കേരളത്തിലെ നായർ–ഈഴവ ജാതി സംഘടനകളുടെ വളർന്നുവരുന്ന സ്വാധീനവും ഹിന്ദുത്വരാഷ്ട്രീയവൽക്കരണവും സി.പി.എമ്മിന്റെ വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിന് ഉയർത്തുന്ന വെല്ലുവിളികൾ

കേരളത്തിന്റെ സമകാലിക രാഷ്ട്രീയത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ വർഗരാഷ്ട്രീയം, മതസ്വത്വരാഷ്ട്രീയം, ജാതിസ്വത്വരാഷ്ട്രീയം, മധ്യവർഗവൽക്കരണം, ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക വ്യാപനം എന്നീ പ്രക്രിയകളെ പരസ്പരം വേർതിരിച്ചുനോക്കാനാവില്ല. പ്രത്യേകിച്ച് നായർ സർവീസ് സൊസൈറ്റി (NSS), ശ്രീനാരായണ ധർമ്മപരിപാലന യോഗം (SNDP) തുടങ്ങിയ ചരിത്രപരമായി ശക്തമായ സാമൂഹിക സംഘടനകൾ ഇന്ന് പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളും അവയ്ക്കു ചുറ്റും രൂപപ്പെടുന്ന പുതിയ ഹിന്ദു ഐക്യ ആഖ്യാനങ്ങളും കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത രാഷ്ട്രീയ ധ്രുവീകരണങ്ങളിൽ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ NSS-നെയും SNDP-യെയും നേരിട്ട് ഹിന്ദുത്വ സംഘടനകളായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് ചരിത്രപരമായും സാമൂഹ്യശാസ്ത്രപരമായും കൃത്യമല്ല. അവയ്ക്ക് സ്വന്തം സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ പാരമ്പര്യങ്ങളും സമുദായ താൽപര്യങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളും ഉണ്ട്; അവയ്ക്കുള്ളിലെ അംഗങ്ങൾ ഒരേ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിക്ക് വോട്ട് ചെയ്യുന്നവരുമല്ല. അതിനാൽ പരിശോധിക്കേണ്ടത് സംഘടനകൾ സ്വയം എന്താണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു എന്നതിലുപരി, ജാതി സംഘടനകളുടെ സാമൂഹിക സ്വാധീനം എങ്ങനെ ഒരു വിശാലമായ ഹിന്ദു രാഷ്ട്രീയ ഐക്യത്തിന്റെ സാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുന്നു, അതിനെ ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയം എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു, അതിന്റെ ഫലമായി വർഗാധിഷ്ഠിത രാഷ്ട്രീയത്തിന് എന്തുതരത്തിലുള്ള സമ്മർദ്ദങ്ങളാണ് ഉണ്ടാകുന്നത് എന്നതാണ്.

കേരളത്തിലെ ജാതി സംഘടനകളുടെ ചരിത്രം ആധുനിക രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ ചരിത്രത്തേക്കാൾ പഴയതാണ്. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനവും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യപാദവും കേരളസമൂഹത്തിൽ ജാതിവ്യവസ്ഥയ്ക്കെതിരായ സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ കാലഘട്ടമായിരുന്നു. ഈഴവരുടെ സാമൂഹിക ഉന്നമനത്തിന്റെയും വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെയും പൊതുസ്ഥലാവകാശത്തിന്റെയും ഭാഗമായി SNDP രൂപപ്പെട്ടു; നായർ സമൂഹത്തിന്റെ സംഘടനാപരമായ പുനഃസംഘടനയ്ക്കും വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും കുടുംബപരിഷ്കരണത്തിനും സാമൂഹിക ശക്തിസമാഹരണത്തിനുമായി NSS വളർന്നു. സാമൂഹിക ഘടനയിൽ ഇവ രണ്ടിനും ഒരേ ചരിത്രസ്ഥാനം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. നായർ സമൂഹം ചരിത്രപരമായി ഭൂമിയുടമസ്ഥതയിലും ഭരണസംവിധാനങ്ങളിലും സൈനിക-സാമൂഹിക സ്ഥാനങ്ങളിലും ശക്തമായിരുന്നുവെങ്കിൽ, ഈഴവർ സാമൂഹിക വിവേചനത്തിനും അവകാശനിഷേധത്തിനും വിധേയരായ വലിയൊരു പിന്നാക്കസമൂഹമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ രണ്ടു സംഘടനകളുടെയും പ്രാരംഭ സാമൂഹിക ലക്ഷ്യങ്ങൾ തമ്മിൽ പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. കേരളത്തിലെ ജാതി പ്രസ്ഥാനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സാമൂഹ്യശാസ്ത്ര പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്, ഇവ സാമൂഹിക പരിഷ്കരണത്തിന്റെയും വിദ്യാഭ്യാസവൽക്കരണത്തിന്റെയും രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധിത്വത്തിന്റെയും പ്രധാന ഉപാധികളായിരുന്നുവെങ്കിലും അവയുടെ സംഘടനാപരമായ അടിത്തറ ജാതിസമൂഹത്തിന്റെ കൂട്ടായ്മയിലായിരുന്നു എന്നതാണ്.

എന്നാൽ കേരളത്തിലെ ജാതി സംഘടനകളെ വെറും യാഥാസ്ഥിതിക ശക്തികളായി കാണുന്നതും ചരിത്രത്തെ ചുരുക്കിക്കാണുന്നതായിരിക്കും. പ്രത്യേകിച്ച് ശ്രീനാരായണ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ധാര ജാതിവിരുദ്ധവും സാമൂഹിക വിമോചനപരവുമായ സ്വഭാവം പുലർത്തിയിരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസം, സംഘടന, ആത്മാഭിമാനം, പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം, സാമൂഹിക സമത്വം എന്നിവയിലൂടെ ഈഴവ സമൂഹത്തിൽ പുതിയ സാമൂഹിക ചലനശേഷി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. അതേസമയം, ജാതി സംഘടനയുടെ മറ്റൊരു സാധ്യത സമുദായത്തിന്റെ സാമൂഹിക താൽപര്യങ്ങളെ സ്വതന്ത്രമായ രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയായി രൂപപ്പെടുത്തുക എന്നതായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് കേരളത്തിലെ ജാതി സംഘടനകളുടെ ചരിത്രത്തിൽ രണ്ട് പരസ്പരവിരുദ്ധ സാധ്യതകൾ ഒരേസമയം നിലനിന്നത്: ജാതിവിരുദ്ധ സാമൂഹിക പരിഷ്കരണം എന്ന വിമോചനസാധ്യതയും ജാതിസ്വത്വത്തെ രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയാക്കുന്ന സമുദായവൽക്കരണം എന്ന സാധ്യതയും. ഈ ദ്വന്ദ്വമാണ് ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിലും നിർണായകം.

കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ പ്രത്യേകത, ജാതിയെയും വർഗത്തെയും പരസ്പരം വേർതിരിച്ചല്ല സമീപിച്ചത് എന്നതാണ്. ഭൂമിയുടമസ്ഥത, കർഷകബന്ധങ്ങൾ, കൂലിപ്പണി, ജന്മിത്തം, അസ്പൃശ്യത, പൊതുവഴികളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം, വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളിൽ ജാതിയും വർഗവും പരസ്പരം മുറിച്ചുകടന്നിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ഈഴവരും മറ്റു പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളും തൊഴിലാളി-കർഷക സമൂഹത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ജാതിവിരുദ്ധ സമരവും വർഗസമരവും തമ്മിൽ ഒരു ചരിത്രപരമായ ബന്ധം രൂപപ്പെട്ടു. കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം അസ്പൃശ്യതയ്ക്കും ജാതിവിവേചനത്തിനുമെതിരെ നടത്തിയ സമരങ്ങൾ അതിന്റെ വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സാമൂഹിക അടിത്തറ വികസിപ്പിക്കുന്നതിലും സഹായിച്ചു. ഒരു പുതിയ പഠനം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നതുപോലെ, കേരളത്തിലെ താഴ്ന്ന ജാതികളിലെ, പ്രത്യേകിച്ച് ഈഴവരുടെയും പട്ടികജാതികളുടെയും വലിയൊരു വിഭാഗം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആദ്യകാല സാമൂഹിക അടിത്തറയായി മാറിയത് അവർ തൊഴിലാളി വർഗത്തിന്റെ വലിയൊരു ഘടകമായിരുന്നതിനാലും ജാതി-വർഗ പീഡനങ്ങളുടെ സംഗമസ്ഥാനത്തായിരുന്നതിനുമാണ്.

ഇതിന്റെ ഫലമായി കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയം ഒരു ഘട്ടത്തിൽ ജാതി തിരിച്ചറിയലുകളെ അതിജീവിക്കുന്ന വർഗപരമായ പൊതുസ്വത്വം സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. “ഈഴവ തൊഴിലാളി”, “നായർ കർഷകൻ”, “ദളിത് കർഷകത്തൊഴിലാളി” എന്നിങ്ങനെ വ്യത്യസ്ത ജാതികളിൽപ്പെട്ട ആളുകൾ ഒരേ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കർഷകസംഘടനകളിലും തൊഴിലാളി യൂണിയനുകളിലും പാർട്ടി സംഘടനകളിലും ഒരുമിച്ചു. അതായിരുന്നു കേരളത്തിലെ വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വലിയ ചരിത്രനേട്ടം. എന്നാൽ ഈ നേട്ടം ജാതിയെ പൂർണമായി ഇല്ലാതാക്കിയില്ല. ഭൂബന്ധങ്ങൾ മാറി; വിദ്യാഭ്യാസം വ്യാപിച്ചു; സർക്കാർ ജോലി വർധിച്ചു; സംവരണം നടപ്പിലായി; പുതിയ മധ്യവർഗം രൂപപ്പെട്ടു. ഇതോടെ പഴയ സാമ്പത്തിക വർഗഘടനകൾക്ക് മുകളിൽ പുതിയ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക തിരിച്ചറിയലുകൾ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.

ഇതാണ് ഇന്നത്തെ പ്രശ്നത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു. ഒരിക്കൽ ഭൂമിയില്ലാത്ത കർഷകനോ തൊഴിലാളിയോ ആയിരുന്ന വ്യക്തി ഇന്ന് സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥനോ പ്രവാസിയോ ചെറുകിട വ്യവസായിയോ പ്രൊഫഷണലോ വിദ്യാഭ്യാസമുള്ള മധ്യവർഗക്കാരനോ ആകാം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തെ നിർണ്ണയിക്കുന്നത് തൊഴിലിടത്തിലെ വർഗസ്ഥാനം മാത്രം ആയിരിക്കണമെന്നില്ല. വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, സംവരണം, സാമ്പത്തിക മുന്നേറ്റം, സാമൂഹിക പദവി, മതപരമായ ആചാരങ്ങൾ, കുടുംബത്തിന്റെ ഉയർച്ച, കുട്ടികളുടെ ഭാവി, സ്വത്തുസംരക്ഷണം, സാമൂഹിക അംഗീകാരം എന്നിവയും നിർണായകമാകും. ഇതോടെ “വർഗം” എന്ന തിരിച്ചറിയലിനൊപ്പം “സമുദായം” എന്ന തിരിച്ചറിയലിന് പുതിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുന്നു.

ഇവിടെയാണ് NSS, SNDP പോലുള്ള സംഘടനകളുടെ സാമൂഹിക പ്രാധാന്യം വീണ്ടും ഉയരുന്നത്. സംഘടനകൾ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ക്ഷേമപ്രവർത്തനങ്ങൾ, മത-സാംസ്കാരിക സ്ഥാപനങ്ങൾ, പ്രാദേശിക ശാഖകൾ, സമുദായ ബന്ധങ്ങൾ, വിവാഹ-കുടുംബ നെറ്റ്വർക്കുകൾ തുടങ്ങിയവയിലൂടെ ദൈനംദിന സാമൂഹിക ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു നിൽക്കുന്നു. അതിനാൽ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിക്ക് ലഭിക്കുന്ന സംഘടനാപരമായ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഒരു സാമൂഹിക സ്വാധീനം ഇവയ്ക്ക് ഉണ്ടാകാം. 2024-ലെ കേരള രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിശകലനങ്ങളും ജാതി-സമുദായ സംഘടനകൾ സ്ഥാനാർഥി നിർണയം മുതൽ പ്രചാരണ വിഷയങ്ങൾ വരെയുള്ള രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നതായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിരുന്നു.

ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന വ്യത്യാസം ശ്രദ്ധിക്കണം. സമുദായ സംഘടനയുടെ ശക്തി = അതിലെ മുഴുവൻ അംഗങ്ങളുടെയും ഏകീകൃത വോട്ടിംഗ് എന്ന സമവാക്യം യാഥാർത്ഥ്യമല്ല. 2026-ലെ NSS–SNDP ഐക്യശ്രമത്തെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളിലും രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ സമുദായനേതൃത്വത്തിന്റെ നിലപാടും സാധാരണ അംഗങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പെരുമാറ്റവും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുണ്ടാകാമെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ സംഘടനാ നേതൃത്വത്തിന്റെ പ്രസ്താവനകളെ സമൂഹത്തിന്റെ മുഴുവൻ രാഷ്ട്രീയ മനോഭാവമായി വായിക്കുന്നത് ശാസ്ത്രീയമായ രാഷ്ട്രീയ വിശകലനമല്ല.

ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട മാറ്റം ഇവിടെ സംഭവിക്കുന്നു. ഹിന്ദുത്വം കേരളത്തിൽ ആദ്യം മുതൽ തന്നെ ഒരു ശക്തമായ ഏകീകൃത ഹിന്ദു രാഷ്ട്രീയ സമൂഹം സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക ചരിത്രം അതിന് പ്രത്യേക വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു. സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയം, കോൺഗ്രസ് രാഷ്ട്രീയം, മുസ്ലിം-ക്രിസ്ത്യൻ ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ ശക്തമായ സാന്നിധ്യം, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം, ക്ഷേമസംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ ചേർന്ന് ഒരു ബഹുസ്വര പൊതുസ്ഥലം രൂപപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. അതിനാൽ കേരളത്തിൽ ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ വളർച്ചയെ വെറും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം കാണാനാവില്ല. സാംസ്കാരിക സംഘടനകൾ, സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾ, ക്ഷേത്രകേന്ദ്രിത പ്രവർത്തനങ്ങൾ, യുവജന പ്രവർത്തനം, വിദ്യാഭ്യാസം, പ്രാദേശിക സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ തുടങ്ങിയ വഴികളിലൂടെ ദീർഘകാല സാമൂഹിക അടിത്തറ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രക്രിയയും നടക്കുന്നു എന്ന് ഗവേഷണങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

ഇതിൽ ജാതി സംഘടനകൾക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുന്നു. കാരണം, ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം വെറും “മതവിശ്വാസം” എന്ന തലത്തിൽ ആളുകളെ ഒന്നിപ്പിക്കുക മാത്രമല്ല; വിവിധ ജാതികളെയും ഉപജാതികളെയും ഒരു വിശാലമായ “ഹിന്ദു സമൂഹം” എന്ന രാഷ്ട്രീയ-സാംസ്കാരിക വിഭാഗത്തിനുള്ളിൽ പുനർനിർവചിക്കുക കൂടിയാണ്. കേരളത്തിലെ ഹിന്ദു സമൂഹം ചരിത്രപരമായി ജാതിവിഭജനങ്ങളാൽ ആഴത്തിൽ പിളർന്നിരുന്നു. അതിനാൽ “ഹിന്ദു ഐക്യം” എന്ന ആശയം ഒരു സ്വാഭാവിക സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യമല്ല; അത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ-സാംസ്കാരിക നിർമ്മിതിയാണ്. ജാതി വ്യത്യാസങ്ങളെ മറികടന്ന് “നാം എല്ലാവരും ഹിന്ദുക്കൾ” എന്ന പൊതുസ്വത്വം ശക്തിപ്പെടുമ്പോൾ, പഴയ ജാതി-വർഗ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം കുറയുകയും മതപരമായ പൊതുസ്വത്വത്തിന് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യാം.

ഇതിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ഉദാഹരണമാണ് അടുത്തകാലത്തെ NSS–SNDP ഐക്യചർച്ച. 2026-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഇരു സംഘടനകളും തമ്മിലുള്ള സഹകരണത്തെക്കുറിച്ച് ചർച്ചകൾ ഉയർന്നുവെങ്കിലും NSS പിന്നീട് ആ നിർദ്ദേശത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. അതിനാൽ ഒരു സ്ഥിരമായ NSS–SNDP രാഷ്ട്രീയ സഖ്യം നിലവിൽ വന്നതായി പറയുന്നത് ശരിയല്ല. എന്നിരുന്നാലും, ഈ ചർച്ച തന്നെ കേരളത്തിലെ ജാതി-രാഷ്ട്രീയ ഘടനയിൽ സംഭവിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന സൂചനയാണ്. NSS-നെ പൊതുവേ മുന്നാക്ക നായർ സമൂഹത്തിന്റെ പ്രധാന സംഘടനയായും SNDP-യെ ഈഴവ സമൂഹത്തിന്റെ പ്രധാന സംഘടനയായും കാണുന്നു; അതിനാൽ ഇവ തമ്മിലുള്ള ഐക്യശ്രമം “ഹിന്ദു സമൂഹത്തിലെ രണ്ടു വലിയ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളുടെ സഹകരണം” എന്ന രാഷ്ട്രീയ ആഖ്യാനം സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിവുള്ളതാണ്.

ഇവിടെ ചരിത്രപരമായ ഒരു പുനരാവർത്തനവും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. 1950-കളിൽ NSS–SNDP സഹകരണത്തിലൂടെ Hindu Maha Mandalam രൂപപ്പെട്ട ചരിത്രം ഗവേഷണങ്ങളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്; RSS അന്ന് ഈ കൂട്ടായ്മയെ പിന്തുണച്ചിരുന്നുവെന്നും പഠനങ്ങൾ പറയുന്നു. അതിനാൽ ഇന്നത്തെ സംഭവങ്ങളെ ഒരു പൂർണമായ പുതിയ പ്രതിഭാസമായി കാണാനാവില്ല. അതേസമയം 1950-കളിലെ സാമൂഹിക ഘടനയും ഇന്നത്തെ കേരളത്തിലെ മധ്യവർഗ സമൂഹവും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങൾ, ടെലിവിഷൻ, ഡിജിറ്റൽ നെറ്റ്വർക്കുകൾ, പ്രവാസി സമൂഹം, ക്ഷേത്രകേന്ദ്രിത സാംസ്കാരിക രാഷ്ട്രീയം എന്നിവ ചേർന്ന് ജാതി-മത സ്വത്വങ്ങളെ വളരെ വേഗത്തിൽ വ്യാപിപ്പിക്കാൻ കഴിയും.

സി.പി.എമ്മിന് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യങ്ങളിൽ ഒന്ന് ഈഴവ സമൂഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. ചരിത്രപരമായി ഈഴവരുടെ വലിയൊരു വിഭാഗം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സാമൂഹിക അടിത്തറയിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. അതിന് കാരണം വെറും “ഈഴവർ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകളായിരുന്നു” എന്ന ലളിതമായ വിശദീകരണമല്ല. ഭൂബന്ധങ്ങൾ, കൂലിത്തൊഴിൽ, തൊഴിലാളി സംഘടനകൾ, വിദ്യാഭ്യാസം, സാമൂഹിക വിവേചനത്തിനെതിരായ സമരം, സംവരണം, സാമൂഹിക പരിഷ്കരണം എന്നിവയുടെ സംഗമമാണ് ഈ ബന്ധം സൃഷ്ടിച്ചത്. എന്നാൽ ഈഴവ സമൂഹത്തിന്റെ ഒരു വലിയ വിഭാഗം ഇന്ന് വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ മധ്യവർഗമായും ചെറുകിട ഉടമസ്ഥരായും പ്രൊഫഷണലുകളായും പ്രവാസി കുടുംബങ്ങളായും മാറിയിരിക്കുന്നു. അവരുടെ സാമൂഹിക ആവശ്യങ്ങൾ പഴയ കർഷക-തൊഴിലാളി സമൂഹത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങളുമായി പൂർണമായി ഒരുപോലെയല്ല.

ഇവിടെയാണ് ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയത്തിന് ഒരു പുതിയ പ്രവേശനകവാടം തുറക്കുന്നത്. SNDPയുടെ ചരിത്രപരമായ സാമൂഹിക അടിത്തറയിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെട്ട BDJS 2015-ൽ രൂപീകരിക്കപ്പെടുകയും 2016 മുതൽ NDAയുമായി സഖ്യത്തിലാവുകയും ചെയ്തതായി പഠനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. താഴ്ന്ന ജാതി ഹിന്ദു വോട്ടുകളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിനായി ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന പരീക്ഷണമായാണ് ഇതിനെ ചില ഗവേഷകർ വിലയിരുത്തുന്നത്. അതോടൊപ്പം, ഈഴവരുടെ മത-സാംസ്കാരിക അഭിമാനം, ക്ഷേത്രങ്ങൾ, ഉത്സവങ്ങൾ, സമുദായിക പ്രതിനിധിത്വം, പ്രാദേശിക പ്രശ്നങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയെ രാഷ്ട്രീയമായി അഭിസംബോധന ചെയ്യാനുള്ള ശ്രമങ്ങളും ശക്തമായിട്ടുണ്ട്. ഇതിന്റെ അർത്ഥം ഈഴവ സമൂഹം മുഴുവൻ ഹിന്ദുത്വത്തിലേക്ക് മാറുന്നു എന്നല്ല; മറിച്ച് ഈഴവ സ്വത്വത്തിനുള്ളിൽ വിവിധ രാഷ്ട്രീയ ധാരകൾക്കായി പുതിയ മത്സരം രൂപപ്പെടുന്നു എന്നതാണ്.

നായർ സമൂഹത്തിലും സമാനമായ ഒരു പുനഃക്രമീകരണം നടക്കുന്നു. ചരിത്രപരമായി NSS ഒരു ശക്തമായ സാമൂഹിക-സമുദായ സംഘടനയായിരുന്നുവെങ്കിലും അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ബന്ധം ഏതെങ്കിലും ഒരു പാർട്ടിയുമായി സ്ഥിരമായി ഏകീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. കോൺഗ്രസ്, ഇടതുപക്ഷം, ബിജെപി തുടങ്ങിയവയുമായി വ്യത്യസ്ത കാലങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത തരത്തിലുള്ള ബന്ധങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ നായർ സമൂഹത്തെ “സ്വാഭാവികമായി വലതുപക്ഷം” എന്നോ “സ്വാഭാവികമായി കോൺഗ്രസ് അനുകൂലികൾ” എന്നോ നിർവചിക്കുന്നത് സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യത്തെ ലളിതമാക്കും.

എന്നാൽ ഹിന്ദു ഐക്യം എന്ന ആഖ്യാനം ശക്തിപ്പെടുമ്പോൾ നായർ സമൂഹത്തിന് പുതിയൊരു രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാനനിർവചനം ലഭിക്കുന്നു. “നായർ” എന്ന സാമൂഹിക സ്വത്വം “ഹിന്ദു” എന്ന വിശാലമായ സ്വത്വത്തിൽ ലയിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ഒരു വശത്ത് പഴയ ജാതിവ്യത്യാസങ്ങൾ മറികടക്കാനുള്ള സാധ്യത ഉണ്ടാകുന്നു; മറുവശത്ത്, ചരിത്രപരമായ ജാതി-വർഗ അധികാരബന്ധങ്ങളെ മറച്ചുവയ്ക്കാനുള്ള സാധ്യതയും ഉണ്ടാകുന്നു. അതാണ് ഇവിടെ പ്രധാനപ്പെട്ട വൈരുദ്ധ്യം. ജാതിയെ അതിജീവിക്കുന്ന ഹിന്ദു ഐക്യം എന്ന പേരിൽ ജാതി ചരിത്രത്തെ മറച്ചുവെക്കാമോ? എന്ന ചോദ്യം രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ വരുന്നു.

ഒരു വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ തിരിച്ചറിയൽ പല പാളികളുള്ളതാണ്. “തൊഴിലാളി”, “കർഷകൻ”, “മധ്യവർഗക്കാരൻ”, “നായർ”, “ഈഴവൻ”, “ഹിന്ദു”, “മലയാളി”, “ഇന്ത്യൻ” തുടങ്ങിയ തിരിച്ചറിയലുകൾ ഒരേ വ്യക്തിയിൽ ഒരേസമയം നിലനിൽക്കും. ഏത് സാഹചര്യത്തിലാണ് ഏത് തിരിച്ചറിയൽ മുൻനിരയിൽ വരുന്നത് എന്നതാണ് നിർണായകം. സാമ്പത്തിക പ്രശ്നം പ്രധാനമാകുമ്പോൾ വർഗബോധം ശക്തമാകാം. സംവരണം, തൊഴിൽ, സാമൂഹിക പദവി എന്നിവ പ്രധാനമാകുമ്പോൾ ജാതിസ്വത്വം ശക്തമാകാം. മതപരമായ സംഘർഷമോ സാംസ്കാരിക ഭീഷണിയുടെ ബോധമോ ഉയർന്നാൽ മതസ്വത്വം മുൻനിരയിൽ വരാം.

ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന തന്ത്രപരമായ ശക്തി ഈ തിരിച്ചറിയൽ പാളികളെ പുനഃക്രമീകരിക്കുന്നതിലാണ്. നായരും ഈഴവനും തമ്മിലുള്ള ചരിത്രപരമായ വ്യത്യാസങ്ങളെ മറികടന്ന് ഇരുവരെയും “ഹിന്ദു” എന്ന പൊതുസ്വത്വത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, “തൊഴിലാളി–മുതലാളി”, “ഭൂമിയുടമ–കർഷകത്തൊഴിലാളി”, “സമ്പന്നൻ–ദരിദ്രൻ” തുടങ്ങിയ വർഗവ്യത്യാസങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിന്റെ മുൻനിരയിൽ നിന്ന് പിന്നിലാക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനാൽ സി.പി.എം. നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളി ഒരു പ്രത്യേക സംഘടനയോടുള്ള മത്സരമല്ല; തിരിച്ചറിയലുകളുടെ മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന മാറ്റമാണ്.

ഇവിടെയാണ് സി.പി.എമ്മിന്റെ പ്രശ്നം കൂടുതൽ ആഴത്തിലുള്ളതാകുന്നത്. വർഗരാഷ്ട്രീയം വിജയിക്കണമെങ്കിൽ ജാതിയെ നിഷേധിച്ചാൽ മതിയാകില്ല. കാരണം ജാതി വെറും ഒരു ആശയമല്ല; അത് ചരിത്രപരമായി രൂപപ്പെട്ട സാമൂഹിക മൂലധനം, ബന്ധശൃംഖല, വിവാഹസംവിധാനം, വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ, തൊഴിൽ നെറ്റ്വർക്കുകൾ, മത-സാംസ്കാരിക സ്ഥാപനങ്ങൾ, സാമൂഹിക സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ കൂട്ടായ്മയാണ്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തിൽ ജാതി അനുഭവം യാഥാർത്ഥ്യമാണെങ്കിൽ, “വർഗബോധം മാത്രം സ്വീകരിക്കുക” എന്ന രാഷ്ട്രീയ ആഹ്വാനം മതിയാകില്ല.

അതേസമയം, ജാതിസ്വത്വത്തെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രധാന അടിസ്ഥാനമാക്കുന്നതും മറ്റൊരു പരിമിതിയാണ്. ജാതിക്കുള്ളിൽ തന്നെ വർഗവ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. ഒരു സമുദായത്തിലെ വലിയ വ്യവസായി, മധ്യവർഗ പ്രൊഫഷണൽ, ചെറുകിട കർഷകൻ, തൊഴിലാളി, തൊഴിൽരഹിത യുവാവ് എന്നിവരുടെ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾ ഒരുപോലെയല്ല. അവരെ ഒരേ “സമുദായ താൽപര്യം” എന്ന പേരിൽ ഒന്നിപ്പിക്കുമ്പോൾ, സമുദായത്തിനുള്ളിലെ വർഗവ്യത്യാസങ്ങൾ മറഞ്ഞുപോകുന്നു. അതാണ് വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിന് തുറക്കുന്ന പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ-ബൗദ്ധിക ഇടം.

അതുകൊണ്ട് സി.പി.എമ്മിന്റെ അടിസ്ഥാന വെല്ലുവിളി ജാതിസ്വത്വത്തെ ഇല്ലാതാക്കുക എന്നതല്ല; ജാതിസ്വത്വത്തിനുള്ളിലെ വർഗവൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ ദൃശ്യമാക്കുക എന്നതാണ്. ഈ വ്യത്യാസം വളരെ പ്രധാനമാണ്. “നിങ്ങൾ ആദ്യം ഈഴവനോ നായരോ അല്ല; നിങ്ങൾ തൊഴിലാളിയാണ്” എന്ന് പറയുന്നത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ നിർദ്ദേശം മാത്രമാണ്. എന്നാൽ “ഈഴവ സമൂഹത്തിനുള്ളിൽ തൊഴിലാളി, കർഷകൻ, ചെറുകിട ഉടമ, പ്രൊഫഷണൽ, വൻകിട ഉടമ എന്നിവരുടെ താൽപര്യങ്ങൾ എങ്ങനെ വ്യത്യസ്തമാണ്?” എന്ന് ചോദിക്കുന്നത് ശാസ്ത്രീയമായ വർഗവിശകലനമാണ്.

ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ഇടപെടൽ മതസ്വത്വത്തെ സാമ്പത്തിക-സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളുടെ മുകളിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നതിലാണ്. തൊഴിലില്ലായ്മ, വിലക്കയറ്റം, സ്വകാര്യവൽക്കരണം, ഭൂമി, വിദ്യാഭ്യാസച്ചെലവ്, ആരോഗ്യച്ചെലവ്, പെൻഷൻ, തൊഴിൽസുരക്ഷ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തിൽ നേരിട്ട് ബാധിച്ചാലും, “നമ്മുടെ മതം അപകടത്തിലാണ്”, “നമ്മുടെ സംസ്കാരം ഭീഷണിയിലാണ്”, “നമ്മുടെ സമൂഹത്തിന് നീതി ലഭിക്കുന്നില്ല” തുടങ്ങിയ സാംസ്കാരിക ആഖ്യാനങ്ങൾ ശക്തമായാൽ രാഷ്ട്രീയ അസന്തോഷം മതപരമായ ദിശയിലേക്ക് തിരിയാം.

കേരളത്തിൽ ഈ പ്രക്രിയയ്ക്ക് പ്രത്യേക സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലമുണ്ട്. ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസം, പ്രവാസം, ഉപഭോഗമധ്യവർഗം, സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളുടെ വ്യാപനം, കുടുംബകേന്ദ്രിത ജീവിതശൈലി, ക്ഷേത്ര-മതപരമായ പുനരുജ്ജീവനങ്ങൾ എന്നിവ ചേർന്ന് മതപരമായ സാംസ്കാരിക തിരിച്ചറിയലുകൾക്ക് പുതിയ ദൃശ്യത നൽകുന്നു. ഹിന്ദുത്വ സംഘടനകൾ സേവനം, ക്ഷേത്രം, മതപഠനം, പ്രാദേശിക സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയ വഴികളിലൂടെ ദീർഘകാല സാമൂഹിക സാന്നിധ്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നതായി പഠനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.

നായർ–ഈഴവ സംഘടനകളുടെ സ്വാധീനം വർധിക്കുന്നു എന്ന നിരീക്ഷണം ശരിയായാലും, അതിൽ നിന്ന് “ഹിന്ദു സമൂഹം മുഴുവൻ ഹിന്ദുത്വത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു” എന്ന നിഗമനത്തിലെത്താൻ കഴിയില്ല. അതുപോലെ, SNDP അല്ലെങ്കിൽ NSS നേതൃത്വത്തിന്റെ ഏതെങ്കിലും പ്രസ്താവനയെ മുഴുവൻ സമുദായത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടായി കണക്കാക്കാനും കഴിയില്ല. 2026-ൽ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട NSS–SNDP ഐക്യം തന്നെ പിന്നീട് തർക്കങ്ങളിലേക്കും പിന്മാറ്റത്തിലേക്കും നീങ്ങിയതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഇതിന് മറ്റൊരു പ്രധാന കാരണം കേരളത്തിലെ ജാതി സംഘടനകളുടെ ആഭ്യന്തര വൈവിധ്യമാണ്. ഒരു സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ തന്നെ തലമുറ, പ്രദേശം, സാമ്പത്തിക സ്ഥാനം, വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, രാഷ്ട്രീയ അനുഭവം, മതബോധം എന്നിവയിൽ വലിയ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. അതിനാൽ “NSS = നായർ വോട്ട്”, “SNDP = ഈഴവ വോട്ട്” എന്ന ലളിതമായ രാഷ്ട്രീയ കണക്കുകൂട്ടൽ ശാസ്ത്രീയമായി ദുർബലമാണ്. 2024-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ലഭ്യമായ പഠനങ്ങളും റിപ്പോർട്ടുകളും സമൂഹവിഭാഗങ്ങൾക്കുള്ളിലെ വോട്ടിംഗ് പെരുമാറ്റം ഏകീകൃതമല്ലെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

അതിനാൽ ഈ പ്രശ്നത്തെ “നായർ–ഈഴവ സംഘടനകൾ സി.പി.എമ്മിനെതിരെ” എന്ന ലളിതമായ രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യത്തിൽ ഒതുക്കുന്നത് അപര്യാപ്തമാണ്. യഥാർത്ഥ വെല്ലുവിളി അതിനേക്കാൾ ആഴത്തിലാണ്. കേരളത്തിൽ ഒരിക്കൽ ജാതി-മത തിരിച്ചറിയലുകളെ മറികടന്ന് രൂപപ്പെട്ടിരുന്ന തൊഴിലാളി–കർഷക–പാവപ്പെട്ട ജനങ്ങളുടെ പൊതുരാഷ്ട്രീയ ബോധം ഇന്ന് നിരവധി പുതിയ തിരിച്ചറിയൽ പാളികളാൽ വിഭജിക്കപ്പെടുകയാണ്. അവയിൽ ജാതി ഒരു ഘടകം; മതം മറ്റൊന്ന്; മധ്യവർഗ ഉപഭോഗസംസ്കാരം മറ്റൊന്ന്; പ്രാദേശികത, തലമുറ വ്യത്യാസം, പ്രവാസം, ഡിജിറ്റൽ സംസ്കാരം എന്നിവ മറ്റുചില ഘടകങ്ങളാണ്.

ഇതിൽ നിന്ന് ഒരു നിർണായക സിദ്ധാന്തപരമായ നിഗമനം ലഭിക്കുന്നു: വർഗരാഷ്ട്രീയം ജാതിരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വിരുദ്ധധ്രുവമായി മാത്രം നിലകൊള്ളുകയാണെങ്കിൽ അത് ദുർബലമാകാം; ജാതിയെയും വർഗത്തെയും പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ച് വിശകലനം ചെയ്യുന്ന രാഷ്ട്രീയമാണ് കൂടുതൽ വിശദീകരണശേഷിയുള്ളത്. ഒരു ഈഴവ തൊഴിലാളിയുടെ പ്രശ്നം ഈഴവനായതിനാലുള്ള സാമൂഹിക അനുഭവവും തൊഴിലാളിയായതിനുള്ള സാമ്പത്തിക അനുഭവവും ഒരുമിച്ചുള്ളതാണ്. ഒരു നായർ ചെറുകിട കർഷകന്റെ പ്രശ്നം നായർ സമൂഹത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക സ്ഥാനം മാത്രമല്ല; ഭൂമി, കടം, കാർഷികവരുമാനം, വിപണി, കുടുംബച്ചെലവ് എന്നിവയുമാണ്. ഒരു നായർ മധ്യവർഗ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ പ്രശ്നം മറ്റൊന്നായിരിക്കും. ഈ വ്യത്യാസങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയമായി വിശദീകരിക്കാതെ ജാതി സംഘടനകളുടെ സ്വാധീനത്തെ നേരിടാനാവില്ല.

ഹിന്ദു ഐക്യം ശക്തിപ്പെടുമ്പോൾ അതിന് മുന്നിൽ മറ്റൊരു ചോദ്യം ഉയരും: നായരും ഈഴവരും ഒരേ മതപരമായ സ്വത്വത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ, ചരിത്രത്തിലെ അവരുടെ സാമൂഹിക അസമത്വങ്ങളുടെ പ്രശ്നം എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്യും? ക്ഷേത്രം, ആചാരം, മതപരമായ ഉത്സവം എന്നിവയിൽ ഐക്യം സാധ്യമാകാം. എന്നാൽ ഭൂമി, വിദ്യാഭ്യാസം, സംവരണം, തൊഴിൽ, സാമൂഹിക പ്രതിനിധിത്വം, സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങളുടെ വിതരണം എന്നിവയിൽ അവരുടെ താൽപര്യങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരുപോലെയാകണമെന്നില്ല. അതിനാൽ മതപരമായ ഐക്യം സ്വാഭാവികമായി സാമ്പത്തിക-സാമൂഹിക ഐക്യമായി മാറുകയില്ല.

ഇതാണ് വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിന് ഒരു പ്രധാന വിശകലനാവകാശം നൽകുന്നത്. ജാതിക്കുള്ളിൽ തന്നെ വർഗവ്യത്യാസം നിലനിൽക്കുന്നു; മതസമൂഹത്തിനുള്ളിലും വർഗവ്യത്യാസം നിലനിൽക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് മതമോ ജാതിയോ മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് സമൂഹത്തെ വിശദീകരിക്കുന്നത് അപൂർണമാകുന്നു. അതേസമയം വർഗം മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് ജാതിയുടെയും മതത്തിന്റെയും യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങളെ വിശദീകരിക്കാനും കഴിയില്ല. ഇരുവരുടെയും പരസ്പരബന്ധം വിശകലനം ചെയ്യുന്ന ഒരു പുതിയ സാമൂഹിക ഭൗതികവാദമാണ് ആവശ്യമായി വരുന്നത്.

കേരളത്തിലെ നിലവിലെ മാറ്റങ്ങളെ അതിനാൽ മൂന്ന് സമാന്തര പ്രക്രിയകളായി കാണാം. ഒന്നാമത്, പരമ്പരാഗത ജാതി സംഘടനകൾ അവരുടെ സാമൂഹിക സ്ഥാപനശേഷി നിലനിർത്തുകയോ ചില മേഖലകളിൽ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു. രണ്ടാമത്, ഹിന്ദുത്വ സംഘടനകൾ ഈ ജാതി തിരിച്ചറിയലുകളെ ഒരു വിശാലമായ ഹിന്ദു സാംസ്കാരിക പൊതുസ്വത്വത്തിലേക്ക് ബന്ധിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. മൂന്നാമത്, ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ പഴയ വർഗാധിഷ്ഠിത സാമൂഹിക സഖ്യത്തിനുള്ളിൽ മധ്യവർഗവൽക്കരണം, തലമുറമാറ്റം, തൊഴിൽരൂപാന്തരം, മത-ജാതി തിരിച്ചറിയലുകളുടെ പുനരുജ്ജീവനം എന്നിവ പുതിയ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ മൂന്ന് പ്രക്രിയകളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷമാണ് കേരളത്തിന്റെ വരുംകാല രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങളിലൊന്ന്.

ഇവിടെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട മറ്റൊരു കാര്യം, ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ വളർച്ചയെ വെറും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങളിലൂടെ അളക്കുന്നത് തെറ്റിദ്ധാരണയിലേക്ക് നയിക്കാം എന്നതാണ്. 2024 ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ BJPയുടെ കേരളത്തിലെ വോട്ടുശെയർ 16.68 ശതമാനമായും NDAയുടെത് 19.24 ശതമാനമായും ഉയർന്നതായി 2025-ലെ ഒരു ഗവേഷണ ലേഖനം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു; Thrissur-ൽ BJP വിജയിക്കുകയും ചെയ്തു. അതേസമയം കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ മത്സരം ഇപ്പോഴും ബഹുദള-ബഹുസമുദായ സ്വഭാവമുള്ളതാണ്. അതിനാൽ ഈ കണക്കുകൾ ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ സാമൂഹിക വളർച്ചയുടെ ഒരു സൂചനയായി കാണാം; എന്നാൽ കേരളസമൂഹം മുഴുവൻ ഒരൊറ്റ രാഷ്ട്രീയധ്രുവത്തിലേക്ക് മാറിയെന്നതിന് അവ തെളിവല്ല.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത് “ജാതിക്കെതിരെ വർഗം” എന്ന പഴയ ദ്വന്ദ്വത്തെ മറികടന്ന് ജാതിയിലൂടെ വർഗത്തെ കണ്ടെത്തുകയും വർഗത്തിലൂടെ ജാതിയുടെ സാമൂഹിക പുനരുത്പാദനം മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്യുക എന്ന സമീപനമാണ്. ഈഴവ സമൂഹത്തിലെ തൊഴിലാളി, കർഷകൻ, ചെറുകിട സംരംഭകൻ, സർക്കാർ ജീവനക്കാരൻ, പ്രൊഫഷണൽ, വൻകിട ഉടമ എന്നിവരുടെ താൽപര്യങ്ങൾ വേർതിരിച്ച് പരിശോധിക്കണം. നായർ സമൂഹത്തിനകത്തും സമാനമായ വർഗവിഭജനം കാണണം. ദളിത്, മുസ്ലിം, ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹങ്ങളിലും അതേ സമീപനം സ്വീകരിക്കണം. അപ്പോൾ “സമുദായം” ഒരു ഏകീകൃത സാമ്പത്തിക വിഭാഗമല്ലെന്നും അതിനുള്ളിൽ വർഗവൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുവെന്നും വ്യക്തമായി കാണാം.

ഇത് മതസ്വത്വത്തെ നിഷേധിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയമല്ല. മറിച്ച് മതസ്വത്വത്തിന്റെ സാമൂഹിക-ചരിത്രപരമായ കാരണം മനസ്സിലാക്കുകയും അതിന്റെ പിന്നിലെ ഭൗതിക താൽപര്യങ്ങളെ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുന്ന രാഷ്ട്രീയമാണ്. ഒരു സമൂഹം എന്തുകൊണ്ടാണ് തന്റെ ജാതിസംഘടനയെ ആശ്രയിക്കുന്നത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് മതപരമായ തിരിച്ചറിയൽ ശക്തമാകുന്നത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് ഒരു വിഭാഗത്തിന് മറ്റൊരു വിഭാഗത്തേക്കാൾ സാമൂഹിക സുരക്ഷ കൂടുതൽ ആവശ്യമായി വരുന്നത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് മധ്യവർഗത്തിലെ ഒരു വിഭാഗം ഹിന്ദുത്വ സാംസ്കാരിക ആഖ്യാനങ്ങളിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നത്? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങളാണ് വർഗരാഷ്ട്രീയത്തെ കൂടുതൽ ശാസ്ത്രീയമാക്കുന്നത്.

കേരളത്തിലെ നായർ–ഈഴവ ജാതി സംഘടനകളുടെ വളർന്നുവരുന്ന സാമൂഹിക സ്വാധീനവും അവയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ഹിന്ദു ഐക്യത്തിന്റെ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ആഖ്യാനങ്ങളും ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളല്ല. കേരളസമൂഹത്തിന്റെ ദീർഘകാല പരിവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമാണവ. ജാതി പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെട്ട സംഘടനകൾ പിന്നീട് വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, സാമൂഹിക മുന്നേറ്റം, സമുദായ പ്രതിനിധിത്വം എന്നിവയുടെ സ്ഥാപനങ്ങളായി വളർന്നു. കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം അവയിലെ വലിയൊരു വിഭാഗത്തെ വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ചരിത്രപരമായ വിജയം നേടി. എന്നാൽ മധ്യവർഗവൽക്കരണം, സാമ്പത്തിക പരിവർത്തനം, മത-സാംസ്കാരിക പുനരുജ്ജീവനം, സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളുടെ വ്യാപനം, ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ ദീർഘകാല സാംസ്കാരിക ഇടപെടലുകൾ എന്നിവ ചേർന്ന് ആ പഴയ വർഗസഖ്യത്തിന്റെ സാമൂഹിക ഘടനയിൽ പുതിയ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുകയാണ്.

