കേരളത്തിലെ ന്യൂനപക്ഷ വോട്ടുകളുടെ സി.പി.ഐ.(എം)നെതിരായ ഏകീകരണം- കാരണങ്ങളും ജനാധിപത്യപരമായ തിരുത്തൽ മാർഗങ്ങളും

കേരളത്തിലെ ന്യൂനപക്ഷ വോട്ടുകളുടെ ഒരു വലിയ ഭാഗം അടുത്തകാലത്തെ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ സി.പി.ഐ.(എം)/എൽ.ഡി.എഫിൽ നിന്ന് അകന്ന് യു.ഡി.എഫിനോട് കൂടുതൽ ഏകോപിതമായി നിലകൊണ്ടതായി വിവിധ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പഠനങ്ങളും മാധ്യമവിശകലനങ്ങളും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇതിനെ “ന്യൂനപക്ഷ വോട്ട്” എന്ന ഏകീകൃത രാഷ്ട്രീയ ഘടകമായി കാണുന്നത് ശാസ്ത്രീയമായി ശരിയല്ല. മുസ്ലിം, ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹങ്ങൾക്കുള്ളിലും വർഗം, പ്രദേശം, വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, പ്രായം, സംഘടനാ ബന്ധം, പ്രാദേശിക സ്ഥാനാർത്ഥി, ഭരണനിലവാരം, ദേശീയ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യം തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ അനുസരിച്ച് വോട്ടിംഗ് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. 2024 ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം വോട്ടർമാരിൽ ഏകദേശം 78% INDIA സഖ്യകക്ഷികൾക്കു പോയതായി CSDS-Lokniti അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പഠനം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; അതേ പഠനത്തിൽ LDF-ന് മുസ്ലിം വോട്ടിന്റെ ഏകദേശം 21% ലഭിച്ചതായും കാണുന്നു. 2024-ലെ കേരളത്തിലെ 20 ലോക്സഭാ സീറ്റുകളിൽ UDF 18 സീറ്റുകൾ നേടിയതും സി.പി.ഐ.(എം) ഒരു സീറ്റിൽ മാത്രം വിജയിച്ചതും ഈ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റത്തിന്റെ വ്യാപ്തി വ്യക്തമാക്കുന്നു. 2026 നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള സമകാലീന വിശകലനങ്ങളിലും മലബാറിലെ മുസ്ലിം ഭൂരിപക്ഷ പ്രദേശങ്ങളിൽ LDF-ന് ഉണ്ടായ തിരിച്ചടി പ്രത്യേകം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങളെ മതസമുദായങ്ങളുടെ “സ്ഥിരമായ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവം” എന്ന നിലയിൽ വായിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്.

ഈ പ്രതിഭാസത്തെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ആദ്യപടി “ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ സി.പി.ഐ.(എം)-നെതിരെ തിരിഞ്ഞു” എന്ന ലളിതമായ നിഗമനത്തിൽ നിന്ന് മാറി, “എന്തുകൊണ്ടാണ് ഒരു കാലത്ത് എൽ.ഡി.എഫിനോട് ഉണ്ടായിരുന്ന വിശ്വാസത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം കുറഞ്ഞത്?” എന്ന ചോദ്യത്തിലേക്ക് മാറുകയാണ്. 2021 നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ രാഷ്ട്രീയ അന്തരീക്ഷവും 2024 ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെയും 2026 നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെയും അന്തരീക്ഷവും ഒരുപോലെയായിരുന്നില്ല. 2021-ൽ ദേശീയതലത്തിലെ ബി.ജെ.പി. വിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയവും പൗരത്വ ഭേദഗതി നിയമം, ന്യൂനപക്ഷാവകാശങ്ങൾ, മതനിരപേക്ഷത തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും ഇടതുപക്ഷത്തിന് അനുകൂലമായ രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശം സൃഷ്ടിക്കാൻ സഹായിച്ചു. എന്നാൽ 2024-ൽ കോൺഗ്രസും യു.ഡി.എഫും ദേശീയതലത്തിൽ ബി.ജെ.പി.യെ പരാജയപ്പെടുത്താൻ കഴിയുന്ന പ്രധാന പ്രതിപക്ഷ മുന്നണിയായി സ്വയം അവതരിപ്പിച്ചു. കേരളത്തിൽ മാത്രം ശക്തമായ സി.പി.ഐ.(എം)-ന് കേന്ദ്രത്തിലെ അധികാരബന്ധത്തിൽ പരിമിതമായ സ്വാധീനമേയുള്ളൂ എന്ന ധാരണയും ചില വോട്ടർമാരെ സ്വാധീനിച്ചുവെന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിശകലനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. അതായത്, ഇവിടെ പ്രശ്നം ഒരു മതസമൂഹത്തിന്റെ സ്വഭാവമല്ല; ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ശക്തിസമവാക്യം, സംസ്ഥാനഭരണത്തോടുള്ള വിലയിരുത്തൽ, മുന്നണി രാഷ്ട്രീയത്തിലെ വിശ്വാസം, പ്രാദേശിക സംഘടനാ ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയുടെ സംയുക്തഫലമാണ്.

സി.പി.ഐ.(എം)-ന് നേരിടേണ്ടിവരുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പ്രശ്നം വിശ്വാസ്യതയുടെ വിടവ് ആണ്. ഒരു പാർട്ടി ന്യൂനപക്ഷാവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് പ്രസംഗിക്കുന്നതിലും ന്യൂനപക്ഷ ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് ആ പാർട്ടി തങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ നീതിയും സുരക്ഷയും അവസരവും ഉറപ്പാക്കുന്നുവെന്ന ബോധം ഉണ്ടാകുന്നതിലും വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെ പ്രസംഗവും പ്രവർത്തനവും തമ്മിൽ അകലം വർധിക്കുമ്പോൾ എതിരാളികൾക്ക് അതിനെ രാഷ്ട്രീയമായി ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവസരം ലഭിക്കുന്നു. 2024-ൽ സി.പി.ഐ.(എം) CAA വിരുദ്ധ നിലപാടിനെ പ്രധാന പ്രചാരണവിഷയമാക്കിയിട്ടും വടക്കൻ കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ഭൂരിപക്ഷ മണ്ഡലങ്ങളിൽ UDF വലിയ നേട്ടം കൈവരിച്ചതായി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിശകലനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തി. ഇതിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന പ്രധാന പാഠം, ഒരു സമുദായത്തിന്റെ ആശങ്കയെക്കുറിച്ച് ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്താവന നടത്തുന്നത് മാത്രം മതിയാകില്ല; ആ ആശങ്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശ്വാസ്യത ദീർഘകാലം പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ നിർമ്മിക്കണം എന്നതാണ്.

ഇവിടെ സി.പി.ഐ.(എം) ചെയ്യേണ്ട അടിസ്ഥാനപരമായ മാറ്റം ഒരു പ്രത്യേക മതസമൂഹത്തെ ലക്ഷ്യമിട്ട് വോട്ടുപിടുത്ത തന്ത്രം രൂപപ്പെടുത്തുന്നതല്ല. അതിന് പകരം മതം, ജാതി, പ്രദേശം എന്നിവയെ മറികടന്ന് എല്ലാവർക്കും തുല്യമായി ബാധകമായ അവകാശാധിഷ്ഠിത രാഷ്ട്രീയവും ഭരണപരമായ സുതാര്യതയും ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ്. ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, സംരംഭകത്വം, ഭവനം, വായ്പ, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, സ്ത്രീശാക്തീകരണം, യുവജന തൊഴിൽ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ യഥാർത്ഥ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ അവയെ കൃത്യമായ ഡാറ്റയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കണ്ടെത്തി പരിഹരിക്കണം. സച്ചാർ കമ്മിറ്റി നിർദ്ദേശിച്ച വിദ്യാഭ്യാസം, വായ്പ, നൈപുണ്യവികസനം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, വഖഫ് സ്വത്തുക്കളുടെ മെച്ചപ്പെട്ട ഉപയോഗം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ ഇന്നും പ്രസക്തമായ നയമേഖലകളാണ്. കേരളത്തിൽ ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പിന്റെ ചുമതലകളിൽ സ്കോളർഷിപ്പുകൾ, കരിയർ ഗൈഡൻസ്, കോച്ചിംഗ്, ന്യൂനപക്ഷ വികസന ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ, കുടിവെള്ളം തുടങ്ങിയ വിവിധ പദ്ധതികൾ ഉൾപ്പെടുന്നതായി സർക്കാർ രേഖകളും കാണിക്കുന്നു. അതിനാൽ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സമീപനം “ന്യൂനപക്ഷ വോട്ട് നേടുക” എന്നതിൽ നിന്ന് “ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുൾപ്പെടെ എല്ലാ പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളുടെയും അളക്കാവുന്ന സാമൂഹിക പുരോഗതി ഉറപ്പാക്കുക” എന്നതിലേക്ക് മാറണം.

കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ മുമ്പ് പാർട്ടിയുടെ താഴെത്തട്ടിലുള്ള സംഘടനാ ഘടനയും ജനങ്ങളുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള ബന്ധവും വളരെ ശക്തമായിരുന്നു. ബ്രാഞ്ച്, ലോക്കൽ കമ്മിറ്റി, ഏരിയ കമ്മിറ്റി തുടങ്ങിയ ഘടനകൾ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതപ്രശ്നങ്ങൾ ശേഖരിക്കുകയും രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം നടത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ സംഘടന വളരുന്നതിനനുസരിച്ച് പല സ്ഥലങ്ങളിലും ജനങ്ങളുമായി സംസാരിക്കുന്ന പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് ജനങ്ങളോട് സംസാരിക്കുന്ന പാർട്ടിയായി മാറാനുള്ള അപകടം ഉണ്ടാകുന്നു. സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങൾ ഈ പ്രശ്നത്തെ കൂടുതൽ രൂക്ഷമാക്കുന്നു. ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ തൊഴിൽപ്രശ്നം, വിദ്യാർത്ഥിയുടെ വിദ്യാഭ്യാസപ്രശ്നം, ചെറുകിട വ്യാപാരിയുടെ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി, കർഷകന്റെ ഉൽപ്പാദനച്ചെലവ്, പ്രവാസിയുടെ കുടുംബപ്രശ്നം, സ്ത്രീകളുടെ സുരക്ഷ, യുവാക്കളുടെ തൊഴിൽരഹിതാവസ്ഥ എന്നിവ കേൾക്കാതെ പാർട്ടി പ്രസ്താവനകൾ മാത്രം ആവർത്തിക്കുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ ബന്ധം ദുർബലമാകും.

ഇതിന് പരിഹാരം വലിയ പ്രചാരണയോഗങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കുന്നതല്ല; സംഘടനാ മെറ്റാബോളിസം പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയാണ്. ഓരോ ബ്രാഞ്ചും അതിന്റെ പ്രദേശത്തെ ജനജീവിതത്തിന്റെ നിരീക്ഷണകേന്ദ്രമാകണം. മാസത്തിൽ ഒരിക്കൽ ബ്രാഞ്ച് തലത്തിൽ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കണം. അവയെ തൊഴിൽ, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യസംരക്ഷണം, ഭവനം, സാമൂഹികസുരക്ഷ, വിലക്കയറ്റം, പ്രാദേശിക വികസനം, യുവജനപ്രശ്നങ്ങൾ, സ്ത്രീകളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ, ന്യൂനപക്ഷ-പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളുടെ പ്രത്യേക ആവശ്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഭാഗങ്ങളായി രേഖപ്പെടുത്തണം. ഓരോ പ്രശ്നത്തിനും “ആരെയാണ് ബാധിക്കുന്നത്?”, “പ്രശ്നത്തിന്റെ തെളിവ് എന്താണ്?”, “നിലവിലുള്ള സർക്കാർ സംവിധാനം എന്താണ് ചെയ്യുന്നത്?”, “എന്താണ് കുറവ്?”, “ആരാണ് ഉത്തരവാദി?”, “എപ്പോഴാണ് പരിഹരിക്കേണ്ടത്?” എന്നീ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മറുപടി രേഖപ്പെടുത്തണം. അങ്ങനെ ബ്രാഞ്ച് ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്തെ വോട്ടുയന്ത്രമല്ല, സമൂഹത്തെ നിരന്തരം പഠിക്കുന്ന ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനമായി മാറും.

