“ഭരണമില്ലെങ്കിൽ പാർട്ടിയില്ല” എന്ന ചിന്ത കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ-പ്രത്യയശാസ്ത്ര സ്വഭാവത്തോട് യോജിക്കുന്നതല്ല. ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ നിലനിൽപ്പും പ്രസക്തിയും ഭരണാധികാരം കൈവശമുള്ളതിനെ ആശ്രയിച്ചല്ല നിർണയിക്കപ്പെടുന്നത്. മറിച്ച്, സമൂഹത്തിലെ വർഗബന്ധങ്ങളെ ശാസ്ത്രീയമായി മനസ്സിലാക്കി, തൊഴിലാളികളെയും കർഷകരെയും അധ്വാനിക്കുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങളെയും സംഘടിപ്പിച്ച്, അവരുടെ താൽപര്യങ്ങൾക്കായുള്ള നിരന്തരമായ സമരങ്ങളിലൂടെ സാമൂഹിക ബോധവും രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയും വളർത്തുന്നതിലാണ് പാർട്ടിയുടെ യഥാർത്ഥ നിലനിൽപ്പ്. ഭരണം പാർട്ടിയുടെ ലക്ഷ്യത്തിലേക്കുള്ള ഒരു ചരിത്രപരമായ ഉപാധിയാണ്; പാർട്ടി തന്നെ ഭരണത്തിന്റെ ഉപാധിയായി ചുരുങ്ങാൻ പാടില്ല.
ഭരണത്തിലിരിക്കുന്ന കാലഘട്ടം ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് രാഷ്ട്രീയമായി ഏറ്റവും വലിയ അവസരങ്ങളിലൊന്നാണ്; അതേസമയം ബൂർഷ്വാസ്വാധീനങ്ങളും അധികാരവ്യാമോഹങ്ങളും വ്യക്തികേന്ദ്രിതമായ താൽപര്യങ്ങളും പാർട്ടിയുടെ നേതാക്കളെയും പ്രവർത്തകരെയും ക്രമേണ വഴിതെറ്റിക്കാനുള്ള ഏറ്റവും വലിയ അപകടസാധ്യതകളിലൊന്നും അതുതന്നെയാണ്. അതുകൊണ്ട് ഭരണത്തിൽ പങ്കാളിയാകുന്ന ഓരോ ഘട്ടത്തിലും സി.പി.എം. കൂടുതൽ ജാഗ്രതയോടെയും ശക്തമായ പ്രത്യയശാസ്ത്രബോധത്തോടെയും സംഘടനാ അച്ചടക്കത്തോടെയും പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതുണ്ട്. സർക്കാർ അധികാരം പാർട്ടിയുടെ വർഗപരമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാനുള്ള ഒരു ഉപാധിയാണ്; അത് വ്യക്തിപരമായ അധികാരത്തിന്റെയോ സാമൂഹിക പദവിയുടെയോ സാമ്പത്തിക നേട്ടത്തിന്റെയോ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഷ്ഠയുടെയോ ഉറവിടമായി മാറുന്ന നിമിഷം മുതൽ ബൂർഷ്വാസ്വാധീനം പാർട്ടിയുടെ അകത്തേക്ക് കടക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു.
ബൂർഷ്വാസ്വാധീനം എന്നത് പണം കൈക്കലാക്കുന്നതിലോ അഴിമതിയിലോ മാത്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ഒന്നല്ല. അതിന്റെ കൂടുതൽ അപകടകരമായ രൂപങ്ങൾ ചിന്തയിലും ജീവിതശൈലിയിലും രാഷ്ട്രീയ സമീപനത്തിലും കടന്നുവരാം. അധികാരം എന്നത് ജനങ്ങളെ സേവിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തമാണെന്ന ബോധത്തിന് പകരം അധികാരം ഒരു പ്രത്യേക സാമൂഹിക പദവിയാണെന്ന തോന്നൽ ഉണ്ടാകാം. ജനപ്രതിനിധിയും സാധാരണ പാർട്ടി പ്രവർത്തകനും തമ്മിലുള്ള ജീവിതാനുഭവങ്ങളിൽ വലിയ അകലം രൂപപ്പെടാം. സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതപ്രശ്നങ്ങളോട് ഉണ്ടായിരുന്ന സംവേദനശേഷി കുറയാം. സൗകര്യങ്ങൾ, പ്രോട്ടോക്കോൾ, സുരക്ഷ, അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളുമായുള്ള അടുപ്പം, സമ്പന്ന വിഭാഗങ്ങളുമായുള്ള നിരന്തര ഇടപെടൽ എന്നിവ ക്രമേണ “അധികാരം സ്വാഭാവികമായ അവകാശമാണ്” എന്ന മാനസികാവസ്ഥ സൃഷ്ടിച്ചേക്കാം. ഈ പരിവർത്തനം പെട്ടെന്ന് സംഭവിക്കുന്നതല്ല; ചെറിയ വിട്ടുവീഴ്ചകളിലൂടെ ക്രമേണയാണ് അത് രൂപപ്പെടുന്നത്.
ഇവിടെയാണ് മാർക്സിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വർഗപരമായ ജാഗ്രത നിർണായകമാകുന്നത്. ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് മന്ത്രി, ജനപ്രതിനിധി, ഉദ്യോഗസ്ഥൻ, പാർട്ടി നേതാവ് തുടങ്ങിയവർ ഭരണസംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ അവർ നിരന്തരം ഇടപെടുന്നത് വിവിധ വർഗതാൽപര്യങ്ങളുമായാണ്. വ്യവസായികൾ, കരാറുകാർ, ധനമൂലധന പ്രതിനിധികൾ, ഭൂമിയുടമകൾ, ഇടനിലക്കാർ, പ്രൊഫഷണൽ ലോബികൾ, മാധ്യമശക്തികൾ, ഉദ്യോഗസ്ഥതലത്തിലെ താൽപര്യഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവയുമായി ഇടപെടേണ്ടിവരും. ഈ ഇടപെടൽ അനിവാര്യമാണ്; എന്നാൽ ഇടപെടലും സ്വാധീനവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയാനുള്ള രാഷ്ട്രീയ ജാഗ്രത നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ ഭരണത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകൻ അറിയാതെയാണ് ബൂർഷ്വാ താൽപര്യങ്ങളുടെ വാഹകനായി മാറുന്നത്.
