പൊതുജീവിതത്തിലെ സത്യസന്ധതയും രാഷ്ട്രീയ ജാഗ്രതയും- രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർക്കുള്ള വഴികാട്ടി

രാഷ്ട്രീയം അധികാരം നേടുന്നതിനും നിലനിർത്തുന്നതിനുമുള്ള ഒരു ഉപാധി മാത്രമല്ല; സമൂഹത്തിന്റെ വിഭവങ്ങളും സ്ഥാപനങ്ങളും ജനങ്ങളുടെ ഭാവിയും കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്വമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകന്റെ സത്യസന്ധതയെ സാധാരണ വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യ സത്യസന്ധതയുടെ മാനദണ്ഡംകൊണ്ട് മാത്രം വിലയിരുത്താനാവില്ല. പൊതുപദവിയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്ന നിമിഷം മുതൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തിജീവിതവും സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളും കുടുംബബന്ധങ്ങളും സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളും തീരുമാനങ്ങളെടുക്കുന്ന രീതിയും പൊതുജനവിശ്വാസവുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നു. അധികാരം വ്യക്തിക്ക് നൽകുന്ന സൗകര്യങ്ങളേക്കാൾ വലുതാണ് അതിനൊപ്പം വരുന്ന പൊതുത്തരവാദിത്വം. അതിനാൽ പൊതുപ്രവർത്തകന്റെ ഓരോ പ്രവർത്തനത്തിനും നിയമപരമായ ശരിതെറ്റുകൾക്കപ്പുറം രാഷ്ട്രീയവും നൈതികവുമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളുണ്ടാകും.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ആദ്യം മനസ്സിലാക്കേണ്ട അടിസ്ഥാന തത്വം, ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവിനെതിരെ ഉയരുന്ന ആരോപണവും ആ ആരോപണം തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നതും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസമാണ്. ആരെങ്കിലും ഒരാളെ അഴിമതിക്കാരനെന്ന് ആരോപിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം അയാൾ അഴിമതിക്കാരനാകുന്നില്ല. രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികൾ ആരോപണം ഉന്നയിക്കാം, മാധ്യമങ്ങൾ അത് ചർച്ച ചെയ്യാം, പൊതുസമൂഹത്തിൽ സംശയം ഉയരാം; എന്നാൽ കുറ്റം സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നത് വിശ്വസനീയമായ തെളിവുകളുടെയും വസ്തുതകളുടെയും നിയമപരമായ പരിശോധനയുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കണം. തെളിവില്ലാത്ത ആരോപണത്തെ സത്യമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നത് വ്യക്തിയുടെ നീതിയവകാശത്തെ മാത്രമല്ല, രാഷ്ട്രീയ സംവാദത്തിന്റെ നിലവാരത്തെയും തകർക്കുന്നു. അതിനാൽ ഭാവിയിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർക്ക് ആദ്യത്തെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം ഇതായിരിക്കണം: ആരോപണം ഉയർത്താം, പക്ഷേ ആരോപണത്തെ തെളിവായി അവതരിപ്പിക്കരുത്.

എന്നാൽ ഇതിന്റെ മറുവശവും അത്രതന്നെ പ്രധാനമാണ്. ഒരു ആരോപണം നിയമപരമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല എന്നത് മാത്രം കൊണ്ട് ആ ആരോപണം ഉയരാൻ ഇടയാക്കിയ സാഹചര്യങ്ങളെല്ലാം രാഷ്ട്രീയമായി ന്യായീകരിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് പറയാനാവില്ല. നിയമപരമായ കുറ്റവും രാഷ്ട്രീയ വിവേകക്കുറവും ഒരേ കാര്യമല്ല. നിയമം പൊതുവേ ചോദിക്കുന്നത് ഒരു പ്രവൃത്തി കുറ്റകരമാണോ, നിയമം ലംഘിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്നതാണ്. എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയ നൈതികത അതിനേക്കാൾ വിശാലമായ ചോദ്യങ്ങളാണ് ഉന്നയിക്കുന്നത്. ഒരു പ്രവർത്തി പൊതുതാൽപര്യത്തിന് അനുയോജ്യമാണോ, അതിൽ താൽപര്യസംഘർഷത്തിന്റെ സാധ്യതയുണ്ടോ, പൊതുജനങ്ങളിൽ ന്യായമായ സംശയം സൃഷ്ടിക്കുമോ, അത് ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നോ, അതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ സുതാര്യമായി വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയുമോ തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങളും ഒരു പൊതുപ്രവർത്തകൻ സ്വയം ചോദിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് “നിയമപരമായി ചെയ്യാവുന്നതാണ്” എന്നത് മാത്രം ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിന് മതിയായ ന്യായീകരണമല്ല.

ഇവിടെ നിന്ന് ഭാവിയിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിന് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു തത്വം രൂപപ്പെടുന്നു: നിയമം പൊതുപ്രവർത്തനത്തിന്റെ കുറഞ്ഞ പരിധി നിർണ്ണയിക്കുമ്പോൾ, രാഷ്ട്രീയ നൈതികത അതിനേക്കാൾ ഉയർന്ന ഒരു മാനദണ്ഡം ആവശ്യപ്പെടുന്നു. നിയമവിരുദ്ധമല്ലാത്ത എല്ലാ കാര്യങ്ങളും രാഷ്ട്രീയമായി ചെയ്യേണ്ടതില്ല. ഒരു ഇടപാട് നിയമപരമായിരിക്കാം, പക്ഷേ അത് പൊതുജനങ്ങളിൽ അധികാരവും സ്വകാര്യ താൽപര്യവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ച് ന്യായമായ സംശയം സൃഷ്ടിക്കുന്നതാണെങ്കിൽ, അതിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുകയോ കൂടുതൽ സുതാര്യമായ നടപടിക്രമം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് രാഷ്ട്രീയ വിവേകമായിരിക്കും. ഒരു തീരുമാനം നിയമപരമായി ശരിയായിരിക്കാം, പക്ഷേ അതിന്റെ സാഹചര്യങ്ങൾ പൊതുവിശ്വാസത്തെ ബാധിക്കുമെങ്കിൽ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യാഘാതം കൂടി പരിഗണിക്കേണ്ടിവരും.

പൊതുജീവിതത്തിൽ അതുകൊണ്ടാണ് “അഴിമതിയുടെ യാഥാർത്ഥ്യം” മാത്രമല്ല, “അഴിമതിയുടെ പ്രതീതി”യും പ്രധാനമാകുന്നത്. ഒരു വ്യക്തി യഥാർത്ഥത്തിൽ അഴിമതി നടത്തിയിട്ടില്ലെങ്കിലും, അദ്ദേഹം അഴിമതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായി ന്യായമായ രീതിയിൽ തോന്നുന്ന സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കേണ്ടത് പൊതുപദവിയുടെ പ്രത്യേക ഉത്തരവാദിത്വമാണ്. കാരണം ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ട മൂലധനം പണം മാത്രമല്ല, പൊതുജനവിശ്വാസമാണ്. സർക്കാർ പൊതുതാൽപര്യത്തിനുവേണ്ടിയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നതെന്നും പൊതുസമ്പത്ത് സ്വകാര്യലാഭത്തിനായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നില്ലെന്നും അധികാരം വ്യക്തിപരമായ ബന്ധങ്ങൾക്കായി ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുന്നില്ലെന്നും ജനങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുമ്പോഴാണ് ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് സാമൂഹിക അംഗീകാരം ലഭിക്കുന്നത്. ഈ വിശ്വാസത്തിൽ വിള്ളൽ വീണാൽ, യഥാർത്ഥ അഴിമതി തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും ഭരണത്തിന്റെ നൈതിക അധികാരം ദുർബലമാകാം.

അതുകൊണ്ട് പൊതുപദവിയിലുള്ള വ്യക്തി സ്വയം ചോദിക്കേണ്ട ചോദ്യം “ഞാൻ തെറ്റ് ചെയ്യുന്നുണ്ടോ?” എന്നതിൽ അവസാനിക്കരുത്. “ഞാൻ തെറ്റ് ചെയ്യുന്നതായി ന്യായമായ രീതിയിൽ തോന്നിപ്പിക്കുന്ന സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ടോ?” എന്ന ചോദ്യവും അതോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഇതാണ് രാഷ്ട്രീയ ജാഗ്രതയുടെ പ്രാധാന്യം. പൊതുജീവിതത്തിലെ ഉയർന്ന നൈതികത എന്നത് നിയമലംഘനം ഒഴിവാക്കുക മാത്രമല്ല; ഒഴിവാക്കാവുന്ന സംശയങ്ങൾ പോലും പരമാവധി ഒഴിവാക്കുക എന്നതുമാണ്.

