ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ യഥാർഥ ശക്തി അതിന്റെ സംഘടനാ ഘടനയുടെ വലുപ്പത്തിലോ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയങ്ങളിലോ പാർട്ടി ഓഫീസുകളുടെ എണ്ണത്തിലോ മാത്രം അളക്കാനാവില്ല. പാർട്ടിയും ബഹുജനങ്ങളും തമ്മിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ജീവിക്കുന്ന, വിശ്വാസപൂർവമായ, നിരന്തരമായ ബന്ധമാണ് അതിന്റെ അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ ശക്തി. പ്രത്യേകിച്ച് സി.പി.എമ്മിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഈ ബന്ധത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കണ്ണി ബ്രാഞ്ചും ലോക്കൽ കമ്മിറ്റിയുമാണ്. സംസ്ഥാനതലത്തിലും ജില്ലാ തലത്തിലും രൂപപ്പെടുന്ന രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകൾ സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നത് പ്രധാനമായും ഈ താഴെത്തട്ടിലുള്ള സംഘടനാ ഘടകങ്ങളിലൂടെയാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ബ്രാഞ്ച്–ലോക്കൽ തല പ്രവർത്തകർ ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകുമ്പോൾ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനത്തിലും ക്രമേണ ക്ഷയം സംഭവിക്കും; മറിച്ച് ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെന്ന് അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങളിലും സന്തോഷങ്ങളിലും ദുഃഖങ്ങളിലും പോരാട്ടങ്ങളിലും പങ്കാളികളാകുമ്പോൾ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യതയും സംഘടനാ ശക്തിയും ഒരേസമയം വളരും. ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് ജനങ്ങളുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുക എന്നത് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് വോട്ട് അഭ്യർഥിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രചാരണരീതി മാത്രമല്ല; ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് രാഷ്ട്രീയമായി പഠിക്കുകയും അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങളെ വർഗപരമായി മനസ്സിലാക്കുകയും അവരെ സംഘടിതമായ ഇടപെടലുകളിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന നിരന്തരമായ രാഷ്ട്രീയപ്രക്രിയയാണ്.
മാർക്സിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനപരമായ ഒരു പാഠം ഇതാണ്: സമൂഹത്തെ മാറ്റാൻ ശ്രമിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയത്തിന് ആദ്യം സമൂഹത്തെ ശരിയായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയണം. സമൂഹത്തെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഏറ്റവും വിശ്വസനീയമായ മാർഗം അതിലെ മനുഷ്യരുമായി നേരിട്ട് ഇടപഴകുക എന്നതാണ്. ഒരു ബ്രാഞ്ച് പ്രവർത്തകന് തന്റെ പ്രദേശത്തെ തൊഴിലാളിയുടെ തൊഴിൽപ്രശ്നം, കർഷകന്റെ ഉൽപ്പാദനച്ചെലവ്, ചെറുകിട വ്യാപാരിയുടെ പ്രതിസന്ധി, യുവാക്കളുടെ തൊഴിലില്ലായ്മ, വിദ്യാർഥികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസപ്രശ്നം, സ്ത്രീകളുടെ സുരക്ഷയും തൊഴിലും, വയോജനങ്ങളുടെ ജീവിതപ്രശ്നങ്ങൾ, സാധാരണ കുടുംബങ്ങൾ നേരിടുന്ന സാമ്പത്തിക സമ്മർദം എന്നിവ നേരിട്ട് മനസ്സിലാകുന്നില്ലെങ്കിൽ ആ പ്രദേശത്തിന്റെ യഥാർഥ സാമൂഹികാവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് പാർട്ടിക്ക് കൃത്യമായ ധാരണ ഉണ്ടാകില്ല. ഔദ്യോഗിക റിപ്പോർട്ടുകളും കണക്കുകളും മാധ്യമവാർത്തകളും സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിലെ ചർച്ചകളും പാർട്ടിക്ക് ആവശ്യമായ വിവരങ്ങൾ നൽകുമെങ്കിലും അവയ്ക്ക് പകരം വയ്ക്കാനാവാത്ത ഒരു അറിവുണ്ട്—ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് ലഭിക്കുന്ന അറിവ്. അതുകൊണ്ടാണ് ബഹുജനങ്ങളുമായുള്ള ദൈനംദിന ബന്ധം ഒരു സംഘടനാപരമായ ചുമതല മാത്രമല്ലാത്തത്; പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയബോധം നിരന്തരം പുതുക്കുന്ന ഒരു പഠനപ്രക്രിയ കൂടിയാകുന്നത്.
ഇവിടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മാറ്റം ജനബന്ധത്തെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കേന്ദ്രീകൃതമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ നിന്ന് ദൈനംദിന രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനമായി മാറ്റുക എന്നതാണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രഖ്യാപിക്കുമ്പോൾ വീടുതോറും കയറി വോട്ട് ചോദിക്കുകയും അതിനുശേഷം ജനജീവിതത്തിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രീതി ദീർഘകാല ജനവിശ്വാസം സൃഷ്ടിക്കില്ല. ജനങ്ങൾ വളരെ വേഗത്തിൽ തിരിച്ചറിയും—ആരാണ് വോട്ടിനുവേണ്ടി മാത്രം തങ്ങളെ സമീപിക്കുന്നത്, ആരാണ് തങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ യഥാർഥമായി ഇടപെടുന്നത് എന്ന്. അതുകൊണ്ട് ഒരു ബ്രാഞ്ച് പ്രവർത്തകന്റെ ജനബന്ധം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്തെ പരിപാടിയാകാതെ വർഷം മുഴുവൻ തുടരുന്ന സ്വാഭാവിക സാമൂഹികബന്ധമായിരിക്കണം. ഒരു കുടുംബത്തിൽ ഒരു പ്രശ്നമുണ്ടാകുമ്പോൾ, ഒരു തൊഴിലാളിക്ക് തൊഴിൽസ്ഥലത്ത് അനീതി നേരിടുമ്പോൾ, ഒരു പ്രദേശത്ത് കുടിവെള്ളമോ റോഡോ മാലിന്യമോ പൊതുഗതാഗതമോ സംബന്ധിച്ച പ്രശ്നമുണ്ടാകുമ്പോൾ, ഒരു വിദ്യാർഥിക്ക് വിദ്യാഭ്യാസസഹായം ആവശ്യമാകുമ്പോൾ, ഒരു വയോജനത്തിന് സർക്കാർ സേവനം ലഭിക്കുന്നതിൽ തടസ്സമുണ്ടാകുമ്പോൾ, ഒരു യുവാവിന് തൊഴിൽ സംബന്ധമായ മാർഗനിർദേശം ആവശ്യമാകുമ്പോൾ—പാർട്ടി പ്രവർത്തകന്റെ സാന്നിധ്യം ജനങ്ങൾക്ക് അനുഭവപ്പെടണം. ഇതിലൂടെ പാർട്ടി ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സംഘടനയായി മാത്രമല്ല, അവരുടെ സാമൂഹിക ജീവിതത്തിലെ വിശ്വസനീയമായ ഒരു കൂട്ടായ്മയായി മാറുന്നു.