മലബാറിലെ രാഷ്ട്രീയ യാഥാർഥ്യം കേരളത്തിലെ മറ്റു പ്രദേശങ്ങളുടേതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. മലപ്പുറം, കോഴിക്കോട്, വയനാട്, കണ്ണൂർ, കാസർഗോഡ് തുടങ്ങിയ ജില്ലകളിൽ മുസ്ലിം ജനസംഖ്യയുടെ സാന്നിധ്യം രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധാനത്തിലും സംഘടനാ ഘടനയിലും നിർണായകമാണ്. 2026-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പുള്ള ഒരു വിശകലനം കേരളത്തിലെ വോട്ടർമാരിൽ ഏകദേശം നാലിലൊന്ന് ന്യൂനപക്ഷ വിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെടുന്നതായും വടക്കൻ കേരളത്തിലെ ചില ജില്ലകളിൽ അവരുടെ രാഷ്ട്രീയപ്രാധാന്യം കൂടുതൽ ശക്തമാണെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഇതിനെ “ഒരു സമുദായം ഒരേ രീതിയിൽ വോട്ട് ചെയ്യുന്നു” എന്ന നിഗമനത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നത് തെറ്റായിരിക്കും. 2026-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ IUML നിരവധി മണ്ഡലങ്ങളിൽ വിജയിച്ചുവെന്നത് ആ പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാ ശൃംഖലയും UDF-യുമായുള്ള ദീർഘകാല ബന്ധവും എത്ര ശക്തമാണെന്ന് കാണിക്കുന്ന ഒരു വസ്തുതയാണ്.

അതിനാൽ സി.പി.ഐ.(എം)-ന്റെ സംഘടനാപരമായ പ്രശ്നം മുസ്ലിം വോട്ടർമാരെ എങ്ങനെ തിരിച്ചുപിടിക്കാം എന്നതിലുപരി മലബാറിലെ സമൂഹവുമായി പാർട്ടിയുടെ ജൈവബന്ധം എങ്ങനെ പുനർനിർമ്മിക്കാം എന്നതായിരിക്കണം. ഇതിന് മുസ്ലിം സംഘടനകളുമായി മാത്രം ബന്ധപ്പെടുന്നത് പോരാ. അധ്യാപകർ, വിദ്യാർത്ഥികൾ, വ്യാപാരികൾ, കർഷകർ, മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ, പ്രവാസി കുടുംബങ്ങൾ, യുവജനങ്ങൾ, സ്ത്രീകൾ, പ്രൊഫഷണലുകൾ, ചെറുകിട സംരംഭകർ, തൊഴിലാളികൾ എന്നിവരുമായി സ്വതന്ത്രമായ സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങൾ വളർത്തണം. മതസ്ഥാപനങ്ങളുമായി രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലിനേക്കാൾ പൗരസമൂഹവുമായി തുറന്ന സംവാദം കൂടുതൽ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന മാർഗമായിരിക്കും.

സി.പി.ഐ.(എം)-ന്റെ ചരിത്രപരമായ ശക്തി മതനിരപേക്ഷതയും വർഗരാഷ്ട്രീയവുമാണ്. എന്നാൽ മതനിരപേക്ഷത എന്നത് മതവിശ്വാസങ്ങളെ അവഗണിക്കുക എന്നതല്ല. ഒരു മതവിശ്വാസിയുടെ മതപരമായ വ്യക്തിത്വത്തെ ബഹുമാനിക്കുകയും അതേസമയം ഭരണകൂടം ഒരു മതത്തോടും പക്ഷപാതം കാണിക്കരുതെന്ന് ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ഭരണഘടനാപരമായ മതനിരപേക്ഷത. ഈ സൂക്ഷ്മമായ വ്യത്യാസം രാഷ്ട്രീയഭാഷയിൽ വ്യക്തമായി അവതരിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതുപോലെ തന്നെ, ഏതെങ്കിലും മതസമൂഹത്തെ രാഷ്ട്രീയമായി പ്രീതിപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയിലുള്ള ഭാഷയും മറ്റൊരു മതസമൂഹത്തെ സംശയത്തിന്റെ കണ്ണിലൂടെ കാണുന്ന ഭാഷയും ഒരുപോലെ ഒഴിവാക്കണം.

2024-ന് ശേഷം സി.പി.ഐ.(എം)-ന്റെ ചില പ്രസ്താവനകളെയും രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളെയും കുറിച്ച് മുസ്ലിം സമൂഹത്തിലെ വിഭാഗങ്ങൾക്ക് ആശങ്ക ഉണ്ടായതായി മാധ്യമവിശകലനങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്; മറുവശത്ത് സി.പി.ഐ.(എം) നേതാക്കൾ തങ്ങളെ RSS-നോട് ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പ്രചാരണത്തെ എതിർത്തിട്ടുമുണ്ട്. ഈ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ ധാരണകൾ പരിഹരിക്കാൻ ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗം വ്യക്തമായ നയരേഖയും സ്ഥിരതയുള്ള രാഷ്ട്രീയ പെരുമാറ്റവുമാണ്. ഒരു വിഷയത്തിൽ ഒരു നിലപാടും മറ്റൊരു സാഹചര്യത്തിൽ അതിന്റെ വിപരീതമായ രാഷ്ട്രീയഭാഷയും ഉപയോഗിക്കുന്നത് വിശ്വാസ്യതയെ ദുർബലപ്പെടുത്തും.

ന്യൂനപക്ഷ സമൂഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നയങ്ങളിൽ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ ആവശ്യമായ മറ്റൊരു മേഖല നിയമനിർമാണവും ഭരണപരിഷ്കാരവും ആണ്. വഖഫ് ബോർഡിന്റെ നിയമനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മുൻകാല കേരള സർക്കാരിന്റെ നീക്കം വലിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രതികരണം സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നുവെന്നും പിന്നീട് അത് പിൻവലിച്ച സംഭവവും രാഷ്ട്രീയ വിശകലനങ്ങളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന പാഠം, നല്ല ഭരണപരിഷ്കാരം പോലും ബന്ധപ്പെട്ട സമൂഹങ്ങളുമായി മുൻകൂർ സംവാദമില്ലാതെ നടപ്പാക്കിയാൽ രാഷ്ട്രീയ അവിശ്വാസത്തിന് കാരണമാകാമെന്നതാണ്.

അതുകൊണ്ട് ഭാവിയിൽ മതസമൂഹങ്ങളെ ബാധിക്കുന്ന പ്രധാന നിയമപരിഷ്കാരങ്ങൾക്ക് പ്രീ-ലെജിസ്ലേറ്റീവ് കൺസൾട്ടേഷൻ നിർബന്ധമാക്കാവുന്നതാണ്. ബന്ധപ്പെട്ട വിദഗ്ധർ, നിയമജ്ഞർ, സാമൂഹിക സംഘടനകൾ, സ്ത്രീ പ്രതിനിധികൾ, യുവജനങ്ങൾ, മതപണ്ഡിതർ, ഭരണവിദഗ്ധർ എന്നിവരുമായി തുറന്ന ചർച്ച നടത്തണം. നിർദ്ദേശത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം, പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന ഗുണം, സാധ്യതയുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ, പരിഹാര മാർഗങ്ങൾ എന്നിവ പ്രസിദ്ധീകരിക്കണം. ഇതിലൂടെ ഒരു ഭരണനടപടി “സമുദായത്തിനെതിരായ നീക്കം” എന്ന വ്യാഖ്യാനത്തിലേക്ക് പോകാനുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കാം.

സർക്കാരിന്റെ വികസന പദ്ധതികളും ജനങ്ങളുടെ ജീവിതാനുഭവവും ഒരുപോലെയല്ല. സർക്കാർ കണക്കുകളിൽ റോഡും പാലവും ആശുപത്രിയും സർവകലാശാലയും വ്യവസായവും ഉണ്ടാകാം. എന്നാൽ ഒരു യുവാവിന് ജോലി ലഭിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഒരു കുടുംബത്തിന് വീട് പണിയാൻ കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഒരു ചെറുകിട വ്യാപാരിക്ക് വായ്പ ലഭിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഒരു വിദ്യാർത്ഥിക്ക് ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസച്ചെലവ് താങ്ങാനാകുന്നില്ലെങ്കിൽ, ആ വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ വിലയിരുത്തലിൽ “വികസനം” മറ്റൊരു അർത്ഥം സ്വീകരിക്കും. മുസ്ലിം സമൂഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സമീപകാല വിശകലനങ്ങളിലും ക്ഷേമം-വികസനം എന്ന സർക്കാർ ഭാഷയും ചില വിഭാഗങ്ങളുടെ തൊഴിൽ, വിദ്യാഭ്യാസം, സാമൂഹിക മുന്നേറ്റം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആശങ്കകളും തമ്മിലുള്ള വിടവ് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

അതുകൊണ്ട് സി.പി.ഐ.(എം) GDP-തരം വികസന സൂചികകളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യവികസനത്തിന്റെ മൈക്രോ-സൂചികകളിലേക്ക് മാറണം. ഓരോ പ്രദേശത്തും തൊഴിൽ ലഭ്യത, കുടുംബവരുമാനം, വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസ പ്രവേശനം, തൊഴിൽപരിശീലനം, സംരംഭകത്വം, ഭവനസുരക്ഷ, സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽപങ്കാളിത്തം, പ്രവാസി കുടുംബങ്ങളുടെ സാമൂഹികസുരക്ഷ തുടങ്ങിയവയുടെ വാർഷിക ഡാറ്റ ശേഖരിക്കണം. അഞ്ചു വർഷത്തിനുശേഷം “എത്ര പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കി?” എന്നതിനു പകരം “എത്ര കുടുംബങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരം മെച്ചപ്പെട്ടു?” എന്ന ചോദ്യം ചോദിക്കണം.

തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നയങ്ങൾ മാത്രം മത്സരിക്കുന്നില്ല; നറേറ്റീവുകളും മത്സരിക്കുന്നു. 2024-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ UDF, സി.പി.ഐ.(എം)-നും BJP-ക്കും ഇടയിൽ ബന്ധമുണ്ടെന്ന ആരോപണം ഉന്നയിച്ചിരുന്നുവെന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിശകലനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു; സി.പി.ഐ.(എം) ഇത് നിഷേധിക്കുകയും അത്തരം പ്രചാരണങ്ങൾക്ക് IUML-ന് പങ്കുണ്ടെന്ന് ആരോപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇവിടെ പ്രധാനപ്പെട്ട സംഘടനാപാഠം “പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ പ്രചാരണത്തെ എങ്ങനെ തിരിച്ചടിക്കാം?” എന്നതിലുപരി വസ്തുതകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സ്വന്തം ആശയവിനിമയ സംവിധാനം എങ്ങനെ നിർമ്മിക്കാം? എന്നതാണ്.

ഇതിന് ഓരോ ജില്ലയിലും ഒരു Fact and Public Communication Cell രൂപീകരിക്കാം. അതിന്റെ ചുമതല സോഷ്യൽ മീഡിയ യുദ്ധം നടത്തുക എന്നതല്ല. പകരം പ്രചരിക്കുന്ന അവകാശവാദങ്ങൾ പരിശോധിക്കുക, സർക്കാർ തീരുമാനങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ രേഖകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക, പാർട്ടിയുടെ നയങ്ങളുടെ വിശദീകരണം നൽകുക, തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ തെളിവുകളോടെ തിരുത്തുക, പ്രാദേശിക ഭാഷയിൽ ചെറിയ വിശദീകരണ വീഡിയോകളും രേഖകളും തയ്യാറാക്കുക എന്നിവയായിരിക്കണം. ഒരു തെറ്റായ പ്രചാരണത്തെ നൂറ് പ്രസംഗങ്ങളിലൂടെ നേരിടുന്നതിനേക്കാൾ ഒരു പേജുള്ള തെളിവാധിഷ്ഠിത മറുപടി പലപ്പോഴും കൂടുതൽ ഫലപ്രദമാണ്.