അതുകൊണ്ട് ഇന്നത്തെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ വൈരുദ്ധ്യം “NSS–SNDP വിരുദ്ധമായി CPM” എന്നതല്ല. അതിനേക്കാൾ ആഴത്തിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യം ജാതി–മത സ്വത്വങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി സമൂഹത്തെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയവും, ജാതി–മത വ്യത്യാസങ്ങൾക്കുള്ളിലെ ഭൗതിക താൽപര്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് വിശാലമായ വർഗസഖ്യം സൃഷ്ടിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയവും തമ്മിലാണ്. ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ ശക്തി ജാതിവ്യത്യാസങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുന്നതിൽ മാത്രം അല്ല; അവയെ ഒരു വലിയ ഹിന്ദു പൊതുസ്വത്വത്തിനുള്ളിൽ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്നതിലാണ്. വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ ശക്തി ജാതി-മത വ്യത്യാസങ്ങളെ അവഗണിക്കുന്നതിലും അല്ല; അവയ്ക്കുള്ളിലെ സാമ്പത്തിക വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് പൊതുവായ ഭൗതിക താൽപര്യങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പുതിയ ഐക്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലാണ്.

അതിനാൽ കേരളത്തിലെ ഭാവി വർഗരാഷ്ട്രീയത്തെ വിലയിരുത്താനുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മാനദണ്ഡം, ജാതിസ്വത്വത്തെ എത്രമാത്രം നിഷേധിക്കുന്നു എന്നതല്ല; ജാതിസ്വത്വത്തിന്റെ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യത്തെ എത്ര ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കി അതിനുള്ളിലെ വർഗവൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ എത്ര വ്യക്തമായി രാഷ്ട്രീയബോധത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കുന്നു എന്നതാണ്. ശ്രീനാരായണ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സാമൂഹിക വിമോചന പാരമ്പര്യവും കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വർഗസമര പാരമ്പര്യവും തമ്മിലുള്ള ചരിത്രപരമായ ബന്ധത്തെ പുതിയ സാമൂഹിക സാഹചര്യത്തിൽ പുനർവായിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, ജാതിയും വർഗവും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യത്തെ കൂടുതൽ ശാസ്ത്രീയമായി മനസ്സിലാക്കുന്ന ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിന് കേരളത്തിൽ രൂപം നൽകാൻ കഴിയും. അതാണ് നായർ–ഈഴവ സംഘടനകളുടെ വളർന്നുവരുന്ന സ്വാധീനവും ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക വ്യാപനവും ഉയർത്തുന്ന യഥാർത്ഥ ചരിത്രപരമായ ചോദ്യം.

കേരളത്തിലെ നായർ–ഈഴവ ജാതിസംഘടനകളുടെ വളർന്നുവരുന്ന സാമൂഹിക സ്വാധീനത്തെ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, അത് വെറും രണ്ട് സമുദായ സംഘടനകളുടെ സംഘടനാപരമായ വളർച്ചയുടെ പ്രശ്നമല്ലെന്ന് വ്യക്തമായി കാണാം. അതിന്റെ അടിത്തട്ടിൽ നടക്കുന്നത് കേരളസമൂഹത്തിലെ സാമൂഹിക തിരിച്ചറിയലുകളുടെ പുനഃസംഘടനയാണ്. കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ചരിത്രപരമായി നേടിയ വലിയ വിജയം, ജാതിയുടെയും മതത്തിന്റെയും പഴയ സാമൂഹിക അതിരുകൾക്കപ്പുറം തൊഴിലാളി, കർഷകൻ, കർഷകത്തൊഴിലാളി, ദരിദ്രൻ, താഴ്ന്ന വരുമാനക്കാരൻ എന്നീ ഭൗതിക താൽപര്യങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരു വിശാലമായ രാഷ്ട്രീയ ഐക്യം സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിഞ്ഞതിലായിരുന്നു. ജാതി വ്യത്യാസങ്ങൾ ഇല്ലാതായതുകൊണ്ടല്ല ഈ ഐക്യം ഉണ്ടായത്; മറിച്ച് വ്യത്യസ്ത ജാതികളിൽപ്പെട്ട ജനങ്ങളുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങളിൽ പൊതുവായി നിലനിന്നിരുന്ന ചൂഷണത്തെയും അവകാശനിഷേധത്തെയും സാമ്പത്തിക അസമത്വത്തെയും ഒരു വർഗരാഷ്ട്രീയ ഭാഷയിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞതുകൊണ്ടാണ് അത് സാധ്യമായത്. എന്നാൽ ഇന്ന് ആ ചരിത്രപരമായ സംയോജനത്തിന്റെ സാമൂഹിക അടിത്തറയിൽ മാറ്റം സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. സാമ്പത്തിക വളർച്ച, വിദ്യാഭ്യാസം, പ്രവാസം, മധ്യവർഗവൽക്കരണം, തൊഴിൽഘടനയിലെ മാറ്റം, ഉപഭോഗസംസ്കാരത്തിന്റെ വ്യാപനം, കുടുംബകേന്ദ്രിത ജീവിതം, ഡിജിറ്റൽ സാമൂഹിക നെറ്റ്വർക്കുകളുടെ വളർച്ച എന്നിവയോടൊപ്പം ജാതി–മത–സാംസ്കാരിക തിരിച്ചറിയലുകൾക്ക് പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ദൃശ്യത ലഭിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഇന്നത്തെ അടിസ്ഥാനചോദ്യം “ജാതിസംഘടനകൾ ശക്തിപ്പെടുന്നുണ്ടോ?” എന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല; അതിനേക്കാൾ ഗൗരവമുള്ള ചോദ്യം “ഒരിക്കൽ വർഗമായി രാഷ്ട്രീയവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന സാമൂഹിക ജനവിഭാഗങ്ങൾ വീണ്ടും ജാതി–മത സമുദായങ്ങളായി രാഷ്ട്രീയവൽക്കരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ?” എന്നതാണ്.

കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനനത്തെ ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ പുനർവായിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യപാദത്തിൽ കേരളത്തിലെ പഴയ സാമൂഹികക്രമം പല തലങ്ങളിലും വിഘടിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. ഭൂബന്ധങ്ങളിൽ മാറ്റം സംഭവിച്ചു, വിദ്യാഭ്യാസം വ്യാപിച്ചു, അച്ചടി-പത്രപ്രവർത്തനം പുതിയ ആശയങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ചു, സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ വളർന്നു, താഴ്ന്ന ജാതികളിൽ ആത്മാഭിമാനവും അവകാശബോധവും ശക്തമായി, പഴയ കുടുംബ-ജാതി അധികാരഘടനകളുടെ അടിത്തറയിൽ വിള്ളലുകൾ വീണു. കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസത്തിന്റെ വളർച്ചയെക്കുറിച്ചുള്ള റോബിൻ ജെഫ്രിയുടെ പഠനം ഭൂമിയില്ലായ്മ, സാക്ഷരത, സാമൂഹിക പരിവർത്തനം തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. അതായത് കമ്മ്യൂണിസം വെറും ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ഒരു സിദ്ധാന്തമായി കേരളത്തിൽ വേരൂന്നിയതല്ല; മറിച്ച് പഴയ ജാതി-സാമൂഹിക ഘടനയുടെ വിഘടനത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ അസ്വസ്ഥതകൾക്കും സാമ്പത്തിക ചൂഷണങ്ങൾക്കും സാമൂഹിക അവകാശനിഷേധങ്ങൾക്കും ഒരു പുതിയ വർഗരാഷ്ട്രീയ ഭാഷ നൽകിയാണ് അത് വളർന്നത്. ഈ ചരിത്രപരമായ പ്രക്രിയ മനസ്സിലാക്കാതെ ഇന്നത്തെ ജാതി സംഘടനകളുടെ പുനരുജ്ജീവനത്തെ ശരിയായി വ്യാഖ്യാനിക്കാനാവില്ല.

ഈഴവ സമൂഹത്തിന്റെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കുള്ള ചരിത്രപരമായ പ്രവേശനവും ഇതേ സങ്കീർണ്ണതയിലാണ് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്. അത് വെറും ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ ഫലമായിരുന്നില്ല. സാമൂഹിക അപമാനം, ജാതിവിവേചനം, വിദ്യാഭ്യാസാവകാശം, തൊഴിൽ, ഭൂമി, പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം, സാമൂഹിക മാന്യത, ആത്മാഭിമാനം തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ സാമ്പത്തിക ചൂഷണവുമായി ചേർന്നുനിന്നിരുന്നു. ശ്രീനാരായണ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലും സാമൂഹിക പരിഷ്കരണത്തിന്റെയും സമുദായിക സംഘടനയുടെയും രണ്ട് സാധ്യതകൾ ഒരേസമയം നിലനിന്നിരുന്നു. ഒരു വശത്ത് ജാതിഅധഃസ്ഥിതിക്കെതിരായ സാമൂഹിക വിമോചനവും വിദ്യാഭ്യാസവൽക്കരണവും ആത്മാഭിമാനവും മനുഷ്യസമത്വവും; മറുവശത്ത് സ്വന്തം സമുദായത്തിന്റെ സ്ഥാപനപരമായ ശക്തിയും പ്രതിനിധിത്വവും താൽപര്യങ്ങളും സംരക്ഷിക്കാനുള്ള സംഘടനാപരമായ പ്രവണതയും. ഈ രണ്ട് ധാരകൾ പരസ്പരം പൂർണമായി വേർപെട്ടിരുന്നില്ല. സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനം ശക്തി നേടുന്നതിനനുസരിച്ച് സമുദായ സംഘടനയും ശക്തിപ്പെട്ടു; എന്നാൽ അതേ സംഘടന പിന്നീട് വ്യത്യസ്ത വർഗവിഭാഗങ്ങളുടെ താൽപര്യങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന വേദിയായും മാറി. അതുകൊണ്ട് SNDPയുടെ ചരിത്രത്തെ ഏകപക്ഷീയമായി ഹിന്ദുത്വത്തിലേക്കോ ഏകപക്ഷീയമായി വർഗവിമോചനത്തിലേക്കോ ചുരുക്കുന്നത് ചരിത്രത്തെ ലളിതമാക്കുന്നതായിരിക്കും.

ഇതിൽ നിന്നാണ് ഒരു നിർണായക മാർക്സിയൻ സിദ്ധാന്തപരമായ പാഠം ലഭിക്കുന്നത്: ജാതിസംഘടനകൾ ഏകദിശയിലുള്ള സാമൂഹിക ശക്തികളല്ല; അവയ്ക്കുള്ളിൽ തന്നെ വർഗവ്യത്യാസങ്ങളും താൽപര്യവൈരുദ്ധ്യങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരേ ജാതിയിൽപ്പെട്ട രണ്ടുപേർക്ക് ഒരേ സാംസ്കാരിക സ്വത്വം ഉണ്ടായിരിക്കാം; എന്നാൽ അവരുടെ സാമ്പത്തിക ജീവിതം പരസ്പരം പൂർണമായി വ്യത്യസ്തമായിരിക്കാം. ഒരാൾ വലിയ ഭൂമിയുടമയായിരിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരാൾ കർഷകത്തൊഴിലാളിയായിരിക്കാം. ഒരാൾ വലിയ വ്യവസായിയോ വ്യാപാരിയോ ആയിരിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരാൾ ചെറുകിട സംരംഭകനായിരിക്കാം. ഒരാൾ ഉയർന്ന വരുമാനമുള്ള പ്രവാസിയായിരിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരാൾ തൊഴിൽരഹിതനായ യുവാവായിരിക്കാം. ഇരുവർക്കും “ഈഴവൻ” എന്നോ “നായർ” എന്നോ ഒരേ സമുദായിക തിരിച്ചറിയൽ ഉണ്ടായേക്കാം; എന്നാൽ അവരുടെ ഭൗതിക താൽപര്യങ്ങൾ ഒരുപോലെയല്ല. അതുകൊണ്ട് “ഈഴവ താൽപര്യം”, “നായർ താൽപര്യം” എന്ന പൊതുപ്രയോഗം കേൾക്കുമ്പോൾ മാർക്സിയൻ വിശകലനം ഉടൻ ചോദിക്കേണ്ട ചോദ്യം “ആരുടേതാണ് ആ താൽപര്യം?” എന്നതാണ്. സമുദായത്തിന്റെ പേരിൽ സംസാരിക്കുന്നതാര്, സംഘടനയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഏതു സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങൾക്കാണ് കൂടുതൽ സ്വാധീനം, മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന ആവശ്യങ്ങളിൽ ആരുടെ ഭൗതിക താൽപര്യങ്ങളാണ് മുൻതൂക്കം നേടുന്നത്, സമുദായത്തിനകത്തെ ദരിദ്രരും തൊഴിലാളികളും എങ്ങനെ പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടുന്നു എന്നീ ചോദ്യങ്ങളാണ് ജാതിരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പുറംതോടിനുള്ളിലെ വർഗഘടനയെ തുറന്നുകാട്ടുന്നത്.

ജാതിസംഘടനകളുടെ രാഷ്ട്രീയശക്തിയെ മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ “സാമൂഹിക മൂലധനം” എന്ന ആശയം പ്രത്യേകം പരിഗണിക്കേണ്ടതാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിക്ക് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് പ്രവർത്തകരെയും അനുഭാവികളെയും ഏകോപിപ്പിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിലും, ജാതിസംഘടനകൾക്ക് പലപ്പോഴും അതിനേക്കാൾ ആഴത്തിലുള്ള ഒരു സാമൂഹിക അടിസ്ഥാനസൗകര്യമുണ്ട്. ശാഖകൾ, കുടുംബബന്ധങ്ങൾ, വിവാഹബന്ധങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ, ക്ഷേമപ്രവർത്തനങ്ങൾ, മത-സാംസ്കാരിക സ്ഥാപനങ്ങൾ, പ്രാദേശിക നേതൃബന്ധങ്ങൾ, സമുദായിക ചടങ്ങുകൾ, സാമ്പത്തിക നെറ്റ്വർക്കുകൾ എന്നിവയിലൂടെ അവ വ്യക്തിയുടെ ദൈനംദിന ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു നിൽക്കുന്നു. അതിനാൽ ഒരു ജാതിസംഘടനയുടെ രാഷ്ട്രീയശേഷിയെ അതിന്റെ “വോട്ട് ബാങ്ക്” ആയി മാത്രം കണക്കാക്കുന്നത് പര്യാപ്തമല്ല. ഒരു സംഘടനയ്ക്ക് എത്ര വോട്ട് മാറ്റാൻ കഴിയും എന്നതിലുപരി, ഒരു വ്യക്തി സ്വയം ആരാണെന്ന് കരുതുന്നതിലും, ആരെയാണ് തന്റെ സാമൂഹിക സമൂഹമായി കാണുന്നതിലും, സാമൂഹിക സുരക്ഷ എവിടെയാണ് കണ്ടെത്തുന്നതിലും, കുടുംബത്തിന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് എങ്ങനെ ചിന്തിക്കുന്നതിലും ആ സംഘടനയ്ക്ക് എത്ര സ്വാധീനമുണ്ട് എന്നതാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്. ഈ അർത്ഥത്തിൽ NSS, SNDP പോലുള്ള സംഘടനകൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിന് പുറത്തും കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ദീർഘകാല ഘടകങ്ങളായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

എന്നാൽ ഈ സാമൂഹിക മൂലധനത്തിനുള്ളിൽ തന്നെയാണ് ഒരു പ്രധാന വൈരുദ്ധ്യം ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. ചരിത്രത്തിൽ ജാതി സംഘടനകൾ സാമൂഹിക വിമോചനത്തിനുള്ള ഉപാധികളായിരുന്നുവെങ്കിൽ, അതേ സംഘടനാപരമായ ശക്തിയെ പിന്നീട് സമുദായിക രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമാക്കാനും കഴിയും. പിന്നാക്കാവസ്ഥയിൽ കഴിയുന്ന ഒരു സമൂഹത്തെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലേക്കും സംഘടനയിലേക്കും ആത്മാഭിമാനത്തിലേക്കും നയിക്കുന്ന ശക്തി ഒരു ഘട്ടത്തിൽ വിമോചനപരമായിരിക്കും. എന്നാൽ സമൂഹത്തിന്റെ ഒരു വിഭാഗം സാമ്പത്തികമായി മുന്നേറുകയും സ്ഥാപനപരമായ ശക്തി നേടുകയും ചെയ്തശേഷം, അതേ സംഘടന “നമ്മുടെ സമുദായത്തിന്റെ പ്രത്യേക താൽപര്യങ്ങൾ” സംരക്ഷിക്കുന്ന സംവിധാനമായി മാറാം. അതിനാൽ സാമൂഹിക സംഘടനയുടെ ചരിത്രപരമായ ഉത്ഭവവും അതിന്റെ സമകാലിക രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനവും തമ്മിൽ വ്യത്യാസം കാണേണ്ടതുണ്ട്. SNDPയെ ഹിന്ദുത്വവുമായി തുല്യമാക്കുന്നത് അതിന്റെ ചരിത്രപരമായ വൈവിധ്യത്തെ നിഷേധിക്കുന്നതാണ്; അതേസമയം SNDP പോലുള്ള ഒരു ശക്തമായ സാമൂഹിക നെറ്റ്വർക്കിനെ ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയത്തിന് ഒരിക്കലും സ്വാധീനിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് കരുതുന്നതും യാഥാർത്ഥ്യബോധമില്ലാത്ത സമീപനമായിരിക്കും. ഒരു സംഘടന എന്താണെന്നതും അതിന്റെ സാമൂഹിക അടിത്തറയെ മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയശക്തി എങ്ങനെ പുനർവ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു എന്നതും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ചോദ്യങ്ങളാണ്.

