സിപിഎം നേതാക്കളെ വ്യക്തിപരമായി ലക്ഷ്യമിടുന്ന വ്യാജ പ്രചാരണങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം പാർട്ടി തന്നെയാണ് എന്ന് തിരിച്ചറിയുക

സി.പി.എമ്മിനെതിരായ രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടത്തിൽ എതിരാളികൾ അതി സമർഥമായി പ്രയോഗിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ യുദ്ധമുറകളിലൊന്ന് പാർട്ടിയുടെ ഉന്നത നേതാക്കളെ വ്യക്തിപരമായി തിരഞ്ഞെടുത്ത് നിരന്തരമായി അധിക്ഷേപിക്കുകയും അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുകയും അവരുടെ വിശ്വാസ്യതയും പൊതുപ്രതിഛായയും തകർക്കുന്ന തരത്തിൽ ഒരു സ്ഥിരമായ നെഗറ്റീവ് പ്രതിഛായ ജനമനസ്സിൽ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്. ഇത് ഒരു നേതാവിനെതിരായ ഒറ്റപ്പെട്ട വിമർശനമോ സ്വാഭാവികമായ രാഷ്ട്രീയ എതിർപ്പോ മാത്രമായി കാണുന്നത് തെറ്റായിരിക്കും. ഒരു വ്യക്തിയെ നിരന്തരം രാഷ്ട്രീയമായി അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെ, ആ വ്യക്തിയിലൂടെ പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടുന്ന പാർട്ടിയുടെ നേതൃത്വത്തെയും രാഷ്ട്രീയത്തെയും ജനങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ സംശയാസ്പദമാക്കുക എന്നതാണ് ഈ തന്ത്രത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള ലക്ഷ്യം. അതായത്, ആക്രമണത്തിന്റെ പ്രത്യക്ഷ ലക്ഷ്യം നേതാവാണെങ്കിലും അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യം അതിനേക്കാൾ വലുതാണ്—പാർട്ടിയുടെ വിശ്വാസ്യത, നേതൃത്വശേഷി, ജനപിന്തുണ, സംഘടനാപരമായ ആത്മവിശ്വാസം എന്നിവയെ ക്രമേണ ദുർബലപ്പെടുത്തുക. പൊതുജനങ്ങൾക്കിടയിൽ മാത്രമല്ല, പാർടി അണികളിൽ പോലും സംശയത്തിൻ്റെയും അവിശ്വാസത്തിൻ്റെയും അന്തരീക്ഷം വലിയ തോതിൽ സൃഷ്ടിക്കാൻ ഈ പ്രചാരണരീതികൊണ്ട് എതിരാളികൾക്ക് സാധിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഇന്ന് പിണറായി വിജയനും എം.വി. ഗോവിന്ദനും ഈ വ്യക്തികേന്ദ്രീകൃത പ്രചാരണത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളായി മാറിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതിനെ വ്യക്തികളുടെ സ്വഭാവമോ അവരുടെ മാത്രം രാഷ്ട്രീയപ്രാധാന്യമോ ഉപയോഗിച്ച് വിശദീകരിക്കുന്നത് അപൂർണ്ണമായിരിക്കും. ഇന്ന് പിണറായി വിജയൻ; നാളെ എം.വി. ഗോവിന്ദൻ; മറ്റന്നാൾ മറ്റൊരു നേതാവ്—പക്ഷേ ആക്രമണത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യം മാറുന്നില്ല. നേതാവ് മാറുമ്പോൾ ആക്രമണത്തിന്റെ മുഖം മാറും; എന്നാൽ പാർട്ടിയുടെ നേതൃത്വത്തെ വ്യക്തിഹത്യയിലൂടെ ദുർബലപ്പെടുത്താനുള്ള തന്ത്രം തുടരുകയും ചെയ്യും. കാരണം, ലക്ഷ്യം ഏതെങ്കിലും ഒരു വ്യക്തിയെ പരാജയപ്പെടുത്തുക എന്നതിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ആ വ്യക്തിയിലൂടെ പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടുന്ന രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയെ, അതായത് സി.പി.എമ്മിനെ, ജനങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ വിശ്വാസ്യത കുറഞ്ഞ ഒരു സംഘടനയായി ചിത്രീകരിക്കുകയാണ് അന്തിമ ലക്ഷ്യം.

ഇവിടെയാണ് സി.പി.എം. ഒരു നിർണായക രാഷ്ട്രീയ വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയേണ്ടത്. വ്യക്തിക്കെതിരായ വിമർശനം ഒന്നാണ്; വ്യക്തിയെ ആയുധമാക്കി പാർട്ടിക്കെതിരായ പ്രതിഛായാ യുദ്ധം നടത്തുന്നത് മറ്റൊന്നാണ്. ഒരു നേതാവിന്റെ തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടണം; ഭരണപരമായ വീഴ്ചകൾ വിമർശിക്കപ്പെടണം; അഴിമതി ആരോപണങ്ങൾ വസ്തുതാപരമായി പരിശോധിക്കപ്പെടണം; നേതൃത്വത്തിന്റെ തീരുമാനങ്ങൾ പാർട്ടിക്കകത്തും പുറത്തും വിമർശിക്കപ്പെടണം. എന്നാൽ തെളിയിക്കപ്പെട്ട വസ്തുതകളും രാഷ്ട്രീയ വിമർശനവും വ്യക്തിഹത്യയും ആസൂത്രിതമായ പ്രതിഛായാനിർമ്മാണവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയാതെ എല്ലാം ഒരേ തലത്തിൽ കാണുന്നത് പാർട്ടിയെ രാഷ്ട്രീയമായി പ്രതിരോധശേഷിയില്ലാത്തതാക്കും.

അതുകൊണ്ട് പ്രശ്നം ഒരു നേതാവിന്റെ വ്യക്തിപരമായ പ്രതിഛായ സംരക്ഷിക്കുന്നതല്ല. ഒരു നേതാവിനെ ലക്ഷ്യമിട്ട് നടത്തുന്ന ആക്രമണം എങ്ങനെയാണ് ക്രമേണ ആ നേതാവിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഛായയെ ആക്രമിക്കുന്നതാക്കി മാറ്റുന്നത് എന്നതാണ് തിരിച്ചറിയേണ്ടത്. വ്യക്തിയെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റുന്നതിലൂടെ പാർട്ടിയുടെ ആശയങ്ങളും വർഗനിലപാടുകളും നയങ്ങളും ജനകീയ പ്രവർത്തനങ്ങളും പിന്നിലാക്കപ്പെടുന്നു. ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ വിലയിരുത്തൽ അതിന്റെ ഒരു നേതാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമാകുന്ന സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അത് പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവത്തെ തന്നെ വ്യക്തികേന്ദ്രീകൃത പ്രതിഛായയുടെ അടിമയാക്കുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കും.

അതിനാൽ ഈ യുദ്ധമുറയെ നേരിടാനുള്ള ശരിയായ മാർഗം ഓരോ നേതാവിനെയും വ്യക്തിപരമായി പ്രതിരോധിക്കുക എന്നതല്ല. വ്യക്തികളെക്കാൾ വലുതായ പാർട്ടിയെയും, പാർട്ടിയെക്കാൾ വലുതായ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ-ആശയപരമായ ലക്ഷ്യങ്ങളെയും ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ശക്തമായി സ്ഥാപിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. നേതാക്കൾ മാറിയാലും പാർട്ടി നിലനിൽക്കണം; വ്യക്തികളുടെ പ്രതിഛായയെ മറികടന്ന് പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യത നിലനിൽക്കണം. അപ്പോഴേ വ്യക്തികളെ തുടർച്ചയായി മാറ്റിമറിച്ച് നടത്തുന്ന വ്യക്തിഹത്യാ പ്രചാരണത്തിന് അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഫലം കൈവരിക്കാൻ കഴിയാതെ വരൂ.

രാഷ്ട്രീയവിമർശനം എന്നത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ പൊതുപ്രവർത്തനം, രാഷ്ട്രീയ നിലപാട്, നയം, തീരുമാനം, പ്രസ്താവന, ഭരണനടപടി എന്നിവയെ വസ്തുതകളുടെയും യുക്തിയുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കുകയും അതിലെ തെറ്റുകളും പരിമിതികളും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്. അതിന്റെ ലക്ഷ്യം ഒരു രാഷ്ട്രീയ നിലപാടിനെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയോ തിരുത്തുകയോ ജനങ്ങളുടെ മുന്നിൽ അതിന് ബദൽ അവതരിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുക എന്നതാണ്. അതുകൊണ്ട് രാഷ്ട്രീയവിമർശനത്തിൽ പ്രവർത്തനമാണ് വിമർശനത്തിന്റെ വിഷയം; വ്യക്തിയുടെ അസ്തിത്വമോ മാന്യതയോ അല്ല.

വ്യക്തിഹത്യ, മറിച്ച്, ഒരു വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളെയും പ്രവർത്തനങ്ങളെയും വിമർശിക്കുന്നതിനുപകരം ആ വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവം, സത്യസന്ധത, മാന്യത, ഉദ്ദേശ്യം, വ്യക്തിജീവിതം തുടങ്ങിയവയെ ലക്ഷ്യമിട്ട് അപമാനിക്കുകയും അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുകയും വിശ്വാസ്യത തകർക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയാണ്. ഇവിടെ വസ്തുതാപരമായ പരിശോധനയേക്കാൾ വ്യക്തിയെക്കുറിച്ച് ഒരു നെഗറ്റീവ് പ്രതിഛായ സൃഷ്ടിക്കുകയും അത് ആവർത്തിച്ച് ജനമനസ്സിൽ ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

രാഷ്ട്രീയവിമർശനം തെളിവുകളെയും നയങ്ങളെയും തീരുമാനങ്ങളെയും ഫലങ്ങളെയും മുൻനിർത്തുന്നു. വ്യക്തിഹത്യ വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവത്തെയും ഉദ്ദേശ്യങ്ങളെയും അപമാനത്തെയും മുൻനിർത്തുന്നു. രാഷ്ട്രീയവിമർശനം ജനങ്ങൾക്ക് തീരുമാനിക്കാൻ ആവശ്യമായ വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നു; വ്യക്തിഹത്യ ജനങ്ങളിൽ വെറുപ്പോ അവിശ്വാസമോ സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

ഇവിടെ മറ്റൊരു പ്രധാന വ്യത്യാസവുമുണ്ട്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ തെറ്റായ പ്രവൃത്തി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് വ്യക്തിഹത്യയല്ല. ഗുരുതരമായ ആരോപണമാണെങ്കിൽ അത് തെളിവുകളോടെ ഉന്നയിക്കുകയും അന്വേഷണം ആവശ്യപ്പെടുകയും വേണം. അതുപോലെ ഒരു നേതാവിന്റെ പ്രസ്താവനയെ കടുത്ത ഭാഷയിൽ വിമർശിക്കുന്നതും വ്യക്തിഹത്യയാകണമെന്നില്ല. എന്നാൽ വിമർശനത്തിന്റെ കേന്ദ്രം പ്രവർത്തനത്തിൽനിന്ന് വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവത്തിലേക്കും, തെളിവിൽനിന്ന് അപവാദത്തിലേക്കും, പ്രത്യേക സംഭവത്തിൽനിന്ന് വ്യക്തിയുടെ സമഗ്രമായ അപമാനത്തിലേക്കും മാറുമ്പോഴാണ് അത് വ്യക്തിഹത്യയുടെ സ്വഭാവം കൈവരിക്കുന്നത്.

ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വ്യക്തിഹത്യയെ രാഷ്ട്രീയവിമർശനത്തിന്റെ തീവ്രരൂപമായി കാണാൻ പാടില്ല. അത് രാഷ്ട്രീയവിമർശനത്തിന് പകരം ഉപയോഗിക്കുന്ന മറ്റൊരു തന്ത്രമാണ്. രാഷ്ട്രീയമായി ഒരു നേതാവിനെ പരാജയപ്പെടുത്താൻ കഴിയാത്തപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വാദങ്ങളെ നേരിടുന്നതിനുപകരം അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു സ്ഥിരമായ നെഗറ്റീവ് പ്രതിഛായ സൃഷ്ടിച്ച്, ആ പ്രതിഛായയിലൂടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദങ്ങളെയും അദ്ദേഹം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയത്തെയും നിരാകരിക്കാനുള്ള ശ്രമമാണ് വ്യക്തിഹത്യയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രയോഗം.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ “വ്യക്തിയെ വിമർശിക്കുന്നു” എന്നതും “വ്യക്തിഹത്യ നടത്തുന്നു” എന്നതും ഒരേ കാര്യമല്ല. വ്യക്തിയുടെ പൊതുപ്രവർത്തനത്തെ വസ്തുതാപരമായി വിമർശിക്കുന്നത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അനിവാര്യ ഘടകമാണ്. വ്യക്തിയുടെ മാന്യതയും വിശ്വാസ്യതയും തകർക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ നിരന്തരമായി അപമാനിക്കുകയും അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നത് ജനാധിപത്യപരമായ രാഷ്ട്രീയസംവാദത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്ന പ്രചാരണരീതിയാണ്.

ഈ വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയുന്നത് സി.പി.എമ്മിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം പ്രത്യേകിച്ച് പ്രധാനമാണ്. കാരണം, വ്യക്തിഹത്യയെ രാഷ്ട്രീയവിമർശനമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ഒരു നേതാവിനെതിരായ പ്രചാരണം ക്രമേണ ആ നേതാവിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന പാർട്ടിക്കെതിരായ പൊതുവിധിയായി മാറ്റാൻ കഴിയും. അപ്പോൾ നയങ്ങളും ആശയങ്ങളും വർഗനിലപാടുകളും ഭരണപ്രവർത്തനങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടേണ്ട സ്ഥാനത്ത് വ്യക്തിയുടെ പ്രതിഛായയാണ് രാഷ്ട്രീയ വിലയിരുത്തലിന്റെ മാനദണ്ഡമായി മാറുന്നത്.

അതിനാൽ സി.പി.എം. ചെയ്യേണ്ടത് വിമർശനത്തെ നിരാകരിക്കുകയല്ല; മറിച്ച് വസ്തുതാപരമായ രാഷ്ട്രീയവിമർശനത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്യുകയും വ്യക്തിഹത്യയെയും ആസൂത്രിതമായ അപകീർത്തി പ്രചാരണത്തെയും അതിൽനിന്ന് വ്യക്തമായി വേർതിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്. അതാണ് ജനാധിപത്യപരമായും രാഷ്ട്രീയപരമായും കൂടുതൽ ശക്തമായ നിലപാട്.

വ്യക്തിഹത്യ തിരിച്ചറിയുന്നതിന് ഒരു ആരോപണം കടുത്തതാണോ, ഭാഷ മോശമാണോ എന്നത് മാത്രം നോക്കിയാൽ മതിയാകില്ല. ഒരു പ്രസ്താവനയോ പ്രചാരണമോ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തെ വിമർശിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് വ്യക്തിയുടെ വിശ്വാസ്യതയും സാമൂഹിക മാന്യതയും തകർക്കുന്നതിലേക്ക് മാറുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് അടിസ്ഥാനപരമായി പരിശോധിക്കേണ്ടത്. അതിനായി താഴെപ്പറയുന്ന സൂചകങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം.

ഒന്നാമതായി, രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിൽനിന്ന് വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റം. ഒരു നേതാവിന്റെ നയം, തീരുമാനം, പ്രസംഗം, ഭരണനടപടി എന്നിവ പരിശോധിക്കുന്നതിനുപകരം “അയാൾ അങ്ങനെയുള്ള മനുഷ്യനാണ്”, “അയാൾക്ക് സത്യസന്ധതയില്ല”, “അയാളുടെ സ്വഭാവം തന്നെ മോശമാണ്” എന്ന തരത്തിൽ വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവത്തെ കേന്ദ്രമാക്കുമ്പോൾ അത് വ്യക്തിഹത്യയുടെ പ്രധാന സൂചനയാണ്. ഇവിടെ ചോദ്യം “എന്താണ് ചെയ്തത്?” എന്നതിൽനിന്ന് “എങ്ങനെയുള്ള വ്യക്തിയാണ്?” എന്നതിലേക്ക് മാറുന്നു.

രണ്ടാമതായി, തെളിവില്ലാത്ത ആരോപണങ്ങളുടെ ആവർത്തനം. ഒരു ആരോപണത്തിന് വിശ്വസനീയമായ തെളിവില്ലെങ്കിലും അത് വീണ്ടും വീണ്ടും ഉന്നയിക്കുകയും, നിഷേധിക്കപ്പെട്ട ശേഷവും പുതിയ രൂപങ്ങളിൽ ആവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് വ്യക്തിഹത്യയുടെ പ്രധാന സവിശേഷതയാണ്. ഇവിടെ ലക്ഷ്യം സത്യം കണ്ടെത്തുകയല്ല; ആരോപണം ജനങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ പതിപ്പിക്കുകയാണ്. “ആരോപണമുണ്ട്” എന്നത് തന്നെ പിന്നീട് “അയാൾ അങ്ങനെ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്” എന്ന പൊതുബോധമായി മാറുന്ന രീതിയിലാണ് ഈ പ്രക്രിയ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

മൂന്നാമതായി, ആരോപണത്തിന്റെ തെളിവിനേക്കാൾ അതിന്റെ ആവർത്തനത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകുക. ഒരേ ആരോപണം പല മാധ്യമങ്ങളിലും സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിലും വ്യത്യസ്ത തലക്കെട്ടുകളിലും പരിഹാസരൂപങ്ങളിലും ആവർത്തിക്കുമ്പോൾ, പുതിയ വസ്തുത ഒന്നും ചേർക്കാതെയും ആരോപണം ജീവിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, അത് വിവരവിനിമയത്തേക്കാൾ പ്രതിഛായാനിർമ്മാണത്തിന്റെ സ്വഭാവം കൈവരിക്കുന്നു. ഇതിൽ “ആവർത്തനം തന്നെ തെളിവായി” പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു.

നാലാമതായി, ഒരു സംഭവത്തിൽനിന്ന് വ്യക്തിയുടെ മുഴുവൻ സ്വഭാവത്തിലേക്കുള്ള അന്യായമായ പൊതുവൽക്കരണം. ഒരു തീരുമാനത്തിൽ പിഴവ് സംഭവിച്ചതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി “അയാൾ എപ്പോഴും തെറ്റാണ്”, ഒരു ഭരണവീഴ്ചയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി “അയാൾ മുഴുവൻ അഴിമതിക്കാരനാണ്”, ഒരു പ്രസ്താവനയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി “അയാൾക്ക് ജനങ്ങളോട് യാതൊരു ബഹുമാനവുമില്ല” എന്നിങ്ങനെ ഒരു പ്രത്യേക സംഭവത്തെ വ്യക്തിയുടെ സമഗ്രമായ സ്വഭാവത്തിന്റെ തെളിവാക്കി മാറ്റുന്നത് വ്യക്തിഹത്യയുടെ മറ്റൊരു സൂചകമാണ്.

അഞ്ചാമതായി, രാഷ്ട്രീയ വാദത്തെ നേരിടുന്നതിനുപകരം വ്യക്തിയെ അപമാനിക്കുക. ഒരു നേതാവ് മുന്നോട്ടുവച്ച രാഷ്ട്രീയ വാദത്തിന് മറുപടി നൽകാൻ കഴിയാതെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബുദ്ധി, വിദ്യാഭ്യാസം, സംസാരശൈലി, രൂപം, പ്രായം, കുടുംബം, വ്യക്തിജീവിതം തുടങ്ങിയ അപ്രസക്തമായ കാര്യങ്ങളിലേക്ക് ആക്രമണം തിരിക്കുമ്പോൾ അത് രാഷ്ട്രീയവിമർശനമല്ല. വാദത്തെ പരാജയപ്പെടുത്തുന്നതിനുപകരം വാദിക്കുന്ന വ്യക്തിയെ അപമാനിക്കുന്ന രീതിയാണത്.

ആറാമതായി, വ്യക്തിജീവിതത്തെ രാഷ്ട്രീയ ആയുധമാക്കുക. ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൊതുപ്രവർത്തനവുമായി നേരിട്ടുള്ള പ്രസക്തിയില്ലെങ്കിൽ, അവയെ നിരന്തരം രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയുടെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നത് വ്യക്തിഹത്യയുടെ സൂചനയാണ്. എന്നാൽ ഇതിൽ ഒരു നിർണായക വ്യത്യാസമുണ്ട്: പൊതുപദവിയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടതും പൊതുതാൽപര്യത്തെ ബാധിക്കുന്നതുമായ വ്യക്തിപരമായ പെരുമാറ്റം വസ്തുതാപരമായി പരിശോധിക്കുന്നത് സ്വാഭാവിക രാഷ്ട്രീയവിമർശനത്തിന്റെ ഭാഗമായിരിക്കാം.

ഏഴാമതായി, പരിഹാസം, അപമാനപദങ്ങൾ, അധിക്ഷേപകരമായ വിശേഷണങ്ങൾ എന്നിവയെ രാഷ്ട്രീയ വാദത്തിന് പകരമാക്കുക. ഒരു നേതാവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടിനെ വിമർശിക്കുന്നതിനുപകരം അദ്ദേഹത്തിന് സ്ഥിരമായി അപമാനകരമായ വിളിപ്പേരുകൾ നൽകുകയും, ആ വ്യക്തിയുടെ പേരുതന്നെ ഒരു അപമാനപ്രതീകമാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നത് വ്യക്തിഹത്യാ പ്രചാരണത്തിന്റെ വ്യക്തമായ സൂചനയാണ്. ഒരേ അപമാനപ്രതീകം ആവർത്തിച്ച് ഉപയോഗിക്കുന്നത് വ്യക്തിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു സ്ഥിരമായ നെഗറ്റീവ് മാനസികചിത്രം നിർമ്മിക്കുന്നതിനാണ് സഹായിക്കുന്നത്.

എട്ടാമതായി, വ്യക്തിയുടെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളെയും ഒരേ നെഗറ്റീവ് ഉദ്ദേശ്യത്തിലൂടെ വ്യാഖ്യാനിക്കുക. നേതാവ് എന്ത് ചെയ്താലും അതിന് പിന്നിൽ ദുഷ്ടലക്ഷ്യമാണെന്ന് മുൻകൂട്ടി തീരുമാനിക്കുകയും, പരസ്പരവിരുദ്ധമായ സംഭവങ്ങൾക്കുപോലും ഒരേ വ്യക്തിദോഷത്തെ കാരണമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് വ്യക്തിഹത്യയുടെ മറ്റൊരു രൂപമാണ്. അപ്പോൾ തെളിവുകളാണ് നിഗമനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നത് എന്നതിനുപകരം, മുൻകൂട്ടി നിർമ്മിച്ച വ്യക്തിചിത്രത്തിന് അനുസരിച്ചാണ് തെളിവുകൾ തിരഞ്ഞെടുത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

ഒമ്പതാമതായി, ഒരു വ്യക്തിയുടെ പേരിനെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെ മുഴുവൻ സ്വഭാവത്തിന്റെ പര്യായമാക്കുക. “അയാൾ അങ്ങനെയാണ്, അതുകൊണ്ട് ആ പാർട്ടിയും അങ്ങനെയാണ്” എന്ന തരത്തിലുള്ള യുക്തി വ്യക്തിഹത്യയെ പാർട്ടി വിരുദ്ധ പ്രചാരണവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഘട്ടമാണ്. ഇവിടെ വ്യക്തിയെ അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുന്നത് അവസാന ലക്ഷ്യമല്ല; വ്യക്തിയിലൂടെ സംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യതയെ ആക്രമിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.

