ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെ ജനബന്ധം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്ത് മാത്രം പരിശോധിക്കപ്പെടുന്ന ഒന്നല്ല. തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾക്കിടയിലെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലാണ് യഥാർത്ഥ ജനബന്ധം രൂപപ്പെടുന്നത്. ഒരു സാധാരണ പൗരൻ പാർട്ടി പ്രവർത്തകനെ സമീപിക്കുമ്പോൾ അയാൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന പ്രതികരണം, ഒരു പരാതി ഉന്നയിക്കുമ്പോൾ അത് കേൾക്കുന്ന രീതി, സഹായം ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ കാണിക്കുന്ന സമീപനം, ഫോൺ ചെയ്തപ്പോൾ ഫോൺ എടുക്കുന്നുണ്ടോ, എടുക്കാൻ കഴിയാത്തപ്പോൾ തിരിച്ചുവിളിക്കുന്നുണ്ടോ, ഒരു കാര്യം പറഞ്ഞാൽ അത് പിന്തുടരുന്നുണ്ടോ തുടങ്ങിയ ചെറിയ കാര്യങ്ങളാണ് പലപ്പോഴും ആ വ്യക്തിക്ക് പാർട്ടിയെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണ രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സംഘടനാ തിരുത്തലിൽ വലിയ രാഷ്ട്രീയവും സംഘടനാപരവുമായ വിഷയങ്ങൾക്കൊപ്പം പ്രവർത്തകരുടെ ദൈനംദിന പെരുമാറ്റവും ആശയവിനിമയ രീതിയും ഗൗരവമായി പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ഫോൺ എടുക്കുക, എടുക്കാൻ കഴിയാത്തപ്പോൾ തിരിച്ചുവിളിക്കുക എന്നത് വളരെ ചെറിയ ഒരു കാര്യമായി തോന്നാം. എന്നാൽ അതിന് പിന്നിൽ വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയവും സംഘടനാപരവുമായ സന്ദേശമുണ്ട്. “നിങ്ങളുടെ ഫോൺ എനിക്ക് പ്രധാനമാണ്”, “നിങ്ങളുടെ കാര്യം കേൾക്കാൻ ഞാൻ തയ്യാറാണ്”, “ഇപ്പോൾ എനിക്ക് കഴിയുന്നില്ലെങ്കിലും പിന്നീട് നിങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടും” എന്ന സന്ദേശമാണ് ഒരു തിരിച്ചുവിളിയിലൂടെ നൽകുന്നത്. അതിന് വിപരീതമായി തുടർച്ചയായി ഫോൺ എടുക്കാതിരിക്കുകയും തിരിച്ചുവിളിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഉദ്ദേശപൂർവമല്ലെങ്കിലും “നിങ്ങളുടെ ആവശ്യം എനിക്ക് പ്രധാനമല്ല” എന്ന ധാരണ സൃഷ്ടിച്ചേക്കാം. ഒരു വ്യക്തിയുടെ ഇത്തരം അനുഭവം കുടുംബത്തിലേക്കും സുഹൃത്തുക്കളിലേക്കും അയൽവാസികളിലേക്കും സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിക്കാം. അതിനാൽ ഒരു ചെറിയ വ്യക്തിപരമായ പെരുമാറ്റം പോലും വലിയ ജനബന്ധ പ്രശ്നമായി മാറാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.
