം കാണുന്നത് തെറ്റായ ആത്മവിശ്വാസത്തിന് കാരണമാകും. പരാജയങ്ങളിൽനിന്ന് പഠിക്കുന്നതുപോലെ വിജയങ്ങളിൽനിന്നും പഠിക്കണം.

വിവരപ്രവാഹം ഔദ്യോഗിക റിപ്പോർട്ടുകളിൽ മാത്രം ആശ്രയിക്കരുത്. താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകർക്ക് നേരിട്ട് അഭിപ്രായം അറിയിക്കാനുള്ള സംവിധാനങ്ങളും വേണം. പ്രാദേശിക പ്രവർത്തകർ, യുവാക്കൾ, സ്ത്രീകൾ, തൊഴിലാളികൾ, കർഷകർ, വിദ്യാർത്ഥികൾ, ജനപ്രതിനിധികൾ തുടങ്ങിയ വിഭാഗങ്ങളിൽനിന്ന് സ്വതന്ത്രമായി അഭിപ്രായങ്ങൾ ശേഖരിക്കാനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ ഉണ്ടാകണം.

പ്രത്യേകിച്ച് “റിപ്പോർട്ടിൽ പറയാത്തത് എന്താണ്?” എന്ന ചോദ്യം നേതൃത്വത്തിന് ചോദിക്കാൻ കഴിയണം. ഔദ്യോഗിക റിപ്പോർട്ടിനപ്പുറം യാഥാർഥ്യം അറിയാനുള്ള സംവിധാനമുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമേ വിവരവികലത കുറയ്ക്കാൻ കഴിയൂ.

വിവരവികലത തടയാനുള്ള ഏറ്റവും ശക്തമായ മാർഗങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് നേതൃത്വത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള ജനബന്ധം. റിപ്പോർട്ടുകൾ മാത്രം വായിച്ച് ഒരു പ്രദേശത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ അവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയില്ല. നേതാക്കളും മുതിർന്ന പ്രവർത്തകരും ഇടയ്ക്കിടെ ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ട് സംസാരിക്കണം.

തൊഴിലാളികളോട് അവരുടെ തൊഴിൽസ്ഥിതി ചോദിക്കണം. കർഷകരോട് ഉൽപ്പാദനച്ചെലവും വരുമാനവും ചോദിക്കണം. യുവാക്കളോട് തൊഴിലും വിദ്യാഭ്യാസവും സംബന്ധിച്ച ആശങ്കകൾ ചോദിക്കണം. സ്ത്രീകളോട് അവരുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ ചോദിക്കണം. പാർട്ടി അംഗങ്ങളോട് സംഘടനയെക്കുറിച്ചുള്ള അവരുടെ വിമർശനങ്ങൾ കേൾക്കണം. ജനങ്ങളുടെ നേരിട്ടുള്ള അനുഭവം ഔദ്യോഗിക റിപ്പോർട്ടിന്റെ പരിശോധനയ്ക്കുള്ള പ്രധാന ഉപാധിയാകണം.

ഇത്തരം വിവരശേഖരണം പ്രവർത്തകരെ പരസ്പരം സംശയിക്കുന്ന രഹസ്യാന്വേഷണരീതിയായി മാറരുത്. അതിന് പകരം വിശ്വാസവും തുറന്ന സംവാദവും ഉള്ള സംഘടനാ സംസ്കാരം സൃഷ്ടിക്കണം. ഒരു പ്രവർത്തകൻ സ്വന്തം ഘടകത്തിലെ പ്രശ്നം നേരിട്ട് പറയുമ്പോൾ “ഇത് പുറത്തുപോകുമോ?” എന്ന ഭയം ഉണ്ടാകരുത്.

അതിനായി ആവശ്യമായിടത്ത് അഭിപ്രായം അറിയിക്കുന്ന സുരക്ഷിത സംവിധാനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കാം. എന്നാൽ ലക്ഷ്യം രഹസ്യപരാതികളുടെ ഒരു വലിയ ശൃംഖല സൃഷ്ടിക്കുക എന്നല്ല; തുറന്ന വിമർശനം സ്വാഭാവികമായ ഒരു സംഘടനാ സംസ്കാരം സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ്.

റിപ്പോർട്ടുകളിൽ കണക്കുകൾ മാത്രം മതിയാകില്ല. വിവരത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയും പരിശോധിക്കണം. ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു പ്രദേശത്ത് “ജനപിന്തുണ വർധിച്ചു” എന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്താൽ അതിന് എന്താണ് തെളിവ്? അംഗസംഖ്യയാണോ? പൊതുപരിപാടിയിലെ പങ്കാളിത്തമാണോ? തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കണക്കുകളാണോ? ജനാഭിപ്രായ പഠനമാണോ? സംഘടനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുതിയ പ്രവർത്തകരുടെ എണ്ണമാണോ?

അളക്കാൻ കഴിയുന്ന കാര്യങ്ങൾ കൃത്യമായി അളക്കുകയും അളക്കാൻ കഴിയാത്ത രാഷ്ട്രീയ ഘടകങ്ങളെ ഗുണപരമായ പഠനത്തിലൂടെ മനസ്സിലാക്കുകയും വേണം. ഇതിലൂടെ റിപ്പോർട്ടുകൾ കൂടുതൽ ശാസ്ത്രീയമാകും.

പ്രതികൂല വിവരം പുറത്തുകൊണ്ടുവരുന്നവരെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു പ്രവർത്തകൻ സത്യസന്ധമായി ഒരു ഗുരുതരമായ സംഘടനാ പ്രശ്നം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്താൽ അതിന്റെ പേരിൽ അയാളെ രാഷ്ട്രീയമായി ഒറ്റപ്പെടുത്തുകയോ പ്രതികാരനടപടികൾ സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്. എന്നാൽ വ്യാജപരാതികൾ ഉന്നയിക്കുന്ന പ്രവണതയും അനുവദിക്കരുത്. അതിനാൽ പരാതികൾ പരിശോധിക്കുന്ന ന്യായമായ നടപടിക്രമം ആവശ്യമാണ്.

വിമർശനത്തെ സംരക്ഷിക്കുകയും വ്യാജാരോപണത്തെ പരിശോധിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു സന്തുലിത സംവിധാനം വേണം. അപ്പോൾ സത്യസന്ധമായ വിമർശനം സംഘടനയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ദുഷ്പ്രേരിതമായ ആരോപണങ്ങൾ സംഘടനയെ തകർക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യും.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ ഒരു സംഘടനയും സ്ഥിരമായ ഒരു ഘടനയല്ല; വിവിധ തലങ്ങളിലെ വിവരങ്ങളും അനുഭവങ്ങളും തീരുമാനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നിരന്തര ഇടപെടലിലൂടെ സ്വയം പുനഃസംഘടിതമാകുന്ന ഒരു ചലനാത്മക വ്യവസ്ഥയാണ്. താഴെത്തട്ടിലെ അനുഭവങ്ങൾ മുകളിലേക്ക് എത്തുകയും നേതൃത്വത്തിന്റെ തീരുമാനങ്ങൾ വീണ്ടും താഴെത്തട്ടിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ ഇരുവഴി പ്രവാഹം സംഘടനയുടെ സംയോജകബലം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.

എന്നാൽ പ്രതികൂല വിവരങ്ങൾ തടയപ്പെടുമ്പോൾ സംഘടനയ്ക്കുള്ളിലെ യാഥാർഥ്യവും ഔദ്യോഗിക ധാരണയും തമ്മിൽ വിയോജനം വർധിക്കുന്നു. ഒരുവശത്ത് നേതൃത്വം വിജയത്തിന്റെ ചിത്രം കാണുമ്പോൾ മറുവശത്ത് താഴെത്തട്ടിൽ അസന്തോഷവും പരാജയവും വളരാം. ഈ വൈരുദ്ധ്യം സമയബന്ധിതമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞ് പരിഹരിക്കാത്ത പക്ഷം അത് ചെറിയ സംഘടനാപ്രശ്നങ്ങളിൽനിന്ന് വലിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് വികസിക്കാം.

അതുകൊണ്ട് സംഘടനയുടെ ആരോഗ്യകരമായ ചലനത്തിന് ആവശ്യമായത് അനുകൂല വിവരങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായ പ്രവാഹമല്ല; അനുകൂലവും പ്രതികൂലവും സത്യസന്ധവും പരിശോധിക്കപ്പെട്ടതുമായ വിവരങ്ങളുടെ സ്വതന്ത്രമായ ഇരുവഴി പ്രവാഹമാണ്.

ഒരു സംഘടനയിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മനോഭാവമാറ്റം ഇവിടെ ആവശ്യമാണ്. “പ്രശ്നം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്താൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെടും” എന്നതിനു പകരം “പ്രശ്നം നേരത്തെ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്താൽ അത് പരിഹരിക്കാൻ കഴിയും” എന്ന സംസ്കാരം വളർത്തണം.

ഒരു ചെറിയ സംഘടനാപ്രശ്നം ആദ്യഘട്ടത്തിൽ തന്നെ നേതൃത്വത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടാൽ അത് ചെറിയ ഇടപെടലിലൂടെ പരിഹരിക്കാം. എന്നാൽ അത് മറച്ചുവെച്ചാൽ അതേ പ്രശ്നം അംഗങ്ങളുടെ അസന്തോഷമായി മാറാം; പിന്നീട് ജനബന്ധത്തെ ബാധിക്കാം; തുടർന്ന് സംഘടനാ വിഭജനത്തിലേക്കോ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയത്തിലേക്കോ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യത നഷ്ടപ്പെടുന്നതിലേക്കോ വളരാം.

നേരത്തെ ലഭിക്കുന്ന മോശം വാർത്ത സംഘടനയ്ക്ക് നല്ല വാർത്തയാണ്; വൈകി ലഭിക്കുന്ന നല്ല വാർത്ത സംഘടനയ്ക്ക് അപകടകരമായ വാർത്തയായേക്കാം.

അവസാനം, ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ യഥാർത്ഥ ശക്തി അതിന്റെ റിപ്പോർട്ടുകളിൽ കാണുന്ന വിജയങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിലല്ല. സ്വന്തം ദൗർബല്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനും അവ തുറന്ന് സമ്മതിക്കാനും അവ പരിഹരിക്കാനും കഴിയുന്ന ആത്മവിമർശന ശേഷിയിലാണ്. തെറ്റുകൾ ഇല്ലാത്ത സംഘടന എന്നൊന്നില്ല. തെറ്റുകൾ മറയ്ക്കുന്ന സംഘടന മാത്രമാണ് അപകടകരമായത്.

അതുകൊണ്ട് ഓരോ സംഘടനാ ഘടകവും നിരന്തരം സ്വയം ചോദിക്കണം: “നമ്മുടെ റിപ്പോർട്ടിൽ എന്താണ് വിട്ടുപോയത്? ജനങ്ങൾ നമ്മെക്കുറിച്ച് എന്താണ് പറയുന്നത്? പ്രവർത്തകർ നേതൃത്വത്തോട് തുറന്ന് പറയാൻ ഭയപ്പെടുന്ന എന്തെങ്കിലും ഉണ്ടോ? നമ്മുടെ പരാജയങ്ങളുടെ യഥാർഥ കാരണങ്ങൾ നാം അന്വേഷിച്ചിട്ടുണ്ടോ? നമുക്ക് ഇഷ്ടപ്പെടാത്ത വിവരങ്ങൾ നേതൃത്വത്തിലെത്തുന്നുണ്ടോ?”

ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാൻ കഴിയുന്നിടത്താണ് സംഘടനാ ജനാധിപത്യം ജീവിക്കുന്നത്. നേതൃത്വത്തിന് കേൾക്കാൻ ഇഷ്ടമുള്ള കാര്യങ്ങൾ മാത്രം പറയുന്ന സംഘടന ക്രമേണ യാഥാർഥ്യത്തിൽനിന്ന് അകന്നുപോകും. നേതൃത്വത്തിന് കേൾക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള സത്യങ്ങൾ പോലും സത്യസന്ധമായി പറയാൻ കഴിയുന്ന സംഘടനയാണ് ദീർഘകാലത്ത് കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നത്.

അതിനാൽ ഈ പ്രശ്നത്തിനുള്ള പ്രതിരോധത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനതത്വം വ്യക്തമായി പറയാം: “വിജയങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുക; പരാജയങ്ങളും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുക. പ്രശംസകൾ സ്വീകരിക്കുക; വിമർശനങ്ങളും കേൾക്കുക. പ്രശ്നം മറച്ചുവയ്ക്കരുത്; നേരത്തെ അറിയിക്കുക. മോശം വാർത്ത കൊണ്ടുവരുന്നവനെ ശിക്ഷിക്കരുത്; മോശം വാർത്തയുടെ കാരണം അന്വേഷിക്കുക. നേതൃത്വത്തിന് ഇഷ്ടമുള്ള യാഥാർഥ്യമല്ല, യഥാർഥ യാഥാർഥ്യം തന്നെ നേതൃത്വത്തിലെത്തണം.”

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംയോജകബലം അതിന്റെ സത്യസന്ധമായ വിവരപ്രവാഹത്തിലാണ്. താഴെത്തട്ടിലെ യാഥാർഥ്യം മുകളിലേക്ക് എത്തുകയും മുകളിൽനിന്നുള്ള തീരുമാനങ്ങൾ വീണ്ടും താഴെത്തട്ടിലെ അനുഭവങ്ങളാൽ പരിശോധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ നിരന്തരമായ ഇരുവഴി ചലനമാണ് സംഘടനയെ ജീവിക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ വ്യവസ്ഥയായി നിലനിർത്തുന്നത്. അതുകൊണ്ട് വിവരത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം ഒരു ഭരണപരമായ സൗകര്യമല്ല; സംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയ ആരോഗ്യത്തിന്റെയും സ്വയംതിരുത്തൽ ശേഷിയുടെയും നിലനിൽപ്പിന്റെയും അടിസ്ഥാന ഉപാധിയാണ്.

20. ആത്മവിമർശനത്തിന്റെ ഔപചാരികവൽക്കരണം

ആത്മവിമർശനം കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനാ സംസ്കാരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഉപകരണങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഒരു വിപ്ലവ സംഘടനയ്ക്ക് സ്വന്തം പ്രവർത്തനങ്ങളെയും തീരുമാനങ്ങളെയും രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രങ്ങളെയും സംഘടനാ രീതികളെയും നിരന്തരം പരിശോധിക്കാനുള്ള കഴിവില്ലെങ്കിൽ കാലക്രമേണ അത് സ്വന്തം തെറ്റുകളെ ആവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സംഘടനയായി മാറാം. സമൂഹം മാറുന്നു, ജനങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മാറുന്നു, വർഗബന്ധങ്ങൾ മാറുന്നു, സാങ്കേതികവിദ്യ മാറുന്നു, രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങൾ മാറുന്നു. അതിനനുസരിച്ച് സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തനരീതികളും നയങ്ങളും വിലയിരുത്തി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് ആത്മവിമർശനം ഒരു ദൗർബല്യത്തിന്റെ അടയാളമല്ല; സ്വയംതിരുത്താനും വളരാനും കഴിയുന്ന സംഘടനയുടെ ശക്തിയുടെ അടയാളമാണ്.

എന്നാൽ ആത്മവിമർശനം എന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം യഥാർത്ഥ ആത്മവിമർശനം നടക്കണമെന്നില്ല. ചിലപ്പോൾ അത് ഒരു സംഘടനാ ചടങ്ങായി ചുരുങ്ങാം. സമ്മേളനമോ യോഗമോ നടക്കുന്നു, ചില തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു, “തെറ്റുകൾ സംഭവിച്ചു; അവ ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കണം” എന്ന് പൊതുവായി പറയുന്നു, തുടർന്ന് അടുത്ത വിഷയത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. ഇത്തരം ആത്മവിമർശനം സംഘടനയ്ക്ക് വലിയ പ്രയോജനം നൽകുന്നില്ല. കാരണം തെറ്റ് സമ്മതിക്കുന്നത് തിരുത്തലിന്റെ തുടക്കം മാത്രമാണ്; തിരുത്തൽ തന്നെയല്ല.

“തെറ്റ് സംഭവിച്ചു” എന്ന് സമ്മതിക്കുന്നത് രാഷ്ട്രീയമായി ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ തെറ്റ് എന്തായിരുന്നു, അത് എപ്പോൾ സംഭവിച്ചു, എന്തുകൊണ്ടാണ് സംഭവിച്ചത്, ആരൊക്കെയാണ് അതിന്റെ ഫലത്തെ ബാധിച്ചത്, അതിന്റെ സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പ്രത്യാഘാതം എന്തായിരുന്നു, അത് നേരത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുമായിരുന്നോ, ഇനി അത് ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാൻ എന്ത് മാറ്റം വേണം തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം കണ്ടെത്തിയില്ലെങ്കിൽ ആത്മവിമർശനം അപൂർണ്ണമായിരിക്കും.

ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പരാജയപ്പെട്ട ശേഷം “സംഘടനാപരമായ വീഴ്ചകൾ ഉണ്ടായി” എന്ന് പറയുന്നത് മാത്രം മതിയല്ല. ഏത് സംഘടനാപരമായ വീഴ്ച? ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം കുറഞ്ഞോ? സ്ഥാനാർഥി തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പിഴവുണ്ടായോ? പ്രാദേശിക പ്രശ്നങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടോ? പ്രചാരണരീതി പഴയതായിരുന്നോ? യുവാക്കളുമായി ബന്ധം കുറഞ്ഞോ? സ്ത്രീകളുടെ പിന്തുണ നഷ്ടപ്പെട്ടോ? പ്രവർത്തകരുടെ ആത്മവിശ്വാസം കുറഞ്ഞോ? എതിരാളിയുടെ സാമൂഹിക അടിത്തറ തെറ്റായി വിലയിരുത്തിയോ? ഇത്തരത്തിലുള്ള ചോദ്യങ്ങൾക്ക് കൃത്യമായ ഉത്തരങ്ങൾ കണ്ടെത്തണം.

യഥാർത്ഥ ആത്മവിമർശനത്തിന് കുറഞ്ഞത് മൂന്ന് അടിസ്ഥാന ഘട്ടങ്ങൾ വേണം: തെറ്റ് കണ്ടെത്തുക → കാരണം കണ്ടെത്തുക → സ്ഥാപനപരമായ തിരുത്തൽ നടത്തുക.

ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ തെറ്റ് വ്യക്തമായി തിരിച്ചറിയണം. രണ്ടാമത്തെ ഘട്ടത്തിൽ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ കാരണങ്ങൾ കണ്ടെത്തണം. മൂന്നാമത്തെ ഘട്ടത്തിലാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പ്രവർത്തനം നടക്കുന്നത്—അതേ സാഹചര്യം വീണ്ടും ഉണ്ടാകാതിരിക്കാനുള്ള സംഘടനാപരമായ മാറ്റം വരുത്തുക.

ഈ മൂന്നാമത്തെ ഘട്ടം ഇല്ലെങ്കിൽ ആത്മവിമർശനം പലപ്പോഴും വാക്കുകളിൽ അവസാനിക്കും. ഒരു വ്യക്തിയെ കുറ്റപ്പെടുത്തുകയും അദ്ദേഹത്തെ സ്ഥാനത്തുനിന്ന് മാറ്റുകയും ചെയ്താൽ പ്രശ്നം പരിഹരിച്ചതായി കരുതാം. എന്നാൽ ആ വ്യക്തി തെറ്റ് ചെയ്യാൻ ഇടയാക്കിയ സാഹചര്യം അതേപടി തുടരുകയാണെങ്കിൽ, അടുത്ത ദിവസം മറ്റൊരാൾ അതേ തെറ്റ് ആവർത്തിക്കാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കൂടുതലാണ്.

ഒരു തെറ്റിന് വ്യക്തിക്ക് ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടാകാം. എന്നാൽ എല്ലാ സംഘടനാ തെറ്റുകളും വ്യക്തിപരമായ തെറ്റുകളായി മാത്രം കാണുന്നത് അപകടകരമാണ്. ചില തെറ്റുകൾ തീരുമാനമെടുക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള ദൗർബല്യം, വിവരക്കുറവ്, പരിശീലനത്തിന്റെ അഭാവം, ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ അസ്പഷ്ടത, അധികാരകേന്ദ്രീകരണം, പരിശോധനയില്ലായ്മ, തെറ്റായ വിലയിരുത്തൽ, വിമർശനം തടയുന്ന സംസ്കാരം തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനപരമായ കാരണങ്ങളാൽ ഉണ്ടാകാം.

ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു പ്രാദേശിക നേതാവ് ജനങ്ങളിൽനിന്ന് അകന്നു പ്രവർത്തിച്ചു എന്ന് കരുതുക. അദ്ദേഹത്തെ മാത്രം കുറ്റപ്പെടുത്തി സ്ഥാനത്തുനിന്ന് മാറ്റിയാൽ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കപ്പെടുമോ? മറ്റു നേതാക്കൾക്കും ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ടുള്ള ബന്ധമില്ലെങ്കിൽ അതേ പ്രശ്നം വീണ്ടും ഉണ്ടാകും. അതിനാൽ “ആരാണ് തെറ്റ് ചെയ്തത്?” എന്ന ചോദ്യത്തോടൊപ്പം “ഈ തെറ്റ് സംഭവിക്കാൻ സംഘടനയിൽ എന്താണ് അനുവദിച്ചത്?” എന്ന ചോദ്യവും ചോദിക്കണം.