അതുകൊണ്ട് പാർട്ടിക്ക് ഭരണകാലത്ത് പ്രത്യേകമായ ഒരു പ്രത്യയശാസ്ത്ര പ്രതിരോധ സംവിധാനം തന്നെ വികസിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. നേതാക്കളുടെയും പ്രവർത്തകരുടെയും രാഷ്ട്രീയ-നൈതിക ഗുണനിലവാരം ഇടയ്ക്കിടെ പരിശോധിക്കുന്ന സംവിധാനം ആവശ്യമാണ്. അവരുടെ ജീവിതശൈലിയിൽ അസാധാരണമായ മാറ്റങ്ങളുണ്ടോ, സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾ വികസിച്ചിട്ടുണ്ടോ, അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളുമായുള്ള അനാവശ്യ അടുപ്പം രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ, ജനങ്ങളുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള ബന്ധം കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ടോ, വിമർശനം സ്വീകരിക്കുന്ന ശേഷി ക്ഷയിച്ചിട്ടുണ്ടോ, പാർട്ടി തീരുമാനങ്ങളെക്കാൾ വ്യക്തിപരമായ ബന്ധങ്ങൾക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നുണ്ടോ, അധികാരസ്ഥാനത്തെ വ്യക്തിപരമായ സ്വാധീനത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ സംഘടനാപരമായ പരിശോധനയുടെ ഭാഗമാക്കണം.
ഇതോടൊപ്പം അധികാരവ്യാമോഹം പ്രത്യേകമായി നിരീക്ഷിക്കേണ്ടതാണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ച് മന്ത്രിയാകുന്നതോ എം.എൽ.എയാകുന്നതോ ഉയർന്ന പാർട്ടി സ്ഥാനത്തെത്തുന്നതോ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ വ്യക്തിപരമായ വിജയമല്ല. അത് പാർട്ടി ഏൽപ്പിച്ച രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. എന്നാൽ അധികാരസ്ഥാനം ദീർഘകാലം കൈവശം വയ്ക്കുമ്പോൾ “ഞാനാണ് അധികാരം” എന്ന മനോഭാവം രൂപപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. പാർട്ടി സംഘടനയോടും സാധാരണ പ്രവർത്തകരോടും ജനങ്ങളോടും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള പ്രതിനിധി എന്ന നിലയിൽ നിന്ന് തന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാനം സ്വതന്ത്രമായ അധികാരകേന്ദ്രമായി കാണുന്ന വ്യക്തിയിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനം അതീവ അപകടകരമാണ്. അതിനെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് തടയണം.
ഇവിടെ വിമർശനവും ആത്മവിമർശനവും ഒരു ഔപചാരിക സംഘടനാ ചടങ്ങായി മാത്രം നിലനിൽക്കരുത്. അധികാരസ്ഥാനത്തുള്ളവരെ വിമർശിക്കാൻ താഴെത്തട്ടിലുള്ള പാർട്ടി പ്രവർത്തകർക്ക് യഥാർത്ഥ സ്വാതന്ത്ര്യം ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഒരു മന്ത്രിയെയോ മുതിർന്ന നേതാവിനെയോ വിമർശിച്ചാൽ അത് “അച്ചടക്കലംഘനം” ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന അന്തരീക്ഷം രൂപപ്പെട്ടാൽ സംഘടനയ്ക്കുള്ളിലെ തെറ്റുകൾ പുറത്തുവരാതാകും. അതുകൊണ്ട് നേതാവിന്റെ സ്ഥാനമല്ല, രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരമാണ് വിമർശനത്തിന്റെ മാനദണ്ഡം എന്ന സംസ്കാരം വളർത്തണം.
അതുപോലെ തന്നെ പാർട്ടി–സർക്കാർ ബന്ധവും കൃത്യമായി വേർതിരിച്ചും ഏകോപിപ്പിച്ചും കൈകാര്യം ചെയ്യണം. സർക്കാർ ഒരു ഭരണഘടനാപരമായ സ്ഥാപനമാണ്; പാർട്ടി ഒരു രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയാണ്. പാർട്ടി സർക്കാർ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഒരു ഭരണയന്ത്രമായി മാറരുത്; സർക്കാർ പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാ താൽപര്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുകയും അരുത്. മറുവശത്ത്, സർക്കാർ അധികാരം പാർട്ടിയുടെ വർഗപരമായ രാഷ്ട്രീയ പരിപാടി നടപ്പാക്കാനുള്ള ഉപാധിയാണെന്ന അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ ദിശയും നഷ്ടപ്പെടാൻ പാടില്ല. ഈ സൂക്ഷ്മമായ സന്തുലനം നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ രണ്ട് വിപരീത അപകടങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം—പാർട്ടി ഭരണയന്ത്രമായി ചുരുങ്ങുക, അല്ലെങ്കിൽ സർക്കാർ പാർട്ടി-സ്വകാര്യ താൽപര്യങ്ങളുടെ ഉപകരണമായി മാറുക. രണ്ടും കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന് ഹാനികരമാണ്.
ഭരണത്തിലിരിക്കുന്ന ഓരോ പാർട്ടി അംഗവും നിരന്തരം ഓർക്കേണ്ട അടിസ്ഥാന തത്വം ഇതായിരിക്കണം: “ഞാൻ അധികാരത്തിന്റെ ഉടമയല്ല; ജനങ്ങൾ ഏൽപ്പിച്ച ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ താൽക്കാലിക വഹിതാവാണ്.” ഈ ബോധം രാഷ്ട്രീയ-നൈതികമായി ആഴത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം. ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന അധികാരവും സൗകര്യങ്ങളും വ്യക്തിപരമായ അവകാശങ്ങളായി കാണാൻ തുടങ്ങുന്ന നിമിഷം മുതൽ വർഗബോധത്തിന്റെ ക്ഷയം ആരംഭിക്കുന്നു. അതിനാൽ ലാളിത്യമാർന്ന ജീവിതം, ജനങ്ങളുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള ബന്ധം, വ്യക്തിപരമായ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് അകലം, സുതാര്യത, പൊതുജന ഉത്തരവാദിത്തം, സംഘടനാ നിയന്ത്രണം എന്നിവ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകന്റെ അധികാരകാലത്തെ അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ-നൈതിക മാനദണ്ഡങ്ങളായിരിക്കണം.
ഏറ്റവും പ്രധാനമായി, ബൂർഷ്വാസ്വാധീനത്തെ വ്യക്തികളുടെ സ്വഭാവദോഷമായി മാത്രം കാണാൻ പാടില്ല. അത് മുതലാളിത്ത സമൂഹത്തിന്റെ നിരന്തരമായ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക സമ്മർദ്ദമാണ്. കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഭരണകൂടത്തിനുള്ളിൽ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ മുതലാളിത്ത ഉൽപ്പാദനബന്ധങ്ങൾക്കും വിപണി താൽപര്യങ്ങൾക്കും ബൂർഷ്വാ ജീവിതമൂല്യങ്ങൾക്കും നടുവിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അതിനാൽ വ്യക്തികളുടെ “നല്ല സ്വഭാവം” മാത്രം ആശ്രയിച്ച് ഈ അപകടത്തെ തടയാനാവില്ല. ശക്തമായ സംഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങൾ, നിരന്തരമായ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം, വർഗവിശകലനം, സുതാര്യമായ സാമ്പത്തിക മാനദണ്ഡങ്ങൾ, വിമർശന-ആത്മവിമർശനം, കൂട്ടായ നേതൃത്വരീതി, കാലാനുസൃതമായ ഉത്തരവാദിത്ത പരിശോധന, തെറ്റുതിരുത്തൽ സംവിധാനം എന്നിവ ചേർന്ന ഒരു പ്രതിരോധഘടന ആവശ്യമാണ്.