എന്നാൽ ജനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നതിന്റെ അർഥം പാർട്ടി പറയുന്നത് ജനങ്ങളോട് പറഞ്ഞുകൊടുക്കുക എന്ന ഏകപക്ഷീയമായ പ്രക്രിയയല്ല. ആദ്യം കേൾക്കുക, പിന്നീട് സംസാരിക്കുക എന്ന സംസ്കാരം ബ്രാഞ്ച്–ലോക്കൽ തലത്തിൽ വളർത്തേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ജനങ്ങളെ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ “പാർട്ടിയുടെ നിലപാട് എന്താണ്?” എന്ന് വിശദീകരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് “നിങ്ങളുടെ പ്രധാന പ്രശ്നം എന്താണ്?”, “ഈ പ്രദേശത്ത് അടിയന്തരമായി പരിഹരിക്കേണ്ടത് എന്താണ്?”, “ഭരണസംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് എന്തെങ്കിലും ബുദ്ധിമുട്ട് നേരിടുന്നുണ്ടോ?”, “പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ നിങ്ങൾക്ക് എന്തെങ്കിലും കുറവ് തോന്നുന്നുണ്ടോ?” എന്നിങ്ങനെ ചോദിക്കാനും കേൾക്കാനും പ്രവർത്തകർ തയ്യാറാകണം. പ്രത്യേകിച്ച് പാർട്ടിയെ വിമർശിക്കുന്നവരോട് പ്രതിരോധപരമായോ ശത്രുതാപരമായോ പെരുമാറുന്നത് ഒഴിവാക്കണം. വിമർശനം തെറ്റാണെന്ന് തോന്നിയാൽ പോലും ആദ്യം അതിന്റെ കാരണം മനസ്സിലാക്കണം; അതിൽ വസ്തുതയുണ്ടെങ്കിൽ അംഗീകരിക്കാനും തിരുത്താനും രാഷ്ട്രീയ ധൈര്യം വേണം. ജനങ്ങളുടെ വിമർശനം പാർട്ടിക്കെതിരായ ആക്രമണം മാത്രമായി കാണാതെ പാർട്ടിയുടെ സ്വയംതിരുത്തലിനുള്ള വിവരമായി കാണുന്ന സംസ്കാരം വളർത്തേണ്ടതുണ്ട്. ജനങ്ങൾ പറയുന്നതെല്ലാം ശരിയാണെന്ന് കരുതേണ്ടതില്ല; എന്നാൽ ജനങ്ങൾ പറയുന്നത് കേൾക്കാതിരിക്കുന്ന ഒരു പാർട്ടിക്ക് സ്വന്തം തെറ്റുകൾ തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവ് ക്രമേണ നഷ്ടപ്പെടും.
ഈ ലക്ഷ്യത്തോടെ ഓരോ ബ്രാഞ്ചും സ്വന്തം പ്രദേശത്തിനായി ഒരു സ്ഥിരമായ ജനബന്ധ പ്രവർത്തനപദ്ധതി തയ്യാറാക്കുന്നത് പ്രായോഗികമായി വളരെ പ്രയോജനകരമായിരിക്കും. അത് കണക്കെടുപ്പിനുള്ള ഒരു യാന്ത്രിക സംവിധാനമാകരുത്; പകരം പ്രദേശത്തിന്റെ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യം മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ ഉപാധിയായിരിക്കണം. പ്രദേശത്തെ പ്രധാന തൊഴിലാളി വിഭാഗങ്ങൾ, കർഷകർ, മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ, ചെറുകിട വ്യാപാരികൾ, സ്ത്രീകൾ, യുവാക്കൾ, വിദ്യാർഥികൾ, വയോജനങ്ങൾ, സാമൂഹികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന വിഭാഗങ്ങൾ എന്നിവരുടെ പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുകയും അവയിൽ ഏതാണ് അടിയന്തരമായത്, ഏതാണ് ദീർഘകാലപരമായത്, ഏതാണ് വ്യക്തിഗത പ്രശ്നം, ഏതാണ് പൊതുസാമൂഹിക പ്രശ്നം എന്നിങ്ങനെ വേർതിരിച്ചറിയുകയും വേണം. ഇതിലൂടെ ഓരോ ബ്രാഞ്ചിനും സ്വന്തം പ്രദേശത്തിന്റെ ഒരു ജീവിക്കുന്ന സാമൂഹിക ഭൂപടം രൂപപ്പെടുത്താൻ കഴിയും. വ്യക്തികളുടെ സ്വകാര്യവിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുകയോ സ്വകാര്യജീവിതത്തിൽ അനാവശ്യമായി ഇടപെടുകയോ ചെയ്യാതെ, പൊതുപ്രശ്നങ്ങളും സാമൂഹിക ആവശ്യങ്ങളും മാത്രം മനസ്സിലാക്കുകയും അവയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം വിലയിരുത്തുകയും വേണം.
ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ കേൾക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ അവയെ പ്രശ്നപരിഹാരത്തിലേക്കും കൂട്ടായ ഇടപെടലിലേക്കും കൊണ്ടുപോകുകയാണ് അടുത്ത ഘട്ടം. ഒരു പ്രദേശത്ത് കുടിവെള്ളപ്രശ്നമുണ്ടെങ്കിൽ അത് കേട്ടിട്ട് അവസാനിപ്പിക്കാതെ യഥാർഥ വസ്തുത പരിശോധിക്കുകയും ബന്ധപ്പെട്ട തദ്ദേശസ്ഥാപനത്തെയോ സർക്കാർ വകുപ്പിനെയോ കണ്ടെത്തുകയും ജനങ്ങളുമായി ആലോചിച്ച് ആവശ്യമായ ഇടപെടൽ നടത്തുകയും പരിഹാരത്തിന്റെ പുരോഗതി നിരീക്ഷിക്കുകയും വേണം. തൊഴിലാളിയുടെ പ്രശ്നമാണെങ്കിൽ ബന്ധപ്പെട്ട തൊഴിലാളി സംഘടനയുമായി ബന്ധപ്പെടണം; കർഷകന്റെ പ്രശ്നമാണെങ്കിൽ കർഷക സംഘടനയുമായി ചേർന്ന് ഇടപെടണം; വിദ്യാർഥികളുടെ പ്രശ്നമാണെങ്കിൽ അതത് ജനാധിപത്യ സംഘടനകളുമായി സഹകരിക്കണം. ഇങ്ങനെ “ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നം കണ്ടെത്തുക → വസ്തുത പരിശോധിക്കുക → ജനങ്ങളെ കേൾക്കുക → കൂട്ടായ പരിഹാരമാർഗം കണ്ടെത്തുക → ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനത്തിന് മുന്നിൽ പ്രശ്നം ഉയർത്തുക → പുരോഗതി പരിശോധിക്കുക → ഫലം ജനങ്ങളെ അറിയിക്കുക” എന്ന പ്രവർത്തനരീതി ബ്രാഞ്ചുകളുടെ സ്ഥിരം ശീലമാക്കണം. പാർട്ടിക്ക് നേരിട്ട് പരിഹരിക്കാനാവാത്ത പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ അതും സത്യസന്ധമായി ജനങ്ങളോട് പറയണം. വാഗ്ദാനങ്ങൾ നൽകി പിന്നീട് പാലിക്കാതിരിക്കുന്നത് ജനവിശ്വാസത്തെ കൂടുതൽ ദുർബലപ്പെടുത്തും. സത്യസന്ധമായ പരിമിതികളും തുറന്നുപറയുന്ന രാഷ്ട്രീയമാണ് ദീർഘകാല വിശ്വാസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം.
ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഓരോ പാർട്ടി പ്രവർത്തകനിലും ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം വളർത്തണം—“ഞാൻ ജനങ്ങളെ ബോധവൽക്കരിക്കാൻ പോകുന്നു” എന്നതിനുപകരം “ഞാൻ ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠിക്കാനും അവരോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കാനുമാണ് പോകുന്നത്” എന്ന മനോഭാവം. ജനങ്ങൾ പാർട്ടിയുടെ വാക്കുകൾ കേൾക്കണം എന്ന ആഗ്രഹത്തേക്കാൾ ജനങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ കേൾക്കാനുള്ള താൽപര്യം പ്രവർത്തകനിൽ വളരണം. ഇതിനായി പ്രവർത്തകർക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം നൽകാവുന്നതാണ്. അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുള്ളവരുമായി എങ്ങനെ സംസാരിക്കണം, വിമർശനത്തെ എങ്ങനെ വ്യക്തിപരമാക്കാതെ കൈകാര്യം ചെയ്യണം, വസ്തുതയും അഭ്യൂഹവും എങ്ങനെ വേർതിരിക്കണം, തെറ്റായ വിവരങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ ശാന്തമായും തെളിവോടെയും മറുപടി നൽകണം, സ്ത്രീകളോടും യുവാക്കളോടും വയോജനങ്ങളോടും വ്യത്യസ്ത സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളോടും എങ്ങനെ മാന്യമായി ഇടപെടണം, വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്നവും പൊതുപ്രശ്നവും എങ്ങനെ വേർതിരിച്ചറിയണം, ജനങ്ങളുടെ സ്വകാര്യതയും മാന്യതയും എങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കണം എന്നിവയെല്ലാം കാഡർ പരിശീലനത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കണം. ജനങ്ങളോട് സംസാരിക്കാൻ അറിയുന്ന പ്രവർത്തകൻ മാത്രമല്ല, ജനങ്ങളെ കേൾക്കാനും മനസ്സിലാക്കാനും കഴിയുന്ന പ്രവർത്തകനെയാണ് ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ പാർട്ടിക്ക് ആവശ്യം.
ബഹുജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം പാർട്ടി ഓഫീസുകളിലും പാർട്ടി യോഗങ്ങളിലും മാത്രം ഒതുങ്ങാനും പാടില്ല. ജനങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി കൂടിച്ചേരുന്ന സാമൂഹിക ഇടങ്ങളിലേക്ക് പാർട്ടി പ്രവർത്തകർ ഇറങ്ങിച്ചെല്ലണം. തൊഴിലിടങ്ങൾ, കൃഷിയിടങ്ങൾ, ചന്തകൾ, വായനശാലകൾ, സാംസ്കാരിക വേദികൾ, കായികപ്രവർത്തനങ്ങൾ, വിദ്യാർഥി–യുവജന ഇടങ്ങൾ, സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടായ്മകൾ, നാട്ടിലെ പൊതുപ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയെല്ലാം ജനങ്ങളുമായി സ്വാഭാവികമായ ബന്ധം വളർത്താനുള്ള ഇടങ്ങളാണ്. ഇവിടെ പാർട്ടി പതാകയുമായി മാത്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതിനെക്കാൾ സമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗമായി ജീവിക്കുന്ന പ്രവർത്തകൻ എന്ന നിലയിൽ ഇടപെടുന്നതാണ് കൂടുതൽ ഫലപ്രദം. ഒരു പ്രവർത്തകൻ ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാകുമ്പോഴാണ് രാഷ്ട്രീയബന്ധം വ്യക്തിപരമായ വിശ്വാസബന്ധമായി വളരുന്നത്. അതുപോലെ തന്നെ യുവാക്കളുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ പഴയ രീതിയിലുള്ള രാഷ്ട്രീയയോഗങ്ങൾ മാത്രം ആശ്രയിക്കാനാവില്ല. തൊഴിൽ, വിദ്യാഭ്യാസം, സാങ്കേതികവിദ്യ, സംരംഭകത്വം, കായികം, കല, സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ അവരുടെ താൽപര്യങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കി സംവാദത്തിന്റെയും പങ്കാളിത്തത്തിന്റെയും പുതിയ വേദികൾ സൃഷ്ടിക്കണം.
പാർട്ടിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ബഹുജന സംഘടനകളുടെ പങ്കും ഈ സാഹചര്യത്തിൽ പുനഃപരിശോധിക്കണം. തൊഴിലാളി സംഘടനകൾ തൊഴിലാളികളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ, കർഷക സംഘടനകൾ കർഷകരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ, വിദ്യാർഥി സംഘടനകൾ വിദ്യാർഥികളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ, യുവജന സംഘടനകൾ യുവാക്കളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ, വനിതാ സംഘടനകൾ സ്ത്രീകളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ സ്വതന്ത്രമായി ഉയർത്തിക്കൊണ്ടുവരുന്ന ശക്തമായ ജനാധിപത്യ വേദികളായിരിക്കണം. അവയെ പാർട്ടിയുടെ നേരിട്ടുള്ള ഭരണശാഖകളാക്കി മാറ്റുന്നത് ജനങ്ങളുമായുള്ള സ്വാഭാവിക ബന്ധത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തും. പാർട്ടി ജനസംഘടനകളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനു പകരം അവയിൽ നിന്ന് പഠിക്കുകയും അവയുടെ അനുഭവങ്ങളെ വിശാലമായ രാഷ്ട്രീയവിശകലനത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരികയും വേണം. വിവിധ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉയരുന്ന സ്വതന്ത്രമായ അഭിപ്രായങ്ങളും പരാതികളും പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളെ കൂടുതൽ യാഥാർഥ്യബോധമുള്ളതാക്കും.
ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ നേരിട്ടുള്ള ജനബന്ധത്തോടൊപ്പം ഡിജിറ്റൽ ജനബന്ധത്തിനും വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. എന്നാൽ സാമൂഹ്യമാധ്യമ സാന്നിധ്യം നേരിട്ടുള്ള ജനബന്ധത്തിന് പകരമാകരുത്. സാമൂഹ്യമാധ്യമത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്ന ഒരു ബ്രാഞ്ചിന് പോലും സ്വന്തം പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളുടെ യഥാർഥ പ്രശ്നങ്ങൾ അറിയില്ലെങ്കിൽ ആ ബന്ധത്തിന് ആഴമുണ്ടാകില്ല. മറിച്ച് നേരിട്ടുള്ള ജനബന്ധത്തിലൂടെ മനസ്സിലാക്കിയ യഥാർഥ പ്രശ്നങ്ങളും പാർട്ടി നടത്തിയ ഇടപെടലുകളും കൃത്യമായ വിവരങ്ങളോടെ സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിലൂടെ ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാം. പാർട്ടിക്കെതിരായ വ്യാജപ്രചാരണങ്ങൾക്ക് മറുപടി നൽകുമ്പോൾ വ്യക്തിപരമായ അധിക്ഷേപമോ അപമാനമോ ഒഴിവാക്കി വസ്തുത, തെളിവ്, യുക്തി, രാഷ്ട്രീയ വിശദീകരണം എന്നിവ മുൻനിർത്തണം. ഇതിലൂടെ സാമൂഹ്യമാധ്യമപ്രവർത്തനവും ഭൂതല ജനബന്ധവും പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു സംവിധാനം സൃഷ്ടിക്കാം.