ആത്മവിമർശനം പലപ്പോഴും “കുറ്റക്കാരനെ കണ്ടെത്തൽ” എന്ന പ്രക്രിയയായി ചുരുങ്ങാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് വളരെ എളുപ്പമുള്ള മാർഗമാണ്. ഒരു വ്യക്തിയെ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച് ഉത്തരവാദിത്തം അദ്ദേഹത്തിന്മേൽ ചുമത്താം; തുടർന്ന് സംഘടനയ്ക്ക് സ്വന്തം ഉത്തരവാദിത്തം ഒഴിവാക്കാം.

എന്നാൽ ശാസ്ത്രീയമായ ആത്മവിമർശനം വ്യക്തിയെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതിൽ അവസാനിക്കുന്നില്ല. തെറ്റിന്റെ കാരണശൃംഖല കണ്ടെത്തുകയാണ് അതിന്റെ ലക്ഷ്യം. വ്യക്തിയുടെ തീരുമാനം, ലഭ്യമായ വിവരം, സംഘടനാ നിർദ്ദേശം, നേതൃത്വത്തിന്റെ മേൽനോട്ടം, പ്രാദേശിക സാഹചര്യം, സമയപരിധി, വിഭവങ്ങളുടെ ലഭ്യത, പരിശീലനം എന്നിവയെല്ലാം പരിശോധിക്കണം.

ഒരു തെറ്റിന് പല കാരണങ്ങൾ ഉണ്ടായേക്കാം. ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു സംഘടനാ ഘടകത്തിന് ജനപിന്തുണ നഷ്ടപ്പെട്ടുവെന്ന് കരുതുക. അതിന് ഒരു നേതാവിന്റെ വ്യക്തിപരമായ പെരുമാറ്റം മാത്രം കാരണമാകണമെന്നില്ല. ജനങ്ങളുടെ സാമൂഹിക ഘടന മാറിയിരിക്കാം. പുതിയ തൊഴിൽവിഭാഗങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടിരിക്കാം. യുവാക്കളുടെ രാഷ്ട്രീയ താൽപര്യങ്ങൾ മാറിയിരിക്കാം. പാർട്ടിയുടെ പ്രചാരണരീതി പഴയതായിരിക്കാം. സംഘടനയുടെ യോഗങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതവുമായി ബന്ധമില്ലാത്തവയായിരിക്കാം. അതിനാൽ ആത്മവിമർശനത്തിൽ “ഒറ്റ കാരണം” കണ്ടെത്താനുള്ള തിടുക്കം ഒഴിവാക്കണം. ഒരു പ്രശ്നത്തിന് പിന്നിലുള്ള പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ട കാരണങ്ങളെ കണ്ടെത്തുകയാണ് വേണ്ടത്.

ആത്മവിമർശനത്തിൽ “എന്തുകൊണ്ട്?” എന്ന ചോദ്യം പലതവണ ചോദിക്കുന്ന രീതി പ്രയോജനകരമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു പരിപാടിയിൽ ജനപങ്കാളിത്തം കുറഞ്ഞു. എന്തുകൊണ്ട്? പ്രചാരണം കുറവായിരുന്നോ? എന്തുകൊണ്ട് പ്രചാരണം കുറവായി? സംഘടനാ ഘടകം സമയബന്ധിതമായി പദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയില്ലേ? എന്തുകൊണ്ട് പദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയില്ല? ഉത്തരവാദിത്തം വ്യക്തമായി നൽകിയിരുന്നില്ലേ? എന്തുകൊണ്ട് ഉത്തരവാദിത്തം വ്യക്തമായിരുന്നില്ല? സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിൽ സ്ഥിരമായ ആസൂത്രണരീതി ഇല്ലായിരുന്നോ? ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചുകൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ വ്യക്തിയുടെ തെറ്റിൽനിന്ന് സംഘടനാ രീതിയുടെ ദൗർബല്യത്തിലേക്ക് എത്താൻ കഴിയും. അപ്പോഴാണ് യഥാർത്ഥ പരിഹാരം കണ്ടെത്താൻ കഴിയുന്നത്.

ഒരു തെറ്റിനെ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ ആ തീരുമാനം എടുത്ത സമയത്തെ സാഹചര്യവും പരിഗണിക്കണം. പിന്നീട് സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് പഴയ തീരുമാനത്തെ മാത്രം കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നത് എളുപ്പമാണ്. എന്നാൽ തീരുമാനം എടുത്തപ്പോൾ ലഭ്യമായ വിവരങ്ങൾ എന്തായിരുന്നു? അന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യം എങ്ങനെയായിരുന്നു? എന്തെല്ലാം സാധ്യതകൾ പരിഗണിച്ചിരുന്നു? ഏത് അപകടങ്ങളാണ് കണക്കിലെടുത്തത്? ഏത് വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമല്ലായിരുന്നു? ഇത് തെറ്റിനെ ന്യായീകരിക്കാനല്ല. മറിച്ച് തീരുമാനമെടുക്കുന്ന രീതിയിലെ യഥാർത്ഥ പിഴവ് കണ്ടെത്താനാണ്. അല്ലെങ്കിൽ ഭാവിയിൽ സമാന സാഹചര്യത്തിൽ വീണ്ടും തെറ്റായ തീരുമാനം ഉണ്ടാകാം.

ആത്മവിമർശനം ശിക്ഷാനടപടിയുടെ മറ്റൊരു പേരാകരുത്. ഒരു പ്രവർത്തകൻ തെറ്റ് ചെയ്തു എന്ന കാരണത്താൽ അദ്ദേഹത്തെ ശിക്ഷിച്ചാൽ സംഘടനയ്ക്ക് “നടപടി എടുത്തു” എന്ന് പറയാം. എന്നാൽ ആ തെറ്റിൽനിന്ന് സംഘടന എന്താണ് പഠിച്ചത് എന്നതാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം.

തെറ്റ് സത്യസന്ധമായ തീരുമാനപിഴവാണോ, അശ്രദ്ധയാണോ, അധികാരദുരുപയോഗമാണോ, അച്ചടക്കലംഘനമാണോ, വ്യക്തിപരമായ സ്വാർത്ഥതയാണോ, സംഘടനാപരമായ പരിശീലനക്കുറവാണോ എന്നതനുസരിച്ച് പ്രതികരണവും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കണം. എല്ലാ തെറ്റിനും ഒരേ ശിക്ഷയും എല്ലാ പരാജയത്തിനും ഒരേ വിശദീകരണവും നൽകുന്നത് ശാസ്ത്രീയമായ സമീപനം അല്ല.

ഒരു പ്രവർത്തകൻ നല്ല വിശ്വാസത്തോടെ എടുത്ത തീരുമാനത്തിൽ പരാജയപ്പെടുകയും മറ്റൊരാൾ വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തിനായി സംഘടനാ അധികാരം ദുരുപയോഗം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നത് ഒരുപോലെയല്ല. ആദ്യത്തേതിൽ പഠനവും പരിശീലനവും തിരുത്തലുമാണ് പ്രധാനമായും വേണ്ടത്. രണ്ടാമത്തേതിൽ ഉത്തരവാദിത്തവും ആവശ്യമായ അച്ചടക്കനടപടിയും ആവശ്യമായി വരാം.

ഈ വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയാത്ത സംഘടനയിൽ പ്രവർത്തകർക്ക് സ്വതന്ത്രമായി തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള ധൈര്യം നഷ്ടപ്പെടും. തെറ്റ് ചെയ്താൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെടും എന്ന ഭയം മാത്രം ഉള്ളിടത്ത് പ്രവർത്തകർ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കുന്നതിന് പകരം ഉത്തരവാദിത്തം ഒഴിവാക്കാൻ ശ്രമിക്കും.

“തെറ്റ് ചെയ്താൽ ശിക്ഷ” എന്ന സംസ്കാരം അതിരുകടന്നാൽ പ്രവർത്തകർ തീരുമാനമെടുക്കാൻ ഭയപ്പെടും. അപ്പോൾ അവർ അപകടസാധ്യതയുള്ള പുതിയ ആശയങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കില്ല. മേലധികാരികൾക്ക് ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന തീരുമാനങ്ങൾ മാത്രം എടുക്കും. പരാജയപ്പെടാൻ സാധ്യതയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഒഴിവാക്കും. പ്രശ്നങ്ങൾ മറച്ചുവയ്ക്കും. ഇതോടെ സംഘടനയ്ക്ക് പുറമേ അച്ചടക്കമുള്ളതായി തോന്നാം; എന്നാൽ അകത്ത് സൃഷ്ടിപരമായ ചിന്തയും രാഷ്ട്രീയ ധൈര്യവും നഷ്ടപ്പെടും. ഒരു വിപ്ലവ സംഘടനയ്ക്ക് ഇത് വളരെ അപകടകരമാണ്.

ഓരോ തെറ്റിനും ശേഷം “ഇതിൽനിന്ന് സംഘടന എന്താണ് പഠിച്ചത്?” എന്ന ചോദ്യം നിർബന്ധമായും ചോദിക്കണം. ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയത്തിൽനിന്ന് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രവർത്തനരീതിയെക്കുറിച്ച് പഠിക്കണം. ഒരു ജനകീയ സമരം ദുർബലമായെങ്കിൽ സമരസംഘടനയെക്കുറിച്ച് പഠിക്കണം. ഒരു യുവജനസംഘടന ക്ഷയിച്ചാൽ യുവാക്കളുടെ ജീവിതത്തിലെ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കണം. അങ്ങനെ ആത്മവിമർശനം തെറ്റുകളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കുന്ന ചടങ്ങിൽനിന്ന് സംഘടനയുടെ അറിവ് വർധിപ്പിക്കുന്ന പഠനപ്രക്രിയയായി മാറണം.

ഒരു സംഘടനയ്ക്ക് സംഭവിക്കുന്ന ഓരോ പരാജയവും ഒരു പഠനസ്രോതസ്സാണ്. എന്നാൽ അതിൽനിന്ന് അറിവ് ശേഖരിക്കണമെങ്കിൽ പരാജയത്തെ രേഖപ്പെടുത്തണം. എന്ത് സംഭവിച്ചു, എന്ത് തീരുമാനിച്ചു, എന്ത് ഫലം ലഭിച്ചു, എന്തുകൊണ്ടാണ് പ്രതീക്ഷിച്ച ഫലം ലഭിക്കാത്തത്, അടുത്ത തവണ എന്ത് മാറ്റണം എന്നിവ രേഖപ്പെടുത്തണം.

ഇത്തരം രേഖകൾ പിന്നീട് പരിശീലനത്തിനും പുതിയ പ്രവർത്തകരെ പഠിപ്പിക്കുന്നതിനും ഉപയോഗിക്കാം. അപ്പോൾ ഒരു തലമുറയുടെ തെറ്റുകൾ അടുത്ത തലമുറ ആവർത്തിക്കേണ്ടിവരില്ല. സംഘടനയുടെ ചരിത്രം വിജയങ്ങളുടെ മാത്രം ചരിത്രമല്ല; അതിന്റെ തെറ്റുകളിൽനിന്നുള്ള പഠനത്തിന്റെ ചരിത്രവും ആയിരിക്കണം.

ആത്മവിമർശനം പരാജയങ്ങൾക്ക് മാത്രം വേണ്ടതല്ല. വിജയങ്ങളെയും പരിശോധിക്കണം. ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വലിയ വിജയം ലഭിച്ചാൽ എന്തുകൊണ്ടാണ് വിജയിച്ചതെന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി പരിശോധിക്കണം. പാർട്ടിയുടെ നയമോ സംഘടനാശക്തിയോ ജനപിന്തുണയോ പ്രധാന കാരണം? എതിരാളികളുടെ വിഭജനം സഹായിച്ചോ? പ്രത്യേക സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങൾ അനുകൂലമായിരുന്നോ?

വിജയത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ കാരണം മനസ്സിലാക്കാത്ത സംഘടന അടുത്ത തവണ അതേ വിജയം ആവർത്തിക്കാൻ കഴിയില്ല. അതുകൊണ്ട് വിജയത്തിന്റെ ആത്മവിമർശനവും പരാജയത്തിന്റെ ആത്മവിമർശനവും ഒരുപോലെ ആവശ്യമാണ്.

ഒരു സംഘടനയിൽ ഒരേ തരത്തിലുള്ള തെറ്റ് ആവർത്തിച്ചാൽ ഓരോ തവണയും പുതിയ വ്യക്തികളെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നത് പ്രശ്നപരിഹാരമല്ല. അതേ തെറ്റ് വ്യത്യസ്ത വ്യക്തികളിലൂടെ ആവർത്തിക്കുന്നുവെങ്കിൽ പ്രശ്നം വ്യക്തികളിൽ മാത്രമല്ല, സംവിധാനത്തിലാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.

ഉദാഹരണത്തിന് സാമ്പത്തിക കണക്കുകളിൽ നിരന്തരം പിഴവുകൾ ഉണ്ടാകുന്നുവെങ്കിൽ ഓരോ അക്കൗണ്ട് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന വ്യക്തിയെയും കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതിനുപകരം കണക്കെടുപ്പ് സംവിധാനം, പരിശോധന, പരിശീലനം, ഉത്തരവാദിത്ത വിഭജനം എന്നിവ പരിശോധിക്കണം. സംഘടനാ യോഗങ്ങളിൽ ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ പ്രതിഫലിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ ഓരോ യോഗാധ്യക്ഷനെയും കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതിനുപകരം യോഗങ്ങളുടെ ഘടനയും അജണ്ട നിർണയരീതിയും മാറ്റണം.

ആത്മവിമർശനത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘട്ടമാണ് സ്ഥാപനപരമായ തിരുത്തൽ. ഒരു തെറ്റ് കണ്ടെത്തിയ ശേഷം “ഇനി ഇത് ആവർത്തിക്കില്ല” എന്ന് പറയുന്നതിനു പകരം “ഇനി ഇത് ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാൻ എന്താണ് മാറ്റുന്നത്?” എന്ന് വ്യക്തമാക്കണം.

പരിശീലനം ആവശ്യമാണെങ്കിൽ പരിശീലനം നൽകണം. പുതിയ പരിശോധനാരീതി വേണമെങ്കിൽ അത് സ്ഥാപിക്കണം. ഉത്തരവാദിത്തം വ്യക്തമല്ലെങ്കിൽ അത് പുനർനിർവചിക്കണം. അധികാരം അമിതമായി കേന്ദ്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ വികേന്ദ്രീകരിക്കണം. വിവരപ്രവാഹം തടസ്സപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ നേരിട്ടുള്ള റിപ്പോർട്ടിങ് സംവിധാനം വേണം. ജനബന്ധം കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ സ്ഥിരമായ ജനസമ്പർക്ക പരിപാടികൾ സ്ഥാപിക്കണം. തിരുത്തൽ വ്യക്തിയുടെ മനോഭാവത്തിൽ മാത്രം വരേണ്ടതല്ല; സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തനരീതിയിലും പ്രതിഫലിക്കണം.

ഒരു സംഘടനയ്ക്ക് ശക്തമായ ഓർമ്മയില്ലെങ്കിൽ അതേ തെറ്റുകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ആവർത്തിക്കും. ഓരോ തലമുറയും തങ്ങളുടെ സ്വന്തം അനുഭവങ്ങളിൽനിന്ന് മാത്രം പഠിക്കേണ്ടിവരും. അതിനാൽ പ്രധാനപ്പെട്ട പരാജയങ്ങളും അതിൽനിന്ന് ലഭിച്ച പാഠങ്ങളും സംഘടനാപരമായി രേഖപ്പെടുത്തണം.

എന്നാൽ ഇത്തരം രേഖകൾ കുറ്റക്കാരുടെ പട്ടികയാകരുത്. “എന്താണ് സംഭവിച്ചത്, എന്തുകൊണ്ടാണ് സംഭവിച്ചത്, എന്താണ് പഠിച്ചത്, എന്ത് മാറ്റം വരുത്തി” എന്ന രീതിയിലുള്ള പഠനരേഖകളായിരിക്കണം. ഇത് ഭാവിയിലെ പ്രവർത്തകർക്ക് സംഘടനയുടെ അനുഭവങ്ങളിൽനിന്ന് പഠിക്കാൻ സഹായിക്കും.

യഥാർത്ഥ ആത്മവിമർശനത്തിന് തുറന്ന ചർച്ച ആവശ്യമാണ്. ഒരു തെറ്റിനെക്കുറിച്ച് മുകളിൽനിന്ന് തയ്യാറാക്കിയ വിശദീകരണം മാത്രം താഴെത്തട്ടിലേക്ക് നൽകുന്നത് ആത്മവിമർശനം അല്ല. തെറ്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തകർക്ക് സ്വന്തം അനുഭവം പറയാനും വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കാനും അവസരം വേണം.

ഒരു സംഭവത്തിന് പല വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. അവയിൽ ഏതാണ് ശരി എന്ന് തെളിവുകളുടെയും അനുഭവങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കണം. വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉയരുന്നതിനെ സംഘടനാ വിഭജനമായി കാണാതെ സത്യാന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കണം.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ആത്മവിമർശനം സംഘടനയുടെ സ്വന്തം ആന്തരിക വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയുകയും അവയെ സൃഷ്ടിപരമായി പരിഹരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയയാണ്. ഒരു സംഘടനയിൽ വിജയവും പരാജയവും, അച്ചടക്കവും സ്വാതന്ത്ര്യവും, നേതൃത്വവും താഴെത്തട്ടും, അനുഭവവും പുതിയ അറിവും, സ്ഥിരതയും മാറ്റവും എന്നീ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ നിരന്തരം നിലനിൽക്കും.

ഇവയിൽ ചിലത് സംഘടനയുടെ സംയോജകബലത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചിലത് വിയോജകബലത്തെ വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും. വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിനു പകരം അവയെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ശാസ്ത്രീയമായി പരിഹരിക്കുമ്പോഴാണ് സംഘടന ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള പുതിയ സമതുലിതാവസ്ഥയിലെത്തുന്നത്. അതിനാൽ ആത്മവിമർശനം സംഘടനയുടെ ഐക്യം തകർക്കുന്ന പ്രക്രിയയല്ല; ആന്തരിക വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് കൂടുതൽ ശക്തമായ ഐക്യം സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ്.

ഇവിടെ മറ്റൊരു വ്യത്യാസവും പ്രധാനമാണ്. ആത്മവിമർശനം ആത്മനിന്ദയല്ല. സ്വന്തം സംഘടനയെ നിരന്തരം കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതും എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും പരാജയം കാണുന്നതും ആത്മവിമർശനമല്ല. അതുപോലെ എല്ലാ തീരുമാനങ്ങളും ശരിയാണെന്ന് പറയുന്നതും ആത്മവിമർശനമല്ല.

യഥാർത്ഥ ആത്മവിമർശനം യാഥാർഥ്യത്തെ അതിന്റെ ശക്തികളും ദൗർബല്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ കാണാനുള്ള കഴിവാണ്. വിജയത്തെ വിജയമായി അംഗീകരിക്കുകയും പരാജയത്തെ പരാജയമായി സമ്മതിക്കുകയും രണ്ടിൽനിന്നും പഠിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് അതിന്റെ ലക്ഷ്യം.

ഒരു ആത്മവിമർശനം യഥാർത്ഥമാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കാൻ ചില ലളിതമായ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാം: തെറ്റ് വ്യക്തമായി നിർവചിച്ചിട്ടുണ്ടോ? അതിന്റെ കാരണങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ടോ? വ്യക്തിപരമായ ഉത്തരവാദിത്തവും സ്ഥാപനപരമായ കാരണങ്ങളും വേർതിരിച്ചിട്ടുണ്ടോ? ബാധിക്കപ്പെട്ടവരുടെ അനുഭവങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ടോ? ഭാവിയിൽ അതേ തെറ്റ് ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാനുള്ള വ്യക്തമായ മാറ്റം വരുത്തിയിട്ടുണ്ടോ? ആ മാറ്റം നടപ്പാക്കിയോ എന്ന് പിന്നീട് പരിശോധിച്ചിട്ടുണ്ടോ? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം ഇല്ലെങ്കിൽ ആത്മവിമർശനം ഇപ്പോഴും പൂർത്തിയായിട്ടില്ല.

അവസാനമായി, ആത്മവിമർശനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം കുറ്റക്കാരെ കണ്ടെത്തുക അല്ല; സംഘടനയെ കൂടുതൽ ബുദ്ധിമാനും കൂടുതൽ ജനാധിപത്യപരവും കൂടുതൽ ശാസ്ത്രീയവും കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമവുമാക്കുക എന്നതാണ്. തെറ്റിനെ സമ്മതിക്കുന്നതിൽ രാഷ്ട്രീയ സത്യസന്ധതയുണ്ട്. അതിന്റെ കാരണം കണ്ടെത്തുന്നതിൽ ശാസ്ത്രീയതയുണ്ട്. അതേ തെറ്റ് ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാനുള്ള സ്ഥാപനപരമായ മാറ്റം വരുത്തുന്നതിലാണ് സംഘടനാ പക്വത.

