ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരനെ മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തനാക്കുന്നത് അയാൾ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമാണ് എന്ന വസ്തുത മാത്രമല്ല. ഒരു പാർട്ടി അംഗത്വം ഒരാൾക്ക് ഒരു രാഷ്ട്രീയ തിരിച്ചറിയൽ നൽകും; എന്നാൽ ആ അംഗത്വം അയാളുടെ ജീവിതവീക്ഷണത്തിലും ചിന്തയിലും സ്വഭാവത്തിലും പെരുമാറ്റത്തിലും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളിലും പ്രതിഫലിക്കുമ്പോഴാണ് അതിന് യഥാർത്ഥ അർഥമുണ്ടാകുന്നത്. കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരൻ എന്നത് ഒരു മുദ്രാവാക്യം വിളിക്കുന്ന വ്യക്തിയെയോ പാർട്ടി പരിപാടികളിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന വ്യക്തിയെയോ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നതല്ല. മനുഷ്യനെയും സമൂഹത്തെയും ചരിത്രത്തെയും സാമ്പത്തികബന്ധങ്ങളെയും അധികാരബന്ധങ്ങളെയും ശാസ്ത്രീയമായി മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ആ ബോധത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സ്വന്തം ജീവിതത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന വ്യക്തിയെയാണ് യഥാർത്ഥ അർഥത്തിൽ കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരൻ എന്നു വിളിക്കാനാകുക. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ യഥാർത്ഥ പരീക്ഷണം പാർട്ടി ഓഫീസിലോ പൊതുയോഗത്തിലോ വേദിയിലോ അല്ല; അയാളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലാണ്.
ഒരു സാധാരണ മനുഷ്യന്റെ ചിന്ത പലപ്പോഴും സ്വന്തം ജീവിതം, സ്വന്തം കുടുംബം, സ്വന്തം സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വം, സ്വന്തം സാമൂഹിക സ്ഥാനം, സ്വന്തം ഭാവി എന്നിവയെ കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരിക്കും. അത് മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ സ്വാഭാവികമായ ഒരു പ്രവണതയാണ്. എന്നാൽ കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ ചിന്ത അതിനപ്പുറത്തേക്ക് വികസിക്കേണ്ടതുണ്ട്. “എനിക്ക് എന്ത് ലഭിക്കും?” എന്ന ചോദ്യത്തോടൊപ്പം “സമൂഹത്തിലെ മറ്റുള്ളവർക്ക് എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത്?” എന്ന ചോദ്യവും അയാളുടെ മനസ്സിൽ സജീവമായിരിക്കണം. സ്വന്തം ജീവിതത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങളെ മാത്രം നോക്കാതെ, തന്റെ ജീവിതം നിലനിൽക്കുന്ന സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയെയും അതിലെ അസമത്വങ്ങളെയും ചൂഷണങ്ങളെയും അധികാരബന്ധങ്ങളെയും മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ശ്രമം നടത്തണം. സ്വന്തം കുടുംബത്തിന്റെ സുരക്ഷിതത്വം ആഗ്രഹിക്കുന്നതിൽ തെറ്റില്ല; എന്നാൽ സ്വന്തം കുടുംബത്തിന്റെ ക്ഷേമം മാത്രം ലക്ഷ്യമാക്കി സമൂഹത്തിലെ ബഹുഭൂരിപക്ഷം മനുഷ്യരുടെ ദുരിതങ്ങളെ അവഗണിക്കുന്ന ജീവിതവീക്ഷണം കമ്യൂണിസ്റ്റ് ജീവിതവീക്ഷണമാകില്ല. വ്യക്തിയും സമൂഹവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ സമഗ്രമായി കാണാനുള്ള കഴിവാണ് ഇവിടെ പ്രധാനപ്പെട്ടത്.
ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനമാണ് വർഗബോധം. സമൂഹത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ദാരിദ്ര്യം, സമ്പത്തിന്റെ അസമമായ വിതരണം, തൊഴിലില്ലായ്മ, സാമ്പത്തിക അരക്ഷിതത്വം, തൊഴിൽ ചൂഷണം, സാമൂഹിക അസമത്വം എന്നിവയെ വ്യക്തികളുടെ കഴിവുകളുടെയും പരാജയങ്ങളുടെയും ഭാഗ്യത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഉൽപ്പാദനോപാധികളുടെ ഉടമസ്ഥത, അധ്വാനവും മൂലധനവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം, സാമ്പത്തിക അധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണം, സാമൂഹിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സ്വഭാവം എന്നിവയും അവയുടെ പിന്നിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഈ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ബോധമാണ് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരനെ വ്യത്യസ്തനാക്കേണ്ടത്. അതുകൊണ്ട് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരൻ വ്യക്തികളുടെ സ്വഭാവത്തെ മാത്രം വിലയിരുത്തുന്നവനാകാതെ, വ്യക്തികളുടെ ജീവിതത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളെയും പരിശോധിക്കുന്നവനായിരിക്കണം.
എന്നാൽ വർഗബോധം എന്നത് മറ്റൊരു വർഗത്തിൽപ്പെട്ട ഓരോ വ്യക്തിയോടും വ്യക്തിപരമായ ശത്രുത പുലർത്തുക എന്നതല്ല. വർഗസമരം എന്ന ആശയത്തെ വ്യക്തിവൈരമായി ചുരുക്കുന്നത് മാർക്സിയൻ ചിന്തയുടെ ശാസ്ത്രീയ സ്വഭാവത്തെ തന്നെ ദുർബലപ്പെടുത്തും. ഒരു വ്യക്തിയുടെ സാമൂഹിക സ്ഥാനം, അയാളുടെ വർഗതാൽപര്യം, അയാളുടെ വ്യക്തിപരമായ സ്വഭാവം എന്നിവ തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് മനുഷ്യരെ വ്യക്തികളെന്ന നിലയിലും സാമൂഹിക ശക്തികളുടെ ഭാഗങ്ങളെന്ന നിലയിലും ഒരേസമയം മനസ്സിലാക്കാനുള്ള കഴിവ് കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന് ആവശ്യമാണ്. മനുഷ്യനെ വെറുക്കാതെ ചൂഷണപരമായ സാമൂഹികബന്ധങ്ങളെ എതിർക്കുക എന്നതാണ് കൂടുതൽ പക്വമായ സമീപനം.
ഒരു യഥാർത്ഥ കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന സവിശേഷത ലാളിത്യമായിരിക്കണം. ലാളിത്യം എന്നത് ദാരിദ്ര്യത്തെ മഹത്വവൽക്കരിക്കുകയോ ജീവിതസൗകര്യങ്ങളെ നിരാകരിക്കുകയോ അല്ല. ശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയും സമൂഹത്തിന് നൽകുന്ന സൗകര്യങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ തെറ്റില്ല. എന്നാൽ സമ്പത്ത്, ആഡംബരം, ഉപഭോഗം, പദവി, അധികാരം എന്നിവ വ്യക്തിയുടെ വിജയത്തിന്റെ പ്രധാന അളവുകോലുകളായി മാറാതിരിക്കണം. സമൂഹത്തിലെ അധ്വാനിക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്ന ഒരാൾ സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ അമിതമായ ഉപഭോഗത്തിന്റെയും ആഡംബരത്തിന്റെയും മത്സരത്തിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ അയാളുടെ വാക്കുകളും ജീവിതവും തമ്മിൽ വൈരുദ്ധ്യം രൂപപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ട് കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ ലാളിത്യം ഒരു പ്രകടനമല്ല; ജീവിതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന മൂല്യമായിരിക്കണം. മറ്റുള്ളവരേക്കാൾ ഉയർന്ന ജീവിതനിലവാരം നേടുക എന്നതല്ല, ലഭിക്കുന്ന സൗകര്യങ്ങളെ ഉത്തരവാദിത്വത്തോടെ ഉപയോഗിക്കുകയും വ്യക്തിജീവിതത്തെ സാമൂഹിക ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് കീഴ്പ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്.