എന്നാൽ എല്ലാ ഫോൺ വിളിയും ഉടൻ എടുക്കുക എന്നത് എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രായോഗികമല്ല എന്ന യാഥാർഥ്യവും അംഗീകരിക്കണം. യോഗത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോഴും വാഹനമോടിക്കുമ്പോഴും മറ്റൊരു അടിയന്തര ജോലിയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോഴും ഫോൺ എടുക്കാൻ കഴിയാതിരിക്കാം. അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളെ സംഘടനാപരമായ വീഴ്ചയായി കാണേണ്ടതില്ല. എന്നാൽ പിന്നീട് മിസ്ഡ് കോൾ പരിശോധിക്കുകയും സാധ്യമാകുന്ന ഏറ്റവും അടുത്ത സമയത്ത് തിരിച്ചുവിളിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്ന ശീലം ഓരോ പ്രവർത്തകനും വളർത്തിയെടുക്കണം. ഉടൻ സംസാരിക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ “ഇപ്പോൾ സംസാരിക്കാൻ കഴിയില്ല, പിന്നീട് വിളിക്കാം” എന്ന ചെറിയ സന്ദേശം നൽകുന്നതുപോലും ഒരു നല്ല ആശയവിനിമയ രീതിയാണ്. അതുകൊണ്ട് പ്രധാനപ്പെട്ട തത്വം എല്ലാ വിളിയും ഉടൻ എടുക്കുക എന്നതല്ല, മറിച്ച് ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ വിളികളോടും ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ പ്രതികരിക്കുക എന്നതാണ്.
ഇതിലൂടെ ഒരു പ്രധാന സംഘടനാ മൂല്യം വളർത്തിയെടുക്കാൻ കഴിയും. അത് പ്രതികരണശേഷിയാണ്. ജനങ്ങളുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയ്ക്ക് പ്രതികരണശേഷി അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. ഒരു പരാതി ലഭിച്ചാൽ അത് ആരുടെ ഉത്തരവാദിത്തമാണെന്ന് കണ്ടെത്തുകയും ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തിയിലേക്കോ ഘടകത്തിലേക്കോ കൈമാറുകയും തുടർന്ന് എന്ത് നടപടി സ്വീകരിച്ചുവെന്ന് അന്വേഷിക്കുകയും കഴിയുന്നത്ര വേഗത്തിൽ പരാതിക്കാരന് മറുപടി നൽകുകയും ചെയ്യുന്നത് പ്രവർത്തകന്റെ സംഘടനാപരമായ ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ ഭാഗമാകണം. “അത് എന്റെ വകുപ്പല്ല”, “അത് മറ്റൊരാളുടെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്” എന്നുപറഞ്ഞ് പ്രശ്നത്തിൽനിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറുന്നതിനുപകരം, കുറഞ്ഞത് ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തിയിലേക്ക് പരാതിക്കാരനെ എത്തിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തമെങ്കിലും ഏറ്റെടുക്കേണ്ടതാണ്.
ഇന്നത്തെ കാലത്ത് ഒരു പാർട്ടി പ്രവർത്തകന്റെ മൊബൈൽ ഫോൺ ഒരു വ്യക്തിപരമായ ഉപകരണം മാത്രമല്ല; ജനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നതിനുള്ള പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു സംഘടനാ ഉപാധി കൂടിയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഞ്ച്, ലോക്കൽ കമ്മിറ്റി, ഏരിയ കമ്മിറ്റി തുടങ്ങിയ വിവിധ തലങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവർക്കും ജനപ്രതിനിധികൾക്കും ലഭിക്കുന്ന ഫോൺ വിളികളിൽ പലതും വ്യക്തിപരമായ ആവശ്യങ്ങളുമായി മാത്രമല്ല, സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയായിരിക്കും. റേഷൻ ലഭിക്കാത്തത്, പെൻഷൻ സംബന്ധമായ പ്രശ്നം, ആശുപത്രിയിൽ ലഭിക്കേണ്ട സേവനം, സർക്കാർ ഓഫീസിലെ തടസ്സം, റോഡ്, കുടിവെള്ളം, വൈദ്യുതി, തൊഴിൽ, വിദ്യാഭ്യാസം, ഭൂമി തുടങ്ങിയ നിരവധി വിഷയങ്ങളിൽ സാധാരണ ജനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരെ സമീപിക്കാറുണ്ട്. ഓരോ പ്രശ്നവും പരിഹരിക്കാൻ പാർട്ടി പ്രവർത്തകനു കഴിയണമെന്നില്ല. എന്നാൽ പ്രശ്നം കേൾക്കാനും ശരിയായ സ്ഥാപനത്തിലേക്ക് വഴികാട്ടാനും ബന്ധപ്പെട്ട ജനപ്രതിനിധിയെയോ ഉദ്യോഗസ്ഥനെയോ സമീപിക്കാൻ സഹായിക്കാനും കഴിയും.