പത്താമതായി, തിരഞ്ഞെടുത്ത വിവരങ്ങൾ മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഏകപക്ഷീയമായ പ്രതിഛായ നിർമ്മിക്കുക. ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽനിന്ന് നെഗറ്റീവ് സംഭവങ്ങൾ മാത്രം തെരഞ്ഞെടുത്ത് നിരന്തരം പ്രചരിപ്പിക്കുകയും, അനുകൂലമായോ വ്യത്യസ്തമായോ ഉള്ള വസ്തുതകൾ മനഃപൂർവം ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ അത് സമഗ്രമായ രാഷ്ട്രീയ വിലയിരുത്തലല്ല. ഇത് ഒരു വ്യക്തിയെക്കുറിച്ചുള്ള മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച പ്രതിഛായയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ വിവരങ്ങൾ മാത്രം ശേഖരിക്കുന്ന രീതിയാണ്.

പതിനൊന്നാമതായി, തിരുത്താനോ പരിശോധിക്കാനോ കഴിയാത്ത തരത്തിലുള്ള ആരോപണങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുക. “എല്ലാവർക്കും അറിയാം”, “അയാൾക്ക് പിന്നിൽ പലതുമുണ്ട്”, “അയാളുടെ യഥാർത്ഥ മുഖം ജനങ്ങൾക്ക് അറിയാം” തുടങ്ങിയ തെളിവില്ലാത്ത സൂചനകൾ ഉപയോഗിച്ച് സംശയം സൃഷ്ടിക്കുന്നത് വ്യക്തിഹത്യാ പ്രചാരണത്തിന്റെ സവിശേഷ രീതിയാണ്. വ്യക്തമായ ആരോപണം ഉന്നയിക്കാതെ സംശയം മാത്രം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലൂടെ നിയമപരമായോ വസ്തുതാപരമായോ പരിശോധനയിൽനിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുനിൽക്കാനും ഇതിന് കഴിയും.

പന്ത്രണ്ടാമതായി, നിഷേധം പോലും പുതിയ പ്രചാരണത്തിനുള്ള ഉപാധിയാക്കുക. ആരോപണം നിഷേധിച്ചാൽ നിഷേധത്തിന്റെ തന്നെ രീതിയെ സംശയാസ്പദമാക്കി പുതിയ ആരോപണം സൃഷ്ടിക്കുകയും, വിശദീകരണം നൽകിയാൽ അതിനെ “ഒളിച്ചോട്ടം” എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുകയും, മൗനം പാലിച്ചാൽ “കുറ്റം സമ്മതിച്ചു” എന്നു പറയുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിക്ക് യാതൊരു തെളിവും മതിയാകാത്ത ഒരു പ്രചാരണഘടന സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയും. ഇതിൽ ആരോപണത്തെ സ്ഥിരീകരിക്കാനോ തള്ളിക്കളയാനോ കഴിയാത്ത വിധം ഒരു അടച്ച രാഷ്ട്രീയ വലയമാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്.

പതിമൂന്നാമതായി, വ്യക്തിയെക്കുറിച്ചുള്ള നെഗറ്റീവ് പ്രതിഛായയെ എല്ലാത്തരം രാഷ്ട്രീയ വിഷയങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കുക. ഒരു പ്രത്യേക വിഷയത്തിലെ ആരോപണം മറ്റൊരു വിഷയത്തിലും ആവർത്തിച്ച് ഉപയോഗിക്കുകയും, വ്യക്തിയുടെ പേരിനൊപ്പം സ്ഥിരമായി ഒരേ നെഗറ്റീവ് വിശേഷണം ചേർക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ ഒരു “പ്രതിഛായാ ചട്ടക്കൂട്” രൂപപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് പുതിയ വസ്തുതകൾ വന്നാലും ജനങ്ങൾ അവയെ ആ ചട്ടക്കൂടിനുള്ളിൽനിന്നാണ് വ്യാഖ്യാനിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നത്.

പതിനാലാമതായി, രാഷ്ട്രീയ വിമർശനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം പരിഹാരത്തിൽനിന്ന് അപമാനത്തിലേക്ക് മാറുക. യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയവിമർശനം തെറ്റായ നയം തിരുത്തണം, ഉത്തരവാദിത്തം ഉറപ്പാക്കണം, ബദൽ നയം അവതരിപ്പിക്കണം എന്ന ലക്ഷ്യത്തിലേക്കാണ് നീങ്ങുന്നത്. വ്യക്തിഹത്യയാകട്ടെ, നേതാവിനെ പൊതുസമൂഹത്തിൽ അപമാനിതനും അവിശ്വസനീയനുമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നതിലാണ് പ്രധാനമായും താൽപര്യം. അതുകൊണ്ട് “എന്ത് തിരുത്തണം?” എന്ന ചോദ്യത്തിന് പകരം “എങ്ങനെ ഈ വ്യക്തിയുടെ പ്രതിഛായ തകർക്കാം?” എന്നതായാൽ അത് വ്യക്തിഹത്യയിലേക്ക് നീങ്ങിയതായി സംശയിക്കാം.

എന്നാൽ എല്ലാ കടുത്ത വിമർശനവും വ്യക്തിഹത്യയല്ല. ഇത് പ്രത്യേകം വ്യക്തമാക്കേണ്ടതാണ്. കടുത്ത ഭാഷ, വ്യക്തിഹത്യ, ഒരു നേതാവിന്റെ അഴിമതി, അധികാരദുരുപയോഗം, തെറ്റായ നയം, ജനവിരുദ്ധ തീരുമാനം, രാഷ്ട്രീയ വഞ്ചന, ഭരണപരമായ പരാജയം എന്നിവ തെളിവുകളോടെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് വളരെ കടുത്ത വിമർശനമായിരിക്കാം; എന്നിരുന്നാലും അത് വ്യക്തിഹത്യയല്ല. അതുപോലെ ഒരു നേതാവിനോട് രാജിവയ്ക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നതും വ്യക്തിഹത്യയല്ല.

കൂടുതൽ കൃത്യമായി തിരിച്ചറിയുന്നതിനായി ഏതെങ്കിലും വിമർശനം വ്യക്തിഹത്യാ പ്രചാരണത്തിന്റെ സ്വഭാവമുള്ളതാണോ എന്നത് ചില അടിസ്ഥാന ചോദ്യങ്ങളിലൂടെ പരിശോധിക്കാം. ആദ്യം, വിമർശനം യഥാർത്ഥത്തിൽ വ്യക്തിയുടെ ഏത് പ്രവൃത്തിയെയോ തീരുമാനത്തെയോ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടിനെയോ ആണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നതെന്ന് വ്യക്തമാക്കണം. തുടർന്ന്, അതിന് പരിശോധിക്കാനും സ്ഥിരീകരിക്കാനും കഴിയുന്ന തെളിവുകളുണ്ടോ എന്ന് നോക്കണം. അതോടൊപ്പം വിമർശനത്തിന്റെ കേന്ദ്രം വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനവും പൊതുപ്രവർത്തനത്തിലെ തീരുമാനങ്ങളും ആണോ, അതോ വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവം, ഉദ്ദേശ്യം, സത്യസന്ധത, സ്വകാര്യജീവിതം, വ്യക്തിത്വം എന്നിവയാണോ എന്നതും പരിശോധിക്കണം. കാരണം രാഷ്ട്രീയവിമർശനം സാധാരണയായി നയങ്ങളെയും നിലപാടുകളെയും ഔദ്യോഗിക പ്രവർത്തനങ്ങളെയും ചോദ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, വ്യക്തിഹത്യ വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവത്തെയും വിശ്വാസ്യതയെയും തകർക്കുന്നതിലേക്കാണ് നീങ്ങുന്നത്. അതിനുശേഷം ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം വിമർശനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം എന്താണ് എന്നതാണ്—തെറ്റ് ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച് തിരുത്തലിന് അവസരമൊരുക്കുകയാണോ, അതോ വ്യക്തിയുടെ പൊതുവിശ്വാസ്യതയും രാഷ്ട്രീയ പ്രതിച്ഛായയും തകർക്കുകയാണോ? ഒടുവിൽ, പുതിയ തെളിവുകളൊന്നും മുന്നോട്ടുവയ്ക്കാതെ അതേ ആരോപണം ആവർത്തിച്ച് പ്രചരിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നും പരിശോധിക്കണം. ഈ ചോദ്യങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗത്തിനും രണ്ടാമത്തെ ദിശയിലേക്കാണ്—അതായത് വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവത്തെ ലക്ഷ്യമിടൽ, തെളിവില്ലായ്മ, രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിനുപകരം വ്യക്തിത്വത്തെ കേന്ദ്രീകരിക്കൽ, തിരുത്തലിനുപകരം വിശ്വാസ്യത തകർക്കൽ, തെളിവില്ലാത്ത ആരോപണങ്ങളുടെ ആവർത്തനം—ഉത്തരം പോകുന്നതെങ്കിൽ, അതിനെ സാധാരണ രാഷ്ട്രീയവിമർശനമായി കാണുന്നതിനേക്കാൾ വ്യക്തിഹത്യാ പ്രചാരണത്തിന്റെ സ്വഭാവമുള്ള ഇടപെടലായി വിലയിരുത്തുന്നതിന് ശക്തമായ അടിസ്ഥാനമുണ്ട്.

ഇവിടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ മാനദണ്ഡം ഇതാണ്: ഒരു നേതാവിന്റെ തെറ്റിനെ വിമർശിക്കുന്നത് ജനാധിപത്യമാണ്; ആ തെറ്റിനെ ഉപയോഗിച്ച് നേതാവിന്റെ സമഗ്രമായ വ്യക്തിത്വത്തെ തകർക്കുന്നത് വ്യക്തിഹത്യയാണ്; ആ വ്യക്തിഹത്യയിലൂടെ അദ്ദേഹം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യത തകർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് സംഘടിത പ്രതിഛായാ രാഷ്ട്രീയമാണ്. ഈ മൂന്ന് തലങ്ങളെയും വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുമ്പോഴാണ് സി.പി.എമ്മിന് വിമർശനത്തെ ജനാധിപത്യപരമായി സ്വീകരിക്കുകയും വ്യക്തിഹത്യാ പ്രചാരണത്തെ രാഷ്ട്രീയമായി പ്രതിരോധിക്കുകയും ഒരേസമയം സാധിക്കുക.