അധികാരത്തോടുള്ള സമീപനവും ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ സ്വഭാവത്തെ നിർണയിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകമാണ്. അധികാരം ലഭിക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി പുറത്തുവരുന്നു. അധികാരം ജനങ്ങളുടെ സേവനത്തിനുള്ള ഉത്തരവാദിത്വമായി കാണുന്നവനും അത് വ്യക്തിപരമായ സ്വാധീനത്തിനും സമ്പത്തിനും പ്രത്യേക അവകാശങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിക്കുന്നവനും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന് പദവി ലഭിച്ചാൽ അത് സ്വന്തം ജീവിതത്തിന്റെ ഉയർച്ചയ്ക്കുള്ള പടിയായി കാണുന്നതിനു പകരം ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ മാറ്റം സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള അവസരമായി കാണണം. പദവി നഷ്ടപ്പെട്ടാലും തന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിബദ്ധത നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കണം. അധികാരം കൈവശമുള്ളപ്പോൾ മാത്രം ജനങ്ങളോട് അടുപ്പം പുലർത്തുകയും പദവി നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകുകയും ചെയ്യുന്നത് കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ആത്മാവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല.
ഇതിനോടൊപ്പം വ്യക്തിപരമായ സത്യസന്ധതയ്ക്കും വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. അഴിമതിക്കെതിരെ സംസാരിക്കുന്ന ഒരാൾ സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ അഴിമതിക്ക് വഴിയൊരുക്കുന്നുവെങ്കിൽ, സ്വജനപക്ഷപാതത്തിനെതിരെ പ്രസംഗിക്കുന്ന ഒരാൾ സ്വന്തം ബന്ധുക്കൾക്ക് അന്യായമായ നേട്ടങ്ങൾ നൽകുന്നുവെങ്കിൽ, അധികാരദുരുപയോഗത്തെ വിമർശിക്കുന്ന ഒരാൾ സ്വന്തം പദവി വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, രാഷ്ട്രീയ ആശയവും വ്യക്തിജീവിതവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം തകരുന്നു. കമ്യൂണിസ്റ്റ് ജീവിതത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത വലിയ പ്രസംഗങ്ങളിലല്ല, ചെറിയ ദൈനംദിന തീരുമാനങ്ങളിലാണ് തെളിയുന്നത്. പണം, പദവി, സ്വാധീനം, ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയുടെ കാര്യത്തിൽ സത്യസന്ധത പാലിക്കാനുള്ള കഴിവാണ് ഒരു പ്രവർത്തകന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസ്യതയുടെ അടിസ്ഥാനം.
ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന ഗുണം ശാസ്ത്രീയവും യുക്തിപരവുമായ ചിന്തയാണ്. സമൂഹത്തെ മാറ്റാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരാൾ ആദ്യം സമൂഹത്തെ ശരിയായി മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കണം. അതിന് അന്ധവിശ്വാസങ്ങളെയും മുൻവിധികളെയും വ്യക്തിപരമായ ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങളെയും മറികടക്കേണ്ടിവരും. സ്വന്തം അഭിപ്രായത്തിന് അനുകൂലമായ വിവരങ്ങൾ മാത്രം സ്വീകരിക്കുകയും എതിർവശത്തുള്ള തെളിവുകളെ നിരാകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ശാസ്ത്രീയ ചിന്തയല്ല. പുതിയ തെളിവുകൾ ലഭിക്കുമ്പോൾ സ്വന്തം ധാരണകൾ പുനഃപരിശോധിക്കാനും തെറ്റായ ധാരണകൾ ഉപേക്ഷിക്കാനും തയ്യാറാകണം. ഇന്നലെ ശരിയെന്ന് കരുതിയ ഒരു ആശയം ഇന്ന് പുതിയ അറിവിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ തിരുത്തേണ്ടിവന്നാൽ അതിനെ പരാജയമായി കാണേണ്ടതില്ല. മറിച്ച്, സ്വയം തിരുത്താനുള്ള കഴിവാണ് ശാസ്ത്രീയ ബോധത്തിന്റെ അടയാളം.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ സ്വയംവിമർശനത്തിന് കമ്യൂണിസ്റ്റ് ജീവിതത്തിൽ വളരെ വലിയ സ്ഥാനമുണ്ട്. “എനിക്ക് എവിടെയാണ് തെറ്റുപറ്റിയത്?”, “എന്റെ ചിന്തയിൽ എന്താണ് തെറ്റായത്?”, “എന്റെ പെരുമാറ്റത്തിൽ എന്താണ് തിരുത്തേണ്ടത്?”, “ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഞാൻ എന്താണ് പഠിക്കേണ്ടത്?” എന്നിങ്ങനെ സ്വയം ചോദിക്കാൻ കഴിയണം. മറ്റുള്ളവരുടെ തെറ്റുകൾ കണ്ടെത്തുക എളുപ്പമാണ്; സ്വന്തം തെറ്റുകൾ തിരിച്ചറിയുക അതിനേക്കാൾ പ്രയാസമാണ്. എന്നാൽ സ്വന്തം തെറ്റുകളെ നേരിടാനുള്ള ധൈര്യമില്ലാത്ത രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകന് ദീർഘകാലത്ത് സ്വയം മെച്ചപ്പെടുത്താനും സംഘടനയെ മെച്ചപ്പെടുത്താനും കഴിയില്ല. വിമർശനവും ആത്മവിമർശനവും ശിക്ഷാ നടപടികളായി മാത്രം കാണാതെ രാഷ്ട്രീയ-വൈചാരിക വളർച്ചയുടെ ഉപകരണങ്ങളായി കാണേണ്ടതുണ്ട്.
ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധമാണ് മറ്റൊരു നിർണായക ഘടകം. കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരൻ ജനങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്ത് മാത്രം സമീപിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനാകരുത്. ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് പഠിക്കുകയും അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുകയും അവരുടെ കൂടെ ജീവിക്കുകയും അവരുടെ അനുഭവങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയ പഠനത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കുകയും വേണം. തൊഴിലാളിയുടെ തൊഴിൽസ്ഥലത്തെ പ്രശ്നം, കർഷകന്റെ ഉൽപ്പാദനപ്രശ്നം, സാധാരണ കുടുംബത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസവും ആരോഗ്യവും സംബന്ധിച്ച ആശങ്കകൾ, യുവാക്കളുടെ തൊഴിൽപ്രശ്നങ്ങൾ, സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ജനജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്. ജനങ്ങളോട് സംസാരിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെ ജനങ്ങളെ കേൾക്കാനും കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന് കഴിയണം. ജനങ്ങളെ പഠിപ്പിക്കുക മാത്രമല്ല, ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠിക്കുക എന്ന സമീപനം രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാകണം.
കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ സാമൂഹികബോധം ജാതി, മതം, പ്രദേശം, ഭാഷ, കുടുംബബന്ധം തുടങ്ങിയ പരിമിതികളെ മറികടക്കേണ്ടതുണ്ട്. സ്വന്തം ജാതിയുടെയും മതത്തിന്റെയും സമുദായത്തിന്റെയും താൽപര്യത്തെ മാത്രം മുൻനിർത്തി സമൂഹത്തെ കാണുന്നത് വർഗസമത്വത്തിന്റെ വിശാലമായ കാഴ്ചപ്പാടിനെ പരിമിതപ്പെടുത്തും. മനുഷ്യനെ ആദ്യം മനുഷ്യനായി കാണുകയും, സാമൂഹിക അസമത്വങ്ങളുടെ ചരിത്രപരമായ കാരണങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. അതുപോലെ സ്ത്രീകളെ തുല്യ വ്യക്തികളായി കാണുകയും കുടുംബത്തിലും സംഘടനയിലും പൊതുജീവിതത്തിലും സ്ത്രീസമത്വം പ്രാവർത്തികമാക്കുകയും വേണം. സമത്വത്തെക്കുറിച്ച് പ്രസംഗിക്കുന്നതിനെക്കാൾ സ്വന്തം പെരുമാറ്റത്തിൽ സമത്വം നടപ്പാക്കുന്നതാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്.