അതിനാൽ സി.പി.എം. ഭരണത്തിലിരിക്കുന്ന കാലത്ത് “അധികാരം നേടുക” എന്ന വിജയത്തിൽ നിന്ന് “അധികാരം കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോഴും കമ്യൂണിസ്റ്റ് സ്വഭാവം സംരക്ഷിക്കുക” എന്ന കൂടുതൽ വലിയ പരീക്ഷണത്തിലേക്ക് ശ്രദ്ധ മാറ്റണം. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയുടെ തെളിവായിരിക്കാം; എന്നാൽ അധികാരത്തിൽ തുടരുമ്പോഴും പാർട്ടിയുടെ വർഗസ്വഭാവം, പ്രത്യയശാസ്ത്ര ദൃഢത, നൈതിക നിലവാരം, ജനങ്ങളുമായുള്ള ജൈവബന്ധം എന്നിവ സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് അതിലും പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം.
ഭരണാധികാരം കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കവചമല്ല; അത് പാർട്ടിയെ ബൂർഷ്വാസ്വാധീനത്തിന് കൂടുതൽ തുറന്നുകൊടുക്കുന്ന ഒരു മേഖലയുമാണ്. അതിനാൽ അധികാരം വർധിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് പ്രത്യയശാസ്ത്ര ജാഗ്രതയും വർധിക്കണം; ഭരണസൗകര്യങ്ങൾ വർധിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധവും ശക്തമാകണം; വ്യക്തിപരമായ സ്വാധീനം വർധിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് കൂട്ടായ സംഘടനാ നിയന്ത്രണവും ശക്തമാകണം.
ഭരണത്തിലിരിക്കുമ്പോൾ പാർട്ടിയെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഏറ്റവും നല്ല മാർഗം അധികാരത്തെ ഭയപ്പെടുക എന്നതല്ല; അധികാരത്തിന്റെ വർഗസ്വഭാവവും അതിന്റെ അകത്തുള്ള ബൂർഷ്വാസ്വാധീന സാധ്യതകളും നിരന്തരം തിരിച്ചറിഞ്ഞുകൊണ്ട് അതിന്മേൽ ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ-പ്രത്യയശാസ്ത്ര നിയന്ത്രണം സ്ഥാപിക്കുകയാണ്.
തീർച്ചയായും, ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഭരണത്തിൽ പങ്കാളിയാകുന്നത് അതീവ പ്രധാനമാണ്. കാരണം ഭരണകൂടത്തിന്റെ നയങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തെ നേരിട്ട് സ്വാധീനിക്കുന്നു. ഭൂമി, തൊഴിൽ, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, വ്യവസായം, പൊതുമേഖല, വിഭവവിതരണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ജനപക്ഷപരമായ മാറ്റങ്ങൾ നടപ്പാക്കാനുള്ള അവസരം ഭരണത്തിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഭരണാധികാരം പാർട്ടിയുടെ സാമൂഹിക അടിത്തറയ്ക്ക് പകരമാകുന്ന നിമിഷം മുതൽ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവത്തിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ വ്യതിയാനം ആരംഭിക്കുന്നു. ഭരണസംവിധാനം പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായി മാറുകയും ജനങ്ങൾ, വർഗസംഘടനകൾ, ജനകീയ സമരങ്ങൾ, ആശയപ്രചാരണം, രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവ പിന്നിലേക്ക് നീങ്ങുകയും ചെയ്താൽ പാർട്ടി ക്രമേണ ഒരു ഭരണനിർവഹണ യന്ത്രമായി അധഃപതിക്കും.
കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ യഥാർത്ഥ ശക്തി സർക്കാർ ഓഫീസുകളിലല്ല, സമൂഹത്തിലാണ്. മന്ത്രിസഭയിലോ നിയമസഭയിലോ പാർട്ടിക്ക് എത്ര സീറ്റുകളുണ്ട് എന്നതല്ല അതിന്റെ അന്തിമ രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയുടെ അളവുകോൽ. തൊഴിലാളികളിൽ എത്രമാത്രം സ്വാധീനമുണ്ട്, കർഷകരിൽ എത്രമാത്രം സംഘടനാശക്തിയുണ്ട്, യുവാക്കളെയും വിദ്യാർഥികളെയും സ്ത്രീകളെയും അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട ജനവിഭാഗങ്ങളെയും എത്രമാത്രം രാഷ്ട്രീയമായി സംഘടിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്നു, ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങളിൽ എത്രമാത്രം ഇടപെടുന്നു, സമൂഹത്തിന്റെ പൊതുബോധത്തെ എത്രമാത്രം സ്വാധീനിക്കുന്നു, പ്രതിസന്ധികളിൽ ജനങ്ങൾ പാർട്ടിയെ ആശ്രയിക്കുന്നുണ്ടോ—ഇവയാണ് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ യഥാർത്ഥ ശക്തിയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾ.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഭരണം നഷ്ടപ്പെടുന്നത് രാഷ്ട്രീയ പരാജയമായിരിക്കാം; പക്ഷേ അത് പാർട്ടിയുടെ നിലനിൽപ്പിന്റെ പരാജയമല്ല. തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തോൽക്കുന്നത് ഒരു പ്രത്യേക ചരിത്രഘട്ടത്തിലെ ജനവിധിയാണ്. അതിൽ നിന്ന് പാർട്ടി രാഷ്ട്രീയ പാഠങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളണം. എന്തുകൊണ്ടാണ് ജനപിന്തുണ കുറഞ്ഞത്? ഏതു വർഗവിഭാഗങ്ങളിലാണ് പിന്തുണ നഷ്ടപ്പെട്ടത്? പാർട്ടിയുടെ ഭരണപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ എന്താണ് പിഴച്ചത്? സംഘടനയിൽ എന്താണ് ദൗർബല്യം? ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ എവിടെയാണ് വിച്ഛേദം ഉണ്ടായത്? പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷയും ജനങ്ങളുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങളും തമ്മിൽ എന്തുകൊണ്ട് അകലം ഉണ്ടായി? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങളാണ് ഉയർത്തേണ്ടത്. “ഭരണം പോയി, അതിനാൽ പാർട്ടി പോയി” എന്ന മനോഭാവം ഈ ആത്മവിമർശനത്തിന്റെ സ്ഥാനത്ത് വരാൻ പാടില്ല.