ഇവിടെയാണ് ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ തന്ത്രപരമായ പ്രത്യേകത കൂടുതൽ വ്യക്തമായി കാണുന്നത്. കേരളത്തിലെ ജാതിവ്യവസ്ഥയെ നേരിട്ട് ഇല്ലാതാക്കുക എന്നതല്ല ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഏക രാഷ്ട്രീയ ആവശ്യം; മറിച്ച് വിവിധ ജാതികളെ ഒരു വിശാലമായ “ഹിന്ദു” സാംസ്കാരിക-രാഷ്ട്രീയ സമൂഹത്തിനുള്ളിൽ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുക എന്നത് അതിന്റെ പ്രധാന സാധ്യതകളിലൊന്നാണ്. ചരിത്രപരമായി നായരും ഈഴവനും തമ്മിൽ സാമൂഹിക അകലം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, “ഹിന്ദു ഐക്യം” എന്ന ആഖ്യാനം അവരെ ഒരു വലിയ പൊതുസ്വത്വത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ ജാതിവ്യത്യാസങ്ങൾ ഉടൻ ഇല്ലാതാകണമെന്നില്ല; പക്ഷേ അവയ്ക്കു മുകളിൽ ഒരു പുതിയ തിരിച്ചറിയൽ പാളി സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു. “ഞാൻ നായരാണ്”, “ഞാൻ ഈഴവനാണ്” എന്ന തിരിച്ചറിയലുകൾ നിലനിൽക്കുമ്പോഴും “ഞാൻ ഹിന്ദുവാണ്” എന്ന തിരിച്ചറിയൽ രാഷ്ട്രീയമായി കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമുള്ളതാകുന്ന സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടാം. അപ്പോൾ പഴയ സാമൂഹിക വിഭജനം ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ രൂപം സ്വീകരിക്കുന്നു. മുമ്പ് നായർ–ഈഴവ വ്യത്യാസം സാമൂഹിക അകലത്തിന്റെ അടയാളമായിരുന്നെങ്കിൽ, പുതിയ സാഹചര്യത്തിൽ അതേ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങൾ ഒരു വിശാലമായ ഹിന്ദു പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളായി രാഷ്ട്രീയമായി നിർവചിക്കപ്പെടാം.

ഇത് വെറും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സഖ്യങ്ങളുടെ വിഷയമല്ല. കേരളത്തിൽ ഹിന്ദു ദേശീയവാദ സംഘടനകൾ സിവിൽ സമൂഹത്തിലും സാംസ്കാരിക മേഖലയിലും ദീർഘകാല ഇടപെടലുകൾ നടത്തി ഒരു പ്രത്യേക ഹിന്ദു സാംസ്കാരിക അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതായി ഗവേഷണങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ ഹിന്ദുത്വത്തെ വെറും ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രവർത്തനമായി കാണുന്നത് അതിന്റെ സാമൂഹിക വ്യാപ്തിയെ ചുരുക്കിക്കാണിക്കുന്നതാണ്. ക്ഷേത്രം, ഉത്സവം, പുരാണം, ചരിത്രസ്മരണം, സംസ്കാരം, കുടുംബം, സേവനം, യുവജന പ്രവർത്തനം, വിദ്യാഭ്യാസം, സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങൾ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഒരു പൊതുവായ സാംസ്കാരിക ഭാഷ രൂപപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിന് മുമ്പുള്ള ഒരു സാമൂഹിക പ്രക്രിയയായി പ്രവർത്തിക്കാം. ആദ്യം സാമൂഹിക മനോഭാവം മാറുകയും പിന്നീട് അതിന് രാഷ്ട്രീയ രൂപം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയിലാണ് ഇത്തരം പ്രക്രിയകളെ പഠിക്കേണ്ടത്.

ഇവിടെയാണ് “ഹിന്ദു സാമൂഹിക ബ്ലോക്ക്” എന്ന ആശയം പ്രസക്തമാകുന്നത്. ഇത് നിലവിൽ പൂർണമായി രൂപപ്പെട്ട ഒരു ഏകീകൃത രാഷ്ട്രീയ യാഥാർത്ഥ്യമാണെന്ന് പറയുന്നത് ശരിയല്ല; മറിച്ച് ശ്രദ്ധാപൂർവം പഠിക്കേണ്ട ഒരു സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ സാധ്യതയായി കാണുന്നതാണ് ഉചിതം. നായർ, ഈഴവ, മറ്റ് പിന്നാക്ക ഹിന്ദു വിഭാഗങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കിടയിലെ ചരിത്രപരമായ വ്യത്യാസങ്ങൾ നിലനിൽക്കുമ്പോഴും, അവയ്ക്കു മുകളിൽ ഒരു പൊതുവായ മതപരമായ തിരിച്ചറിയൽ രാഷ്ട്രീയമായി സജീവമാകാം. എന്നാൽ ഈ പ്രക്രിയയുടെ പരിധികളും ഗൗരവമായി പഠിക്കണം. കാരണം മതപരമായ ഐക്യം സാമ്പത്തിക ഐക്യത്തിന് തുല്യമല്ല. നായർ സമൂഹത്തിലെ സമ്പന്നനും ഈഴവ സമൂഹത്തിലെ തൊഴിലാളിയും “ഹിന്ദു” എന്ന ഒരേ മതപരമായ തിരിച്ചറിയൽ പങ്കിടുമ്പോഴും അവരുടെ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾ ഒരുപോലെയാകണമെന്നില്ല. അതിനാൽ “ഹിന്ദു ഐക്യം” ഒരു സാംസ്കാരിക-രാഷ്ട്രീയ ഐക്യം സൃഷ്ടിച്ചാലും അത് സ്വതവേ ഒരു വർഗഐക്യമാകുന്നില്ല. മറിച്ച് അതിനുള്ളിൽ വർഗവൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ തുടരുന്നു. ഈ വൈരുദ്ധ്യമാണ് വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിന് ഇടപെടാനുള്ള പ്രധാന സാമൂഹിക ഇടം.

ഇതോടൊപ്പം കേരളത്തിലെ “വർഗം” എന്ന പൊതുസ്വത്വത്തിന്റെ സാമൂഹിക ശക്തിയിലും മാറ്റം സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. പഴയ കേരളത്തിൽ തൊഴിലാളി യൂണിയൻ, കർഷകസംഘടന, കർഷകത്തൊഴിലാളി സംഘടന, യുവജനസംഘടന, വിദ്യാർത്ഥി സംഘടന, വനിതാസംഘടന, വായനശാല, സഹകരണസ്ഥാപനം തുടങ്ങിയവ വ്യക്തിയെ കുടുംബത്തിന്റെയും ജാതിസമൂഹത്തിന്റെയും പരിധിയിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് ഒരു വിശാലമായ പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കി. തൊഴിലാളി എന്ന തിരിച്ചറിയൽ വെറും തൊഴിൽസ്ഥിതിയുടെ വിവരണം മാത്രമായിരുന്നില്ല; അത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ സ്വത്വമായിരുന്നു. എന്നാൽ തൊഴിൽഘടന മാറിയതോടെ ആ സാമൂഹിക അനുഭവത്തിലും മാറ്റമുണ്ടായി. സ്ഥിരം തൊഴിലാളികളുടെ സ്ഥാനത്ത് കരാർ തൊഴിലാളികളും ഗിഗ് തൊഴിലാളികളും സ്വയംതൊഴിലാളികളും സേവനമേഖലാ ജീവനക്കാരും ചെറുകിട സംരംഭകരും പ്രവാസി കുടുംബാംഗങ്ങളും വളർന്നു. പഴയ ഫാക്ടറി കേന്ദ്രീകൃത വർഗബോധം പല മേഖലകളിലും ദുർബലമായി. അതേസമയം കുടുംബം, ജാതി, മതസ്ഥാപനം, ഡിജിറ്റൽ നെറ്റ്വർക്ക് എന്നിവ പുതിയ സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളുടെ കേന്ദ്രങ്ങളായി മാറി. അതുകൊണ്ട് വർഗം അപ്രത്യക്ഷമായിട്ടില്ല; വർഗത്തെ തിരിച്ചറിയുകയും രാഷ്ട്രീയമായി അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യാൻ സഹായിച്ചിരുന്ന പഴയ സാമൂഹിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ശക്തി കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് എന്നതാണ് കൂടുതൽ കൃത്യമായ വിലയിരുത്തൽ.

ഈ മാറ്റം സി.പി.എം.ക്ക് ഒരു ആശയവിനിമയ പ്രശ്നം മാത്രമല്ല, ഒരു രാഷ്ട്രീയ പെഡഗോജി പ്രശ്നം കൂടിയാണ്. “വർഗബോധം നേടുക” എന്ന പൊതുമുദ്രാവാക്യം ഇന്നത്തെ തലമുറയിൽ പഴയ കാലത്തെപ്പോലെ സ്വാഭാവികമായി രാഷ്ട്രീയബോധം സൃഷ്ടിക്കണമെന്നില്ല. ഒരു യുവാവിന്റെ ജീവിതത്തിലെ യഥാർത്ഥ പ്രശ്നങ്ങളിലൂടെ വർഗഘടനയെ ദൃശ്യമാക്കേണ്ടിവരും. തൊഴിലില്ലായ്മയെ വെറും വ്യക്തിയുടെ പരാജയമായി കാണാതെ തൊഴിൽ വിപണിയുടെ ഘടനയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കണം. വിദ്യാഭ്യാസച്ചെലവിനെ കുടുംബത്തിന്റെ വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്നമായി മാത്രം കാണാതെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ വാണിജ്യവൽക്കരണവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കണം. ആരോഗ്യച്ചെലവിനെ വ്യക്തിയുടെ ദുരവസ്ഥയായി മാത്രം കാണാതെ ആരോഗ്യരംഗത്തെ വിപണിവൽക്കരണവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കണം. വീടിന്റെ കടബാധ്യതയെ കുടുംബത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക പരാജയമായി മാത്രം കാണാതെ ധനമൂലധനത്തിന്റെ വ്യാപനവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കണം. അപ്പോൾ മാത്രമേ “എന്റെ വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്നം” എന്ന അനുഭവത്തിൽ നിന്ന് “നമ്മുടെ വർഗത്തിന്റെ പൊതുപ്രശ്നം” എന്ന രാഷ്ട്രീയബോധത്തിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനം സാധ്യമാകൂ.

ജാതിസംഘടനകൾ പലപ്പോഴും ഈ കാര്യത്തിൽ കൂടുതൽ നേരിട്ടുള്ള ഭാഷ ഉപയോഗിക്കുന്നു. “നമ്മുടെ കുട്ടികൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസ അവസരങ്ങൾ വേണം”, “നമ്മുടെ സമൂഹത്തിലെ യുവാക്കൾക്ക് തൊഴിൽ വേണം”, “നമ്മുടെ സമുദായത്തിന് പ്രതിനിധിത്വം വേണം” എന്ന ഭാഷ വ്യക്തിക്ക് ഉടൻ മനസ്സിലാകുന്നു. മറിച്ച് “ഉൽപ്പാദനബന്ധങ്ങൾ”, “മൂലധനത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണം”, “വരുമാനവിതരണം”, “തൊഴിൽ വിപണിയുടെ ഘടന” തുടങ്ങിയ മാർക്സിയൻ ആശയങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയമായി കൂടുതൽ വിശദീകരണം ആവശ്യപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഭാഷയെ ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന അനുഭവങ്ങളുമായി വീണ്ടും ബന്ധിപ്പിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. വർഗം ഒരു സിദ്ധാന്തപദം മാത്രമല്ലെന്നും സ്വന്തം ജീവിതത്തിലെ സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങളുടെ പിന്നിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സാമൂഹികബന്ധങ്ങളുടെ പേരാണ് വർഗമെന്നും ജനങ്ങൾക്ക് അനുഭവപരമായി മനസ്സിലാകുന്ന രീതിയിൽ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം പുനർനിർമിക്കേണ്ടിവരും.