പ്രത്യേകിച്ച് ഭരണത്തിലുള്ള സാഹചര്യത്തിൽ പാർട്ടി–ഭരണകൂട ബന്ധം വളരെ സൂക്ഷ്മമായി കൈകാര്യം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. പാർട്ടി പ്രവർത്തകൻ ഭരണകൂടത്തിന്റെ അധികാരപ്രതിനിധിയല്ല; ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധിയാണ്. സർക്കാർ സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് ജനങ്ങൾക്ക് സേവനം ലഭിക്കാത്തപ്പോൾ അത് ന്യായീകരിക്കുകയല്ല, പ്രശ്നം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുകയും ബന്ധപ്പെട്ട സംവിധാനത്തിൽ പരിഹാരം ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യേണ്ടത് പാർട്ടി പ്രവർത്തകന്റെ ഉത്തരവാദിത്വമാണ്. അധികാരത്തിന്റെ സമീപ്യം പ്രവർത്തകരിൽ മേൽക്കോയ്മബോധമോ പദവിയുടെ അഹങ്കാരമോ സൃഷ്ടിക്കുന്നിടത്ത് ജനങ്ങളുമായുള്ള സ്വാഭാവിക ബന്ധം തകരും. അതിനാൽ “പാർട്ടി അധികാരത്തിലുണ്ട്” എന്ന ബോധത്തേക്കാൾ “പാർട്ടി ജനങ്ങളുടെ ഇടയിലാണ്” എന്ന ബോധമാണ് ബ്രാഞ്ച്–ലോക്കൽ തലത്തിൽ ശക്തിപ്പെടേണ്ടത്. ജനങ്ങളോട് സംസാരിക്കുമ്പോൾ ഔദ്യോഗിക അധികാരത്തിന്റെ ഭാഷയ്ക്കുപകരം ജനങ്ങളുടെ ഭാഷ ഉപയോഗിക്കണം; സഹായം നൽകുമ്പോൾ ഉപകാരബോധമല്ല, അവകാശബോധമാണ് വളർത്തേണ്ടത്.
ഇതിനായി ബ്രാഞ്ച് തലത്തിൽ മാസിക ജനബന്ധ അവലോകനം നിർബന്ധമാക്കാവുന്നതാണ്. മാസത്തിൽ ഒരിക്കൽ ബ്രാഞ്ച് യോഗത്തിൽ സംഘടനാ പരിപാടികളുടെ കണക്കെടുപ്പ് മാത്രം നടത്താതെ ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് എന്താണ് കേട്ടത്, പുതിയതായി എന്തൊക്കെ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉയർന്നു, പാർട്ടിയെക്കുറിച്ച് എന്തൊക്കെ വിമർശനങ്ങൾ ഉണ്ടായി, അവയിൽ എന്താണ് വസ്തുത, ഏതൊക്കെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു, ഏതൊക്കെ പ്രശ്നങ്ങൾ ഇപ്പോഴും പരിഹരിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്നു, എന്തുകൊണ്ടാണ് അവ പരിഹരിക്കപ്പെടാത്തത്, പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ എന്തെങ്കിലും വീഴ്ചയുണ്ടായോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യണം. ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന പ്രതികരണം ബ്രാഞ്ചിന്റെ സ്വയംവിമർശനത്തിന്റെയും തെറ്റുതിരുത്തലിന്റെയും സ്ഥിരം ഘടകമാകണം. ലോക്കൽ കമ്മിറ്റി ഈ വിവരങ്ങളെ വിവിധ ബ്രാഞ്ചുകളിൽ നിന്നായി ശേഖരിച്ച് കൂടുതൽ വിശാലമായ സാമൂഹിക പ്രവണതകൾ കണ്ടെത്തണം. ഒരേ പ്രശ്നം പല ബ്രാഞ്ചുകളിലും ഉയരുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അതിനെ വ്യക്തിഗത പരാതികളുടെ കൂട്ടമായി കാണാതെ അതിനു പിന്നിലെ പൊതുസാമൂഹിക കാരണങ്ങൾ അന്വേഷിക്കണം.
ഇതിലൂടെ ബ്രാഞ്ചിൽ നിന്ന് ലോക്കൽ കമ്മിറ്റിയിലേക്കും അവിടെ നിന്ന് മേൽഘടകങ്ങളിലേക്കും താഴെനിന്ന് മുകളിലേക്കുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ വിവരപ്രവാഹം സൃഷ്ടിക്കാം. ബ്രാഞ്ച് ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അനുഭവങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നു; ലോക്കൽ കമ്മിറ്റി അവയെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് വിശകലനം ചെയ്യുന്നു; ജില്ലാ–സംസ്ഥാന ഘടകങ്ങൾ അതിൽ നിന്ന് വിശാലമായ രാഷ്ട്രീയ പാഠങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള താഴെത്തട്ടിലുള്ള അനുഭവങ്ങൾ പാർട്ടിയുടെ നയരൂപീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോഴാണ് സംഘടന യഥാർഥത്തിൽ ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠിക്കുന്ന സംഘടനയാകുന്നത്. അല്ലാത്തപക്ഷം മേൽഘടകങ്ങളിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് നിർദേശങ്ങൾ മാത്രം എത്തുകയും താഴെനിന്നുള്ള യഥാർഥ ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ മുകളിലേക്ക് എത്താതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഏകദിശാ സംഘടനാ സംസ്കാരം രൂപപ്പെടും. അത് ക്രമേണ പാർട്ടിയും സമൂഹവും തമ്മിലുള്ള അകലം വർധിപ്പിക്കും.
അതിനാൽ ഓരോ ബ്രാഞ്ചും സ്വന്തം പ്രവർത്തനത്തിന്റെ വിജയം അളക്കേണ്ടത് എത്ര യോഗങ്ങൾ നടത്തി, എത്ര പ്രകടനങ്ങൾ നടത്തി, എത്ര ലഘുലേഖകൾ വിതരണം ചെയ്തു എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ആകരുത്. എത്ര ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കി, എത്ര പ്രശ്നങ്ങളിൽ ജനങ്ങളെ കൂട്ടായി ഇടപെടാൻ സഹായിച്ചു, എത്ര വിമർശനങ്ങൾ കേട്ടു, അതിൽ നിന്ന് എത്ര കാര്യങ്ങൾ തിരുത്തി, ജനങ്ങൾക്ക് പാർട്ടിയെക്കുറിച്ചുള്ള വിശ്വാസം വർധിച്ചോ, പാർട്ടിയെ എതിർക്കുന്നവരുമായി പോലും മാന്യമായ രാഷ്ട്രീയബന്ധം നിലനിർത്താനായോ എന്നതും സംഘടനാ വിലയിരുത്തലിന്റെ ഭാഗമാകണം. ഒരു ബ്രാഞ്ചിന്റെ ജനബന്ധത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം അളക്കാനുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സൂചകം അതിന്റെ ഓഫീസിൽ എത്തുന്ന ആളുകളുടെ എണ്ണമല്ല; പ്രശ്നമുണ്ടാകുമ്പോൾ സ്വാഭാവികമായി പാർട്ടി പ്രവർത്തകനെ സമീപിക്കാൻ ജനങ്ങൾക്ക് തോന്നുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ്.
അവസാനമായി, സി.പി.എമ്മിന്റെ ബ്രാഞ്ച്–ലോക്കൽ തല സംഘടനയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള അടിസ്ഥാന തത്വമായി “ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠിക്കുക, ജനങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങിപ്പോകുക, ജനങ്ങളെ സംഘടിപ്പിക്കുക, വീണ്ടും ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠിക്കുക” എന്ന നിരന്തരമായ ചാക്രിക പ്രക്രിയയെ കാണേണ്ടതുണ്ട്. ജനങ്ങളോട് അകന്നുനിൽക്കുന്ന ബ്രാഞ്ച് ക്രമേണ യോഗങ്ങളും പ്രമേയങ്ങളും മാത്രം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഒരു സംഘടനാ ഘടകമായി മാറും. എന്നാൽ ജനങ്ങളോടൊപ്പം ജീവിക്കുകയും അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ കേൾക്കുകയും അവയെ രാഷ്ട്രീയമായി മനസ്സിലാക്കുകയും കൂട്ടായ പ്രവർത്തനങ്ങളാക്കി മാറ്റുകയും സ്വന്തം തെറ്റുകൾ ജനങ്ങളുടെ വിമർശനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തിരുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ബ്രാഞ്ച് ക്രമേണ ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയകേന്ദ്രമായി മാറും. അതുകൊണ്ട് ബ്രാഞ്ച്–ലോക്കൽ തലത്തിലെ പ്രവർത്തകർ പാർട്ടിയുടെ താഴെത്തട്ടിലുള്ള ജീവനക്കാർ എന്ന നിലയിലല്ല, പാർട്ടിയും ജനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ജീവിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയബന്ധത്തിന്റെ കാവൽക്കാരായി സ്വയം കാണണം. ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നത് പാർട്ടിയുടെ പ്രചാരണം വർധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഉപാധി മാത്രമല്ല; പാർട്ടിയുടെ വർഗസ്വഭാവവും ജനാധിപത്യപരമായ രാഷ്ട്രീയസംസ്കാരവും സ്വയംതിരുത്തൽ ശേഷിയും ദീർഘകാല സംഘടനാ നിലനിൽപ്പും സംരക്ഷിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനമാണ്.