ഈ തത്വം രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളുടെ കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നേടുന്നു. ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകന്റെ പ്രായപൂർത്തിയായ കുടുംബാംഗങ്ങൾ സ്വതന്ത്ര വ്യക്തികളാണ്. അവർക്ക് സ്വന്തം തൊഴിലും ബിസിനസും സാമ്പത്തിക തീരുമാനങ്ങളും നടത്താനുള്ള നിയമപരമായ അവകാശമുണ്ട്. ഒരു മുഖ്യമന്ത്രിയുടെയോ മന്ത്രിയുടെയോ കുടുംബാംഗമാണെന്ന കാരണത്താൽ അവരുടെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. കുടുംബാംഗത്തിന്റെ എല്ലാ സ്വകാര്യ പ്രവർത്തനങ്ങളും പൊതുപദവിയിലുള്ള വ്യക്തി നിയന്ത്രിക്കണമെന്ന ആവശ്യം ജനാധിപത്യപരമല്ല. എന്നാൽ കുടുംബാംഗത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾ പൊതുപദവിയിലുള്ള വ്യക്തിയുടെ ഔദ്യോഗിക തീരുമാനങ്ങളുമായോ അധികാരമേഖലയുമായോ ബന്ധപ്പെടാൻ സാധ്യതയുള്ളപ്പോൾ സ്ഥിതി വ്യത്യസ്തമാകുന്നു. അവിടെ ചോദ്യം കുടുംബാംഗത്തിന് ബിസിനസ് ചെയ്യാമോ എന്നതല്ല; ആ ബിസിനസ് താൽപര്യവും പൊതുപദവിയും തമ്മിൽ അന്യായമായ ബന്ധം ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ ആവശ്യമായ മുൻകരുതലുകൾ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്നതാണ്.

ഇത്തരത്തിലുള്ള സാഹചര്യത്തിലാണ് ഒരു മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ കുടുംബാംഗത്തിന്റെ ബിസിനസ് ഇടപാടുകളെ സാധാരണ പൗരന്റെ സ്വകാര്യ ബിസിനസ് ഇടപാടിന്റെ അതേ മാനദണ്ഡത്തിൽ മാത്രം കാണാൻ കഴിയാത്തത്. ഇടപാട് യഥാർത്ഥമായ ബിസിനസ് ആവശ്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കാം, നിയമപരമായിരിക്കാം, സേവനത്തിനുള്ള പ്രതിഫലമായിരിക്കാം. എന്നിരുന്നാലും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങൾ സർക്കാരിന്റെ നയങ്ങളുമായോ ഭരണപരമായ തീരുമാനങ്ങളുമായോ ഏതെങ്കിലും തരത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ട മേഖലയിലാണെങ്കിൽ, പൊതുജനങ്ങളിൽ ഉയരാവുന്ന സംശയങ്ങളെ മുൻകൂട്ടി കണക്കിലെടുക്കേണ്ടത് രാഷ്ട്രീയ ജാഗ്രതയുടെ ഭാഗമാണ്. ഇവിടെ കുറ്റം തെളിയിക്കുകയല്ല പ്രധാനപ്പെട്ടത്; താൽപര്യസംഘർഷത്തിന്റെ പ്രതീതിക്ക് പോലും അനാവശ്യ അവസരം നൽകാതിരിക്കുക എന്നതാണ് പ്രധാനം.

അതുകൊണ്ട് ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ നേതാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയിൽ പോലും വിമർശനത്തിന്റെ ഭാഷ വളരെ കൃത്യമായിരിക്കണം. തെളിവില്ലാതെ “അദ്ദേഹം അഴിമതി നടത്തി” എന്ന് പറയുന്നത് ഒരു ആരോപണത്തെ വസ്തുതയായി മാറ്റുകയാണ്. എന്നാൽ “അത്തരമൊരു സാഹചര്യം ഭാവിയിൽ തന്റെ ഭരണത്തെയും രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യതയെയും ബാധിക്കുന്ന രീതിയിൽ വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുമെന്ന് മുൻകൂട്ടി തിരിച്ചറിഞ്ഞ് കൂടുതൽ ജാഗ്രത പുലർത്തേണ്ടിയിരുന്നു” എന്ന് പറയുന്നത് വ്യത്യസ്തമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ വിമർശനമാണ്. ആദ്യത്തേത് കുറ്റാരോപണമാണ്; രണ്ടാമത്തേത് രാഷ്ട്രീയ വിവേകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനമാണ്. ഈ രണ്ടും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കുന്നത് പക്വമായ രാഷ്ട്രീയ ചിന്തയുടെ അടയാളമാണ്.

ഈ വ്യത്യാസം എല്ലാ രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കൾക്കും ഒരേപോലെ ബാധകമാക്കണം. സ്വന്തം നേതാവിനെതിരെ ഉയരുന്ന ആരോപണം തെളിവില്ലാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നവർ എതിരാളിക്കെതിരെയും തെളിവില്ലാത്ത ആരോപണം അംഗീകരിക്കരുത്. സ്വന്തം നേതാവിന്റെ കുടുംബാംഗത്തിന് സ്വകാര്യ ബിസിനസ് നടത്താനുള്ള അവകാശമുണ്ടെന്ന് പറയുന്നവർ എതിരാളിയുടെ കുടുംബാംഗത്തിനും അതേ അവകാശം നൽകണം. സ്വന്തം സർക്കാരിന്റെ സുതാര്യതയെ ന്യായീകരിക്കുന്നവർ എതിരാളിയുടെ സർക്കാരിനും അതേ സുതാര്യത ആവശ്യപ്പെടണം. രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഒരേ പ്രവൃത്തിക്ക് വ്യത്യസ്ത വ്യക്തികൾക്ക് വ്യത്യസ്ത നൈതിക മാനദണ്ഡങ്ങൾ പ്രയോഗിക്കുന്ന ഇരട്ടത്താപ്പ് ഒടുവിൽ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ തന്നെ വിശ്വാസ്യത ഇല്ലാതാക്കും.

രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്ക് ഇവിടെ വലിയ ഉത്തരവാദിത്വമുണ്ട്. നേതാവിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിന്റെ പേരിൽ ഉയരുന്ന എല്ലാ ആരോപണങ്ങളെയും ഗൂഢാലോചനയെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് ദീർഘകാലത്ത് നേതാവിനും പാർട്ടിക്കും ദോഷകരമാണ്. അതുപോലെ എതിരാളിയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നതിനായി തെളിവില്ലാത്ത ആരോപണങ്ങളെ സത്യമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതും ജനാധിപത്യത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരു പക്വമായ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി പറയേണ്ടത് “ഞങ്ങളുടെ നേതാവിനെതിരെ തെളിവില്ലാത്ത ആരോപണം ഞങ്ങൾ അംഗീകരിക്കില്ല; എന്നാൽ യഥാർത്ഥമായ ജാഗ്രതക്കുറവോ സുതാര്യതക്കുറവോ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അത് പരിശോധിക്കാനും വിമർശിക്കാനും ഞങ്ങൾ തയ്യാറാണ്” എന്നായിരിക്കണം. നേതാവിനോടുള്ള വിശ്വാസവും സത്യത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയും പരസ്പരവിരുദ്ധങ്ങളല്ല.

ഇതോടൊപ്പം രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർക്ക് ഒരു പുതിയ തരത്തിലുള്ള മുൻകരുതൽ സംസ്കാരം വളർത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു വിവാദം ഉണ്ടായതിന് ശേഷം അതിനെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിനേക്കാൾ, വിവാദം ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത മുൻകൂട്ടി തിരിച്ചറിഞ്ഞ് നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതാണ് കൂടുതൽ ഫലപ്രദം. ഒരു തീരുമാനം എടുക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അതിന്റെ നിയമപരമായ ഫലം മാത്രമല്ല, രാഷ്ട്രീയവും നൈതികവുമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളും പരിശോധിക്കണം. “ഇത് നിയമപരമാണോ?” എന്ന ചോദ്യത്തോടൊപ്പം “ഇത് പൊതുജനങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ തോന്നും?”, “ഇതിൽ താൽപര്യസംഘർഷമുണ്ടോ?”, “നാളെ മുഴുവൻ രേഖകളും പുറത്തുവന്നാൽ ഈ തീരുമാനത്തെ അതേ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയുമോ?”, “എന്റെ രാഷ്ട്രീയ എതിരാളി ഇതേ കാര്യം ചെയ്തിരുന്നെങ്കിൽ ഞാൻ എന്ത് വിമർശനം ഉന്നയിക്കുമായിരുന്നു?” എന്നീ ചോദ്യങ്ങളും ചോദിക്കണം.

ഇത്തരം ജാഗ്രത രാഷ്ട്രീയ ഭീരുത്വമല്ല. അത് രാഷ്ട്രീയ ദീർഘവീക്ഷണമാണ്. എതിരാളികൾ എന്തെങ്കിലും വളച്ചൊടിക്കുമെന്ന ഭയത്തിൽ ശരിയായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാതിരിക്കുക എന്നല്ല അതിന്റെ അർത്ഥം. മറിച്ച് ശരിയായ തീരുമാനങ്ങൾ പോലും തെറ്റായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടാതിരിക്കാനുള്ള സുതാര്യമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. രേഖകൾ വ്യക്തമായിരിക്കണം, തീരുമാനങ്ങളുടെ കാരണം വിശദീകരിക്കാവുന്നതായിരിക്കണം, താൽപര്യസംഘർഷം ഉണ്ടാകുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തി തീരുമാനപ്രക്രിയയിൽ നിന്ന് പിന്മാറണം, ആവശ്യമായിടത്ത് സ്വതന്ത്ര പരിശോധനയ്ക്ക് അവസരം നൽകണം. ഇങ്ങനെ വ്യക്തിപരമായ സത്യസന്ധതയെ സ്ഥാപനപരമായ സുതാര്യതകൊണ്ട് ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് വേണ്ടത്.