മറിച്ച്, ഭരണത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താകുന്ന കാലഘട്ടം ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് പലപ്പോഴും പുനഃസംഘടനയുടെയും രാഷ്ട്രീയ പുനർനിർമാണത്തിന്റെയും കാലഘട്ടമാകണം. അധികാരത്തിന്റെ ദൈനംദിന സമ്മർദ്ദങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരു പരിധിവരെ വിമുക്തമായി പാർട്ടിക്ക് വീണ്ടും സമൂഹത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങാം. തൊഴിലാളികളുടെ തൊഴിൽസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക്, കർഷകരുടെ വയലുകളിലേക്ക്, യുവാക്കളുടെ വിദ്യാഭ്യാസ-തൊഴിൽ പ്രശ്നങ്ങളിലേക്ക്, സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ പ്രശ്നങ്ങളിലേക്ക്, സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതസമരങ്ങളിലേക്ക് പാർട്ടി തിരിച്ചെത്തണം. അപ്പോൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള താൽക്കാലിക രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് ദീർഘകാല സാമൂഹിക പരിവർത്തനത്തിനുള്ള രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് പാർട്ടിക്ക് വീണ്ടും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ കഴിയും.
ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന വൈരുദ്ധ്യം തിരിച്ചറിയണം. കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഭരണത്തിൽ വരണം; പക്ഷേ ഭരണം നേടുന്നതിനുവേണ്ടി മാത്രം കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയായി നിലനിൽക്കരുത്. ജനാധിപത്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെ അധികാരത്തിലെത്തുന്നത് വർഗസമരത്തിന്റെ ഒരു രൂപമാണ്; ഭരണത്തിൽ ജനപക്ഷപരമായ നയങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നത് മറ്റൊരു രൂപമാണ്; ഭരണത്തിന് പുറത്തിരിക്കുമ്പോൾ ജനങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി പോരാടുന്നത് മറ്റൊരു രൂപമാണ്. ഈ മൂന്നിനെയും പരസ്പരം വേർതിരിച്ചല്ല, ചരിത്രപരമായി പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ചാണ് കാണേണ്ടത്. ഭരണത്തിലുണ്ടായാലും ഇല്ലെങ്കിലും വർഗപരമായ രാഷ്ട്രീയമാണ് പാർട്ടിയുടെ തുടർച്ചയായ അടിത്തറ.
അതുകൊണ്ട് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകന്റെ രാഷ്ട്രീയ മനോഭാവം “അടുത്ത തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എങ്ങനെ അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചുവരാം?” എന്ന ചോദ്യത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്. അതിനേക്കാൾ അടിസ്ഥാനപരമായ ചോദ്യം “ജനങ്ങളിൽ നമ്മുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം എങ്ങനെ പുനർനിർമിക്കാം?” എന്നതായിരിക്കണം. ഭരണത്തിലേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരവ് അതിന്റെ ഫലമായിരിക്കണം; അതിന്റെ ഏക ലക്ഷ്യമായി മാറരുത്.
അവസാനമായി പറയേണ്ടത് ഇതാണ്: കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ജീവൻ അധികാരത്തിലല്ല—ജനങ്ങളുമായുള്ള ജൈവബന്ധത്തിലാണ്. അധികാരം നഷ്ടപ്പെട്ടാലും ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം ശക്തമാണെങ്കിൽ പാർട്ടിക്ക് തിരിച്ചുവരാൻ കഴിയും. എന്നാൽ അധികാരം നിലനിർത്തിയാലും ജനങ്ങളുമായുള്ള വർഗബന്ധം ദുർബലമാകുകയാണെങ്കിൽ പാർട്ടി അകത്തുനിന്നുതന്നെ ക്ഷയിക്കാൻ തുടങ്ങും. അതിനാൽ “ഭരണമില്ലെങ്കിൽ പാർട്ടിയില്ല” എന്ന ചിന്തയ്ക്ക് പകരം കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരുടെ രാഷ്ട്രീയ ബോധത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കേണ്ട തത്വം ഇതായിരിക്കണം: “ഭരണം പാർട്ടിയുടെ ഒരു ചരിത്രപരമായ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്; എന്നാൽ പാർട്ടിയുടെ നിലനിൽപ്പ് ജനങ്ങളിലാണ്. ഭരണം നഷ്ടപ്പെടാം—ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം നഷ്ടപ്പെടാൻ പാടില്ല.”
ഭരണത്തിലേക്കുള്ള ഓരോ പ്രവേശനവും പാർട്ടിയെ ശക്തിപ്പെടുത്തണം; ഭരണത്തിൽ നിന്നുള്ള ഓരോ പുറത്താകലും പാർട്ടിയെ കൂടുതൽ ജനകീയവും വർഗബോധമുള്ളതും പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായി ശക്തവുമായ സംഘടനയാക്കി മാറ്റണം. അതാണ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ദീർഘകാല ചരിത്രപരമായ നിലനിൽപ്പിന്റെ യഥാർത്ഥ മാനദണ്ഡം.
ഭരണമില്ലാത്ത കാലഘട്ടത്തെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഒരു രാഷ്ട്രീയ ശൂന്യതയായി കാണരുത്. മറിച്ച്, പാർട്ടിയെ കൂടുതൽ ജനകീയവും വർഗബോധമുള്ളതും പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായി ശക്തവുമായ സംഘടനയായി പുനർനിർമിക്കാനുള്ള ചരിത്രപരമായ അവസരമായി ഉപയോഗിക്കണം. ഭരണത്തിലിരിക്കുമ്പോൾ പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം സ്വാഭാവികമായും ഭരണനിർവഹണം, വികസനപ്രവർത്തനങ്ങൾ, സർക്കാർ പദ്ധതികൾ, ഭരണപരമായ പ്രതിസന്ധികൾ, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയം എന്നിവയെ ചുറ്റിപ്പറ്റി കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ ഫലമായി പാർട്ടിയുടെ സ്വതന്ത്രമായ രാഷ്ട്രീയ-പ്രത്യയശാസ്ത്ര പ്രവർത്തനത്തിനും ജനങ്ങളുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള വർഗബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും ചിലപ്പോൾ പരിമിതികൾ ഉണ്ടാകാം. ഭരണത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താകുമ്പോൾ ഈ സാഹചര്യത്തെ തന്നെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പുനർവിചിന്തനത്തിനുള്ള അവസരമായി മാറ്റിയെടുക്കാൻ കഴിയണം.
ഭരണം നഷ്ടപ്പെട്ടതിന്റെ ആഘാതത്തിൽ നിരാശപ്പെടുകയോ, അധികാരത്തിലേക്ക് എത്രയും വേഗം തിരിച്ചുവരാനുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രങ്ങളിൽ മാത്രം മുഴുകുകയോ ചെയ്യുന്നത് ഈ അവസരത്തെ പാഴാക്കുന്നതായിരിക്കും. പകരം പാർട്ടി സ്വയം ചോദിക്കേണ്ടത്: ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് എന്തുകൊണ്ട് അകന്നു? ഏതു വർഗവിഭാഗങ്ങളിലാണ് സ്വാധീനം കുറഞ്ഞത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് യുവാക്കളിലും പുതിയ തലമുറയിലും പാർട്ടിയുടെ ആശയങ്ങൾക്ക് ആകർഷണം കുറഞ്ഞത്? സംഘടനാ ജീവിതത്തിൽ എവിടെയാണ് ജഡത്വം ഉണ്ടായത്? പാർട്ടി പ്രവർത്തനത്തിൽ അധികാരകേന്ദ്രിതവും സ്ഥാനകേന്ദ്രിതവുമായ പ്രവണതകൾ എത്രമാത്രം കടന്നുവന്നു? ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ പുതിയ പ്രശ്നങ്ങളെ മാർക്സിസ്റ്റ് വിശകലനത്തിലൂടെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ എന്താണ് വീഴ്ച സംഭവിച്ചത്? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള സത്യസന്ധമായ ഉത്തരങ്ങൾ കണ്ടെത്തുകയാണ് ഭരണമില്ലാത്ത കാലത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ രാഷ്ട്രീയ ദൗത്യം.