ഇവിടെ പ്രശ്നപരിഹാരത്തേക്കാൾ പലപ്പോഴും പ്രധാനമാകുന്നത് പ്രശ്നം കേൾക്കാനുള്ള സന്നദ്ധതയാണ്. ഒരാളുടെ പ്രശ്നം ഉടൻ പരിഹരിക്കാൻ കഴിയാത്തപ്പോഴും അയാളെ ശ്രദ്ധാപൂർവം കേൾക്കുകയും എന്താണ് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നതെന്ന് വ്യക്തമാക്കുകയും ചെയ്താൽ ഒരു നല്ല ബന്ധം നിലനിർത്താൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ പരിഹരിക്കാനാവാത്ത കാര്യം പരിഹരിക്കാമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നത് വിശ്വാസ്യതയെ ദുർബലപ്പെടുത്തും. അതിനാൽ പാർട്ടി പ്രവർത്തകർക്ക് സത്യസന്ധമായ ആശയവിനിമയവും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള വാഗ്ദാന സംസ്കാരവും ആവശ്യമാണ്. “ഞാൻ അന്വേഷിക്കാം”, “ഞാൻ ബന്ധപ്പെട്ടവരോട് സംസാരിക്കാം”, “ഞാൻ പിന്നീട് അറിയിക്കാം” എന്ന് പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ സാധ്യമാകുന്നിടത്തോളം പാലിക്കുകയും കഴിയാത്ത കാര്യം വ്യക്തമായി അറിയിക്കുകയും ചെയ്യണം.
സംഘടനാ തിരുത്തലിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന മേഖല കേൾക്കുന്ന സംസ്കാരം വളർത്തുക എന്നതാണ്. രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ നിരന്തരം സംസാരിക്കുന്നവൻ മാത്രമാകരുത്; ജനങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങൾ കേൾക്കുന്നവനുമാകണം. പാർട്ടിയെ വിമർശിക്കുന്ന ഒരാളുടെ അഭിപ്രായം കേൾക്കുന്നതുകൊണ്ട് പാർട്ടി നിലപാട് ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതില്ല. മറിച്ച് വിമർശനങ്ങളിൽ യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ ഏതെങ്കിലും ഭാഗമുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കാനുള്ള അവസരമാണ് അതിലൂടെ ലഭിക്കുന്നത്. “ജനങ്ങൾക്ക് പാർട്ടിയെ മനസ്സിലാകുന്നില്ല” എന്ന ഏകപക്ഷീയമായ വിശദീകരണത്തിനു പകരം “ജനങ്ങൾക്ക് എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ തോന്നുന്നത്?” എന്ന ചോദ്യം ചോദിക്കാനുള്ള രാഷ്ട്രീയ മനോഭാവമാണ് വളർത്തേണ്ടത്. അതിന് ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ ജനങ്ങളുമായി സംസാരിക്കുകയും അവരുടെ അനുഭവങ്ങളും പരാതികളും പ്രതീക്ഷകളും വിമർശനങ്ങളും കേൾക്കുകയും വേണം.
ഇതോടൊപ്പം പാർട്ടി പ്രവർത്തകരിൽ വളരാൻ സാധ്യതയുള്ള അധികാരബോധവും അകൽച്ചയും സംഘടനാ തിരുത്തലിന്റെ ഭാഗമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. പാർട്ടിയിൽ ഒരു സ്ഥാനമുണ്ടെന്നതോ ജനപ്രതിനിധിയാണെന്നതോ ഭരണപരമായ സ്വാധീനമുണ്ടെന്നതോ ജനങ്ങളേക്കാൾ ഉയർന്ന സ്ഥാനത്താണെന്ന ബോധത്തിന് കാരണമാകരുത്. ഒരു സാധാരണ വ്യക്തി ഫോൺ ചെയ്യുമ്പോൾ “ഇയാൾ ആരാണ്?” എന്നതിനേക്കാൾ “ഇയാൾ എന്തിനാണ് വിളിക്കുന്നത്?” എന്ന ചിന്തയാണ് ആദ്യം വരേണ്ടത്. അയാൾ പാർട്ടി അംഗമാണോ അനുഭാവിയാണോ വിമർശകനാണോ എന്നതിനു മുമ്പ് അയാൾ ഒരു പൗരനാണെന്ന ബോധം പ്രധാനമാണ്. ജനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകന്റെ അടിസ്ഥാന സ്വഭാവം അധികാരപ്രകടനമല്ല, ജനങ്ങളോടുള്ള സമീപനവും ഉത്തരവാദിത്തബോധവുമാകണം.