ഒരു യഥാർത്ഥ കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയ്ക്ക് തെറ്റുകൾ സംഭവിക്കാതിരിക്കുക എന്നത് അസാധ്യമായ ലക്ഷ്യമാണ്. എന്നാൽ തെറ്റുകളിൽനിന്ന് പഠിക്കാതിരിക്കുക എന്നത് ഒഴിവാക്കാവുന്ന ദൗർബല്യമാണ്. അതുകൊണ്ട് ആത്മവിമർശനത്തിന്റെ പരമമായ ലക്ഷ്യം “ഇനി തെറ്റുണ്ടാകില്ല” എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതല്ല; “തെറ്റുണ്ടായാൽ അത് നേരത്തെ തിരിച്ചറിയാനും അതിന്റെ കാരണം കണ്ടെത്താനും അതിൽനിന്ന് പഠിക്കാനും വീണ്ടും അതേ തെറ്റ് ഉണ്ടാകാതിരിക്കാനുള്ള സ്ഥാപനപരമായ മാറ്റം വരുത്താനും കഴിയുന്ന സംഘടനയായി മാറുക” എന്നതാണ്.

അത്തരം ആത്മവിമർശനമാണ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയെ ജഡമായ ഘടനയിൽനിന്ന് സ്വയം പഠിക്കുകയും സ്വയം തിരുത്തുകയും നിരന്തരം വികസിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ജീവിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ വ്യവസ്ഥയായി മാറ്റുന്നത്.

21. അനാശാസ്യ പ്രവണതകളെ വ്യക്തിഗത ധാർമ്മികതയിലേക്ക് മാത്രം ചുരുക്കുന്നതിന്റെ അപകടം

ഒരു നേതാവ് അഴിമതിയിൽ ഏർപ്പെട്ടുവെന്ന് കണ്ടെത്തി അയാളെ സ്ഥാനത്തുനിന്ന് നീക്കുകയോ പാർട്ടിയിൽനിന്ന് പുറത്താക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ അനിവാര്യമായ നടപടിയായിരിക്കാം. എന്നാൽ അതുകൊണ്ട് മാത്രം അഴിമതിയുടെ പ്രശ്നം അവസാനിക്കുന്നു എന്ന് കരുതുന്നത് വലിയ തെറ്റാണ്. കാരണം അഴിമതി പലപ്പോഴും ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവദോഷം മാത്രമല്ല; അധികാരവും സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കുന്ന രീതിയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന അവസരങ്ങളുടെ ഫലവുമാണ്. ഒരു വ്യക്തിയെ മാറ്റിയശേഷവും അതേ അധികാരഘടനയും സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളുടെ അതേ രീതിയും പരിശോധനയില്ലായ്മയും സുതാര്യതക്കുറവും നിലനിൽക്കുന്നുവെങ്കിൽ, പുതിയ സ്ഥാനത്തെത്തുന്ന മറ്റൊരാൾക്കും അതേ പ്രലോഭനങ്ങളിലേക്കും അതേ ദുരുപയോഗത്തിലേക്കും വഴുതിപ്പോകാനുള്ള സാധ്യത തുടരും.

അതുകൊണ്ട് അഴിമതിക്കെതിരായ പോരാട്ടത്തെ വ്യക്തികളെ ശിക്ഷിക്കുന്ന നടപടിയായി മാത്രം കാണാൻ പാടില്ല. അഴിമതി എങ്ങനെ സാധ്യമായി, അതിന് അവസരം നൽകിയത് എന്താണ്, അത് നേരത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാതിരുന്നതെന്തുകൊണ്ട്, ആരും ചോദ്യം ചെയ്യാതെ ആ പെരുമാറ്റം എങ്ങനെ തുടരാൻ കഴിഞ്ഞു എന്നീ ചോദ്യങ്ങൾ അന്വേഷിക്കണം. വ്യക്തിയുടെ തെറ്റ് കണ്ടെത്തുന്നത് ആദ്യഘട്ടമാണ്; ആ തെറ്റിന് സാമൂഹികവും സംഘടനാപരവുമായ സാഹചര്യം സൃഷ്ടിച്ച ഘടകങ്ങളെ കണ്ടെത്തുകയാണ് അടുത്ത ഘട്ടം.

ഒരു വ്യക്തി സ്വഭാവത്തിൽ സത്യസന്ധനല്ലാത്തവനായിരിക്കാം. വ്യക്തിപരമായ സ്വാർത്ഥതയും അധികാരലാലസയും സാമ്പത്തിക നേട്ടത്തിനുള്ള ആഗ്രഹവും ഒരാളെ അഴിമതിയിലേക്ക് നയിക്കാം. എന്നാൽ ശക്തമായ സ്ഥാപനപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ നിലവിലുണ്ടെങ്കിൽ അത്തരം വ്യക്തിക്ക് അഴിമതി നടത്താനുള്ള അവസരം പരിമിതമായിരിക്കും. മറിച്ച് നിയന്ത്രണങ്ങളില്ലാത്ത അധികാരവും സുതാര്യതയില്ലാത്ത സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളും ദുർബലമായ പരിശോധനയും നിലനിൽക്കുന്നിടത്ത് സാധാരണയായി സത്യസന്ധനായ ഒരാൾക്കുപോലും അധികാരദുരുപയോഗത്തിനുള്ള സമ്മർദ്ദങ്ങളും പ്രലോഭനങ്ങളും നേരിടേണ്ടിവരാം.

ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവവും സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഘടനയും പരസ്പരം വേർതിരിക്കാനാവാത്ത വിധം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നല്ല വ്യക്തികൾ മാത്രം ഉണ്ടായാൽ നല്ല സ്ഥാപനം ഉണ്ടാകുമെന്ന് കരുതുന്നത് മതിയല്ല. നല്ല വ്യക്തികൾ പോലും തെറ്റായ സ്ഥാപനപരമായ സാഹചര്യത്തിൽ തെറ്റായ തീരുമാനങ്ങളിലേക്ക് നീങ്ങാതിരിക്കാനുള്ള സംരക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്.

ഒരു അഴിമതി പുറത്തുവന്നാൽ ആദ്യ ചോദ്യം സാധാരണയായി “ആരാണ് പണം എടുത്തത്?” എന്നായിരിക്കും. അത് ആവശ്യമായ ചോദ്യമാണ്. എന്നാൽ അതിനൊപ്പം കൂടുതൽ ആഴമുള്ള മറ്റൊരു ചോദ്യം ചോദിക്കണം: “അയാൾക്ക് അത് ചെയ്യാൻ എങ്ങനെ കഴിഞ്ഞു?”

ഒരു വ്യക്തിക്ക് കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ഇടപാടിൽ ഏകപക്ഷീയമായി തീരുമാനമെടുക്കാൻ കഴിയുന്നുണ്ടായിരുന്നോ? തീരുമാനത്തിന് മുമ്പ് സ്വതന്ത്രമായ പരിശോധന ഉണ്ടായിരുന്നോ? സാമ്പത്തിക രേഖകൾ മറ്റൊരാൾ പരിശോധിച്ചിരുന്നോ? കരാർ നടപടികൾ സുതാര്യമായിരുന്നോ? താൽപര്യസംഘർഷം പ്രഖ്യാപിക്കേണ്ട സംവിധാനം ഉണ്ടായിരുന്നോ? തീരുമാനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ ആരെങ്കിലും തയ്യാറായിരുന്നോ? പരാതികൾ സ്വീകരിക്കാനും അന്വേഷിക്കാനും സ്വതന്ത്ര സംവിധാനം ഉണ്ടായിരുന്നോ? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുമ്പോഴാണ് വ്യക്തിപരമായ അഴിമതിയുടെ പിന്നിലുള്ള സ്ഥാപനപരമായ ദൗർബല്യങ്ങൾ പുറത്തുവരുന്നത്.

അഴിമതിക്ക് അവസരം സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലൊന്നാണ് അധികാരത്തിന്റെ അമിത കേന്ദ്രീകരണം. ഒരു വ്യക്തിയോ ചെറിയൊരു സംഘമോ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനവും ഭരണപരമായ തീരുമാനവും സാമ്പത്തിക തീരുമാനവും നിയമനവും കരാർ അംഗീകാരവും ഒരേസമയം നിയന്ത്രിക്കുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടായാൽ പരിശോധനയും തുലനവും ദുർബലമാകും.

ഒരു വ്യക്തിയുടെ സത്യസന്ധതയിൽ മുഴുവൻ സംവിധാനവും ആശ്രയിക്കേണ്ടിവരുന്ന അവസ്ഥ തന്നെ ഒരു സ്ഥാപനപരമായ ദൗർബല്യമാണ്. “അയാൾ നല്ല മനുഷ്യനാണ്; അതിനാൽ പരിശോധിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല” എന്ന സമീപനം ജനാധിപത്യപരമായ സംഘടനാ സംവിധാനത്തിന് യോജിച്ചതല്ല. ഏറ്റവും സത്യസന്ധനായ നേതാവിനും വ്യക്തമായ അധികാരപരിധിയും പരിശോധനയും ഉത്തരവാദിത്ത സംവിധാനവും ഉണ്ടായിരിക്കണം.

അഴിമതി തടയുന്നതിന് തീരുമാനമെടുക്കൽ, നടപ്പാക്കൽ, സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണം, പരിശോധന എന്നിവ ഒരേ വ്യക്തിയുടെ കൈകളിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാതിരിക്കുക പ്രധാനമാണ്. ഒരു തീരുമാനം എടുക്കുന്ന വ്യക്തി തന്നെയാണ് അതിന്റെ സാമ്പത്തിക നടപ്പാക്കലും പരിശോധനയും നടത്തുന്നതെങ്കിൽ സ്വയംനിയന്ത്രണത്തിന്റെ പരിമിതി ഉണ്ടാകും.

അതുകൊണ്ട് കഴിയുന്നിടത്ത് അധികാരത്തിന്റെ വിഭജനം, പരസ്പര പരിശോധന, രേഖാമൂലമുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കണം. ഒരു വ്യക്തിക്ക് എല്ലാ ഘട്ടങ്ങളിലും അന്തിമാധികാരം ലഭിക്കുന്നതിനുപകരം വ്യത്യസ്ത ഘട്ടങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ നൽകുന്നത് അധികാരദുരുപയോഗത്തിനുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കും.

അഴിമതിയെ തടയുന്നതിൽ സാമ്പത്തിക സുതാര്യതയ്ക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. പാർട്ടി ഫണ്ടുകൾ, സർക്കാർ പദ്ധതികൾ, പൊതുസമ്പത്ത്, കരാറുകൾ, സംഭാവനകൾ, ചെലവുകൾ തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് വ്യക്തമായ കണക്കെടുപ്പ് വേണം. സാമ്പത്തിക തീരുമാനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടുകയും പിന്നീട് പരിശോധിക്കാൻ കഴിയുകയും വേണം.

കണക്കുകൾ ഉണ്ടെന്നത് മാത്രം പോരാ. അവ പരിശോധിക്കപ്പെടണം. കണക്കെടുപ്പ് നടക്കാത്തിടത്ത് സുതാര്യത ഒരു വാക്കായി മാത്രം അവശേഷിക്കും. സ്ഥിരമായ പരിശോധനയും സ്വതന്ത്രമായ ഓഡിറ്റും ഉണ്ടായാൽ വ്യക്തിപരമായ ദുരുപയോഗം നേരത്തെ കണ്ടെത്താനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കും.

ഒരു നേതാവിനോ പ്രവർത്തകനോ സർക്കാർ തീരുമാനത്തിൽനിന്നോ പാർട്ടി തീരുമാനത്തിൽനിന്നോ അടുത്ത ബന്ധമുള്ള വ്യക്തിക്കോ സ്ഥാപനത്തിനോ സാമ്പത്തിക നേട്ടമുണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ടെങ്കിൽ അത് മുൻകൂട്ടി പ്രഖ്യാപിക്കേണ്ട സംവിധാനമുണ്ടാകണം. ഇതാണ് താൽപര്യസംഘർഷം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനതത്വം.

ഉദാഹരണത്തിന് പാർട്ടിയുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള ഒരു സ്ഥാപനത്തിന് സർക്കാർ കരാർ ലഭിക്കുന്ന വിഷയത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കുന്ന നേതാവിന് ആ സ്ഥാപനവുമായി സാമ്പത്തിക ബന്ധമുണ്ടെങ്കിൽ, അദ്ദേഹം ആ തീരുമാനത്തിൽനിന്ന് സ്വയം പിന്മാറേണ്ട സാഹചര്യം ഉണ്ടാകാം. ഇതിലൂടെ വ്യക്തിയുടെ സത്യസന്ധതയെ സംശയിക്കുന്നതല്ല; സംശയത്തിന് ഇടവരാത്ത രീതിയിൽ സംവിധാനം രൂപപ്പെടുത്തുകയാണ്.

രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകളിൽ വ്യക്തിബന്ധങ്ങളും കുടുംബബന്ധങ്ങളും സ്വാഭാവികമാണ്. എന്നാൽ അധികാരവുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള വ്യക്തികൾക്ക് സർക്കാർ വിഭവങ്ങളിലേക്കോ പാർട്ടി വിഭവങ്ങളിലേക്കോ പ്രത്യേക പ്രവേശനം ലഭിക്കുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അത് പരിശോധിക്കണം.

ബന്ധം ഉണ്ടായതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരാൾക്ക് അവസരം നിഷേധിക്കേണ്ടതില്ല. എന്നാൽ അവസരം ലഭിച്ചത് യോഗ്യത, നിയമപരമായ നടപടിക്രമം, തുറന്ന മത്സരം എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണോ, അതോ രാഷ്ട്രീയ അടുപ്പം കാരണമാണോ എന്നത് പരിശോധിക്കണം. ഈ വ്യത്യാസം വ്യക്തമായി സംരക്ഷിക്കാത്ത പക്ഷം ക്രമേണ ബന്ധുത്വവും ചങ്ങാത്തവും സാമ്പത്തിക അവസരത്തിന്റെ പ്രധാന മാനദണ്ഡങ്ങളായി മാറാം.

അധികാരവും സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം നിയന്ത്രണമില്ലാതെ വളർന്നാൽ അത് വ്യക്തിപരമായ അഴിമതിയിൽനിന്ന് കൂടുതൽ വിശാലമായ ചങ്ങാത്ത മുതലാളിത്തത്തിലേക്ക് വളരാം. രാഷ്ട്രീയമായി സ്വാധീനമുള്ളവരും സാമ്പത്തികമായി ശക്തരായവരും പരസ്പരം സഹായിക്കുന്ന ബന്ധം രൂപപ്പെടുമ്പോൾ പൊതുനയങ്ങൾ പോലും ചില സ്വകാര്യ താൽപര്യങ്ങൾക്ക് അനുകൂലമായി മാറാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.

ഇത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ സർക്കാർ കരാറുകൾ, ഭൂമി, പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ, അനുമതികൾ, പൊതുസമ്പത്ത്, നികുതി ഇളവുകൾ തുടങ്ങിയവയുടെ വിതരണം പൊതുതാൽപര്യത്തെക്കാൾ രാഷ്ട്രീയബന്ധം നിർണയിക്കുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് നീങ്ങാം. ഇത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ അഴിമതിയെക്കാൾ അപകടകരമാണ്, കാരണം ഇവിടെ അഴിമതി ഒരു വ്യക്തിപരമായ പെരുമാറ്റത്തിൽനിന്ന് ഒരു സാമൂഹികബന്ധമായി മാറുന്നു.

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയിൽ ചില നേതാക്കൾ വളരെ സത്യസന്ധരും ത്യാഗപൂർവം പ്രവർത്തിച്ചവരുമായിരിക്കാം. അവരുടെ വ്യക്തിപരമായ വിശ്വാസ്യത സംഘടനയ്ക്ക് വലിയ സമ്പത്താണ്. എന്നാൽ ഒരു നല്ല നേതാവിന്റെ വ്യക്തിപരമായ സത്യസന്ധതയെ സ്ഥാപനപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾക്ക് പകരമാക്കരുത്.

“അദ്ദേഹത്തെ പരിശോധിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല; അദ്ദേഹം സത്യസന്ധനാണ്” എന്ന സമീപനം പിന്നീട് സംഘടനയ്ക്ക് വലിയ അപകടമാകാം. നേതാക്കൾ മാറും. സാഹചര്യങ്ങൾ മാറും. അധികാരത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം വ്യക്തികളുടെ പെരുമാറ്റത്തെയും മാറ്റാം. വ്യക്തിയുടെ സത്യസന്ധതയെ ആദരിക്കാം; എന്നാൽ സംവിധാനത്തിന്റെ സുതാര്യത അതിനേക്കാൾ പ്രധാനമാണ്.

അഴിമതി സംഭവിച്ച ശേഷം നടപടി സ്വീകരിക്കുന്നതിനെക്കാൾ അഴിമതി സംഭവിക്കാതിരിക്കാനുള്ള സംവിധാനം സൃഷ്ടിക്കുന്നതാണ് കൂടുതൽ ഫലപ്രദം. ഇതിന് മുൻകരുതൽ പരിശോധന, സാമ്പത്തിക രേഖകൾ, അധികാരവിഭജനം, താൽപര്യസംഘർഷ പ്രഖ്യാപനം, സ്ഥിരമായ പരിശോധന, പരാതികൾ പരിശോധിക്കുന്ന സംവിധാനം എന്നിവ ആവശ്യമാണ്.

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയുടെ അച്ചടക്കം എന്നത് തെറ്റ് സംഭവിച്ചശേഷം ശിക്ഷിക്കുന്നതിൽ മാത്രം പ്രകടമാകരുത്. തെറ്റിന് അവസരം കുറയ്ക്കുന്ന സംഘടനാപരമായ ഘടന സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലും അച്ചടക്കം പ്രകടമാകണം.

അഴിമതി തടയാൻ കർശനമായ നിയന്ത്രണം ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ എല്ലാ പ്രവർത്തകരെയും സംശയിക്കുന്ന ഒരു അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുന്നത് സംഘടനയെ ദുർബലപ്പെടുത്തും. നിയന്ത്രണത്തോടൊപ്പം വിശ്വാസവും വേണം; വിശ്വാസത്തോടൊപ്പം പരിശോധനയും വേണം.

ഇവിടെ ഒരു അടിസ്ഥാന തത്വം സ്വീകരിക്കാം: “വ്യക്തിയെ സംശയിക്കേണ്ടതില്ല; സംവിധാനത്തെ പരിശോധിക്കണം.” ഒരാൾ സത്യസന്ധനാണെന്ന് വിശ്വസിക്കാം; എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ നിയമാനുസൃതമായി പരിശോധിക്കണം. ഇതാണ് വ്യക്തിയെയും സ്ഥാപനത്തെയും ഒരുപോലെ സംരക്ഷിക്കുന്ന സമീപനം.

ഒരു സ്ഥാപനത്തിൽ അഴിമതി നടക്കുമ്പോൾ അത് ആദ്യം കാണുന്നത് പലപ്പോഴും താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകരായിരിക്കും. എന്നാൽ അവർ വിവരം നേതൃത്വത്തെ അറിയിക്കാൻ ഭയപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ അഴിമതി വളരും. “ഇത് പറഞ്ഞാൽ എനിക്കെതിരെ നടപടി ഉണ്ടാകും”, “നേതാവിന്റെ ആളുകൾ പ്രതികാരം ചെയ്യും”, “സംഘടനാവിരുദ്ധനെന്ന് മുദ്രകുത്തും” തുടങ്ങിയ ഭയങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നിടത്ത് സത്യസന്ധമായ വിവരപ്രവാഹം തടസ്സപ്പെടും.

അതുകൊണ്ട് ഗുരുതരമായ സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേടുകളോ അധികാരദുരുപയോഗങ്ങളോ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന പ്രവർത്തകർക്ക് ന്യായമായ സംരക്ഷണം നൽകണം. പരാതിയുടെ സത്യാവസ്ഥ പരിശോധിക്കണം; എന്നാൽ പരാതി ഉന്നയിച്ചതിന്റെ പേരിൽ പ്രതികാരനടപടി അനുവദിക്കരുത്. അഴിമതിയെക്കാൾ അപകടകരമാണ് അഴിമതിയെക്കുറിച്ച് പറയാൻ കഴിയാത്ത സംഘടന.

സ്ഥാപനപരമായ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് എന്നത് വ്യക്തിപരമായ ഉത്തരവാദിത്തം ഇല്ലാതാക്കണമെന്നല്ല. ഒരാൾ മനഃപൂർവം അഴിമതി നടത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അതിന് ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കണം. സാമ്പത്തിക നഷ്ടം വരുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ നിയമാനുസൃതമായ വീണ്ടെടുപ്പ് നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണം. അധികാരം ദുരുപയോഗം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ ആവശ്യമായ സംഘടനാ നടപടിയും ഉണ്ടാകണം.

എന്നാൽ വ്യക്തിപരമായ ഉത്തരവാദിത്തവും സ്ഥാപനപരമായ തിരുത്തലും പരസ്പരം പകരക്കാരല്ല. രണ്ടും ആവശ്യമാണ്. കുറ്റക്കാരനെ മാറ്റുകയും സംവിധാനം മാറ്റാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് അപൂർണ്ണമാണ്. സംവിധാനം മാറ്റുകയും മനഃപൂർവമായ കുറ്റത്തിന് വ്യക്തിയെ ഉത്തരവാദിയാക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതും അപൂർണ്ണമാണ്.

ഓരോ ഗുരുതരമായ അഴിമതി സംഭവത്തിനും ശേഷം സംഘടന ഒരു സമഗ്രമായ പഠനം നടത്തണം. എന്ത് സംഭവിച്ചു? എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു? ആരൊക്കെയാണ് അറിഞ്ഞിരുന്നത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് നേരത്തെ കണ്ടെത്താനാകാതിരുന്നത്? ഏത് നിയന്ത്രണം പരാജയപ്പെട്ടു? പരാതികൾ ഉണ്ടായിരുന്നോ? ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ അവ എന്തുകൊണ്ട് പരിഗണിക്കപ്പെട്ടില്ല? സാമ്പത്തിക പരിശോധനയിൽ എന്ത് വീഴ്ച സംഭവിച്ചു? ആരാണ് ഉത്തരവാദിത്തം വഹിക്കേണ്ടിയിരുന്നത്? ഇനി ഇതേ സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കാൻ എന്ത് മാറ്റം വേണം?