പൊതുപദവിയിലുള്ള വ്യക്തിയുടെ സത്യസന്ധത അതുകൊണ്ട് ഒരു വ്യക്തിപരമായ ഗുണം മാത്രമായി കാണരുത്. അത് സ്ഥാപനപരമായ സംവിധാനങ്ങളാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ട ഒരു പൊതുസമ്പത്താണ്. ഒരു നേതാവ് സത്യസന്ധനാണെന്ന് ജനങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്നത് നല്ലതാണ്. എന്നാൽ അതിനേക്കാൾ ശക്തമായ സംവിധാനം, നേതാവ് സത്യസന്ധനല്ലെങ്കിലും അഴിമതി നടത്താൻ പ്രയാസമുള്ളതും എല്ലാ തീരുമാനങ്ങളും പരിശോധിക്കാവുന്നതുമായ ഒരു ഭരണക്രമമാണ്. വ്യക്തിയുടെ നല്ല സ്വഭാവത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നതിനേക്കാൾ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സുതാര്യതയും ഉത്തരവാദിത്വവും ഉറപ്പാക്കുന്നതാണ് ദീർഘകാല പരിഹാരം.

ഇവിടെ സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളുടെ കാലഘട്ടം പുതിയ വെല്ലുവിളികൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഒരു ആരോപണം പ്രചരിക്കാൻ നിമിഷങ്ങൾ മാത്രം മതി; എന്നാൽ അതിന്റെ സത്യാവസ്ഥ പരിശോധിക്കാൻ കൂടുതൽ സമയം ആവശ്യമാണ്. ഒരു രേഖയുടെ ഭാഗം, ഒരു പഴയ വീഡിയോ, ഒരു പ്രസ്താവനയുടെ സന്ദർഭത്തിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചെടുത്ത ഭാഗം, ഒരു അർധസത്യം എന്നിവ ചേർത്ത് ഒരു പൂർണ്ണമായ രാഷ്ട്രീയ കഥ സൃഷ്ടിക്കാനാകും. അതിനാൽ ഭാവിയിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർക്ക് രാഷ്ട്രീയ ബോധത്തോടൊപ്പം വിവരസാക്ഷരതയും അനിവാര്യമാണ്. ഒരു വിവരം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അതിന്റെ ഉറവിടം പരിശോധിക്കുക, രേഖയുടെ പൂർണ്ണരൂപം കാണുക, തീയതി പരിശോധിക്കുക, ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തിയുടെ വിശദീകരണം പരിശോധിക്കുക, ആരോപണവും തെളിയിക്കപ്പെട്ട വസ്തുതയും വേർതിരിക്കുക എന്നിവ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ശീലങ്ങളാകണം.

“ആദ്യം പ്രചരിപ്പിക്കുക, പിന്നീട് പരിശോധിക്കുക” എന്ന സംസ്കാരം രാഷ്ട്രീയത്തെ സത്യാന്വേഷണത്തിൽ നിന്ന് പ്രചാരണത്തിലേക്ക് മാറ്റും. അതുപോലെ “നമ്മുടെ പാർട്ടി പറയുന്നതെല്ലാം സത്യം; എതിരാളി പറയുന്നതെല്ലാം കള്ളം” എന്ന മനോഭാവവും ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ആരോഗ്യത്തിന് അപകടകരമാണ്. രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ ആദ്യം ഒരു പാർട്ടി പ്രവർത്തകനായിരിക്കാം; എന്നാൽ സത്യത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയിൽ അദ്ദേഹം അതിനുമപ്പുറം ഒരു പൗരനാണ്.

തെറ്റ് സംഭവിച്ചാൽ അതിനെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രീതിയും രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യതയുടെ പ്രധാന അളവുകോലാണ്. ഒരിക്കലും തെറ്റ് ചെയ്യാത്ത രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ എന്നത് യാഥാർത്ഥ്യബോധമുള്ള ഒരു പ്രതീക്ഷയല്ല. എന്നാൽ തെറ്റ് സംഭവിച്ചപ്പോൾ അത് അംഗീകരിക്കാനും ഉത്തരവാദിത്വം ഏറ്റെടുക്കാനും തിരുത്തൽ നടപടി സ്വീകരിക്കാനും കഴിയുന്ന രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനാണ് വിശ്വാസ്യത നേടുന്നത്. ആദ്യം നിഷേധിക്കുകയും പിന്നീട് കുറ്റം മറ്റൊരാളിൽ ചുമത്തുകയും ഒടുവിൽ രേഖകൾ പുറത്തുവന്നാൽ വിശദീകരണം മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയേക്കാൾ, വസ്തുത അംഗീകരിച്ച് തിരുത്തൽ നടത്തുന്നത് ദീർഘകാലത്ത് കൂടുതൽ ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടാണ്.

ഇതിനേക്കാൾ പ്രധാനപ്പെട്ടത് അധികാരത്തിന്റെ താൽക്കാലിക സ്വഭാവം തിരിച്ചറിയുകയാണ്. ഇന്ന് അധികാരത്തിലുള്ള പാർട്ടി നാളെ പ്രതിപക്ഷത്തായേക്കാം. ഇന്ന് ഒരു നേതാവിനെ സംരക്ഷിക്കുന്ന നിയമം നാളെ മറ്റൊരു നേതാവിനെതിരെ പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ടേക്കാം. അതിനാൽ നമുക്ക് അനുകൂലമായപ്പോൾ മാത്രം സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം അംഗീകരിക്കുകയും പ്രതികൂലമായപ്പോൾ അവയെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്യരുത്. നാം ഇന്ന് സ്ഥാപിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ മാനദണ്ഡങ്ങൾ നാളെ നമ്മെതിരെയും പ്രയോഗിക്കപ്പെടുമെന്ന് മനസ്സിലാക്കിക്കൊണ്ടായിരിക്കണം ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളെ രൂപപ്പെടുത്തേണ്ടത്. സ്വന്തം കാലത്ത് ശക്തമായ സ്ഥാപനങ്ങളെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും പിന്നീട് അധികാരം നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ അതേ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് നീതി പ്രതീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയബുദ്ധിയല്ല.

ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഭാവിയിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകന്റെ നൈതിക ചട്ടക്കൂട് വ്യക്തമായി രൂപപ്പെടുത്താം. ഓരോ പ്രധാന തീരുമാനത്തിനുമുമ്പും “ഇത് നിയമപരമാണോ?” എന്നതോടൊപ്പം “ഇത് പൊതുതാൽപര്യത്തിനനുസൃതമാണോ?”, “ഇതിൽ താൽപര്യസംഘർഷമുണ്ടോ?”, “ഇത് സുതാര്യമായി വിശദീകരിക്കാനാകുമോ?”, “നാളെ ഇതിന്റെ മുഴുവൻ രേഖകളും പുറത്തുവന്നാലും ഞാൻ ഇതേ നിലപാട് സ്വീകരിക്കുമോ?”, “എന്റെ എതിരാളി ഇതേ കാര്യം ചെയ്തിരുന്നെങ്കിൽ ഞാൻ എന്ത് പറയുമായിരുന്നു?” എന്നിങ്ങനെ സ്വയം ചോദിക്കണം. ഇത്തരത്തിലുള്ള ആത്മപരിശോധന ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകന്റെ വ്യക്തിപരമായ ശീലമായി മാറുമ്പോഴാണ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ യഥാർത്ഥ നൈതിക വളർച്ച സംഭവിക്കുന്നത്.

ഇതിലൂടെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്രം വ്യക്തിയിൽ നിന്ന് സ്ഥാപനത്തിലേക്ക് മാറ്റാനും കഴിയും. ഒരു നല്ല നേതാവ് ജനാധിപത്യത്തിന് ആവശ്യമാണ്; എന്നാൽ നല്ല നേതാക്കൾ ഇല്ലാത്തപ്പോഴും നല്ല രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളാണ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സുരക്ഷ. വ്യക്തിപരമായ സത്യസന്ധതയെ സ്ഥാപനപരമായ സുതാര്യതയ്ക്ക് പകരം നിർത്തരുത്. ഒരു നേതാവിനെ വിശ്വസിക്കാം; എന്നാൽ ആ നേതാവിനെയും പരിശോധിക്കാൻ കഴിയുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളെ അതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ വിശ്വസിക്കാവുന്ന വിധം നിർമ്മിക്കണം. അധികാരത്തിന്റെ വ്യക്തിവൽക്കരണം കുറച്ച് സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ശക്തി വർധിപ്പിക്കുകയാണ് ഭാവിയിലെ ജനാധിപത്യ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രധാന ദിശ.