ഇതോടൊപ്പം “സമുദായ താൽപര്യം” എന്ന ആശയത്തെക്കുറിച്ചും കൂടുതൽ ആഴത്തിലുള്ള പരിശോധന ആവശ്യമാണ്. ഒരു സമുദായത്തിനുള്ളിൽ സാമ്പത്തികമായി ശക്തമായ വിഭാഗങ്ങൾക്കും ദരിദ്ര വിഭാഗങ്ങൾക്കും ഒരേ താൽപര്യമാണെന്ന ധാരണ സ്വാഭാവികമായി അംഗീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഒരു വലിയ ഭൂമിയുടമയ്ക്ക് ഭൂമിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നയം ഒരു പ്രത്യേക രീതിയിൽ ബാധകമാകാം; ഭൂമിയില്ലാത്ത തൊഴിലാളിക്ക് അതേ നയം മറ്റൊരു രീതിയിൽ ബാധകമാകാം. വലിയ വ്യാപാരിക്ക് നികുതി, വിപണി, തൊഴിൽനിയമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ഒരു പ്രത്യേക താൽപര്യം ഉണ്ടാകാം; ചെറുകിട വ്യാപാരിക്ക് മറ്റൊരു താൽപര്യം ഉണ്ടാകാം. അതിനാൽ ഒരു സമുദായ സംഘടന “സമുദായത്തിന്റെ താൽപര്യം” എന്ന പേരിൽ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന ഓരോ ആവശ്യവും അതിന്റെ വർഗപരമായ ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. “ആരാണ് സമുദായത്തിന്റെ പേരിൽ സംസാരിക്കുന്നത്?” എന്ന ചോദ്യത്തോടൊപ്പം “ആരുടെ ഭൗതിക താൽപര്യമാണ് ആ ഭാഷയ്ക്കുള്ളിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നത്?” എന്ന ചോദ്യവും ഉയരണം.

ഈഴവ സമൂഹത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഈ വർഗവിശകലനം പ്രത്യേകിച്ച് പ്രധാനമാണ്. ചരിത്രപരമായി കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രധാന സാമൂഹിക അടിത്തറകളിലൊന്നായിരുന്ന ഈഴവ സമൂഹം ഇന്ന് ഏകീകൃത സാമ്പത്തിക വിഭാഗമല്ല. വിദ്യാഭ്യാസവും സാമ്പത്തിക മുന്നേറ്റവും പ്രവാസവും തൊഴിൽമാറ്റവും സംരംഭകത്വവും പുതിയ മധ്യവർഗത്തിന്റെ വളർച്ചയും ഈ സമൂഹത്തിനകത്ത് വലിയ സാമൂഹിക വ്യത്യാസങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം താഴ്ന്ന വരുമാനക്കാരും തൊഴിലാളികളും ചെറുകിട കർഷകരും തൊഴിൽരഹിതരും തുടരുന്നു. അതിനാൽ “ഈഴവ സമൂഹം” എന്ന ഒരു വലിയ സാംസ്കാരിക വിഭാഗത്തിനകത്ത് പലതരം വർഗതാൽപര്യങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഈ വ്യത്യാസങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയമായി ദൃശ്യമാക്കാതെ മുഴുവൻ സമൂഹത്തെയും ഒരു സമുദായിക രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗമായി കാണുകയാണെങ്കിൽ വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സാധ്യത ചുരുങ്ങും. മറുവശത്ത്, ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയം ഈ സാമൂഹിക വൈവിധ്യത്തെ “ഹിന്ദു ഐക്യം” എന്ന വിശാലമായ സാംസ്കാരിക ഫ്രെയിമിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ അതിന് ഒരു രാഷ്ട്രീയ ഏകീകരണ ഭാഷ ലഭിക്കുന്നു. ഇതാണ് സി.പി.എമ്മിന് മുന്നിലുള്ള പുതിയ സമ്മർദ്ദത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗം.

നായർ സമൂഹത്തെയും അതേ രീതിയിൽ പഠിക്കണം. ചരിത്രപരമായ സാമൂഹിക സ്ഥാനത്തെ മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി ഇന്നത്തെ നായർ സമൂഹത്തെ ഒരു ഏകീകൃത സാമ്പത്തിക-രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗമായി കാണാനാവില്ല. സമ്പന്ന കുടുംബങ്ങൾ, മധ്യവർഗ ഉദ്യോഗസ്ഥർ, പ്രൊഫഷണലുകൾ, ചെറുകിട കർഷകർ, ചെറുകിട വ്യാപാരികൾ, തൊഴിലാളികൾ, തൊഴിൽരഹിത യുവാക്കൾ, പ്രവാസി കുടുംബങ്ങൾ എന്നിവ അതിനകത്തുണ്ട്. ഇവരുടെ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. അതിനാൽ “നായർ രാഷ്ട്രീയം” എന്നതും ഒരു ഏകീകൃത വർഗരാഷ്ട്രീയമല്ല. ജാതിസ്വത്വം ഇവർക്കിടയിൽ ഒരു സാംസ്കാരിക ബന്ധം സൃഷ്ടിച്ചേക്കാം; എന്നാൽ അതിനുള്ളിലെ സാമ്പത്തിക വ്യത്യാസങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. ഇതാണ് ജാതിസ്വത്വത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയശക്തിയെ അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ അതിന്റെ വർഗപരമായ ഉള്ളടക്കം അന്വേഷിക്കാനുള്ള അവസരം.

ഇവിടെ ഭാവിയിലെ ഒരു പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ സാധ്യതയായി “ഹിന്ദു വോട്ട്” എന്ന വിശാലമായ രാഷ്ട്രീയ വർഗീകരണത്തിന്റെ വളർച്ചയെ പഠിക്കേണ്ടതുണ്ട്. “നായർ വോട്ട്”, “ഈഴവ വോട്ട്”, “മറ്റു ഹിന്ദു വോട്ടുകൾ” എന്നിങ്ങനെ വേർതിരിച്ചിരുന്ന സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങൾക്കു മുകളിൽ “ഹിന്ദു” എന്ന ഏകീകൃത രാഷ്ട്രീയ തിരിച്ചറിയൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ കേരളത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ഒരു പ്രധാന മാറ്റം സംഭവിക്കും. എന്നാൽ ഈ പ്രക്രിയയെ ഇതിനകം പൂർത്തിയായ യാഥാർത്ഥ്യമായി പ്രഖ്യാപിക്കാൻ കഴിയില്ല. ജാതി, വർഗം, പ്രദേശം, മതം, വിദ്യാഭ്യാസം, തലമുറ, സാമ്പത്തിക സ്ഥാനം, രാഷ്ട്രീയ അനുഭവം തുടങ്ങിയ നിരവധി ഘടകങ്ങൾ കേരളത്തിലെ വോട്ടിംഗ് പെരുമാറ്റത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. ഒരു സംഘടനയുടെ നേതൃത്വത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാട് അതിലെ എല്ലാ അംഗങ്ങളുടെയും രാഷ്ട്രീയ പെരുമാറ്റത്തെ നിർണ്ണയിക്കണമെന്നില്ല. അതിനാൽ “ഹിന്ദു സാമൂഹിക ബ്ലോക്ക്” എന്ന ആശയം ഒരു നിലവിലുള്ള സമ്പൂർണ രാഷ്ട്രീയ യാഥാർത്ഥ്യമായി അല്ല, വളർന്നുവരാൻ സാധ്യതയുള്ള ഒരു സാമൂഹിക പുനഃസംഘടനാ പ്രവണതയായി പഠിക്കുന്നതാണ് കൂടുതൽ ശാസ്ത്രീയമായ സമീപനം.

ഇവിടെ സി.പി.എം.യുടെ ചരിത്രവിജയത്തിന്റെ മറുവശവും ആത്മപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാക്കേണ്ടതുണ്ട്. കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ജാതിയെ മറികടന്ന വർഗസഖ്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ വലിയ നേട്ടം കൈവരിച്ചെങ്കിലും, അതുകൊണ്ട് ജാതി സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമായെന്ന് കരുതുന്നത് തെറ്റാണ്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ശക്തികേന്ദ്രങ്ങളായ പ്രദേശങ്ങളിൽ പോലും ജാതിബന്ധങ്ങളും വിവാഹബന്ധങ്ങളും സാമൂഹിക അകലം, സാംസ്കാരിക സ്വത്വം തുടങ്ങിയവ വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ തുടരുന്നതായി ഗവേഷണങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. അതിനാൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് വോട്ട് നിലനിൽക്കുന്നു എന്നത് മാത്രം കൊണ്ട് വർഗബോധം ശക്തമാണ് എന്നും ജാതിബോധം ദുർബലമാണ് എന്നും നിഗമനം ചെയ്യാനാവില്ല. വോട്ടിംഗ് പെരുമാറ്റം, വർഗബോധം, ജാതിബോധം, മതബോധം എന്നിവ ഒരേ കാര്യമല്ല. ഒരാൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതുപക്ഷ സ്ഥാനാർഥിക്ക് വോട്ട് ചെയ്യുമ്പോഴും കുടുംബജീവിതത്തിൽ ശക്തമായ ജാതിസ്വത്വം നിലനിർത്താം; അതുപോലെ ഒരാൾക്ക് ജാതിസ്വത്വം ശക്തമായിരിക്കുമ്പോഴും തൊഴിലാളി പ്രശ്നങ്ങളിൽ വർഗപരമായ നിലപാട് സ്വീകരിക്കാം. ഈ സങ്കീർണ്ണത മനസ്സിലാക്കാതെ രാഷ്ട്രീയ വിശകലനം അപൂർണമാകും.

അതിനാൽ സി.പി.എം.യുടെ മുന്നിലുള്ള ആവശ്യം “ജാതിക്കെതിരെ വർഗം” എന്ന പഴയ ദ്വന്ദ്വത്തെ കൂടുതൽ വികസിതമായ ഒരു സമീപനത്തിലേക്ക് മാറ്റുകയാണ്. ജാതിയെ നിഷേധിക്കാതെ ജാതിയുടെ ഭൗതിക അടിത്തറ പഠിക്കുക; സമുദായത്തെ ശത്രുവായി കാണാതെ സമുദായത്തിനകത്തെ വർഗവ്യത്യാസങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുക; മതവിശ്വാസത്തെ പരിഹസിക്കാതെ മതസ്വത്വത്തിന്റെ സാമൂഹിക നിർമ്മിതിയെ മനസ്സിലാക്കുക; ഹിന്ദു ഐക്യത്തെ വെറും മുദ്രാവാക്യമായി എതിർക്കാതെ അതിനുള്ളിലെ വർഗവൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ ദൃശ്യമാക്കുക എന്നതാണ് കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായ സിദ്ധാന്തപരമായ ദിശ. ഈഴവനോ നായരോ എന്ന സ്വത്വം ഒരു വ്യക്തിക്ക് ഉണ്ടായിരിക്കാം; അതേ സമയം അയാൾ തൊഴിലാളിയോ കർഷകനോ ചെറുകിട ഉടമയോ മധ്യവർഗക്കാരനോ ആയിരിക്കാം. ഈ രണ്ട് തിരിച്ചറിയലുകൾ തമ്മിൽ നിർബന്ധമായും ഒന്നിനെ മറ്റൊന്ന് ഇല്ലാതാക്കണമെന്നില്ല. രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ദൗത്യം ഏത് സാഹചര്യത്തിലാണ് ഏത് തിരിച്ചറിയൽ മുൻനിരയിലെത്തുന്നത് എന്നും അതിന് പിന്നിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ എന്താണെന്നും മനസ്സിലാക്കുകയാണ്.

ഇത് പ്രാദേശിക പാർട്ടി സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തനരീതിയിലും മാറ്റം ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഒരു ബ്രാഞ്ച് അല്ലെങ്കിൽ ലോക്കൽ കമ്മിറ്റി തങ്ങളുടെ പ്രദേശത്ത് എത്ര നായർ കുടുംബങ്ങളുണ്ട്, എത്ര ഈഴവ കുടുംബങ്ങളുണ്ട് എന്ന കണക്കെടുപ്പിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്. ഓരോ സാമൂഹിക വിഭാഗത്തിനകത്തും തൊഴിൽ, വരുമാനം, ഭൂമിയുടമസ്ഥത, വിദ്യാഭ്യാസം, പ്രവാസം, തൊഴിൽരഹിതത്വം, കടബാധ്യത, യുവജനങ്ങളുടെ തൊഴിൽ പ്രതീക്ഷകൾ, സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽപങ്കാളിത്തം, ചെറുകിട സംരംഭങ്ങൾ, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, താമസസ്ഥിതി, ആരോഗ്യ-വിദ്യാഭ്യാസ ചെലവുകൾ തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ പഠിക്കണം. അപ്പോൾ മാത്രമേ “സമുദായം” എന്ന പുറംരൂപത്തിനുള്ളിലെ യഥാർത്ഥ വർഗഘടന മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയൂ. അത്തരമൊരു പഠനം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്തെ വോട്ടുസർവേയായി മാറരുത്; അത് സംഘടനയുടെ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രപരമായ സ്വയംപഠനം ആയിരിക്കണം. ഓരോ പ്രദേശത്തും ജനങ്ങളുടെ സാമൂഹിക ഘടന മാറുന്നത് എങ്ങനെ, പഴയ വർഗബന്ധങ്ങൾ എങ്ങനെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു, ജാതി–മത തിരിച്ചറിയലുകൾ എങ്ങനെ ശക്തിപ്പെടുന്നു, യുവതലമുറയുടെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിൽ എന്തുമാറ്റമാണ് സംഭവിക്കുന്നത് എന്നിവ നിരന്തരമായി പഠിക്കേണ്ടിവരും.

ഇത്തരം സമീപനം സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ പെഡഗോജിയും ആവശ്യമായി വരും. ജാതിസ്വത്വത്തെ നിഷേധിച്ച് “നിങ്ങൾ ആദ്യം വർഗാംഗങ്ങളാണ്” എന്ന് പറയുന്നതിനു പകരം, “നിങ്ങൾ നായരായും ഈഴവരായും ജീവിക്കുന്ന യാഥാർത്ഥ്യത്തിനുള്ളിൽ എന്തെല്ലാം സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങളാണ് പൊതുവായുള്ളത്?” എന്ന ചോദ്യമാണ് ഉയർത്തേണ്ടത്. ഈഴവ സമൂഹത്തിലെ തൊഴിലാളിക്കും നായർ സമൂഹത്തിലെ തൊഴിലാളിക്കും തൊഴിൽസുരക്ഷ, വേതനം, വിലക്കയറ്റം, ആരോഗ്യച്ചെലവ്, വിദ്യാഭ്യാസച്ചെലവ്, പെൻഷൻ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. വ്യത്യസ്ത മതസമൂഹങ്ങളിൽപ്പെട്ട താഴ്ന്ന വരുമാനക്കാരായ കുടുംബങ്ങൾക്കും സമാനമായ ഭൗതിക പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായേക്കാം. ഈ പൊതുവായ ഭൗതിക താൽപര്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് രാഷ്ട്രീയമായി സംഘടിപ്പിക്കുമ്പോഴാണ് ജാതി–മത തിരിച്ചറിയലുകളെ നിഷേധിക്കാതെ അവയ്ക്കപ്പുറം ഒരു വിശാലമായ വർഗസഖ്യം വീണ്ടും നിർമ്മിക്കാൻ കഴിയുക.