ഇത്തരത്തിലുള്ള പഠനം കുറ്റക്കാരനെ കണ്ടെത്തുന്നതിനേക്കാൾ വലിയ ലക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. സംഘടനയുടെ കൂട്ടായ അറിവ് വർധിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് അതിന്റെ ലക്ഷ്യം.

ഒരു നേതാവിനെ സ്ഥാനത്തുനിന്ന് നീക്കിയാൽ സംഘടനയ്ക്ക് ചിലപ്പോൾ ഉടൻ ആശ്വാസം ലഭിക്കും. എന്നാൽ അതേ സ്ഥാനത്തേക്ക് പുതിയ വ്യക്തിയെ നിയമിച്ച് പഴയ രീതികൾ തന്നെ തുടരുകയാണെങ്കിൽ യഥാർത്ഥ മാറ്റമൊന്നും സംഭവിച്ചിട്ടില്ല. ഒരു വ്യക്തി മാറി; സംവിധാനം മാറിയില്ല.

അതിനാൽ ഓരോ ഗുരുതരമായ സംഭവത്തിനുശേഷവും “ആരെയാണ് മാറ്റേണ്ടത്?” എന്ന ചോദ്യത്തോടൊപ്പം “എന്താണ് മാറ്റേണ്ടത്?” എന്ന ചോദ്യവും നിർബന്ധമായും ചോദിക്കണം. വ്യക്തിയുടെ സ്ഥാനമാറ്റം താൽക്കാലിക പരിഹാരമായിരിക്കാം; സ്ഥാപനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനരീതി മാറ്റുകയാണ് സ്ഥിരപരിഹാരം.

നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും മാത്രം അഴിമതി തടയില്ല. സംഘടനയുടെ സംസ്കാരവും അത്രതന്നെ പ്രധാനമാണ്. അധികാരമുള്ളവരെ ചോദ്യം ചെയ്യരുത്, നേതാക്കളെ വിമർശിക്കരുത്, പാർട്ടിയുടെ പേരിൽ ചില കാര്യങ്ങൾ അനുവദിക്കാം, “നമ്മുടെ ആളുകൾ” ആയതിനാൽ ഇളവ് നൽകാം തുടങ്ങിയ മനോഭാവങ്ങൾ വളർന്നാൽ ഏറ്റവും മികച്ച നിയമങ്ങളും ദുർബലമാകും.

അതുകൊണ്ട് സംഘടനയിൽ ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം വളർത്തണം: സ്ഥാനമുയർന്നാൽ ഉത്തരവാദിത്തം കൂടണം; അധികാരം കൂടുമ്പോൾ സുതാര്യത കൂടണം; പാർട്ടിയുമായി അടുപ്പം കൂടുമ്പോൾ പരിശോധനയിൽനിന്ന് ഒഴിവാകുകയല്ല, കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കുകയാണ് വേണ്ടത്.

അധികാരത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ച് പ്രവർത്തകർക്ക് രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം നൽകേണ്ടതുണ്ട്. അധികാരം ജനങ്ങളുടെ സേവനത്തിനുള്ള ഉപാധിയാണെന്നും വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തിനുള്ള അവസരമല്ലെന്നും സംഘടനാ തലത്തിൽ വ്യക്തമായി പഠിപ്പിക്കണം.

അധികാരത്തിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്ന പ്രത്യേക സൗകര്യങ്ങൾ സാധാരണവൽക്കരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അഴിമതിയുടെ ആദ്യഘട്ടം ആരംഭിക്കാം. ആദ്യം ചെറിയ സൗകര്യങ്ങൾ, പിന്നീട് വ്യക്തിപരമായ ഇടപെടലുകൾ, പിന്നീട് സാമ്പത്തിക നേട്ടങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ വളരാം. അതിനാൽ അഴിമതിയെ വലിയ തുകയുമായി മാത്രം ബന്ധിപ്പിക്കാതെ അധികാരത്തിന്റെ ചെറിയ ദുരുപയോഗങ്ങളെയും രാഷ്ട്രീയമായി ഗൗരവത്തോടെ കാണണം.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ വ്യക്തിയും സ്ഥാപനവും പരസ്പരം വേർതിരിച്ചുനിൽക്കുന്ന രണ്ട് പൂർണ്ണ സ്വതന്ത്ര ഘടകങ്ങളല്ല. വ്യക്തിയുടെ പെരുമാറ്റത്തെ സ്ഥാപനത്തിന്റെ സാഹചര്യങ്ങൾ സ്വാധീനിക്കുന്നു; അതേസമയം വ്യക്തികളുടെ ആവർത്തിച്ചുള്ള പെരുമാറ്റം സ്ഥാപനത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെയും മാറ്റുന്നു.

ഒരു വ്യക്തിയുടെ അഴിമതിപരമായ പെരുമാറ്റം സ്ഥാപനത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ദുർബലമായ നിയന്ത്രണങ്ങളെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു. അത് മറ്റുള്ളവർ അനുകരിക്കുകയും സംഘടനയിൽ സാധാരണവൽക്കരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ വ്യക്തിപരമായ പ്രവണത ക്രമേണ സ്ഥാപനപരമായ പ്രവണതയായി മാറാം. അപ്പോൾ അത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ തെറ്റല്ല; സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തനരീതിയിലെ ഒരു പുതിയ വിയോജകബലമായി മാറിയിരിക്കും.

അതിനെ പ്രതിരോധിക്കാൻ വ്യക്തിയെ മാറ്റുന്നതോടൊപ്പം അത്തരം പെരുമാറ്റത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങളെയും മാറ്റണം. സുതാര്യത, പരിശോധന, ഉത്തരവാദിത്തം, അധികാരവിഭജനം എന്നിവ സംയോജകബലങ്ങളായി പ്രവർത്തിച്ച് സംഘടനയുടെ പൊതുതാൽപര്യപരമായ സ്വഭാവത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തണം.

സ്ഥാപനപരമായ തിരുത്തൽ എന്നത് പുതിയൊരു ചട്ടം എഴുതുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. പുതിയ ചട്ടം പ്രാവർത്തികമാകുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കണം. ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ വ്യക്തമായി നിർവചിക്കണം. പരിശോധന നടത്തുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് യഥാർത്ഥ സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകണം. സാമ്പത്തിക രേഖകൾ സമയബന്ധിതമായി പരിശോധിക്കണം. താൽപര്യസംഘർഷം പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന രീതി നടപ്പാക്കണം. പരാതികൾ സ്വീകരിക്കുകയും അന്വേഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സംവിധാനം പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കണം.

അതോടൊപ്പം തിരുത്തൽ ഫലപ്രദമാണോ എന്ന് പിന്നീട് പരിശോധിക്കണം. തിരുത്തലിനും വീണ്ടും പരിശോധന ആവശ്യമാണ്. അല്ലെങ്കിൽ ഒരു സംഭവത്തിനു ശേഷം പ്രഖ്യാപിച്ച പരിഷ്കാരങ്ങൾ രേഖകളിൽ മാത്രം നിലനിൽക്കുകയും പഴയ രീതികൾ വീണ്ടും മടങ്ങിവരികയും ചെയ്യും.

ഇവിടെനിന്ന് ഒരു അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയപാഠം ഉയരുന്നു: “മോശം വ്യക്തികളെ മാത്രം മാറ്റുന്നതല്ല; മോശം പെരുമാറ്റം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങളെയും മാറ്റണം.” ഒരു അഴിമതിക്കാരനെ പുറത്താക്കുന്നത് ഒരു വ്യക്തിപരമായ തിരുത്തലാണ്. അഴിമതിക്ക് അവസരം നൽകിയ അധികാരഘടന മാറ്റുന്നത് സ്ഥാപനപരമായ തിരുത്തലാണ്. സാമ്പത്തിക സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കുന്നത് ഘടനാപരമായ തിരുത്തലാണ്. സ്വതന്ത്ര പരിശോധന സ്ഥാപിക്കുന്നത് പ്രതിരോധപരമായ തിരുത്തലാണ്. പ്രവർത്തകർക്ക് അധികാരദുരുപയോഗത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം നൽകുന്നത് സംഘടനാ സംസ്കാരത്തിലെ തിരുത്തലാണ്. ഈ എല്ലാ തലങ്ങളിലുമുള്ള മാറ്റം ഒന്നിച്ചുണ്ടാകുമ്പോഴാണ് അഴിമതിക്കെതിരായ പോരാട്ടം ഫലപ്രദമാകുന്നത്.

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ യഥാർത്ഥ ശക്തി അതിന്റെ നേതാക്കൾ എത്ര സത്യസന്ധരാണ് എന്നതിൽ മാത്രം ആശ്രയിച്ചിരിക്കരുത്. അവർ സത്യസന്ധരല്ലെങ്കിൽ പോലും സ്ഥാപനത്തിന് അവരെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുന്നത്ര ശക്തമായിരിക്കണം; അവർ സത്യസന്ധരായിരിക്കുമ്പോഴും അവരെ സുതാര്യമായി പരിശോധിക്കാൻ കഴിയുന്നത്ര ജനാധിപത്യപരമായിരിക്കണം. വ്യക്തിയുടെ നല്ല സ്വഭാവം സംഘടനയുടെ സമ്പത്താണ്; എന്നാൽ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ശക്തമായ നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് ആ സമ്പത്തിനെ ദീർഘകാലം സംരക്ഷിക്കുന്നത്.

അതിനാൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയിൽ അധികാരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അടിസ്ഥാന സമീപനം ഇങ്ങനെ ആയിരിക്കണം: അധികാരം വിശ്വാസത്തോടെ നൽകാം, പക്ഷേ പരിശോധനയില്ലാതെ നൽകരുത്; ഉത്തരവാദിത്തം നൽകാം, പക്ഷേ ഉത്തരവാദിത്തപരിധിയില്ലാതെ നൽകരുത്; നേതാവിനെ ആദരിക്കാം, പക്ഷേ വിമർശനത്തിന് മുകളിലാക്കരുത്; തെറ്റുകാരനെ ശിക്ഷിക്കാം, പക്ഷേ തെറ്റിന് അവസരം നൽകിയ സംവിധാനത്തെയും തിരുത്തണം.

അവസാനം, വ്യക്തിയെ മാറ്റുന്നത് ഇന്നത്തെ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാം; സ്ഥാപനത്തെ മാറ്റുന്നത് നാളത്തെ പ്രശ്നം തടയും. അതുകൊണ്ട് അഴിമതിക്കെതിരായ യഥാർത്ഥ കമ്യൂണിസ്റ്റ് സമീപനം വ്യക്തികളെ മാത്രം ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതല്ല; അധികാരം, സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങൾ, സംഘടനാ ഘടന, വിവരപ്രവാഹം, പരിശോധന, ഉത്തരവാദിത്തം എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ ജനാധിപത്യപരവും സുതാര്യവും ജനതാൽപര്യാധിഷ്ഠിതവുമായ രീതിയിൽ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുകയാണ്.

22. ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ സംഘടനാ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയെ സ്ഥിരമായി രൂപപ്പെട്ട് മാറ്റമില്ലാതെ നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു സംഘടനയായി കാണാനാവില്ല. അത് സമൂഹത്തിനകത്ത് പ്രവർത്തിക്കുകയും സമൂഹത്തിൽനിന്ന് നിരന്തരം സ്വാധീനം സ്വീകരിക്കുകയും അതേ സമയം സമൂഹത്തെ സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ചലനാത്മക സാമൂഹിക സംവിധാനമാണ്. പാർട്ടിക്കുള്ളിലെ ആശയങ്ങൾ, സംഘടനാ ബന്ധങ്ങൾ, നേതൃത്വഘടന, ജനബന്ധം, വർഗബന്ധങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയ അനുഭവങ്ങൾ, ശാസ്ത്രീയ അറിവ്, സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങൾ എന്നിവ പരസ്പരം നിരന്തരം ഇടപെടുന്നു. അതിനാൽ ഒരു ഘട്ടത്തിൽ സംഘടന നേടിയ സമതുലിതാവസ്ഥ അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ മാറിയേക്കാം. ഇന്നത്തെ വിജയകരമായ സംഘടനാരീതി നാളത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ പര്യാപ്തമാകണമെന്നില്ല. സംഘടനയുടെ ജീവൻ തന്നെ അതിന്റെ നിരന്തരമായ ചലനത്തിലും സ്വയംപരിവർത്തനത്തിലുമാണ്.

ഈ ചലനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിവിധ തലങ്ങളിൽ സംയോജകബലങ്ങളും വിയോജകബലങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇവിടെ സംയോജകബലം എന്നത് സംഘടനയിലെ ഘടകങ്ങളെയും പ്രവർത്തകരെയും പൊതുലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്ന ശക്തികളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. വിയോജകബലം എന്നത് നിലവിലുള്ള സംഘടനാ ഘടനയിലും ആശയങ്ങളിലും പ്രവർത്തനരീതികളിലും വ്യത്യാസങ്ങളും ചോദ്യങ്ങളും പുതിയ സാധ്യതകളും സൃഷ്ടിക്കുന്ന ശക്തികളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഇവയെ യഥാക്രമം “നല്ലത്” എന്നും “ചീത്ത” എന്നും ലളിതമായി വേർതിരിക്കാൻ കഴിയില്ല. രണ്ടും സംഘടനയുടെ നിലനിൽപ്പിനും വികാസത്തിനും ആവശ്യമായ വ്യത്യസ്ത പ്രവർത്തനശക്തികളാണ്.

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംയോജകബലത്തിന്റെ പ്രധാന ഉറവിടം അതിന്റെ പൊതുലക്ഷ്യമാണ്. സമൂഹത്തിലെ ചൂഷണവും അസമത്വവും അനീതിയും കുറച്ച് കൂടുതൽ സമത്വപരവും ജനാധിപത്യപരവുമായ ഒരു സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയിലേക്ക് നീങ്ങുക എന്ന പൊതുലക്ഷ്യം പ്രവർത്തകരെ വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യങ്ങൾക്കപ്പുറം കൂട്ടായ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.

പൊതുലക്ഷ്യം ഇല്ലെങ്കിൽ സംഘടന വ്യക്തികളുടെ താൽപര്യങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയായി ചിതറിപ്പോകാം. എന്നാൽ പൊതുലക്ഷ്യം മാത്രം മതിയാകില്ല. ആ ലക്ഷ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പൊതുവായ രാഷ്ട്രീയബോധം, കൂട്ടായ പ്രവർത്തനശീലം, പരസ്പര വിശ്വാസം, സംഘടനാപരമായ ഉത്തരവാദിത്തബോധം, ജനാധിപത്യപരമായ അച്ചടക്കം എന്നിവയും ആവശ്യമാണ്. ഇവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് സംഘടനയുടെ സംയോജകബലം രൂപപ്പെടുന്നത്.

കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വർഗബോധത്തിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. വ്യക്തിയുടെ താൽപര്യത്തിനപ്പുറം സമൂഹത്തിലെ ഉൽപ്പാദനബന്ധങ്ങളെയും വർഗബന്ധങ്ങളെയും തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവ് പ്രവർത്തകരെ പൊതുവായ സാമൂഹിക ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.

എന്നാൽ വർഗബോധം ഒരു സ്ഥിരമായ മുദ്രാവാക്യമല്ല. സമൂഹത്തിലെ വർഗഘടന മാറുന്നതിനനുസരിച്ച് അതിന്റെ ഉള്ളടക്കവും വികസിക്കണം. പുതിയ തൊഴിൽരൂപങ്ങൾ, പുതിയ ഉൽപ്പാദനരീതികൾ, കൃത്രിമബുദ്ധി, യന്ത്രവൽക്കരണം, ധനമൂലധനത്തിന്റെ വ്യാപനം, വേദി അധിഷ്ഠിത സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ തുടങ്ങിയ മാറ്റങ്ങൾ വർഗബന്ധങ്ങളെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുമ്പോൾ വർഗബോധവും പുതിയ യാഥാർഥ്യങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളണം.

വ്യക്തിഗത പ്രവർത്തനശേഷിയെക്കാൾ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നതും സംയോജകബലത്തിന്റെ പ്രധാന ഘടകമാണ്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ കഴിവ് എത്ര ഉയർന്നതായാലും ഒരു വലിയ സാമൂഹിക പരിവർത്തനം വ്യക്തിപരമായ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ മാത്രം സാധ്യമല്ല. കൂട്ടായ ആസൂത്രണം, ഉത്തരവാദിത്ത വിഭജനം, പരസ്പര സഹായം, അനുഭവപങ്കിടൽ, സംഘടനാപരമായ തീരുമാനങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തെ ദീർഘകാലം നിലനിർത്തുന്നത്.

എന്നാൽ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം വ്യക്തിയുടെ ചിന്താശേഷിയെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന അനുസരണസംസ്കാരമായി മാറരുത്. കൂട്ടായ്മയും വ്യക്തിയുടെ സ്വതന്ത്രചിന്തയും തമ്മിൽ ആരോഗ്യകരമായ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. അപ്പോൾ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം സംയോജകബലമായി പ്രവർത്തിക്കും; അല്ലാത്തപക്ഷം അത് ജഡമായ അനുസരണമായി മാറാം.

സംഘടനാ ഐക്യം ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പ്രധാന സംയോജകബലമാണ്. എന്നാൽ ഐക്യം എന്നത് അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുടെ അഭാവമല്ല. എല്ലാവരും ഒരേ കാര്യം പറയുന്നതാണ് ഐക്യം എന്ന ധാരണ സംഘടനയെ പുറമേ ഏകീകൃതമാക്കിയേക്കാം; എന്നാൽ അതിനകത്ത് പരിഹരിക്കപ്പെടാത്ത വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ അടിഞ്ഞുകൂടാം.

യഥാർത്ഥ ഐക്യം എന്നത് വ്യത്യാസങ്ങളെ അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ടും പൊതുവായ ലക്ഷ്യത്തിൽ ഏകോപിതമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന അവസ്ഥയാണ്. അതിനാൽ വിമർശനവും അഭിപ്രായവ്യത്യാസവും സംഘടനാ ഐക്യത്തിന്റെ ശത്രുക്കളല്ല. അവയെ എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു എന്നതാണ് നിർണായകം.

രാഷ്ട്രീയ അച്ചടക്കം സംയോജകബലത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരു സംഘടനയുടെ തീരുമാനങ്ങൾ കൂട്ടായമായി സ്വീകരിച്ചശേഷം അവ നടപ്പാക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം അംഗങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കേണ്ടതുണ്ട്. അല്ലാത്തപക്ഷം സംഘടനയ്ക്ക് കൂട്ടായ പ്രവർത്തനശേഷി നഷ്ടപ്പെടും.

എന്നാൽ അച്ചടക്കം അന്ധമായ അനുസരണമായി മാറിയാൽ അതിന്റെ സ്വഭാവം മാറും. തെറ്റായ തീരുമാനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥയും വിമർശനത്തെ ശിക്ഷിക്കുന്ന രീതിയും സംഘടനയുടെ സംയോജകബലത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനു പകരം അതിന്റെ ഉള്ളിൽ അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട വിയോജകബലം സൃഷ്ടിക്കും. അതുകൊണ്ട് ശാസ്ത്രീയമായ വിമർശനത്തോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ അച്ചടക്കമാണ് ആവശ്യമായത്.

വിയോജകബലം സംഘടനയെ തകർക്കുന്ന ഒരു ബാഹ്യശക്തിയായി മാത്രം കാണുന്നത് ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ സമീപനത്തിന് വിരുദ്ധമാണ്. സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ പുതിയ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരുന്നതും പഴയ നയങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതും പുതിയ ആശയങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവരുന്നതും സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പുതിയ അറിവുകൾ ലഭിക്കുന്നതും എല്ലാം വിയോജകബലത്തിന്റെ പ്രകടനങ്ങളാണ്.

വിയോജകബലം സംഘടനയുടെ നിലവിലുള്ള അവസ്ഥയിൽ മാറ്റത്തിനുള്ള സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അതിനാൽ അത് നിയന്ത്രിക്കേണ്ട ഒരു “ശത്രു” മാത്രമല്ല; സംഘടനയുടെ സ്വയംപരിവർത്തനത്തിന് ആവശ്യമായ ആന്തരിക ശക്തിയാണ്.

വിമർശനം നിലവിലുള്ള സംഘടനാ ധാരണകളിലെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ പുറത്തുകൊണ്ടുവരുന്നു. ഒരു നയം പരാജയപ്പെട്ടാൽ അതിന്റെ കാരണം ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത് വിയോജകബലമാണ്. ഒരു നേതാവിന്റെ തീരുമാനത്തെ പരിശോധിക്കുന്നത് വിയോജകബലമാണ്. ജനങ്ങൾ പാർട്ടിയെ വിമർശിക്കുമ്പോൾ ആ വിമർശനം കേൾക്കുന്നതും വിയോജകബലത്തെ സംഘടനയ്ക്കകത്ത് പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.

വിമർശനത്തെ അടിച്ചമർത്തുമ്പോൾ പ്രശ്നം ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. അത് മറ്റൊരു രൂപത്തിൽ നിലനിൽക്കും. പുറമേ ഐക്യം വർധിച്ചതായി തോന്നാം; എന്നാൽ അകത്ത് അസന്തോഷവും അവിശ്വാസവും വളരും. പിന്നീട് ചെറിയ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ വലിയ സംഘടനാ പ്രതിസന്ധികളായി പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടാം.