അതിനാൽ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ നിലവാരം “ആരാണ് നല്ലവൻ, ആരാണ് മോശവൻ?” എന്ന വ്യക്തികേന്ദ്രിത ചോദ്യത്തിൽ നിന്ന് “ഏത് വസ്തുതയാണ് തെളിയിക്കപ്പെട്ടത്?”, “ഏത് നയമാണ് പൊതുതാൽപര്യത്തിന് അനുയോജ്യം?”, “ഏത് നടപടിക്രമമാണ് സുതാര്യമായത്?”, “ഏത് സ്ഥാപനമാണ് ശക്തിപ്പെടേണ്ടത്?” എന്ന ചോദ്യങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റേണ്ടതുണ്ട്. വ്യക്തിഹത്യയ്ക്കും അഭ്യൂഹങ്ങൾക്കും പകരം തെളിവും നയവും സ്ഥാപനപരമായ ഉത്തരവാദിത്വവും രാഷ്ട്രീയ സംവാദത്തിന്റെ കേന്ദ്രമാകണം. ആരോപണങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് തെളിവിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റം തന്നെയാണ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ പക്വത.

അവസാനമായി, ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവിനെ തെളിവില്ലാതെ അഴിമതിക്കാരനെന്ന് വിളിക്കാതിരിക്കുക എന്നത് നീതിയുടെ ആവശ്യമാണ്. അതേസമയം അഴിമതിയുടെ പ്രതീതിക്ക് പോലും അവസരം നൽകുന്ന സാഹചര്യങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി ഒഴിവാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നത് രാഷ്ട്രീയ നൈതികതയുടെ ആവശ്യമാണ്. ഒരു കുടുംബാംഗത്തിന്റെ നിയമപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യം അംഗീകരിക്കുമ്പോഴും പൊതുപദവിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട താൽപര്യസംഘർഷത്തിന്റെ സാധ്യതകൾ പരിഗണിക്കണം. സ്വന്തം നേതാവിനെ സംരക്ഷിക്കുമ്പോഴും സത്യത്തെ സംരക്ഷിക്കണം. എതിരാളിയെ വിമർശിക്കുമ്പോഴും തെളിവിനെ ബഹുമാനിക്കണം. നിയമപരമായി കുറ്റമില്ലാത്തതിനെ കുറ്റമായി ചിത്രീകരിക്കരുത്; അതുപോലെ നിയമപരമായതിനെല്ലാം രാഷ്ട്രീയമായി ഉചിതമാണെന്ന് കരുതുകയും അരുത്.

ഭാവിയിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർക്ക് അതുകൊണ്ട് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പാഠം ഇതാണ്: തെളിവില്ലാതെ കുറ്റപ്പെടുത്തരുത്; തെളിവുള്ള തെറ്റ് മറച്ചുവെക്കരുത്; നിയമപരമായത് മാത്രം മതിയെന്ന് കരുതരുത്; താൽപര്യസംഘർഷം മുൻകൂട്ടി തിരിച്ചറിയുക; അഴിമതിയുടെ പ്രതീതിക്ക് പോലും അനാവശ്യ അവസരം നൽകരുത്; സ്വന്തം ആളുകൾക്കും എതിരാളികൾക്കും ഒരേ മാനദണ്ഡം പ്രയോഗിക്കുക; വ്യക്തിയെക്കാൾ സ്ഥാപനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുക; അധികാരത്തെക്കാൾ പൊതുവിശ്വാസത്തെ വിലമതിക്കുക. രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അന്തിമ ലക്ഷ്യം അധികാരം സ്വന്തമാക്കുക എന്നതല്ല, അധികാരം ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസത്തിന് യോഗ്യനായി തുടരുക എന്നതാണ്. ആ ബോധം രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സംസ്കാരമായി മാറുമ്പോഴാണ് രാഷ്ട്രീയം അധികാരമത്സരത്തിൽ നിന്ന് യഥാർത്ഥ പൊതുസേവനമായി ഉയരുന്നത്.

കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ നോക്കുമ്പോൾ, ഇവിടെ പ്രശ്നം ഒരു വ്യക്തിയുടെ സത്യസന്ധതയെയോ ഒരു പ്രത്യേക ബിസിനസ് ഇടപാടിനെയോ മാത്രം സംബന്ധിക്കുന്നതല്ല. ജനാധിപത്യത്തിൽ രാഷ്ട്രീയ അധികാരവും സ്വകാര്യ താൽപര്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി എങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കണം എന്ന അടിസ്ഥാന പ്രശ്നമാണ് ഇതിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ. ആ നിലയിൽ ഈ ചർച്ചയെ കൂടുതൽ പൊതുവൽക്കരിക്കുമ്പോൾ, ഭാവിയിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിന് ഒരു സമഗ്രമായ “പൊതുസത്യസന്ധതയുടെ രാഷ്ട്രീയശാസ്ത്രം” രൂപപ്പെടുത്താൻ കഴിയും.

രാഷ്ട്രീയത്തിലെ അഴിമതി എന്ന പ്രശ്നത്തെ സാധാരണയായി പണം കൈക്കൂലിയായി സ്വീകരിക്കുന്നതോ പൊതുസമ്പത്ത് തട്ടിയെടുക്കുന്നതോ അധികാരം ഉപയോഗിച്ച് അനധികൃത സാമ്പത്തിക നേട്ടം നേടുന്നതോ എന്ന പരിമിത അർത്ഥത്തിലാണ് കാണുന്നത്. എന്നാൽ ആധുനിക പൊതുഭരണത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ അഴിമതിയുടെ പ്രശ്നം അതിനേക്കാൾ വിശാലമാണ്. ഒരു പൊതുപ്രവർത്തകൻ തന്റെ ഔദ്യോഗിക അധികാരവും സ്വകാര്യ താൽപര്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു എന്നതും പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ വിശ്വാസത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ അദ്ദേഹം എത്രമാത്രം ജാഗ്രത പുലർത്തുന്നു എന്നതും പൊതുസത്യസന്ധതയുടെ ഭാഗമാണ്.

ഇവിടെ ഏറ്റവും ആദ്യം വേർതിരിച്ചറിയേണ്ടത് മൂന്ന് കാര്യങ്ങളാണ്: കുറ്റം, താൽപര്യസംഘർഷം, താൽപര്യസംഘർഷത്തിന്റെ പ്രതീതി. ഇവ മൂന്നും ഒരുപോലെയല്ല. ഒരാൾ നിയമവിരുദ്ധമായ സാമ്പത്തിക നേട്ടം നേടിയാൽ അത് കുറ്റത്തിന്റെ വിഷയമാകാം. ഒരാളുടെ സ്വകാര്യ താൽപര്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക തീരുമാനത്തെ സ്വാധീനിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ളപ്പോൾ അത് താൽപര്യസംഘർഷത്തിന്റെ വിഷയമാകാം. യഥാർത്ഥ സ്വാധീനം ഉണ്ടായിട്ടില്ലെങ്കിലും, ലഭ്യമായ വസ്തുതകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരു ന്യായബോധമുള്ള വ്യക്തിക്ക് “ഇവിടെ സ്വകാര്യ താൽപര്യം ഔദ്യോഗിക തീരുമാനത്തെ ബാധിച്ചിരിക്കാമല്ലോ” എന്ന് തോന്നുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് പ്രതീതിയായ താൽപര്യസംഘർഷത്തിന്റെ മേഖലയിലാണ്. ആധുനിക പൊതുസത്യസന്ധതാ സമീപനത്തിൽ മൂന്നാമത്തേതും അവഗണിക്കപ്പെടുന്നില്ല. കാരണം പരിഹരിക്കപ്പെടാത്ത താൽപര്യസംഘർഷം പൊതുജനവിശ്വാസത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്താൻ കഴിയും.

ഈ വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കുന്നത് രാഷ്ട്രീയ സംവാദത്തെ കൂടുതൽ നീതിപൂർവമാക്കുന്നു. ഒരു വ്യക്തിയെ അഴിമതിക്കാരനെന്ന് വിളിക്കാൻ കുറ്റത്തിന്റെ തെളിവ് ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകന്റെ പെരുമാറ്റത്തിൽ കൂടുതൽ സുതാര്യത ആവശ്യപ്പെടാൻ കുറ്റം തെളിയിക്കേണ്ടതില്ല. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു മന്ത്രിയുടെ കുടുംബാംഗം സർക്കാരിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലോ നയപരമായ സ്വാധീനത്തിലോ ഉള്ള ഒരു വ്യവസായ മേഖലയിൽ ബിസിനസ് നടത്തുന്നു എന്നു കരുതുക. ആ കുടുംബാംഗം നിയമവിരുദ്ധമായി ഒന്നും ചെയ്തിട്ടില്ലായിരിക്കാം. മന്ത്രിയും യാതൊരു അനധികൃത ഇടപെടലും നടത്തിയിട്ടില്ലായിരിക്കാം. എന്നിരുന്നാലും മന്ത്രിയുടെ ഔദ്യോഗിക തീരുമാനങ്ങളും കുടുംബത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുന്ന വിധം സുതാര്യമായിരിക്കണം. ഇവിടെ ആവശ്യപ്പെടുന്നത് കുറ്റസമ്മതമല്ല; വിശ്വാസത്തിന്റെ സംരക്ഷണമാണ്.