ഈ സംസ്കാരം നേതാക്കളിൽനിന്നുതന്നെ ആരംഭിക്കേണ്ടതുണ്ട്. താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകരോട് ജനങ്ങളുടെ ഫോൺ എടുക്കണമെന്നും പരാതികൾ കേൾക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെടുമ്പോൾ അതേ മാതൃക പാർട്ടിയുടെ വിവിധ തലങ്ങളിലുള്ള നേതൃത്വത്തിലും ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഒരു പ്രവർത്തകൻ നിരന്തരം നേതാക്കളെ സമീപിച്ചിട്ടും പ്രതികരണം ലഭിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവർത്തകരോട് ജനങ്ങളോട് പ്രതികരിക്കണമെന്ന് പറയുന്നത് സംഘടനാപരമായി ഫലപ്രദമാകില്ല. അതുകൊണ്ട് പ്രതികരണശേഷിയുള്ള സംഘടനാ സംസ്കാരം മുകളിൽനിന്ന് താഴേക്ക് രൂപപ്പെടണം. നേതാക്കൾ പ്രവർത്തകരെ കേൾക്കുകയും പ്രവർത്തകർ ജനങ്ങളെ കേൾക്കുകയും ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ സംഘടനാ ഘടകങ്ങളിലൂടെ മുകളിലേക്ക് എത്തിക്കുകയും മുകളിൽനിന്നുള്ള തീരുമാനങ്ങളും നിർദേശങ്ങളും വ്യക്തമായി താഴേക്ക് എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു സജീവ ആശയവിനിമയ ശൃംഖല സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ വളർത്തേണ്ടതുണ്ട്.
ജനബന്ധത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം സംഘടനാ അവലോകനത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കുന്നതും പ്രയോജനകരമാണ്. പാർട്ടി പ്രവർത്തകരെ എത്ര പേർ സമീപിക്കുന്നു, സമീപിച്ചാൽ പ്രതികരണം ലഭിക്കുന്നുണ്ടോ, പരാതികൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നുണ്ടോ, അവയ്ക്ക് തുടർനടപടി ഉണ്ടാകുന്നുണ്ടോ, പ്രവർത്തകർ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളുമായി നിരന്തരം ബന്ധപ്പെടുന്നുണ്ടോ, പാർട്ടിയെ വിമർശിക്കുന്നവരോടുപോലും സംസാരിക്കുന്നുണ്ടോ, യുവാക്കളുമായും സ്ത്രീകളുമായും തൊഴിലാളികളുമായും പുതിയ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളുമായും ബന്ധം നിലനിർത്തുന്നുണ്ടോ തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾ സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം പരിശോധിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി പരിഗണിക്കാവുന്നതാണ്. ഇത് പ്രവർത്തകരെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന ഒരു യാന്ത്രിക സംവിധാനമാകരുത്. മറിച്ച് ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള സ്വയംവിമർശനത്തിന്റെയും സംഘടനാപരമായ പഠനത്തിന്റെയും ഭാഗമായിരിക്കണം.