അഭിപ്രായവ്യത്യാസം സംഘടനാ ദൗർബല്യത്തിന്റെ തെളിവായി മാത്രം കാണരുത്. ഒരു സങ്കീർണ്ണമായ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യത്തെ വ്യത്യസ്ത കോണുകളിൽനിന്ന് കാണുന്ന പ്രവർത്തകർ വ്യത്യസ്ത നിഗമനങ്ങളിലെത്തുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്.

പ്രധാനപ്പെട്ടത് അഭിപ്രായവ്യത്യാസം എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു എന്നതാണ്. തെളിവുകളുടെയും യുക്തിയുടെയും രാഷ്ട്രീയാനുഭവത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ അഭിപ്രായങ്ങൾ പരിശോധിക്കുകയാണെങ്കിൽ വൈരുദ്ധ്യം പുതിയ അറിവിലേക്ക് നയിക്കും. വ്യക്തിപരമായ വൈരാഗ്യവും വിഭാഗീയതയും അധികാരമത്സരവും അതിൽ കടന്നുവരുമ്പോഴാണ് അഭിപ്രായവ്യത്യാസം സംഘടനാ വിഘടനത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നത്.

പുതിയ ആശയങ്ങൾ സംഘടനയുടെ വിയോജകബലമാണ്. പഴയ രീതികൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ശരിയാണെന്ന് കരുതുന്ന സംഘടന പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെടാതെ പോകും. യുവാക്കൾ പുതിയ രാഷ്ട്രീയപ്രശ്നങ്ങൾ ഉയർത്തുമ്പോഴും ശാസ്ത്രം പുതിയ അറിവുകൾ നൽകുമ്പോഴും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ മാറുമ്പോഴും പഴയ രാഷ്ട്രീയരീതികളെ പുനഃപരിശോധിക്കേണ്ടിവരും.

ഒരു പുതിയ ആശയം ഉയർന്നുവന്ന ഉടൻ അത് സ്വീകരിക്കണമെന്നില്ല. എന്നാൽ അത് കേൾക്കാനും പരിശോധിക്കാനും പരീക്ഷിക്കാനും അവസരം നൽകണം. വിയോജകബലത്തെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിനു പകരം അതിനെ പരിശോധനയുടെ പ്രക്രിയയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരികയാണ് ശാസ്ത്രീയ സംഘടനയുടെ രീതി.

പാർട്ടി സമൂഹത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ചുനിൽക്കുന്ന ഒന്നല്ല. സമൂഹത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ സംഘടനയ്ക്കകത്തേക്കും കടന്നുവരും. കുടുംബഘടനയിലെ മാറ്റം, സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹികപങ്കാളിത്തം, യുവാക്കളുടെ ജീവിതരീതി, തൊഴിൽരൂപങ്ങളുടെ മാറ്റം, കുടിയേറ്റം, സാങ്കേതികവിദ്യ, വിദ്യാഭ്യാസം, നഗരവൽക്കരണം എന്നിവ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തെയും ബാധിക്കും.

പാർട്ടി ഈ മാറ്റങ്ങളെ അവഗണിച്ചാൽ സമൂഹവും സംഘടനയും തമ്മിൽ അകലം വർധിക്കും. അതിനാൽ സാമൂഹികമാറ്റങ്ങൾ സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ പുതിയ വിയോജകബലം സൃഷ്ടിക്കുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. ആ ശക്തിയെ മനസ്സിലാക്കുകയും രാഷ്ട്രീയമായി രൂപാന്തരപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുകയാണ് വേണ്ടത്.

പഴയ തലമുറയുടെ അനുഭവവും പുതിയ തലമുറയുടെ ചോദ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും ഒരു പ്രധാന വൈരുദ്ധ്യമാണ്. പഴയ തലമുറ സമരങ്ങളുടെയും സംഘടനാപ്രവർത്തനത്തിന്റെയും അനുഭവം കൊണ്ടുവരുന്നു. പുതിയ തലമുറ പുതിയ ശാസ്ത്രസാങ്കേതിക അറിവും പുതിയ സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങളും കൊണ്ടുവരുന്നു.

പഴയ തലമുറ പുതിയതിനെ നിരസിക്കുകയും പുതിയ തലമുറ പഴയതെല്ലാം നിരസിക്കുകയും ചെയ്താൽ വൈരുദ്ധ്യം വിഘടനത്തിലേക്ക് പോകാം. എന്നാൽ പരസ്പരം പഠിക്കാൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യം സൃഷ്ടിച്ചാൽ അതേ വൈരുദ്ധ്യം സംഘടനയുടെ നവീകരണശക്തിയായി മാറും. അനുഭവം പുതിയ അറിവിനെ ആഴപ്പെടുത്തുകയും പുതിയ അറിവ് പഴയ അനുഭവത്തെ പുനഃവ്യാഖ്യാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയയാണ് ആരോഗ്യകരമായ തലമുറമാറ്റം.

ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വളർച്ചയും സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ വിയോജകബലം സൃഷ്ടിക്കും. പുതിയ ശാസ്ത്രീയ കണ്ടെത്തലുകൾ പഴയ ധാരണകളെ ചോദ്യം ചെയ്യാം. ജീവശാസ്ത്രം, ഭൗതികശാസ്ത്രം, കൃത്രിമബുദ്ധി, മസ്തിഷ്കശാസ്ത്രം, പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പുതിയ അറിവുകൾ സമൂഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഴയ ആശയങ്ങളെ പുനഃപരിശോധിക്കാൻ നിർബന്ധിതമാക്കാം.

ശാസ്ത്രീയ അറിവിനെ ഭീഷണിയായി കാണുന്ന സംഘടന ക്രമേണ ബൗദ്ധികമായി ജഡമാകും. മറിച്ച് പുതിയ അറിവിനെ പരിശോധിച്ച് ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയുന്ന സംഘടന സ്വന്തം സിദ്ധാന്തത്തെ കൂടുതൽ സമ്പന്നമാക്കും. ശാസ്ത്രം സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ ശത്രുവല്ല; സിദ്ധാന്തത്തെ യാഥാർഥ്യവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന പരിശോധനാശക്തിയാണ്.

ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ പുതിയ ആവശ്യങ്ങൾ ഉയരുമ്പോൾ അവയും സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ വിയോജകബലം സൃഷ്ടിക്കും. ഒരിക്കൽ പ്രധാനമായിരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ പരിഹരിക്കപ്പെട്ടശേഷം പുതിയ ആവശ്യങ്ങൾ മുന്നിലെത്താം. തൊഴിൽസുരക്ഷ, പരിസ്ഥിതി, ഡിജിറ്റൽ സ്വകാര്യത, പുതിയ വിദ്യാഭ്യാസരീതികൾ, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, നഗരജീവിതം, മുതിർന്നവരുടെ പരിചരണം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നേടാം.

ജനങ്ങളുടെ പുതിയ ആവശ്യങ്ങളെ പഴയ ആവശ്യങ്ങളുടെ ആവർത്തനമായി മാത്രം കാണാതെ അവയുടെ സാമൂഹിക അടിത്തറ മനസ്സിലാക്കണം. ജനജീവിതത്തിലെ മാറ്റങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയമായി വായിക്കാനുള്ള കഴിവാണ് ഒരു ജീവിക്കുന്ന പാർട്ടിയുടെ അടയാളം.

സംഘടനാ ഐക്യം, അച്ചടക്കം, പൊതുലക്ഷ്യം എന്നിവ അനിവാര്യമാണെങ്കിലും അവ മാത്രം പരമാവധി വർധിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമം അപകടകരമാണ്. “എല്ലാവരും ഒരേ അഭിപ്രായം പറയണം”, “നേതൃത്വത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യരുത്”, “പാർട്ടി തീരുമാനത്തെ വിമർശിക്കരുത്”, “പുതിയ ആശയങ്ങൾ അനാവശ്യമാണ്” എന്ന രീതിയിൽ സംയോജകബലം കൃത്രിമമായി വർധിപ്പിച്ചാൽ സംഘടന പുറമേ കൂടുതൽ ഏകീകൃതമായി തോന്നാം.

എന്നാൽ അതിന്റെ വിലയായി വിമർശനം ഇല്ലാതാകും, പുതിയ ആശയങ്ങൾ തടയപ്പെടും, തെറ്റുകൾ നേരത്തെ തിരിച്ചറിയപ്പെടില്ല, നേതൃത്വത്തിലേക്ക് പ്രതികൂല വിവരങ്ങൾ എത്താതാകും, യുവാക്കൾ അകന്നുപോകും, ശാസ്ത്രീയ പഠനം ദുർബലമാകും. അപ്പോൾ സംഘടനയുടെ സംയോജകബലം തന്നെ ക്രമേണ ജഡതയുടെ ശക്തിയായി മാറുന്നു.

വിയോജകബലം അടിച്ചമർത്തിയാൽ സംഘടനയിൽ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. അവ പ്രകടമാകാനുള്ള വഴിയാണ് അടയുന്നത്. പുറത്തു പറയാൻ കഴിയാത്ത അഭിപ്രായവ്യത്യാസം സ്വകാര്യ ചർച്ചകളിലേക്കും വിഭാഗീയ കൂട്ടായ്മകളിലേക്കും പിന്നീട് തുറന്ന സംഘർഷങ്ങളിലേക്കും മാറാം.

അതിനാൽ വിയോജകബലം ഇല്ലാതാക്കുന്നത് യഥാർത്ഥ ഐക്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല. മറിച്ച് അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെ സാന്ദ്രത വർധിപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഒരു ഘട്ടത്തിൽ ചെറിയൊരു സംഭവം പോലും വലിയ പൊട്ടിത്തെറിയിലേക്ക് നയിക്കാം.

മറുവശത്ത് വിയോജകബലം പൂർണ്ണമായും നിയന്ത്രണമില്ലാതെ വളർന്നാലും സംഘടന ആരോഗ്യകരമായി നിലനിൽക്കില്ല. ഓരോ തീരുമാനത്തെയും നിരന്തരം ചോദ്യം ചെയ്യുകയും പൊതുവായ തീരുമാനങ്ങളോട് ഉത്തരവാദിത്തമില്ലാതിരിക്കുകയും വ്യക്തിപരമായ വിഭാഗങ്ങൾ രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ സംഘടനയുടെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനശേഷി നഷ്ടപ്പെടും.

അതിനാൽ വിയോജകബലത്തിന് ജനാധിപത്യപരമായ സ്ഥാപനപരമായ ഇടം നൽകണം. എന്നാൽ അതിനൊപ്പം പൊതുതീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പാക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തവും വേണം. വിമർശനത്തിന് സ്വാതന്ത്ര്യവും കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിന് അച്ചടക്കവും ഒരേസമയം നിലനിർത്തുകയാണ് ആരോഗ്യകരമായ സംഘടനയുടെ വെല്ലുവിളി.

ഇവിടെ സംഘടനയുടെ ആരോഗ്യത്തെ ചലനാത്മക സമതുലിതാവസ്ഥയായി കാണാം. ഇത് നിശ്ചലമായ സമതുലിതാവസ്ഥയല്ല. ഒരു കുളത്തിലെ വെള്ളം നിശ്ചലമായി നിൽക്കുന്നതുപോലെയല്ല സംഘടനയുടെ സമതുലിതാവസ്ഥ. വിവിധ ശക്തികൾ നിരന്തരം പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും സംഘടനയുടെ പൊതുലക്ഷ്യവും പ്രവർത്തനശേഷിയും നിലനിർത്തുന്ന ഒരു സജീവ അവസ്ഥയാണത്.

സംയോജകബലവും വിയോജകബലവും ഒരേ അളവിൽ നിലനിൽക്കണം എന്നല്ല ഇതിന്റെ അർത്ഥം. വ്യത്യസ്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ അവയുടെ ആപേക്ഷിക ശക്തി മാറാം. പ്രതിസന്ധിയുടെ സമയത്ത് സംഘടനയ്ക്ക് കൂടുതൽ സംയോജിതമായ പ്രവർത്തനം ആവശ്യമായി വരാം. പുതിയ സാമൂഹിക സാഹചര്യത്തിലേക്ക് മാറുന്ന സമയത്ത് വിയോജകബലത്തിന് കൂടുതൽ ഇടം നൽകേണ്ടിവരും. സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് രണ്ടിനുമിടയിലെ ചലനാത്മക ബന്ധം പുനഃക്രമീകരിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്.

സാധാരണയായി ഐക്യത്തെയും വൈരുദ്ധ്യത്തെയും പരസ്പരം വിരുദ്ധമായ കാര്യങ്ങളായി കാണാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഡയലക്ടിക്കൽ വീക്ഷണത്തിൽ അവ പരസ്പരം പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാക്കുന്ന ശക്തികളല്ല. ഒരു സംഘടനയിൽ ഐക്യം നിലനിൽക്കണമെങ്കിൽ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള ഇടം വേണം. അതുപോലെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിപരമായി പരിഹരിക്കണമെങ്കിൽ പൊതുവായ ലക്ഷ്യത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഐക്യം ആവശ്യമാണ്.

അതുകൊണ്ട് ഐക്യം വൈരുദ്ധ്യത്തെ നിഷേധിക്കുന്നതല്ല; വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ സൃഷ്ടിപരമായി കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള പൊതുവായ അടിത്തറയാണ്. വൈരുദ്ധ്യം ഐക്യത്തെ നശിപ്പിക്കേണ്ടതില്ല; ശരിയായി കൈകാര്യം ചെയ്താൽ അത് കൂടുതൽ ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള ഐക്യത്തിലേക്ക് നയിക്കും.

ഒരു സംഘടനയിൽ ഒരു പുതിയ പ്രശ്നം ഉയരുമ്പോൾ ആദ്യം അഭിപ്രായവ്യത്യാസം ഉണ്ടാകാം. വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നു. തെളിവുകൾ പരിശോധിക്കുന്നു. പഴയ അനുഭവങ്ങൾ വിലയിരുത്തുന്നു. പുതിയ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നു. തുടർന്ന് കൂടുതൽ സമഗ്രമായ ഒരു തീരുമാനം രൂപപ്പെടുന്നു.

ഇവിടെ പഴയ ഐക്യം അതേ രൂപത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നില്ല. വൈരുദ്ധ്യത്തിലൂടെയും ചർച്ചയിലൂടെയും പുതിയ തലത്തിലുള്ള ഐക്യം രൂപപ്പെടുന്നു. അതാണ് സംഘടനയുടെ പരിണാമം. അതുകൊണ്ട് ആരോഗ്യകരമായ സംഘടനയിൽ ഐക്യം ഒരു അന്തിമാവസ്ഥയല്ല; തുടർച്ചയായി പുനർനിർമിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രക്രിയയാണ്.

ഈ സമീപനം സ്വീകരിച്ചാൽ ആത്മവിമർശനം, വിമർശനം, തലമുറമാറ്റം, രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം, ജനബന്ധം, ശാസ്ത്രീയ പഠനം, പുതിയ ആശയങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ഒരേ പ്രക്രിയയുടെ ഭാഗങ്ങളായി കാണാം. ഇവ സംഘടനയുടെ വിയോജകബലത്തെ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. സംഘടന അവയെ അടിച്ചമർത്താതെ ശാസ്ത്രീയമായി ഉൾക്കൊള്ളുമ്പോൾ അതിന്റെ ഘടനയും നയങ്ങളും പ്രവർത്തനരീതികളും മാറുന്നു.

ഇങ്ങനെ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി സ്വയം പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്ന സാമൂഹിക സംവിധാനമായി മാറുന്നു. അതിന്റെ ശക്തി മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുന്നതിലല്ല; മാറുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ സ്വന്തം അടിസ്ഥാന ലക്ഷ്യം സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് പുതിയ രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിലാണ്.

അതുകൊണ്ട് ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയുടെ ആരോഗ്യകരമായ ചലനത്തെ ഇങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കാം: സംയോജകബലം സംഘടനയെ ഒരുമിപ്പിക്കുന്നു; വിയോജകബലം സംഘടനയെ ചലിപ്പിക്കുന്നു. സംയോജകബലം പൊതുലക്ഷ്യം സംരക്ഷിക്കുന്നു; വിയോജകബലം പുതിയ വഴികൾ തുറക്കുന്നു. സംയോജകബലം തുടർച്ച നൽകുന്നു; വിയോജകബലം മാറ്റം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

സംയോജകബലം പൂർണ്ണമായി ദുർബലമായാൽ സംഘടന ചിതറും. വിയോജകബലം പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാക്കിയാൽ സംഘടന ജഡമാകും. അതിനാൽ സംഘടനയുടെ നിലനിൽപ്പിനും പരിണാമത്തിനും രണ്ടും ആവശ്യമാണ്. ഒന്ന് സംഘടനയുടെ ഐക്യത്തെ സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊന്ന് സംഘടനയുടെ ജീവിക്കുന്ന ചലനത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.

ഇതിൽനിന്ന് സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിന് ചില അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്താം. വിമർശനത്തിന് സ്ഥാപനപരമായ ഇടം വേണം. പ്രതികൂല വിവരങ്ങൾ നേതൃത്വത്തിലെത്തണം. യുവാക്കളുടെ പുതിയ ചോദ്യങ്ങൾ കേൾക്കണം. പുതിയ ശാസ്ത്രീയ അറിവുകൾ പഠിക്കണം. ജനങ്ങളുടെ പുതിയ ആവശ്യങ്ങൾ സംഘടനാ നയങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണം. പരാജയങ്ങളിൽനിന്ന് പഠിക്കണം. ആത്മവിമർശനം വ്യക്തിയെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതിൽ അവസാനിക്കരുത്. പുതിയ ആശയങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കാൻ അവസരം നൽകണം. അതേസമയം പൊതുതീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പാക്കാനുള്ള രാഷ്ട്രീയ അച്ചടക്കവും നിലനിർത്തണം.

ഇങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ സംഘടനാ അച്ചടക്കവും വിമർശനസ്വാതന്ത്ര്യവും പരസ്പരം ശത്രുക്കളല്ല; അവയുടെ ശരിയായ ബന്ധമാണ് സംഘടനയുടെ ആരോഗ്യത്തെ നിർണയിക്കുന്നത്. അതുപോലെ നേതൃത്വവും താഴെത്തട്ടും, പഴയ തലമുറയും പുതിയ തലമുറയും, സിദ്ധാന്തവും അനുഭവവും, സ്ഥിരതയും മാറ്റവും എന്നിവയെ പരസ്പരം ഇല്ലാതാക്കുന്ന ശക്തികളായി കാണാതെ സൃഷ്ടിപരമായ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളായി കാണണം.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഒരു ജീവിക്കുന്ന, ചലിക്കുന്ന, സ്വയംപരിവർത്തനം ചെയ്യുന്ന സാമൂഹിക സംവിധാനംയാണ്. അതിന്റെ ഉള്ളിൽ സംയോജകബലങ്ങളും വിയോജകബലങ്ങളും നിരന്തരം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പൊതുലക്ഷ്യം, വർഗബോധം, കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം, സംഘടനാ ഐക്യം, രാഷ്ട്രീയ അച്ചടക്കം എന്നിവ സംഘടനയെ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നു. വിമർശനം, അഭിപ്രായവ്യത്യാസം, പുതിയ ആശയങ്ങൾ, സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങൾ, തലമുറമാറ്റം, ശാസ്ത്രീയ അറിവ്, ജനങ്ങളുടെ പുതിയ ആവശ്യങ്ങൾ എന്നിവ സംഘടനയെ മാറ്റത്തിലേക്ക് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ട് വിയോജകബലത്തെ ഇല്ലാതാക്കുക എന്നതല്ല ആരോഗ്യകരമായ സംഘടനയുടെ ലക്ഷ്യം; വിയോജകബലത്തെ സൃഷ്ടിപരമായ മാറ്റത്തിന്റെ ശക്തിയായി പരിവർത്തനം ചെയ്യുകയാണ്. അതുപോലെ സംയോജകബലത്തെ അന്ധമായ അനുസരണമായി മാറ്റാതെ പൊതുലക്ഷ്യത്തിന്റെയും ജനാധിപത്യപരമായ രാഷ്ട്രീയ അച്ചടക്കത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിലനിർത്തണം.

ഒരു ജീവിക്കുന്ന കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയിൽ ഐക്യം വൈരുദ്ധ്യത്തിന്റെ അഭാവമല്ല; വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ സൃഷ്ടിപരമായി കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള ശേഷിയാണ്. അച്ചടക്കം വിമർശനത്തിന്റെ അഭാവമല്ല; വിമർശനത്തിലൂടെ കൂടുതൽ ശരിയായ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് എത്താനുള്ള ശേഷിയാണ്. സ്ഥിരത മാറ്റത്തിന്റെ വിരുദ്ധമല്ല; മാറ്റത്തെ ഉൾക്കൊണ്ട് തുടർച്ച നിലനിർത്താനുള്ള ശേഷിയാണ്.