വ്യക്തിഹത്യയെയും രാഷ്ട്രീയവിമർശനത്തെയും വേർതിരിച്ചറിയുക എന്നത് സി.പി.എമ്മിന്റെ മുന്നിലുള്ള ഒരു ആശയപരവും സംഘടനാപരവുമായ പ്രധാന ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. കാരണം, ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് വിമർശനത്തെ ഭയപ്പെടാനോ വിമർശനത്തിൽനിന്ന് സ്വയം ഒഴിഞ്ഞുമാറാനോ കഴിയില്ല. മറിച്ച് വിമർശനവും ആത്മവിമർശനവും തെറ്റുതിരുത്തലും ഒരു വിപ്ലവപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്വയം നവീകരണശേഷിയുടെ ഭാഗമായിരിക്കണം. അതേസമയം, രാഷ്ട്രീയവിമർശനത്തിന്റെ മറവിൽ വ്യക്തിഹത്യയും അപകീർത്തി പ്രചാരണവും നടത്തപ്പെടുമ്പോൾ അതിനെ തിരിച്ചറിയാനും അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യം തുറന്നുകാട്ടാനും കഴിയണം. അതുകൊണ്ട് സി.പി.എം. സ്വീകരിക്കേണ്ട അടിസ്ഥാന സമീപനം “നേതാവിനെ വിമർശിക്കുന്നവരെല്ലാം ശത്രുക്കൾ” എന്നതാകരുത്; അതുപോലെ “നേതാവിനെതിരായ എല്ലാ ആരോപണങ്ങളും ജനാധിപത്യവിമർശനമാണ്” എന്ന നിഷ്കളങ്കമായ സമീപനവുമാകരുത്. വസ്തുതാപരമായ വിമർശനത്തെ സ്വീകരിക്കുകയും വ്യക്തിഹത്യയെ തിരിച്ചറിയുകയും, യഥാർത്ഥ തെറ്റുകൾ തിരുത്തുകയും, കെട്ടിച്ചമച്ച ആരോപണങ്ങളെ തെളിവുകളോടെ തുറന്നുകാട്ടുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ഡയലക്ടിക്കൽ സമീപനമാണ് ആവശ്യമായത്.

ഇതിന്റെ ആദ്യപടി ഒരു നേതാവിനെയും പാർട്ടിയെയും തമ്മിൽ വ്യക്തമായി വേർതിരിച്ചറിയുക എന്നതാണ്. പിണറായി വിജയനോ എം.വി. ഗോവിന്ദനോ മറ്റേതെങ്കിലും ഉന്നത നേതാവോ സി.പി.എം. എന്ന രാഷ്ട്രീയസംഘടനയുടെ പൂർണ്ണ പ്രതിരൂപമല്ല. അവർ പാർട്ടിയുടെ ഒരു പ്രത്യേക ചരിത്രഘട്ടത്തിലെ നേതാക്കളാണ്; പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയവും ആശയവും സംഘടനയും അവരെക്കാൾ വലുതാണ്. അതുകൊണ്ട് ഒരു നേതാവിനെതിരായ വ്യക്തിപരമായ ആക്രമണം പാർട്ടിയുടെ നിലനിൽപ്പിനെ നിർണയിക്കുന്ന ഘടകമായി മാറുന്ന സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കണം. ഒരു നേതാവിന്റെ പ്രതിഛായയ്ക്ക് സംഭവിക്കുന്ന ഓരോ ക്ഷതവും പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യതയ്ക്ക് സംഭവിക്കുന്ന ക്ഷതമായി മാറുന്നുവെങ്കിൽ, പാർട്ടി സ്വയം ഒരു അപകടകരമായ വ്യക്തികേന്ദ്രീകൃത ഘടനയിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണ്. നേതാവിന്റെ ശക്തിയാണ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തി എന്നതിനു പകരം, പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയശക്തിയാണ് നേതാവിന്റെ ശക്തിയുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സംഘടനാസംസ്കാരമാണ് വളരേണ്ടത്. നേതാക്കൾ വരുകയും പോകുകയും ചെയ്യും; എന്നാൽ പാർട്ടിയുടെ ആശയം, സംഘടന, വർഗനിലപാട്, ജനബന്ധം, പോരാട്ടപാരമ്പര്യം എന്നിവ വ്യക്തികളെ അതിജീവിച്ച് നിലനിൽക്കണം.

അതോടൊപ്പം, വ്യക്തിഹത്യയെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിന്റെ പേരിൽ യഥാർത്ഥ ആരോപണങ്ങളെ അവഗണിക്കുകയോ എല്ലാ വിമർശനങ്ങളെയും എതിരാളികളുടെ ഗൂഢാലോചനയായി ചിത്രീകരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് സി.പി.എമ്മിന് രാഷ്ട്രീയമായി കൂടുതൽ അപകടകരമായിരിക്കും. ഒരു നേതാവിന്റെ തീരുമാനത്തിൽ യഥാർത്ഥ തെറ്റുണ്ടെങ്കിൽ അത് തെറ്റാണെന്ന് പറയാനുള്ള ധൈര്യം പാർട്ടിക്കുണ്ടാകണം. ഭരണപരമായ വീഴ്ചയുണ്ടെങ്കിൽ അത് പരിശോധിക്കണം. അഴിമതിയോ അധികാരദുരുപയോഗമോ സംബന്ധിച്ച ഗൗരവമുള്ള ആരോപണമുണ്ടെങ്കിൽ അതിന്റെ വസ്തുതാപരമായ പരിശോധന നടക്കണം. ഒരു നേതാവിന്റെ പ്രസ്താവന തെറ്റാണെങ്കിൽ അതിനെ ന്യായീകരിക്കുന്നതിനുപകരം തിരുത്തണം. സ്വന്തം തെറ്റുകൾ അംഗീകരിക്കുകയും തിരുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന പാർട്ടിയെ കെട്ടിച്ചമച്ച ആരോപണങ്ങളിലൂടെ ദീർഘകാലം തകർക്കുക എളുപ്പമല്ല. ആത്മവിമർശനത്തെ ദൗർബല്യമായി കാണാതെ രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയായി കാണേണ്ടത് അതുകൊണ്ടാണ്.

ഇവിടെ ആരോപണവും തെളിയിക്കപ്പെട്ട വസ്തുതയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം പാർട്ടിയുടെ ആശയവിനിമയത്തിൽ തന്നെ കൃത്യമായി സ്ഥാപിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു നേതാവിനെതിരെ ആരോപണം ഉയർന്നുവെന്നത് ആ ആരോപണം ശരിയാണെന്നതിന് തെളിവല്ല. അതുപോലെ ആരോപണം തെറ്റാണെന്ന് പറയുന്നതും മാത്രം മതിയല്ല; സാധ്യമെങ്കിൽ വസ്തുതകളും രേഖകളും സമയക്രമവും ഔദ്യോഗിക വിവരങ്ങളും മുന്നോട്ടുവെച്ച് അതിനെ പരിശോധിക്കാവുന്ന രീതിയിൽ ജനങ്ങൾക്കുമുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കണം. വ്യക്തിഹത്യാ പ്രചാരണത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ആയുധം “ആരോപണം” എന്ന വാക്കിനെ ക്രമേണ “വസ്തുത”യായി മാറ്റുകയാണ്. ആദ്യം “ഇങ്ങനെ ആരോപണമുണ്ട്” എന്ന് പറയുകയും പിന്നീട് “ഇതിനെക്കുറിച്ച് ഇത്രയും ആരോപണങ്ങളുണ്ട്” എന്ന് ആവർത്തിക്കുകയും ഒടുവിൽ ആരോപണം തന്നെ ഒരു പൊതുബോധമായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനെ ചെറുക്കാനുള്ള മാർഗം ആരോപണത്തിന്റെ ശബ്ദത്തെക്കാൾ തെളിവിന്റെ ശക്തിക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുക എന്നതാണ്.

എന്നാൽ എല്ലാ ആരോപണങ്ങൾക്കും ഒരേ രീതിയിൽ പ്രതികരിക്കേണ്ടതില്ല. വ്യക്തിഹത്യാ പ്രചാരണത്തിന്റെ മറ്റൊരു തന്ത്രം, ഒരു നേതാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഓരോ ചെറിയ അധിക്ഷേപത്തിനും പാർട്ടിയുടെ ഔദ്യോഗിക പ്രതികരണം ഉണ്ടാക്കുകയും അതുവഴി അതേ ആരോപണത്തിന് കൂടുതൽ പ്രചാരം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്. ഒരു സാമൂഹ്യമാധ്യമ പോസ്റ്റിന് മറുപടി പറയാൻ സംസ്ഥാനതല നേതാക്കൾ തന്നെ രംഗത്തിറങ്ങുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, ആരോപണത്തിന് ലഭിക്കേണ്ടതിലധികം രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം പാർട്ടി തന്നെ നൽകുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. അതിനാൽ പ്രതികരണത്തിന്റെ അളവും രാഷ്ട്രീയപ്രാധാന്യവും തമ്മിൽ പൊരുത്തപ്പെടുത്തേണ്ട ഒരു ആശയവിനിമയശാസ്ത്രം ആവശ്യമാണ്. ഗുരുതരമായ തെറ്റായ ആരോപണങ്ങൾ തെളിവുകളോടെ തിരുത്തണം; എന്നാൽ ഓരോ പരിഹാസത്തിനും ഓരോ അധിക്ഷേപത്തിനും ഓരോ സാമൂഹ്യമാധ്യമ ആക്രമണത്തിനും പ്രതികരിക്കേണ്ടതില്ല. ചില പ്രചാരണങ്ങളെ അവഗണിക്കുന്നതും ചിലതിനെ ചുരുക്കത്തിൽ തിരുത്തുന്നതും ചിലതിനെ വിശദമായ വസ്തുതാപരമായ മറുപടിയിലൂടെ നേരിടുന്നതുമായ വ്യത്യസ്ത പ്രതികരണരീതികൾ ആവശ്യമാണ്.

അതിലും പ്രധാനമായി, സി.പി.എം. “നേതാവിനെ സംരക്ഷിക്കുന്ന” ആശയവിനിമയത്തിൽനിന്ന് “പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയത്തെ വിശദീകരിക്കുന്ന” ആശയവിനിമയത്തിലേക്ക് മാറണം. ഒരു നേതാവിനെക്കുറിച്ച് “അദ്ദേഹം മോശക്കാരനല്ല”, “അദ്ദേഹം സത്യസന്ധനാണ്”, “അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ ഗൂഢാലോചന നടക്കുന്നു” എന്നിങ്ങനെ പ്രതിരോധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത് മാത്രം മതിയാകില്ല. അതിനുപകരം ആ നേതാവ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന നയം എന്താണ്, അതിന്റെ സാമൂഹിക ലക്ഷ്യം എന്താണ്, ആരുടെ താൽപര്യത്തെയാണ് അത് സംരക്ഷിക്കുന്നത്, അതിന്റെ ഫലമെന്താണ്, അതിൽ പരിമിതികളുണ്ടോ, എന്താണ് തിരുത്തിയത് എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചോദ്യങ്ങളിലേക്ക് രാഷ്ട്രീയചർച്ച തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരണം. വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയിൽനിന്ന് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തിലേക്ക് പൊതുചർച്ചയെ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരികയാണ് വ്യക്തിഹത്യാ പ്രചാരണത്തെ പരാജയപ്പെടുത്താനുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗങ്ങളിൽ ഒന്ന്.