ഒരു ഫോൺ തിരിച്ചുവിളിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കപ്പെടില്ല. എന്നാൽ ആയിരക്കണക്കിന് പാർട്ടി പ്രവർത്തകർ നിരന്തരം ജനങ്ങളുടെ ഫോൺ എടുക്കുകയും അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ കേൾക്കുകയും കഴിയുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെടുകയും ബന്ധപ്പെട്ട സംവിധാനങ്ങളിലേക്ക് അവരെ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു സംഘടനാ സംസ്കാരം വളർന്നാൽ അതിന് വലിയ സാമൂഹിക പ്രാധാന്യമുണ്ടാകും. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെ ജനപ്രീതി വലിയ പ്രചാരണ പരിപാടികളിലൂടെയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണങ്ങളിലൂടെയും മാത്രം രൂപപ്പെടുന്നില്ല. ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ ആയിരക്കണക്കിന് ചെറിയ മനുഷ്യബന്ധങ്ങളിലൂടെയാണ് അതിന്റെ അടിത്തറ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. ഒരു ഫോൺ വിളിക്ക് മറുപടി നൽകുന്നതും അതിന്റെ ഭാഗമാണ്.
അതിനാൽ സംഘടനാ തിരുത്തൽ നിർദേശങ്ങളിൽ വളരെ വ്യക്തമായ ഒരു അടിസ്ഥാന തത്വമായി ഇത് ഉൾപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്: ജനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്ന ഓരോ പാർട്ടി പ്രവർത്തകനും പ്രതികരിക്കുന്ന പ്രവർത്തകനായിരിക്കണം. ഫോൺ എടുക്കുക; എടുക്കാൻ കഴിയാത്തപ്പോൾ സാധ്യമാകുന്ന ഏറ്റവും അടുത്ത സമയത്ത് തിരിച്ചുവിളിക്കുക; ആവശ്യമായ സന്ദേശങ്ങൾക്ക് മറുപടി നൽകുക; പരാതികൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക; കഴിയുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെടുക; കഴിയാത്ത കാര്യങ്ങൾ വ്യക്തമായി അറിയിക്കുക; നൽകിയ വാക്കുകൾ പാലിക്കുക. ജനങ്ങളോടുള്ള മാന്യമായ പെരുമാറ്റവും സമയബന്ധിതമായ പ്രതികരണവും പാർട്ടി പ്രവർത്തനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സംഘടനാ മര്യാദകളായി കാണണം.
ഇത് ഒരു ചെറിയ പെരുമാറ്റച്ചട്ടമായി തോന്നിയാലും അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം വളരെ വലുതാണ്. ജനങ്ങളെ സമീപിക്കുന്ന പാർട്ടി മാത്രമല്ല, ജനങ്ങളെ കേൾക്കുന്ന പാർട്ടി, ജനങ്ങളോട് പ്രതികരിക്കുന്ന പാർട്ടി, ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ സംഘടനാ സംവിധാനത്തിലൂടെ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്ന പാർട്ടി എന്ന പ്രവർത്തക സംസ്കാരമാണ് വളർത്തേണ്ടത്. സംഘടനാ തിരുത്തൽ എന്നത് തെറ്റായ തീരുമാനങ്ങൾ തിരുത്തുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ, പ്രവർത്തകരുടെ ദൈനംദിന പെരുമാറ്റത്തിൽനിന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ ജനാധിപത്യ സംഘടനാ സംസ്കാരത്തിന്റെ നിർമ്മാണമായി മാറുമ്പോഴാണ് അതിന് കൂടുതൽ ആഴവും സ്ഥിരതയും ലഭിക്കുക.
ഒരു പാർട്ടി പ്രവർത്തകനെ സമീപിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് തന്റെ ഫോൺ വിളിക്കോ സന്ദേശത്തിനോ യാതൊരു പ്രതികരണവും ലഭിക്കാതിരിക്കുമ്പോൾ, ആദ്യം ഉണ്ടാകുന്നത് ആ പ്രവർത്തകനിൽനിന്ന് താൻ അവഗണിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന തോന്നലായിരിക്കും. എന്നാൽ ആ അനുഭവം അവിടെ അവസാനിക്കണമെന്നില്ല. പ്രത്യേകിച്ച് ഇത്തരം അനുഭവങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുമ്പോൾ, വ്യക്തിയും പാർട്ടിയും തമ്മിലുള്ള മാനസിക ബന്ധത്തിൽ ക്രമേണ അകൽച്ച രൂപപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. “ആ പ്രവർത്തകൻ എന്നെ പരിഗണിക്കുന്നില്ല” എന്ന പ്രാഥമിക ധാരണ പിന്നീട് “പാർട്ടിയിൽ സാധാരണ പ്രവർത്തകരെയും അനുഭാവികളെയും പരിഗണിക്കുന്നില്ല” എന്ന പൊതുവായ ധാരണയായി മാറാം. അതുവഴി ഒരു വ്യക്തിയോടുള്ള അസന്തോഷം ക്രമേണ സംഘടനയോടുള്ള അകൽച്ചയായി പരിണമിക്കാം.