ഇതാണ് സംഘടനയുടെ ചലനാത്മക സമതുലിതാവസ്ഥ. ഈ സമതുലിതാവസ്ഥ നിശ്ചലമല്ല; ഓരോ പുതിയ സാമൂഹിക അനുഭവത്തിലും ഓരോ പുതിയ വൈരുദ്ധ്യത്തിലും ഓരോ പുതിയ ശാസ്ത്രീയ കണ്ടെത്തലിലും ഓരോ പുതിയ ജനകീയ ആവശ്യത്തിലും അത് പുനഃസംഘടിതമാകുന്നു. സംയോജകബലവും വിയോജകബലവും തമ്മിലുള്ള ഈ നിരന്തരമായ ഇടപെടലാണ് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയെ ജഡമായ സംഘടനയിൽനിന്ന് ചരിത്രത്തെ മാറ്റാൻ കഴിവുള്ള ജീവിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയശക്തിയായി നിലനിർത്തുന്നത്.

23. പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ ഒരു “ആന്തരിക ജനാധിപത്യ പ്രതിരോധ സംവിധാനം” ആവശ്യം

മുകളിൽ ചർച്ച ചെയ്ത കരിയറിസം, അധികാരകേന്ദ്രീകരണം, ജനങ്ങളിൽനിന്നുള്ള അകലം, വിമർശനത്തെ അടിച്ചമർത്തൽ, ആശയജഡത, സംഘടനാ ഔപചാരികത, തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കേന്ദ്രീകരണം, അവസരവാദപരമായ രാഷ്ട്രീയ ഒത്തുതീർപ്പുകൾ, വിവരവികലത, അഴിമതി, ചങ്ങാത്ത മുതലാളിത്തത്തിലേക്കുള്ള പ്രവണത, രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ദൗർബല്യം, യുവാക്കളിൽനിന്നുള്ള അകലം, ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ അപചയം, ആത്മവിമർശനത്തിന്റെ ചടങ്ങുവൽക്കരണം തുടങ്ങിയവയെല്ലാം ഒറ്റപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങളായി കാണുന്നത് അപൂർണ്ണമാണ്. ഇവ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടനാപരമായ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെ വ്യത്യസ്ത പ്രകടനങ്ങളാണ്. ഒരു സ്ഥലത്ത് അധികാരം അമിതമായി കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ വിമർശനം ദുർബലമാകാം; വിമർശനം ദുർബലമാകുമ്പോൾ പ്രതികൂല വിവരങ്ങൾ മുകളിലേക്ക് എത്താതാകാം; വിവരവികലത ഉണ്ടാകുമ്പോൾ നേതൃത്വം യാഥാർഥ്യത്തിൽനിന്ന് അകലാം; യാഥാർഥ്യബോധം കുറയുമ്പോൾ തെറ്റായ തീരുമാനങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം; തെറ്റായ തീരുമാനങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുമ്പോൾ ആത്മവിമർശനം ചടങ്ങായി മാറാം. അതിനാൽ ഓരോ പ്രശ്നത്തിനും പ്രത്യേകം പരിഹാരം നിർദ്ദേശിക്കുന്നതിനു പകരം സംഘടനയുടെ സ്വയംതിരുത്തൽ ശേഷിയെ തന്നെ സ്ഥാപനപരമായി ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു സമഗ്ര സംവിധാനം ആവശ്യമാണ്.

ഇത്തരം ഒരു സംവിധാനത്തെ “ആന്തരിക ജനാധിപത്യ പ്രതിരോധ സംവിധാനം” എന്ന് വിളിക്കാം. ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും സംഘർഷം സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതല്ല; മറിച്ച് സംഘടനയുടെ അടിസ്ഥാന ലക്ഷ്യങ്ങളെയും ജനാധിപത്യപരമായ സ്വഭാവത്തെയും രാഷ്ട്രീയ സത്യസന്ധതയെയും അഴിമതിയെയും അധികാരദുരുപയോഗത്തെയും ആശയജഡതയെയും വിവരവികലതയെയും സംഘടനാ വിഘടനത്തെയും ചെറുക്കാനുള്ള സ്ഥിരമായ പ്രതിരോധശേഷി സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ്. ഒരു ആരോഗ്യകരമായ ജീവിവ്യവസ്ഥ രോഗം വന്നശേഷം മാത്രം ചികിത്സിക്കുന്നതല്ല; രോഗപ്രതിരോധ സംവിധാനവും നിരന്തര നിരീക്ഷണവും സ്വയംതിരുത്തൽ സംവിധാനങ്ങളും അതിനുണ്ട്. അതുപോലെ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്കും പ്രശ്നം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടശേഷം മാത്രം പ്രതികരിക്കുന്നതിനുപകരം പ്രശ്നങ്ങളെ നേരത്തെ കണ്ടെത്താനും തിരുത്താനും കഴിയുന്ന സംഘടനാപരമായ പ്രതിരോധശേഷി ആവശ്യമാണ്.

ഒന്ന് — തുറന്ന വിമർശനത്തിനുള്ള സ്ഥാപനപരമായ സംവിധാനം

ഈ സംവിധാനത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ തൂണാണ് തുറന്ന വിമർശനത്തിനുള്ള സുരക്ഷിതമായ സംഘടനാ ഇടം. പാർട്ടിയുടെ നയങ്ങളെയും തീരുമാനങ്ങളെയും നേതൃത്വത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും സംഘടനാ രീതികളെയും ചോദ്യം ചെയ്യാൻ കഴിയണം. വിമർശനം വ്യക്തിഹത്യയോ വിഭാഗീയ പ്രചാരണമോ ആകരുത്; എന്നാൽ നയപരമായും സംഘടനാപരമായും രാഷ്ട്രീയപരമായും ഗൗരവമുള്ള വിമർശനങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തുകയും അരുത്.

വിമർശനം ഔപചാരികമായി അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് പറയുന്നത് മാത്രം പോരാ. വിമർശനം ഉന്നയിച്ചാൽ പ്രവർത്തകന്റെ സ്ഥാനമോ സംഘടനയിലെ ഭാവിയോ അപകടത്തിലാകില്ല എന്ന വിശ്വാസം ഉണ്ടാകണം. ഒരു പ്രവർത്തകൻ “ഈ തീരുമാനം തെറ്റാണ്” എന്ന് പറഞ്ഞാൽ അയാളെ ഉടൻ സംഘടനാവിരുദ്ധനായി മുദ്രകുത്തുന്ന സംസ്കാരം നിലനിൽക്കുന്നിടത്ത് ഔദ്യോഗികമായി എത്ര ചർച്ചകൾ നടത്തിയാലും യഥാർത്ഥ ജനാധിപത്യം ഉണ്ടാകില്ല. അതിനാൽ വിമർശനസ്വാതന്ത്ര്യത്തോടൊപ്പം വിമർശകന്റെ സംഘടനാപരമായ സുരക്ഷയും ഉറപ്പാക്കണം.

വിമർശനത്തിന് ക്രമബദ്ധമായ സ്ഥാപനരൂപവും വേണം. പ്രധാന നയതീരുമാനങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് അഭിപ്രായശേഖരണം, തീരുമാനങ്ങൾക്കുശേഷം അവലോകനം, ന്യൂനപക്ഷാഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തൽ, സംഘടനാ പ്രവർത്തകരുടെ പ്രതികരണം സ്വീകരിക്കൽ തുടങ്ങിയ രീതികൾ വികസിപ്പിക്കാം. അങ്ങനെ വിമർശനം അടച്ച മുറികളിലെ വ്യക്തിപരമായ പരാതിയിൽനിന്ന് സംഘടനയുടെ അറിവ് വർധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പ്രക്രിയയായി മാറും.

രണ്ട് — സാമ്പത്തിക സുതാര്യതയും ഉത്തരവാദിത്തവും

രണ്ടാമത്തെ നിർണായക ഘടകം സാമ്പത്തിക സുതാര്യതയാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയ്ക്ക് പണം ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ പണത്തിന്റെ ഉറവിടം, ഉപയോഗം, തീരുമാനമെടുക്കുന്നവർ, ചെലവിന്റെ രേഖകൾ, പരിശോധന എന്നിവ വ്യക്തമല്ലെങ്കിൽ സാമ്പത്തിക അധികാരം ക്രമേണ രാഷ്ട്രീയ അധികാരത്തെ സ്വാധീനിക്കാൻ തുടങ്ങാം.

അതുകൊണ്ട് പാർട്ടിയുടെ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ വ്യക്തമായ രേഖകളിൽ നിലനിൽക്കണം. വരുമാനവും ചെലവും കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തണം. വലിയ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾക്ക് വ്യക്തമായ അംഗീകാരനടപടി വേണം. കണക്കുകൾ കാലാനുസൃതമായി പരിശോധിക്കപ്പെടണം. സാമ്പത്തിക തീരുമാനങ്ങൾ ഒരാളുടെ വ്യക്തിപരമായ നിയന്ത്രണത്തിൽ മാത്രം നിൽക്കാതിരിക്കണം. സാമ്പത്തിക സുതാര്യത നേതാക്കളെ സംശയിക്കുന്നതിനുള്ള സംവിധാനം അല്ല; സത്യസന്ധരായ നേതാക്കളെപ്പോലും സംശയത്തിന് ഇടയില്ലാത്ത രീതിയിൽ സംരക്ഷിക്കുന്ന സംവിധാനമാണ്.

സാമ്പത്തിക പരിശോധന ഒരു ചടങ്ങായി മാറാതിരിക്കാനും ശ്രദ്ധിക്കണം. കണക്കുകൾ തയ്യാറാക്കിയാൽ മാത്രം മതിയല്ല; അവ പരിശോധിക്കുന്ന സംവിധാനത്തിന് യഥാർത്ഥ സ്വാതന്ത്ര്യവും അധികാരവും വേണം. സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേട് കണ്ടെത്തിയാൽ അത് മറച്ചുവയ്ക്കാതെ പരിശോധിക്കാനും ആവശ്യമായ തിരുത്തൽ നടത്താനും കഴിയണം.

മൂന്ന് — അധികാരപരിശോധനയും കാലാനുസൃതമായ ഉത്തരവാദിത്ത വിലയിരുത്തലും

ഒരു നേതാവ് ഒരിക്കൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതുകൊണ്ട് അയാളുടെ പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പരിശോധന അവസാനിക്കുന്നില്ല. അധികാരം ദീർഘകാലം ഒരേ വ്യക്തിയുടെയോ ചെറിയ സംഘത്തിന്റെയോ കൈകളിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ വ്യക്തികേന്ദ്രിതമായ സംഘടനാസംസ്കാരം രൂപപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനാൽ നേതാക്കളുടെ പ്രവർത്തനം കാലാനുസൃതമായി വിലയിരുത്തണം.

എത്ര പരിപാടികൾ നടത്തി എന്നതിനു പുറമേ എന്ത് രാഷ്ട്രീയഫലം ഉണ്ടായി, ജനബന്ധം എങ്ങനെ മാറി, സംഘടനാ വളർച്ച എങ്ങനെയുണ്ട്, പുതിയ പ്രവർത്തകർ വളർന്നോ, വിമർശനങ്ങൾ പരിഗണിച്ചോ, സാമ്പത്തികവും സംഘടനാപരവുമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ എങ്ങനെ നിർവഹിച്ചു തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കണം.

നേതൃത്വം എന്നത് സ്ഥിരമായ പ്രത്യേകാവകാശമല്ല; പ്രത്യേക ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. അതുകൊണ്ട് ഉയർന്ന സ്ഥാനത്തുള്ളവർക്കാണ് കൂടുതൽ സുതാര്യതയും കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തപരിശോധനയും ആവശ്യമായത്.

നാല് — താൽപര്യസംഘർഷ നിയന്ത്രണം

പാർട്ടി, സർക്കാർ, കുടുംബം, സ്വകാര്യ ബിസിനസ്, വ്യക്തിപരമായ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വ്യക്തമായിരിക്കണം. പ്രത്യേകിച്ച് ഭരണാധികാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പാർട്ടി നേതാക്കൾക്ക് ഇത് വളരെ പ്രധാനമാണ്. ഒരു വ്യക്തിക്ക് രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള അധികാരവും അതേ തീരുമാനത്തിൽനിന്ന് സാമ്പത്തിക നേട്ടമുണ്ടാക്കാനുള്ള വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യവും ഒരേസമയം ഉണ്ടെങ്കിൽ താൽപര്യസംഘർഷം ഉണ്ടാകാം.

ഇത് കുറ്റം തെളിഞ്ഞുവെന്ന് അർത്ഥമാക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ ഇത്തരം ബന്ധങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി വെളിപ്പെടുത്തുകയും ആവശ്യമായിടത്ത് തീരുമാനമെടുക്കുന്നതിൽനിന്ന് പിന്മാറുകയും ചെയ്യുന്ന സംവിധാനം വേണം. ബന്ധുത്വം, സൗഹൃദം, രാഷ്ട്രീയ അടുപ്പം എന്നിവ പൊതുവിഭവങ്ങളുടെ വിതരണം നിർണയിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളാകാതിരിക്കണം.

ഇത് പ്രത്യേകിച്ച് ചങ്ങാത്ത മുതലാളിത്തത്തിന്റെ വളർച്ച തടയുന്നതിന് പ്രധാനമാണ്. രാഷ്ട്രീയ അധികാരവും സ്വകാര്യ സാമ്പത്തിക ശക്തിയും തമ്മിൽ അനൗപചാരിക ബന്ധങ്ങൾ വളർന്നാൽ വ്യക്തിപരമായ അഴിമതിയെക്കാൾ അപകടകരമായ ഒരു സ്ഥാപനപരമായ ബന്ധം രൂപപ്പെടാം.

അഞ്ച് — വിവരത്തിന്റെ സ്വതന്ത്രവും ഇരുവഴിയുമായ പ്രവാഹം

താഴെത്തട്ടിൽ സംഭവിക്കുന്ന യാഥാർഥ്യം നേതൃത്വത്തിലെത്താത്ത സംഘടനയ്ക്ക് ശരിയായ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനം എടുക്കാൻ കഴിയില്ല. അതിനാൽ വിവരം താഴെനിന്ന് മുകളിലേക്കും മുകളിൽനിന്ന് താഴേക്കും സ്വതന്ത്രമായി ഒഴുകണം.

വിജയങ്ങൾ മാത്രം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുകയും പരാജയങ്ങൾ മറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സംസ്കാരം ഒഴിവാക്കണം. ജനങ്ങളുടെ വിമർശനം, പ്രവർത്തകരുടെ അസന്തോഷം, സംഘടനാ പരാജയം, അംഗങ്ങളുടെ കൊഴിഞ്ഞുപോക്ക്, യുവാക്കളുമായുള്ള ബന്ധത്തിലെ ദൗർബല്യം തുടങ്ങിയ പ്രതികൂല വിവരങ്ങളും ഔദ്യോഗിക റിപ്പോർട്ടിന്റെ ഭാഗമാകണം.

നേതൃത്വത്തിന് ഇഷ്ടമുള്ള വിവരമല്ല, നേതൃത്വത്തിന് ആവശ്യമായ വിവരമാണ് മുകളിലേക്ക് എത്തേണ്ടത്. ഇതിന് പ്രാദേശിക പ്രവർത്തകരുമായി നേരിട്ടുള്ള ആശയവിനിമയം, കാലാനുസൃതമായ സ്വതന്ത്ര അഭിപ്രായശേഖരണം, ജനങ്ങളുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള സംവാദം, സംഘടനാ അവലോകനം തുടങ്ങിയ മാർഗങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്.

ആറ് — തുടർച്ചയായ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാ പ്രതിരോധശേഷിയുടെ ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള ഘടകം രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസമാണ്. രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം ദുർബലമായാൽ പ്രവർത്തകർ മുദ്രാവാക്യാധിഷ്ഠിത രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് ചുരുങ്ങുകയും നേതാക്കളുടെ പ്രസംഗങ്ങളും സാമൂഹികമാധ്യമ പ്രചാരണങ്ങളും രാഷ്ട്രീയബോധത്തിന്റെ പ്രധാന ഉറവിടങ്ങളായി മാറുകയും ചെയ്യും.

അതുകൊണ്ട് പാർട്ടി വിദ്യാലയങ്ങളും പഠനകേന്ദ്രങ്ങളും ശക്തിപ്പെടുത്തണം. മാർക്സിസ്റ്റ് സിദ്ധാന്തം, ചരിത്രം, രാഷ്ട്രീയസമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, വർഗവിശകലനം എന്നിവയ്ക്കൊപ്പം ആധുനിക ശാസ്ത്രം, കൃത്രിമബുദ്ധി, ജീവസാങ്കേതികവിദ്യ, പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രം, സാമൂഹിക മനഃശാസ്ത്രം, മാധ്യമപഠനം, ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ തുടങ്ങിയ മേഖലകളും പഠിക്കണം.

മാർക്സിസത്തെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഏറ്റവും നല്ല മാർഗം അതിനെ അടച്ച സിദ്ധാന്തമാക്കി മാറ്റുകയല്ല; പുതിയ യാഥാർഥ്യങ്ങളെ വിശകലനം ചെയ്യാനുള്ള ജീവിക്കുന്ന രീതിയായി വികസിപ്പിക്കുകയാണ്.

ഏഴ് — നേതൃത്വത്തിന്റെ പുതുക്കലും തലമുറമാറ്റവും

ഒരു സംഘടനയുടെ ഭാവി പുതിയ തലമുറയെ എത്രത്തോളം വളർത്തുന്നു എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. യുവാക്കളെ പ്രകടനങ്ങൾക്കും പ്രചാരണങ്ങൾക്കും സാമൂഹികമാധ്യമ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നത് നേതൃത്വവളർച്ചയല്ല.

യുവാക്കൾക്ക് നയരൂപീകരണത്തിലും സംഘടനാ തീരുമാനങ്ങളിലും സാമൂഹിക ഗവേഷണത്തിലും ജനബന്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും യഥാർത്ഥ ഉത്തരവാദിത്തം നൽകണം. ചെറിയ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളിൽനിന്ന് വലിയ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളിലേക്ക് അവരെ വളർത്തണം. തെറ്റുകൾ സംഭവിക്കുമ്പോൾ അവയിൽനിന്ന് പഠിക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണം.

നേതൃത്വ പുതുക്കൽ എന്നത് മുതിർന്നവരെ പെട്ടെന്ന് മാറ്റിനിർത്തുക എന്നതല്ല. അനുഭവവും പുതിയ അറിവും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിച്ച് തലമുറകളുടെ തുടർച്ചയും പുതുക്കലും ഒരുമിച്ച് ഉറപ്പാക്കുകയാണ് വേണ്ടത്.

എട്ട് — ജനബന്ധത്തിന്റെ നിരന്തര പരിശോധന

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ യഥാർത്ഥ ശക്തി ഓഫീസുകളിലും സമ്മേളനങ്ങളിലും രേഖകളിലും അല്ല; ജനങ്ങളുടെ ജീവിതവുമായി അതിനുള്ള ജീവിക്കുന്ന ബന്ധത്തിലാണ്. അതിനാൽ പാർട്ടി ജനങ്ങളിൽനിന്ന് അകന്നുപോകുന്നുണ്ടോ എന്ന് നിരന്തരം പരിശോധിക്കണം.

തൊഴിലാളികൾ എന്താണ് പറയുന്നത്? കർഷകരുടെ ജീവിതത്തിൽ എന്ത് മാറ്റമുണ്ടായി? യുവാക്കളുടെ പ്രധാന പ്രശ്നങ്ങൾ എന്താണ്? സ്ത്രീകൾ പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനത്തെ എങ്ങനെ കാണുന്നു? ചെറുകിട ഉൽപ്പാദകരുടെ സ്ഥിതി എന്താണ്? പുതിയ തൊഴിൽവിഭാഗങ്ങൾ എന്തുകൊണ്ട് സംഘടനയുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നില്ല? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കണം.

ജനബന്ധം യോഗങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിലൂടെ മാത്രം അളക്കരുത്. ജനങ്ങൾ പാർട്ടിയെ വിശ്വസിക്കുന്നുണ്ടോ, അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങളിൽ പാർട്ടി ഇടപെടുന്നുണ്ടോ, പാർട്ടി അവരുടെ ഭാഷയിൽ സംസാരിക്കുന്നുണ്ടോ, അവർ പാർട്ടിയോട് വിമർശനം പറയാൻ തയ്യാറാണോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളും വിലയിരുത്തണം.

ഒൻപത് — ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയ ശാസനം

ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം ഡിജിറ്റൽ മേഖലയിൽ നടക്കുന്നതിനാൽ സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളിലെ പ്രവർത്തനവും സംഘടനാ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കണം. വ്യാജവാർത്ത, തെളിവില്ലാത്ത ആരോപണം, വ്യക്തിഹത്യ, അപമാനകരമായ ഭാഷ, രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളെ മനുഷ്യരഹിതമായി ചിത്രീകരിക്കൽ തുടങ്ങിയവ താൽക്കാലികമായി പ്രചാരണവിജയം നൽകുന്നതുപോലെ തോന്നിയാലും ദീർഘകാലത്ത് പാർട്ടിയുടെ വിശ്വാസ്യതയെ ദുർബലപ്പെടുത്തും.

അതുകൊണ്ട് പ്രവർത്തകർക്ക് ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം നൽകണം. വിവരത്തിന്റെ ഉറവിടം പരിശോധിക്കുക, വ്യാജവിവരം തിരിച്ചറിയുക, ചിത്രങ്ങളും ദൃശ്യങ്ങളും തെറ്റായി ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുക, സ്വകാര്യത സംരക്ഷിക്കുക, വിമർശനവും വ്യക്തിഹത്യയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കുക എന്നിവ പഠിപ്പിക്കണം.