അറിവിനോടുള്ള നിരന്തരമായ താൽപര്യവും ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ അടിസ്ഥാന ഗുണമായിരിക്കണം. മാർക്സിസം ഒരു അടഞ്ഞ അറിവിന്റെ പെട്ടിയല്ല; സമൂഹത്തെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ശാസ്ത്രീയ രീതിയായി അതിനെ കാണുന്നുവെങ്കിൽ പുതിയ ശാസ്ത്രീയ അറിവുകളെയും സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങളെയും സാങ്കേതികവിദ്യകളെയും സാമ്പത്തിക പരിവർത്തനങ്ങളെയും നിരന്തരം പഠിക്കേണ്ടിവരും. രാഷ്ട്രീയം മാത്രം പഠിച്ചാൽ മതിയാകില്ല. ശാസ്ത്രം, ചരിത്രം, സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം, തത്ത്വചിന്ത, സാമൂഹികശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, പരിസ്ഥിതി, മനഃശാസ്ത്രം, സാഹിത്യം തുടങ്ങിയ മേഖലകളെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് രാഷ്ട്രീയ ചിന്തയെ കൂടുതൽ സമഗ്രമാക്കും. വായിക്കാത്ത, പഠിക്കാത്ത, ചോദ്യം ചെയ്യാത്ത ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകന് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സമൂഹത്തെ ശരിയായി മനസ്സിലാക്കാൻ പ്രയാസമാകും.
വ്യക്തിപൂജയിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കുന്നതും കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിന്റെ പ്രധാന ഘടകമാണ്. ഒരു നേതാവിനെ ബഹുമാനിക്കുന്നതും നേതാവിന്റെ ഓരോ അഭിപ്രായത്തെയും ചോദ്യം ചെയ്യാനാവാത്ത സത്യമായി കാണുന്നതും രണ്ടുതരം കാര്യങ്ങളാണ്. നേതാക്കളും മനുഷ്യരാണ്; അവർക്കും തെറ്റുപറ്റാം. ഒരു സംഘടനയുടെ ശക്തി അതിന്റെ നേതാക്കളെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നതല്ല, അംഗങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തിലും വിമർശനശേഷിയിലും ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധത്തിലും ആശയപരമായ പക്വതയിലുമാണ്. വ്യക്തിയെക്കാൾ ആശയത്തിനും ആശയത്തെക്കാൾ സത്യത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരമാണ് വളരേണ്ടത്.
കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ വ്യക്തിജീവിതവും രാഷ്ട്രീയജീവിതവും തമ്മിൽ വലിയ വിടവ് ഉണ്ടാകാതിരിക്കണം. പൊതുവേദിയിൽ സമത്വത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുകയും സ്വകാര്യജീവിതത്തിൽ അസമത്വപരമായ സമീപനം പുലർത്തുകയും ചെയ്യുക; ലാളിത്യത്തെക്കുറിച്ച് പറയുകയും ആഡംബരത്തെ ജീവിതലക്ഷ്യമാക്കുകയും ചെയ്യുക; അഴിമതിക്കെതിരെ സംസാരിക്കുകയും വ്യക്തിപരമായി അന്യായ നേട്ടങ്ങൾ തേടുകയും ചെയ്യുക; ജനാധിപത്യത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുകയും കുടുംബത്തിലും സംഘടനയിലും മറ്റുള്ളവരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തുകയും ചെയ്യുക—ഇത്തരം വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകന്റെ വിശ്വാസ്യതയെ ദുർബലപ്പെടുത്തും. അതുകൊണ്ട് കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം ആദ്യം സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ പരീക്ഷിക്കപ്പെടണം.
ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ ത്യാഗബോധവും ഇതേ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്. ത്യാഗം എന്നത് സ്വന്തം ജീവിതത്തിലെ എല്ലാ സന്തോഷങ്ങളും സൗകര്യങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കണമെന്നല്ല. എന്നാൽ സ്വന്തം വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യങ്ങൾക്കും സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾക്കും ഇടയിൽ സംഘർഷമുണ്ടാകുമ്പോൾ സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വത്തെ പരിഗണിക്കാനുള്ള മനസ്സുണ്ടാകണം. സ്വന്തം സമയം, കഴിവ്, അധ്വാനം, അറിവ് എന്നിവയിൽ ഒരു ഭാഗം സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി മാറ്റിവയ്ക്കാൻ കഴിയണം. രാഷ്ട്രീയം ഒരു തൊഴിൽ മാത്രമാകുമ്പോൾ അതിന്റെ സ്വഭാവം മാറുന്നു; രാഷ്ട്രീയം ഒരു സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വമായി കാണുമ്പോഴാണ് അതിന് മറ്റൊരു അർഥം ലഭിക്കുന്നത്.
വിജയത്തിലും പരാജയത്തിലും ഒരേ രാഷ്ട്രീയ പക്വത നിലനിർത്തുക എന്നതും പ്രധാനമാണ്. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം ലഭിച്ചാൽ അത് വ്യക്തിപരമായ കഴിവിന്റെ തെളിവായി മാത്രം കാണരുത്; പരാജയം വന്നാൽ അതിന്റെ മുഴുവൻ ഉത്തരവാദിത്വവും ജനങ്ങളുടെയോ എതിരാളികളുടെയോ മേൽ ചുമത്തരുത്. വിജയത്തിലും പരാജയത്തിലും സ്വന്തം പ്രവർത്തനത്തെ പരിശോധിക്കണം. ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നുപോയോ, ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ ശരിയായി മനസ്സിലാക്കിയില്ലയോ, സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിൽ പിഴവുണ്ടായോ, ആശയപ്രചാരണത്തിൽ പരിമിതികളുണ്ടായോ എന്നിങ്ങനെ പരിശോധിക്കാനുള്ള ആത്മപരിശോധന ആവശ്യമാണ്. പരാജയത്തെ തിരുത്തലിന്റെ അവസരമാക്കാനും വിജയത്തെ ആത്മസംതൃപ്തിയുടെ കാരണമാക്കാതിരിക്കാനും കഴിയുന്ന രാഷ്ട്രീയ പക്വതയാണ് ആവശ്യമായത്.
അവസാനം, ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരനെ മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് യഥാർത്ഥത്തിൽ വ്യത്യസ്തനാക്കേണ്ടത് അയാളുടെ വാക്കുകളല്ല, അയാളുടെ ജീവിതമാണ്; അയാളുടെ വേഷമല്ല, അയാളുടെ മൂല്യങ്ങളാണ്; അയാളുടെ മുദ്രാവാക്യങ്ങളല്ല, അയാളുടെ പെരുമാറ്റമാണ്. ചിന്തയിൽ ശാസ്ത്രീയതയും സാമൂഹികബോധവും, രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വർഗബോധവും ജനപക്ഷതയും, ജീവിതത്തിൽ ലാളിത്യവും ആത്മനിയന്ത്രണവും, പൊതുപ്രവർത്തനത്തിൽ സത്യസന്ധതയും ഉത്തരവാദിത്വവും, വിമർശനത്തിൽ ധൈര്യവും ആത്മവിമർശനത്തിൽ ആത്മാർത്ഥതയും, അറിവിൽ നിരന്തരമായ വളർച്ചയും, മനുഷ്യബന്ധങ്ങളിൽ സമത്വവും കരുണയും ഉണ്ടാകുമ്പോഴാണ് ഒരു വ്യക്തിയുടെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് വ്യക്തിത്വം രൂപപ്പെടുന്നത്.
അതിനാൽ കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരനാകുക എന്നത് ഒരു അംഗത്വം സ്വീകരിക്കുന്നതോടെ പൂർത്തിയാകുന്ന കാര്യമല്ല; ഓരോ ദിവസവും സ്വന്തം ജീവിതത്തെ ഒരു സാമൂഹിക മൂല്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിച്ച് തിരുത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു നിരന്തര പ്രക്രിയയാണ്. പാർട്ടി അംഗത്വം കമ്യൂണിസ്റ്റ് ജീവിതത്തിന്റെ തുടക്കമായിരിക്കാം; എന്നാൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ തെളിവ് അയാൾ എങ്ങനെ ചിന്തിക്കുന്നു, എങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നു, എങ്ങനെ മറ്റുള്ളവരോട് പെരുമാറുന്നു, അധികാരത്തെയും സമ്പത്തിനെയും എങ്ങനെ കാണുന്നു, സ്വന്തം തെറ്റുകളെ എങ്ങനെ തിരുത്തുന്നു, സമൂഹത്തിനായി എത്രമാത്രം ഉത്തരവാദിത്വം ഏറ്റെടുക്കുന്നു എന്നതിലാണ്. അർഥപൂർണ്ണമായ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് ജീവിതം എന്നത് മറ്റുള്ളവരെ മാറ്റാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് സ്വയം മാറാനും, സ്വയം തിരുത്താനും, സ്വയം വളരാനും തയ്യാറാകുന്ന ജീവിതമാണ്.
കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ വ്യതിരിക്തതയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ച ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നില്ല. യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇതിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗം ആശയവും ജീവിതവും തമ്മിലുള്ള ഐക്യം എങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കാം എന്നതാണ്. ഒരു വ്യക്തി മാർക്സിനെയും ലെനിനെയും വായിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം, പാർട്ടിയുടെ പരിപാടിയും നയരേഖകളും മനഃപാഠമാക്കിയിട്ടുണ്ടാകാം, രാഷ്ട്രീയ പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്തുന്നതിൽ മികവ് നേടിയിട്ടുണ്ടാകാം. എന്നാൽ അതുകൊണ്ടുമാത്രം അയാളുടെ ജീവിതം കമ്യൂണിസ്റ്റ് ജീവിതമായി മാറുന്നില്ല. ആശയത്തെ ജീവിതത്തിന്റെ പെരുമാറ്റച്ചട്ടമായി മാറ്റുമ്പോഴാണ് രാഷ്ട്രീയബോധം വ്യക്തിത്വമായി രൂപപ്പെടുന്നത്. കമ്യൂണിസം മറ്റുള്ളവരോട് ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഒരു ജീവിതരീതി മാത്രമല്ല; ആദ്യം സ്വയം പരീക്ഷിക്കേണ്ട ഒരു ജീവിതവീക്ഷണമാണ്. മറ്റുള്ളവർ ലളിതമായി ജീവിക്കണം എന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഒരാൾ സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ ആഡംബരത്തിന്റെ പിന്നാലെ പോകുന്നുവെങ്കിൽ, മറ്റുള്ളവർ ത്യാഗം ചെയ്യണമെന്ന് പറയുന്ന ഒരാൾ സ്വന്തം കാര്യത്തിൽ എല്ലാ സൗകര്യങ്ങളും ഉറപ്പാക്കുന്നുവെങ്കിൽ, മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് അച്ചടക്കം ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഒരാൾ സ്വന്തം പെരുമാറ്റത്തിൽ അതിന് തയ്യാറാകുന്നില്ലെങ്കിൽ, അവിടെ ആശയവും ജീവിതവും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യം രൂപപ്പെടുന്നു.
ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ വ്യക്തിത്വത്തെ നിർണയിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളിലൊന്നാണ് സ്വാർത്ഥതയെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള കഴിവ്. മനുഷ്യനിൽ സ്വാഭാവികമായി നിലനിൽക്കുന്ന സ്വാർത്ഥതയെ പൂർണമായി ഇല്ലാതാക്കുക എളുപ്പമല്ല. സ്വന്തം കുടുംബത്തെയും ഭാവിയെയും സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വത്തെയും കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. എന്നാൽ വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യങ്ങൾ സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളെ പൂർണമായി കീഴടക്കുമ്പോഴാണ് പ്രശ്നം ആരംഭിക്കുന്നത്. കമ്യൂണിസ്റ്റ് ജീവിതവീക്ഷണം വ്യക്തിയുടെ ആവശ്യങ്ങളെ നിരാകരിക്കുന്നില്ല; മറിച്ച് വ്യക്തിയുടെ ആവശ്യങ്ങളും സമൂഹത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ഒരു സാമൂഹിക സന്തുലിതാവസ്ഥ കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു. “എനിക്ക് എത്ര നേടാം?” എന്ന ചോദ്യത്തിനൊപ്പം “ഞാൻ സമൂഹത്തിന് എന്താണ് നൽകുന്നത്?” എന്ന ചോദ്യവും ഉയരേണ്ടതുണ്ട്. ഈ രണ്ടാമത്തെ ചോദ്യം ക്രമേണ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാകുമ്പോഴാണ് രാഷ്ട്രീയബോധം വ്യക്തിത്വത്തിലേക്ക് മാറുന്നത്.
ഇവിടെ സമ്പത്തിനോടുള്ള സമീപനം വളരെ പ്രധാനമാണ്. പണം സ്വതവേ ശത്രുവല്ല. മനുഷ്യജീവിതത്തിന് സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. കുടുംബത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, താമസം, സുരക്ഷിതത്വം എന്നിവയ്ക്കെല്ലാം സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. പ്രശ്നം സമ്പത്ത് ആവശ്യമാണ് എന്നതിലല്ല; സമ്പത്ത് ജീവിതത്തിന്റെ പരമമായ ലക്ഷ്യമായി മാറുന്നതിലാണ്. ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ വിജയത്തിന്റെ അളവുകോൽ എത്ര വലിയ വീട് സ്വന്തമാക്കി, എത്ര വിലയേറിയ വാഹനം വാങ്ങി, എത്ര സാമ്പത്തിക സ്വത്ത് സമ്പാദിച്ചു എന്നതാകുമ്പോൾ അയാളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ മൂല്യക്രമത്തിൽ വലിയ മാറ്റം സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു. സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വം ആവശ്യപ്പെടാം; എന്നാൽ അതിനപ്പുറം അനന്തമായ സമ്പാദനവും ഉപഭോഗവുമാണ് ജീവിതത്തിന്റെ ലക്ഷ്യമാകുന്നതെങ്കിൽ അത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ-ധാർമിക വൈരുദ്ധ്യം സൃഷ്ടിക്കും.
ഇതോടൊപ്പം പദവിയോടുള്ള ആഗ്രഹവും പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. സംഘടനയിൽ ഒരു പദവി ലഭിക്കുമ്പോൾ അതിനെ സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വമായി കാണുന്നതിനുപകരം വ്യക്തിപരമായ ഉയർച്ചയായി കാണാൻ തുടങ്ങുന്നത് അപകടകരമാണ്. പദവി ലഭിക്കാത്തപ്പോൾ നിരാശപ്പെടുകയും ലഭിച്ചാൽ അതിൽ നിന്ന് പ്രത്യേക പരിഗണനകൾ പ്രതീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രവണത രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിത്വത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തും. ഒരു യഥാർത്ഥ കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ മൂല്യം പദവിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കരുത്. പദവിയില്ലാത്തപ്പോഴും പ്രവർത്തിക്കാനും, പദവിയിലുള്ളപ്പോഴും വിനയത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കാനും, പദവി നഷ്ടപ്പെട്ടാലും സംഘടനയോടും ജനങ്ങളോടുമുള്ള ഉത്തരവാദിത്വം തുടരാനും കഴിയണം. പദവി മനുഷ്യനെ വലുതാക്കുന്നില്ല; പദവിയെ എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നതാണ് മനുഷ്യന്റെ രാഷ്ട്രീയ വലുപ്പം നിർണയിക്കുന്നത്.
കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ മറ്റൊരു വലിയ പരീക്ഷണം വിമർശനം സ്വീകരിക്കുന്നതിലാണ്. സ്വന്തം തെറ്റുകളെക്കുറിച്ച് മറ്റുള്ളവർ പറയുമ്പോൾ ഉടൻ പ്രതിരോധത്തിലാകുന്ന വ്യക്തിക്ക് വളരാൻ കഴിയില്ല. വിമർശനത്തിൽ ശത്രുതയുണ്ടോ, സ്നേഹമുണ്ടോ, രാഷ്ട്രീയ വ്യത്യാസമുണ്ടോ എന്നതിനു മുമ്പ് അതിൽ വസ്തുതയുണ്ടോ എന്നതാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടത്. വിമർശിക്കുന്ന വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാട് തനിക്കെതിരാണെന്ന കാരണത്താൽ വിമർശനത്തിലെ സത്യത്തെ തള്ളിക്കളയുന്നത് ശരിയല്ല. അതുപോലെ വിമർശനം നടത്തുന്ന വ്യക്തിയെയും ശത്രുവായി കാണേണ്ടതില്ല. സത്യമായ വിമർശനം ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകന്റെ ശത്രുവല്ല; സ്വന്തം തെറ്റുകൾ തിരിച്ചറിയാനുള്ള കണ്ണാടിയാണ്. അതുകൊണ്ട് വിമർശനം കേൾക്കാനും അതിൽ നിന്ന് പഠിക്കാനും ആവശ്യമായ മാനസിക പക്വത ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരൻ വികസിപ്പിക്കണം.
ഇതിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടമാണ് സ്വയംതിരുത്തൽ. തെറ്റ് സമ്മതിക്കുക മാത്രം മതിയാകില്ല; അത് ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാനുള്ള മാറ്റം ജീവിതത്തിൽ കൊണ്ടുവരണം. ഒരാൾ തന്റെ അഹങ്കാരമാണ് പ്രശ്നമെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞാൽ വിനയം പരിശീലിക്കണം. അധികാരലാലസയാണ് പ്രശ്നമെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞാൽ പദവിയോടുള്ള സ്വന്തം സമീപനം മാറ്റണം. സാമ്പത്തിക ആഡംബരമാണ് പ്രശ്നമെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയാൽ ഉപഭോഗശീലങ്ങൾ പരിശോധിക്കണം. ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നുപോയെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞാൽ വീണ്ടും ജനങ്ങളിലേക്ക് പോകണം. രാഷ്ട്രീയമായി തെറ്റായ വിലയിരുത്തൽ നടത്തിയെന്ന് ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ പുതിയ വസ്തുതകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിലപാട് പുനഃപരിശോധിക്കണം. തിരുത്തൽ ഒരു പ്രസ്താവനയല്ല; പെരുമാറ്റത്തിലെ മാറ്റമാണ്.
കമ്യൂണിസ്റ്റ് ജീവിതത്തിൽ വിനയത്തിന് പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. അറിവ് വർധിക്കുന്തോറും സ്വന്തം അജ്ഞതയെക്കുറിച്ചുള്ള ബോധവും വർധിക്കണം. ഒരു വിഷയത്തിൽ അറിവുണ്ടെന്നത് മറ്റെല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും അറിവുണ്ടെന്നർഥമല്ല. ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ ശാസ്ത്രജ്ഞനോട് ശാസ്ത്രം പഠിക്കാനും, തൊഴിലാളിയിൽ നിന്ന് തൊഴിലിന്റെ അനുഭവം മനസ്സിലാക്കാനും, കർഷകനിൽ നിന്ന് കാർഷിക യാഥാർഥ്യം അറിയാനും, യുവാക്കളിൽ നിന്ന് അവരുടെ ലോകം മനസ്സിലാക്കാനും തയ്യാറാകണം. ജനങ്ങളെക്കാൾ താൻ ബുദ്ധിമാനാണെന്ന ധാരണ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനെ ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകറ്റും. ജനങ്ങളെ നയിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരാൾ ആദ്യം ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠിക്കാൻ പഠിക്കണം.
അതുപോലെ കേൾക്കാനുള്ള കഴിവും ഒരു രാഷ്ട്രീയഗുണമാണ്. സംസാരിക്കാൻ അറിയുന്നവർ ധാരാളമുണ്ട്; എന്നാൽ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്നവർ കുറവാണ്. ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരൻ ജനങ്ങളുടെ പരാതികളും വിമർശനങ്ങളും സംശയങ്ങളും എതിർപ്പുകളും ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം. എല്ലാവരും പാർട്ടിയെ പിന്തുണയ്ക്കണമെന്നില്ല. പാർട്ടിയെ വിമർശിക്കുന്നവരിൽ പോലും യാഥാർഥ്യബോധമുള്ള അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉണ്ടായേക്കാം. ജനങ്ങളുടെ അസംതൃപ്തിയെ മുഴുവൻ ശത്രുതയായി കാണുമ്പോൾ സംഘടനയ്ക്ക് സ്വന്തം പിഴവുകൾ തിരിച്ചറിയാനുള്ള അവസരം നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ജനങ്ങളുടെ പ്രതികരണത്തെ രാഷ്ട്രീയ വിവരമായി കാണാനുള്ള കഴിവ് ഒരു ശക്തമായ സംഘടനയുടെ ലക്ഷണമാണ്.
ഇവിടെ യുവതലമുറയോടുള്ള സമീപനവും പ്രധാനമാണ്. പുതിയ തലമുറ പഴയ തലമുറയെപ്പോലെ ചിന്തിക്കണമെന്നില്ല. അവരുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങളും തൊഴിൽലോകവും സാങ്കേതികവിദ്യയുമായുള്ള ബന്ധവും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളും വ്യത്യസ്തമാണ്. അവരുടെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് പഴയ മറുപടികൾ മാത്രം ആവർത്തിച്ചാൽ അവർ അകന്നുപോകാം. അതിനാൽ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരൻ യുവാക്കളെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതിന് മുമ്പ് അവരുടെ ജീവിതസാഹചര്യങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കണം. സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നതുകൊണ്ട് യുവാക്കളെ രാഷ്ട്രീയബോധമില്ലാത്തവരായി കാണുന്നത് ശരിയല്ല. മറിച്ച് പുതിയ ആശയവിനിമയരീതികളും പുതിയ സാമൂഹിക അനുഭവങ്ങളും മനസ്സിലാക്കി അവരുമായി സംവദിക്കാനുള്ള കഴിവാണ് ആവശ്യമായത്.
ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ കുടുംബജീവിതവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയവ്യക്തിത്വത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. കുടുംബത്തെ അവഗണിക്കുന്നതോ കുടുംബാംഗങ്ങളോട് അധികാരപരമായി പെരുമാറുന്നതോ കമ്യൂണിസ്റ്റ് ജീവിതത്തിന്റെ അടയാളമല്ല. കുടുംബത്തിനകത്തും പരസ്പര ബഹുമാനം, സമത്വം, സ്ത്രീപുരുഷ തുല്യത, കുട്ടികളുടെ സ്വതന്ത്ര വ്യക്തിത്വത്തോടുള്ള ബഹുമാനം എന്നിവ വളർത്തണം. സ്വന്തം കുട്ടികൾക്ക് നല്ല വിദ്യാഭ്യാസവും സുരക്ഷിതമായ ഭാവിയും ആഗ്രഹിക്കുന്നത് തെറ്റല്ല. എന്നാൽ സ്വന്തം കുട്ടികൾക്ക് ലഭിക്കേണ്ട സൗകര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ സമൂഹത്തിലെ എല്ലാ കുട്ടികൾക്കും അതേ അവകാശം ലഭിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും മനസ്സിലാക്കണം. സ്വന്തം കുടുംബസ്നേഹത്തെ സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്; കുടുംബസ്നേഹത്തെ ഉപേക്ഷിക്കുകയല്ല.
ഇതുപോലെ തന്നെ അടുത്ത തലമുറയെക്കുറിച്ചുള്ള കമ്യൂണിസ്റ്റ് സമീപനവും നിർണായകമാണ്. സ്വന്തം മക്കളുടെ ഭാവി സുരക്ഷിതമാക്കാൻ സമ്പത്ത് ശേഖരിക്കുക, പ്രത്യേക അവസരങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുക, അവരെ സാമൂഹികമായി ഉയർത്തുക എന്നിവ മാത്രം ലക്ഷ്യമാക്കിയാൽ ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജീവിതവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപിത രാഷ്ട്രീയ മൂല്യങ്ങളും തമ്മിൽ വൈരുദ്ധ്യം ഉണ്ടാകാം. സ്വന്തം മക്കൾക്ക് മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുമ്പോൾ സമൂഹത്തിലെ എല്ലാ കുട്ടികൾക്കും ഗുണമേന്മയുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിക്കണമെന്ന രാഷ്ട്രീയബോധവും ഉണ്ടാകണം. സ്വന്തം കുടുംബത്തിന്റെ സുരക്ഷിതത്വത്തെ മാത്രം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനു പകരം സമൂഹത്തിന്റെ സുരക്ഷിതമായ ഭാവിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതാണ് വിശാലമായ കമ്യൂണിസ്റ്റ് ഉത്തരവാദിത്വം.
ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരൻ ഭൗതിക ജീവിതത്തിന്റെ യാഥാർഥ്യങ്ങളെ അവഗണിക്കരുത്. ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അവരുടെ ജീവിതത്തിലെ സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കണം. വിലക്കയറ്റം, തൊഴിൽ, വേതനം, ഭവനം, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യസംരക്ഷണം, ഗതാഗതം, സാമൂഹിക സുരക്ഷിതത്വം എന്നിവ ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയബോധത്തെ നേരിട്ട് സ്വാധീനിക്കുന്ന വിഷയങ്ങളാണ്. ജനങ്ങളുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങളുമായി ബന്ധമില്ലാത്ത രാഷ്ട്രീയഭാഷ ക്രമേണ ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകും. അതിനാൽ സിദ്ധാന്തവും ജീവിതയാഥാർഥ്യവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം നിരന്തരം പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
അവസാനമായി, ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വ്യത്യാസം അയാൾ മറ്റുള്ളവരെ മാറ്റാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് സ്വയം മാറ്റാൻ തയ്യാറാണോ എന്നതിലാണ്. സമൂഹത്തിലെ അഴിമതി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് സ്വന്തം ജീവിതത്തിലെ ചെറിയ അനീതികളെ പരിശോധിക്കണം. അധികാരത്തിന്റെ ദുരുപയോഗത്തെ വിമർശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് സ്വന്തം ചെറിയ അധികാരങ്ങൾ എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്ന് പരിശോധിക്കണം. മുതലാളിത്ത ഉപഭോഗസംസ്കാരത്തെ വിമർശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് സ്വന്തം ഉപഭോഗശീലങ്ങളെ പരിശോധിക്കണം. ജനങ്ങളിൽ രാഷ്ട്രീയബോധമില്ലെന്ന് പരാതിപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് ജനങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാൻ താൻ എത്ര സമയം ചെലവഴിച്ചു എന്ന് ചോദിക്കണം. പാർട്ടിയിൽ തെറ്റുകൾ സംഭവിക്കുന്നുവെന്ന് പറയുന്നതിന് മുമ്പ് താൻ സ്വന്തം ഉത്തരവാദിത്വം എത്രമാത്രം നിർവഹിച്ചു എന്ന് പരിശോധിക്കണം.
അവിടെയാണ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് ജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ തുടക്കം. മറ്റുള്ളവരെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതിൽ നിന്ന് സ്വയം പരിശോധിക്കുന്നതിലേക്കുള്ള മാറ്റം; അധികാരം തേടുന്നതിൽ നിന്ന് ഉത്തരവാദിത്വം ഏറ്റെടുക്കുന്നതിലേക്കുള്ള മാറ്റം; സമ്പാദനത്തിൽ നിന്ന് പങ്കുവയ്ക്കലിലേക്കുള്ള മാറ്റം; ആഡംബരത്തിൽ നിന്ന് ലാളിത്യത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റം; വ്യക്തിപൂജയിൽ നിന്ന് ആശയബോധത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റം; അന്ധവിശ്വാസത്തിൽ നിന്ന് ശാസ്ത്രീയ ചിന്തയിലേക്കുള്ള മാറ്റം; ആത്മപ്രശംസയിൽ നിന്ന് ആത്മവിമർശനത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റം—ഈ മാറ്റങ്ങളിലൂടെയാണ് ഒരു സാധാരണ പാർട്ടി അംഗം ക്രമേണ ഒരു യഥാർത്ഥ കമ്യൂണിസ്റ്റ് വ്യക്തിത്വമായി വളരുന്നത്.
അതിനാൽ കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരനാകുക എന്നത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ തിരിച്ചറിയൽ സ്വീകരിക്കുന്നതിനെക്കാൾ വളരെ വലിയ കാര്യമാണ്. അത് സ്വന്തം ചിന്തയെ നിരന്തരം പുതുക്കുന്ന ഒരു ബൗദ്ധിക യാത്രയും, സ്വന്തം സ്വഭാവത്തെ നിരന്തരം തിരുത്തുന്ന ഒരു ധാർമിക യാത്രയും, സമൂഹത്തെ മാറ്റുന്നതിനായി സ്വന്തം ജീവിതത്തെ സമർപ്പിക്കുന്ന ഒരു സാമൂഹിക യാത്രയും ആണ്. ഈ മൂന്ന് യാത്രകളും ഒന്നിച്ചുചേരുമ്പോഴാണ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് വ്യക്തിത്വം പൂർണമാകുന്നത്. ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി അയാളുടെ പദവിയിലോ സമ്പത്തിലോ പ്രസംഗശേഷിയിലോ അല്ല; അയാളുടെ ജീവിതം അയാൾ വിശ്വസിക്കുന്ന മൂല്യങ്ങളുടെ ജീവിക്കുന്ന ഉദാഹരണമാണോ എന്നതിലാണ്.
കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ വ്യക്തിത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ച കുറേക്കൂടി ആഴത്തിൽ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, ഒരു പ്രധാന സത്യം മനസ്സിലാക്കാം: കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരനെ മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തനാക്കേണ്ടത് ചില പുറംചിഹ്നങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ജീവിതത്തെ വിലയിരുത്തുന്നതിനുള്ള അയാളുടെ മാനദണ്ഡങ്ങളാണ്. സാധാരണയായി ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ വിജയത്തെ അളക്കുന്നത് സ്വന്തം സാമ്പത്തിക നില, കുടുംബത്തിന്റെ പുരോഗതി, സാമൂഹിക അംഗീകാരം, അധികാരം, പദവി, സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കും. എന്നാൽ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരൻ തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ വിജയത്തെ ഇതോടൊപ്പം മറ്റൊരു മാനദണ്ഡം ഉപയോഗിച്ചും പരിശോധിക്കണം: താൻ ജീവിക്കുന്ന സമൂഹത്തിന് താൻ എന്ത് സംഭാവന നൽകി? തനിക്കു ചുറ്റുമുള്ള മനുഷ്യരുടെ ജീവിതത്തിൽ എന്തെങ്കിലും പുരോഗതി സൃഷ്ടിക്കാൻ തനിക്ക് കഴിഞ്ഞോ? താൻ വിശ്വസിക്കുന്ന മൂല്യങ്ങൾ സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ എത്രമാത്രം പ്രാവർത്തികമാക്കി? ഈ ചോദ്യങ്ങൾ സ്വയം ചോദിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോഴാണ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് ബോധം വ്യക്തിയുടെ ആന്തരിക ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാകുന്നത്.
കമ്യൂണിസ്റ്റ് വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളിലൊന്ന് വ്യക്തിപരമായ ആഗ്രഹങ്ങളും സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വവും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യത്തെ ബോധപൂർവം കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള കഴിവാണ്. മനുഷ്യനിൽ ആഗ്രഹങ്ങൾ സ്വാഭാവികമാണ്. കൂടുതൽ നല്ല വീട് വേണം, മെച്ചപ്പെട്ട ജീവിതസൗകര്യങ്ങൾ വേണം, കുട്ടികൾക്ക് നല്ല വിദ്യാഭ്യാസം വേണം, കുടുംബത്തിന് സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വം വേണം എന്നിങ്ങനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് തെറ്റല്ല. എന്നാൽ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ പ്രത്യേകത ആഗ്രഹങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുന്നതിലല്ല; അവയ്ക്ക് ഒരു സാമൂഹിക പരിധിയും ധാർമിക നിയന്ത്രണവും നൽകുന്നതിലാണ്. സ്വന്തം ജീവിതത്തിന്റെ പുരോഗതി മറ്റുള്ളവരുടെ ജീവിതത്തെ ചൂഷണം ചെയ്തുകൊണ്ടാകരുത്. സ്വന്തം സമ്പാദ്യം സമൂഹത്തിലെ അസമത്വങ്ങളെ വർധിപ്പിക്കുന്ന രീതിയിലാകരുത്. സ്വന്തം കുട്ടികളുടെ ഭാവി ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ശ്രമം മറ്റുള്ളവരുടെ കുട്ടികളുടെ ഭാവിയെ അവഗണിക്കുന്ന തരത്തിലാകരുത്. വ്യക്തിപരമായ ക്ഷേമവും സാമൂഹിക ക്ഷേമവും പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ചാണ് കാണേണ്ടത്.