ഇത് പാർട്ടി അംഗങ്ങളുടെയും അനുഭാവികളുടെയും കാര്യത്തിൽ കൂടുതൽ ഗൗരവമുള്ള വിഷയമാണ്. ഒരു പാർട്ടിയുമായി ബന്ധപ്പെടുന്ന വ്യക്തി പാർട്ടിയോട് രാഷ്ട്രീയമായ ഒരു ബന്ധം മാത്രമല്ല, ഒരു മാനസികവും സാമൂഹികവുമായ ബന്ധവും വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടാകും. പാർട്ടി പ്രവർത്തകർ തന്നെ ആ ബന്ധത്തിന്റെ ദൈനംദിന പ്രതിനിധികളാണ്. അതുകൊണ്ട് ഒരു പ്രവർത്തകന്റെ പെരുമാറ്റം പലപ്പോഴും ആ വ്യക്തിയുടെ കണ്ണിൽ പാർട്ടിയുടെ പെരുമാറ്റമായി മാറുന്നു. ഒരു ബ്രാഞ്ച് പ്രവർത്തകൻ ഫോൺ എടുക്കാത്തത് ആ പ്രവർത്തകന്റെ വ്യക്തിപരമായ വീഴ്ച മാത്രമായിരിക്കാം; എന്നാൽ വിളിച്ച വ്യക്തിക്ക് അത് “പാർട്ടി എന്നെ ശ്രദ്ധിക്കുന്നില്ല” എന്ന അനുഭവമായി മാറാം. ഇതാണ് സംഘടനാ തലത്തിൽ ഗൗരവമായി പരിഗണിക്കേണ്ടത്.
പ്രത്യേകിച്ച് ദീർഘകാലമായി പാർട്ടിയുമായി ബന്ധമുള്ളവരുടെ കാര്യത്തിൽ ഈ വിഷയം കൂടുതൽ പ്രധാനമാണ്. ഒരു വ്യക്തി വർഷങ്ങളോളം പാർട്ടിയുമായി സഹകരിച്ചിട്ടും തന്റെ ആവശ്യസമയത്ത് സമീപിച്ച പ്രവർത്തകരിൽനിന്ന് പ്രതികരണം ലഭിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, അയാളുടെ മനസ്സിൽ നിരാശയും അവഗണിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന ബോധവും രൂപപ്പെടാം. അത് ആദ്യം വ്യക്തിപരമായ പരാതി മാത്രമായിരിക്കാം. പിന്നീട് പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനരീതിയെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനമായി മാറാം. അതിനുശേഷം പാർട്ടി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽനിന്ന് ക്രമേണ പിന്മാറാനും സംഘടനാ പരിപാടികളിൽ പങ്കെടുക്കാതിരിക്കാനും പാർട്ടി പ്രവർത്തകരുമായി ബന്ധം കുറയ്ക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്. അങ്ങനെ ഒരു സജീവ അംഗമോ അനുഭാവിയോ ക്രമേണ നിശ്ശബ്ദമായ അകൽച്ചയിലേക്ക് നീങ്ങുന്നത് സംഘടനയ്ക്ക് പലപ്പോഴും ഉടൻ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്ത ഒരു നഷ്ടമാണ്.