ഈ ഘട്ടത്തിൽ പാർട്ടി സർക്കാരിൽ നിന്ന് സമൂഹത്തിലേക്ക് കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ ഇറങ്ങിച്ചെല്ലണം. തൊഴിലാളികളുടെ തൊഴിൽസ്ഥലങ്ങൾ, കർഷകരുടെ കാർഷികപ്രശ്നങ്ങൾ, മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളുടെ ജീവിതപ്രശ്നങ്ങൾ, ചെറുകിട വ്യാപാരികളുടെ പ്രതിസന്ധികൾ, യുവാക്കളുടെ തൊഴിലില്ലായ്മയും കുടിയേറ്റവും, വിദ്യാർഥികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസപ്രശ്നങ്ങൾ, സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ പ്രശ്നങ്ങൾ, വയോജനങ്ങളുടെ സുരക്ഷ, പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലെ പുതിയ തൊഴിൽബന്ധങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലിന്റെ കേന്ദ്രവിഷയങ്ങളാകണം. ജനങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് മാത്രം കാണുന്ന പാർട്ടി എന്ന പ്രതീതി ഇല്ലാതാക്കി, ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ഒപ്പമുണ്ടാകുന്ന രാഷ്ട്രീയസംഘടനയായി പാർട്ടിയെ പുനഃസ്ഥാപിക്കണം.
അതോടൊപ്പം, ഭരണമില്ലാത്ത കാലം വർഗബോധത്തിന്റെ പുനർനിർമാണത്തിനുള്ള കാലഘട്ടമാകണം. മുതലാളിത്ത സമൂഹത്തിൽ വ്യക്തിയുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ പലപ്പോഴും വ്യക്തിപരമായ പരാജയങ്ങളായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. തൊഴിലില്ലായ്മ വ്യക്തിയുടെ കഴിവില്ലായ്മയായി, കടബാധ്യത വ്യക്തിയുടെ സാമ്പത്തിക അച്ചടക്കമില്ലായ്മയായി, കർഷകപ്രതിസന്ധി വ്യക്തിയുടെ കാർഷിക പരാജയമായി, തൊഴിലാളിയുടെ അസുരക്ഷിതാവസ്ഥ വ്യക്തിയുടെ തൊഴിൽക്ഷമതയുടെ പ്രശ്നമായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവയുടെ പിന്നിലെ ഉൽപ്പാദനബന്ധങ്ങളും ഉടമസ്ഥതാസംബന്ധങ്ങളും അധികാരബന്ധങ്ങളും ചൂഷണഘടനകളും ജനങ്ങൾക്ക് ബോധ്യപ്പെടുത്തുക എന്നത് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസ ദൗത്യമാണ്. ജനങ്ങളുടെ വ്യക്തിഗത അനുഭവങ്ങളെ വർഗാനുഭവമായി തിരിച്ചറിയാനും, വർഗാനുഭവത്തെ സംഘടിത രാഷ്ട്രീയബോധമായി പരിവർത്തനം ചെയ്യാനും കഴിയുന്ന ഒരു പ്രസ്ഥാനമായി പാർട്ടി വീണ്ടും വളരണം.
ഇതിനായി പാർട്ടിക്കുള്ളിലെ പ്രത്യയശാസ്ത്ര വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് പുതിയ ഗൗരവം നൽകണം. മാർക്സിസത്തെ ചില ക്ലാസിക്കൽ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ ആവർത്തനപഠനമായി മാത്രം കാണുന്നത് മതിയാകില്ല. മാർക്സിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സമ്പദ്‌ശാസ്ത്രം, ചരിത്രഭൗതികവാദം, വർഗസമരം, സാമ്രാജ്യത്വം തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന ആശയങ്ങളെ ഇന്നത്തെ ധനമൂലധനം, കൃത്രിമബുദ്ധി, ഓട്ടോമേഷൻ, പ്ലാറ്റ്ഫോം സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, ആഗോള വിതരണശൃംഖലകൾ, ഡിജിറ്റൽ നിരീക്ഷണം, പരിസ്ഥിതി പ്രതിസന്ധി, സാമ്പത്തിക അസമത്വം തുടങ്ങിയ പുതിയ യാഥാർഥ്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി പഠിക്കണം. ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട സിദ്ധാന്തം ജഡമായിത്തീരുകയും, സിദ്ധാന്തത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട പ്രയോഗം അവസരവാദമായി മാറുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ സിദ്ധാന്തവും പ്രയോഗവും തമ്മിലുള്ള നിരന്തരമായ ദ്വന്ദ്വാത്മക ബന്ധം പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയാണ് ആവശ്യം.
ഭരണമില്ലാത്ത കാലം സംഘടനയുടെ അകത്തള ശുദ്ധീകരണത്തിനും ഉപയോഗിക്കണം. അധികാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അവസരങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ പാർട്ടിയിൽ ആരാണ് ആശയപരമായി ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നത്, ആരാണ് സ്ഥാനത്തിനും അധികാരത്തിനും മാത്രം ചുറ്റുമുണ്ടായിരുന്നത് എന്നതും കൂടുതൽ വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയും. ഇതിനെ വ്യക്തിവിരുദ്ധമായ ശിക്ഷാനടപടികളുടെ രൂപത്തിൽ കാണാതെ, രാഷ്ട്രീയ-നൈതിക ഗുണനിലവാരം ഉയർത്തുന്ന ക്രമബദ്ധമായ തെറ്റുതിരുത്തൽ പ്രക്രിയയായി കൈകാര്യം ചെയ്യണം. പാർട്ടി അംഗങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയബോധം, വർഗബോധം, ജനങ്ങളോടുള്ള ബന്ധം, പൊതുപ്രവർത്തനത്തിലെ സുതാര്യത, സംഘടനാ അച്ചടക്കം, വിമർശന-ആത്മവിമർശന ശേഷി എന്നിവ നിരന്തരം വിലയിരുത്തുകയും മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും വേണം.