ഇവിടെ “എന്റെത്” എന്ന ബോധത്തിൽ നിന്ന് “നമ്മുടേത്” എന്ന ബോധത്തിലേക്കുള്ള വളർച്ച വളരെ പ്രധാനമാണ്. സ്വകാര്യ ഉടമസ്ഥതയെക്കുറിച്ചുള്ള സാമ്പത്തിക സിദ്ധാന്തം മാത്രം മനസ്സിലാക്കുന്നതല്ല കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ജീവിതവീക്ഷണം; വ്യക്തിയുടെ മനസ്സിനകത്തുള്ള അതിരുകടന്ന സ്വാർത്ഥ ഉടമസ്ഥബോധത്തെയും ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതാണ്. സമയം, അറിവ്, കഴിവ്, അനുഭവം, സാമൂഹികബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം സ്വന്തം വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തിനായി മാത്രം ഉപയോഗിക്കാതെ അവയിൽ ഒരു ഭാഗം സമൂഹത്തിന് തിരികെ നൽകാനുള്ള മനോഭാവം വളർത്തണം. ഒരാൾക്ക് നല്ല അറിവുണ്ടെങ്കിൽ അത് മറ്റുള്ളവരുമായി പങ്കിടുക, സംഘടനയിൽ ഉത്തരവാദിത്വമുണ്ടെങ്കിൽ അത് വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തിനല്ല ഉപയോഗിക്കുക, സാമ്പത്തിക ശേഷിയുണ്ടെങ്കിൽ സാമൂഹിക ആവശ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും ചിന്തിക്കുക, സ്വാധീനമുണ്ടെങ്കിൽ ദുർബലരുടെ ശബ്ദത്തിന് ഇടം നൽകുക—ഇവയെല്ലാം “എന്റെത്” എന്ന ബോധത്തെ “നമ്മുടേത്” എന്ന വിശാലമായ സാമൂഹികബോധത്തിലേക്ക് വികസിപ്പിക്കുന്ന പ്രക്രിയകളാണ്.
ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ ജീവിതത്തിൽ സ്വയംനിയന്ത്രണം എന്ന ഗുണത്തിനും വലിയ സ്ഥാനമുണ്ട്. സമൂഹത്തെ മാറ്റുന്നതിന് മുമ്പ് സ്വന്തം ആഗ്രഹങ്ങളെയും വികാരങ്ങളെയും പ്രതികരണങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയണം. കോപം വന്നപ്പോൾ ഉടൻ പ്രതികരിക്കാതിരിക്കുക, വിമർശനം കേട്ടപ്പോൾ വ്യക്തിപരമായ വൈരമായി കാണാതിരിക്കുക, അധികാരം ലഭിച്ചപ്പോൾ അതിന്റെ ലഹരിയിൽ വീഴാതിരിക്കുക, സാമ്പത്തിക അവസരം ലഭിച്ചപ്പോൾ അതിരുകടന്ന നേട്ടം തേടാതിരിക്കുക, ജനപ്രീതി ലഭിച്ചപ്പോൾ അഹങ്കരിക്കാതിരിക്കുക—ഇവയെല്ലാം രാഷ്ട്രീയ പക്വതയുടെ ഭാഗമാണ്. സ്വന്തം മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരാൾക്ക് സാമൂഹിക ശക്തികളെ നിയന്ത്രിക്കാനും പരിവർത്തനം ചെയ്യാനും എങ്ങനെ കഴിയും? എന്ന ചോദ്യം ഇവിടെ പ്രസക്തമാണ്.
ഇതിനോടൊപ്പം വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ സഹിഷ്ണുതയോടെ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള കഴിവും വളർത്തേണ്ടതുണ്ട്. കമ്യൂണിസ്റ്റ് ചിന്തയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തന്നെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെ അംഗീകാരമുണ്ട്. അതിനാൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം ഉണ്ടായാൽ ഉടൻ വ്യക്തിയെ ശത്രുവായി കാണേണ്ടതില്ല. ഒരേ ലക്ഷ്യം പങ്കിടുന്ന ആളുകൾക്കിടയിലും വ്യത്യസ്തമായ അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. ഒരു സംഘടനയുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് ആശയവ്യത്യാസങ്ങൾ പലപ്പോഴും സഹായകരമാണ്, കാരണം അവ ചിന്തയെ കൂടുതൽ ആഴത്തിലാക്കുന്നു. സ്വന്തം അഭിപ്രായം മാത്രമാണ് ശരിയെന്ന് കരുതുന്ന വ്യക്തിക്ക് കൂട്ടായ ചിന്തയിൽ സംഭാവന ചെയ്യാൻ പ്രയാസമാകും. വ്യത്യസ്തമായ അഭിപ്രായം കേൾക്കാനും അതിലെ ശരിയായ ഭാഗം സ്വീകരിക്കാനും സ്വന്തം അഭിപ്രായത്തിലെ തെറ്റ് തിരുത്താനും കഴിയുന്നവനാണ് കൂടുതൽ പക്വനായ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ.
ഇവിടെ സംഘടനാ അച്ചടക്കവും സ്വതന്ത്ര ചിന്തയും തമ്മിലുള്ള ശരിയായ സന്തുലിതാവസ്ഥയും ആവശ്യമാണ്. സംഘടനയുടെ തീരുമാനങ്ങളെ മാനിക്കുക എന്നത് പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ സംഘടനാ അച്ചടക്കം ചിന്തിക്കാനുള്ള അവകാശം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതാകരുത്. അതുപോലെ സ്വതന്ത്രചിന്ത എന്ന പേരിൽ സംഘടനാ ഉത്തരവാദിത്വത്തെ അവഗണിക്കുന്നതും ശരിയല്ല. ഒരു പക്വമായ കമ്യൂണിസ്റ്റ് വ്യക്തിത്വം രണ്ടിനെയും ഏകീകരിക്കണം—ചിന്തയിൽ സ്വാതന്ത്ര്യം, തീരുമാനത്തിൽ കൂട്ടായ്മ, പ്രവർത്തനത്തിൽ അച്ചടക്കം, തെറ്റുണ്ടെങ്കിൽ തിരുത്താനുള്ള സന്നദ്ധത. അന്ധമായ അനുസരണയും നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത വ്യക്തിവാദവും ഒരുപോലെ സംഘടനയെ ദുർബലപ്പെടുത്തും.
ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരൻ ജനങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയമായി ബോധവൽക്കരിക്കുന്നതിനൊപ്പം അവരുടെ വിശ്വാസം നേടുകയും വേണം. വിശ്വാസം പ്രസംഗങ്ങളിലൂടെ മാത്രം ഉണ്ടാകുന്നില്ല. ഒരാൾക്ക് തന്റെ ജീവിതത്തിലെ ബുദ്ധിമുട്ടുമായി ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകനെ സമീപിക്കുമ്പോൾ അയാൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്നുണ്ടോ, സഹായിക്കാൻ കഴിയുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെടുന്നുണ്ടോ, പ്രശ്നത്തെ രാഷ്ട്രീയമായി മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്. ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമായ സാന്നിധ്യമില്ലാത്ത രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനം ക്രമേണ ഔപചാരികമായി മാറും. ജനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി സംസാരിക്കുന്നതിനെക്കാൾ ജനങ്ങളോടൊപ്പം നിൽക്കുക എന്നതാണ് കൂടുതൽ ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം.
ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം നേടാനുള്ള ഏറ്റവും വലിയ മാർഗം വിശ്വാസ്യതയാണ്. ഒരു പ്രവർത്തകൻ വാക്ക് നൽകിയാൽ അത് പാലിക്കാൻ ശ്രമിക്കണം. ഒരു കാര്യം അറിയില്ലെങ്കിൽ അറിയില്ലെന്ന് പറയാനുള്ള സത്യസന്ധത വേണം. തെറ്റുപറ്റിയാൽ അത് സമ്മതിക്കണം. കഴിയാത്ത കാര്യങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യരുത്. രാഷ്ട്രീയത്തിൽ എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങൾക്കും ഉടൻ പരിഹാരം നൽകാൻ കഴിയില്ല. എന്നാൽ സത്യസന്ധമായി കാര്യങ്ങൾ വിശദീകരിക്കാനും ജനങ്ങളെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കാതിരിക്കാനും കഴിയും. ജനങ്ങളെ വഞ്ചിച്ച് താൽക്കാലിക പിന്തുണ നേടുന്നതിനെക്കാൾ സത്യസന്ധമായി പെരുമാറി ദീർഘകാല വിശ്വാസം നേടുന്നതാണ് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിന് കൂടുതൽ അനുയോജ്യം.
ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ സാംസ്കാരിക ജീവിതവും അവഗണിക്കാനാവില്ല. രാഷ്ട്രീയം സാമ്പത്തിക വിഷയങ്ങളുടെയും തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളുടെയും സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിന്റെയും മാത്രം കൂട്ടായ്മയല്ല. മനുഷ്യന്റെ കലാബോധം, സാഹിത്യം, സംഗീതം, ശാസ്ത്രബോധം, നൈതികബോധം, സൗന്ദര്യബോധം എന്നിവയും സാമൂഹിക ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്. ജനങ്ങളുടെ സാംസ്കാരിക ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകന് ജനങ്ങളുടെ ആന്തരിക ലോകത്തെ പൂർണമായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയില്ല. നല്ല സാഹിത്യം വായിക്കുക, കലകളെ മനസ്സിലാക്കുക, ചരിത്രവും സംസ്കാരവും പഠിക്കുക, വ്യത്യസ്ത ആശയങ്ങളുമായി സംവദിക്കുക എന്നിവ വ്യക്തിത്വത്തെ കൂടുതൽ വിശാലമാക്കും.