ഇവിടെ പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം, എല്ലാ അകൽച്ചയ്ക്കും ഒരേയൊരു കാരണം ഫോൺ പ്രതികരണമില്ലായ്മയാണെന്ന് പറയുന്നതല്ല. രാഷ്ട്രീയ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ, സംഘടനാപരമായ പ്രശ്നങ്ങൾ, വ്യക്തിപരമായ അനുഭവങ്ങൾ, സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങൾ തുടങ്ങി പല കാരണങ്ങളും ഒരാളുടെ പാർട്ടി ബന്ധത്തെ സ്വാധീനിക്കും. എന്നാൽ ഒരു വ്യക്തിക്ക് പാർട്ടിയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെടുന്ന അവസരങ്ങളിൽ ലഭിക്കുന്ന പെരുമാറ്റം ആ ബന്ധത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്താനും ദുർബലപ്പെടുത്താനും കഴിയുന്ന പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലൊന്നാണ്. അതിനാൽ ഇതിനെ ചെറിയൊരു പെരുമാറ്റപ്രശ്നമായി അവഗണിക്കരുത്.
ഇതിന്റെ മറുവശവും വളരെ പ്രധാനമാണ്. ഒരു പ്രവർത്തകൻ ഫോൺ തിരിച്ചുവിളിക്കുകയും ക്ഷമയോടെ കാര്യം കേൾക്കുകയും “ഇപ്പോൾ എനിക്ക് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നത് ഇതാണ്; ഞാൻ ബന്ധപ്പെട്ടവരോട് സംസാരിക്കാം” എന്ന് വ്യക്തമായി പറയുകയും പിന്നീട് അതിന്റെ തുടർനടപടി അറിയിക്കുകയും ചെയ്താൽ, ആ വ്യക്തിക്ക് പാർട്ടിയോടുള്ള വിശ്വാസം വർധിക്കാം. പ്രശ്നം ഉടൻ പരിഹരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും “പാർട്ടി എന്നെ കേൾക്കുന്നു” എന്ന അനുഭവം ലഭിക്കും. അതിനാൽ ജനബന്ധത്തിൽ എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങളും പരിഹരിക്കുന്നതിനെക്കാൾ ആളെ അവഗണിക്കാതിരിക്കുക, കേൾക്കുക, പ്രതികരിക്കുക, കഴിയുന്ന സഹായം ചെയ്യുക എന്നിവയ്ക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.
അതുകൊണ്ട് സംഘടനാ തിരുത്തലിന്റെ ഭാഗമായി പ്രവർത്തകർക്ക് നൽകേണ്ട സന്ദേശം വളരെ വ്യക്തമായിരിക്കണം: ഒരു ഫോൺ വിളി ഒരിക്കലും ഒരു ചെറിയ കാര്യമെന്ന നിലയിൽ കാണരുത്. വിളിക്കുന്ന വ്യക്തിക്ക് അത് അയാളുടെ ജീവിതത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു വിഷയമായിരിക്കാം. ഫോൺ എടുക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ തിരിച്ചുവിളിക്കുക. തിരിച്ചുവിളിക്കാൻ കഴിയാത്ത പക്ഷം സന്ദേശം നൽകുക. പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ കഴിയാത്ത പക്ഷം അത് തുറന്നുപറയുക. എന്നാൽ ഒരാളെയും അവഗണിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന തോന്നലിൽ വിട്ടുകളയരുത്.
കാരണം ഒരു വ്യക്തിയുടെ അനുഭവം വ്യക്തിപരമായതാണെങ്കിലും അതിന്റെ പ്രതിഫലം രാഷ്ട്രീയമായിരിക്കാം. പ്രവർത്തകനിൽനിന്നുള്ള അവഗണന → പ്രവർത്തകനോടുള്ള അകൽച്ച → സംഘടനയോടുള്ള നിരാശ → പാർട്ടിയോടുള്ള അകൽച്ച എന്നൊരു മനഃശാസ്ത്രപരമായ തുടർച്ച ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ രൂപപ്പെടാം. അതുകൊണ്ട് ജനങ്ങളോടുള്ള ഓരോ ഇടപെടലും സംഘടനാ ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്താനുള്ള അവസരമായി കാണുന്ന ഒരു പ്രവർത്തക സംസ്കാരം വളർത്തേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ചെറിയ കാര്യങ്ങളിലെ ഉത്തരവാദിത്തവും മാനുഷികതയും തന്നെയാണ് വലിയ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസത്തിന്റെ അടിത്തറ.
Leave a comment