ഡിജിറ്റൽ മേഖലയിൽ രാഷ്ട്രീയ ശാസനം എന്നത് അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യം ഇല്ലാതാക്കലല്ല; ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള അഭിപ്രായപ്രകടനത്തിന്റെ സംസ്കാരം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ്.

പത്ത് — തെറ്റിൽനിന്നുള്ള സ്ഥാപനപാഠം

ഗുരുതരമായ ഒരു പരാജയമോ അഴിമതിയോ സംഘടനാ പ്രതിസന്ധിയോ ഉണ്ടായാൽ ഒരാളെ കുറ്റപ്പെടുത്തി വിഷയം അവസാനിപ്പിക്കരുത്. വ്യക്തിപരമായ ഉത്തരവാദിത്തം നിർണയിക്കേണ്ടതുണ്ടെങ്കിലും അതോടൊപ്പം അടിസ്ഥാനകാരണം കണ്ടെത്തുന്ന വിശകലനം നടത്തണം.

എന്താണ് സംഭവിച്ചത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് സംഭവിച്ചത്? ഏത് ഘട്ടത്തിലാണ് നിയന്ത്രണം പരാജയപ്പെട്ടത്? മുന്നറിയിപ്പുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നോ? അവ എന്തുകൊണ്ട് പരിഗണിച്ചില്ല? വിവരപ്രവാഹത്തിൽ തടസ്സമുണ്ടായിരുന്നോ? അധികാരം അമിതമായി കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നോ? പരിശീലനക്കുറവുണ്ടായിരുന്നോ? തെറ്റായ സംഘടനാ പ്രോത്സാഹനങ്ങളുണ്ടായിരുന്നോ? ഇതെല്ലാം പരിശോധിക്കണം. തുടർന്ന് സ്ഥാപനപരമായ മാറ്റം വരുത്തണം. വ്യക്തിയെ മാറ്റിയാൽ ഇന്നത്തെ തെറ്റ് തിരുത്താം; സംവിധാനത്തെ മാറ്റിയാൽ അതേ തെറ്റ് വീണ്ടും ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കാം.

ഈ പത്ത് ഘടകങ്ങളെയും പത്ത് സ്വതന്ത്ര പരിഹാരങ്ങളായി മാത്രം കാണുന്നത് മതിയാകില്ല. അവ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സമഗ്ര സംവിധാനത്തിന്റെ ഘടകങ്ങളാണ്.

തുറന്ന വിമർശനം ഇല്ലെങ്കിൽ വിവരപ്രവാഹം ദുർബലമാകും. വിവരപ്രവാഹം ദുർബലമായാൽ അധികാരപരിശോധന ഫലപ്രദമാകില്ല. അധികാരപരിശോധന ദുർബലമായാൽ അഴിമതിക്കും താൽപര്യസംഘർഷത്തിനും അവസരം വർധിക്കും. രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം ദുർബലമായാൽ ഈ പ്രശ്നങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള പ്രവർത്തകരുടെ കഴിവും കുറയും. യുവാക്കൾക്ക് അവസരം ഇല്ലെങ്കിൽ സംഘടനയുടെ പുതുക്കൽ ദുർബലമാകും. ജനബന്ധം പരിശോധിക്കാത്ത പക്ഷം സംഘടന സമൂഹത്തിൽനിന്ന് അകന്നുപോകും. ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിയന്ത്രണമില്ലെങ്കിൽ സംഘടനയുടെ പൊതുചിത്രവും വിശ്വാസ്യതയും തകരാം. തെറ്റുകളിൽനിന്ന് സ്ഥാപനപാഠം സ്വീകരിക്കാത്ത പക്ഷം ഇതേ പ്രശ്നങ്ങൾ വീണ്ടും ആവർത്തിക്കും. അതിനാൽ ഈ പത്ത് ഘടകങ്ങൾ ചേർന്നാണ് ആന്തരിക ജനാധിപത്യ പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിന്റെ പരസ്പരബന്ധിതമായ ഘടന രൂപപ്പെടുന്നത്.

ഒരു ശക്തമായ സംഘടനയ്ക്ക് പ്രശ്നം സംഭവിച്ചശേഷം പ്രതികരിക്കുന്ന സംവിധാനം മാത്രം മതിയാകില്ല. പ്രശ്നം രൂപപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്ന സംവിധാനവും വേണം. അംഗസംഖ്യയുടെ തുടർച്ചയായ കുറവ്, യുവാക്കളുടെ അകലം, സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തത്തിലെ ഇടിവ്, ജനങ്ങളുടെ വിമർശനം വർധിക്കൽ, സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേടുകളുടെ സൂചനകൾ, പ്രവർത്തകരുടെ അസന്തോഷം, നേതൃത്വത്തോടുള്ള അവിശ്വാസം, പ്രാദേശിക ഘടകങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനക്ഷമതയിലെ കുറവ് തുടങ്ങിയവയെല്ലാം മുന്നറിയിപ്പ് സൂചനകളായി കാണണം. ചെറിയ സൂചനകളെ അവഗണിച്ചാൽ അവ പിന്നീട് വലിയ പ്രതിസന്ധികളായി മാറാം. അതുകൊണ്ട് സംഘടനാ ആരോഗ്യത്തെ നിരന്തരം വിലയിരുത്തുന്ന ഒരു സംവിധാനം ആവശ്യമാണ്.

ഓരോ നിശ്ചിത കാലയളവിലും പാർട്ടി ഘടകങ്ങൾ സ്വന്തം സംഘടനാ ആരോഗ്യത്തെ വിലയിരുത്തണം. അംഗസംഖ്യ മാത്രം നോക്കാതെ അംഗങ്ങളുടെ സജീവത, പുതിയ പ്രവർത്തകരുടെ വളർച്ച, യുവജനപങ്കാളിത്തം, സ്ത്രീപങ്കാളിത്തം, ജനബന്ധം, വിമർശനത്തിനുള്ള ഇടം, സാമ്പത്തിക സുതാര്യത, നേതൃത്വത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം, രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ നിലവാരം തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ പരിശോധിക്കണം. ഇത് ഒരു ഭരണപരമായ കണക്കെടുപ്പായി മാറരുത്. സംഘടന സ്വന്തം ശരീരത്തെ സ്വയം പരിശോധിക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ ആരോഗ്യപരിശോധനയായി ഇതിനെ കാണണം.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നോക്കുമ്പോൾ ഈ ആന്തരിക ജനാധിപത്യ പ്രതിരോധ സംവിധാനം സംയോജകബലവും വിയോജകബലവും തമ്മിലുള്ള ആരോഗ്യകരമായ ബന്ധം നിലനിർത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു സ്ഥാപനപരമായ സംവിധാനമാണ്.

പൊതുലക്ഷ്യം, വർഗബോധം, കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം, രാഷ്ട്രീയ അച്ചടക്കം എന്നിവ സംയോജകബലത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. വിമർശനം, പുതിയ ആശയങ്ങൾ, ജനങ്ങളുടെ പ്രതികരണം, ശാസ്ത്രീയ അറിവ്, തലമുറമാറ്റം എന്നിവ വിയോജകബലത്തെ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.

സംയോജകബലത്തെ മാത്രം ശക്തിപ്പെടുത്തി വിയോജകബലത്തെ അടിച്ചമർത്തിയാൽ സംഘടന ജഡമാകും. വിയോജകബലത്തിന് യാതൊരു സംഘടനാപരമായ ദിശയും നൽകാതെ വിട്ടാൽ സംഘടന വിഘടിക്കാം. അതിനാൽ ഈ സംവിധാനം വിയോജകബലത്തെ ഇല്ലാതാക്കാതെ അതിനെ സംയോജകബലത്തിന്റെ ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള പുനഃസംഘടനയ്ക്കുള്ള ശക്തിയായി ഉപയോഗിക്കണം.

ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതിനെ ചിലർ സംഘടനാ അച്ചടക്കത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നതായി കാണാം. എന്നാൽ യാഥാർഥ്യം മറിച്ചാണ്. വിമർശനം അനുവദിക്കുന്ന സംഘടന കൂടുതൽ ശക്തമായ തീരുമാനങ്ങളിലെത്താൻ കഴിയും. സാമ്പത്തിക പരിശോധനയുള്ള സംഘടന കൂടുതൽ വിശ്വാസ്യത നേടും. അധികാരപരിശോധനയുള്ള നേതൃത്വം കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കും. പുതിയ തലമുറയെ വളർത്തുന്ന സംഘടനയ്ക്ക് ദീർഘകാല തുടർച്ച ലഭിക്കും. ആന്തരിക ജനാധിപത്യം സംഘടനയുടെ ശക്തിയെ കുറയ്ക്കുന്നില്ല; ശക്തി തെറ്റായ ദിശയിലേക്ക് പോകാതിരിക്കാനുള്ള നിയന്ത്രണവും തിരുത്തലും നൽകുന്നു.

ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ആന്തരിക ജനാധിപത്യ പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിന്റെ പരമമായ ലക്ഷ്യം സംഘടനയെ വിമർശനത്തിൽനിന്നും മാറ്റത്തിൽനിന്നും സംരക്ഷിക്കുക എന്നതല്ല. അതിന്റെ ലക്ഷ്യം സംഘടനയെ സ്വന്തം തെറ്റുകളിൽനിന്നും അധികാരദുരുപയോഗത്തിൽനിന്നും ആശയജഡതയിൽനിന്നും ജനങ്ങളിൽനിന്നുള്ള അകലംനിന്നും വിവരവികലതയിൽനിന്നും അഴിമതിയിൽനിന്നും സംഘടനാ വിഘടനത്തിൽനിന്നും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി സ്വയംതിരുത്താനുള്ള ശേഷി വളർത്തുക എന്നതാണ്.

ഒരു ആരോഗ്യകരമായ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി “ഞങ്ങൾക്ക് തെറ്റുകൾ സംഭവിക്കില്ല” എന്ന് അവകാശപ്പെടേണ്ടതില്ല. അതിനുപകരം അത് പറയേണ്ടത്: “തെറ്റ് സംഭവിച്ചാൽ അത് നേരത്തെ കണ്ടെത്തും; കണ്ടെത്തിയാൽ തുറന്ന് സമ്മതിക്കും; കാരണം അന്വേഷിക്കും; വ്യക്തിപരമായ ഉത്തരവാദിത്തം നിർണയിക്കും; സ്ഥാപനപരമായ ദൗർബല്യം തിരുത്തും; വീണ്ടും അതേ തെറ്റ് സംഭവിക്കാതിരിക്കാനുള്ള സംവിധാനം സൃഷ്ടിക്കും.” ഇതാണ് യഥാർത്ഥ സംഘടനാ പക്വത.

അതിനാൽ ഈ ആന്തരിക ജനാധിപത്യ പ്രതിരോധ സംവിധാനം ഒരു അധിക ഭരണപരമായ ഘടനയായി കാണേണ്ടതില്ല. അത് കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയുടെ ജീവിക്കുന്ന സ്വയംതിരുത്തൽ സംവിധാനമായിരിക്കണം. തുറന്ന വിമർശനം സത്യത്തെ സംരക്ഷിക്കും; സാമ്പത്തിക സുതാര്യത പൊതുവിഭവങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കും; അധികാരപരിശോധന സംഘടനയെ അധികാരദുരുപയോഗത്തിൽനിന്ന് സംരക്ഷിക്കും; താൽപര്യസംഘർഷ നിയന്ത്രണം ചങ്ങാത്തബന്ധങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കും; സ്വതന്ത്ര വിവരപ്രവാഹം യാഥാർഥ്യത്തെ നേതൃത്വത്തിലെത്തിക്കും; രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം ആശയജഡതയെ തടയും; നേതൃത്വപുതുക്കൽ ഭാവിയെ സംരക്ഷിക്കും; ജനബന്ധ പരിശോധന സംഘടനയെ സമൂഹവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കും; ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയ ശാസനം വിശ്വാസ്യത സംരക്ഷിക്കും; തെറ്റുകളിൽനിന്നുള്ള സ്ഥാപനപാഠം സംഘടനയുടെ സ്വയംപരിവർത്തനശേഷിയെ ശക്തിപ്പെടുത്തും.

ഇവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് ജഡമായ അധികാരസംഘടനയല്ലാത്ത, സ്വന്തം വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയുകയും അവയെ സൃഷ്ടിപരമായി പരിഹരിക്കുകയും പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെടുകയും ജനങ്ങളിൽനിന്ന് പഠിക്കുകയും സ്വയം പുതുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ജീവിക്കുന്ന കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടന രൂപപ്പെടുന്നത്.

അത്തരമൊരു സംഘടനയിൽ ഐക്യം വിമർശനത്തിന്റെ അഭാവമല്ല; വിമർശനത്തെ ഉൾക്കൊള്ളാനുള്ള കഴിവാണ്. അച്ചടക്കം അന്ധമായ അനുസരണമല്ല; ബോധപൂർവമായ കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. നേതൃത്വം പ്രത്യേകാവകാശമല്ല; ഉയർന്ന ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. ആത്മവിമർശനം ആത്മനിന്ദയല്ല; സ്വയംതിരുത്തലാണ്. ജനബന്ധം പ്രചാരണമല്ല; ജനങ്ങളിൽനിന്ന് നിരന്തരം പഠിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ്. ഇതാണ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ദീർഘകാല ആന്തരിക പ്രതിരോധശേഷിയുടെ അടിസ്ഥാനഘടന.

24. ശിക്ഷയേക്കാൾ പ്രധാനപ്പെട്ടത് പ്രതിരോധം

കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന അനാശാസ്യ പ്രവണതകൾക്കെതിരെ ശിക്ഷാനടപടി അനിവാര്യമായ ഒരു സംഘടനാ ഉപാധിയാണ്. അഴിമതി, അധികാരദുരുപയോഗം, സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേട്, മനഃപൂർവമായ വിഭാഗീയ പ്രവർത്തനം, സംഘടനാ വിഭവങ്ങളുടെ ദുരുപയോഗം, വ്യക്തിപരമായ സ്വാർത്ഥതയ്ക്കായി പാർട്ടി സ്ഥാനത്തെ ഉപയോഗിക്കൽ തുടങ്ങിയ പ്രവണതകൾക്ക് യാതൊരു ഉത്തരവാദിത്തവുമില്ലാത്ത സാഹചര്യം ഒരു രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയ്ക്കും ആരോഗ്യകരമല്ല. തെറ്റായ പ്രവൃത്തിക്ക് യോജിച്ച ഉത്തരവാദിത്തം നിർണയിക്കപ്പെടണം. അല്ലാത്തപക്ഷം സംഘടനയുടെ നിയമങ്ങളും അച്ചടക്കവും വിശ്വാസ്യതയും ദുർബലമാകും. എന്നാൽ ശിക്ഷിക്കുന്നത് പ്രശ്നത്തിന്റെ അവസാനമല്ല; പലപ്പോഴും അത് പ്രശ്നപരിഹാരത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടം മാത്രമാണ്.

ഒരു പ്രവർത്തകൻ അഴിമതി നടത്തിയാൽ അയാൾക്കെതിരെ നടപടി സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. എന്നാൽ അയാൾക്ക് അഴിമതി നടത്താൻ അവസരം ലഭിച്ചത് എങ്ങനെയാണെന്ന് പരിശോധിക്കാതെ അയാളെ മാത്രം ശിക്ഷിച്ചാൽ സംഘടന അതിന്റെ യഥാർത്ഥ പാഠം പഠിച്ചിട്ടില്ല. സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ പരിശോധിക്കപ്പെടാതിരുന്നോ? അധികാരം ഒരാളുടെ കൈകളിൽ അമിതമായി കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നോ? കണക്കുകൾ സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിച്ചിരുന്നില്ലേ? പരാതികൾ പരിഗണിച്ചില്ലേ? താൽപര്യസംഘർഷം പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന സംവിധാനമില്ലായിരുന്നോ? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കിയാൽ ഇന്ന് ഒരാളെ പുറത്താക്കിയാലും നാളെ മറ്റൊരാൾ അതേ സാഹചര്യം ഉപയോഗപ്പെടുത്താം.

അതുകൊണ്ട് വ്യക്തിപരമായ ഉത്തരവാദിത്തവും സ്ഥാപനപരമായ ഉത്തരവാദിത്തവും ഒരേസമയം നിർണയിക്കണം. തെറ്റ് ചെയ്ത വ്യക്തി തന്റെ പ്രവൃത്തിക്ക് ഉത്തരവാദിയായിരിക്കാം; എന്നാൽ ആ തെറ്റിന് അവസരം നൽകിയ സംവിധാനത്തിനും അതിന്റെ ഘടനാപരമായ ദൗർബല്യത്തിനും സംഘടന ഉത്തരവാദിയായിരിക്കണം. ഈ രണ്ടു തലങ്ങളെയും വേർതിരിച്ച് കാണുമ്പോഴാണ് ശിക്ഷാനടപടി യഥാർത്ഥ പ്രതിരോധത്തിന്റെ ഭാഗമാകുന്നത്.

സംഘടനാ ശിക്ഷയുടെ അടിസ്ഥാന ലക്ഷ്യം പ്രതികാരം നടത്തുകയോ ഒരാളെ അപമാനിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് ആകരുത്. ശിക്ഷയുടെ ലക്ഷ്യം സംഘടനയുടെ പൊതുതാൽപര്യം സംരക്ഷിക്കുക, തെറ്റായ പെരുമാറ്റം തടയുക, ഉത്തരവാദിത്തം ഉറപ്പാക്കുക, സമാനമായ തെറ്റുകൾ ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാൻ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുക എന്നിവയായിരിക്കണം.

ഒരു വ്യക്തിയെ ശിക്ഷിച്ചശേഷം സംഘടനയിൽ അതേ പെരുമാറ്റം തുടരുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ശിക്ഷയ്ക്ക് പ്രതിരോധപരമായ ഫലം ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം. അതിനാൽ ഓരോ പ്രധാന ശിക്ഷാനടപടിക്കും ശേഷം “ഇത് വീണ്ടും സംഭവിക്കാതിരിക്കാൻ എന്ത് മാറ്റമാണ് വരുത്തേണ്ടത്?” എന്ന ചോദ്യം നിർബന്ധമായും ഉയരണം.

ഒരു പ്രവർത്തകൻ പാർട്ടിയുടെ പണമോ പൊതുവിഭവമോ വ്യക്തിപരമായ ആവശ്യത്തിനായി ദുരുപയോഗം ചെയ്താൽ അത് ഗുരുതരമായ അച്ചടക്കലംഘനമാണ്. ആവശ്യമായ അന്വേഷണം നടത്തി ഉത്തരവാദിത്തം നിർണയിക്കുകയും നിയമപരമായ ബാധ്യതയുണ്ടെങ്കിൽ അതനുസരിച്ച് നടപടിയെടുക്കുകയും വേണം.

എന്നാൽ അതോടൊപ്പം സാമ്പത്തിക സംവിധാനവും പരിശോധിക്കണം. ഒരാൾക്ക് ഏകപക്ഷീയമായി വലിയ തുക ചെലവഴിക്കാൻ കഴിഞ്ഞത് എന്തുകൊണ്ട്? ചെലവുകൾക്ക് മുൻകൂർ അനുമതി ആവശ്യമില്ലായിരുന്നോ? കണക്കുകൾ ആരാണ് പരിശോധിച്ചിരുന്നത്? പരിശോധന നടത്തിയിരുന്നെങ്കിൽ ക്രമക്കേട് എന്തുകൊണ്ട് കണ്ടെത്തിയില്ല? രേഖകൾ എങ്ങനെ സൂക്ഷിച്ചു? ഈ ചോദ്യങ്ങൾ അന്വേഷിക്കണം. ഇങ്ങനെ വ്യക്തിയുടെ കുറ്റവും സ്ഥാപനത്തിന്റെ ദൗർബല്യവും വേർതിരിച്ചറിഞ്ഞാൽ മാത്രമേ അഴിമതിക്കെതിരായ യഥാർത്ഥ പ്രതിരോധം ഉണ്ടാകൂ.

ഒരു നേതാവ് തന്റെ അധികാരം വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചാൽ നടപടി ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ ആ വ്യക്തിക്ക് ഇത്രയും അധികാരം ഒരിടത്ത് കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെട്ടത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്നും പരിശോധിക്കണം. ഒരു വ്യക്തിക്ക് നിയമനം, സാമ്പത്തിക തീരുമാനം, കരാർ, സംഘടനാ നടപടി, രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനം തുടങ്ങിയ പല മേഖലകളിലും ഒരേസമയം നിയന്ത്രണമുണ്ടെങ്കിൽ അധികാരദുരുപയോഗത്തിനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കും.

ഇവിടെ പ്രശ്നം വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. അധികാരത്തിന്റെ രൂപകൽപ്പനയിലും പ്രശ്നമുണ്ടാകാം. അധികാരപരിധികൾ വ്യക്തമായി നിർവചിക്കാത്തതും തീരുമാനങ്ങളെ പരിശോധിക്കുന്ന സംവിധാനം ഇല്ലാത്തതും അധികാരത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത സംസ്കാരവും ചേർന്നാൽ വ്യക്തിപരമായ അധികാരദുരുപയോഗത്തിന് സ്ഥാപനപരമായ അടിത്തറ ഉണ്ടാകും.

അതുകൊണ്ട് ഒരു നേതാവിനെ നീക്കുന്നതോടൊപ്പം അധികാരവിതരണവും പുനഃപരിശോധിക്കണം. തീരുമാനാധികാരം വിഭജിക്കണമോ, കാലാനുസൃതമായി വിലയിരുത്തണമോ, ചില സ്ഥാനങ്ങൾക്ക് കാലപരിധി വേണമോ, പ്രധാന തീരുമാനങ്ങൾക്ക് കൂട്ടായ അംഗീകാരം വേണമോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കണം.