ഇവിടെ ഒരു അടിസ്ഥാനപരമായ രാഷ്ട്രീയ-ശാസ്ത്രീയ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്. ന്യൂനപക്ഷ വോട്ടുകൾ ഒരു ഏകീകൃത ബ്ലോക്കാണെന്ന ധാരണ തന്നെ സി.പി.ഐ.(എം)-ന്റെ സംഘടനാ ചിന്തയെ തെറ്റായ ദിശയിലേക്ക് നയിക്കാം. മുസ്ലിം സമൂഹത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ വർഗ്ഗവ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്; നഗര-ഗ്രാമ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്; യുവജന-വയോജന വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്; പ്രവാസി-പ്രാദേശിക തൊഴിലാളി വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്; മതപരമായ സംഘടനാ ബന്ധങ്ങളിൽ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹത്തിലും ഇതേ വൈവിധ്യം കാണാം. അതിനാൽ “മുസ്ലിം വോട്ട്”, “ക്രിസ്ത്യൻ വോട്ട്” എന്ന രാഷ്ട്രീയ ഭാഷയ്ക്കു പകരം തൊഴിലാളി, കർഷകൻ, വിദ്യാർത്ഥി, യുവാവ്, സ്ത്രീ, ചെറുകിട സംരംഭകൻ, പ്രൊഫഷണൽ, പ്രവാസി കുടുംബം, സാമൂഹികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന വ്യക്തി തുടങ്ങിയ ജീവിതപരമായ വിഭാഗങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങളെയാണ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമാക്കേണ്ടത്.

ഇത് ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ പ്രത്യേക പ്രശ്നങ്ങളെ അവഗണിക്കണമെന്നല്ല. മറിച്ച് പ്രത്യേക പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിഹാരവും പൊതുപ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പൊതുപരിഹാരവും എന്ന ഇരട്ട സമീപനമാണ് ആവശ്യം. ഉദാഹരണത്തിന്, വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന ഒരു പ്രദേശത്തിന് പ്രത്യേക വിദ്യാഭ്യാസപദ്ധതി വേണമെങ്കിൽ അത് നടപ്പാക്കണം; എന്നാൽ അതിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വം ഒരു മതസമൂഹത്തിന് മാത്രം രാഷ്ട്രീയ പ്രീതി നൽകുക എന്നതല്ല, അളക്കാവുന്ന സാമൂഹിക പിന്നാക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുക എന്നതായിരിക്കണം.

സി.പി.ഐ.(എം)-ന്റെ ദീർഘകാല പ്രശ്നത്തിന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രത്തേക്കാൾ പ്രധാനപ്പെട്ട പരിഹാരം സംഘടനാ പുനർനിർമാണമാണ്. ഓരോ ബ്രാഞ്ചും കുറഞ്ഞത് മൂന്ന് സ്ഥിരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തണം: ഒന്നാമത്, പ്രദേശത്തെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങളുടെ രേഖപ്പെടുത്തൽ; രണ്ടാമത്, ജനങ്ങളുമായി തുറന്ന സംവാദം; മൂന്നാമത്, പരിഹരിച്ച പ്രശ്നങ്ങളുടെ പരിശോധന. ബ്രാഞ്ച് സെക്രട്ടറിമാരുടെ പ്രവർത്തനം യോഗങ്ങളുടെ എണ്ണംകൊണ്ട് മാത്രം അളക്കാതെ, അവർ എത്ര പുതിയ ജനബന്ധങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു, എത്ര പ്രശ്നങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തി, എത്ര പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം കണ്ടെത്തി, എത്ര യുവാക്കളെയും സ്ത്രീകളെയും പൊതുപ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു, എത്ര പുതിയ കഴിവുള്ള പ്രവർത്തകരെ വളർത്തി തുടങ്ങിയ സൂചികകളിലൂടെ വിലയിരുത്തണം.

അതോടൊപ്പം പ്രവർത്തകരുടെ സാമൂഹിക പ്രതിനിധാനം പരിശോധിക്കണം. ഒരു പ്രദേശത്തെ പാർട്ടി കമ്മിറ്റിയിൽ ആ പ്രദേശത്തെ തൊഴിലാളികളും യുവാക്കളും സ്ത്രീകളും പ്രൊഫഷണലുകളും ന്യൂനപക്ഷങ്ങളും പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളും യാഥാർഥ്യമായി പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്നത് പരിശോധിക്കണം. ഇത് ഒരു കൃത്രിമ quota രാഷ്ട്രീയമായി കാണേണ്ടതില്ല; മറിച്ച് പാർട്ടിയുടെ സാമൂഹിക അടിത്തറയും സംഘടനാ നേതൃത്വവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പരിശോധിക്കുന്ന ജനാധിപത്യ ഉപാധിയായി കാണാം.

ന്യൂനപക്ഷ സമൂഹവുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ മറ്റൊരു പ്രധാന പ്രശ്നം ഇടനിലക്കാരുടെ അമിത ആശ്രയം ആണ്. ഏതെങ്കിലും മതനേതാവിനോടോ സംഘടനയോടോ നല്ല ബന്ധമുണ്ടെന്നത് ആ സമൂഹത്തിലെ ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും രാഷ്ട്രീയ പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കുന്നില്ല. മറിച്ച് അത് പാർട്ടിയുടെ സ്വതന്ത്ര സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളെ ദുർബലപ്പെടുത്താനും സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനാൽ മതനേതാക്കളുമായി മാന്യമായ സംഭാഷണം തുടരുന്നതിനൊപ്പം, അധ്യാപകർ, ഡോക്ടർമാർ, അഭിഭാഷകർ, സംരംഭകർ, വിദ്യാർത്ഥികൾ, സ്ത്രീകൾ, യുവജനങ്ങൾ, തൊഴിലാളികൾ, സാമൂഹികപ്രവർത്തകർ തുടങ്ങിയവരുമായി സ്വതന്ത്രമായ ജനാധിപത്യ സംവാദം വികസിപ്പിക്കണം.

ഇത് ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്തെ “outreach” ആയിരിക്കരുത്. അഞ്ചുവർഷത്തെ സാമൂഹിക ബന്ധം ആയിരിക്കണം. തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ആറുമാസം മുമ്പ് ഒരു സമൂഹത്തെ സമീപിക്കുന്നതിനേക്കാൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഇല്ലാത്ത കാലത്തും അതേ സമൂഹത്തോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടനയാണ് വിശ്വാസ്യത നേടുക.

കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹ്യഘടനയിൽ ഉണ്ടായ വലിയ മാറ്റം പുതിയ തലമുറയുടെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിലാണ്. പഴയ വർഗ്ഗരാഷ്ട്രീയ ഭാഷ, തൊഴിലാളി-കർഷക സംഘടനാ മാതൃക, പഴയ പ്രചാരണരീതി എന്നിവ മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് പുതിയ തലമുറയെ ബന്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല. മുസ്ലിം സമൂഹത്തിലെയും ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹത്തിലെയും യുവാക്കൾക്കും മറ്റെല്ലാ യുവാക്കൾക്കും തൊഴിൽ, AI, സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ, വിദേശ വിദ്യാഭ്യാസം, ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, മാനസിക സമ്മർദ്ദം, ലഹരി, housing, climate change, entrepreneurship തുടങ്ങിയ പുതിയ വിഷയങ്ങളുണ്ട്. ഇവയെ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പുതിയ സാമൂഹിക അജണ്ടയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

അതിന് “യുവജന രാഷ്ട്രീയ ലബോറട്ടറികൾ” രൂപീകരിക്കാം. ഓരോ ജില്ലയിലും വിവിധ പശ്ചാത്തലങ്ങളിലുള്ള യുവാക്കൾക്ക് പ്രശ്നങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കാനും പരിഹാര നിർദ്ദേശങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാനും അവസരം നൽകണം. പാർട്ടി നേതൃത്വം അവരിൽ നിന്ന് പഠിക്കുകയും വേണം. യുവാക്കളെ പ്രസംഗിക്കാൻ മാത്രം വിളിക്കുന്ന സംഘടനയും യുവാക്കളിൽ നിന്ന് നയങ്ങൾ പഠിക്കുന്ന സംഘടനയും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്.

ന്യൂനപക്ഷ സമൂഹങ്ങളുമായുള്ള രാഷ്ട്രീയബന്ധത്തിൽ സ്ത്രീകളെ പലപ്പോഴും കുടുംബത്തിന്റെ ഭാഗമായോ വോട്ടിന്റെ ഭാഗമായോ മാത്രം കാണുന്ന പ്രവണത ഒഴിവാക്കണം. വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, സംരംഭകത്വം, ആരോഗ്യം, കുടുംബസുരക്ഷ, വിവാഹം, സ്വത്തവകാശം, ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസം, പ്രാദേശിക ഭരണത്തിൽ പങ്കാളിത്തം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രീയ ശബ്ദം നൽകണം. പാർട്ടിയുടെ സ്ത്രീസംഘടനയും പ്രാദേശിക ഭരണസംവിധാനവും ചേർന്ന് സ്ത്രീകളുടെ പ്രശ്നങ്ങളുടെ ജില്ലാതല white paper തയ്യാറാക്കാവുന്നതാണ്. ഇതിലൂടെ രാഷ്ട്രീയബന്ധം കുടുംബമോ മതസ്ഥാപനമോ വഴിയുള്ള പരോക്ഷബന്ധത്തിൽ നിന്ന് വ്യക്തിയുടെ അവകാശബോധത്തിലേക്കു മാറും.

തിരുത്തൽ പ്രമേയം പാസാക്കുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം സംഘടന മാറില്ല. അതിനാൽ സി.പി.ഐ.(എം) ഒരു Political-Social Renewal Dashboard രൂപപ്പെടുത്തുന്നത് പ്രായോഗികമായിരിക്കും. ഓരോ ആറുമാസവും താഴെപ്പറയുന്ന സൂചികകൾ പരിശോധിക്കാം: പുതിയ അംഗങ്ങളുടെ എണ്ണം മാത്രമല്ല, സജീവമായ പുതിയ അംഗങ്ങളുടെ ശതമാനം; യുവജന പങ്കാളിത്തം; സ്ത്രീ പങ്കാളിത്തം; ബ്രാഞ്ചുകൾ നടത്തിയ ജനസംവാദങ്ങളുടെ എണ്ണം; രേഖപ്പെടുത്തിയ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾ; പരിഹരിച്ച പ്രശ്നങ്ങൾ; പൊതുജന പരാതികൾക്ക് നൽകിയ പ്രതികരണസമയം; സർക്കാർ പദ്ധതികളുടെ പ്രയോജനം ലഭിച്ച കുടുംബങ്ങളുടെ എണ്ണം; തൊഴിൽ സൃഷ്ടിച്ച പ്രാദേശിക ഇടപെടലുകൾ; വിദ്യാഭ്യാസ സഹായം ലഭിച്ച വിദ്യാർത്ഥികൾ; ചെറുകിട സംരംഭങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ച പിന്തുണ; സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ തെറ്റായ പ്രചാരണങ്ങൾക്ക് നൽകിയ വസ്തുതാപരമായ മറുപടികളുടെ സമയം; പ്രാദേശിക ജനങ്ങളുടെ പാർട്ടിയെക്കുറിച്ചുള്ള വിശ്വാസനിലവാരം എന്നിവ.

ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത് സ്വതന്ത്രമായ സാമൂഹിക feedback system ആയിരിക്കണം. പാർട്ടി അംഗങ്ങളോട് മാത്രം ചോദിച്ചാൽ യഥാർത്ഥ അവസ്ഥ ലഭിക്കില്ല. പാർട്ടിക്ക് പുറത്തുള്ള അധ്യാപകർ, തൊഴിലാളികൾ, വിദ്യാർത്ഥികൾ, വ്യാപാരികൾ, സ്ത്രീകൾ, പ്രൊഫഷണലുകൾ, സാമൂഹികപ്രവർത്തകർ തുടങ്ങിയവരിൽ നിന്ന് രഹസ്യവും ശാസ്ത്രീയവുമായ അഭിപ്രായശേഖരണം നടത്തണം. പാർട്ടിക്ക് ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന അഭിപ്രായങ്ങൾ മാത്രം സ്വീകരിക്കുന്ന സംവിധാനമല്ല, പാർട്ടിക്ക് അസ്വസ്ഥതയുണ്ടാക്കുന്ന അഭിപ്രായങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തുന്ന സംവിധാനം ആയിരിക്കണം അത്.

ഇവിടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തന്ത്രപരമായ മാറ്റം ഇതാണ്: ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ന്യൂനപക്ഷ വോട്ട് എത്ര ശതമാനം ലഭിച്ചു എന്നതിനെ സംഘടനയുടെ പ്രധാന performance indicator ആക്കരുത്. അതിന് പകരം പാർട്ടിയോടുള്ള സാമൂഹിക വിശ്വാസം എന്തുകൊണ്ട് വർധിക്കുന്നു, എന്തുകൊണ്ട് കുറയുന്നു എന്നതാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയമോ പരാജയമോ അതിന്റെ ഒരു ഫലമാത്രമാണ്. ഇന്ന് ഒരു സമുദായത്തിലെ വലിയൊരു വിഭാഗം ഒരു മുന്നണിയെ പിന്തുണച്ചാലും നാളെ സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങൾ മാറുമ്പോൾ അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ തിരഞ്ഞെടുപ്പും മാറാം. അതുകൊണ്ട് ഒരു സമൂഹത്തെ സ്ഥിരമായ വോട്ട്ബാങ്കായി കാണുന്നത് ദീർഘകാല ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന് യോജിച്ച സമീപനമല്ല.

കേരളത്തിലെ സമീപകാല രാഷ്ട്രീയ അനുഭവം ഇതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്. 2024-ൽ ന്യൂനപക്ഷ വോട്ടുകളുടെ വലിയൊരു ഭാഗം UDF-യിലേക്ക് പോയതായി പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചപ്പോൾ, 2026-ലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യവും സംഘടനാ സമവാക്യങ്ങളും വീണ്ടും മാറി. അതിനാൽ ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ കണക്കുകൂട്ടലിനെ നാളത്തെ സ്ഥിരനിയമമായി കാണാൻ കഴിയില്ല.

കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.(എം)-നെതിരായ ന്യൂനപക്ഷ വോട്ടുകളുടെ ഏകീകരണം എന്ന പ്രതിഭാസത്തെ ഒരു മതസമൂഹത്തിന്റെ “വിരോധം” എന്ന നിലയിൽ കാണുന്നത് പ്രശ്നത്തെ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കും. അതിനെ വിശ്വാസത്തിന്റെ കുറവ്, രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധാനത്തിലെ മാറ്റം, ദേശീയ-സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ശക്തിസമവാക്യം, ഭരണനിലവാരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിലയിരുത്തൽ, സംഘടനാ-ജനബന്ധത്തിലെ ക്ഷയം, ആശയവിനിമയത്തിലെ വിടവ്, എതിരാളികളുടെ നറേറ്റീവുകൾ, പുതിയ തലമുറയുടെ മാറിയ സാമൂഹിക ആവശ്യങ്ങൾ എന്നിവയുടെ സംയുക്തഫലമായി പഠിക്കുകയാണ് കൂടുതൽ ഉചിതം. 2024-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സി.പി.ഐ.(എം) CAA ഉൾപ്പെടെയുള്ള ന്യൂനപക്ഷകേന്ദ്രിത വിഷയങ്ങൾ ശക്തമായി ഉയർത്തിയിട്ടും പ്രതീക്ഷിച്ച രാഷ്ട്രീയ പിന്തുണ ലഭിക്കാത്തത്, വെറും നയപ്രഖ്യാപനങ്ങൾ കൊണ്ട് മാത്രം നഷ്ടപ്പെട്ട വിശ്വാസം തിരിച്ചുപിടിക്കാനാവില്ലെന്നതിന് ഒരു പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ പാഠമാണ്.

അതുകൊണ്ട് പരിഹാരം ഒരു പ്രത്യേക മതസമൂഹത്തെ ലക്ഷ്യമിട്ട് വോട്ട് നേടാനുള്ള പുതിയ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രമാകരുത്. പാർട്ടിയുടെ സാമൂഹിക വേരുകൾ പുനർനിർമ്മിക്കുക, ജനങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ പ്രശ്നങ്ങൾ ശാസ്ത്രീയമായി രേഖപ്പെടുത്തുക, ഭരണപരമായ പിഴവുകൾ തുറന്ന് അംഗീകരിക്കുക, സുതാര്യമായ തിരുത്തൽ നടപ്പാക്കുക, മതനിരപേക്ഷതയെ എല്ലാ മതവിശ്വാസികളുടെയും തുല്യ അവകാശത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയമായി പുനർവ്യാഖ്യാനിക്കുക, ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ പ്രത്യേക പിന്നാക്കാവസ്ഥകൾ ഡാറ്റയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിഹരിക്കുക, യുവാക്കളെയും സ്ത്രീകളെയും യഥാർത്ഥ തീരുമാനമെടുക്കലിലേക്ക് കൊണ്ടുവരിക, ബ്രാഞ്ചുകളെ സാമൂഹിക പഠനകേന്ദ്രങ്ങളാക്കുക, സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തനം അളക്കാവുന്ന സൂചികകളിലൂടെ നിരീക്ഷിക്കുക എന്നിവയാണ് ദീർഘകാല പരിഹാരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം.

അവസാനം, ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ലക്ഷ്യം “ആരുടെ വോട്ട് എങ്ങനെ നേടാം?” എന്ന ചോദ്യത്തിൽ അവസാനിക്കരുത്. അതിനേക്കാൾ അടിസ്ഥാനപരമായ ചോദ്യം “സമൂഹത്തിലെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങൾക്ക് തങ്ങളുടെ ജീവിതം, അവകാശം, തൊഴിൽ, വിദ്യാഭ്യാസം, സുരക്ഷ, മാന്യത, ഭാവി എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ഈ പാർട്ടിയോട് എന്തുകൊണ്ട് വിശ്വാസം തോന്നണം?” എന്നതാണ്. ആ ചോദ്യത്തിന് പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ വിശ്വസനീയമായ മറുപടി നൽകാൻ കഴിഞ്ഞാൽ, ന്യൂനപക്ഷ വോട്ടുകളുടെ രാഷ്ട്രീയ ഏകീകരണം എന്ന പ്രത്യേക തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രശ്നത്തെക്കാൾ വലിയ ഒരു കാര്യം—പാർട്ടിയും സമൂഹവും തമ്മിലുള്ള നഷ്ടപ്പെട്ട ജൈവബന്ധത്തിന്റെ പുനഃസ്ഥാപനം—സാധ്യമാകും.

കേരളത്തിലെ ന്യൂനപക്ഷ വോട്ടുകളുടെ ഒരു ഭാഗം സി.പി.ഐ.(എം)-നും ഇടതുപക്ഷത്തിനും എതിരായി കൂടുതൽ ഏകീകരിക്കപ്പെടുന്നുവെന്ന പ്രതിഭാസത്തെ വെറും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രത്തിന്റെ പരാജയമായി കാണുന്നത് അതിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള സാമൂഹിക കാരണങ്ങളെ മറച്ചുവയ്ക്കും. അതുപോലെ തന്നെ “മുസ്ലിം വോട്ട്” അല്ലെങ്കിൽ “ക്രിസ്ത്യൻ വോട്ട്” എന്ന ഏകീകൃത രാഷ്ട്രീയ ഘടകങ്ങളായി ന്യൂനപക്ഷ സമൂഹങ്ങളെ കാണുന്നതും സാമൂഹ്യശാസ്ത്രപരമായി അപര്യാപ്തമാണ്. കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയചരിത്രം തന്നെ കാണിക്കുന്നത് ഇവിടെ വർഗവും സമുദായവും പരസ്പരം വേർതിരിക്കാനാവാത്ത രീതിയിൽ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഇടപെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നാണ്. കേരളത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന പ്രധാന വൈരുദ്ധ്യം ഇതാണ്: ശക്തമായ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാരമ്പര്യമുള്ള സംസ്ഥാനമായ കേരളത്തിൽ തന്നെ സമുദായാധിഷ്ഠിത രാഷ്ട്രീയസംഘടനകൾക്കും വലിയ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം ലഭിച്ചു. ട്രാവൻകൂർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലെ മുൻസ്വാതന്ത്ര്യകാല തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ തന്നെ “class” ഉം “community” യും കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിൽ പരസ്പരം ഇടകലർന്നിരുന്നുവെന്ന് കാണിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഇന്നത്തെ ന്യൂനപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ശരിയായ മാർഗം വർഗരാഷ്ട്രീയം പരാജയപ്പെട്ടതുകൊണ്ട് മാത്രം സമുദായരാഷ്ട്രീയം വളർന്നു എന്ന ലളിതമായ വ്യാഖ്യാനമല്ല; മറിച്ച് കേരളത്തിലെ ആധുനികതയുടെ രൂപീകരണത്തിൽ തന്നെ വർഗം, ജാതി, മതം, വിദ്യാഭ്യാസം, ഭൂമി, വ്യാപാരം, പ്രവാസം, രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധാനം എന്നിവ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടു വികസിച്ചുവെന്ന ചരിത്രസത്യമാണ്.

കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉദയം പ്രധാനമായും സാമൂഹിക അസമത്വത്തെയും ഭൂബന്ധങ്ങളെയും ജന്മി-കുടിയാൻ ബന്ധങ്ങളെയും തൊഴിലാളി ചൂഷണത്തെയും നേരിട്ടുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രശ്നങ്ങളാക്കി മാറ്റിയതിലൂടെയാണ്. ഭൂമിയില്ലാത്ത കർഷകർ, കുടിയാന്മാർ, കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, താഴ്ന്ന ജാതിക്കാർ തുടങ്ങിയ വിഭാഗങ്ങളിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് ശക്തമായ സാമൂഹിക അടിത്തറ ലഭിച്ചു. കേരളത്തിലെ ഭൂസമരവും ഭൂസുധാരണയും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ചരിത്രവിജയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്; 1969-ലെ കേരള ഭൂസുധാരണ നിയമം രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വ്യാപകമായ ഭൂസുധാരണ നിയമങ്ങളിലൊന്നായി വിലയിരുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ വർഗരാഷ്ട്രീയം എല്ലാ സമുദായങ്ങളെയും ഒരേ രീതിയിൽ രാഷ്ട്രീയമായി ഉൾക്കൊണ്ടിരുന്നില്ല. വിവിധ സമുദായങ്ങളിൽ ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥത, വ്യാപാരപാരമ്പര്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽഘടന, മതസ്ഥാപനങ്ങളുടെ സ്വാധീനം, പ്രാദേശിക അധികാരബന്ധങ്ങൾ എന്നിവ വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. അതിനാൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വർഗാധിഷ്ഠിത രാഷ്ട്രീയം മുസ്ലിം-ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചെങ്കിലും, അവിടത്തെ സമുദായപരമായ സ്വയംസംഘടനകൾ ഇല്ലാതായില്ല.

ഇതാണ് കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന വൈരുദ്ധ്യം: വർഗബോധവും സമുദായബോധവും പരസ്പരം ഇല്ലാതാക്കിയില്ല; അവ പലപ്പോഴും ഒരേ വ്യക്തിയിൽ ഒരുമിച്ച് നിലനിന്നു. ഒരു മുസ്ലിം കർഷകൻ ഒരേസമയം കർഷകസംഘടനയിലെ അംഗവും മുസ്ലിം സാമൂഹികസമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗവുമായിരുന്നു. ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ കർഷകൻ വർഗപരമായി കർഷകനായിരുന്നെങ്കിലും സഭ, കുടുംബം, വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനം, ഭൂമി, പ്രാദേശിക സാമൂഹിക ശൃംഖല എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു. അതുകൊണ്ട് “വർഗം വന്നാൽ സമുദായം ഇല്ലാതാകും” എന്നൊരു ചരിത്രധാരണ കേരളത്തിൽ പൂർണ്ണമായി യാഥാർഥ്യമായില്ല.