ഇതിലാണ് രാഷ്ട്രീയ നൈതികത നിയമനൈതികതയെക്കാൾ വിശാലമാകുന്നത്. നിയമം പലപ്പോഴും “തെളിയിക്കപ്പെട്ട തെറ്റ്” എന്ന പരിധിയിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയ നൈതികത “ഒഴിവാക്കാവുന്ന അപകടം” കൂടി പരിഗണിക്കുന്നു. ഒരു പാലം തകർന്നശേഷം ഉത്തരവാദിയെ കണ്ടെത്തുന്നത് നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്വത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. പാലം തകരാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് മുൻകൂട്ടി തിരിച്ചറിഞ്ഞ് സുരക്ഷാ പരിശോധന നടത്തുന്നത് ഭരണപരമായ വിവേകമാണ്. അതുപോലെ തന്നെ, ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകന്റെ കാര്യത്തിൽ അഴിമതി തെളിയിച്ചശേഷം നടപടി സ്വീകരിക്കുന്നതിനു പുറമേ, അഴിമതിയുടെ സാധ്യതയോ പ്രതീതിയോ ഉണ്ടാകാതിരിക്കാനുള്ള മുൻകരുതൽ സംവിധാനങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതും പൊതുഭരണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വമാണ്.

അതിനാൽ ഭാവിയിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിന് “പ്രതികരണ രാഷ്ട്രീയം” മാത്രം മതിയാകില്ല; മുൻകരുതൽ രാഷ്ട്രീയം ആവശ്യമാണ്. ആരോപണം ഉയർന്നശേഷം വിശദീകരണം നൽകുക എന്നത് പഴയ രീതിയാണ്. ആരോപണം ഉയരാൻ ഇടയാക്കുന്ന സാഹചര്യം തന്നെ മുൻകൂട്ടി തിരിച്ചറിഞ്ഞ് സുതാര്യമായ നടപടിക്രമം സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ് പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം. താൽപര്യസംഘർഷം തിരിച്ചറിയുക, അത് വെളിപ്പെടുത്തുക, ആവശ്യമായിടത്ത് തീരുമാനത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറുക, സ്വതന്ത്ര പരിശോധനയ്ക്ക് അവസരം നൽകുക തുടങ്ങിയ നടപടികൾ ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. OECDയുടെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളും യഥാർത്ഥമോ സാധ്യതയുള്ളതോ ആയ താൽപര്യസംഘർഷങ്ങളെ മുൻകൂട്ടി തിരിച്ചറിയുകയും വെളിപ്പെടുത്തുകയും കൈകാര്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്യേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഇവിടെ ഒരു കൂടുതൽ ആഴത്തിലുള്ള ചോദ്യം ഉയരുന്നു: പൊതുപദവിയിലുള്ള ഒരാളുടെ സ്വകാര്യ ജീവിതത്തിന് എത്രമാത്രം പൊതുനൈതിക നിയന്ത്രണം ഉണ്ടായിരിക്കണം? ഇതിന് രണ്ട് അതിരുകളുണ്ട്. ഒരു വശത്ത്, രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകന്റെ സ്വകാര്യജീവിതം മുഴുവൻ പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കുന്ന സമീപനമുണ്ട്. അത് വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും ജനാധിപത്യത്തിനും വിരുദ്ധമാണ്. മറുവശത്ത്, “ഇത് എന്റെ സ്വകാര്യ കാര്യമാണെന്ന്” പറഞ്ഞ് പൊതുപദവിയുമായി ബന്ധപ്പെടുന്ന എല്ലാ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളെയും പരിശോധനയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കുന്ന സമീപനമുണ്ട്. അതും ശരിയല്ല.

ശരിയായ സമീപനം പ്രസക്തിയുടെ തത്വം ആയിരിക്കണം. ഒരു സ്വകാര്യ പ്രവർത്തനം പൊതുപദവിയുടെ ഔദ്യോഗിക ഉത്തരവാദിത്വവുമായി ബന്ധപ്പെടാത്തിടത്തോളം അത് സ്വകാര്യ മേഖലയിലാണ്. എന്നാൽ ആ സ്വകാര്യ താൽപര്യം പൊതുതീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കാനോ സ്വാധീനിക്കുന്നതായി തോന്നാനോ കഴിയുന്ന ഘട്ടത്തിൽ അത് പൊതുനൈതിക പരിശോധനയുടെ വിഷയമാകുന്നു. ഇതിലൂടെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യവും പൊതുതാൽപര്യവും തമ്മിൽ ഒരു യുക്തിസഹമായ അതിർത്തി നിർണ്ണയിക്കാം.

ഇതുതന്നെയാണ് കുടുംബബന്ധങ്ങളുടെ കാര്യത്തിലും ബാധകമാകുന്നത്. രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകന്റെ മകനോ മകളോ ഭാര്യയോ ഭർത്താവോ സഹോദരനോ സഹോദരിയോ സ്വതന്ത്ര വ്യക്തികളാണ്. അവരുടെ ജീവിതം രാഷ്ട്രീയ നേതാവിന്റെ ഔദ്യോഗിക പദവിയുടെ തടവറയാകരുത്. എന്നാൽ കുടുംബാംഗത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനം പൊതുപദവിയുടെ അധികാരപരിധിയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടാൽ, “അത് കുടുംബാംഗത്തിന്റെ സ്വകാര്യ കാര്യമല്ലേ” എന്ന മറുപടി മാത്രം മതിയാകില്ല. കാരണം ഇവിടെ പ്രശ്നം കുടുംബാംഗത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം നിഷേധിക്കുന്നതല്ല; പൊതു അധികാരവും സ്വകാര്യ സാമ്പത്തിക താൽപര്യവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സുതാര്യമായി വേർതിരിക്കുക എന്നതാണ്.

ഇവിടെയാണ് “കുടുംബത്തെ സംരക്ഷിക്കുക” എന്ന രാഷ്ട്രീയ മനോഭാവത്തിനും “പൊതുപദവിയെ സംരക്ഷിക്കുക” എന്ന രാഷ്ട്രീയ മനോഭാവത്തിനും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം വ്യക്തമാകുന്നത്. ഒരു നേതാവ് കുടുംബാംഗത്തെ എല്ലാ വിമർശനങ്ങളിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ അത് സ്വാഭാവികമായ മനുഷ്യപ്രതികരണമായിരിക്കാം. എന്നാൽ പൊതുപദവിയിലുള്ള നേതാവ് ആദ്യം സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് തന്റെ കുടുംബത്തിന്റെ സ്വകാര്യ താൽപര്യത്തെക്കാൾ പൊതുപദവിയുടെ വിശ്വാസ്യതയാണ്. അതുകൊണ്ട് കുടുംബവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ സുതാര്യത സ്വീകരിക്കുന്നത് കുടുംബത്തെ അപമാനിക്കുന്നതല്ല; മറിച്ച് പൊതുപദവിയെയും കുടുംബത്തെയും ഒരുപോലെ അനാവശ്യ രാഷ്ട്രീയ സംശയങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്ന മാർഗ്ഗമാണ്.

ഇവിടെ മറ്റൊരു അടിസ്ഥാനപരമായ വ്യത്യാസം ആവശ്യമാണ്: സ്വകാര്യ താൽപര്യത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം തന്നെ അഴിമതിയല്ല. ഓരോ മനുഷ്യനും സ്വകാര്യ താൽപര്യങ്ങളുള്ളവരാണ്. ഒരു ഡോക്ടർക്ക് കുടുംബമുണ്ട്, ഒരു അഭിഭാഷകന് ബിസിനസ് താൽപര്യങ്ങളുണ്ട്, ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനും കുടുംബബന്ധങ്ങളും സാമ്പത്തിക ജീവിതവുമുണ്ട്. പൊതുപദവിയിലേക്ക് എത്തിയതുകൊണ്ട് സ്വകാര്യ താൽപര്യങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. പ്രശ്നം സ്വകാര്യ താൽപര്യം ഉണ്ടോ എന്നതല്ല; അത് പൊതുതീരുമാനത്തെ അന്യായമായി സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ടോ, സ്വാധീനിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ അങ്ങനെ തോന്നുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടോ എന്നതാണ്. OECDയുടെ സമീപനവും താൽപര്യസംഘർഷത്തെ അഴിമതിയോട് തുല്യമാക്കാതെ, ശരിയായി കൈകാര്യം ചെയ്യേണ്ട ഒരു പൊതുസത്യസന്ധതാ അപകടമായി കാണുന്നു.