ഒരു ഗ്രൂപ്പ് പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ വിഭാഗീയത വളർത്തുകയും വ്യക്തിപരമായ അധികാരമത്സരം നടത്തുകയും സംഘടനാ ഐക്യത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്താൽ അതിനെതിരെ സംഘടനാ നടപടി ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ അതോടൊപ്പം വിഭാഗീയത വളരാൻ സഹായിച്ച സംഘടനാ സാഹചര്യവും പരിശോധിക്കണം.

പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ ആശയവ്യത്യാസങ്ങൾ തുറന്ന് ചർച്ച ചെയ്യാൻ മതിയായ ഇടമുണ്ടായിരുന്നോ? ന്യൂനപക്ഷാഭിപ്രായങ്ങൾ കേൾക്കപ്പെട്ടിരുന്നോ? നേതൃത്വത്തിൽ അധികാരമത്സരം അമിതമായിരുന്നോ? സ്ഥാനവിതരണത്തിൽ അനീതിയുണ്ടെന്ന ധാരണ ഉണ്ടായിരുന്നോ? ചില പ്രവർത്തകർക്ക് അവരുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ ഔദ്യോഗിക വേദികളിൽ പറയാൻ കഴിയാതെ വന്നിരുന്നോ? ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ വിഭാഗീയതയുടെ ഒരു ഭാഗം സംഘടനാ സംവിധാനത്തിലെ അപര്യാപ്തതയിൽനിന്നും ഉരുത്തിരിഞ്ഞതാകാം. വിഭാഗീയതയെ ന്യായീകരിക്കണമെന്നല്ല ഇതിന്റെ അർത്ഥം; അതിന്റെ സാമൂഹികവും സംഘടനാപരവുമായ കാരണങ്ങൾ കണ്ടെത്തണമെന്നാണ്.

തുറന്ന ആശയസംവാദത്തിന് സംഘടനയിൽ മതിയായ ഇടമില്ലാത്തപ്പോൾ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഔദ്യോഗിക വേദികളിൽനിന്ന് പുറത്തേക്ക് പോകാം. അവ പിന്നീട് അനൗപചാരിക കൂട്ടായ്മകളായി രൂപപ്പെടുകയും വ്യക്തിപരമായ ബന്ധങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വിഭാഗങ്ങളായി മാറുകയും ചെയ്യാം. അതിനാൽ വിഭാഗീയതയെ ചെറുക്കാനുള്ള ഏറ്റവും നല്ല മാർഗങ്ങളിൽ ഒന്ന് തുറന്ന ആശയവിനിമയത്തിനുള്ള സ്ഥാപനപരമായ ഇടം ശക്തിപ്പെടുത്തുക എന്നതാണ്. അഭിപ്രായവ്യത്യാസം ഔദ്യോഗികമായി പറയാൻ കഴിയുന്നിടത്ത് രഹസ്യ കൂട്ടായ്മകളുടെ ആവശ്യം കുറയും.

സംഘടനാ ശിക്ഷയിൽ മറ്റൊരു പ്രധാന തത്വം തെറ്റുകളുടെ സ്വഭാവം തിരിച്ചറിയുക എന്നതാണ്. ഒരു പ്രവർത്തകൻ അറിവില്ലായ്മയാൽ ഒരു തെറ്റ് ചെയ്തതും ഒരാൾ വ്യക്തിപരമായ സ്വാർത്ഥതയ്ക്കായി മനഃപൂർവം സംഘടനയെ വഞ്ചിച്ചതും ഒരേ സ്വഭാവത്തിലുള്ള തെറ്റുകളല്ല. ആദ്യത്തേതിന് രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസവും പരിശീലനവും മാർഗനിർദേശവും ആവശ്യമായേക്കാം. രണ്ടാമത്തേതിന് കർശനമായ സംഘടനാ നടപടിയും നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്തവും ആവശ്യമായേക്കാം. അതുപോലെ നല്ല വിശ്വാസത്തോടെ എടുത്ത ഒരു രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനം പരാജയപ്പെട്ടതും അഴിമതിപരമായ ഉദ്ദേശത്തോടെ എടുത്ത തീരുമാനവും തമ്മിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ശിക്ഷയുടെ സ്വഭാവം തെറ്റിന്റെ സ്വഭാവത്തിനും ഉദ്ദേശ്യത്തിനും പ്രത്യാഘാതത്തിനും അനുസരിച്ചായിരിക്കണം.

ശിക്ഷാനടപടി അതിരുകടന്നാൽ സംഘടനയിൽ ഭയസംസ്കാരം രൂപപ്പെടാം. പ്രവർത്തകർ സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കാൻ ഭയപ്പെടുകയും പുതിയ പരീക്ഷണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുകയും മേലധികാരികൾക്ക് ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന കാര്യങ്ങൾ മാത്രം പറയുകയും ചെയ്യും. പരാജയപ്പെടാൻ സാധ്യതയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കാതിരിക്കുകയും പ്രശ്നങ്ങൾ മറച്ചുവയ്ക്കുകയും ചെയ്യും. ഇത് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയുടെ സൃഷ്ടിപരമായ ശേഷിയെ ദുർബലപ്പെടുത്തും. അതുകൊണ്ട് അച്ചടക്കം വേണം; എന്നാൽ അച്ചടക്കം ഭയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലല്ല, ബോധപൂർവമായ ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കണം.

അച്ചടക്കലംഘനത്തിനും വിമർശനത്തിനും വ്യക്തമായ വ്യത്യാസം വേണം. ഒരു പ്രവർത്തകൻ പാർട്ടിയുടെ ഒരു നയത്തെ യുക്തിപൂർവം വിമർശിക്കുന്നത് അച്ചടക്കലംഘനമല്ല. എന്നാൽ ഒരു തീരുമാനത്തെ അംഗീകരിച്ചതിന് ശേഷം മനഃപൂർവം സംഘടനാ പ്രവർത്തനം തകർക്കുന്നതോ വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തിനായി സംഘടനാ വിഭവങ്ങൾ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നതോ വേറിട്ട വിഷയമാണ്. ഈ വ്യത്യാസം വ്യക്തമല്ലെങ്കിൽ വിമർശനത്തെ തന്നെ അച്ചടക്കലംഘനമായി കണക്കാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അപ്പോൾ സ്വതന്ത്രചിന്ത ഇല്ലാതാകും. അതുകൊണ്ട് വിമർശനത്തെ സംരക്ഷിക്കുകയും യഥാർത്ഥ അച്ചടക്കലംഘനത്തെ തടയുകയും ചെയ്യുന്ന വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്.

അഴിമതിയും അധികാരദുരുപയോഗവും തടയുന്നതിൽ ശിക്ഷയെക്കാൾ ഫലപ്രദമായത് പലപ്പോഴും സുതാര്യതയാണ്. തീരുമാനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടുകയും സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ പരിശോധിക്കപ്പെടുകയും അധികാരപരിധികൾ വ്യക്തമായിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ തെറ്റായ പ്രവണതകൾക്ക് വളരാനുള്ള ഇടം കുറയും. സുതാര്യത എന്നത് എല്ലാ വിവരങ്ങളും എല്ലാവർക്കും നിയന്ത്രണമില്ലാതെ നൽകുക എന്നതല്ല. ആവശ്യമായ വിവരങ്ങൾ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും അംഗങ്ങൾക്കും പരിശോധിക്കാൻ കഴിയുന്ന രീതിയിൽ രേഖപ്പെടുത്തുകയും ലഭ്യമാക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്.

ഒഴിവാക്കാനും ജനാധിപത്യപരമായ ചർച്ചയും കൂട്ടായ തീരുമാനമെടുക്കലും സഹായിക്കും. ഒരു വ്യക്തിക്ക് എല്ലാം തീരുമാനിക്കേണ്ടിവരുന്ന സംഘടനയിൽ വ്യക്തിപരമായ തെറ്റുകൾക്ക് വലിയ പ്രത്യാഘാതമുണ്ടാകും. അതുകൊണ്ട് തീരുമാനങ്ങളിൽ പങ്കാളിത്തം വർധിപ്പിക്കുകയും ഉത്തരവാദിത്തം വിഭജിക്കുകയും വിമർശനത്തിന് ഇട നൽകുകയും വേണം. ജനാധിപത്യം ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടപടിക്രമം മാത്രമല്ല; സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ അധികാരം എങ്ങനെ വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു എന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനരീതിയാണ്.

രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസമില്ലാത്ത അച്ചടക്കം അനുസരണമായി മാറാം. രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസമുള്ള അച്ചടക്കം ബോധപൂർവമായ ഉത്തരവാദിത്തമായി മാറും. ഒരു പ്രവർത്തകൻ എന്തുകൊണ്ടാണ് ഒരു സംഘടനാ നിയമം പാലിക്കേണ്ടത് എന്ന് മനസ്സിലാക്കിയാൽ അച്ചടക്കം പുറത്തുനിന്നുള്ള നിർബന്ധമായി അനുഭവപ്പെടില്ല. അതുകൊണ്ട് മാർക്സിസം, ചരിത്രം, രാഷ്ട്രീയസമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, പരിസ്ഥിതി, സാമൂഹിക മനഃശാസ്ത്രം, മാധ്യമപഠനം എന്നിവയിൽ തുടർച്ചയായ പഠനം വേണം. രാഷ്ട്രീയമായി പക്വമായ പ്രവർത്തകനാണ് അനാശാസ്യ പ്രവണതകളെ വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്നമായി മാത്രം കാണാതെ അവയുടെ സാമൂഹികവും സ്ഥാപനപരവുമായ വേരുകൾ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നത്.

ഒരു തെറ്റ് സംഭവിച്ചാൽ “ആരും ഉത്തരവാദിയല്ല” എന്ന അവസ്ഥ സംഘടനയിൽ ഉണ്ടാകരുത്. ഓരോ പ്രധാന പ്രവർത്തനത്തിനും ഉത്തരവാദിത്തം വ്യക്തമായി നിർവചിക്കണം. എന്നാൽ ഉത്തരവാദിത്തം വ്യക്തമായി നിർവചിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം മതിയല്ല; തീരുമാനമെടുക്കുന്ന വ്യക്തിക്ക് ആവശ്യമായ അധികാരവും വിഭവങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ടോ എന്നും പരിശോധിക്കണം. അധികാരമില്ലാതെ ഉത്തരവാദിത്തം നൽകുന്നതും ഉത്തരവാദിത്തമില്ലാതെ അധികാരം നൽകുന്നതും ഒരുപോലെ അപകടകരമാണ്. അധികാരവും ഉത്തരവാദിത്തവും തമ്മിൽ യോജിച്ച ബന്ധം ഉണ്ടായിരിക്കണം.

ശിക്ഷാനടപടിയുടെ മറ്റൊരു പ്രധാന പൂരകമാണ് സ്വതന്ത്രമായ സ്ഥാപനപരിശോധന. ഒരു നേതാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള പരാതി പരിശോധിക്കുന്നത് അതേ നേതാവിന്റെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള സംവിധാനമാകരുത്. സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേടുകൾ പരിശോധിക്കുന്നവർക്ക് ആവശ്യമായ സ്വാതന്ത്ര്യം വേണം. ഗുരുതരമായ പരാതികൾക്ക് നിഷ്പക്ഷമായ അന്വേഷണം വേണം. ഇത് നേതാക്കൾക്കെതിരായ അവിശ്വാസമല്ല. മറിച്ച് സ്ഥാപനത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത സംരക്ഷിക്കുന്ന സംവിധാനമാണ്. ഒരു നേതാവ് കുറ്റമില്ലാത്തവനാണെങ്കിൽ പോലും സുതാര്യമായ പരിശോധന അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത വർധിപ്പിക്കും.

പാർട്ടിക്കുള്ളിലെ പരിശോധനകൾക്ക് പുറമേ ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം തന്നെ ഒരു പ്രധാന പ്രതിരോധ സംവിധാനമാണ്. ജനങ്ങൾ ഒരു പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ പലപ്പോഴും സംഘടനയ്ക്കകത്തുള്ളവരേക്കാൾ നേരത്തെ തിരിച്ചറിയാം. പ്രവർത്തകർ ജനങ്ങളിൽനിന്ന് അകന്നുപോകുന്നുണ്ടോ, നേതാക്കളുടെ പെരുമാറ്റത്തിൽ മാറ്റമുണ്ടോ, പാർട്ടിയുടെ ഭാഷ ജനങ്ങൾക്ക് അന്യമായോ, സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തനം ജനങ്ങളുടെ യഥാർഥ പ്രശ്നങ്ങളിൽനിന്ന് അകന്നോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ പ്രതികരണത്തിലൂടെ മനസ്സിലാക്കാം. അതുകൊണ്ട് ജനങ്ങളുടെ വിമർശനത്തെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്തെ അഭിപ്രായമായി മാത്രം കാണാതെ സംഘടനയുടെ നിരന്തരമായ ബാഹ്യ പരിശോധനയായി കാണണം.

ഒരു സംഘടനയിൽ എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങൾക്കും “അച്ചടക്കനടപടി” എന്നതാണ് ഏക പരിഹാരം എങ്കിൽ അത് സംഘടനയുടെ ആഴത്തിലുള്ള പ്രശ്നങ്ങളുടെ സൂചനയാണ്. കാരണം ഓരോ തെറ്റിനും പുതിയൊരു കുറ്റക്കാരനെ കണ്ടെത്തേണ്ടിവരും. ഒരാൾ പോകും, മറ്റൊരാൾ വരും, വീണ്ടും പുതിയ പ്രശ്നം ഉണ്ടാകും. ഇത് ഒരു വ്യക്തികളെ മാറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന പക്ഷേ സംവിധാനത്തെ മാറ്റാത്ത ചക്രം സൃഷ്ടിക്കും. ഈ ചക്രത്തിൽനിന്ന് പുറത്തുവരാൻ വ്യക്തിപരമായ നടപടിയോടൊപ്പം സ്ഥാപനപരമായ മാറ്റം ആവശ്യമാണ്.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ ശിക്ഷ ഒരു വിയോജകബലത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഉപാധി മാത്രമായി കാണാം. സംഘടനയുടെ പൊതുലക്ഷ്യത്തിനും ജനതാൽപര്യത്തിനും വിരുദ്ധമായ പെരുമാറ്റത്തെ തടയുകയാണ് അതിന്റെ തൽക്ഷണ പ്രവർത്തനം. എന്നാൽ ശിക്ഷ മാത്രം ഉപയോഗിച്ചാൽ അത് ബാഹ്യനിയന്ത്രണമായി മാറും.

സുതാര്യത, ജനാധിപത്യം, രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം, ഉത്തരവാദിത്തം, വിമർശനം, പരിശോധന, ജനബന്ധം എന്നിവ ചേർന്ന് സംഘടനയുടെ സംയോജകബലത്തെ ആരോഗ്യകരമായ രീതിയിൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. ഇവയുടെ അഭാവത്തിൽ ശിക്ഷ വർധിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നാൽ സംഘടന കൂടുതൽ അച്ചടക്കമുള്ളതായി തോന്നിയേക്കാം; എന്നാൽ അകത്ത് ഭയവും അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട വൈരുദ്ധ്യങ്ങളും വളരാം. അതുകൊണ്ട് ആരോഗ്യകരമായ സംഘടനയിൽ ശിക്ഷയും പ്രതിരോധവും പരസ്പരം പൂരകങ്ങളാണ്. ശിക്ഷ തെറ്റായ പെരുമാറ്റത്തെ തടയുന്നു; സ്ഥാപനപരമായ പ്രതിരോധം തെറ്റായ പെരുമാറ്റം രൂപപ്പെടാനുള്ള സാഹചര്യങ്ങളെ കുറയ്ക്കുന്നു.

അവസാനമായി, ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ലക്ഷ്യം “തെറ്റുകാരില്ലാത്ത സംഘടന” സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതായിരിക്കരുത്. മനുഷ്യർ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏത് സംഘടനയിലും തെറ്റുകളും സംഘർഷങ്ങളും സ്വാർത്ഥപ്രവണതകളും ഉണ്ടാകാം. യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം തെറ്റുകൾ നേരത്തെ തിരിച്ചറിയാനും, ഉത്തരവാദിത്തം നിർണയിക്കാനും, അവയുടെ കാരണങ്ങൾ കണ്ടെത്താനും, സ്ഥാപനപരമായി തിരുത്താനും, വീണ്ടും ആവർത്തിക്കാനുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കാനും കഴിയുന്ന സംഘടന സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ്. ഇത്തരം ഒരു സംവിധാനമാണ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയെ വ്യക്തികളുടെ സത്യസന്ധതയിൽ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്ന സംഘടനയിൽനിന്ന് സ്വയംതിരുത്താൻ കഴിയുന്ന, അധികാരത്തെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുന്ന, ജനങ്ങളിൽനിന്ന് പഠിക്കുന്ന, തെറ്റുകളിൽനിന്ന് വളരുന്ന, മാറുന്ന സാഹചര്യങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെടുന്ന ഒരു ജീവിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാപനമായി മാറ്റുന്നത്.

25. ആരോഗ്യകരമായ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ മാതൃക

ഒരു ആരോഗ്യകരമായ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി എന്നത് തെറ്റുകൾ സംഭവിക്കാത്ത സംഘടനയല്ല. മറിച്ച് തെറ്റുകൾ വേഗത്തിൽ കണ്ടെത്തുകയും തുറന്ന് അംഗീകരിക്കുകയും അവയുടെ കാരണങ്ങൾ ശാസ്ത്രീയമായി വിശകലനം ചെയ്യുകയും തിരുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന സംഘടനയാണ്.

അത് നേതാക്കളെ ദൈവീകരിക്കുന്ന സംഘടനയല്ല; നേതാക്കളെ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരായി കാണുന്ന സംഘടനയാണ്.

അത് അഭിപ്രായവ്യത്യാസത്തെ ഭയപ്പെടുന്ന സംഘടനയല്ല; അഭിപ്രായവ്യത്യാസത്തെ രാഷ്ട്രീയ നവീകരണത്തിനുള്ള വസ്തുവായി ഉപയോഗിക്കുന്ന സംഘടനയാണ്.

അത് ജനങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് മാത്രം സമീപിക്കുന്ന സംഘടനയല്ല; ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതവുമായി നിരന്തരമായി ബന്ധപ്പെട്ടു നിൽക്കുന്ന സംഘടനയാണ്.

അത് ഭൂതകാല സിദ്ധാന്തങ്ങളെ ആവർത്തിക്കുന്ന സംഘടനയല്ല; മാർക്സിയൻ ചിന്തയുടെ ശാസ്ത്രീയ രീതിയെ ഉപയോഗിച്ച് പുതിയ യാഥാർഥ്യങ്ങളെ നിരന്തരം വിശകലനം ചെയ്യുന്ന സംഘടനയാണ്.

അത് അധികാരം കൈവശപ്പെടുത്തുന്നതിനെ അന്തിമലക്ഷ്യമാക്കുന്ന സംഘടനയല്ല; അധികാരത്തെ സാമൂഹിക പരിവർത്തനത്തിനുള്ള ഉപാധിയായി കാണുന്ന സംഘടനയാണ്.

അവസാനം, ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ യഥാർത്ഥ ശക്തി അതിന്റെ അംഗസംഖ്യയിലോ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സീറ്റുകളിലോ മാത്രം അളക്കാനാവില്ല. സ്വന്തം തെറ്റുകളെ തിരിച്ചറിയാനും തിരുത്താനും, പുതിയ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യങ്ങളിൽനിന്ന് പഠിക്കാനും, വിമർശനത്തെ സ്വീകരിക്കാനും, ജനങ്ങളുമായി ജീവിക്കുന്ന ബന്ധം നിലനിർത്താനും, അധികാരത്തെ നിയന്ത്രിക്കാനും കഴിയുന്ന അതിന്റെ ആന്തരിക ശേഷിയിലാണ് അതിന്റെ യഥാർത്ഥ വിപ്ലവശക്തി.

ക്വാണ്ടം ഡയലക്ടിക്സിന്റെ ഭാഷയിൽ പറഞ്ഞാൽ, ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ നിലനിൽപ്പ് സ്ഥിരമായ നിശ്ചല സമതുലിതാവസ്ഥയല്ല; സംയോജകബലവും വിയോജകബലവും തമ്മിലുള്ള നിരന്തരമായ ചലനാത്മക സമതുലിതാവസ്ഥയാണ്. ഐക്യം നിലനിർത്താൻ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കേണ്ടതില്ല; മറിച്ച് അവയെ ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള സംഘടനാ ഏകതയിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യണം. വിമർശനം സംഘടനയുടെ വിഘടനശക്തിയാകാതെ നവീകരണശക്തിയാകുമ്പോഴും, അച്ചടക്കം അടിച്ചമർത്തലാകാതെ ബോധപൂർവമായ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനമാകുമ്പോഴും, നേതൃത്വം അധികാരകേന്ദ്രമാകാതെ ഉത്തരവാദിത്തകേന്ദ്രമാകുമ്പോഴും, കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഒരു സാധാരണ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സംഘടനയിൽനിന്ന് സ്വയംതിരുത്താനും സ്വയംനവീകരിക്കാനും കഴിയുന്ന ഒരു ചരിത്രപരമായ സാമൂഹിക ശക്തിയായി ഉയരുന്നു.