മലബാറിലെ മുസ്ലിം രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ചരിത്രം കേരളത്തിന്റെ മറ്റു പ്രദേശങ്ങളിലെ രാഷ്ട്രീയവികസനത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്തെ ഭൂബന്ധങ്ങൾ, മാപ്പിള കർഷകപ്രശ്നങ്ങൾ, വ്യാപാരബന്ധങ്ങൾ, അറബ് ലോകവുമായുള്ള ചരിത്രബന്ധം, മതപഠനത്തിന്റെ പ്രത്യേക സ്ഥാപനങ്ങൾ, മലബാർ കലാപത്തിന്റെ ചരിത്രസ്മൃതി എന്നിവ മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ മനോഭാവത്തെ സ്വാധീനിച്ചു. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര കാലത്ത് മുസ്ലിം ലീഗ് ഒരു സംഘടിത രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധാനമായി മാറിയത് ഈ ചരിത്രപരമായ സാമൂഹിക അടിത്തറയിലാണ്. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയശാസ്ത്ര പഠനങ്ങൾ, ഒരു മതന്യൂനപക്ഷം ജനാധിപത്യ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ തങ്ങളുടെ താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ എങ്ങനെ സംഘടനാപരമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധാനം വികസിപ്പിക്കുന്നു എന്നതിനെ പ്രത്യേകമായി പരിശോധിക്കുന്നു.

ഇവിടെ പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ ശക്തി വെറും മതവികാരത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായതല്ല എന്നതാണ്. രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധാനം, അധികാരപങ്കാളിത്തം, സർക്കാർ വിഭവങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം, വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, പ്രാദേശിക നേതൃത്വവികസനം, സംഘടനാപരമായ സ്ഥിരത എന്നിവയൊക്കെ അതിന്റെ ശക്തിയുടെ ഭാഗങ്ങളായിരുന്നു. മലബാറിലെ മുസ്ലിം സമൂഹവുമായി ദീർഘകാലം തുടർച്ചയായ സംഘടനാ ബന്ധം നിലനിർത്താൻ മുസ്ലിം ലീഗിന് കഴിഞ്ഞു. അതുകൊണ്ടാണ് ഇടതുപക്ഷം ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മുസ്ലിം വോട്ടിന്റെ ഒരു ഭാഗം നേടിയാലും, അതിനെ സ്ഥിരമായ രാഷ്ട്രീയബന്ധമാക്കി മാറ്റുന്നത് എളുപ്പമല്ലാത്തത്. ഇവിടെ സി.പി.ഐ.(എം)-ന് പഠിക്കേണ്ട ചരിത്രപാഠം വളരെ പ്രധാനമാണ്: ഒരു സമൂഹത്തിൽ വർഗരാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം നേടുന്നത് ഒന്നാണ്; ആ സമൂഹത്തിന്റെ ദൈനംദിന സാമൂഹിക ജീവിതവുമായി സ്ഥിരമായ സംഘടനാബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നത് മറ്റൊന്നാണ്.

ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ യാഥാർഥ്യത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ ചരിത്രത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന വശം മറക്കരുത്. കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് മുസ്ലിം ജനവിഭാഗങ്ങളിൽ ഒരിക്കലും സ്വാധീനം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്ന ധാരണ ചരിത്രവിരുദ്ധമാണ്. ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ ദരിദ്ര മുസ്ലിം കർഷകരും തൊഴിലാളികളും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. കൊടുങ്ങല്ലൂരിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പുതിയ ചരിത്ര-സാമൂഹ്യശാസ്ത്ര പഠനം വ്യക്തമാക്കുന്നത്, അവിടെ കോൺഗ്രസിന്റെ പിന്തുണ ഉയർന്ന ജാതി ഹിന്ദുക്കളിലും സമ്പന്ന മുസ്ലിം വിഭാഗങ്ങളിലും കൂടുതലായിരുന്നപ്പോൾ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകളുടെ സാമൂഹിക അടിത്തറയിൽ താഴ്ന്ന ജാതി ഹിന്ദുക്കളോടൊപ്പം ദരിദ്ര മുസ്ലിം കർഷകരും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നാണ്. 1971-ൽ പ്രമുഖ മുസ്ലിം കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള പി.കെ. അബ്ദുൽ ഖാദർ സി.പി.ഐ.(എമ്മിൽ ചേർന്നത് മുസ്ലിം സമൂഹത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സ്വാധീനം വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ സഹായിച്ചതായും പഠനം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.

അതായത് ചരിത്രത്തിലെ ചോദ്യം “സി.പി.ഐ.(എം) മുസ്ലിം സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നോ?” എന്നതല്ല. ഉത്തരം വ്യക്തമായി “ഉണ്ടായിരുന്നു” എന്നാണ്. യഥാർത്ഥ ചോദ്യം: “ഒരിക്കൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ആ വർഗ-സംഘടനാ ബന്ധം പിന്നീട് എന്തുകൊണ്ട് ദുർബലമായി?” എന്നതാണ്.

കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത, ഇടതുമുന്നണി തന്നെ ഒരിക്കലും ശുദ്ധമായ വർഗകക്ഷികളുടെ കൂട്ടായ്മ മാത്രമായിരുന്നില്ല എന്നതാണ്. കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള Cambridge പഠനം വ്യക്തമാക്കുന്നത് ഇടതുമുന്നണിയുടെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിൽ മുസ്ലിം ലീഗും ചില ക്രിസ്ത്യൻ വിഭാഗങ്ങളും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകളുമായി സഖ്യത്തിലുണ്ടായിരുന്നുവെന്നാണ്. ഇത് കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയഘടനയെക്കുറിച്ചുള്ള വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു സത്യത്തിലേക്ക് നമ്മെ നയിക്കുന്നു: കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം കേരളത്തിൽ സമുദായരാഷ്ട്രീയത്തെ പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാക്കിയല്ല വളർന്നത്; പലപ്പോഴും അതുമായി സഖ്യത്തിലൂടെയും സഹവർത്തിത്വത്തിലൂടെയും മത്സരത്തിലൂടെയും ആണ് വളർന്നത്.

ഇതിന്റെ ദീർഘകാല പ്രത്യാഘാതം പിന്നീട് വ്യക്തമായി. ഒരു ഭാഗത്ത് സി.പി.ഐ.(എം) വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രതിനിധിയായി നിലനിന്നു. മറുവശത്ത് മുസ്ലിം ലീഗ് മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധാനത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രമായി തുടരുകയും ചെയ്തു. അതുകൊണ്ട് മുസ്ലിം വോട്ടർമാർക്ക് ഒരേസമയം വർഗതാൽപര്യവും സമുദായപ്രതിനിധാനവും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത രാഷ്ട്രീയ വഴികളിലൂടെ പ്രകടിപ്പിക്കാൻ സാധിച്ചു.

1980-കൾ മുതൽ കേരളസമൂഹത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചു. ഭൂസുധാരണയുടെ സാമൂഹികഫലങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ വ്യാപനം, വിദേശ കുടിയേറ്റം, ഗൾഫ് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, നഗരവൽക്കരണം, ഉപഭോഗസംസ്കാരം, സ്വകാര്യ വിദ്യാഭ്യാസം, സേവനമേഖലയുടെ വളർച്ച എന്നിവ പഴയ വർഗഘടനയെ മാറ്റിമറിച്ചു. കാർഷിക തൊഴിലാളിയും ചെറുകിട കർഷകനും എന്ന പഴയ സാമൂഹിക വർഗ്ഗീകരണത്തിന് പുറമേ വിദ്യാഭ്യാസമുള്ള യുവാവ്, പ്രവാസി കുടുംബം, ചെറുകിട സംരംഭകൻ, സർക്കാർ ജീവനക്കാരൻ, പ്രൊഫഷണൽ, ഗൾഫ് തൊഴിലാളി, തിരിച്ചെത്തിയ പ്രവാസി തുടങ്ങിയ പുതിയ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങൾ ശക്തമായി.

ഇവരിൽ പലരുടെയും രാഷ്ട്രീയബോധത്തിൽ ഉൽപ്പാദനബന്ധങ്ങളേക്കാൾ പ്രധാനപ്പെട്ടതായി മാറിയത് വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, സാമൂഹികമാന്യത, സമുദായസുരക്ഷ, വിദേശാവസരം, കുടുംബസമ്പത്ത്, വ്യക്തിഗത മുന്നേറ്റം എന്നിവയായി. ഇതോടെ പഴയ “വർഗം–പാർട്ടി” ബന്ധത്തിന്റെ സ്വഭാവം മാറി. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് ഇതിന്റെ സാമൂഹികപരിണാമം പൂർണ്ണമായി ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ, സംഘടനയും സമൂഹവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ സ്വാഭാവികമായൊരു വിടവ് ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു.

കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം സമൂഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഏതൊരു സമകാലീന സാമൂഹ്യശാസ്ത്ര വിശകലനത്തിലും ഗൾഫ് കുടിയേറ്റത്തെ അവഗണിക്കാനാവില്ല. വിദേശവരുമാനം കുടുംബങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി മാറ്റിയതോടെ പഴയ ഭൂമിയാധിഷ്ഠിത സാമൂഹിക ഘടനയ്ക്ക് പകരം പ്രവാസവരുമാനം, വിദ്യാഭ്യാസം, വീടുകൾ, സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ, വ്യാപാരം, സേവനമേഖല എന്നിവ പ്രധാന സാമൂഹിക ശക്തികളായി. അതിനൊപ്പം മുസ്ലിം സമൂഹത്തിനകത്ത് ഒരു പുതിയ വിദ്യാഭ്യാസമുള്ള മധ്യവർഗവും ഉയർന്നു.

ഈ പുതിയ മധ്യവർഗത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ആവശ്യങ്ങൾ പഴയ കാർഷിക വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ മാത്രം അവതരിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല. അവർ ചോദിക്കുന്നത് “ഭൂമി ആരുടേതാണ്?” എന്നതിനൊപ്പം “എന്റെ മകൻ എവിടെ പഠിക്കും?”, “എനിക്ക് ഏത് തൊഴിൽ ലഭിക്കും?”, “സംരംഭം തുടങ്ങാൻ വായ്പ എങ്ങനെ ലഭിക്കും?”, “വിദേശത്തേക്ക് പോകാൻ എന്ത് പരിശീലനം വേണം?”, “എന്റെ സമുദായത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ പിന്നാക്കാവസ്ഥ എങ്ങനെ പരിഹരിക്കും?” എന്നീ ചോദ്യങ്ങളാണ്. സി.പി.ഐ.(എം)-ന്റെ പഴയ വർഗഭാഷയ്ക്ക് ഈ പുതിയ സാമൂഹിക ചോദ്യങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്.

കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ മുന്നേറ്റം ഒരു പ്രധാന സാമൂഹിക പരിവർത്തനമാണ്. ഒരിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസപരമായി പിന്നാക്കമായിരുന്ന വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ഡോക്ടർമാർ, എഞ്ചിനീയർമാർ, അധ്യാപകർ, അഭിഭാഷകർ, സംരംഭകർ, സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ, വിദേശപ്രൊഫഷണലുകൾ തുടങ്ങിയ പുതിയ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങൾ വളർന്നു. ഇതോടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതീക്ഷകളും മാറി.

പുതിയ മധ്യവർഗത്തിന് “ഞങ്ങളുടെ സാമൂഹിക സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കണം” എന്നതോടൊപ്പം “ഞങ്ങളുടെ സാമൂഹിക മുന്നേറ്റത്തിന് സർക്കാർ തടസ്സമാകരുത്” എന്ന ആവശ്യം കൂടിയുണ്ട്. ഇതാണ് ഒരു പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ പരിവർത്തനം. പഴയ കാലത്ത് ക്ഷേമം പ്രധാനമായും വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്ന സഹായമായി മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നെങ്കിൽ, പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് അത് അവകാശം, അവസരം, കഴിവ്, മത്സരശേഷി, സ്ഥാപനപരമായ നീതി എന്ന നിലയിലാണ് കാണുന്നത്. സി.പി.ഐ.(എം) ഈ മാറ്റം തിരിച്ചറിയാതെ പഴയ ക്ഷേമരാഷ്ട്രീയ ഭാഷയിൽ മാത്രം തുടരുകയാണെങ്കിൽ, അതിന്റെ സാമൂഹിക അടിത്തറയുമായുള്ള ആശയവിനിമയം കൂടുതൽ ദുർബലമാകും.

1990-കൾക്കുശേഷം ദേശീയതലത്തിൽ ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയം ശക്തിപ്രാപിച്ചതോടെ കേരളത്തിലെ ന്യൂനപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിലും മാറ്റമുണ്ടായി. ന്യൂനപക്ഷ സമൂഹങ്ങൾക്ക് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഒരു പുതിയ ചോദ്യം ഉയർന്നു: “ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നമ്മുടെ സുരക്ഷയും പ്രതിനിധാനവും ആര് ഉറപ്പാക്കും?”