ഇതിന്റെ ഭാഗമായി സി.പി.എമ്മിന് സ്വന്തം വസ്തുതാപരമായ ആശയവിനിമയ സംവിധാനം കൂടുതൽ ആധുനികവും ശാസ്ത്രീയവുമായി വികസിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. പരമ്പരാഗത പ്രസ്താവനകളും പത്രസമ്മേളനങ്ങളും മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്ന രീതിയിൽനിന്ന് മാറി, കണക്കുകൾ, ഔദ്യോഗിക രേഖകൾ, നിയമസഭാ രേഖകൾ, സർക്കാർ ഉത്തരവുകൾ, നയരേഖകൾ, ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലം എന്നിവ ലളിതമായി ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്ന സംവിധാനം വളർത്തണം. പ്രത്യേകിച്ച് സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിൽ പ്രചരിക്കുന്ന തെറ്റായ വിവരങ്ങൾക്ക് വേഗത്തിൽ വസ്തുതാപരമായ മറുപടി നൽകാൻ പരിശീലനം ലഭിച്ച പ്രവർത്തകരുടെ ശൃംഖല ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ ഈ ശൃംഖലയുടെ ദൗത്യം എതിരാളികളെ അധിക്ഷേപിക്കുക എന്നതാകരുത്. വിവരത്തിന്റെ യാഥാർഥ്യം പരിശോധിക്കുക, തെറ്റായ അവകാശവാദം തിരിച്ചറിയുക, ഉറവിടം വ്യക്തമാക്കുക, ശരിയായ വിവരം ലളിതമായി ജനങ്ങളിലെത്തിക്കുക എന്നതായിരിക്കണം അതിന്റെ പ്രവർത്തനരീതി.

ഇവിടെ പാർട്ടി പ്രവർത്തകരുടെ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. വ്യക്തിഹത്യാ പ്രചാരണം തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്ത പ്രവർത്തകൻ പലപ്പോഴും എതിരാളിയുടെ ഭാഷ തന്നെ ഏറ്റെടുത്ത് പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന അവസ്ഥയുണ്ടാകാം. ഒരു നേതാവിനെക്കുറിച്ച് പുറത്തുനിന്ന് ഉയർന്ന ഒരു ആരോപണം കേട്ട ഉടൻ അത് പാർട്ടി ഗ്രൂപ്പുകളിലും വ്യക്തിബന്ധങ്ങളിലുമെല്ലാം പങ്കുവയ്ക്കുന്ന പ്രവണത വളർന്നാൽ, ശത്രുവിന്റെ പ്രചാരണം പാർട്ടിയുടെ സ്വന്തം ആശയവിനിമയ ശൃംഖലയിലൂടെ പുനരുത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. അതിനാൽ കേഡർ പരിശീലനത്തിൽ വിവരപരിശോധന, തെളിവിന്റെ വിലയിരുത്തൽ, മാധ്യമഭാഷയുടെ വിമർശനാത്മക വായന, സാമൂഹ്യമാധ്യമ പ്രചാരണങ്ങളുടെ മനഃശാസ്ത്രം, വ്യക്തിഹത്യയും രാഷ്ട്രീയവിമർശനവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകൻ ഒരു വാർത്ത കേൾക്കുമ്പോൾ അതിനെ ഉടൻ വിശ്വസിക്കുന്നവനല്ല, “തെളിവെന്താണ്?” എന്ന് ചോദിക്കുന്നവനാകണം.

അതേസമയം പാർട്ടിക്കകത്തെ വിമർശനസംസ്കാരവും ശക്തിപ്പെടുത്തണം. പുറത്തുനിന്നുള്ള വ്യക്തിഹത്യയെ ചെറുക്കാൻ കഴിയണമെങ്കിൽ പാർട്ടിക്കകത്ത് സത്യസന്ധമായ വിമർശനത്തിന് ഇടമുണ്ടാകണം. ഒരു നേതാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള യഥാർത്ഥ ചോദ്യങ്ങൾ പാർട്ടിക്കകത്ത് ഉന്നയിക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ, പുറത്തുനിന്നുള്ള ആരോപണങ്ങൾ കൂടുതൽ വിശ്വാസ്യത നേടാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനാൽ നേതാക്കളുടെ തീരുമാനങ്ങളും ഭരണപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളും സംഘടനാപരമായ നിലപാടുകളും പാർട്ടിയുടെ സ്വന്തം സംവിധാനത്തിനകത്ത് വസ്തുനിഷ്ഠമായി വിലയിരുത്തപ്പെടണം. ആത്മവിമർശനത്തിന് ഇടയില്ലാത്ത പാർട്ടി പുറത്തുനിന്നുള്ള വിമർശനത്തോട് അമിതമായി പ്രതിരോധശേഷിയില്ലാത്തതായിത്തീരും; ആത്മവിമർശനത്തിന് ശക്തമായ ഇടമുള്ള പാർട്ടിക്ക് പുറത്തുനിന്നുള്ള അപവാദത്തെയും യഥാർത്ഥ വിമർശനത്തെയും വേർതിരിച്ചറിയാൻ കൂടുതൽ കഴിയും.

ഇതോടൊപ്പം നേതാക്കളുടെ വ്യക്തിപരമായ പ്രതിഛായയെ അമിതമായി ആശ്രയിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയശൈലി സി.പി.എം. ഒഴിവാക്കണം. ഒരു നേതാവിന്റെ പ്രസംഗം, വ്യക്തിത്വം, ജനപ്രീതി, മാധ്യമസാന്നിധ്യം എന്നിവയെ ചുറ്റിപ്പറ്റി പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയത്തെ മുഴുവൻ കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ, ആ നേതാവിനെ ആക്രമിക്കുന്നത് പാർട്ടിയെ ആക്രമിക്കുന്നതിനുള്ള എളുപ്പവഴിയാകും. അതിന് പകരം പ്രാദേശികതലത്തിൽനിന്ന് സംസ്ഥാനതലത്തിലേക്കുള്ള കൂട്ടായ നേതൃത്വം വളർത്തണം. ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെടുന്ന ആയിരക്കണക്കിന് പ്രവർത്തകരുടെയും നേതാക്കളുടെയും രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യതയാണ് പാർട്ടിയുടെ യഥാർത്ഥ പ്രതിരോധഭിത്തി. ഒരു നേതാവിന്റെ മുഖം പാർട്ടിയുടെ മുഴുവൻ മുഖമാകാതിരിക്കുകയും, പാർട്ടിയുടെ ആയിരക്കണക്കിന് പ്രവർത്തകരുടെ ജനബന്ധം പാർട്ടിയുടെ സാമൂഹിക മുഖമായി മാറുകയും വേണം.

ഇതിന്റെ മറ്റൊരു നിർണായക ഘടകം ജനങ്ങളുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള ബന്ധമാണ്. മാധ്യമങ്ങളും സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളും നിർമ്മിക്കുന്ന പ്രതിഛായകളിൽ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്ന ജനങ്ങൾക്ക് ഒരു നേതാവിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ഏകപക്ഷീയമായ ചിത്രം രൂപപ്പെടാൻ എളുപ്പമാണ്. എന്നാൽ ജനങ്ങൾ അവരുടെ സ്വന്തം അനുഭവങ്ങളിലൂടെ ഭരണവും സാമൂഹികപ്രവർത്തനവും വിലയിരുത്തുമ്പോൾ മാധ്യമപ്രചാരണത്തിന്റെ സ്വാധീനം കുറയുന്നു. അതുകൊണ്ട് പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്തെ പ്രചാരണത്തിലോ മാധ്യമപ്രതികരണങ്ങളിലോ ഒതുങ്ങരുത്. ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന പ്രശ്നങ്ങളിൽ സജീവമായി ഇടപെടുകയും, പ്രാദേശിക പ്രശ്നങ്ങളിൽ പോരാടുകയും, തൊഴിലാളികളുമായും കർഷകരുമായും യുവാക്കളുമായും സ്ത്രീകളുമായും വിദ്യാർത്ഥികളുമായും നേരിട്ടുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും വേണം. ജനങ്ങളുടെ യാഥാർഥ്യാനുഭവവും പാർട്ടിയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രതിഛായയും തമ്മിലുള്ള അകലം കുറയ്ക്കുകയാണ് വ്യക്തിഹത്യാ പ്രചാരണത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം കുറയ്ക്കാനുള്ള ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള മാർഗം.

അതിനാൽ സി.പി.എമ്മിന്റെ പ്രതിരോധരീതി വ്യക്തികേന്ദ്രീകൃതമായിരിക്കരുത്. വ്യക്തിഹത്യയ്ക്ക് മറുപടിയായി മറ്റൊരു വ്യക്തിഹത്യ നടത്തുന്നത്, അപമാനത്തിന് അപമാനം നൽകുന്നത്, സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിൽ എതിരാളികളെ അധിക്ഷേപിക്കുന്നത് എന്നിവ പാർട്ടിയെ അതേ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിലേക്ക് വലിച്ചിഴക്കും. അതിനുപകരം തെറ്റുണ്ടെങ്കിൽ തിരുത്തുക; ആരോപണമുണ്ടെങ്കിൽ തെളിവ് ആവശ്യപ്പെടുക; തെളിവുണ്ടെങ്കിൽ വസ്തുത പരിശോധിക്കുക; തെറ്റായ ആരോപണമാണെങ്കിൽ രേഖകളോടെ തുറന്നുകാട്ടുക; രാഷ്ട്രീയവിമർശനമാണെങ്കിൽ രാഷ്ട്രീയമായി മറുപടി നൽകുക; വ്യക്തിഹത്യയാണെങ്കിൽ അതിന്റെ സ്വഭാവവും രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യവും ജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ വ്യക്തമാക്കുക എന്ന ശാസ്ത്രീയമായ സമീപനം സ്വീകരിക്കണം.

അവസാനമായി, സി.പി.എം. തിരിച്ചറിയേണ്ട ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം ഇതാണ്: വ്യക്തിഹത്യയുടെ ലക്ഷ്യം പലപ്പോഴും ഒരു വ്യക്തിയെ മാത്രം പരാജയപ്പെടുത്തുക എന്നതല്ല. ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രതിഛായയെ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രതീകമാക്കി മാറ്റിയശേഷം ആ പ്രതിഛായയെ തകർത്തുകൊണ്ട് പാർട്ടിയുടെ വിശ്വാസ്യതയെ തകർക്കുക എന്നതാണ് അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രഭാവം. അതിനാൽ അതിന്റെ പ്രതിരോധവും അതേ തലത്തിൽ വ്യക്തിയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാകരുത്. വ്യക്തിയെക്കാൾ പാർട്ടി വലുതാകണം; പാർട്ടിയെക്കാൾ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയലക്ഷ്യം വലുതാകണം; നേതാവിന്റെ വ്യക്തിപരമായ പ്രതിഛായയെക്കാൾ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ യാഥാർഥ്യാനുഭവം ശക്തമാകണം. അപ്പോൾ ഒരു നേതാവിനെതിരായ നിരന്തര വ്യക്തിഹത്യാ പ്രചാരണം പാർട്ടിയുടെ നിലനിൽപ്പിനെ നിർണയിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ ആയുധമായി മാറുകയില്ല.

ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ഏറ്റവും ശക്തമായ പ്രതിരോധം സ്വന്തം നേതാക്കളുടെ മഹത്വവൽക്കരണമല്ല; സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സത്യസന്ധതയും സംഘടനയുടെ ജനകീയ അടിത്തറയും തെറ്റുകൾ തിരുത്താനുള്ള ശേഷിയും ജനങ്ങളുമായുള്ള ജീവിക്കുന്ന ബന്ധവുമാണ്. വ്യക്തിയെ ആക്രമിച്ചാൽ പാർട്ടി തകരുന്ന അവസ്ഥയിൽനിന്ന്, വ്യക്തിയെ ആക്രമിച്ചാലും പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി ജനങ്ങളിലെത്തുന്ന അവസ്ഥയിലേക്കാണ് സി.പി.എം. മാറേണ്ടത്.