ഇതോടൊപ്പം വിമർശനത്തെ ഭയപ്പെടാത്ത പാർട്ടി സംസ്കാരം വളർത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഭരണത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താകുമ്പോൾ പാർട്ടിക്കെതിരെ ഉയരുന്ന വിമർശനങ്ങളെ മുഴുവൻ ശത്രുതയായി കാണുന്നത് ആത്മവഞ്ചനയായിരിക്കും. രാഷ്ട്രീയ എതിരാളിയുടെ ആക്രമണവും സത്യസന്ധമായ വിമർശനവും തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചറിയണം. പാർട്ടിയെ സ്നേഹിക്കുന്നവരിൽ നിന്നുപോലും കടുത്ത വിമർശനം ഉയരാം. അത്തരം വിമർശനങ്ങളിൽ യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗമെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് തിരുത്താനുള്ള ശേഷിയാണ് ഒരു വിപ്ലവപാർട്ടിയുടെ ശക്തി. വിമർശനത്തെ അടിച്ചമർത്തുന്ന പാർട്ടി ദുർബലമാകുന്നു; വിമർശനത്തെ ശാസ്ത്രീയമായി പരിശോധിച്ച് സ്വയം തിരുത്തുന്ന പാർട്ടി ശക്തമാകുന്നു.
ഏറ്റവും പ്രധാനമായി, ഭരണമില്ലാത്ത കാലം പുതിയ തലമുറയെ പാർട്ടിയുടെ സജീവ രാഷ്ട്രീയശക്തിയായി വളർത്താനുള്ള കാലമാകണം. യുവാക്കളെ വെറും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിനുള്ള പ്രവർത്തകരായി കാണാതെ, സമൂഹത്തെ പഠിക്കുന്നവരും ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക മാറ്റങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കുന്നവരും പുതിയ തൊഴിലാളിവർഗത്തിന്റെ രൂപാന്തരങ്ങളെ വിശകലനം ചെയ്യുന്നവരും ജനാധിപത്യ സംവാദത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരും രാഷ്ട്രീയ-പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായി പരിശീലനം നേടുന്നവരുമായ പ്രവർത്തകരായി വളർത്തണം. ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളിലും സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിലും പ്രതികരിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ, ആശയം നിർമ്മിക്കുകയും അവതരിപ്പിക്കുകയും സംവദിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പുതിയ തലമുറയുടെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് ബുദ്ധിജീവിതം വളർത്തേണ്ടതുണ്ട്.
അതിനാൽ ഭരണമില്ലാത്ത കാലത്തെ ഒരു “തിരിച്ചുവരവിനായുള്ള കാത്തിരിപ്പ് കാലം” ആയി കാണുന്നത് അടിസ്ഥാനപരമായ രാഷ്ട്രീയ പിഴവായിരിക്കും. അത് പാർട്ടിയുടെ പുനർജനനകാലം ആയിരിക്കണം. അധികാരത്തിന്റെ പുറത്തുനിന്ന് സമൂഹത്തെ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ പഠിക്കാനും, ജനങ്ങളുടെ ജീവിതവുമായി വീണ്ടും ജൈവബന്ധം സ്ഥാപിക്കാനും, വർഗസമരത്തിന്റെ പുതിയ രൂപങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനും, സംഘടനയിലെ ജഡത്വം നീക്കാനും, പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തെ നവീകരിക്കാനും, പുതിയ തലമുറയെ വളർത്താനും, വിമർശന-ആത്മവിമർശനത്തിലൂടെ സ്വയം തിരുത്താനും കഴിയണം.
അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ ഭരണമില്ലായ്മ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ദൗർബല്യമല്ല; ശരിയായ രീതിയിൽ ഉപയോഗിച്ചാൽ അത് രാഷ്ട്രീയ പുനർനിർമാണത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ അവസരമാണ്. ഭരണത്തിലിരിക്കുമ്പോൾ പാർട്ടി ജനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഭരിക്കണം; ഭരണത്തിന് പുറത്തിരിക്കുമ്പോൾ പാർട്ടി ജനങ്ങളോടൊപ്പം പോരാടണം. രണ്ടിനുമിടയിൽ പാർട്ടിയുടെ അടിസ്ഥാന സ്വഭാവത്തിൽ യാതൊരു വിച്ഛേദവും ഉണ്ടാകരുത്.
ഭരണം വരുകയും പോകുകയും ചെയ്യും. പക്ഷേ വർഗസമരം തുടരുന്നു. ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ തുടരുന്നു. ചരിത്രത്തിന്റെ ഗതി തുടരുന്നു. അതുകൊണ്ട് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനവും നിരന്തരം തുടരേണ്ടതാണ്. ഭരണമില്ലാത്ത കാലം അവസാനിക്കുന്ന ദിവസം കൂടുതൽ ജനകീയവും കൂടുതൽ വർഗബോധമുള്ളതും കൂടുതൽ പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായി ദൃഢവുമായ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയായി ഉയർന്നുവരികയാണ് യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം.
ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഭരണത്തിലില്ലാത്ത കാലം അധികാരത്തിലേക്കുള്ള അടുത്ത തിരിച്ചുവരവിനായി കാത്തിരിക്കുന്ന നിഷ്‌ക്രിയ ഇടവേളയായി കാണാൻ പാടില്ല. അത് തീവ്രമായ പ്രത്യയശാസ്ത്ര പഠനത്തിന്റെയും കാഡർ പരിശീലനത്തിന്റെയും സ്വയം ശുദ്ധീകരണത്തിന്റെയും സംഘടനാ നവീകരണത്തിന്റെയും ജനകീയ പോരാട്ടങ്ങളുടെയും കാലമായി മാറ്റിയെടുക്കണം. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയം പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനത്തെ ചുരുക്കുന്ന ഘട്ടമല്ല; മറിച്ച് പാർട്ടി എന്തുകൊണ്ട് പിന്നോട്ടുപോയി, സമൂഹത്തിൽ എന്ത് മാറ്റങ്ങളാണ് സംഭവിച്ചത്, പുതിയ വർഗബന്ധങ്ങൾ എങ്ങനെ രൂപപ്പെട്ടു, ജനങ്ങളുടെ ബോധത്തിൽ എന്ത് പരിവർത്തനങ്ങളുണ്ടായി, പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയവും സംഘടനയും എവിടെയാണ് കാലഹരണപ്പെട്ടത് എന്നിവ ശാസ്ത്രീയമായി പരിശോധിച്ച് സ്വയം പുനർനിർമിക്കാനുള്ള അവസരമാണ്. അധികാരം നഷ്ടപ്പെട്ട കാലത്തെ രാഷ്ട്രീയമായും പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായും സംഘടനാപരമായും കൂടുതൽ ശക്തമായി തിരിച്ചുവരാനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പിന്റെ കാലമാക്കി മാറ്റുകയാണ് ഒരു വിപ്ലവപാർട്ടിയുടെ പക്വത.