ഈ ചിന്ത രാഷ്ട്രീയവിമർശനത്തിലും പ്രയോഗിക്കണം. ഒരു കുടുംബാംഗത്തിന് ഒരു വ്യവസായിയുമായി ബിസിനസ് ബന്ധമുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയതുകൊണ്ട് മാത്രം “അഴിമതി” എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത് ബൗദ്ധികമായി ദുർബലമായ വാദമാണ്. അതുപോലെ “ബിസിനസ് ബന്ധം നിയമപരമാണ്” എന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ട് അതിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന രാഷ്ട്രീയ സംശയങ്ങളെല്ലാം തള്ളിക്കളയുന്നതും അപൂർണ്ണമായ വാദമാണ്. ശരിയായ വിശകലനം ചോദിക്കേണ്ടത്: ഇടപാടിന്റെ സ്വഭാവം എന്താണ്? അതിന് യഥാർത്ഥ സാമ്പത്തിക അടിത്തറയുണ്ടോ? സേവനം നൽകിയിട്ടുണ്ടോ? പണം എങ്ങനെ കൈമാറി? ബന്ധപ്പെട്ട പൊതുപദവിയുമായി എന്തെങ്കിലും ഔദ്യോഗിക തീരുമാനബന്ധമുണ്ടോ? തീരുമാനപ്രക്രിയയിൽ സ്വാധീനം ഉണ്ടായിരുന്നോ? താൽപര്യസംഘർഷം വെളിപ്പെടുത്തിയിരുന്നോ? തീരുമാനത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ടായിരുന്നോ? ഇതുപോലുള്ള ചോദ്യങ്ങളാണ് യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ അന്വേഷണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം.

ഇതോടെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിൽ തെളിവിന്റെ പടവുകൾ എന്ന ഒരു ആശയം ആവശ്യമായി വരുന്നു. ഒരു അഭ്യൂഹം ഒരു വസ്തുതയല്ല. ഒരു ആരോപണം ഒരു തെളിവല്ല. ഒരു രേഖ ഒരു തെളിവായിരിക്കാം, പക്ഷേ അതിന്റെ അർത്ഥം സന്ദർഭത്തിൽ പരിശോധിക്കണം. ഒരു സാമ്പത്തിക ഇടപാട് നടന്നുവെന്നത് ഒരു വസ്തുതയായിരിക്കാം; എന്നാൽ ആ ഇടപാട് അഴിമതിയാണെന്ന് തെളിയിക്കാൻ അധിക വസ്തുതകളും ബന്ധങ്ങളും ആവശ്യമാണ്. അതുകൊണ്ട് ഭാവിയിലെ രാഷ്ട്രീയ സംവാദം “ആരോപണം ശരിയോ തെറ്റോ?” എന്ന ഇരട്ട ചോദ്യത്തിൽ നിന്ന് “ഈ അവകാശവാദത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന തെളിവിന്റെ നിലവാരം എന്താണ്?” എന്ന ശാസ്ത്രീയ രീതിയിലേക്ക് മാറണം.

ഇതാണ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ജ്ഞാനശാസ്ത്രപരമായ സത്യസന്ധത എന്ന ആശയത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം. രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ സ്വന്തം വിശ്വാസത്തിന് അനുകൂലമായ വിവരങ്ങൾ മാത്രം സ്വീകരിക്കുകയും പ്രതികൂലമായ വിവരങ്ങളെല്ലാം തള്ളിക്കളയുകയും ചെയ്താൽ അദ്ദേഹം രാഷ്ട്രീയപ്രചാരകനായി മാത്രം മാറുന്നു. സത്യാന്വേഷിയായ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ തന്റെ സ്വന്തം വാദത്തെ പോലും ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള കഴിവ് നിലനിർത്തണം. “എന്റെ എതിരാളി പറയുന്നത് തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിക്കേണ്ടത് എന്റെ കടമ” എന്നതിനു പകരം “എന്റെ വാദം ശരിയാണെന്ന് തെളിയിക്കാൻ എനിക്ക് എന്ത് തെളിവുണ്ട്?” എന്ന ചോദ്യം ചോദിക്കണം.

ഇത്തരം ഒരു സംസ്കാരം പാർട്ടിക്കുള്ളിലും വളരണം. പാർട്ടി നേതാവിന്റെ തീരുമാനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത് ശത്രുതയല്ല. പലപ്പോഴും അത് പാർട്ടിയോടുള്ള യഥാർത്ഥ ഉത്തരവാദിത്വമാണ്. ഒരു നേതാവിനോട് “ഇത് നിയമപരമാണ്” എന്ന് പറയുന്നതിനേക്കാൾ “ഇത് നിയമപരമാണെങ്കിലും രാഷ്ട്രീയമായി അപകടകരമാണ്” എന്ന് പറയാൻ കഴിയുന്ന സഹപ്രവർത്തകരാണ് ഒരു നേതാവിന്റെ യഥാർത്ഥ സംരക്ഷണം. കാരണം നേതാവിനെ താൽക്കാലിക വിമർശനത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതിനെക്കാൾ പ്രധാനമാണ് ഭാവിയിലെ വലിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നത്.

ഇവിടെ നിന്ന് ആന്തരിക ജനാധിപത്യം എന്ന പ്രശ്നവും ഉയരുന്നു. ഒരു പാർട്ടിയിൽ നേതാവിനെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യമുണ്ടെങ്കിൽ, പുറത്തുനിന്നുള്ള വിമർശനം വളരുമ്പോഴേക്കും തിരുത്താനുള്ള അവസരം നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കും. നേതാവിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള “അതെ” സംസ്കാരം വ്യക്തിയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതുപോലെ തോന്നിയാലും സ്ഥാപനത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു. യഥാർത്ഥ സംഘടനാ ശക്തി നേതാവിനെ എതിർക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യത്തിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്. തെറ്റായ തീരുമാനങ്ങൾ നേരത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്ന സംവിധാനം ഉള്ള പാർട്ടിയാണ് ദീർഘകാലത്ത് കൂടുതൽ ശക്തമായ പാർട്ടി.

ഇതോടൊപ്പം രാഷ്ട്രീയ ധനസ്രോതസ്സുകളുടെ സുതാര്യതയും പ്രധാനമാകുന്നു. സ്വകാര്യ പണവും പൊതുതാൽപര്യവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി കുടുംബബന്ധങ്ങളിൽ മാത്രം അവസാനിക്കുന്നില്ല. രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ ധനസമാഹരണം, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചെലവ്, ലോബിയിംഗ്, വ്യവസായ-രാഷ്ട്രീയ ബന്ധങ്ങൾ, സർക്കാർ കരാറുകൾ, ഭൂമി-ഖനനം-പ്രകൃതി വിഭവങ്ങൾ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ സ്വകാര്യ താൽപര്യങ്ങൾ പൊതുനയത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന സാധ്യത കൂടുതലാണ്. പൊതുസത്യസന്ധതാ സംവിധാനങ്ങൾ അതുകൊണ്ട് വ്യക്തിഗത അഴിമതി തടയുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ നയനിർമ്മാണത്തെ പ്രത്യേക താൽപര്യങ്ങൾ “കയ്യടക്കുന്നത്” തടയുന്നതിലേക്കും വ്യാപിക്കണം.

OECD(Organisation for Economic Co-operation and Development) 1961-ൽ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ട ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനയാണ്. അവർ സാമ്പത്തിക നയങ്ങൾക്കു പുറമേ ഭരണനിലവാരം, പൊതുസത്യസന്ധത, അഴിമതി വിരുദ്ധ സംവിധാനം, താൽപര്യസംഘർഷ നിയന്ത്രണം, രാഷ്ട്രീയ ധനസുതാര്യത, പൊതുഭരണ ഉത്തരവാദിത്വം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിലും വിപുലമായ മാനദണ്ഡങ്ങളും പഠനങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു. OECDയുടെ നിർവചനപ്രകാരം, ഒരു പൊതുപ്രവർത്തകന്റെ സ്വകാര്യ താൽപര്യങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൊതുപദവിയിലെ കടമകളും തമ്മിൽ സംഘർഷമുണ്ടാകുകയും ആ സ്വകാര്യ താൽപര്യങ്ങൾ ഔദ്യോഗിക ചുമതലകളുടെ നിർവഹണത്തെ അന്യായമായി സ്വാധീനിക്കാൻ കഴിയുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യമാണ് conflict of interest. എന്നാൽ അത്തരം താൽപര്യസംഘർഷം ഉണ്ടായെന്നത് സ്വതവേ അഴിമതി നടന്നുവെന്നർത്ഥമല്ല.

ഇത് നമ്മുടെ ചർച്ചയ്ക്ക് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ശാസ്ത്രീയ-രാഷ്ട്രീയ വ്യത്യാസം നൽകുന്നു. OECD വ്യക്തമായി actual conflict, apparent conflict, potential conflict എന്നിങ്ങനെ വ്യത്യാസപ്പെടുത്തുന്നു. യഥാർത്ഥ താൽപര്യസംഘർഷത്തിൽ സ്വകാര്യ താൽപര്യം ഔദ്യോഗിക കടമയുമായി യഥാർത്ഥത്തിൽ ഏറ്റുമുട്ടുന്നു. Apparent conflict എന്നത് യഥാർത്ഥത്തിൽ അന്യായ സ്വാധീനം ഉണ്ടായിട്ടില്ലെങ്കിലും, ലഭ്യമായ സാഹചര്യങ്ങൾ നോക്കുമ്പോൾ അങ്ങനെ തോന്നാവുന്ന അവസ്ഥയാണ്. Potential conflict ഭാവിയിൽ ഒരു പ്രത്യേക ഔദ്യോഗിക ഉത്തരവാദിത്വം ഏറ്റെടുക്കുമ്പോൾ താൽപര്യസംഘർഷം ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുള്ള അവസ്ഥയാണ്.