വ്യക്തിഹത്യാ പ്രചാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയ തിരിച്ചറിവ് പ്രായോഗിക സംഘടനാസംവിധാനമായി മാറിയില്ലെങ്കിൽ അതിന് വലിയ പ്രയോജനമുണ്ടാകില്ല. അതുകൊണ്ട് സി.പി.എം. ഇതിനെ ഏതെങ്കിലും ഒരു നേതാവിനെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള താൽക്കാലിക മാധ്യമപ്രതികരണമായി കാണാതെ, വസ്തുതാപരിശോധന, രാഷ്ട്രീയ ആശയവിനിമയം, കേഡർ പരിശീലനം, തെറ്റുതിരുത്തൽ, ജനബന്ധം, സാമൂഹ്യമാധ്യമ ഇടപെടൽ എന്നിവ ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന സ്ഥിരം സംവിധാനമായി വികസിപ്പിക്കണം. വ്യക്തിഹത്യാ പ്രചാരണം ഉയരുന്ന ഓരോ അവസരത്തിലും നേതാക്കൾ സ്വമേധയാ പ്രതികരിക്കുന്നതിന് പകരം, ആരോപണത്തിന്റെ സ്വഭാവം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അതിന് അനുയോജ്യമായ പ്രതികരണരീതി നിശ്ചയിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനപരമായ നടപടിക്രമം ആവശ്യമാണ്.

ആദ്യമായി, പാർട്ടി ഒരു “ആരോപണ വർഗീകരണ സംവിധാനം” രൂപപ്പെടുത്തണം. നേതാക്കളെയും പാർട്ടിയെയും സംബന്ധിച്ച് പുറത്തുവരുന്ന ഓരോ ആരോപണവും ഒരേ ഗണത്തിൽപ്പെടുത്തരുത്. അവയെ കുറഞ്ഞത് നാല് വിഭാഗങ്ങളായി വേർതിരിക്കാം: ഒന്നാമത്, വസ്തുതാപരമായി പരിശോധിക്കേണ്ട ഗൗരവമുള്ള ആരോപണങ്ങൾ; രണ്ടാമത്, തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നതോ ഭാഗികസത്യത്തെ വളച്ചൊടിച്ചതോ ആയ പ്രചാരണങ്ങൾ; മൂന്നാമത്, തെളിവില്ലാത്ത അപവാദങ്ങളും വ്യക്തിഹത്യയും; നാലാമത്, സാധാരണ രാഷ്ട്രീയവിമർശനം. ഈ വർഗീകരണം നടത്താതെ എല്ലാ വിമർശനങ്ങളെയും “വ്യക്തിഹത്യ” എന്നു വിളിക്കുന്നത് പാർട്ടിയുടെ വിശ്വാസ്യതയ്ക്ക് തന്നെ തിരിച്ചടിയാകും. അതിനാൽ ആദ്യം ആരോപണത്തെ തിരിച്ചറിയുക, പിന്നീട് അതിന് പേര് നൽകുക, അതിനുശേഷം മാത്രമേ പ്രതികരിക്കാവൂ.

ഇതിനായി സംസ്ഥാനതലത്തിൽ ഒരു ചെറിയ വസ്തുതാപരിശോധനയും രാഷ്ട്രീയ ആശയവിനിമയവും ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന വിദഗ്ധസംഘം രൂപപ്പെടുത്താം. അതിന്റെ ജോലി എതിരാളികളെ നിരീക്ഷിച്ച് ആക്രമിക്കുക എന്നതല്ല. പത്രവാർത്തകൾ, ടെലിവിഷൻ ചർച്ചകൾ, സാമൂഹ്യമാധ്യമ പ്രചാരണങ്ങൾ, പൊതുപ്രസ്താവനകൾ എന്നിവയിൽ പാർട്ടിയുടെ പ്രധാന നേതാക്കളെയും നയങ്ങളെയും സംബന്ധിച്ച് ഉയരുന്ന ഗൗരവമുള്ള അവകാശവാദങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് അവയുടെ വസ്തുത പരിശോധിക്കുകയാണ്. സർക്കാർ രേഖകൾ, നിയമസഭാ രേഖകൾ, കോടതിവിധികൾ, ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ, ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങളുടെ രേഖകൾ തുടങ്ങിയ പ്രാഥമിക സ്രോതസ്സുകൾക്ക് മുൻഗണന നൽകണം. ഓരോ ആരോപണത്തിനും “ശരി”, “ഭാഗികമായി ശരി”, “തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നത്”, “തെളിവില്ലാത്തത്”, “തെറ്റായത്” തുടങ്ങിയ വ്യക്തമായ പരിശോധനാഫലങ്ങൾ നൽകുന്ന ആഭ്യന്തര സംവിധാനം ഉണ്ടാകണം.

അടുത്ത ഘട്ടം പ്രതികരണത്തിന്റെ തല നിർണയിക്കുക എന്നതാണ്. എല്ലാ ആരോപണങ്ങൾക്കും സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയോ മുഖ്യമന്ത്രിയോ മന്ത്രിയോ നേരിട്ട് മറുപടി നൽകേണ്ടതില്ല. ചെറിയ സാമൂഹ്യമാധ്യമ അധിക്ഷേപങ്ങൾക്ക് ഔദ്യോഗിക പ്രതികരണം നൽകാതിരിക്കുക തന്നെ ശരിയായ സമീപനമായേക്കാം. എന്നാൽ ഒരു ആരോപണം വ്യാപകമായി പ്രചരിക്കുകയും ജനങ്ങളിൽ ആശയക്കുഴപ്പം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ ചുരുങ്ങിയ വസ്തുതാപരമായ വിശദീകരണം നൽകണം. ഗുരുതരമായ തെറ്റായ ആരോപണം വലിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യാഘാതം സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ രേഖകളോടുകൂടിയ വിശദമായ മറുപടി നൽകണം. ആരോപണത്തിൽ യഥാർത്ഥ വസ്തുതയുണ്ടെങ്കിൽ അത് മറച്ചുവയ്ക്കാതെ തെറ്റ് അംഗീകരിക്കുകയും തിരുത്തൽ നടപടികൾ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും വേണം. അങ്ങനെ പ്രതികരണത്തിന്റെ തോത് ആരോപണത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രാധാന്യത്തിന് അനുസരിച്ച് നിശ്ചയിക്കണം; ആരോപണത്തിന്റെ ശബ്ദത്തിന്റെ അളവനുസരിച്ച് അല്ല.

ഇതിനായി ഒരു ലളിതമായ “പ്രതികരണ പ്രോട്ടോക്കോൾ” പാർട്ടിക്കകത്ത് രൂപപ്പെടുത്താം. ആരോപണം ഉയർന്നാൽ ആദ്യം അതിന്റെ ഉറവിടം രേഖപ്പെടുത്തുക. രണ്ടാമതായി, ആരോപണത്തിന്റെ കൃത്യമായ ഉള്ളടക്കം വേർതിരിക്കുക. മൂന്നാമതായി, അത് വ്യക്തിയെക്കുറിച്ചാണോ, നയത്തെക്കുറിച്ചാണോ, ഭരണനടപടിയെക്കുറിച്ചാണോ എന്ന് നിർണയിക്കുക. നാലാമതായി, തെളിവുകൾ ശേഖരിക്കുക. അഞ്ചാമതായി, ആരോപണം ശരിയാണോ തെറ്റാണോ ഭാഗികസത്യമാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കുക. ആറാമതായി, അത് എത്രത്തോളം ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിയിട്ടുണ്ട് എന്ന് വിലയിരുത്തുക. ഏഴാമതായി, പ്രതികരിക്കേണ്ടതുണ്ടോ എന്ന് തീരുമാനിക്കുക. എട്ടാമതായി, പ്രതികരിക്കുകയാണെങ്കിൽ വ്യക്തിയെ പ്രതിരോധിക്കുന്ന ഭാഷയിലല്ല, വസ്തുതയും രാഷ്ട്രീയ നിലപാടും വിശദീകരിക്കുന്ന ഭാഷയിൽ മറുപടി തയ്യാറാക്കുക. ഒടുവിൽ, മറുപടിയുടെ ഫലം വിലയിരുത്തി ആവശ്യമെങ്കിൽ തുടർനടപടി സ്വീകരിക്കുക.

സാമൂഹ്യമാധ്യമ രംഗത്ത് ഇതിന് കൂടുതൽ ക്രമബദ്ധമായ സംവിധാനം വേണം. ഓരോ ജില്ലാ ഘടകത്തിനും സ്വന്തം ഇഷ്ടാനുസരണം പ്രചാരണവും മറുപടിയും നടത്തുന്നതിനു പകരം, സംസ്ഥാനതലത്തിൽ തയ്യാറാക്കുന്ന വസ്തുതാപരിശോധിച്ച വിവരശേഖരം താഴെത്തട്ടിലേക്ക് ലഭ്യമാക്കണം. ഒരു ആരോപണത്തിന് പാർട്ടിയുടെ ഔദ്യോഗിക നിലപാട് എന്താണ്, അതിന് ഉപയോഗിക്കാവുന്ന രേഖകൾ ഏതാണ്, പ്രധാന വസ്തുതകൾ എന്തൊക്കെയാണ്, ഏത് ഭാഷ ഒഴിവാക്കണം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ പ്രവർത്തകർക്ക് ലളിതമായി ലഭ്യമാകണം. ഇതിലൂടെ ഒരേ വിഷയത്തിൽ പത്ത് പ്രവർത്തകർ പത്ത് വ്യത്യസ്ത അവകാശവാദങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുന്ന അവസ്ഥ ഒഴിവാക്കാം. പാർട്ടിയുടെ ഔദ്യോഗിക മറുപടിയോട് പൊരുത്തപ്പെടാത്ത വ്യക്തിഗത പ്രതികരണങ്ങൾ തന്നെ പിന്നീട് എതിരാളികൾക്ക് ആയുധമാകുന്ന സാഹചര്യം തടയാനും കഴിയും.

എന്നാൽ ഇതിന്റെ അർത്ഥം പ്രവർത്തകർക്ക് ഒരു “പ്രചാരണസേന” രൂപപ്പെടുത്തി എതിരാളികളെ കൂട്ടത്തോടെ ആക്രമിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുക എന്നല്ല. അത്തരം രീതി വ്യക്തിഹത്യയുടെ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം തന്നെ പാർട്ടിക്കകത്ത് പുനരുത്പാദിപ്പിക്കും. പരിശീലനം ലഭിച്ച പ്രവർത്തകരുടെ ദൗത്യം അധിക്ഷേപത്തിന് അധിക്ഷേപം നൽകുക എന്നതല്ല; വസ്തുത പരിശോധിക്കുക, തെറ്റായ വിവരം തിരിച്ചറിയുക, ശരിയായ വിവരം പങ്കുവയ്ക്കുക, സംശയമുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ സ്ഥിരീകരണം തേടുക എന്നതായിരിക്കണം. പ്രത്യേകിച്ച് വ്യക്തികളുടെ സ്വകാര്യജീവിതം, കുടുംബം, വ്യക്തിപരമായ ബന്ധങ്ങൾ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലേക്ക് കടന്നുള്ള പ്രചാരണം പാർട്ടി പ്രവർത്തകർ ഒഴിവാക്കണമെന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തമായ സംഘടനാനിർദ്ദേശം വേണം.