ഈ ഘട്ടത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ ദൗത്യം തീവ്രമായ പ്രത്യയശാസ്ത്ര പഠനം ആയിരിക്കണം. മാർക്സിസത്തെ പരീക്ഷയ്ക്ക് പഠിക്കുന്ന വിഷയമോ പാർട്ടി ക്ലാസുകളിൽ ആവർത്തിക്കുന്ന ചില സിദ്ധാന്തവാക്യങ്ങളോ ആയി ചുരുക്കാൻ പാടില്ല. മാർക്സും എംഗൽസും ലെനിനും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ക്ലാസിക്കൽ മാർക്സിസ്റ്റ് ചിന്തയുടെ അടിസ്ഥാനങ്ങളെ ആഴത്തിൽ പഠിക്കുന്നതിനൊപ്പം, ഇന്നത്തെ മുതലാളിത്തത്തിന്റെ പുതിയ രൂപങ്ങളെയും ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക വിപ്ലവത്തെയും കൃത്രിമബുദ്ധിയെയും ഓട്ടോമേഷനെയും ധനമൂലധനത്തിന്റെ ആധിപത്യത്തെയും ആഗോളവൽക്കരണത്തെയും പ്ലാറ്റ്ഫോം സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെയും പരിസ്ഥിതി പ്രതിസന്ധിയെയും പുതിയ തൊഴിൽബന്ധങ്ങളെയും സാമൂഹിക അസമത്വത്തിന്റെ രൂപാന്തരങ്ങളെയും പഠിക്കണം. മാർക്സിസം ഒരു പൂർത്തിയായ ഉത്തരങ്ങളുടെ സമാഹാരമല്ല; മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന യാഥാർഥ്യത്തെ ശാസ്ത്രീയമായി മനസ്സിലാക്കാനുള്ള വിമർശനാത്മക രീതിയാണ് എന്ന ബോധം കാഡർമാരിൽ വളർത്തണം.
ഇതിനൊപ്പം പാർട്ടിയുടെ ഓരോ തലത്തിലും ക്രമബദ്ധമായ കാഡർ പരിശീലന സംവിധാനം സ്ഥാപിക്കണം. പ്രാഥമിക ഘടകം മുതൽ സംസ്ഥാനതലം വരെ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് വ്യക്തമായ പഠനപദ്ധതിയും ഘട്ടങ്ങളും ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഓരോ കാഡറും താൻ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രദേശത്തിന്റെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക ഘടന പഠിക്കണം; തൊഴിലാളിവർഗത്തിന്റെ ഘടനയിലെ മാറ്റങ്ങൾ തിരിച്ചറിയണം; കർഷകരുടെ വർഗവിഭജനവും ഗ്രാമീണ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലെ മാറ്റങ്ങളും മനസ്സിലാക്കണം; യുവാക്കളുടെയും സ്ത്രീകളുടെയും പുതിയ സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങൾ പഠിക്കണം. പാർട്ടി കാഡർ വെറും സംഘടനാ നിർദ്ദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്ന പ്രവർത്തകനല്ല; സമൂഹത്തെ ശാസ്ത്രീയമായി വായിക്കാനും അതിൽ ഇടപെടാനും കഴിയുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനായിരിക്കണം.
ഭരണത്തിന് പുറത്തുള്ള കാലം അതോടൊപ്പം സ്വയം ശുദ്ധീകരണത്തിന്റെ കാലവും ആയിരിക്കണം. അധികാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങളും സ്ഥാനങ്ങളും നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ പാർട്ടിയുടെ അകത്ത് വളർന്നുവന്ന വ്യക്തിവാദം, സ്ഥാനമോഹം, അധികാരമോഹം, സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾ, ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകലം, സംഘടനാ ജഡത്വം, ഗ്രൂപ്പ് താൽപര്യങ്ങൾ, ബൂർഷ്വാ ജീവിതമൂല്യങ്ങളോടുള്ള ആകർഷണം തുടങ്ങിയ പ്രവണതകളെ നിർഭയമായി പരിശോധിക്കണം. എന്നാൽ സ്വയം ശുദ്ധീകരണം വ്യക്തികളെ അപമാനിക്കുന്നതോ പ്രതികാരപരമായ ശിക്ഷാനടപടികളോ ആകരുത്. രാഷ്ട്രീയ തെറ്റുകളെ തിരിച്ചറിയുക, അവയുടെ സാമൂഹിക-വർഗപരമായ കാരണങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക, സംഘടനാപരമായ തിരുത്തലുകൾ വരുത്തുക, വീണ്ടും അതേ തെറ്റുകൾ ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക—ഇതാണ് യഥാർത്ഥ തെറ്റുതിരുത്തൽ പ്രക്രിയ.
ഇത്തരം ശുദ്ധീകരണം നേതൃത്വത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാനും പാടില്ല. ഓരോ കാഡറും സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ നിലവാരം സ്വയം പരിശോധിക്കേണ്ട ഒരു സംസ്കാരം വളർത്തണം. ഞാൻ എന്തിനാണ് പാർട്ടിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്? ജനങ്ങളോടുള്ള എന്റെ ബന്ധം എങ്ങനെയാണ്? എന്റെ രാഷ്ട്രീയബോധം എത്രത്തോളം ആഴമുള്ളതാണ്? വിമർശനം സ്വീകരിക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയുന്നുണ്ടോ? വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്തത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ടോ? വർഗപരമായ കാഴ്ചപ്പാടിൽ നിന്ന് സാമൂഹിക സംഭവങ്ങളെ വിശകലനം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നുണ്ടോ? പാർട്ടി അംഗത്വം എനിക്ക് ഒരു രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്തമാണോ, അതോ ഒരു സാമൂഹിക തിരിച്ചറിയൽ മാത്രമാണോ?—ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾ ഓരോ കാഡറുടെയും രാഷ്ട്രീയ ആത്മപരിശോധനയുടെ ഭാഗമാകണം.
നവീകരണം എന്നത് പഴയ സംഘടനാ ഘടനകളെ കുറച്ചുകൂടി കാര്യക്ഷമമാക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്. സമൂഹം മാറിയപ്പോൾ പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനരീതികളും മാറണം. പുതിയ തലമുറയുമായി ആശയവിനിമയം നടത്താൻ പുതിയ ഭാഷകൾ കണ്ടെത്തണം. സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളുടെ കാലത്ത് പ്രചാരണത്തിന്റെ സ്വഭാവം മാറിയിരിക്കുന്നു; വിവരവിനിമയത്തിന്റെ വേഗത മാറിയിരിക്കുന്നു; രാഷ്ട്രീയപ്രചാരണത്തിന്റെ രീതികൾ മാറിയിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ കാഡർമാർക്ക് രാഷ്ട്രീയ സമ്പദ്‌ശാസ്ത്രത്തോടൊപ്പം മാധ്യമ സാക്ഷരത, ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയം, തെറ്റായ വിവരങ്ങളെ തിരിച്ചറിയൽ, ശാസ്ത്രീയ ആശയവിനിമയം, പൊതുജന സംവാദം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലും പരിശീലനം നൽകണം. എന്നാൽ സാങ്കേതിക നവീകരണം പ്രത്യയശാസ്ത്ര നവീകരണത്തിന് പകരമാകരുത്. ഉപകരണങ്ങൾ മാറുമ്പോഴും വർഗകാഴ്ചപ്പാടും ജനപക്ഷ രാഷ്ട്രീയ ദിശയും കൂടുതൽ ശക്തമാകണം.