ഇത് മുസ്ലിം സമൂഹത്തിൽ മാത്രം ഉണ്ടായ മാറ്റമല്ല. ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹത്തിനകത്തും ദേശീയരാഷ്ട്രീയത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ, മതസ്വാതന്ത്ര്യം, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ, ന്യൂനപക്ഷ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ഭരണാവകാശം, സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയപ്രാധാന്യം നേടി.

ഇവിടെ ഒരു സാമൂഹ്യശാസ്ത്രപരമായ mechanism പ്രവർത്തിക്കുന്നു: ഒരു സമൂഹത്തിന് പുറത്തുനിന്നുള്ള ഭീഷണി ഉയർന്നതായി തോന്നുമ്പോൾ, ആ സമൂഹത്തിനകത്തെ “അടയാള ഏകീകരണം” ശക്തമാകാം. വ്യക്തിയുടെ വർഗപരമായ താൽപര്യങ്ങൾ പിന്നിലായി സമൂഹത്തിന്റെ കൂട്ടായ സുരക്ഷ മുന്നിലെത്താം. ഈ പ്രക്രിയയെ മനസ്സിലാക്കാതെ “എന്തുകൊണ്ട് ഒരു ദരിദ്ര മുസ്ലിം തൊഴിലാളി പോലും മുസ്ലിം ലീഗിനോ UDF-നോ വോട്ട് ചെയ്യുന്നു?” എന്ന ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നത് അപൂർണ്ണമാണ്. അവന്റെ വർഗസ്ഥിതിക്ക് പുറമേ അവന്റെ സാമൂഹിക തിരിച്ചറിയലും രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു.

ഇവിടെ കൂടുതൽ ആഴത്തിലുള്ള ഒരു സിദ്ധാന്തപരമായ പ്രശ്നം കാണാം. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ധാരണയിൽ വർഗമാണ് സാമൂഹികമാറ്റത്തിന്റെ പ്രധാന ചാലകശക്തി. എന്നാൽ യഥാർത്ഥ സമൂഹത്തിൽ വ്യക്തി ഒരേസമയം പല സാമൂഹികബന്ധങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ്. അവൻ തൊഴിലാളിയാണ്; മതവിശ്വാസിയുമാണ്; കുടുംബാംഗമാണ്; ജാതി/സമുദായബന്ധമുള്ളവനാണ്; ഭാഷാസമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്; പ്രദേശവാസിയാണ്; ഉപഭോക്താവാണ്; പ്രവാസി കുടുംബാംഗമാണ്; പൗരനാണ്.

അതുകൊണ്ട് വർഗബോധം മറ്റു തിരിച്ചറിവുകളെ സ്വാഭാവികമായി ഇല്ലാതാക്കുമെന്ന് കരുതുന്നത് സാമൂഹ്യശാസ്ത്രപരമായി തെറ്റാണ്. കേരളത്തിലെ ചരിത്രം അതിന് തെളിവാണ്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ശക്തമായ വർഗരാഷ്ട്രീയത്തോടൊപ്പം ശക്തമായ സമുദായസംഘടനകളും നിലനിന്നു. Cambridge പഠനം കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ “class and communitarian politics” തമ്മിലുള്ള സംയോജനത്തെ പ്രത്യേകമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ഇതിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന പ്രധാന പാഠം: ഇടതുപക്ഷത്തിന് വർഗരാഷ്ട്രീയം ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതില്ല; മറിച്ച് വർഗരാഷ്ട്രീയത്തെ സാമൂഹിക തിരിച്ചറിവുകളുടെ യാഥാർഥ്യവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കണം.

2014-നുശേഷം ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിൽ വന്ന മാറ്റം കേരളത്തിലെ ന്യൂനപക്ഷ വോട്ടിംഗിനെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ നിർണായകമാണ്. ദേശീയതലത്തിൽ ബി.ജെ.പി.യുടെ ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ മേൽക്കോയ്മയും ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വ്യാപനവും ന്യൂനപക്ഷ സമൂഹങ്ങളിൽ “ദേശീയതലത്തിൽ ആരാണ് ഫലപ്രദമായ പ്രതിരോധശക്തി?” എന്ന ചോദ്യത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തി. 2024 ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം വോട്ടിന്റെ വലിയൊരു പങ്ക് INDIA സഖ്യകക്ഷികളിലേക്ക് പോയതായി പഠനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അതേ സമയം LDF-നും മുസ്ലിം വോട്ടിന്റെ ഒരു പങ്ക് ലഭിച്ചിരുന്നു.

അതിനാൽ ഇതിനെ “മുസ്ലിം സമൂഹം സി.പി.ഐ.(എം)-നെ നിരസിച്ചു” എന്ന ഏകവാചകത്തിൽ ഒതുക്കുന്നത് തെറ്റാണ്. കൂടുതൽ കൃത്യമായ വ്യാഖ്യാനം: ദേശീയതലത്തിലെ ബി.ജെ.പി.-വിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ കോൺഗ്രസിനും INDIA സഖ്യത്തിനും ഒരു വിഭാഗം വോട്ടർമാർ കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായ രാഷ്ട്രീയ ഉപാധിയായി നൽകിയ മുൻഗണന, അതിനൊപ്പം സംസ്ഥാന സർക്കാരിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിലയിരുത്തലുകളും പ്രാദേശിക സ്ഥാനാർത്ഥിത്വവും മുന്നണി രാഷ്ട്രീയവും പ്രവർത്തിച്ചു.

ഇവിടെ UDF-ന്റെ പ്രത്യേക ഘടന മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്. കോൺഗ്രസ് ഒരു വിശാല ദേശീയ പാർട്ടിയാണ്; IUML ഒരു ശക്തമായ മുസ്ലിം രാഷ്ട്രീയസംഘടനയാണ്; കേരള കോൺഗ്രസ് വിഭാഗങ്ങൾ ക്രിസ്ത്യൻ സാമൂഹിക-പ്രാദേശിക മേഖലകളിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ UDF ഒരു ഏകീകൃത ആശയസംഘടനയല്ലെങ്കിലും വിവിധ സമുദായ, വർഗ, പ്രദേശ താൽപര്യങ്ങളെ ഒരേ മുന്നണിയിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ കൂട്ടായ്മയാണ്.

ഇത് UDF-ന് ഒരു പ്രത്യേക സാമൂഹിക സൗകര്യം നൽകുന്നു: മുസ്ലിം ലീഗ് മുസ്ലിം സമൂഹവുമായി സംസാരിക്കുന്നു; കേരള കോൺഗ്രസ് വിഭാഗങ്ങൾ ചില ക്രിസ്ത്യൻ മേഖലകളുമായി സംസാരിക്കുന്നു; കോൺഗ്രസ് വിശാല മതനിരപേക്ഷ ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഭാഷ ഉപയോഗിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഒരു വോട്ടർക്ക് തന്റെ സമുദായ തിരിച്ചറിയലും ദേശീയ മതനിരപേക്ഷ രാഷ്ട്രീയവും ഒരേ മുന്നണിയിൽ കാണാൻ കഴിയുന്നു.

ഇതിന് വിപരീതമായി സി.പി.ഐ.(എം) പലപ്പോഴും സ്വയം മുഴുവൻ സമൂഹത്തിന്റെയും വർഗരാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധിയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. സിദ്ധാന്തപരമായി അത് ശക്തമായ നിലപാടാണ്. എന്നാൽ സാമൂഹികമായി അത് മത-സമുദായ തിരിച്ചറിവുകളെ എങ്ങനെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു എന്ന ചോദ്യത്തിന് കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായ മറുപടി ആവശ്യമാണ്.

ഇവിടെ ഏറ്റവും നിർണായകമായ രാഷ്ട്രീയ തിരുത്തൽ വേണം. സി.പി.ഐ.(എം) ന്യൂനപക്ഷ വോട്ടുകൾ തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ മറ്റൊരു രൂപത്തിലുള്ള സമുദായവോട്ടുബാങ്ക് രാഷ്ട്രീയം സ്വീകരിച്ചാൽ അതിന്റെ സ്വന്തം ചരിത്രപരമായ സ്വഭാവം തന്നെ ദുർബലമാകും. ഒരു മതസമൂഹത്തിന്റെ എല്ലാ ആവശ്യങ്ങളും രാഷ്ട്രീയമായി അംഗീകരിക്കുകയും മറ്റൊരു സമൂഹത്തിന്റെ ആശങ്കകൾ അവഗണിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സമീപനം ദീർഘകാല ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന് അനുയോജ്യമല്ല.

പകരം വേണ്ടത് സമത്വാധിഷ്ഠിത മതനിരപേക്ഷതയാണ്. അതിന്റെ അർത്ഥം മതത്തെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാക്കുക എന്നതല്ല; മറിച്ച് ഭരണകൂടം എല്ലാ മതവിശ്വാസികൾക്കും തുല്യ പൗരാവകാശവും സുരക്ഷയും അവസരവും ഉറപ്പാക്കുകയും, പിന്നാക്കാവസ്ഥയുള്ള വിഭാഗങ്ങൾക്ക് തെളിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രത്യേക സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ നടത്തുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്. ഇവിടെ നിന്നാണ് ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ആശയം രൂപപ്പെടേണ്ടത്: “ന്യൂനപക്ഷ വോട്ട് തിരിച്ചുപിടിക്കുക” എന്നതിനു പകരം “പുതിയ സാമൂഹിക കരാർ നിർമ്മിക്കുക.”

ആ സാമൂഹിക കരാറിന്റെ ആദ്യ ഘടകം സാമ്പത്തിക നീതിയായിരിക്കണം. രണ്ടാമത്തേത് സാമൂഹിക സുരക്ഷ. മൂന്നാമത്തേത് മതനിരപേക്ഷ പൗരാവകാശം. നാലാമത്തേത് വിദ്യാഭ്യാസ-തൊഴിൽ അവസരം. അഞ്ചാമത്തേത് യുവജനങ്ങളുടെ ഭാവി. ആറാമത്തേത് സ്ത്രീകളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യവും പങ്കാളിത്തവും. ഏഴാമത്തേത് ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെയും ഭൂരിപക്ഷത്തിന്റെയും തുല്യ പൗരാവകാശം. എട്ടാമത്തേത് ഭരണത്തിലെ സുതാര്യത. ഒൻപതാമത്തേത് അഴിമതിയും അധികാരദുരുപയോഗവും സംബന്ധിച്ച ശൂന്യസഹിഷ്ണുത. പത്താമത്തേത് പാർട്ടിയും ജനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സ്ഥിരമായ നേരിട്ടുള്ള ബന്ധം.

ഇത്തരമൊരു സാമൂഹിക കരാർ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ മുസ്ലിം തൊഴിലാളിക്ക് അതിൽ തന്റെ വർഗതാൽപര്യം കാണാനാകും; മുസ്ലിം മധ്യവർഗത്തിന് തന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ-തൊഴിൽ ആഗ്രഹങ്ങൾ കാണാനാകും; ക്രിസ്ത്യൻ കർഷകന് തന്റെ കാർഷികപ്രശ്നം കാണാനാകും; യുവാവിന് തൊഴിൽ കാണാനാകും; സ്ത്രീക്ക് അവകാശം കാണാനാകും; ദരിദ്രന് സാമൂഹികസുരക്ഷ കാണാനാകും. അപ്പോൾ പാർട്ടിക്ക് മതപരമായ വോട്ടുബ്ലോക്കുകളെ പിന്തുടരേണ്ട ആവശ്യം കുറയും.

ഈ ചരിത്രവിശകലനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സി.പി.ഐ.(എം)-ന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തിരുത്തൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിൽ അല്ല, സംഘടനയുടെ സാമൂഹിക ഘടനയിലാണ് വേണ്ടത്. ഒരു പ്രദേശത്തെ ബ്രാഞ്ച് അവിടെയുള്ള മുസ്ലിം സമൂഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് മാത്രം സമീപിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അത് രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയല്ല; തിരഞ്ഞെടുപ്പ് യന്ത്രമാണ്. അതിനു പകരം ബ്രാഞ്ച് ആ പ്രദേശത്തെ മുഴുവൻ സമൂഹത്തിന്റെ സാമൂഹിക നിരീക്ഷണകേന്ദ്രവും പ്രശ്നപരിഹാരകേന്ദ്രവും രാഷ്ട്രീയ പഠനകേന്ദ്രവും ആകണം.