അതിനാൽ കേരളത്തിലെ നായർ–ഈഴവ ജാതിസംഘടനകളുടെ വളർന്നുവരുന്ന സ്വാധീനത്തെ ഒരു താൽക്കാലിക തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രതിഭാസമായി കാണുന്നത് അപര്യാപ്തമാണ്. ഇത് കേരളസമൂഹത്തിലെ ദീർഘകാല സാമൂഹിക പരിവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഒരിക്കൽ ജാതിസമൂഹങ്ങളെ വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യാൻ സഹായിച്ചിരുന്ന സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങൾ മാറിയിരിക്കുന്നു. അതേ സമയം ജാതി സംഘടനകൾ അവരുടെ സാമൂഹിക മൂലധനം നിലനിർത്തുകയും പുതിയ തലമുറയുമായി പുതിയ രീതിയിൽ ബന്ധപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയം ഈ ജാതിസ്വത്വങ്ങളെ ഒരു വിശാലമായ ഹിന്ദു പൊതുസ്വത്വത്തിലേക്ക് ബന്ധിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. മറുവശത്ത്, സി.പി.എം.യുടെ ചരിത്രപരമായ വർഗസഖ്യത്തിന് പുതിയ തൊഴിൽഘടനയെയും മധ്യവർഗവൽക്കരണത്തെയും ജാതി-മത പുനരുജ്ജീവനത്തെയും ഡിജിറ്റൽ സംസ്കാരത്തെയും അഭിമുഖീകരിക്കേണ്ടിവരുന്നു.

അതുകൊണ്ട് ഈ മുഴുവൻ പ്രശ്നത്തിന്റെ ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യം “NSS–SNDP വിരുദ്ധമായി സി.പി.എം.” എന്നതല്ല; അതിനേക്കാൾ ആഴത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ജാതി–മത സ്വത്വങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സമൂഹത്തെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയവും, ആ സ്വത്വങ്ങളുടെ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ട് അവയ്ക്കുള്ളിലെ ഭൗതികവും വർഗപരവുമായ പൊതുതാൽപര്യങ്ങളെ കണ്ടെത്തി പുതിയ സാമൂഹിക ഐക്യം സൃഷ്ടിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയവും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യമാണ്. ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ ശക്തി വിവിധ ജാതികളെ ഒരു വിശാലമായ ഹിന്ദു സ്വത്വത്തിലേക്ക് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിലാണ്; വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സാധ്യത അതേ ജാതിസമൂഹങ്ങൾക്കുള്ളിലെ സാമ്പത്തിക വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ ദൃശ്യമാക്കുന്നതിലാണ്. ഒരു വശത്ത് “നാം ഹിന്ദുക്കൾ” എന്ന പൊതുസ്വത്വം ശക്തിപ്പെടുമ്പോൾ, മറുവശത്ത് “നമ്മിൽ ആരാണ് തൊഴിലാളി, ആരാണ് കർഷകൻ, ആരാണ് ചെറുകിട ഉടമ, ആരാണ് മൂലധന ഉടമ, ആരുടെ താൽപര്യങ്ങളാണ് സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്?” എന്ന ചോദ്യവും ശക്തിപ്പെടണം.

അവസാനം, ഈ സാഹചര്യത്തെ ഒരു സൈദ്ധാന്തിക വാചകത്തിൽ ചുരുക്കുകയാണെങ്കിൽ പറയാവുന്നത് ഇതാണ്: ഒരിക്കൽ ജാതിസമൂഹങ്ങളെ വർഗസമൂഹമായി രാഷ്ട്രീയവൽക്കരിച്ച കേരളത്തിൽ, ഇന്ന് വർഗസമൂഹത്തിലെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങൾ വീണ്ടും ജാതി–മത സ്വത്വങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന പ്രവണതയാണ് ഉയരുന്നത്. അതിനുള്ള മറുപടി ജാതിയെ നിഷേധിക്കുന്ന വർഗരാഷ്ട്രീയം മാത്രമാകാൻ കഴിയില്ല; അതുപോലെ വർഗത്തെ ഉപേക്ഷിച്ച് സമുദായിക തിരിച്ചറിയലുകളെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്രമാക്കുന്നതും പരിഹാരമല്ല. ആവശ്യമായത് ജാതിയെയും മതത്തെയും അവയുടെ ചരിത്രപരവും സാമൂഹികവുമായ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ മനസ്സിലാക്കി, അവയ്ക്കുള്ളിലെ വർഗവ്യത്യാസങ്ങളെ ദൃശ്യമാക്കി, ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ഭൗതിക പ്രശ്നങ്ങളെ പൊതുവായ രാഷ്ട്രീയ താൽപര്യങ്ങളാക്കി പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്ന ഒരു പുതിയ വർഗരാഷ്ട്രീയമാണ്. ജാതിസ്വത്വത്തെ നിഷേധിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് അതിനെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിലേക്കും, സമുദായസ്വത്വത്തെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അന്തിമ അടിസ്ഥാനമാക്കുന്നതിൽ നിന്ന് അതിനപ്പുറമുള്ള ഭൗതിക താൽപര്യങ്ങളെ കണ്ടെത്തുന്നതിലേക്കും, പഴയ വർഗസംഘടനയുടെ ഓർമ്മയിൽ നിന്ന് പുതിയ സാമൂഹിക വർഗസഖ്യത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിലേക്കുമുള്ള മാറ്റം — അതാണ് കേരളത്തിലെ വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടുത്ത ചരിത്രഘട്ടത്തിന്റെ കേന്ദ്രചോദ്യം.

ഈ വിശകലനത്തിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയപാഠം, നായർ–ഈഴവ ജാതിസംഘടനകളുടെ സാമൂഹിക സ്വാധീനത്തെ നേരിടാനുള്ള മാർഗം അവയെ ശത്രുസംഘടനകളായി ചിത്രീകരിക്കുകയോ അവയുടെ സമുദായിക സ്വത്വത്തെ നിഷേധിക്കുകയോ അല്ല എന്നതാണ്. അത്തരമൊരു സമീപനം പ്രതികൂലമായ ഫലം ഉണ്ടാക്കുകയും സമുദായിക പ്രതിരോധബോധത്തെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യാം. പകരം, ജാതിസംഘടനകൾ ഉയർത്തുന്ന യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളെ അംഗീകരിക്കുകയും അവയ്ക്കുള്ളിലെ വർഗവ്യത്യാസങ്ങളെ ശാസ്ത്രീയമായി തിരിച്ചറിയുകയും ജനങ്ങളുടെ പൊതുവായ ഭൗതിക താൽപര്യങ്ങളെ അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ രാഷ്ട്രീയമായി സംഘടിപ്പിക്കുകയും വേണം. ജാതിയെ നിഷേധിച്ചുകൊണ്ടല്ല ജാതിക്കപ്പുറത്തേക്കുള്ള ഐക്യം നിർമ്മിക്കേണ്ടത്; ജാതിയുടെ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യത്തെ മനസ്സിലാക്കിക്കൊണ്ടാണ് അതിനപ്പുറമുള്ള വർഗഐക്യം പുനർനിർമ്മിക്കേണ്ടത്.

ആദ്യമായി സി.പി.എം. സംസ്ഥാനതലത്തിൽ തന്നെ കേരളത്തിന്റെ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ജാതി–വർഗ ഘടനയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു സമഗ്ര സാമൂഹ്യശാസ്ത്ര പഠനം ആരംഭിക്കണം. ഇത് സാധാരണ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സർവേ ആയിരിക്കരുത്. ഓരോ ജില്ലയിലും ഓരോ സാമൂഹിക വിഭാഗത്തിനകത്തുമുള്ള സാമ്പത്തിക പാളികൾ, തൊഴിൽ ഘടന, ഭൂമിയുടമസ്ഥത, വിദ്യാഭ്യാസം, പ്രവാസം, ചെറുകിട സംരംഭങ്ങൾ, തൊഴിൽരഹിതത്വം, കുടുംബവരുമാനം, കടബാധ്യത, യുവജനങ്ങളുടെ തൊഴിൽപ്രതീക്ഷകൾ, സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽപങ്കാളിത്തം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, രാഷ്ട്രീയ മനോഭാവത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ പഠിക്കണം. പ്രത്യേകിച്ച് നായർ, ഈഴവ, ദളിത്, മുസ്ലിം, ക്രിസ്ത്യൻ തുടങ്ങിയ ഓരോ വലിയ സാമൂഹിക വിഭാഗത്തെയും ഒരു ഏകീകൃത “വോട്ട് ബാങ്ക്” ആയി കാണാതെ, അവയ്ക്കുള്ളിലെ വ്യത്യസ്ത വർഗവിഭാഗങ്ങളെ തിരിച്ചറിയണം. സമുദായത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടത്തിന് മുകളിൽ വർഗത്തിന്റെ സാമൂഹിക ഭൂപടം വരയ്ക്കുക എന്നതായിരിക്കണം ഈ പഠനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.

രണ്ടാമതായി, ഓരോ ബ്രാഞ്ചും ലോക്കൽ കമ്മിറ്റിയും തങ്ങളുടെ പ്രദേശത്തെ ഒരു “സാമൂഹിക-വർഗ പ്രൊഫൈൽ” തയ്യാറാക്കണം. ആ പ്രദേശത്ത് എത്ര കുടുംബങ്ങൾ ഏത് ജാതിയിൽപ്പെട്ടവരാണ് എന്ന കണക്കെടുപ്പ് മാത്രം മതിയാകില്ല. എത്ര തൊഴിലാളികൾ, എത്ര ചെറുകിട കർഷകർ, എത്ര സ്വയംതൊഴിലാളികൾ, എത്ര ചെറുകിട സംരംഭകർ, എത്ര സർക്കാർ-സ്വകാര്യ ജീവനക്കാർ, എത്ര തൊഴിൽരഹിത യുവാക്കൾ, എത്ര പ്രവാസി കുടുംബങ്ങൾ, എത്ര മുതിർന്നവർ, എത്ര കടബാധ്യതയുള്ള കുടുംബങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും പഠിക്കണം. ഇത്തരത്തിലുള്ള പഠനം പാർട്ടിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രത്തിനുവേണ്ടി മാത്രമല്ല, സമൂഹത്തെ ശാസ്ത്രീയമായി മനസ്സിലാക്കുന്നതിനുള്ള സംഘടനാപരമായ ഉപാധിയായി മാറണം.

മൂന്നാമതായി, ജാതി സംഘടനകളുടെ സാമൂഹിക സ്വാധീനത്തിന് മറുപടിയായി സി.പി.എം. പുതിയ സാമൂഹിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ശൃംഖല പുനർനിർമ്മിക്കണം. പഴയ കാലത്തെ വായനശാല, തൊഴിലാളി യൂണിയൻ, കർഷകസംഘടന തുടങ്ങിയവ മാത്രം ആശ്രയിച്ച് ഇന്നത്തെ തലമുറയിലേക്ക് എത്താനാവില്ല. തൊഴിൽ സഹായകേന്ദ്രങ്ങൾ, കരിയർ മാർഗനിർദ്ദേശം, ഡിജിറ്റൽ പഠനകേന്ദ്രങ്ങൾ, നിയമസഹായം, ഉപഭോക്തൃസഹായം, തൊഴിൽ അവകാശകേന്ദ്രങ്ങൾ, യുവജന സംവാദകേന്ദ്രങ്ങൾ, സ്ത്രീകളുടെ സ്വയംതൊഴിൽ-സഹകരണ പദ്ധതികൾ, മുതിർന്നവർക്കുള്ള സാമൂഹിക സഹായം തുടങ്ങിയ ജനജീവിതവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ട സേവനകേന്ദ്രങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കണം. സമുദായ സംഘടനകൾ ജനങ്ങൾക്ക് നൽകുന്ന സാമൂഹിക ബന്ധത്തിനും സുരക്ഷാബോധത്തിനും ബദലായി ഒരു പൊതുസാമൂഹിക നെറ്റ്വർക്ക് സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.

നാലാമതായി, യുവജനങ്ങളിലേക്ക് വർഗരാഷ്ട്രീയത്തെ പുതിയ ഭാഷയിൽ എത്തിക്കണം. “വർഗസമരം”, “മൂലധനം”, “ചൂഷണം” എന്നീ ആശയങ്ങൾ സിദ്ധാന്തപരമായി വിശദീകരിക്കുന്നതോടൊപ്പം അവയെ യുവാക്കളുടെ ജീവിതപ്രശ്നങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കണം. തൊഴിലില്ലായ്മ, പരീക്ഷാ മത്സരം, ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസച്ചെലവ്, ഭവനവായ്പ, ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോം തൊഴിൽ, ഗിഗ് ജോലി, വിദേശത്തേക്കുള്ള കുടിയേറ്റം, മാന്യമായ തൊഴിൽ, സ്വകാര്യ വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യച്ചെലവ് എന്നിവയുടെ പിന്നിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക ഘടനയെ വിശദീകരിക്കണം. “നിന്റെ ജീവിതത്തിലെ പ്രശ്നം വ്യക്തിപരമായ പരാജയമല്ല; അതിന് സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ ഘടനാപരമായ കാരണങ്ങളുണ്ട്” എന്ന തിരിച്ചറിവാണ് ആധുനിക വർഗബോധത്തിന്റെ തുടക്കം.

അഞ്ചാമതായി, ജാതിക്കുള്ളിലെ വർഗവൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ പ്രധാന വിഷയമാക്കണം. ഉദാഹരണത്തിന്, ഈഴവ സമൂഹത്തിനകത്തെ തൊഴിലാളിയും വലിയ സംരംഭകനും തമ്മിലുള്ള താൽപര്യവ്യത്യാസം എന്താണ്? നായർ സമൂഹത്തിലെ ചെറുകിട കർഷകനും വലിയ ഭൂമിയുടമയും തമ്മിലുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ എങ്ങനെ വ്യത്യസ്തമാണ്? എല്ലാ സമുദായങ്ങളിലെയും മധ്യവർഗവൽക്കരണം എന്തുതരത്തിലുള്ള പുതിയ രാഷ്ട്രീയ താൽപര്യങ്ങളാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾ ശാസ്ത്രീയമായി ചർച്ച ചെയ്യണം. ഇതിലൂടെ “സമുദായ താൽപര്യം” എന്ന ഏകീകൃത ആശയത്തിനുള്ളിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന വർഗവ്യത്യാസങ്ങൾ ജനങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയും.

ആറാമതായി, ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിന്റെയും കേരളത്തിലെ സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയും ചരിത്രത്തെ സി.പി.എം. പുതിയ രീതിയിൽ പഠിക്കുകയും ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുകയും വേണം. ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിനെ ഏതെങ്കിലും ഒരു രാഷ്ട്രീയധാരയുടെ സ്വത്തായി കാണാതെ, ജാതിവിവേചനത്തിനെതിരായ സാമൂഹിക വിമോചനത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ പ്രധാന വ്യക്തിത്വമായി അവതരിപ്പിക്കണം. അതോടൊപ്പം ഗുരുവിന്റെ ആശയങ്ങളും പിന്നീട് രൂപപ്പെട്ട സംഘടനാപരമായ സമുദായിക രാഷ്ട്രീയവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസവും ചരിത്രപരമായി വിശദീകരിക്കണം. ഇതിലൂടെ ഈഴവ സമൂഹത്തിന്റെ ആത്മാഭിമാനത്തെ ബഹുമാനിച്ചുകൊണ്ട് അതിനെ വിശാലമായ സാമൂഹിക സമത്വത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയും.