എന്നാൽ പഠനം മാത്രം മതിയാകില്ല. പോരാട്ടങ്ങളിലൂടെയാണ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് കാഡർ രൂപപ്പെടുന്നത്. പുസ്തകങ്ങളിൽ നിന്ന് വർഗബോധത്തെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാം; എന്നാൽ ജനങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ ജീവിതസമരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തുകൊണ്ടാണ് അതിനെ രാഷ്ട്രീയ അനുഭവമാക്കി മാറ്റുന്നത്. തൊഴിലാളികളുടെ തൊഴിൽ അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള സമരങ്ങൾ, കർഷകരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ, ഭവനവും ഭൂമിയും സംബന്ധിച്ച ജനകീയ ആവശ്യങ്ങൾ, യുവാക്കളുടെ തൊഴിൽപ്രശ്നങ്ങൾ, വിദ്യാർഥികളുടെ അവകാശങ്ങൾ, സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക അവകാശങ്ങൾ, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും പൊതുആരോഗ്യവും സംരക്ഷിക്കാനുള്ള പോരാട്ടങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം തുടങ്ങിയ ജനകീയ വിഷയങ്ങളിൽ കാഡർമാർ സജീവമായി ഇടപെടണം. ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്ന പ്രവർത്തകനിൽ നിന്ന് ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾക്കായി ജനങ്ങളോടൊപ്പം പോരാടുന്ന പ്രവർത്തകനിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനമാണ് യഥാർത്ഥ കാഡർ നിർമ്മാണം.
ഈ പോരാട്ടങ്ങൾ കാഡർമാരെ വീര്യമുള്ള കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരായി വളർത്തണം. ഇവിടെ വീര്യം എന്നത് മുദ്രാവാക്യം വിളിക്കുന്നതിലോ സംഘർഷത്തിൽ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നതിലോ മാത്രം അളക്കരുത്. രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദങ്ങളെ അതിജീവിക്കാനുള്ള ധൈര്യം, ജനവിരുദ്ധമായ പ്രവണതകൾക്കെതിരെ നിലകൊള്ളാനുള്ള ധൈര്യം, സ്വന്തം പാർട്ടിയിലെ തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാനുള്ള ധൈര്യം, വിമർശനം സ്വീകരിക്കാനുള്ള പക്വത, സത്യാവസ്ഥ അംഗീകരിക്കാനുള്ള സത്യസന്ധത, വ്യക്തിപരമായ നഷ്ടങ്ങൾ സഹിച്ചും രാഷ്ട്രീയ നിലപാട് സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ദൃഢത—ഇവയാണ് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് കാഡറുടെ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ വീര്യം.
ഇവിടെ പഠനവും പോരാട്ടവും പരസ്പരം വേർപെടുത്താൻ കഴിയാത്തവയാണ്. പഠനം പോരാട്ടത്തിന് ശാസ്ത്രീയ ദിശ നൽകണം; പോരാട്ടം പഠനത്തെ യാഥാർഥ്യവുമായി പരിശോധിക്കണം. സിദ്ധാന്തം പ്രയോഗത്തിൽ പരീക്ഷിക്കപ്പെടണം; പ്രയോഗത്തിൽ നിന്നുള്ള അനുഭവങ്ങൾ വീണ്ടും സിദ്ധാന്തത്തെ സമ്പുഷ്ടമാക്കണം. ഈ ദ്വന്ദ്വാത്മക പ്രക്രിയയാണ് ഒരു സാധാരണ പാർട്ടി അംഗത്തെ വർഗബോധമുള്ള രാഷ്ട്രീയ കാഡറായി പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്നത്.
അതുകൊണ്ട് ഭരണത്തിന് പുറത്തുള്ള ഓരോ കാലഘട്ടത്തിലും സി.പി.എം. ഒരു വ്യക്തമായ “കാഡർ പുനർനിർമാണ പരിപാടി” ആവിഷ്കരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഓരോ കാഡർക്കും രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം, സാമൂഹിക പഠനം, ജനകീയ പ്രവർത്തനം, സംഘടനാ ഉത്തരവാദിത്തം, ആത്മവിമർശനം എന്നിവയുടെ ഒരു തുടർച്ചയായ പരിശീലനപഥം ഉണ്ടായിരിക്കണം. കാഡറുടെ രാഷ്ട്രീയ വളർച്ച അളക്കുന്നത് അയാൾ എത്ര തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം അല്ല; അയാളുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രബോധം എത്ര വളർന്നു, ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം എത്ര ആഴപ്പെട്ടു, വർഗവിശകലന ശേഷി എത്ര മെച്ചപ്പെട്ടു, സംഘടനാ ഉത്തരവാദിത്തം എത്ര ഉയർന്നു, വിമർശന-ആത്മവിമർശന ശേഷി എത്ര ശക്തമായി എന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കണം.
അങ്ങനെയെങ്കിൽ ഭരണത്തിന് പുറത്തുള്ള കാലം പാർട്ടിയുടെ “ഇടവേള” അല്ല, “പുനർനിർമാണശാല” ആയിത്തീരും. അധികാരത്തിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കുന്ന ഓരോ വർഷവും പാർട്ടി സമൂഹത്തോട് കൂടുതൽ അടുക്കുകയും, ഓരോ രാഷ്ട്രീയ തിരിച്ചടിയും കൂടുതൽ ആഴത്തിലുള്ള ആത്മപരിശോധനയ്ക്ക് വഴിയൊരുക്കുകയും, ഓരോ ജനകീയ പോരാട്ടവും പുതിയ കാഡർമാരെ സൃഷ്ടിക്കുകയും, ഓരോ പഠനവും പുതിയ രാഷ്ട്രീയബോധം വളർത്തുകയും വേണം.
അവസാനം, അധികാരത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവരിക എന്നത് മാത്രം ലക്ഷ്യമാകരുത്. അധികാരത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവരുമ്പോൾ മുൻകാലത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായി ദൃഢവും സംഘടനാപരമായി അച്ചടക്കമുള്ളതും ജനങ്ങളുമായി ജൈവബന്ധമുള്ളതും വർഗബോധമുള്ളതുമായ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയായി തിരിച്ചുവരിക എന്നതായിരിക്കണം ലക്ഷ്യം.
ഭരണത്തിലില്ലാത്ത കാലം—പഠിക്കുക, സ്വയം തിരുത്തുക, ജനങ്ങളിലേക്ക് ഇറങ്ങുക, പോരാടുക, പുതിയ കാഡർമാരെ വളർത്തുക, സംഘടനയെ നവീകരിക്കുക, വർഗബോധം ആഴപ്പെടുത്തുക—അങ്ങനെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിലേക്ക് കൂടുതൽ ശക്തമായ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയായി മുന്നേറുക.
Leave a comment