ഇത് ലേഖനത്തിലെ കേന്ദ്ര ആശയമായി കൂടുതൽ ശക്തമായി ഇങ്ങനെ വികസിപ്പിക്കാം:
പ്രാദേശിക പാർട്ടി പ്രവർത്തകർ ബഹുജനങ്ങൾക്ക് രാഷ്ട്രീയ പിന്തുണ തേടുന്നവർക്കു മാത്രമുള്ളവരായി കാണപ്പെടരുത്; മറിച്ച് അവർ നേരിടുന്ന ഏതു പ്രശ്നത്തിലും സഹായവും മാർഗദർശനവും തേടി, രാഷ്ട്രീയ ആഭിമുഖ്യങ്ങളെയും കക്ഷിഭേദങ്ങളെയും അതിജീവിച്ച്, വിശ്വാസത്തോടെ സമീപിക്കാവുന്ന മനുഷ്യരായി മാറണം. ഒരു കുടുംബത്തിന് സർക്കാർ ആനുകൂല്യം ലഭിക്കുന്നതിൽ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടായാലും, ഒരു വയോജനത്തിന് പെൻഷൻ സംബന്ധമായ പ്രശ്നമുണ്ടായാലും, ഒരു വിദ്യാർഥിക്ക് വിദ്യാഭ്യാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സഹായം ആവശ്യമുണ്ടായാലും, ഒരു തൊഴിലാളിക്ക് തൊഴിൽസ്ഥലത്ത് അവകാശലംഘനം നേരിട്ടാലും, ഒരു കർഷകന് കൃഷിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രതിസന്ധിയുണ്ടായാലും, ഒരു സാധാരണ കുടുംബത്തിന് ഒരു സാമൂഹികമോ ഭരണപരമോ ആയ പ്രശ്നം നേരിട്ടാലും, ആദ്യം ഓർമ്മവരുന്ന സഹായകേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി പ്രാദേശിക പാർട്ടി പ്രവർത്തകൻ മാറണം. “ഇത് പാർട്ടിക്കാരനാണോ, എതിരാളിയാണോ?” എന്ന ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് “ഇയാൾക്ക് എന്ത് സഹായമാണ് ആവശ്യം?” എന്ന ചോദ്യമാണ് പ്രവർത്തകന്റെ മനസ്സിൽ ഉയരേണ്ടത്.
ഇത്തരം ഒരു ബന്ധം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നത് ഒരുദിവസത്തെ സേവനപ്രവർത്തനത്തിലൂടെയല്ല; വർഷങ്ങളായി തുടരുന്ന സത്യസന്ധവും നിസ്വാർഥവുമായ പെരുമാറ്റത്തിലൂടെയാണ്. ജനങ്ങൾക്ക് തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാട് എന്തുതന്നെയായാലും, ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാകുമ്പോൾ ഈ പ്രവർത്തകനെ സമീപിക്കാം, തങ്ങളുടെ പ്രശ്നം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കും, കഴിയുന്ന സഹായം ചെയ്യും, കഴിയാത്ത കാര്യം തുറന്നുപറയും, സ്വകാര്യവിവരങ്ങൾ ദുരുപയോഗം ചെയ്യില്ല, സഹായത്തിന് പകരം രാഷ്ട്രീയവിധേയത്വം ആവശ്യപ്പെടില്ല എന്ന ഉറച്ച ബോധം ഉണ്ടാകണം. അത്തരത്തിലുള്ള വിശ്വാസമാണ് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ യഥാർഥ ബഹുജനാടിത്തറയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നത്.
ഇതിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ സവിശേഷത സഹായവും രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണവും തമ്മിലുള്ള വേർതിരിവാണ്. ഒരാൾക്ക് സഹായം നൽകുന്നത് അയാളെ പാർട്ടിയുടെ അനുഭാവിയാക്കുന്നതിനുള്ള ഉപാധിയാകരുത്. സഹായത്തിന് പകരം വോട്ട് ചോദിക്കുകയോ പാർട്ടി അംഗത്വം ആവശ്യപ്പെടുകയോ രാഷ്ട്രീയ വിധേയത്വം പ്രതീക്ഷിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് ഈ വിശ്വാസത്തെ തകർക്കും. “ഞങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നവർക്കു മാത്രമല്ല, ഞങ്ങളെ എതിർക്കുന്നവർക്കും ഞങ്ങൾ സഹായത്തിനായി ഉണ്ടാകും” എന്ന പ്രവർത്തനസംസ്കാരമാണ് വളർത്തേണ്ടത്. അതാണ് പാർട്ടിയുടെ ജനാധിപത്യപരവും മാനവികവുമായ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവത്തെ ജനങ്ങൾക്ക് അനുഭവത്തിലൂടെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നത്.
ഇത് പ്രാദേശിക പ്രവർത്തകരുടെ രാഷ്ട്രീയ ധാർമികതയുടെ ഒരു പ്രധാന അളവുകോലായി തന്നെ കാണണം. സഹായം തേടിയെത്തുന്ന വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാട് അന്വേഷിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശ്നത്തിന്റെ ഗൗരവം മനസ്സിലാക്കുക; വ്യക്തിപരമായ ബന്ധങ്ങളോ പാർട്ടി ബന്ധങ്ങളോ പരിഗണിക്കാതെ സാധ്യമായ സഹായം നൽകുക; സ്വന്തം അധികാരപരിധിക്ക് പുറത്തുള്ള വിഷയമാണെങ്കിൽ ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനത്തിലേക്കോ വിദഗ്ധരിലേക്കോ വഴികാട്ടുക; പരിഹരിക്കാമെന്ന് കഴിയാത്ത കാര്യങ്ങളിൽ വ്യാജവാഗ്ദാനം നൽകാതിരിക്കുക; സഹായം ചെയ്തതിന്റെ പേരിൽ വ്യക്തിയുടെ ആത്മാഭിമാനത്തെ മുറിപ്പെടുത്താതിരിക്കുക—ഇവയെല്ലാം പ്രവർത്തകന്റെ പെരുമാറ്റച്ചട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കണം.
അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ ഓരോ ബ്രാഞ്ചും അതിന്റെ പ്രദേശത്തെ ഒരു ചെറിയ “ജനസഹായ–ജനബന്ധ കേന്ദ്രം” എന്ന സ്വഭാവം കൈവരിക്കണം. എന്നാൽ അത് ഒരു ഔദ്യോഗിക സർക്കാർ സേവനകേന്ദ്രത്തിന്റെ പകരക്കാരനാകുകയല്ല; ജനങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കേണ്ട അവകാശങ്ങളും സേവനങ്ങളും ലഭ്യമാക്കുന്നതിന് വഴികാട്ടുന്ന ഒരു വിശ്വസനീയമായ സാമൂഹിക–രാഷ്ട്രീയ ഇടമാകുകയാണ് ലക്ഷ്യം. സർക്കാർ ഓഫീസുകളിലെ നടപടിക്രമങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുക, ലഭ്യമായ ക്ഷേമപദ്ധതികളെക്കുറിച്ച് വിവരമൊരുക്കുക, പരാതികൾ എവിടെ നൽകണമെന്ന് നിർദേശിക്കുക, നിയമപരമായോ സാങ്കേതികമായോ സഹായം ആവശ്യമായപ്പോൾ അനുയോജ്യരായ വ്യക്തികളിലേക്കോ സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കോ ബന്ധിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇതിന്റെ ഭാഗമാക്കാം.