ഇതിൽ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ കാര്യം കുടുംബബന്ധങ്ങളും സ്വകാര്യ താൽപര്യങ്ങളുടെ പരിധിയിൽ വരാം എന്ന OECDയുടെ നിലപാടാണ്. സ്വകാര്യ താൽപര്യം എന്നത് വ്യക്തിയുടെ സ്വന്തം സാമ്പത്തിക നേട്ടത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല; കുടുംബബന്ധങ്ങളും വ്യക്തിപരമായ ബന്ധങ്ങളും ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഔദ്യോഗിക തീരുമാനത്തെ അന്യായമായി സ്വാധീനിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ പരിഗണിക്കേണ്ടവയാണെന്ന് OECD വ്യക്തമാക്കുന്നു.

എന്നാൽ അതിന്റെ അർത്ഥം “കുടുംബാംഗം എന്തെങ്കിലും ബിസിനസ് ചെയ്താൽ അത് അഴിമതിയാണ്” എന്നല്ല. അതിനു വിപരീതമായി, OECDയുടെ സമീപനം വളരെ സമതുലിതമാണ്: സ്വകാര്യ താൽപര്യങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കുക എന്നതല്ല ലക്ഷ്യം; അവ പൊതുകടമയെ ബാധിക്കാത്തവിധം തിരിച്ചറിയുകയും വെളിപ്പെടുത്തുകയും നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്. ആവശ്യമെങ്കിൽ തീരുമാനപ്രക്രിയയിൽ നിന്ന് പിന്മാറൽ (recusal), ചില വിവരങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം നിയന്ത്രിക്കൽ, താൽപര്യം വിറ്റൊഴിയൽ തുടങ്ങിയ മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാമെന്നും OECD പറയുന്നു.

ഇതോടൊപ്പം OECDയുടെ Public Integrity Handbook ഒരു കൂടുതൽ വിശാലമായ ആശയം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. Public integrity എന്നത് പൊതുമേഖലയിൽ സ്വകാര്യ താൽപര്യങ്ങൾക്ക് മുകളിൽ പൊതുതാൽപര്യത്തെ മുൻഗണന നൽകുന്ന പങ്കിട്ട നൈതിക മൂല്യങ്ങളോടും തത്വങ്ങളോടും മാനദണ്ഡങ്ങളോടും സ്ഥിരമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്ന പ്രവർത്തനമാണ്. അതായത്, പൊതുസത്യസന്ധത എന്നത് “കൈക്കൂലി വാങ്ങാതിരിക്കുക” എന്നതിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല; അധികാരം പൊതുതാൽപര്യത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുക, താൽപര്യസംഘർഷം കൈകാര്യം ചെയ്യുക, പൊതുപരിശോധനയെ നേരിടാൻ കഴിയുന്ന രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുക എന്നിവയും അതിന്റെ ഭാഗമാണ്.

ഇതാണ് നമ്മുടെ ലേഖനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന വാദത്തെ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുന്നത്. ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവിനെ അഴിമതിക്കാരനെന്ന് വിളിക്കാൻ തെളിവ് ആവശ്യമാണ്; എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിൽ താൽപര്യസംഘർഷത്തിന്റെ സാധ്യതയുണ്ടോ, സുതാര്യത കൂടുതൽ വേണമോ, രാഷ്ട്രീയ ജാഗ്രത കുറവായിരുന്നോ എന്ന് ചോദിക്കാൻ അഴിമതി തെളിയിക്കേണ്ടതില്ല. ഈ രണ്ടിനെയും വേർതിരിച്ചറിയുകയാണ് പക്വമായ രാഷ്ട്രീയ വിമർശനം.

OECD മറ്റൊരു പ്രധാന തത്വവും മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു: ഉയർന്ന പദവിയിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ ഉയർന്ന സത്യസന്ധതാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിക്കാം. കാരണം അവരുടെ തീരുമാനങ്ങളുടെ സ്വാധീനം കൂടുതൽ വ്യാപകമാണ്. അതിനാൽ ഉയർന്ന പദവിയും ഉയർന്ന അധികാരവും കൂടുന്തോറും താൽപര്യസംഘർഷം, സ്വത്ത്-താൽപര്യ വെളിപ്പെടുത്തൽ, ഔദ്യോഗിക തീരുമാനങ്ങളിൽ നിന്ന് പിന്മാറ്റം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ കൂടുതൽ കർശനമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ആവശ്യമായി വരാം. OECDയും താൽപര്യസംഘർഷ നിയന്ത്രണത്തോടൊപ്പം ലോബിയിംഗ്, രാഷ്ട്രീയ ധനസഹായം, പൊതുനയത്തിൽ പ്രത്യേക താൽപര്യങ്ങളുടെ പിടിമുറുക്കം എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പ്രത്യേകം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

ഇത് ജനാധിപത്യത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന പ്രശ്നത്തിലേക്ക് നമ്മെ നയിക്കുന്നു: അധികാരം പിടിച്ചെടുക്കുന്നതും നയം പിടിച്ചെടുക്കുന്നതും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം. അഴിമതി എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരാൾക്ക് നേരിട്ട് പണം നൽകുന്ന രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടണമെന്നില്ല. ചിലപ്പോൾ ഒരു പ്രത്യേക വ്യവസായത്തിന്റെ താൽപര്യങ്ങൾ പൊതുനയത്തിൽ അസാധാരണമായ സ്വാധീനം നേടുന്നതായിരിക്കാം പ്രശ്നം. ചിലപ്പോൾ നിയമങ്ങൾ പൊതുതാൽപര്യത്തിന്റെ പേരിൽ രൂപപ്പെടുമ്പോഴും അതിന്റെ പ്രയോജനം വളരെ ചുരുങ്ങിയ ഒരു വിഭാഗത്തിന് ലഭിച്ചേക്കാം. അതുകൊണ്ട് അഴിമതിവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തിന് “ആരാണ് പണം വാങ്ങിയത്?” എന്ന ചോദ്യത്തോടൊപ്പം “ആരുടെ താൽപര്യമാണ് നയത്തിൽ അമിതമായി പ്രതിഫലിക്കുന്നത്?” എന്ന ചോദ്യവും ചോദിക്കേണ്ടിവരും.

ഇതോടെ രാഷ്ട്രീയ സത്യസന്ധത വ്യക്തിപരമായ ധാർമ്മികതയിൽ നിന്ന് ഘടനാപരമായ രാഷ്ട്രീയ സാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തിലേക്ക് വികസിക്കുന്നു. ഒരു വ്യക്തി സത്യസന്ധനായിരിക്കാം; എന്നാൽ അയാൾ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംവിധാനത്തിൽ സുതാര്യതയില്ലെങ്കിൽ സ്വകാര്യ താൽപര്യങ്ങൾക്ക് സ്വാധീനം നേടാൻ കഴിയും. അതുകൊണ്ട് അഴിമതിയെ വ്യക്തികളുടെ ദുഷ്പ്രവണതയായി മാത്രം കാണുന്ന സമീപനം അപര്യാപ്തമാണ്. അധികാരഘടനകൾ, സാമ്പത്തിക അസമത്വങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയ ധനസ്രോതസ്സുകൾ, നിയന്ത്രണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം, മാധ്യമ ഉടമസ്ഥത, ലോബിയിംഗ്, കരാർ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവയും പരിശോധിക്കണം.

അതുകൊണ്ട് ഭാവിയിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർക്ക് വേണ്ടത് “നല്ല വ്യക്തികൾ” മാത്രം അല്ല; നല്ല സംവിധാനങ്ങൾ കൂടിയാണ്. സത്യസന്ധനായ ഒരു മന്ത്രി നല്ലതാണ്. എന്നാൽ മന്ത്രി മാറിയാലും താൽപര്യസംഘർഷം തടയുന്ന നിയമം നിലനിൽക്കുന്നതാണ് കൂടുതൽ നല്ലത്. സത്യസന്ധനായ ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ നല്ലതാണ്. എന്നാൽ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ മാറിയാലും തീരുമാനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുകയും പരിശോധിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സംവിധാനം നിലനിൽക്കുന്നതാണ് കൂടുതൽ നല്ലത്. വ്യക്തിപരമായ നന്മയെ സ്ഥാപനപരമായ സുരക്ഷയാക്കി മാറ്റുന്നതാണ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പക്വത.