ഓരോ ബ്രാഞ്ചും അതിന്റെ പ്രദേശത്തെ സാമൂഹിക ഭൂപടം തയ്യാറാക്കണം: കുടുംബങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക ഘടന, തൊഴിൽ, വിദ്യാഭ്യാസം, യുവജനങ്ങളുടെ തൊഴിൽസ്ഥിതി, സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തം, പ്രവാസി കുടുംബങ്ങൾ, ചെറുകിട സംരംഭകർ, ദരിദ്ര കുടുംബങ്ങൾ, വയോജനങ്ങൾ, പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങൾ, മത-സാമുദായിക സ്ഥാപനങ്ങൾ, പ്രധാന സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ രേഖപ്പെടുത്തണം. ഈ പ്രവർത്തനം പാർട്ടിക്കുള്ളിലെ വിവരശേഖരണം മാത്രമാകരുത്; ജനങ്ങളുമായി തുറന്ന സംഭാഷണത്തിലൂടെ രൂപപ്പെടണം.

ഇതാണ് മുഴുവൻ പ്രശ്നത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു. പഴയ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനയ്ക്ക് ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസ പാരമ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നു. പാർട്ടി ജനങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയമായി ബോധവൽക്കരിച്ചു. എന്നാൽ ഇന്നത്തെ സമൂഹത്തിൽ അതിനൊപ്പം മറ്റൊരു കഴിവ് അനിവാര്യമാണ്: ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠിക്കാനുള്ള കഴിവ്.

ഒരു മുസ്ലിം യുവാവ് പാർട്ടിയെക്കുറിച്ച് എന്താണ് ചിന്തിക്കുന്നത്? ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ കർഷകൻ എന്താണ് ചിന്തിക്കുന്നത്? ഒരു പ്രവാസിയുടെ ഭാര്യയുടെ പ്രധാന പ്രശ്നം എന്താണ്? ഒരു മുസ്ലിം സ്ത്രീയ്ക്ക് പാർട്ടിയുമായി എന്തുകൊണ്ട് ബന്ധപ്പെടാൻ കഴിയുന്നില്ല? ഒരു യുവ പ്രൊഫഷണൽ എന്തുകൊണ്ട് ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തെ തന്റെ ജീവിതവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നില്ല? ഒരു ചെറിയ വ്യാപാരി എന്തുകൊണ്ട് പാർട്ടിയെ തന്റെ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളുടെ പ്രതിനിധിയായി കാണുന്നില്ല?

ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് പാർട്ടി തന്നെ ഉത്തരം നിർമ്മിക്കരുത്. അവരുടെ മറുപടി അവരിൽ നിന്ന് കേൾക്കണം. അതിനായി ഓരോ ജില്ലയിലും ആറുമാസത്തിലൊരിക്കൽ Independent Social Perception Survey നടത്താം. പാർട്ടി അംഗങ്ങളല്ലാത്തവരോട് മാത്രം ചോദിക്കണം. “സി.പി.ഐ.(എം)-നെക്കുറിച്ച് നിങ്ങളുടെ മൂന്ന് നല്ല ധാരണകൾ എന്തൊക്കെയാണ്?”, “മൂന്ന് പ്രധാന ആശങ്കകൾ എന്തൊക്കെയാണ്?”, “പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് നിങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന മാറ്റം എന്താണ്?”, “നിങ്ങളുടെ പ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മൂന്ന് പ്രശ്നങ്ങൾ ഏതാണ്?” തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാം. ഇതിന്റെ ഫലങ്ങൾ പാർട്ടി സമ്മേളനങ്ങളിൽ തുറന്ന ചർച്ചയ്ക്ക് വിധേയമാക്കണം. അങ്ങനെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ഒരു post-mortem ആകാതെ നിരന്തരമായ സാമൂഹിക feedback system ആയി മാറും.

കേരളത്തിലെ ന്യൂനപക്ഷ വോട്ടുകളുടെ ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവം ഒരു രാത്രികൊണ്ട് ഉണ്ടായതല്ല. അതിന്റെ വേരുകൾ മലബാറിന്റെ ചരിത്രത്തിലും, സമുദായസംഘടനകളുടെ വളർച്ചയിലും, ഭൂബന്ധങ്ങളിലും, വിദ്യാഭ്യാസ മുന്നേറ്റത്തിലും, മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ ദീർഘകാല സംഘടനാപ്രവർത്തനത്തിലും, ക്രിസ്ത്യൻ സാമൂഹിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വളർച്ചയിലും, ഗൾഫ് കുടിയേറ്റത്തിലും, പുതിയ മധ്യവർഗത്തിന്റെ ഉദയത്തിലും, ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ദേശീയ ഉയർച്ചയിലും, കോൺഗ്രസ്–UDF രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വിശാല മുന്നണി ഘടനയിലും, അതോടൊപ്പം തന്നെ സി.പി.ഐ.(എം)-ന്റെ സ്വന്തം സംഘടനാ പരിവർത്തനത്തിലും കിടക്കുന്നു. കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ചരിത്രം തന്നെ കാണിക്കുന്നത് ഇടതുപക്ഷത്തിന് മുസ്ലിം-ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹങ്ങളിൽ സ്വാധീനം നേടാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നുവെന്നും, വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിൽ മുസ്ലിം ലീഗും ക്രിസ്ത്യൻ വിഭാഗങ്ങളും ഇടതുമുന്നണിയുമായി സഹകരിച്ചിരുന്നുവെന്നും ആണ്.

അതുകൊണ്ട് ഇന്നത്തെ പ്രശ്നത്തെ “ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ ഇടതുപക്ഷത്തിൽ നിന്ന് അകന്നു” എന്ന ഒറ്റവാചകത്തിൽ നിർവചിക്കുന്നത് ചരിത്രത്തെ ചുരുക്കുകയാണ്. കൂടുതൽ കൃത്യമായ നിർവചനം ഇതായിരിക്കും: കേരളത്തിലെ പഴയ വർഗാധിഷ്ഠിത ഇടതുപക്ഷ സാമൂഹിക അടിത്തറയുടെ മുകളിൽ പുതിയ സമുദായ-മധ്യവർഗ-പ്രവാസി-വിദ്യാഭ്യാസ-തൊഴിൽ തിരിച്ചറിവുകൾ പാളികളായി രൂപപ്പെട്ടു; ദേശീയതലത്തിലെ ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഉയർച്ച ഈ തിരിച്ചറിവുകൾക്ക് പുതിയ സുരക്ഷാ-രാഷ്ട്രീയ അർത്ഥം നൽകി; അതേസമയം സി.പി.ഐ.(എം)-ന്റെ സംഘടനാ ഘടനയ്ക്ക് ഈ പുതിയ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യങ്ങളുമായി അതേ വേഗത്തിൽ ജൈവബന്ധം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയാതെ വന്നപ്പോൾ, ഒരു വിഭാഗം ന്യൂനപക്ഷ വോട്ടർമാർക്ക് UDF കൂടുതൽ സ്വാഭാവികമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധാനമായി അനുഭവപ്പെട്ടു.

ഇതാണ് പ്രശ്നത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള സാമൂഹ്യശാസ്ത്രപരമായ രൂപം. അതിനാൽ പരിഹാരവും അത്ര തന്നെ ആഴത്തിലുള്ളതായിരിക്കണം: വോട്ടുബാങ്കിനെ തകർക്കാനുള്ള തന്ത്രമല്ല; വോട്ടുബാങ്ക് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സാമൂഹിക ആവശ്യകത കുറയ്ക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള പുതിയ ജനാധിപത്യ-സാമൂഹിക ബന്ധം നിർമ്മിക്കുക. വർഗരാഷ്ട്രീയം ഉപേക്ഷിക്കാതെ അതിനെ പുതിയ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുക; മതനിരപേക്ഷത ഉപേക്ഷിക്കാതെ അതിനെ എല്ലാ മതവിശ്വാസികളുടെയും തുല്യപൗരാവകാശത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയമാക്കുക; ന്യൂനപക്ഷ പ്രശ്നങ്ങളെ അവഗണിക്കാതെ അവയെ പ്രത്യേകാവകാശ രാഷ്ട്രീയമാക്കാതെ സാമൂഹികനീതിയുടെ ചട്ടക്കൂടിൽ പരിഹരിക്കുക; പാർട്ടിയുടെ പഴയ സംഘടനാ ശക്തിയെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ച് അതിനെ ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് നിരന്തരം പഠിക്കുന്ന, സ്വയം തിരുത്തുന്ന, അളക്കാവുന്ന ഫലങ്ങളിലൂടെ പ്രവർത്തനം വിലയിരുത്തുന്ന ഒരു ആധുനിക ജനകീയ സംഘടനയായി പുനർനിർമ്മിക്കുക. അപ്പോഴാണ് ഇന്നത്തെ ന്യൂനപക്ഷ വോട്ടുകളുടെ ഏകീകരണത്തെ ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രശ്നമായി മാത്രം കാണാതെ, കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ സാമൂഹിക പുനർനിർമാണത്തിന്റെ ഒരു മുന്നറിയിപ്പായി ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുക.

കേരളത്തിലെ ന്യൂനപക്ഷ വോട്ടുകളുടെ ഒരു വലിയ വിഭാഗം സി.പി.ഐ.(എം)-നും ഇടതുപക്ഷത്തിനും എതിരായി ഏകീകരിക്കപ്പെടുന്ന പ്രവണതയെ ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയത്തിന്റെ കണക്കായി മാത്രം കാണുന്നത് അതിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കുന്നതിന് അപര്യാപ്തമാണ്. അത് കേരളസമൂഹത്തിൽ ദീർഘകാലമായി സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സാമൂഹിക പരിവർത്തനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഫലനമാണ്. ഭൂബന്ധങ്ങളുടെ മാറ്റം, ഭൂസുധാരണ, വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ വ്യാപനം, മുസ്ലിം-ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹങ്ങളുടെ സാമൂഹിക മുന്നേറ്റം, ഗൾഫ് കുടിയേറ്റം, പുതിയ മധ്യവർഗത്തിന്റെ വളർച്ച, സ്വകാര്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും സേവനമേഖലയുടെയും വ്യാപനം, ഉപഭോഗസംസ്കാരത്തിന്റെ വളർച്ച, യുവജനങ്ങളുടെ മാറിയ ജീവിതാഭിലാഷങ്ങൾ, ദേശീയതലത്തിലെ ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ശക്തിപ്പെടൽ, സമുദായസംഘടനകളുടെ സ്ഥാപനപരമായ വളർച്ച എന്നിവ കേരളത്തിലെ പഴയ വർഗഘടനയെ ഗണ്യമായി പരിവർത്തനം ചെയ്തു. ഒരിക്കൽ പ്രധാനമായിരുന്ന വർഗപരമായ തിരിച്ചറിവിനൊപ്പം മതം, സമുദായം, തൊഴിൽ, വിദ്യാഭ്യാസം, പ്രവാസം, പ്രദേശം, ജീവിതശൈലി, സാമൂഹിക സുരക്ഷ എന്നിവയും രാഷ്ട്രീയബോധത്തിന്റെ ശക്തമായ ഘടകങ്ങളായി മാറി. അതിനാൽ ഇന്നത്തെ ന്യൂനപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തെ പഴയ വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ തുടർച്ചയായി മാത്രം വായിക്കാനാവില്ല; പലതട്ടുകളുള്ള സാമൂഹിക തിരിച്ചറിവുകളുടെ പരസ്പരപ്രവർത്തനമായി അതിനെ മനസ്സിലാക്കേണ്ടിവരും.

കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രം തന്നെ ഇതിന് ഒരു പ്രധാന പാഠം നൽകുന്നു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് മുസ്ലിം-ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹങ്ങളിൽ സ്വാധീനം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നല്ല ചരിത്രം പറയുന്നത്. മറിച്ച് കർഷകരിലും തൊഴിലാളികളിലും ദരിദ്ര വിഭാഗങ്ങളിലും ഇടതുപക്ഷം സൃഷ്ടിച്ച വർഗബോധം പല സമുദായങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ അതോടൊപ്പം മുസ്ലിം ലീഗ് പോലുള്ള സമുദായാധിഷ്ഠിത രാഷ്ട്രീയസംഘടനകളും ക്രിസ്ത്യൻ സാമൂഹിക സ്ഥാപനങ്ങളും തങ്ങളുടെ പ്രത്യേക സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങൾ നിലനിർത്തി. അതായത് കേരളത്തിൽ വർഗരാഷ്ട്രീയം സമുദായബോധത്തെ ഇല്ലാതാക്കിയില്ല; രണ്ടും പരസ്പരം ഇടകലർന്നാണ് നിലനിന്നത്. ഇന്നത്തെ പ്രതിസന്ധിയുടെ ഒരു ഭാഗം ഈ യാഥാർഥ്യത്തെ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ-സംഘടനാ ചിന്തയിൽ വേണ്ടത്ര ആഴത്തിൽ ഉൾക്കൊള്ളാത്തതിൽ നിന്നുണ്ടായതാകാം.

ഇവിടെ സി.പി.ഐ.(എം) സ്വീകരിക്കേണ്ട ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തിരുത്തൽ “ന്യൂനപക്ഷ വോട്ട് എങ്ങനെ തിരിച്ചുപിടിക്കാം?” എന്ന ചോദ്യത്തിൽ നിന്ന് “ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുൾപ്പെടെ സമൂഹത്തിലെ എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളുമായും നഷ്ടപ്പെട്ട വിശ്വാസബന്ധം എങ്ങനെ പുനർനിർമ്മിക്കാം?” എന്ന ചോദ്യത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റമാണ്. ആദ്യത്തെ ചോദ്യം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കേന്ദ്രീകൃതമാണ്; രണ്ടാമത്തേത് സാമൂഹികവും ചരിത്രപരവുമാണ്. ആദ്യത്തേത് വോട്ടറെ ഒരു കണക്കായി കാണുന്നു; രണ്ടാമത്തേത് അവനെ അവകാശങ്ങളും ആവശ്യങ്ങളും പ്രതീക്ഷകളും ആശങ്കകളും ഉള്ള ഒരു പൗരനായി കാണുന്നു. ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കേണ്ടത് രണ്ടാമത്തെ സമീപനത്തിലൂടെയാണ്.

അതുകൊണ്ട് ന്യൂനപക്ഷ സമൂഹങ്ങളോട് കൂടുതൽ അടുപ്പം സ്ഥാപിക്കുക എന്നതിന്റെ അർത്ഥം ഏതെങ്കിലും മതസംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് അനുസരിച്ച് പാർട്ടിയുടെ അടിസ്ഥാന നിലപാടുകൾ മാറ്റുക എന്നതല്ല. അതുപോലെ തന്നെ മതനിരപേക്ഷതയുടെ പേരിൽ മതവിശ്വാസികളുടെ യഥാർഥ ആശങ്കകളെ അവഗണിക്കുന്നതും ശരിയല്ല. വേണ്ടത് തുല്യപൗരത്വത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള മതനിരപേക്ഷതയും തെളിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള സാമൂഹികനീതിയും ആണ്. ഒരു വിഭാഗത്തിന് വിദ്യാഭ്യാസ പിന്നാക്കാവസ്ഥയുണ്ടെങ്കിൽ അത് പരിഹരിക്കണം; തൊഴിൽ അവസരക്കുറവുണ്ടെങ്കിൽ അതിന് നയപരിഹാരം വേണം; മതപരമായ വിവേചനത്തെക്കുറിച്ച് ആശങ്കയുണ്ടെങ്കിൽ അതിനെ ഗൗരവത്തോടെ കേൾക്കണം; അതോടൊപ്പം മറ്റൊരു മതസമൂഹത്തിന്റെ അവകാശങ്ങളും അതേ തുല്യതയിൽ സംരക്ഷിക്കണം. അങ്ങനെ മാത്രമേ മതനിരപേക്ഷത ഒരു മുദ്രാവാക്യത്തിൽ നിന്ന് ജീവിക്കുന്ന ഭരണനീതിയായി മാറുകയുള്ളൂ.

ഇതിനേക്കാൾ പ്രധാനപ്പെട്ടത് സംഘടനാ പുനർനിർമാണമാണ്. സി.പി.ഐ.(എം)-ന്റെ ശക്തി ഒരുകാലത്ത് അതിന്റെ ബ്രാഞ്ചുകളുടെയും പ്രവർത്തകരുടെയും ജനങ്ങളുമായുള്ള ദൈനംദിന ബന്ധത്തിലായിരുന്നു. ആ ബന്ധം ദുർബലപ്പെടുമ്പോൾ പാർട്ടി ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന യഥാർഥ സാമൂഹിക വിവരങ്ങളും നഷ്ടപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ബ്രാഞ്ചുകൾ വീണ്ടും സംഘടനാ മെറ്റാബോളിസത്തിന്റെ കേന്ദ്രങ്ങളായി മാറണം. ഓരോ ബ്രാഞ്ചും തന്റെ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തെ പഠിക്കണം; പ്രശ്നങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തണം; പരിഹാരത്തിനായി ഇടപെടണം; ഫലങ്ങൾ പരിശോധിക്കണം; ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമർശനം സ്വീകരിക്കണം. പാർട്ടിയുടെ മുകളിലേക്കുള്ള വിവരപ്രവാഹം മാത്രം മതിയാകില്ല; സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് പാർട്ടിയിലേക്കുള്ള നിരന്തരമായ feedback പ്രവാഹവും അനിവാര്യമാണ്.

ഇതിന്റെ ഭാഗമായി പാർട്ടി സ്വന്തം പ്രവർത്തനത്തെ അളക്കാൻ കഴിയുന്ന പുതിയ മാനദണ്ഡങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തണം. എത്ര യോഗങ്ങൾ നടത്തി എന്നതിനേക്കാൾ എത്ര ജനപ്രശ്നങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു, എത്ര പരിഹരിച്ചു, എത്ര പുതിയ യുവാക്കളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു, എത്ര സ്ത്രീകൾക്ക് നേതൃത്വാവസരം നൽകി, എത്ര കഴിവുള്ള പുതിയ പ്രവർത്തകരെ വളർത്തി, എത്ര ജനങ്ങളുടെ പരാതികൾക്ക് മറുപടി നൽകി, പാർട്ടിയെക്കുറിച്ചുള്ള ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം എങ്ങനെ മാറുന്നു തുടങ്ങിയ സൂചികകൾക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകണം. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം സംഘടനയുടെ അവസാന റിപ്പോർട്ട് ആയിരിക്കണം; ജനങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായ പ്രതികരണം സംഘടനയുടെ ദൈനംദിന റിപ്പോർട്ടായിരിക്കണം.

ഇവിടെ മറ്റൊരു നിർണായകമായ മാറ്റവും ആവശ്യമാണ്. പാർട്ടി ജനങ്ങളെ ബോധവൽക്കരിക്കുന്ന സംഘടന മാത്രമല്ല, ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠിക്കുന്ന സംഘടനയുമാകണം. ഒരു മുസ്ലിം യുവാവ് പാർട്ടിയെക്കുറിച്ച് എന്താണ് ചിന്തിക്കുന്നത്, ഒരു മുസ്ലിം സ്ത്രീയ്ക്ക് പാർട്ടിയുമായി എന്തുകൊണ്ട് ബന്ധപ്പെടാൻ കഴിയുന്നില്ല, ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ കർഷകന്റെ പ്രധാന ആശങ്ക എന്താണ്, ഒരു പ്രവാസി കുടുംബത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക-സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾ എന്താണ്, പുതിയ തലമുറ ഇടതുപക്ഷത്തിൽ നിന്ന് എന്താണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്—ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾക്ക് പാർട്ടി ഓഫീസുകളിൽ ഇരുന്ന് ഉത്തരങ്ങൾ നിർമ്മിക്കരുത്. അവ സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് കേൾക്കണം. കേൾക്കാനുള്ള കഴിവ് തന്നെ ഒരു വിപ്ലവകരമായ സംഘടനാ ഗുണമായി വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

അതിനാൽ കേരളത്തിലെ ന്യൂനപക്ഷ വോട്ടുകളുടെ സി.പി.ഐ.(എം)-വിരുദ്ധ ഏകീകരണത്തെ തകർക്കാനുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗം മറ്റൊരു വോട്ടുബാങ്ക് രാഷ്ട്രീയം സൃഷ്ടിക്കുകയല്ല. അതിന്റെ സാമൂഹിക അടിത്തറ തന്നെ ദുർബലമാക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ഒരു പുതിയ ജനകീയ സാമൂഹിക കരാർ നിർമ്മിക്കുകയാണ്. സാമ്പത്തിക നീതി, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, തുല്യപൗരാവകാശം, മതനിരപേക്ഷത, വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, യുവജനങ്ങളുടെ ഭാവി, സ്ത്രീകളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം, കർഷകരുടെയും തൊഴിലാളികളുടെയും സംരക്ഷണം, ചെറുകിട സംരംഭകരുടെ അവസരങ്ങൾ, പ്രവാസി കുടുംബങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ, സുതാര്യവും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള ഭരണവും—ഇവയെല്ലാം ഒരൊറ്റ രാഷ്ട്രീയ ചട്ടക്കൂടിൽ സംയോജിപ്പിക്കണം.

അവസാനമായി, ന്യൂനപക്ഷ വോട്ടുകളുടെ ഏകീകരണം സി.പി.ഐ.(എം)-ന്റെ പ്രശ്നത്തിന്റെ മൂലകാരണമല്ല; അതിന്റെ സാമൂഹിക ലക്ഷണങ്ങളിലൊന്നാണ്. മൂലകാരണം പാർട്ടിയും സമൂഹവും തമ്മിലുള്ള ചില മേഖലകളിൽ രൂപപ്പെട്ട ബന്ധവിച്ഛേദം, മാറിയ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യങ്ങളെ വായിക്കുന്നതിലെ അപര്യാപ്തത, സംഘടനാ ജീർണത, ആശയവിനിമയത്തിലെ വിടവ്, ഭരണത്തിലെ ചില പിഴവുകൾ, പുതിയ തലമുറയുടെ പ്രതീക്ഷകളെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിലെ താമസം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് അന്വേഷിക്കേണ്ടത്. അതിനാൽ കൊമ്പുകൾ വെട്ടുന്നതിനു പകരം വേരുകളെ ചികിത്സിക്കണം; വോട്ടിനെ പിന്തുടരുന്നതിനു പകരം വിശ്വാസം പുനർനിർമ്മിക്കണം; സമുദായത്തെ രാഷ്ട്രീയമായി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനു പകരം സമൂഹത്തെ ശാസ്ത്രീയമായി മനസ്സിലാക്കണം; തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രം തിരുത്തുന്നതിനു പകരം സംഘടനാ സംസ്കാരം തിരുത്തണം.

ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ യഥാർത്ഥ പുനരുജ്ജീവനം ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കൂടുതൽ സീറ്റുകൾ നേടുന്നതിൽ മാത്രം അളക്കാനാവില്ല. സമൂഹത്തിലെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങൾ സ്വന്തം ജീവിതത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനും സ്വന്തം ഭാവിയെ നിർമ്മിക്കാനും തങ്ങളോടൊപ്പം നിൽക്കുന്ന ഒരു ജനാധിപത്യശക്തിയായി പാർട്ടിയെ വീണ്ടും അനുഭവിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോഴാണ് ആ പുനരുജ്ജീവനം ആരംഭിക്കുന്നത്. കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷത്തിന് മുന്നിലുള്ള ചരിത്രപരമായ ദൗത്യം അതാണ്. ന്യൂനപക്ഷ വോട്ടുകളുടെ ഏകീകരണം എന്ന ഇന്നത്തെ പ്രതിഭാസത്തെ ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രതിസന്ധിയായി മാത്രം കാണാതെ, കേരളത്തിലെ മാറിയ സമൂഹവുമായി പുതിയൊരു ചരിത്രബന്ധം സ്ഥാപിക്കാനുള്ള അവസരമായി മാറ്റാൻ കഴിയുമോ എന്നതാണ് ഇനി നിർണായകമായ ചോദ്യം.