അതുപോലെ ഭിന്നാഭിപ്രായക്കാരോടുള്ള പെരുമാറ്റം ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിന്റെ പ്രധാന പരീക്ഷണമാണ്. നമ്മോടൊപ്പം നിൽക്കുന്നവരോട് സൗഹൃദത്തോടെ പെരുമാറുന്നത് എളുപ്പമാണ്. നമ്മെ വിമർശിക്കുന്നവരോടും രാഷ്ട്രീയമായി എതിർക്കുന്നവരോടും മാന്യമായി പെരുമാറാൻ കഴിയുന്നതാണ് കൂടുതൽ പ്രയാസം. ആശയപരമായ പോരാട്ടം വ്യക്തിപരമായ അപമാനത്തിലേക്കോ വിദ്വേഷത്തിലേക്കോ മാറരുത്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടിനെ വിമർശിക്കാം; എന്നാൽ അതിനായി അയാളുടെ മനുഷ്യഗൗരവം നിഷേധിക്കേണ്ടതില്ല. രാഷ്ട്രീയ എതിരാളിയെ മനുഷ്യനായി കാണാനുള്ള കഴിവ് രാഷ്ട്രീയ പക്വതയുടെ അടയാളമാണ്.
ഇവിടെ ഭാഷയുടെ ഉപയോഗത്തിനും പ്രാധാന്യമുണ്ട്. കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ ഭാഷ ജനങ്ങളെ അകറ്റുന്ന തരത്തിലുള്ള അഹങ്കാരഭാഷയാകരുത്. വളരെ സങ്കീർണ്ണമായ ആശയങ്ങളെ സാധാരണ മനുഷ്യന് മനസ്സിലാകുന്ന ലളിതമായ ഭാഷയിൽ വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയണം. അറിവിന്റെ വലുപ്പം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിനേക്കാൾ അറിവിനെ മറ്റുള്ളവർക്കും ഉപയോഗപ്രദമാക്കാനുള്ള കഴിവാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്. ഒരു ആശയം സാധാരണ തൊഴിലാളിക്കും കർഷകനും യുവാവിനും സ്ത്രീക്കും മനസ്സിലാകുന്ന രീതിയിൽ വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ ആ ആശയം ജനജീവിതവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിൽ പരിമിതിയുണ്ടെന്ന് പരിശോധിക്കണം.
കമ്യൂണിസ്റ്റ് വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന ഘടകം ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ദീർഘകാല ദർശനമാണ്. ഉടൻ ലഭിക്കുന്ന നേട്ടങ്ങൾക്കായി മാത്രം തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയത്തിന് ദീർഘകാല സാമൂഹിക പരിവർത്തനം സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഇന്ന് എടുക്കുന്ന ഒരു തീരുമാനം പത്ത് വർഷത്തിന് ശേഷം സമൂഹത്തിൽ എന്ത് ഫലമുണ്ടാക്കും, പുതിയ തലമുറയെ അത് എങ്ങനെ ബാധിക്കും, സാമ്പത്തികവും സാംസ്കാരികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ ബന്ധങ്ങളിൽ എന്ത് മാറ്റമുണ്ടാക്കും എന്നിങ്ങനെ ചിന്തിക്കണം. അതിനാൽ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരൻ തൽക്ഷണ രാഷ്ട്രീയ സംഭവങ്ങളോട് പ്രതികരിക്കുന്ന വ്യക്തി മാത്രമാകാതെ ചരിത്രപരമായ ദിശകളെ മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന വ്യക്തി കൂടിയാകണം.
എന്നാൽ ദീർഘകാല ദർശനം എന്ന പേരിൽ ഇന്നത്തെ മനുഷ്യരുടെ പ്രശ്നങ്ങളെ അവഗണിക്കാനും പാടില്ല. ഭാവിയിലെ ഒരു സമത്വസമൂഹത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ ഇന്നത്തെ തൊഴിലാളിയുടെ വേതനപ്രശ്നവും, ഇന്നത്തെ കർഷകന്റെ കടബാധ്യതയും, ഇന്നത്തെ യുവാവിന്റെ തൊഴിലില്ലായ്മയും, ഇന്നത്തെ കുടുംബത്തിന്റെ ആരോഗ്യച്ചെലവും മറക്കാൻ പാടില്ല. ഭാവിയുടെ സ്വപ്നവും വർത്തമാനത്തിന്റെ യാഥാർഥ്യവും തമ്മിൽ പാലം നിർമ്മിക്കുകയാണ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ദൗത്യം.
അവസാനം ഒരു പ്രധാന കാര്യം കൂടി ഓർക്കണം. ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ ജീവിതം മറ്റുള്ളവരേക്കാൾ “മികച്ചത്” എന്ന അർഥത്തിൽ വേറിട്ടതാകണമെന്നില്ല. അതിന്റെ വ്യത്യസ്തത മാനദണ്ഡങ്ങളിലാണ്. മറ്റുള്ളവർ വ്യക്തിപരമായ വിജയത്തെ മുൻനിർത്തുമ്പോൾ അയാൾ സാമൂഹിക വിജയത്തെയും പരിഗണിക്കുന്നു; മറ്റുള്ളവർ സമ്പാദ്യത്തെ മാത്രം അളക്കുമ്പോൾ അയാൾ പങ്കുവയ്ക്കലിനെയും വിലമതിക്കുന്നു; മറ്റുള്ളവർ പദവിയെ അധികാരമായി കാണുമ്പോൾ അയാൾ അതിനെ ഉത്തരവാദിത്വമായി കാണുന്നു; മറ്റുള്ളവർ വിമർശനത്തെ അപമാനമായി കാണുമ്പോൾ അയാൾ അതിനെ പഠനാവസരമായി കാണുന്നു; മറ്റുള്ളവർ പരാജയത്തിൽ മറ്റുള്ളവരെ കുറ്റപ്പെടുത്തുമ്പോൾ അയാൾ സ്വന്തം പങ്കും പരിശോധിക്കുന്നു; മറ്റുള്ളവർ ജീവിതത്തെ വ്യക്തിപരമായ നേട്ടങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയായി കാണുമ്പോൾ അയാൾ അതിനെ ഒരു വലിയ സാമൂഹിക യാത്രയുടെ ഭാഗമായാണ് കാണുന്നത്.
അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരന്റെ യഥാർത്ഥ വ്യത്യാസം പുറത്തുനിന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്ന ഒന്നല്ല. അത് ക്രമേണ അയാളുടെ ചിന്തയിൽ, സ്വഭാവത്തിൽ, ശീലങ്ങളിൽ, ബന്ധങ്ങളിൽ, സാമ്പത്തിക സമീപനത്തിൽ, അധികാരബോധത്തിൽ, അറിവിനോടുള്ള സമീപനത്തിൽ, ജനങ്ങളോടുള്ള പെരുമാറ്റത്തിൽ, തെറ്റുകളോടുള്ള സമീപനത്തിൽ, ജീവിതലക്ഷ്യത്തിൽ പ്രകടമാകുന്നു. ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരൻ നിരന്തരം സ്വയം ചോദിക്കേണ്ട ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം അതുകൊണ്ട് ഇതായിരിക്കാം:
“ഞാൻ കമ്യൂണിസത്തെക്കുറിച്ച് എത്രമാത്രം സംസാരിക്കുന്നു?” എന്നതിനെക്കാൾ “ഞാൻ ജീവിക്കുന്ന ജീവിതത്തിൽ എത്രമാത്രം കമ്യൂണിസ്റ്റ് മൂല്യങ്ങൾ പ്രതിഫലിക്കുന്നു?”
ഈ ചോദ്യം ഓരോ പ്രവർത്തകനും സ്വന്തം മനസ്സിനോട് സത്യസന്ധമായി ചോദിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നിടത്താണ് യഥാർത്ഥ തെറ്റുതിരുത്തലും ആത്മപരിശോധനയും വ്യക്തിത്വപരിവർത്തനവും ആരംഭിക്കുന്നത്.
Leave a comment