ഇതിന്റെ മറ്റൊരു വശം ഉത്തരവാദിത്വത്തിന്റെ അനുപാതം ആണ്. എല്ലാ പൊതുപ്രവർത്തകർക്കും ഒരേ തരത്തിലുള്ള അപകടസാധ്യതയില്ല. ഒരു സാധാരണ പാർട്ടി പ്രവർത്തകന്റെ സ്വകാര്യ ബിസിനസ് ബന്ധവും ഒരു മന്ത്രിയുടെ കുടുംബത്തിന്റെ അതേ ബന്ധവും ഒരേ രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യാഘാതം ഉണ്ടാക്കണമെന്നില്ല. ഉയർന്ന അധികാരവും ഉയർന്ന തീരുമാനശേഷിയും കൂടുന്തോറും പൊതുസത്യസന്ധതയുടെ പ്രതീക്ഷയും ഉയരണം. OECDയുടെ പൊതുസത്യസന്ധതാ മാർഗ്ഗരേഖകളിലും ഉയർന്ന പദവികളിലും ഉയർന്ന അപകടസാധ്യതയുള്ള സ്ഥാനങ്ങളിലും കൂടുതൽ ശക്തമായ വെളിപ്പെടുത്തൽ-നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങൾ ആവശ്യമായി വരാമെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ട് “എല്ലാവർക്കും ഒരേ നിയമം” എന്നത് മാത്രം മതിയായ തത്വമല്ല; എല്ലാവർക്കും നീതിപൂർവമായെങ്കിലും അപകടാനുപാതികമായ മാനദണ്ഡം വേണം. ഒരു സാധാരണ ഉദ്യോഗസ്ഥനിൽ നിന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന സുതാര്യതയും മുഖ്യമന്ത്രിയിൽ നിന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന സുതാര്യതയും അളവിൽ വ്യത്യസ്തമായേക്കാം. കാരണം അധികാരത്തിന്റെ സ്വാധീനവും തീരുമാനങ്ങളുടെ വ്യാപ്തിയും വ്യത്യസ്തമാണ്.

ഇതിലൂടെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം ഒരു പുതിയ രൂപം നേടുന്നു. “ഞാൻ സത്യസന്ധനാണ്” എന്ന വ്യക്തിപരമായ അവകാശവാദത്തിൽ നിന്ന് “എന്റെ പ്രവർത്തനം പൊതുപരിശോധനയെ അതിജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന രീതിയിലാണ്” എന്ന സ്ഥാപനപരമായ ഉത്തരവാദിത്വത്തിലേക്ക് മാറണം. OECDയുടെ പൊതുസത്യസന്ധതാ നിർവചനത്തിലും പൊതുതാൽപര്യത്തിന് മുൻഗണന നൽകുന്നതോടൊപ്പം, ഒരാളുടെ പ്രവർത്തനം അടുത്ത ദിവസം പൊതുവായി പരിശോധിക്കപ്പെട്ടാലും അതിനെ ന്യായീകരിക്കാൻ കഴിയുന്ന രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കണമെന്ന ആശയം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

ഇതാണ് “പൊതുപരിശോധനാ പരീക്ഷണം” എന്ന ലളിതമായ രാഷ്ട്രീയ മാനദണ്ഡം നൽകുന്നത്. ഒരു തീരുമാനമെടുക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ സ്വയം ചോദിക്കണം: “ഈ തീരുമാനം നാളെ പത്രത്തിന്റെ ഒന്നാം പേജിൽ മുഴുവൻ വിവരങ്ങളോടും കൂടി വന്നാൽ, ഞാൻ ഇതേ തീരുമാനത്തെ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ ന്യായീകരിക്കുമോ?” ഉത്തരം ഇല്ലെങ്കിൽ നിയമപരമായിരുന്നാലും തീരുമാനം വീണ്ടും പരിശോധിക്കണം. കാരണം പൊതുപദവിയിലുള്ള വ്യക്തിയുടെ പ്രവർത്തനം രഹസ്യത്തിൽ മാത്രം ശരിയായിരിക്കേണ്ടതല്ല; പൊതുപരിശോധനയിലും അതിന് നിലനിൽക്കാൻ കഴിയണം.

അവസാനമായി, ഇതെല്ലാം ഒരു പ്രത്യേക വ്യക്തിയെ കുറ്റക്കാരനാക്കാനോ കുറ്റവിമുക്തനാക്കാനോ ഉള്ള വാദമല്ല. മറിച്ച് വ്യക്തികളെക്കാൾ വലുതായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ തത്വത്തിലേക്കാണ് ഇത് നമ്മെ നയിക്കുന്നത്. തെളിവില്ലാതെ ഒരാളെ അഴിമതിക്കാരനെന്ന് വിളിക്കുന്നത് അനീതി; എന്നാൽ തെളിവില്ലാത്ത കുറ്റം ചുമത്താൻ കഴിയില്ല എന്ന കാരണത്താൽ രാഷ്ട്രീയ ജാഗ്രതയുടെ ആവശ്യകത ഇല്ലാതാക്കുന്നതും തെറ്റാണ്. കുറ്റം തെളിയിക്കുന്നതിനുള്ള മാനദണ്ഡവും പൊതുവിശ്വാസം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള മാനദണ്ഡവും വ്യത്യസ്തമാണ്. ഒന്നിന് നിയമപരമായ തെളിവ് ആവശ്യമാണ്; മറ്റൊന്നിന് സുതാര്യതയും മുൻകരുതലും ഉത്തരവാദിത്വവും ആവശ്യമാണ്.

ഭാവിയിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ ഈ വ്യത്യാസം ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കേണ്ടതാണ്. അഴിമതി തെളിയുന്നതുവരെ കാത്തിരിക്കേണ്ട ഒരു രാഷ്ട്രീയമല്ല നമുക്ക് വേണ്ടത്; അഴിമതിക്ക് അവസരം കുറയ്ക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയമാണ് വേണ്ടത്. ആരോപണം ഉയർന്നശേഷം പ്രതിരോധിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയമല്ല വേണ്ടത്; ആരോപണം ഉയരാൻ ഇടയാക്കുന്ന ഘടനാപരമായ അസ്‌പഷ്‌ടതകൾ മുൻകൂട്ടി നീക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയമാണ് വേണ്ടത്. സ്വന്തം നേതാവിനെ അന്ധമായി സംരക്ഷിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയമല്ല വേണ്ടത്; നേതാവിനോട് അസൗകര്യകരമായ സത്യം പറയാൻ കഴിയുന്ന രാഷ്ട്രീയമാണ് വേണ്ടത്. എതിരാളിയെ നശിപ്പിക്കാൻ ആരോപണങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയമല്ല വേണ്ടത്; തെളിവുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി അധികാരത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന രാഷ്ട്രീയമാണ് വേണ്ടത്.

അവസാനം, പൊതുജീവിതത്തിലെ യഥാർത്ഥ സത്യസന്ധതയെ ഒരു വാചകത്തിൽ ചുരുക്കണമെങ്കിൽ അത് ഇങ്ങനെയായിരിക്കും: “ഞാൻ തെറ്റ് ചെയ്തിട്ടില്ല” എന്നതിൽ നിന്ന് “എന്റെ അധികാരം പൊതുതാൽപര്യത്തിന് വിരുദ്ധമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന സാഹചര്യം പോലും ഞാൻ അനുവദിക്കില്ല” എന്ന നിലയിലേക്കുള്ള ഉയർച്ചയാണ് രാഷ്ട്രീയ സത്യസന്ധത.

അത് വ്യക്തിപരമായ സദാചാരത്തിന്റെ പ്രശ്നം മാത്രമല്ല; രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിന്റെ പരിണാമമാണ്. അതിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ തെളിവ്, സുതാര്യത, താൽപര്യസംഘർഷ നിയന്ത്രണം, സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം, പൊതുപരിശോധന, അധികാരത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം, രാഷ്ട്രീയ സമത്വം എന്നിവ നിലകൊള്ളണം. അങ്ങനെ മാത്രമേ രാഷ്ട്രീയം വ്യക്തികളുടെ നന്മയിലും ദോഷത്തിലും ആശ്രയിക്കുന്ന സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് പൊതുതാൽപര്യത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്ന ശക്തമായ ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സംവിധാനമായി മാറുകയുള്ളൂ.

ഭാവിയിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകന്റെ യഥാർത്ഥ പരീക്ഷണം അതിനാൽ “അദ്ദേഹം അഴിമതി ചെയ്തോ?” എന്ന ഒറ്റ ചോദ്യത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നില്ല. അതിനൊപ്പം “അഴിമതിക്ക് അവസരം ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ അദ്ദേഹം എന്ത് ചെയ്തു?”, “താൽപര്യസംഘർഷം ഉണ്ടായപ്പോൾ അത് വെളിപ്പെടുത്തിയോ?”, “സംശയം ഉണ്ടാകാവുന്ന സാഹചര്യങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി തിരിച്ചറിഞ്ഞോ?”, “സ്വന്തം ആളുകൾക്കും എതിരാളികൾക്കും ഒരേ മാനദണ്ഡം പ്രയോഗിച്ചോ?”, “തന്റെ അധികാരം പരിശോധിക്കാൻ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകിയോ?”, “അധികാരം നഷ്ടപ്പെട്ടാലും താൻ ഇന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്ന അതേ നിയമത്തെ അംഗീകരിക്കുമോ?” എന്നീ ചോദ്യങ്ങളും ചോദിക്കേണ്ടിവരും.

ഈ ചോദ്യങ്ങളാണ് വ്യക്തികേന്ദ്രിത രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് സ്ഥാപനകേന്ദ്രിത രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കുള്ള വഴിത്തിരിവ്. ഈ വഴിത്തിരിവാണ് ഭാവിയിലെ ജനാധിപത്യ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ നൈതിക അടിത്തറ.