ഒരു പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങൾ “രാഷ്ട്രീയ അഭിപ്രായം എന്തായാലും, എന്തെങ്കിലും പ്രശ്നമുണ്ടായാൽ ഈ പ്രവർത്തകനെ വിശ്വാസത്തോടെ സമീപിക്കാം” എന്ന് പറയുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തുക എന്നതായിരിക്കണം ബ്രാഞ്ച്–ലോക്കൽ തല പ്രവർത്തനത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്ന്. അത്തരമൊരു ബന്ധം രൂപപ്പെട്ടാൽ പാർട്ടിക്ക് ജനങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് മാത്രം സമീപിക്കേണ്ടിവരില്ല; ജനങ്ങൾ തന്നെയാണ് ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങളുമായി പാർട്ടിയുടെ അടുത്തേക്ക് എത്തുക. അതിലൂടെ പാർട്ടിക്ക് സമൂഹത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിലെ യഥാർഥ മാറ്റങ്ങൾ നേരത്തേ തിരിച്ചറിയാനും, ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയമായി മനസ്സിലാക്കാനും, അവയെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനങ്ങളാക്കി മാറ്റാനും കഴിയും. ഏറ്റവും പ്രധാനമായി, പാർട്ടിയോടുള്ള വിശ്വാസം വോട്ട് നേടുന്നതിലൂടെ അല്ല, ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ വിശ്വസനീയമായ സാന്നിധ്യമായി മാറുന്നതിലൂടെയാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത് എന്ന രാഷ്ട്രീയബോധം പ്രാദേശിക സംഘടനയിൽ ഉറപ്പിക്കപ്പെടും.
പ്രാദേശിക പാർട്ടി പ്രവർത്തകർ ബഹുജനങ്ങളുമായി വിശ്വാസപൂർവമായ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കണമെങ്കിൽ, അവരുടെ വ്യക്തിജീവിതവും പൊതുപ്രവർത്തനവും തമ്മിൽ വലിയ വൈരുധ്യം ഉണ്ടാകാൻ പാടില്ല. ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യത പ്രസംഗങ്ങളിലൂടെയും പാർട്ടി യോഗങ്ങളിലെ നിലപാടുകളിലൂടെയും മാത്രം രൂപപ്പെടുന്നതല്ല; അയാൾ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ എങ്ങനെ പെരുമാറുന്നു എന്നതിലൂടെയാണ് അത് ഏറ്റവും ശക്തമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. അയൽക്കാരോടുള്ള പെരുമാറ്റം, കുടുംബത്തോടുള്ള സമീപനം, സ്ത്രീകളോടും കുട്ടികളോടും വയോജനങ്ങളോടും തൊഴിലാളികളോടും സാധാരണക്കാരോടുമുള്ള ഇടപെടൽ, സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളിലെ സത്യസന്ധത, പൊതുസമ്പത്തിനോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്വം, അധികാരത്തോടും പണത്തോടുമുള്ള സമീപനം, വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യങ്ങൾക്കായി രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം ഉപയോഗിക്കാതിരിക്കാനുള്ള ജാഗ്രത—ഇവയെല്ലാം ഒരു പ്രവർത്തകന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്. ജനങ്ങളോട് സമത്വവും നീതിയും പ്രസംഗിക്കുന്ന പ്രവർത്തകൻ സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ അതിന്റെ അടിസ്ഥാന മൂല്യങ്ങൾ പാലിക്കുമ്പോഴാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾക്ക് രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യത ലഭിക്കുന്നത്.
അതുകൊണ്ട് പ്രാദേശിക പാർട്ടി പ്രവർത്തകരുടെ വ്യക്തിജീവിതത്തിൽ ഉയർന്ന നൈതിക നിലവാരം ഒരു വ്യക്തിപരമായ ഗുണം മാത്രമായി കാണാതെ സംഘടനാ ഗുണമായി തന്നെ കാണണം. അഴിമതി, സ്വജനപക്ഷപാതം, അനധികൃത സാമ്പത്തിക നേട്ടം, അധികാരദുർവിനിയോഗം, സ്ത്രീകളോടുള്ള അപമര്യാദ, മദ്യപാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പൊതുശല്യം, സാമൂഹികമായി അപമാനകരമായ പെരുമാറ്റം, പൊതുജനങ്ങളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്ന സ്വഭാവം, പാർട്ടി ബന്ധം ഉപയോഗിച്ച് വ്യക്തിപരമായ നേട്ടങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ശ്രമം തുടങ്ങിയവ പാർട്ടിയുടെ ജനവിശ്വാസത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കും. ഒരൊറ്റ പ്രാദേശിക പ്രവർത്തകന്റെ മോശം പെരുമാറ്റം പോലും ചിലപ്പോൾ ഒരു വലിയ സംഘടനയെക്കുറിച്ചുള്ള ജനങ്ങളുടെ ധാരണയെ സ്വാധീനിച്ചേക്കാം. അതിനാൽ “പാർട്ടിയുടെ പ്രതിനിധി” എന്ന ബോധം ഓരോ പ്രവർത്തകന്റെയും വ്യക്തിജീവിതത്തിൽ ഉത്തരവാദിത്വബോധമായി പ്രതിഫലിക്കണം.
ഇതിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മുഖമുദ്രയായിരിക്കണം വിനയം. ജനങ്ങളോട് ഇടപെടുമ്പോൾ പാർട്ടി പദവിയോ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനമോ ഭരണാധികാരികളുമായുള്ള ബന്ധമോ വ്യക്തിപരമായ സ്വാധീനമോ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിനുപകരം സാധാരണ മനുഷ്യരിൽ ഒരാളായി പെരുമാറാൻ പ്രവർത്തകർ പഠിക്കണം. തങ്ങളെ സമീപിക്കുന്ന ഒരാളുടെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതിയോ വിദ്യാഭ്യാസമോ സാമൂഹിക പദവിയോ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടോ നോക്കി പെരുമാറ്റത്തിൽ വ്യത്യാസം വരുത്തരുത്. പ്രത്യേകിച്ച് പാർട്ടി അധികാരത്തിൽ പങ്കാളിയായിരിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, അധികാരത്തിന്റെ സമീപ്യം പ്രവർത്തകന്റെ പെരുമാറ്റത്തിൽ അഹങ്കാരമായി മാറാതിരിക്കുക എന്നത് വളരെ പ്രധാനമാണ്. ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒരു പ്രവർത്തകന്റെ വില അയാൾക്ക് എത്ര സ്വാധീനമുണ്ട് എന്നതുകൊണ്ടല്ല, അയാളെ എത്ര വിശ്വാസത്തോടെ സമീപിക്കാം എന്നതുകൊണ്ടാണ് നിർണയിക്കപ്പെടേണ്ടത്.