ഇതോടൊപ്പം പ്രവർത്തകർക്ക് മാധ്യമസാക്ഷരതയും വിവരപരിശോധനാ പരിശീലനവും നൽകണം. ഒരു വാർത്തയുടെ തലക്കെട്ട് മാത്രം വായിച്ച് പ്രതികരിക്കരുത്; യഥാർത്ഥ വാർത്ത എന്താണ് പറയുന്നത് എന്ന് പരിശോധിക്കണം. പഴയ വാർത്ത പുതിയ സംഭവമായി പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ, ചിത്രമോ വീഡിയോയോ മറ്റൊരു സന്ദർഭത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണോ, ഒരു പ്രസ്താവനയുടെ ഭാഗം മാത്രം മുറിച്ചെടുത്തതാണോ, ആരോപണത്തിന് പ്രാഥമിക ഉറവിടമുണ്ടോ, ഔദ്യോഗിക രേഖകൾ എന്താണ് പറയുന്നത് തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കാൻ പ്രവർത്തകരെ പരിശീലിപ്പിക്കണം. പ്രത്യേകിച്ച് “Forward ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് Verify ചെയ്യുക” എന്നത് ഒരു സംഘടനാ ശീലമാക്കണം. പാർട്ടി ഗ്രൂപ്പുകളിൽ സ്ഥിരീകരിക്കാത്ത ആരോപണങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനെതിരെ വ്യക്തമായ മാർഗനിർദ്ദേശവും വേണം.

ഇതിനേക്കാൾ പ്രധാനമാണ് നേതാക്കളെക്കുറിച്ചുള്ള തെറ്റായ പ്രതിഛായ രൂപപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ടുള്ള രാഷ്ട്രീയബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുക എന്നത്. ഒരു നേതാവിനെക്കുറിച്ച് ജനങ്ങൾക്ക് നേരിട്ടുള്ള രാഷ്ട്രീയ അനുഭവം കുറയുകയും മാധ്യമചിത്രം മാത്രം പ്രധാനമാവുകയും ചെയ്താൽ വ്യക്തിഹത്യാ പ്രചാരണത്തിന് കൂടുതൽ സ്വാധീനം ലഭിക്കും. അതിനാൽ പാർട്ടിയുടെ പ്രാദേശിക ഘടകങ്ങൾ ജനങ്ങളുമായി നിരന്തരമായ സംവാദം നടത്തണം. ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ കേൾക്കുക, പരാതികൾ രേഖപ്പെടുത്തുക, പ്രാദേശിക പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഇടപെടുക, പരിഹാരത്തിനായി പോരാടുക, സർക്കാരിന്റെ നയങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുക എന്നിവ സ്ഥിരം പ്രവർത്തനങ്ങളാക്കണം. ജനങ്ങളുടെ സ്വന്തം അനുഭവം മാധ്യമങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന പ്രതിഛായയെക്കാൾ ശക്തമാകുമ്പോൾ വ്യക്തിഹത്യാ പ്രചാരണത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയശേഷി സ്വാഭാവികമായി കുറയും.

ഇതോടൊപ്പം പാർട്ടിയുടെ സ്വന്തം തെറ്റുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനും വ്യക്തമായ നടപടിക്രമം വേണം. ഒരു ആരോപണം ഉയർന്നാൽ “പാർട്ടിയെ അപകീർത്തിപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമം” എന്ന നിലയിൽ മാത്രം അതിനെ കാണരുത്. ആദ്യം “ഇതിൽ യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ ഒരു അംശമുണ്ടോ?” എന്ന ചോദ്യം പാർട്ടി തന്നെ ചോദിക്കണം. ഉണ്ടെങ്കിൽ വസ്തുത കണ്ടെത്തണം; തെറ്റുണ്ടെങ്കിൽ ഉത്തരവാദിത്തം നിർണയിക്കണം; തിരുത്തൽ നടപടി സ്വീകരിക്കണം; ആവശ്യമായിടത്ത് അത് പൊതുജനങ്ങളെ അറിയിക്കണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുമ്പോൾ വ്യക്തിഹത്യയും യഥാർത്ഥ വിമർശനവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി പാർട്ടി തന്നെ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി സ്ഥാപിക്കും. സ്വന്തം തെറ്റുകൾ മറച്ചുവയ്ക്കുന്ന പാർട്ടിക്ക് പുറത്തുനിന്നുള്ള വ്യക്തിഹത്യയെ പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിയില്ല; സ്വന്തം തെറ്റുകൾ തിരുത്തുന്ന പാർട്ടിക്ക് അപവാദത്തെ കൂടുതൽ വിശ്വാസ്യതയോടെ നേരിടാൻ കഴിയും.

ഇതിനായി പാർട്ടിക്കകത്ത് നിശ്ചിത ഇടവേളകളിലുള്ള നേതൃ-പ്രവർത്തന വിലയിരുത്തൽ സംവിധാനം വേണം. നേതാക്കളുടെ ജനബന്ധം, പൊതുചിത്രം, രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടൽ, ഭരണപരമായ പ്രവർത്തനം, സംഘടനാപരമായ പെരുമാറ്റം, മാധ്യമങ്ങളോടുള്ള ഇടപെടൽ എന്നിവ പാർട്ടിയുടെ ആഭ്യന്തര മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വിലയിരുത്തണം. ഈ വിലയിരുത്തൽ ശിക്ഷിക്കാനുള്ള സംവിധാനം മാത്രമാകരുത്; ആവശ്യമായ രാഷ്ട്രീയ-സംഘടനാ തിരുത്തലുകൾ കണ്ടെത്താനുള്ള സംവിധാനമായിരിക്കണം. അങ്ങനെ പുറത്തുനിന്നുള്ള പ്രതിഛായാ ആക്രമണങ്ങൾ പാർട്ടിയുടെ സ്വന്തം ദൗർബല്യങ്ങളെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അവയും കണ്ടെത്താൻ കഴിയും.

അതോടൊപ്പം പാർട്ടിയുടെ ഔദ്യോഗിക ആശയവിനിമയവും വ്യക്തിഗത നേതാക്കളുടെ സാമൂഹ്യമാധ്യമ ഇടപെടലുകളും തമ്മിൽ ഒരു അടിസ്ഥാന ഏകോപനം വേണം. ഒരു പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ വിഷയത്തിൽ പാർട്ടിയുടെ ഔദ്യോഗിക നിലപാട് പുറത്തുവരുന്നതിന് മുമ്പ് വ്യത്യസ്ത നേതാക്കൾ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ പ്രസ്താവനകൾ നടത്തുന്നത് ഒഴിവാക്കണം. എന്നാൽ അതിന്റെ പേരിൽ എല്ലാ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും അടിച്ചമർത്തുന്ന ഏകകണ്ഠത സൃഷ്ടിക്കാനും പാടില്ല. അഭിപ്രായവ്യത്യാസം ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് സംഘടനാപരമായി ചർച്ച ചെയ്യുകയും, തീരുമാനിച്ച രാഷ്ട്രീയ നിലപാട് പൊതുസമൂഹത്തിൽ വ്യക്തമായി അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് ആരോഗ്യകരമായ രീതി.

വ്യക്തിഹത്യാ പ്രചാരണത്തെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിൽ നിയമപരമായ നടപടിക്കും പരിമിതമായെങ്കിലും സ്ഥാനമുണ്ട്. വ്യാജരേഖ നിർമ്മാണം, കൃത്രിമ ദൃശ്യങ്ങൾ, വ്യക്തമായ അപകീർത്തികരമായ വ്യാജപ്രചാരണം, ഭീഷണി, സ്വകാര്യവിവരങ്ങളുടെ ദുരുപയോഗം തുടങ്ങിയ ഗുരുതരമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ നിയമപരമായ മാർഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം. എന്നാൽ നിയമനടപടി രാഷ്ട്രീയവിമർശനത്തെ അടിച്ചമർത്താനുള്ള ഉപാധിയാകരുത്. പൊതുപദവിയിലുള്ള നേതാക്കൾക്ക് കടുത്ത വിമർശനം സഹിക്കാനുള്ള ജനാധിപത്യപരമായ ശേഷി ഉണ്ടായിരിക്കണം. നിയമനടപടി ആവശ്യമായിടത്ത് മാത്രം, വ്യക്തമായ തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, നിയന്ത്രിതമായി ഉപയോഗിക്കണം.

ഏറ്റവും പ്രധാനമായി, ഈ മുഴുവൻ സംവിധാനത്തിന്റെയും ലക്ഷ്യം നേതാക്കളെ വിമർശനാതീതരാക്കുക എന്നതല്ല. നേതാക്കളെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനം കൂടുതൽ വസ്തുതാപരവും രാഷ്ട്രീയപരവുമാക്കുക എന്നതാണ്. പാർട്ടിക്കകത്തും പുറത്തും ഒരു നേതാവിനെതിരെ ഉയരുന്ന യഥാർത്ഥ വിമർശനം കേൾക്കാനുള്ള ശേഷിയും, വ്യക്തിഹത്യ തിരിച്ചറിയാനുള്ള രാഷ്ട്രീയ വിവേകവും ഒരേസമയം വളർത്തണം. വിമർശനം കേൾക്കാൻ കഴിയാത്ത പാർട്ടി ഒടുവിൽ സ്വന്തം തെറ്റുകൾ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ശേഷി നഷ്ടപ്പെടുത്തും; വ്യക്തിഹത്യയെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്ത പാർട്ടി എതിരാളികളുടെ പ്രതിഛായാ രാഷ്ട്രീയത്തിന് ഇരയാകും. ഈ രണ്ടു അപകടങ്ങൾക്കിടയിൽ ശരിയായ സന്തുലനം സ്ഥാപിക്കുകയാണ് യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ വെല്ലുവിളി.

അവസാനം, ഇതിനെ ഒരു സ്ഥിരം സംഘടനാപരമായ ചക്രമായി കാണണം: ആരോപണം കണ്ടെത്തുക, വർഗീകരിക്കുക, വസ്തുത പരിശോധിക്കുക, യാഥാർഥ്യം അംഗീകരിക്കുക, തെറ്റുണ്ടെങ്കിൽ തിരുത്തുക, തെറ്റായ പ്രചാരണമാണെങ്കിൽ തെളിവോടെ തുറന്നുകാട്ടുക, ആവശ്യമായപ്പോൾ മാത്രം പ്രതികരിക്കുക, പ്രവർത്തകർക്ക് ശരിയായ വിവരം നൽകുക, ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ടുള്ള രാഷ്ട്രീയബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുക, പിന്നീട് ആ പ്രചാരണത്തിന്റെ സ്വാധീനം വിലയിരുത്തുക. ഈ ചക്രം നിരന്തരം പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെങ്കിൽ വ്യക്തിഹത്യാ പ്രചാരണത്തെ നേരിടുന്നത് താൽക്കാലിക പ്രതിരോധപ്രവർത്തനമല്ലാതെ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിരോധശേഷിയും സംഘടനാപരമായ ആത്മശുദ്ധീകരണശേഷിയും വർധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥിരം സംവിധാനമായി മാറും.