ഏഴാമതായി, നായർ സമൂഹത്തോടും സമാനമായ സമീപനം സ്വീകരിക്കണം. നായർ സമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങളെയും സംഘടനാപരമായ പാരമ്പര്യത്തെയും ബഹുമാനിച്ചുകൊണ്ട്, ഇന്നത്തെ നായർ സമൂഹത്തിനകത്തെ വർഗവൈവിധ്യത്തെ തിരിച്ചറിയണം. നായർ സമൂഹത്തെ രാഷ്ട്രീയമായി ഒരൊറ്റ വിഭാഗമായി കാണുകയോ അതിനെ ഏതെങ്കിലും ഒരു രാഷ്ട്രീയധ്രുവവുമായി സ്വാഭാവികമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്. സമുദായത്തോടുള്ള ബഹുമാനവും വർഗവിശകലനവും ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുക എന്നതാണ് ശരിയായ സമീപനം.

എട്ടാമതായി, “ഹിന്ദു ഐക്യം” എന്ന ആശയത്തെ വെറും മുദ്രാവാക്യപരമായി എതിർക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കി അതിന്റെ സാമൂഹിക ഉള്ളടക്കം ശാസ്ത്രീയമായി ചർച്ച ചെയ്യണം. നായരും ഈഴവനും മറ്റ് ഹിന്ദു വിഭാഗങ്ങളും തമ്മിൽ മതപരമായ പൊതുസ്വത്വം ഉണ്ടായിരിക്കാം; എന്നാൽ അതിനൊപ്പം തന്നെ അവരുടെ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരുപോലെയല്ല. ഈ വസ്തുത ജനങ്ങളുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങളിലൂടെ വ്യക്തമാക്കണം. ഒരു തൊഴിലാളിയുടെ പ്രശ്നം അവന്റെ മതം മാറിയാൽ ഇല്ലാതാകുന്നില്ല; ഒരു കർഷകന്റെ കടബാധ്യത ജാതി മാറിയാൽ അവസാനിക്കുന്നില്ല; തൊഴിലില്ലായ്മയ്ക്ക് മതപരമായ പരിഹാരം ലഭിക്കുന്നില്ല; വിദ്യാഭ്യാസവും ആരോഗ്യവും ഭവനവും തൊഴിലും പോലുള്ള അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത മത-ജാതി സമൂഹങ്ങളിലെ സാധാരണ ജനങ്ങളെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. മതപരമായ പൊതുസ്വത്വത്തിനപ്പുറം നിലനിൽക്കുന്ന ഭൗതിക പൊതുതാൽപര്യങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരിക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം.

ഒമ്പതാമതായി, പാർട്ടി സംഘടനയുടെ സാമൂഹിക പ്രതിനിധിത്വം ഗൗരവമായി പരിശോധിക്കണം. വിവിധ ജാതി, വർഗ, തൊഴിൽ, തലമുറ വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കഴിവുള്ള പ്രവർത്തകർക്ക് സംഘടനയുടെ എല്ലാ തലങ്ങളിലും വളരാനുള്ള അവസരം ഉണ്ടോ എന്നത് അളക്കണം. സമുദായിക സ്വാധീനമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ പാർട്ടിയുടെ പ്രാദേശിക നേതൃത്വം ജനങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക ഘടനയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നും പരിശോധിക്കണം. ഇത് ഒരു ജാതി ക്വോട്ടാ സംവിധാനമായി ചുരുക്കേണ്ടതില്ല; മറിച്ച് സംഘടനയുടെ സാമൂഹിക തുറന്നുപ്രവർത്തനവും കഴിവ് തിരിച്ചറിയാനുള്ള ശേഷിയും വർധിപ്പിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.

പത്താമതായി, കഴിവുള്ളതും ജനങ്ങളുമായി സ്വാഭാവികമായി ബന്ധപ്പെടാൻ കഴിയുന്നതുമായ പുതിയ തലമുറയെ സംഘടനയുടെ എല്ലാ തലങ്ങളിലും മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുവരണം. ജാതി സംഘടനകൾക്ക് സാമൂഹിക ബന്ധത്തിന്റെ വലിയ ശൃംഖലകളുണ്ടെങ്കിൽ, സി.പി.എം.ക്ക് അതിനെ നേരിടാനുള്ള ഏറ്റവും വലിയ വിഭവം ജനങ്ങളുമായി വിശ്വാസബന്ധം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയുന്ന പ്രവർത്തകരാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് യുവാക്കൾ, സ്ത്രീകൾ, പ്രൊഫഷണലുകൾ, ഡിജിറ്റൽ മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവർ, ചെറുകിട സംരംഭകർ, ഗിഗ് തൊഴിലാളികൾ, പ്രവാസി കുടുംബങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങൾ എന്നിവരിൽ നിന്ന് പുതിയ നേതൃത്വത്തെ വളർത്തണം.

പതിനൊന്നാമതായി, സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളെ വെറും പ്രചാരണോപാധിയായി കാണാതെ വർഗബോധ നിർമ്മാണത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസമാധ്യമമാക്കണം. ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ആഖ്യാനങ്ങൾ പലപ്പോഴും ലളിതമായ കഥകളിലൂടെയാണ് പ്രചരിക്കുന്നത്. അതിന് മറുപടിയായി സി.പി.എം. സങ്കീർണ്ണമായ മാർക്സിയൻ ആശയങ്ങളെ ജനങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലാകുന്ന ജീവിതാനുഭവങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചുള്ള ചെറുവീഡിയോകൾ, ഡോക്യുമെന്ററികൾ, പോഡ്കാസ്റ്റുകൾ, ഇൻഫോഗ്രാഫിക്സ്, പ്രാദേശിക ഭാഷാ ഉള്ളടക്കം, യുവജന സംവാദങ്ങൾ എന്നിവ വികസിപ്പിക്കണം. വിവരത്തിന് മറുപടി വിവരം മാത്രമല്ല; ജനങ്ങളുടെ ജീവിതാനുഭവത്തെ വിശദീകരിക്കുന്ന ഒരു ബദൽ ആഖ്യാനമാണ്.

പന്ത്രണ്ടാമതായി, ഓരോ സമുദായത്തോടും സംവാദത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയമാണ് സ്വീകരിക്കേണ്ടത്. ജാതി സംഘടനകളുമായി അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ടെങ്കിൽ പോലും അവരുമായി തുറന്ന സംവാദം നടത്തണം. വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, കൃഷി, ചെറുകിട വ്യവസായം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, യുവജന തൊഴിൽ, സ്ത്രീകളുടെ അവസരങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ പൊതുസംവാദങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കാം. സമുദായ സംഘടനകളെ അപമാനിക്കുന്ന ഭാഷ ഒഴിവാക്കി, അവർ ഉയർത്തുന്ന പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഏതാണ് പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ പ്രശ്നം, ഏതാണ് പ്രത്യേക സമുദായ ആവശ്യം, ഏതാണ് സമുദായത്തിനകത്തെ ഒരു പ്രത്യേക വർഗവിഭാഗത്തിന്റെ താൽപര്യം എന്നത് ജനാധിപത്യപരമായി ചർച്ച ചെയ്യണം.

പതിമൂന്നാമതായി, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് മാത്രം സമുദായങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്ന രീതിക്ക് പകരം സ്ഥിരമായ സാമൂഹിക ഇടപെടൽ ആവശ്യമാണ്. ഒരു സമുദായത്തിലെ വിവാഹം, ഉത്സവം, ചടങ്ങ് എന്നിവയിൽ സാന്നിധ്യമുണ്ടാകുന്നതിനെക്കാൾ പ്രധാനമാണ് അവരുടെ വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, കൃഷി, ചെറുകിട വ്യാപാരം, യുവജന തൊഴിൽ, സാമൂഹിക സുരക്ഷ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളിൽ വർഷം മുഴുവൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്ത് വോട്ട് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയത്തിനുപകരം ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ പങ്കാളിയാകുന്ന രാഷ്ട്രീയമാണ് ദീർഘകാല വർഗബന്ധം സൃഷ്ടിക്കുക.

പതിനാലാമതായി, “വോട്ട് ബാങ്ക് രാഷ്ട്രീയം” എന്ന സമീപനം സംഘടനയുടെ ആന്തരിക വിശകലനത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കണം. “ഈഴവ വോട്ട് എവിടെയാണ്?”, “നായർ വോട്ട് എവിടെയാണ്?” എന്ന ചോദ്യങ്ങൾ മാത്രം ചോദിക്കുന്നതിനുപകരം “ഈഴവ തൊഴിലാളിയുടെ സാമ്പത്തിക താൽപര്യം എന്താണ്?”, “നായർ ചെറുകിട കർഷകന്റെ പ്രശ്നം എന്താണ്?”, “സമുദായങ്ങളിലെ തൊഴിൽരഹിത യുവാക്കളുടെ പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?” എന്ന ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കണം. വോട്ടിനെ പിന്തുടരുന്ന രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് ഭൗതിക താൽപര്യങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയമായി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് മാറുകയാണ് ഇവിടെ ആവശ്യമായത്.

പതിനഞ്ചാമതായി, ഈ പ്രവർത്തനങ്ങളെല്ലാം അളക്കാവുന്ന സൂചകങ്ങളിലൂടെ നിരീക്ഷിക്കണം. ഓരോ ലോക്കൽ കമ്മിറ്റിയും വർഷംതോറും എത്ര പുതിയ യുവാക്കളുമായി സ്ഥിരബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു, എത്ര തൊഴിലാളികളെ സംഘടനയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു, എത്ര സ്ത്രീകൾക്ക് സംഘടനയിൽ ഉത്തരവാദിത്വം ലഭിച്ചു, എത്ര പ്രാദേശിക സാമൂഹിക പഠനങ്ങൾ നടത്തി, എത്ര തൊഴിൽ-വിദ്യാഭ്യാസ-സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഇടപെട്ടു, എത്ര പുതിയ സാമൂഹിക സ്ഥാപനങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തി, എത്ര കുടുംബങ്ങളുമായി സ്ഥിരബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു തുടങ്ങിയ സൂചകങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തണം. ഇതിലൂടെ “തിരുത്തൽ നടപ്പാക്കിയോ?” എന്ന ചോദ്യം പ്രസ്താവനകളിലൂടെ അല്ല, പ്രവർത്തനഫലങ്ങളിലൂടെ പരിശോധിക്കാൻ കഴിയും.

ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സി.പി.എം.യുടെ സംഘടനാപരമായ സമീപനത്തിന്റെ ഒരു പുതിയ കേന്ദ്രസൂത്രം രൂപപ്പെടുത്താം: “സമുദായത്തെ തകർക്കുക” എന്നതല്ല ലക്ഷ്യം; സമുദായത്തിനകത്തെ മനുഷ്യരെ ഭൗതിക താൽപര്യങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുക എന്നതാണ്. നായർ തൊഴിലാളിക്കും ഈഴവ തൊഴിലാളിക്കും മുസ്ലിം തൊഴിലാളിക്കും ക്രിസ്ത്യൻ തൊഴിലാളിക്കും ദളിത് തൊഴിലാളിക്കും പൊതുവായ തൊഴിൽപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ അവരെ ആ പൊതുതാൽപര്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒന്നിപ്പിക്കണം. അതുപോലെ വിവിധ സമുദായങ്ങളിലെ ചെറുകിട കർഷകർക്ക് പൊതുവായ കാർഷികപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ അവരെ അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സംഘടിപ്പിക്കണം. യുവാക്കളുടെ തൊഴിലില്ലായ്മ, വിദ്യാർത്ഥികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസച്ചെലവ്, കുടുംബങ്ങളുടെ ആരോഗ്യച്ചെലവ്, ഭവനപ്രശ്നം, വിലക്കയറ്റം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ജാതി–മത അതിരുകൾ കടന്നുപോകുന്ന പുതിയ വർഗഐക്യത്തിന്റെ വിഷയങ്ങളാക്കി മാറ്റണം.

അവസാനമായി, ഈ മുഴുവൻ സമീപനത്തെ ഒരു രാഷ്ട്രീയസൂത്രത്തിൽ ചുരുക്കാം: ജാതിസ്വത്വത്തെ നിഷേധിക്കരുത് — അതിന്റെ ചരിത്രവും സാമൂഹിക കാരണങ്ങളും മനസ്സിലാക്കുക; സമുദായത്തെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അന്തിമ അടിസ്ഥാനമാക്കരുത് — അതിനുള്ളിലെ വർഗവ്യത്യാസങ്ങളെ കണ്ടെത്തുക; മതവിശ്വാസത്തെ അപമാനിക്കരുത് — മതസ്വത്വത്തിനപ്പുറമുള്ള പൊതുവായ ഭൗതിക താൽപര്യങ്ങളെ ദൃശ്യമാക്കുക; ഹിന്ദു ഐക്യത്തെ വെറും മുദ്രാവാക്യമായി എതിർക്കരുത് — അതിനുള്ളിലെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ ജനാധിപത്യപരമായി വിശദീകരിക്കുക; പഴയ വർഗസഖ്യത്തിന്റെ ഓർമ്മയിൽ മാത്രം ആശ്രയിക്കരുത് — പുതിയ തൊഴിൽലോകത്തിലും പുതിയ മധ്യവർഗ സമൂഹത്തിലും പുതിയ വർഗസഖ്യം നിർമ്മിക്കുക.

കേരളത്തിലെ ഭാവി വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പുനർനിർമാണം അതുകൊണ്ട് ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രത്തിന്റെ പ്രശ്നമല്ല; അത് സാമൂഹിക ബോധത്തിന്റെ പുനർനിർമാണത്തിന്റെ പദ്ധതിയാണ്. ജാതിയിൽ നിന്ന് വർഗത്തിലേക്കുള്ള ചരിത്രപരമായ രാഷ്ട്രീയപരിവർത്തനം ഒരിക്കൽ കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വലിയ നേട്ടമായിരുന്നുവെങ്കിൽ, ഇന്ന് ആ വർഗബോധത്തെ പുതിയ സാമൂഹിക സാഹചര്യത്തിൽ വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതിന് ആവശ്യമായത് ജാതിയെ മറക്കുകയല്ല, ജാതിയെ ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കുകയാണ്; സമുദായത്തെ എതിർക്കുകയല്ല, സമുദായത്തിനകത്തെ വർഗഘടനയെ തുറന്നുകാട്ടുകയാണ്; മതത്തെ നിഷേധിക്കുകയല്ല, മതസ്വത്വത്തിനപ്പുറം ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തെ നിർണ്ണയിക്കുന്ന ഭൗതിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്രമാക്കുകയാണ്. ജാതിസ്വത്വത്തിൽ നിന്ന് വർഗബോധത്തിലേക്ക്, സമുദായിക താൽപര്യത്തിൽ നിന്ന് പൊതുവായ ഭൗതിക താൽപര്യത്തിലേക്ക്, വോട്ട് ബാങ്കിൽ നിന്ന് സജീവമായ സാമൂഹിക വർഗസഖ്യത്തിലേക്ക് — ഈ പരിവർത്തനമാണ് കേരളത്തിലെ വർഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പുനരുജ്ജീവനത്തിനുള്ള ദീർഘകാല ദിശ.