ലാളിത്യവും വിനയവും ഒരുമിച്ചാണ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകന്റെ വ്യക്തിത്വത്തിന് വിശ്വാസ്യത നൽകുന്നത്. ലാളിത്യം എന്നത് കൃത്രിമമായ ദാരിദ്ര്യപ്രകടനമോ വ്യക്തിപരമായ ആവശ്യങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കലോ അല്ല; മറിച്ച് അനാവശ്യമായ ആഡംബരപ്രകടനം, അധികാരപ്രദർശനം, പദവിയുടെ പേരിലുള്ള പ്രത്യേക പരിഗണന, ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് വേറിട്ട ഒരു ജീവിതശൈലി എന്നിവ ഒഴിവാക്കി സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതയാഥാർഥ്യങ്ങളോട് അടുത്തുനിൽക്കാനുള്ള മനോഭാവമാണ്. ജനങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്ന പ്രവർത്തകൻ അവരുടെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് പൂർണമായി വേർപെട്ട ഒരു ആഡംബരപരമായ ജീവിതരീതി സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ സ്വാഭാവികമായും വിശ്വാസ്യതയുടെ പ്രശ്നം ഉയരും. അതുകൊണ്ട് ലാളിത്യം ഒരു വ്യക്തിപരമായ അലങ്കാരമല്ല; ജനങ്ങളുമായുള്ള രാഷ്ട്രീയ ഐക്യത്തിന്റെ പ്രകടനമാണ്.
അതോടൊപ്പം, വിനയം എന്നത് ദൗർബല്യമല്ലെന്നും പ്രവർത്തകർ മനസ്സിലാക്കണം. തെറ്റിനെതിരെ ഉറച്ചുനിൽക്കാനും അനീതിക്കെതിരെ പോരാടാനും രാഷ്ട്രീയമായി വ്യക്തമായ നിലപാട് സ്വീകരിക്കാനും കഴിയുന്ന ഒരാൾക്ക് ഒരേസമയം വ്യക്തിപരമായി വിനയമുള്ളവനാകാം. രാഷ്ട്രീയ നിലപാടിൽ ദൃഢതയും വ്യക്തിപരമായ പെരുമാറ്റത്തിൽ വിനയവും പരസ്പരവിരുദ്ധങ്ങളല്ല. മറിച്ച് അവയുടെ സംയോജനമാണ് മികച്ച കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകന്റെ സ്വഭാവം. തന്റെ അറിവിൽ അമിതമായ ആത്മവിശ്വാസം പുലർത്താതെ മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് പഠിക്കാനും, വിമർശനം സ്വീകരിക്കാനും, തെറ്റ് സമ്മതിക്കാനും, ആവശ്യമായപ്പോൾ ക്ഷമ ചോദിക്കാനും കഴിയുന്ന പ്രവർത്തകനാണ് ദീർഘകാല ജനവിശ്വാസം നേടുന്നത്.
ഇത്തരം നൈതിക നിലവാരം സ്വാഭാവികമായി ഉണ്ടാകുമെന്ന് കരുതാതെ പാർട്ടി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും സംഘടനാ പരിശീലനത്തിന്റെയും ഭാഗമാക്കണം. ബ്രാഞ്ച് യോഗങ്ങളിൽ രാഷ്ട്രീയപ്രശ്നങ്ങൾ മാത്രമല്ല, പ്രവർത്തകരുടെ പെരുമാറ്റവും ജനങ്ങളുമായുള്ള ഇടപെടലും സംഘടനാ ധാർമികതയും സ്വയംവിമർശനവും ചർച്ച ചെയ്യണം. ഒരു പ്രവർത്തകനെ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ അയാളുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ അളവിനൊപ്പം ജനങ്ങളോടുള്ള പെരുമാറ്റം, സത്യസന്ധത, വിനയം, വ്യക്തിജീവിതത്തിലെ അച്ചടക്കം, അധികാരത്തോടും പണത്തോടുമുള്ള സമീപനം, വിമർശനം സ്വീകരിക്കുന്ന ശേഷി എന്നിവയും പരിഗണിക്കണം. തെറ്റുകൾ സംഭവിക്കുമ്പോൾ വ്യക്തിയെ അപമാനിക്കുന്ന ശിക്ഷാരീതിക്ക് പകരം വസ്തുത പരിശോധിച്ച്, തെറ്റ് അംഗീകരിപ്പിച്ച്, തിരുത്താനുള്ള അവസരം നൽകി, ആവർത്തിക്കുന്ന ഗുരുതരമായ വീഴ്ചകളിൽ സംഘടനാപരമായ നടപടി സ്വീകരിക്കുന്ന രീതിയാണ് കൂടുതൽ ഫലപ്രദം.
അവസാനം, ജനങ്ങൾക്ക് പാർട്ടിയെ വിലയിരുത്താനുള്ള ഏറ്റവും അടുത്ത കണ്ണാടി പ്രാദേശിക പാർട്ടി പ്രവർത്തകനാണ്. ദേശീയമോ സംസ്ഥാനമോ ആയ നേതാക്കളുടെ പ്രസംഗങ്ങളെക്കാൾ പലപ്പോഴും ഒരു നാട്ടിലെ പാർട്ടി പ്രവർത്തകന്റെ പെരുമാറ്റമാണ് സാധാരണ മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിൽ പാർട്ടിയുടെ പ്രതിച്ഛായ രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ഓരോ പ്രവർത്തകനും സ്വയം ചോദിക്കേണ്ടത്: “എന്റെപെരുമാറ്റംകണ്ടാൽഒരുസാധാരണമനുഷ്യന്കമ്യൂണിസ്റ്റ്രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ച്എന്ത്ധാരണയാകും?” എന്നതാണ്. ജനങ്ങൾക്ക് സഹായം ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ ഓടിയെത്തുന്ന, രാഷ്ട്രീയവ്യത്യാസമുള്ളവരെയും തുല്യ ബഹുമാനത്തോടെ സമീപിക്കുന്ന, സ്വന്തം പദവിയെക്കുറിച്ച് അഹങ്കരിക്കാത്ത, പണത്തിന്റെയും അധികാരത്തിന്റെയും പ്രലോഭനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കുന്ന, സ്വന്തം തെറ്റുകൾ സമ്മതിക്കാൻ തയ്യാറുള്ള, വിനയവും ലാളിത്യവും സത്യസന്ധതയും മുഖമുദ്രയാക്കിയ ഒരു പ്രവർത്തകനെ ജനങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി വിശ്വസിക്കും. അത്തരത്തിലുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് പ്രാദേശിക പ്രവർത്തകരാണ് യഥാർഥത്തിൽ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയ സമ്പത്ത്.
സി.പി.എമ്മിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ശക്തി അതിന്റെ സംഘടനാ ഘടനയുടെ വലുപ്പത്തിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയങ്ങളിലും മാത്രമല്ല, ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ പാർട്ടി എത്രമാത്രം വിശ്വസനീയമായ സാന്നിധ്യമായി നിലകൊള്ളുന്നു എന്നതിലാണ് അടിസ്ഥാനപരമായി നിർണയിക്കപ്പെടുന്നത്. ആ വിശ്വാസത്തിന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത പ്രതിനിധിയാണ് പ്രാദേശിക പാർട്ടി പ്രവർത്തകൻ. അതുകൊണ്ട് ബ്രാഞ്ച്–ലോക്കൽ തലത്തിലുള്ള പ്രവർത്തനം യോഗങ്ങളും പ്രമേയങ്ങളും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളും കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള സംഘടനാപ്രവർത്തനമായി ചുരുങ്ങാതെ, ജനങ്ങളുമായി നിരന്തരമായ ജീവിക്കുന്ന ബന്ധമായി പുനഃസംഘടിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ കേൾക്കുക, അവയുടെ യാഥാർഥ്യം മനസ്സിലാക്കുക, സാധ്യമായ സഹായവും മാർഗദർശനവും നൽകുക, അവകാശങ്ങൾ നേടിയെടുക്കാൻ അവരോടൊപ്പം നിൽക്കുക, പ്രശ്നങ്ങളെ കൂട്ടായ ഇടപെടലുകളാക്കി മാറ്റുക, അതോടൊപ്പം ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് തന്നെ പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനം സ്വീകരിക്കുക—ഇതായിരിക്കണം പ്രാദേശിക സംഘടനയുടെ ദൈനംദിന രാഷ്ട്രീയസംസ്കാരം.