അവസാനമായി സി.പി.എം. സ്വീകരിക്കേണ്ട തത്വം വളരെ ലളിതമാണ്: വ്യക്തിയെ സംരക്ഷിക്കാൻ പാർട്ടി കള്ളം പറയരുത്; പാർട്ടിയെ ആക്രമിക്കാൻ വ്യക്തിഹത്യയെ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്യരുത്. യഥാർത്ഥ തെറ്റിനെ സംരക്ഷിക്കാതെ തിരുത്തുകയും, കള്ളാരോപണത്തെ ഭയപ്പെടാതെ തുറന്നുകാട്ടുകയും, ഓരോ നേതാവിനെയുംക്കാൾ വലുതായി പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയത്തെ ജനങ്ങൾക്കുമുന്നിൽ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുക. അപ്പോഴാണ് വ്യക്തിയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള നിരന്തര പ്രചാരണം പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ദൗർബല്യമായി മാറാതെ, മറിച്ച് പാർട്ടിയുടെ കൂടുതൽ സുതാര്യവും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളതുമായ രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലിന് ഒരു അവസരമായി മാറുന്നത്.

സി.പി.എമ്മിനെതിരായ രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടത്തിൽ വ്യക്തിഹത്യയും പ്രതിഛായാ പ്രചാരണവും ഒരു നേതാവിനെ മാത്രം ലക്ഷ്യമിടുന്ന ആക്രമണമായി കാണുന്നത് അതിന്റെ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെടുന്നതായിരിക്കും. ഇന്ന് പിണറായി വിജയനോ എം.വി. ഗോവിന്ദനോ ആക്രമണത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലാണെങ്കിൽ, നാളെ മറ്റൊരു നേതാവ് ആ സ്ഥാനത്ത് വരാം. വ്യക്തി മാറിയാലും ആക്രമണത്തിന്റെ തന്ത്രം മാറണമെന്നില്ല. കാരണം, ലക്ഷ്യം ഒരു വ്യക്തിയെ പരാജയപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല; ആ വ്യക്തിയിലൂടെ പാർട്ടിയുടെ നേതൃത്വത്തെയും രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യതയെയും ജനങ്ങളിലെ സ്വാധീനത്തെയും ദുർബലപ്പെടുത്തുകയാണ് അതിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള ലക്ഷ്യം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വ്യക്തികളെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള പ്രതിരോധത്തിൽ ഒതുങ്ങാതെ, ഈ പ്രചാരണത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവം തിരിച്ചറിയുകയും അതിനെ നേരിടാനുള്ള ദീർഘകാല സംഘടനാ ശേഷി വികസിപ്പിക്കുകയും വേണം.

എന്നാൽ ഇതിന്റെ പേരിൽ സി.പി.എം. വിമർശനത്തിൽനിന്ന് സ്വയം പ്രതിരോധിക്കുന്ന ഒരു കോട്ടയായി മാറാൻ പാടില്ല. ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തി വിമർശനമില്ലായ്മയിലല്ല; വിമർശനത്തെ തിരിച്ചറിയാനും, സത്യത്തെ സ്വീകരിക്കാനും, തെറ്റുകൾ സമ്മതിക്കാനും, തെറ്റുതിരുത്താനും, കള്ളപ്രചാരണത്തെ തെളിവുകളോടെ ചെറുക്കാനും കഴിയുന്ന ശേഷിയിലാണ്. അതുകൊണ്ട് രാഷ്ട്രീയവിമർശനത്തിന് വാതിൽ തുറന്നുവെച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ വ്യക്തിഹത്യയെ അതിൽനിന്ന് കൃത്യമായി വേർതിരിക്കണം. നേതാവിന്റെ തെറ്റിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് പാർട്ടിയെ ദുർബലപ്പെടുത്തും; നേതാവിന്റെ പേരിൽ നടത്തുന്ന കള്ളപ്രചാരണത്തെ അവഗണിക്കുന്നത് അതുപോലെ തന്നെ ദോഷകരമാകും. ഈ രണ്ടു അപകടങ്ങൾക്കിടയിൽ വസ്തുതയും രാഷ്ട്രീയബോധവും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു ഡയലക്ടിക്കൽ സമീപനമാണ് വേണ്ടത്.

ഇതിനായി ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മാറ്റം വ്യക്തികേന്ദ്രീകൃത പ്രതിരോധത്തിൽനിന്ന് രാഷ്ട്രീയകേന്ദ്രീകൃത പ്രതിരോധത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റമാണ്. ഒരു നേതാവിന്റെ വ്യക്തിപരമായ പ്രതിഛായ സംരക്ഷിക്കാൻ പാർട്ടി നിരന്തരം പ്രതികരിക്കുന്നതിനുപകരം, പാർട്ടിയുടെ നയങ്ങളും വർഗനിലപാടുകളും ജനകീയ ഇടപെടലുകളും ഭരണപരമായ നേട്ടങ്ങളും പരിമിതികളും തെറ്റുതിരുത്തൽ നടപടികളും ജനങ്ങൾക്കുമുന്നിൽ നിരന്തരം അവതരിപ്പിക്കണം. നേതാവിനെക്കുറിച്ച് എന്തു പ്രചാരണം നടന്നാലും, പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയം ജനങ്ങൾക്ക് സ്വന്തം അനുഭവത്തിലൂടെ വിലയിരുത്താൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് യഥാർത്ഥ പ്രതിരോധം.

അതോടൊപ്പം പാർട്ടിക്കകത്ത് സത്യസന്ധമായ വിമർശനത്തിന്റെയും ആത്മവിമർശനത്തിന്റെയും സംസ്കാരം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തണം. പുറത്തുനിന്നുള്ള വ്യക്തിഹത്യയെ നേരിടാനുള്ള ഏറ്റവും നല്ല പ്രതിരോധഭിത്തി അകത്തുള്ള സത്യസന്ധമായ തെറ്റുതിരുത്തലാണ്. ഒരു ആരോപണത്തിൽ യാഥാർഥ്യമുണ്ടെങ്കിൽ അത് പരിശോധിക്കുകയും ആവശ്യമായ നടപടി സ്വീകരിക്കുകയും വേണം. ആരോപണം അടിസ്ഥാനരഹിതമാണെങ്കിൽ തെളിവുകളോടെ തുറന്നുകാട്ടണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുമ്പോൾ “പാർട്ടി സ്വന്തം നേതാക്കളെ സംരക്ഷിക്കാൻ എന്തും ന്യായീകരിക്കുന്നു” എന്ന പ്രചാരണത്തിന് അടിത്തറ കുറയും. നേതാവിനോടുള്ള വ്യക്തിപരമായ വിശ്വസ്തതയെക്കാൾ പാർട്ടിയോടും അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ-ആശയപരമായ ലക്ഷ്യങ്ങളോടുമുള്ള ഉത്തരവാദിത്തമാണ് ഉയർന്നതാകേണ്ടത്.

സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളുടെ കാലത്ത് ഇതിന് മറ്റൊരു പുതിയ സംഘടനാ സംസ്കാരവും ആവശ്യമാണ്. സ്ഥിരീകരിക്കാത്ത വാർത്തകൾ പ്രചരിപ്പിക്കാതിരിക്കുക, ആരോപണവും തെളിയിക്കപ്പെട്ട വസ്തുതയും വേർതിരിക്കുക, ഉറവിടം പരിശോധിക്കുക, കൃത്രിമ ഉള്ളടക്കങ്ങളും വളച്ചൊടിച്ച വിവരങ്ങളും തിരിച്ചറിയുക, പ്രതികരണത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രാധാന്യം വിലയിരുത്തുക തുടങ്ങിയ കഴിവുകൾ ഓരോ പ്രവർത്തകനിലും വളർത്തണം. പാർട്ടിയുടെ ഡിജിറ്റൽ ഇടപെടൽ എതിരാളികളെ അധിക്ഷേപിക്കുന്ന ഒരു പ്രതിപ്രചാരണ സംവിധാനമായി മാറരുത്. വസ്തുതയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി രാഷ്ട്രീയബോധം വളർത്തുന്ന ഒരു ജനകീയ ആശയവിനിമയ സംവിധാനമായിരിക്കണം അത്.

അവസാനം, വ്യക്തിഹത്യാ പ്രചാരണത്തെ പരാജയപ്പെടുത്താനുള്ള ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള മാർഗം ഒരു നേതാവിന്റെ ജനപ്രീതി സംരക്ഷിക്കുന്നതല്ല; പാർട്ടിയെ വ്യക്തികളേക്കാൾ വലുതാക്കുക എന്നതാണ്. നേതാക്കൾ ചരിത്രത്തിന്റെ ഒരു ഘട്ടത്തിൽ ഉയർന്നുവരുന്ന പ്രതിനിധികളാണ്. പാർട്ടിയുടെ ചരിത്രവും ആശയവും വർഗനിലപാടും ജനകീയ പോരാട്ടങ്ങളും സംഘടനാ പാരമ്പര്യവും അവരെക്കാൾ ദീർഘമാണ്. അതിനാൽ ഒരു നേതാവിനെ ആക്രമിച്ചാൽ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ അടിത്തറ കുലുങ്ങാത്ത വിധം സംഘടനയെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കണം. ആയിരക്കണക്കിന് പ്രവർത്തകരുടെ ജനബന്ധം, കൂട്ടായ നേതൃത്വം, ശക്തമായ പ്രാദേശിക സംഘടന, സജീവമായ വർഗസമര ഇടപെടൽ, ശാസ്ത്രീയമായ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം, ആത്മവിമർശനവും തെറ്റുതിരുത്തലും—ഇവയാണ് പാർട്ടിയുടെ യഥാർത്ഥ പ്രതിരോധശക്തി.

ഒരു നേതാവിനെ അപമാനിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു പാർട്ടിയെ പരാജയപ്പെടുത്താൻ കഴിയുന്ന അവസ്ഥയല്ല, ഒരു നേതാവിനെതിരായ അപമാനപ്രചാരണം പോലും പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയത്തെ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി ജനങ്ങളിലെത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന അവസ്ഥയാണ് സി.പി.എം. സൃഷ്ടിക്കേണ്ടത്. വ്യക്തിയെക്കാൾ രാഷ്ട്രീയം, പ്രതിഛായയെക്കാൾ പ്രവർത്തനം, ആരോപണത്തെക്കാൾ തെളിവ്, അന്ധമായ പ്രതിരോധത്തെക്കാൾ ആത്മവിമർശനം, വ്യക്തിപൂജയെക്കാൾ കൂട്ടായ നേതൃത്വം—ഈ മാറ്റമാണ് ആവശ്യമായത്.

അതിനാൽ വ്യക്തിഹത്യയ്‌ക്കെതിരായ പോരാട്ടം ഒരു നേതാവിനെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള പോരാട്ടമായി ചുരുങ്ങരുത്. അത് രാഷ്ട്രീയ സത്യത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടവും, വസ്തുതാപരമായ പൊതുചർച്ചയ്ക്കുവേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടവും, പാർട്ടിയുടെ ആത്മശുദ്ധീകരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടവും, വ്യക്തികളെ അതിജീവിക്കുന്ന ശക്തമായ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനാ സംസ്കാരം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള പോരാട്ടവുമാകണം. അപ്പോഴേ വ്യക്തിയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള എതിരാളികളുടെ യുദ്ധമുറ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഫലം നഷ്ടപ്പെടുകയുള്ളൂ. കാരണം, അപ്പോൾ ആക്രമിക്കപ്പെടുന്നത് ഒരു വ്യക്തിയായിരിക്കും; എന്നാൽ അതിനെ നേരിടുന്നത് ഒരു വ്യക്തിയല്ല—സ്വന്തം തെറ്റുകൾ തിരുത്താനും, സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയത്തെ വിശദീകരിക്കാനും, ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെടാനും, സത്യത്തിന്റെയും വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ മുന്നോട്ടുപോകാനും കഴിയുന്ന ഒരു ശക്തമായ പാർട്ടിയായിരിക്കും.