ഒരു പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങൾക്ക് രാഷ്ട്രീയാഭിപ്രായം എന്തുതന്നെയായാലും, “എന്തെങ്കിലും പ്രശ്നമുണ്ടായാൽ വിശ്വാസത്തോടെ സമീപിക്കാവുന്ന ഒരാൾ ഈ പാർട്ടിയിലുണ്ട്” എന്ന അനുഭവം ഉണ്ടാകുമ്പോഴാണ് പാർട്ടിയും ബഹുജനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം യഥാർഥത്തിൽ ശക്തമാകുന്നത്. ആ വിശ്വാസം പണിതുയർത്തുന്നത് പ്രചാരണത്തിലൂടെയോ മുദ്രാവാക്യങ്ങളിലൂടെയോ മാത്രം സാധ്യമല്ല. വർഷങ്ങളോളം തുടരുന്ന സത്യസന്ധമായ പെരുമാറ്റത്തിലൂടെയും സഹായസന്നദ്ധതയിലൂടെയും നീതിബോധത്തിലൂടെയും രാഷ്ട്രീയവ്യത്യാസങ്ങളെ മാനിക്കുന്ന ജനാധിപത്യസംസ്കാരത്തിലൂടെയും മാത്രമേ അത് സാധ്യമാകൂ. സഹായത്തിന് പകരം രാഷ്ട്രീയവിധേയത്വം ആവശ്യപ്പെടാത്തതും, എതിരാളിയെയും മനുഷ്യനായി കാണുന്നതും, ജനങ്ങളുടെ പരാതികൾ കേൾക്കാൻ തയ്യാറാകുന്നതും, തെറ്റ് സംഭവിച്ചാൽ അത് സമ്മതിച്ച് തിരുത്തുന്നതുമായ പ്രവർത്തനരീതിയാണ് ദീർഘകാല ജനവിശ്വാസത്തിന്റെ അടിത്തറ.
അതിന്റെ തുല്യപ്രാധാന്യമുള്ള മറ്റൊരു വശമാണ് പ്രവർത്തകരുടെ വ്യക്തിജീവിതത്തിലെ നൈതിക നിലവാരം. ജനങ്ങളോട് സമത്വവും നീതിയും സത്യസന്ധതയും പ്രസംഗിക്കുന്ന പാർട്ടി പ്രവർത്തകന്റെ സ്വന്തം ജീവിതത്തിലും ഈ മൂല്യങ്ങൾ പ്രതിഫലിക്കണം. പദവിയുടെ അഹങ്കാരം, അധികാരപ്രദർശനം, സ്വജനപക്ഷപാതം, വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തിനായി രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം ഉപയോഗിക്കൽ, ജനങ്ങളോട് മേൽക്കോയ്മയോടെ പെരുമാറൽ എന്നിവ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യതയെ ദുർബലപ്പെടുത്തും. അതിനുപകരം വിനയം, ലാളിത്യം, സത്യസന്ധത, ആത്മനിയന്ത്രണം, ജനങ്ങളോടുള്ള ബഹുമാനം, വിമർശനം സ്വീകരിക്കാനുള്ള സന്നദ്ധത, സ്വന്തം തെറ്റുകൾ തിരുത്താനുള്ള ധൈര്യം എന്നിവ പ്രാദേശിക പ്രവർത്തകന്റെ സ്വഭാവത്തിന്റെ മുഖമുദ്രകളാകണം. രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ദൃഢതയും വ്യക്തിപരമായ പെരുമാറ്റത്തിൽ വിനയവും ഒരുമിച്ച് നിലനിൽക്കുമ്പോഴാണ് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകന്റെ വ്യക്തിത്വത്തിന് പൂർണത ലഭിക്കുന്നത്.
അതിനാൽ ബ്രാഞ്ച്–ലോക്കൽ തല സംഘടനയുടെ പുനരുജ്ജീവനത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ “ജനങ്ങളിലേക്ക് പോകുക” എന്നതിനെക്കാൾ “ജനങ്ങളോടൊപ്പം ജീവിക്കുക” എന്ന ആശയം സ്ഥാപിക്കണം. ഓരോ പ്രവർത്തകനും ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം മനസ്സിലാക്കുന്നവനും അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഒപ്പം നിൽക്കുന്നവനും സഹായവും മാർഗദർശനവും നൽകുന്നവനും പാർട്ടിയുടെ തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുമ്പോൾ ക്ഷമയോടെ കേൾക്കുന്നവനും സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ ഉയർന്ന നൈതിക നിലവാരം പുലർത്തുന്നവനുമായി വളരേണ്ടതുണ്ട്. അത്തരം പ്രവർത്തകരുടെ സാന്നിധ്യം വർധിക്കുമ്പോൾ പാർട്ടിക്ക് ജനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടാൻ പ്രത്യേക പ്രചാരണശ്രമങ്ങൾ ആവശ്യമില്ലാത്ത ഒരു ഘട്ടം സൃഷ്ടിക്കാനാകും; ജനങ്ങൾ തന്നെയാണ് പാർട്ടിയെ അവരുടെ ജീവിതത്തിലെ വിശ്വസനീയമായ സാമൂഹിക–രാഷ്ട്രീയ കൂട്ടാളിയായി കാണുക.
അവസാനം, ഒരു ബ്രാഞ്ചിന്റെ യഥാർഥ വിജയം എത്ര യോഗങ്ങൾ നടത്തി എന്നതിലല്ല, എത്ര മനുഷ്യരുടെ ജീവിതത്തിൽ വിശ്വാസയോഗ്യമായ സാന്നിധ്യമായി മാറി എന്നതിലാണ്. ഒരു ലോക്കൽ കമ്മിറ്റിയുടെ യഥാർഥ ശക്തി അതിന്റെ സംഘടനാ റിപ്പോർട്ടുകളുടെ വലുപ്പത്തിലല്ല, ജനങ്ങളുടെ യഥാർഥ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് എത്രമാത്രം പഠിക്കുകയും ആ അറിവിനെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനമാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നതിലാണ്. ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകുന്ന പാർട്ടി ക്രമേണ സംഘടന മാത്രമായി അവശേഷിക്കും; ജനങ്ങളോടൊപ്പം ജീവിക്കുന്ന പാർട്ടി മാത്രമേ ജനങ്ങളുടെ സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയശക്തിയായി നിലനിൽക്കുകയുള്ളൂ. അതുകൊണ്ട് സി.പി.എമ്മിന്റെ ഭാവിയിലെ സംഘടനാ പുനരുജ്ജീവനത്തിന്റെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായ ദൗത്യം ഇതായിരിക്കണം: ഓരോ ബ്രാഞ്ചും ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസകേന്ദ്രമാകുക; ഓരോ പ്രവർത്തകനും ജനങ്ങൾക്ക് ആശ്രയിക്കാവുന്ന മനുഷ്യനാകുക; ഓരോ പ്രവർത്തകന്റെയും ജീവിതത്തിൽ വിനയവും ലാളിത്യവും നൈതികതയും പ്രതിഫലിക്കുക; ജനങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠിച്ച് പാർട്ടി നിരന്തരം സ്വയം തിരുത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുക. ഇതാണ് പാർട്ടിയെ വീണ്ടും ജനജീവിതത്തിന്റെ ആഴങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഏറ്റവും ശക്തമായ സംഘടനാപരവും രാഷ്ട്രീയവുമായ വഴി.
Leave a comment